2024-10-29 Transcript Raadsvergadering

Namens het college, ik sta hier omdat ik portefeuillehouder ben over alle gemeenschappelijke regelingen, regionale samenwerkingen. Daar hoort dan dit ook bij. De motie die is aangenomen door de raad, is voor het college ook leidraad van het handelen. U heeft net vanavond de richtlijnen voor de gemeenschappelijke regelingen voor de begrotingen in 2026 ik vastgesteld als raad. Daar hebben wij ook nadrukkelijk die motie opgenomen als uitgangspunt. Dan zullen we richting 2026 ook als college ook met de onderscheidende gemeenschappelijke regelingen op die manier ook op sturen. Dus dat bevestig ik dan bij deze nog maar even. De begroting voor de RWB voor 2025 die wordt aangehaald. Ik denk ook goed en scherp om dat te doen. Het college heeft ook geconstateerd dat die begroting voor 2025 nog uitgaat van hetzelfde bedrag, terwijl er nog taken moeten worden overgeheveld ook naar de nieuw op te richten baroniesamenwerking. We hebben als college geconstateerd, dat betekent niet dat we nu aan de voorkant de begroting gaan aanpassen, maar dat we wel in het jaar 2025 wanneer die taken worden overgeheveld, met elkaar wel willen kijken in wat dat dan een verlaging van de kosten bij de RWB gaat betekenen en in de resultaatbestemming ook over 225 dan waarbij de B -raps van ook de RWB weer terug

moet komen en zichtbaar moet worden gemaakt hoe dat zich uitwerkt. Dus ik zeg u ook bij deze wel toe dat we op die manier alert ook in het jaar 2025 al zullen kijken hoe die motie zijn effect en zijn beslag kan krijgen. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik u nog graag de gelegenheid geven, mijnheer Bakker, om te reageren op het debat en op de reactie van de portefeuillehouder. De heer Bakker: Goed, kijk, inderdaad, misschien zijn we nu voor de late kant. Aan de andere kant, 2026 roepen we allemaal, het is een ravijnjaar of het wordt een ravijnjaar, dus dan moeten we gaan kijken wat we daar ergens kunnen bezuinigen, eventueel. Dus in die zin zou het op zich ook vroeg genoeg zijn. Ten aanzien van dat … Fijn dat de burgemeester aangeeft dat ze in ieder geval alert zijn op de begrotingen die gaan komen bij alle GR’en, met name ook even deze bij de regio West-Brabant noem het nogmaals, omdat er inderdaad wat taken overgedragen moeten of gaan worden. Voor de rest bespreek ik het in eerste instantie … Ik denk dat dit voorlopig wel voldoende is, maar dat bespreek ik nog eventjes in mijn fractie en komen we hier dus eventueel met een voorstel. Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: U ook bedankt. Dan kunnen we constateren dat het debat voldoende gevoerd is.

Dan wil ik nu graag de leiding van de vergadering we graag overgeven aan onze eerste voorzitter, burgemeester Lichtenberg. 15.2 Programma 2 Altena samenredzaam Instandhouding inwonersbudget De voorzitter: Dan gaan we verder met programma 2, Altena samenredzaam. Dat gaat over … Het eerste onderwerp gaat over de instandhouding van het inwonersbudget. Dat is door zowel de fracties van Progressief Altena, de ChristenUnie als AltenaLokaal op verschillende manieren aangegeven dat men daar graag het woord over wil voeren. Ik ga niet het gras voor de voeten van de beoogde insprekers wegmaaien, dus op de agenda staat het. Mevrouw Maris heeft het woord. Mevrouw Maris: Dank u wel, voorzitter. Allereerst wil ik beginnen met het college te bedanken dat naar aanleiding van de motie die Progressief Altena heeft ingediend om een tijdige evaluatie voor de raad bij ons in te leveren, zodat we de resultaten kunnen meenemen in onze overweging bij de besluitvorming van de begroting 2025. Even terugkijken, ruim een jaar geleden is het inmiddels dat de raad, deze raad de maatschappelijke agenda Sociaal domein heeft vastgesteld, een agenda die met uitgebreide inspraak van en in samenwerking met de inwoners, maatschappelijke organisaties, verenigingen en dorpsraad is opgesteld.

Een agenda met een budget waarin de inwoners de mogelijkheid krijgen dit budget zelf te verdelen over allerlei maatschappelijke onderwerpen en eigen initiatieven. Dat is dus het zogenoemde inwonersbudget, om maar even duidelijk te hebben waar we het over hebben. Met dit inwonersbudget geeft de gemeente de inwoners de kans om zelf een initiatief te bedenken en ook zelf uit te voeren. Uit het aantal aangedragen initiatieven en ook uitgevoerde initiatieven zien we de kracht van onze samenleving en de betrokkenheid van onze inwoners om deze ideeën uit te voeren en ook als inwoners om elkaar te helpen heel erg goed terug. Wij zijn daar heel blij mee, met de resultaten die uit de evaluatie naar voren komen. U geeft aan dat het inwonersbudget is gebouwd tijdens … Met het inwonersbudget is gebouwd aan het vertrouwen en de betrokkenheid van onze inwoners. Dat is echt iets om trots op te zijn met elkaar. U uit ook de wens in de evaluatie om in de toekomst het inwonersbudget te handhaven. Zonder gelijk alle conclusies en aanbevelingen van de evaluatie hier op te gaan noemen, iedereen heeft het tenslotte kunnen lezen, is het eigenlijk wat Progressief Altena betreft heel erg duidelijk, we pleiten ervoor om het inwonersbudget ook voor 2025 in de begroting op te nemen en niet

een jaar over te slaan. Neem de conclusies en aanbevelingen mee en ga door op deze goede weg om de inwoners actief te betrekken, de kracht van Altena de ruimte te geven en daarmee inhoud en uitvoering te geven aan onze visie op uitnodigend besturen en een intensieve, gelijkwaardige relatie met onze inwoners. Ik ben heel benieuwd wat de andere raadsleden daarvan vinden. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Maris. Mevrouw Schermers van ChristenUnie. Mevrouw Schermers: Dank u wel, voorzitter. We hadden het mee ingediend inderdaad, dat het ook voor de ChristenUnie een belangrijk onderwerp is. We hebben het ook maar gelijk in stand houden van het inwonersbudget genoemd. Ik zoom dus ook iets eerder in op wat uiteindelijk het doel is wat we graag zouden willen bereiken. Burgerparticipatie en van buiten naar binnen werken vinden we als raad en als college allemaal ontzettend belangrijk. Uit de evaluatie blijkt dat het inwonersbudget bijdraagt aan die relatie met de inwoners. Dus wij vinden het echt een gemiste kans als het inwonersbudget nu even voor 2025 on hold gezet wordt, om vervolgens weer door te gaan. Want dan denk ik, dan ben je de mensen die nu wellicht plannen aan het bedenken waren en al probeerden om iets serieus neer te zetten, om die eigenlijk weer een jaar verder weg te schuiven. Wij vinden dat niet wenselijk.

Dus wij willen heel graag dat het inwonersbudget gewoon gehandhaafd blijft en dat er niet een soort tussenjaar is, terwijl we eigenlijk al weten dat we het graag willen handhaven. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schermers. Mijnheer Bakker van AltenaLokaal. De heer Bakker: Dank u wel, voorzitter. Wat moet ik er eigenlijk nog aan toevoegen? Dat is een beetje lastig. Het enige is volgens mij dat in ieder geval drie partijen al de oproep doen om het voor 2025 ook geregeld te krijgen. Logischerwijs zullen wij dan in de begroting of in de begrotingsbehandeling met een amendement moeten komen, aanpassing op de begroting. Blijft volgens mij nog één vraag staan aan het college, doe eens een voorstel om hem alsnog voor 2025 in te kunnen voeren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mij. De heer Meijboom van de SGP. De heer Meijboom: Ik kan heel kort zijn wat dat betreft. Wij hebben het onderwerp niet geagendeerd. Wij zijn met de andere fracties ook blij verrast ook met de resultaten van de evaluatie. Zonder dat ik daar echt al binnen de fractie, dat we daar uitgebreid over hebben gesproken, maar een amendement zullen wij in dezen wel steunen, als dat ingediend gaat worden. De voorzitter: Mijnheer Bouman van het CDA. De heer Bouman: Dank u wel, voorzitter. We zijn ook verheugd inderdaad dat het inwonersbudget in elk geval de afgelopen jaren goed gewerkt heeft.

We hebben ook gelezen in de begroting en in de beantwoording dat het college blijkbaar niet was gelukt om uit de bestaande budgetten die 50.000 euro te vinden, met woorden van gelijke strekking. Ik kan er ietsjes naast zitten. Wat ik nog een beetje mis en wat ik eigenlijk wel een beetje gehoopt en verwacht had van in elk geval drie indieners en de SGP die wil het ook wel steunen, waar de dekking dan vandaan komt, zal ik maar zeggen, van het inwonersbudget. Wij zien elk constructief voorstel graag tegemoet en zullen daar met een positieve grondhouding naar kijken. De voorzitter: Dank u wel. De heer Timmermans van de VVA.

De heer Timmermans: Dank u, voorzitter. Ik sluit mezelf volledig aan met de laatste inspreker, de heer Bouman van het CDA. Want op zich voelen wij er ook wel voor, alleen het budget. Dus u had ook het college al gevraagd om daarmee te komen. Dus we wachten het even af. De voorzitter: Dank u wel. Hebben wij dan iedereen gehad? Mis ik dan nog … De VVD mis ik nog. U bent het eens met de vorige twee. Zullen we eens naar het college gaan bij monde van portefeuillehouder Van Ooijen. Mevrouw Van Ooijen: Gelukt. Dank u wel, voorzitter. Het college onderschrijft zeker wat Progressief Altena al noemde, dat de kracht ligt in de samenleving. Die kracht van de samenleving willen wij ook zeker gebruiken. Betrokkenheid en eigenaarschap zijn hiervoor heel belangrijk. Dat kunnen we creëren door invloed te geven aan onze inwoners. Het inwonersbudget wat we de afgelopen twee jaar hebben gehad, is daarvan een belangrijk voorbeeld. Nog even teruggrijpend op hoe het proces is gegaan. Het college heeft door middel van een evaluatie, zoals u die heeft kunnen lezen in de raadsinformatiebrief van september afgelopen jaar, geconstateerd dat het inwonersbudget zeker bijdraagt aan onze ambities op het gebied van inwonerparticipatie. Het college is overigens niet voornemens het inwonersbudget af te schaffen.

Maar gelukkig hoorde ik daar nu andere woorden in, zoals in de tekst in de vragen net werd gesuggereerd die we op papieren hebben gekregen. Maar wij hebben wel in de integrale afweging voor de begroting van 2025 niet willen vooruitlopen op de evaluatie. Dank voor de complimenten voor die evaluatie overigens. Daarnaast hebben we ook wel beoordeeld vanuit het oogpunt op het maken van een sluitende begroting dat er in 2025 geen financiële ruimte is om het inwonersbudget op dezelfde manier vorm te geven, zoals de afgelopen twee jaar, met steeds 50.000 euro per jaar. Het college heeft de wens om het inwonersbudget vanaf 2026 te dekken uit bestaande middelen. Voor 2025 zien we hier niet de mogelijkheden voor. Omdat, a, bestaande budgetten zoals een GALA- of een SPUK-middel specifieke bestedingsdoelen en verantwoordingen vragen. En omdat bestaande budgetten in andere gevallen al ingevuld worden door maatschappelijke organisaties. Het openbreken van deze contracten op zo'n korte termijn spreekt juridisch niet aan en spreekt ook niet van een betrouwbaar bestuur. Dus ik hoop dat u dan ook met mij mee gaat zoeken naar een dekking voor het inwonersbudget voor 2025. We schaffen het inwonersbudget dus niet af, voorzitter. We willen alleen zoeken naar een andere financiële invulling.

Die willen we geven vanaf 2026, want 2025 willen we gebruiken om te onderzoeken hoe we het inwonersbudget dan op een verantwoorde manier kunnen dekken uit bestaande middelen, zodat we burgerparticipatie serieus blijven nemen en op deze manier ook bestendigen in onze komende begrotingen. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, portefeuillehouder Van Ooijen. Gaan we naar de tweede termijn. Dan staat mijnheer Bouman op van de VVD. De heer Bouman: Het moet me wel van het hart, voorzitter, dat ik het wel grappig en verontrustend tegelijk vind dat het college er niet in slaagt om geld te vinden voor 2025 wanneer er nog geld is, maar wel voor 2026 vertrouwen heeft om geld te vinden wanneer het op is. Dus dat is wel knap. De voorzitter: Mevrouw Schermers van de ChristenUnie. Mevrouw Schermers: Dank u wel, voorzitter. Ik spreek wellicht voor mijn beurt, maar ik denk dat wij gewoon als drie initiatiefnemers die handschoen oppakken en gewoon gaan zoeken samen met griffieondersteuning om tot die 50.000 euro te komen, want zo'n wereldbedrag is dat niet, gezien de totale begroting. De voorzitter: Mijnheer Bakker.

De heer Bakker: Voorzitter, ik sluit mij helemaal aan, volledig bij aan. Ik was enigszins verbaasd dat wethouder Van Ooijen naar de microfoon kwam, eerlijk gezegd. Want bij, hoe heet het, toen het ging over percentages van een riolering, toen kwam in een keer de financiële man van het college naar voren. Dus die zou ik eigenlijk ook best wel graag nu een keertje naar voren willen zien. Maar goed, misschien dat ik beter kan zeggen dat we samen met hem op zoek gaan naar de mogelijkheden. De voorzitter: Het mooie van het collegiaal bestuur, dat weet u als geen ander, mijnheer Bakker, is dat welke portefeuillehouder u krijgt, u krijgt altijd het woord van het hele college. De heer Bakker: Dan laat ik … Daar denk ik dan even op dit moment even iets anders over, denk ik, voorzitter. Maar goed, dat is denk ik wel duidelijk. Maar nogmaals, wij gaan wat mij betreft de handschoen oppakken en wij gaan met de wethouder Financiën … Want dat hoeft niet binnen de begroting van de wethouder Van Ooijen te zijn, het is gewoon de hele begroting van 2025 waar we het over hebben. Ik kan me niet voorstellen dat we in die hele grote begroting die we hebben geen 50.000 euro kunnen vinden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bakker. Mevrouw Maris. Mevrouw Maris: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, collega's, raadsleden.

Ik voel hier toch een grote steun om hiermee aan de slag te gaan en ook een uitdaging die we graag oppakken inderdaad, dat we graag met de collega's hier met een amendement gaan verschijnen. Ik heb er alle vertrouwen in. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij kan ik concluderen dat hiermee op dit moment debat voldoende gevoerd is, dat we vast een amendementen tegemoet kunnen zien. Als daar via de binnenlijn contacten over moeten worden gelegd, dan weten de mensen de weg ook wel te vinden. Inclusief Altena De voorzitter: Gaan we wat mij betreft naar het volgende agendapunt. Dat gaat over Inclusief Altena. Dat is door de ChristenUnie ingebracht. Mevrouw Schermers. Mevrouw Schemers: Voorzitter, dank u wel. Nog niet zo heel erg lang geleden hebben we een speciale contactavond gehad met doelgroepen. Die zat ook verstopt nog achter het linkje bij de agenda die we gekregen hebben. Het mooie daarvan is dat we echt letterlijk in de rolstoel konden zitten om te ervaren hoe het nu is als je rolstoelafhankelijk bent en bijvoorbeeld gebruikmaakt van het gemeentehuis. Dan kom je al binnen en kom je heel moeilijk uit de auto, omdat de parkeerplaatsen niet zo ruim zijn. Dan kom je bij de balie en dan blijkt dat je heel steil omhoog moet kijken om überhaupt iemand te kunnen zien.

Als je dan vervolgens bijvoorbeeld voor een paspoort of rijbewijs komt en je wilt een foto maken, kun je niet in het hokje waarin foto's gemaakt worden, dus moet je toch eerst weer terug naar een fotograaf. Zo ontdekten we eigenlijk al zittende in de rolstoel allerlei adviezen en tips. Nu hebben wij ook uitgesproken, we hebben bij de vorige begroting van 2023 ook samen met Progressief Altena motie ingediend die ook weer algemeen unaniem is aangenomen over de bereikbaarheid en het verlagen van de drempels voor iedereen … Het is trouwens zelfs ook gewoon een recht, in de Grondwet verankerd, dat iedereen toegang moet hebben tot openbare voorzieningen. Dan gaan we zo meteen het gemeentehuis helemaal vernieuwen. Laten we dan alsjeblieft toch een ieder geval rekening houden met die tips en adviezen die toen gegeven zijn, zodat mensen ook die rolstoelafhankelijk zijn of die visueel gehandicapt zijn of op een andere manier eigenlijk belemmerd worden, dat die optimaal kunnen meedoen in onze samenleving. Dat is dus een hartenkreet waarvan ik hoop dat we dat ook echt mogen verzilveren bij de vernieuwing van ons gemeentehuis. Ook als we straks nieuwe scholen,

dorpshuizen, noem maar op gaan bouwen, want toen werd bijvoorbeeld ook gezegd dat het Vlechtwerk in Werkendam, wat nog niet eens zo oud is, waar mensen niet naar binnen kunnen omdat de deur gewoon veel te zwaar opengaat, dus laten we daar alsjeblieft rekening mee houden. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schermers. De heer Meijboom van de SGP. De heer Meijboom: Dank u wel. Mevrouw Schermers die gebruikt vind ik heel veel woorden over iets wat zo'n vanzelfsprekende zaken zijn volgens mij ook door de wethouder. Ik was ook op die avond aanwezig en de wethouder heeft toen ook toegezegd, en volgens mij ook later toen dat eens in een Altenatafel aan de orde kwam, nog eens een keer, dat hij die aanbevelingen over de breedte van de invalideparkeerplaats en dergelijke maar ook hier de … Dat is toegezegd volgens mij. Dus volgens mij is dit overbodig. Maar we gaan straks wel horen, denk ik, van de wethouder. De voorzitter: Mevrouw Maris van Progressief Altena. Mevrouw Maris: Dank u wel, voorzitter. Ik denk op de een of andere manier dat aandacht voor dit onderwerp vragen nooit overbodig is, maar altijd weer ons op de feiten drukt hoe ingewikkeld het is om iets heel simpels, namelijk dat wij vinden dat ieder mens het recht heeft om zelfstandig deel te nemen aan onze samenleving, om dat vorm te geven.

Hoe houden we dat zelf ook in de zin van dat ik zelf niet in een rolstoel zit, maar wel een collega bijvoorbeeld op dit moment heb in een rolstoel, hoe ingewikkeld het is. Ik vind gewoon het heel belangrijk dat we daar aandacht voor vragen. U vindt ons aan uw zijde, mevrouw Schermers. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Maris. Mijnheer Bouman van de VVD. De heer Bouman: Dank u wel. We zijn het natuurlijk 100 procent eens met mevrouw Schermers. We willen ook best oproep ondersteunen daarin. We missen wel een klein beetje de relatie met waar we nu exact vanavond mee bezig zijn, zijnde de begroting 2025 en het meerjarenperspectief tot met 2028. Er zijn natuurlijk heel veel goede dingen te verbeteren in gemeente Altena, maar die hoeven we niet allemaal per se vanavond te bespreken. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Den Haan, u bent onderweg. Mijnheer Den Haan, AltenaLokaal. De heer Den Haan: Natuurlijk, voorzitter, dank u wel, onderschrijven wij ook het verhaal van de ChristenUnie van mevrouw Schermers. Maar goed, we zijn ook bij die contactavond geweest en … we kennen het verhaal wat erachter speelt. Dus in de woorden van de heer Meijboom, volgens mij kan niemand daartegen zijn en hopen we ook inderdaad dat de portefeuillehouder dat antwoord kan geven.

Maar dit is niet meer dan het relaas wat we dan ook als AltenaLokaal moeten geven, om natuurlijk te zijn voor dat de gehandicapten overal binnen kunnen komen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Den Haan. Mevrouw Buchholtz van het CDA. Mevrouw Buchholtz: Dank u wel, voorzitter. Ook wij van het CDA vinden het belangrijk dat we rekening blijven houden met de toegankelijkheid. Niet alleen fysiek maar ook digitaal, wil ik erbij benoemen. Bijvoorbeeld de gemeentelijke website dat iedereen die kan zoeken. Wij denken dat er al heel veel gebeurt, maar het is belangrijk om inderdaad de toegankelijkheid te blijven borgen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Buchholtz. Mijnheer Timmermans van de VVA.

De heer Timmermans: Ik wil toch even een duid in het zakje doen, voorzitter, want ik zag die toegangspoortjes binnen het nieuwe gemeentehuis al voor me waar ik dan over gestegen ben, maar dat was de link dus die ik maakte. Maar het blijft een dingetje, het blijft een dingetje. We kunnen er allemaal over praten, maar vaak is het wel zo, we deden een plas en alles bleef zoals het was. Want parkeerplekken die blijven nog steeds zoals ze zijn. Ik heb ook in die rolstoel hier rondgereden. Het ging overigens best makkelijk, maar je komt wel inderdaad obstakel tegen die lastig zijn. Dus de aandacht is er ook vanuit ons. De voorzitter: Mooi. Dank u wel. Kijk ik nog even rond. Alle fracties gehad? Namens het college, portefeuillehouder Van Hunnik. Ook in het collegiaal bestuur kan dat worden uitgeleend, begrijp ik. Zijn we benieuwd welke naam in beeld komt. Kijk. Mevrouw Van Hunnik: Verrassing. Dank. Wat mij betreft, voorzitter, ook dank aan de fractie van de ChristenUnie, want dit is een onderwerp waar we het al veel vaker over hebben gehad en wat nog heel vaak terug zou komen, maar wat we ook al eerder hier met elkaar hebben geconstateerd. Op het moment dat je zelf geen last hebt van een fysieke beperking, zie je soms dingen ook niet en ervaar je dingen ook niet.

Het is juist daarom ook, en ook daar hebben we eerder met elkaar over gesproken, dat we Ongehinderd hebben gevraagd, kijk nou eens naar onze gemeentelijke accommodaties. Daar is ook een hele concrete lijst uitgekomen. Dus los van dat de ChristenUnie fractie verwijst naar de thema-avond die wij hier hebben gehad met heel veel ervaringsdeskundigen, hebben we ook daar gebruik van gemaakt en zijn we daar stap voor stap nu de zet aan het maken om dat ook te gaan verbeteren. Dus ik denk dat het een heel terecht onderwerp is. Daarbij hoor ik ook de fractie van het CDA onderwerp vragen voor digitale toegankelijkheid. Ik denk dat het goed is om dan ook nog even aan de raad mee te geven dat we samen ook met het Kleine Slimme Groepje uiteraard bezig zijn met het verwerken van de onderwerpen die we hebben opgehaald in het duidingsdebat uiteindelijk in de lokale Inclusieagenda die uw kant op gaat komen, waarbij we eigenlijk de drie pijlers van toegankelijkheid hanteren, dus de fysieke toegankelijkheid, sociale toegankelijkheid en de digitale toegankelijkheid. Daarmee kunnen we daar in brede zin met elkaar mee aan de slag gaan. Het is goed om te horen dat dat ook door de gemeenteraad breed wordt ondersteund, voorzitter. Dat is wat betreft het college ook zo. De voorzitter: Mooi. Dank u wel. Kijk ik nog even naar mevrouw Schermers. Mevrouw Schermers, een reactie op wat iedereen gezegd heeft.

Mevrouw Schermers: Dank u wel voor de steun inderdaad. Een terechte vraag van mijnheer Bouman van de VVD van, wat heeft dat dan te maken met de begroting? Ik had ook eventjes ook het haakje gekozen van de vernieuwing van het gemeentehuis. Dus wellicht stromen er kosten uit naar voren om bijvoorbeeld inderdaad die balie te verlagen en om dus inderdaad de adviezen en de tips die toen gegeven zijn ook om te zetten in aanpassingen van het gemeentehuis. Ja, ik ben heel blij met het antwoord van de wethouder dat het Kleine Slimme Groepje daar ook mee bezig is. Andere kant is, we beginnen met de vloer in de was, we beginnen met de meubels, maar de balie is nog steeds niet laag. Het fotohokje is nog steeds niet aangepast. Dus laten we daar wel de aandacht voor blijven houden die het nodig heeft. De voorzitter: U krijgt nog één interruptie, want het is geen tweede termijn. Mijnheer Bouman. De heer Bouman: Dank u wel, maar zou ook gek zijn als je niet mag interrumperen natuurlijk. Maar nou wil ik niet de grote kwade boeman zijn of zo, want iedereen was het er voor de rest allemaal mee eens en zo, en wij ook, maar alles wat u nu zegt hij betrekking tot het gemeentehuis, dat had ook ingebracht kunnen worden toen we discussieerden over het gemeentehuis in plaats van over de meerjarenbegroting.

De voorzitter: Mevrouw Schermers. Mevrouw Schermers: Dat is juist. Dat klopt. Alleen nu zit je programma 2 door te kijken en denk je, veelzijdig Altena, dan hoort deze doelgroep er ook helemaal bij. Dus vandaar dat ik de Altena samenredzaam, misschien nog wel beter, want dan zorg je dat deze mensen in ieder geval ook redzaam zijn. De voorzitter: Waarvan akte. Daarmee denk ik dat het debat op dit punt nu voldoende gevoerd is en kijkt u hoe u daar verder mee gaat. Aanpak relatieproblematiek De voorzitter: Dan gaan we naar de aanpak van de relatieproblematiek, die door de SGP is ingebracht. Mijnheer Meijboom. De heer Meijboom: Dank u wel, voorzitter. Ik wil beginnen met het aanhalen van een bericht uit het Adriani en Brabants Dagblad van 18 augustus jongstleden dat er bovengemiddeld veel vrouwen in Altena vorig jaar gescheiden zijn. Ik neem aan net zoveel mannen, maar dat even terzijde. Dit was … Dat hoeft niet. U heeft gelijk, u heeft gelijk. U heeft helemaal gelijk. In ieder geval misschien wel bijna net zoveel mannen. Maar toch als we uitgelachen zijn, ik heb toch wel een serieus probleem wat ik hier aan de orde wil brengen. Als man zijnde en als vader en als grootvader. De SGP-fractie van Altena gelooft in de grote waarde van stabiele huwelijken voor gezinnen. Gezin is de plek waar liefde, geborgenheid en zorg voor elkaar centraal horen te staan.

Opgroeien in een stabiel gezin geeft kinderen een stevige basis voor de rest van hun leven. We zien het huwelijk als een grote gave van God die dit in de schepping heeft gegeven. Een huwelijk is bedoeld als een verbintenis voor het leven. Als een huwelijk vastloopt en ontbonden wordt, geeft dat veel verdriet en spanning voor alle betrokkenen, allereerst voor de gehuwden zelf, maar niet minder voor de kinderen. De afgelopen decennia is het aantal echtscheidingen en verbroken relaties helaas fors toegenomen. Voor kinderen is de echtscheiding van hun ouders in de meeste gevallen ingrijpend. Steeds meer raken we hiervan doordrongen, zeker als we verhaal horen over pijnlijke vechtscheidingen. Inzet op ondersteuning bij relatieproblemen is nodig, omdat daarmee kinderen in hun kwetsbare positie worden beschermd en veel relatieleed voor ouders wordt voorkomen. We zijn ons ervan bewust, voorzitter, dat het hier gaat om een onderwerp op het snijvlak van overheid en eigen verantwoordelijkheid. Echter, wettelijk gezien heeft de overheid een aantal taken, zoals bijvoorbeeld in artikel 2.1 van de Jeugdwet, waarin staat dat de gemeente haar beleid inzake preventie en jeugdhulp onder meer moet richten op het versterken van het opvoedkundig klimaat in gezinnen en het bevorderen van opvoedvaardigheden van de ouders.

In Altena krijgt dit onder andere vorm in het preventieplan Gewoon opgroeien in Altena, een preventieve aanpak. Dat is het beleidskader Preventief jeugdveld 2023 en verder. In deze preventieve aanpak wordt gesteld dat hoe sterker het positieve opvoedklimaat rondom het gezin is, des te groter de kans is dat kinderen en jongeren zich positief ontwikkelen. Als een van de risicofactoren wordt genoemd relatieproblemen van ouders. Dit alles maakt dat wij ons SGP-fractie een warm pleidooi willen houden tot het ontwikkelen en het inrichten van een zogenaamd laagdrempelig relatieloket waar mensen die ervoor openstaan geholpen kunnen worden om hun relatie te versterken en te behouden en, als dat dan niet meer mogelijk blijkt te zijn, om een vechtscheiding te voorkomen. Het relatieloket kan kortdurende ondersteuningsvragen oppakken, maar zou ook, indien de problematiek daarom vraagt, kunnen doorverwijzen naar overige hulpverlening. De meerwaarde van een dergelijke voorziening zal ze zich bewijzen als deze toegankelijk en passend is voor alle inwoners. Het is volgens de SGP dan ook belangrijk dat naast een reguliere aanbieder ook een aanbieder met een religieuze identiteit zal participeren. Maar overigens is dat later voor de uitvoering, want er zal ook iets van een dekking moeten zijn. Wat de SGP betreft, vragen wij ook de wethouder om die … De inrichting van het relatieloket zou

kunnen aansluiten bij de proof of concept in Wijk en Aalburg en Hank, zoals uw college die voor ogen ziet. In de doelenboom wordt immers onder meer vermeld dat het onder meer gaat over het versterken van de weerbaarheid en vraagstukken voor relatie en scheiding, en preventie maakt daar een belangrijk onderdeel van uit. Hoe mooi zou het zijn als de ervaringen in 2027 zullen leiden tot een verankering van het relatieloket binnen het stevig sociaal team. Er valt nog veel meer te zeggen over de inrichting van een relatie loket. Het is natuurlijk niet een loket, zo heet het dan, een relatieloket, maar het is wat voor naam je het dan geeft. Maar omwille van de tijd laat ik dat nu achterwege. Mijn fractie is benieuwd naar de reactie van collega-fracties en natuurlijk ook van het college. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Meijboom. Mijnheer Bouman van de VVD. De heer Bouman: Dank u wel. We zijn het met een aantal punten wel eens met de heer Meijboom. Want het is natuurlijk een feit dat de gemeente een taak heeft met betrekking tot jeugdzorg. Een onderdeel van die taak is ook kijken naar een veilige thuissituatie. Dat is gewoon waar. Wat ook waar is, is dat relatieproblemen een uitwerking kunnen hebben op de jeugd. In zoverre kom je misschien op een bepaalde manier in aanraking met gemeentelijk werk. Ik denk dat dat waar is.

Maar wat ook waar is, is dat het niet aan ons als gemeente is om ons echt te bemoeien met de inhoudelijke relatie thuis. Het is zeker niet aan ons om te kijken van, blijven pa en ma of ma en ma en pa en pa bij elkaar, of gaan ze lekker uit elkaar? Dat is zeker niet aan de gemeente. Dat moet iedereen lekker zelf weten, als ze dat op een normale en ordentelijke manier doen. Mochten zulke zaken escaleren, dan kan je misschien wel weer iets daarvan vinden, vanuit het perspectief van jeugdzorg. Maar ik mag hopen, en dan moet het college me maar corrigeren als ik dat fout zie, dat we dat al doen vanuit onze huidige taak. Want wij kijken naar … Als het goed is, hebben we één regisseur op één gezin en die kijkt breed met een breed perspectief. We hebben achtervang als Veilig Thuis. Dus ik mag hopen dat alles waar u zich zorgen maakt, dat wij dat al doen. Daarom voelen wij ons niet echt genegen om nu direct daarvoor een nieuw loket in het leven te roepen, terwijl we gewoon al een loket hebben met de titel de gemeente. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Mevrouw Schermers. Mevrouw Schermers: Dank u wel, voorzitter. Ik snap heel goed het pleidooi van mijnheer Meijboom, want helaas maken we dat gewoon wel mee, dat relatieproblematiek enorm doorspeelt in een stuk welbevinden en problematiek in gezinnen en ook bij kinderen.

Helaas zijn we vaak te laat, dus bieden we wel bijvoorbeeld een kind in echtscheidingssituaties ondersteuning, maar eigenlijk zou je daarvoor natuurlijk al iets kunnen en willen doen. Volgens mij zegt mijnheer Meijboom nergens dat die mensen dan naar een of ander relatieloket zouden moeten, maar het is meer de mogelijkheid bieden om naar een relatieloket te gaan als ze daar behoefte aan hebben. Dus dat we niet alleen eigenlijk aan de curatieve kant gaan, maar dat we ook eigenlijk een beetje aan de preventieve kant … Zo heb ik hem begrepen, zo heb ik hem gehoord. Ik zit een beetje te denken aan de, mijnheer Meijboom kent dat wellicht ook wel, de Marriage Courses die gegeven worden om gewoon relaties te verstevigen ook, relaties die gewoon al goed zijn om die nog te kunnen verbeteren. Het is wel een beetje zoeken inderdaad, want voelen mensen zich dan vrij genoeg om naar eventueel een relatieloket te gaan? Maar wellicht heeft u nog … Had u nog een vraag en dan ga ik even stoppen. De voorzitter: Nee. Want u krijgt een interruptie van de heer Bouman. Mevrouw Schermers: Ik krijg nu een interruptie. De heer Bouman: Ik moest de buurman ook al wegjagen, maar we doen alles in één termijn. Dat is leuk en gezellig. Het ging over de opmerking die u maakte, dat de heer Meijboom niemand verplicht naar het loket te

gaan, maar dat de mogelijkheid te bieden om over hun relatieproblemen te praten. Maar die mogelijkheid is er al, dat heet een relatietherapeut. Die kan je betalen, dan geef je geld en dan geven ze je advies en dan gaan ze dingen zeggen over je relatie. Dus dat bestaat al. De heer Meijboom: Misschien mag ik dan toch ook, want … De voorzitter: U mag ook interrumperen, mijnheer Meijboom. De heer Meijboom: Precies, want dat wil ik eigenlijk daarnet al doen. Maar goed, want ik begrijp niet, mijnheer Bouman, waar u het vandaan haalt uit datgene wat ik hier naar voren gebracht heb. Toevallig heb ik het ook nog op papier staan, dus het is makkelijk, maar u kunt het ook op de band terugluisteren. Maar waar haalt u het vandaan dat wij zouden pleiten dat de gemeente zich gaat bemoeien met relaties van mensen? Daar gaat de gemeenten zich niet mee bemoeien. Het is juist zo, en het gaat erom, al die gevallen die u beschrijft, u zegt, wat hebben wij er als gemeente mee te maken? Maar het is juist de jeugdzorg, u weet het zelf, die rijst de pan uit. Dat is omdat er heel veel problematiek is en onder andere problematiek vanuit echtscheidingen. Wat je juist wil voorkomen, is dat je aan de voorkant juist daar al iets kunt doen om te voorkomen dat dat al zover komt in de situaties die u beschrijft. Want als je zover bent, ben je al veel te laat. Ik wil straks nog reageren op mevrouw Schermers.

De voorzitter: Op dit punt. Maken we eerst even dit debatje af en dan gaan we zo direct weer verder. Mijnheer Bouman. De heer Bouman Voorzitter, inderdaad zal ik dan reageren op de heer Meijboom. Maar wij voelen ons niet zo genegen om heel erg preventief een rol te spelen in de relatie van mensen. Het is prima dat je vanuit jeugdzorg dat in de gaten houdt en kijkt of je daar iets moet doen en bijsturen als dat de gezondheid van het kind nodig is, maar om daarvanuit preventief karakter toch op een of andere, ik noem het even, bemoeien, zo bedoelt u het niet, om een rol te spelen, laat ik het zo zeggen, dus … in de relatie van mensen, daar staan wij als VVD niet gelijk voor te juichen. Ik denk dat we elkaar daar misschien niet in gaan vinden, omdat ons doel misschien anders is. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Mag eerst mevrouw Schermers weer verder en dan kunt u meteen weer allebei reageren? Mevrouw Schermers: Want ik was midden in een zin en toen moest ik van u stoppen. U weet dat ik heel gehoorzaam ben, voorzitter. De voorzitter: Precies. Ik zit soms even te puzzelen hoe ik zorg dat iedereen recht gedaan wordt, maar dat gaat wel lukken. Mevrouw Schermers: Precies. Maar het was inderdaad mijn termijn waar ik een interruptie op kreeg van mijnheer Bouman.

Maar wat ik nog aan u wilde vragen, mijnheer Meijboom, wellicht heeft u good practice, een goed voorbeeld van gemeentes die dit wel hebben opgepakt. Want het is niet … Het lijkt nu net alsof het een belerende vingertje is, maar zo is het absoluut niet bedoeld. Het is bedoeld als een stukje hulpverlening die de gemeente zou kunnen bieden. Ja, mijnheer Bouwman, natuurlijk bestaan er al relatietherapeuten en natuurlijk bestaan er al allerlei ondersteuningen. Alleen de vraag is of dat je dat altijd alleen maar over moet laten aan gewoon de markt, of dat je dat gewoon in je pakket moet aanbieden aan mensen binnen de

mogelijkheden die er is vanuit bijvoorbeeld zo'n sociaal team en het voorbeeld wat mijnheer Bouman noemde met de pilot die we gaan draaien, de proof of concept die we gaan draaien in Wijk en Aalborg en Hank. De voorzitter: Wilt u nog reageren, mijnheer Meijboom, of gaat het goed zo? Mijnheer Timmermans, u stond er al een tijdje. Gaat uw gang. De heer Timmermans: Dank u, voorzitter. Ik weet niet of dat het goed gaat met mijnheer Meijboom, maar … De heer Meijboom: Bij interruptie dan. Waar maakt dat uit op, of het mij goed gaat? De heer Timmermans: Ik weet niet of dat het goed gaat met u. De heer Meijboom: Maakt u zich … Ik vind het fijn dat u zich zorgen maakt. De heer Timmermans: Ik maak mezelf zorgen. De heer Meijboom: Dat is echt niet nodig. De heer Timmermans: Ik maak mezelf toch zorgen, want het is voor mij toch best wel bijzonder dat de SGP eigenlijk met dit puntje komt. Het was bijna een stoelverwisseling dat de heer Bouman de VVD eigenlijk op uw stoel hoort en nu op de stoel van de VVD hoort, want uiteindelijk is het zo dat … U zou toch moeten zijn voor het gezin en zo min mogelijk inmenging van de overheid in het gezin. U pretendeert nu dat … U wil preventief iets doen voor het gezin dat ze niet gaan scheiden. Ik snap hem niet zo goed wat u daar eigenlijk mee wil.

De heer Meijboom: Dan heeft u volgens mij ook niet goed geluisterd, mijnheer Timmermans, via de voorzitter. Het gaat ons om de kinderen. Het gaat ons om de kinderen. Het gaat ons om te zorgen dat preventief de kinderen te voorkomen of zoveel mogelijk te voorkomen dat kinderen in jeugdzorg terechtkomen door een vechtscheiding. We leven nu eenmaal in een tijd waarin er vele scheidingen plaatsvinden, dat dat ook nog steeds nog omhooggaat en dat over het algemeen, dat hoef ik u niet te vertellen, dat over het algemeen daar de kinderen de dupe van zijn en dat een deel van de kinderen die in jeugdzorg terechtkomen dat die … Dat de oorzaak ligt in relatieproblemen. Dus het gaat ons niet primair om de relatie tussen die man en die vrouw of tussen die man en die man en die vrouw en die vrouw, als ik … Precies, mijnheer Bouman. Daar gaat het niet om. Het gaat ons om het welzijn van de kinderen. Daar gaat het om. De voorzitter: Mijnheer Timmermans. De heer Timmermans: Voorzitter, ik snap nu wel een beetje de beweegredenen om die kinderen, maar daar hebben we eigenlijk al als overheid al inderdaad al voldoende dingen voor opgetuigd. Dus wat je er dan extra voor gaat krijgen, is dus een extra loket wat u dus vraagt, wat dus extra geld kost, waar je dus misschien iets mee gaat voorkomen. De heer Meijboom: Bij interruptie, voorzitter.

Als het, en dat was ook daarnet antwoord op de heer Bouman, het gaat erom, als die kinderen … Want dan zijn die kinderen al … Dan is het kwaad al geschied. Dan zitten die kinderen al in de jeugdzorg en natuurlijk zijn ze dan bekend. Maar dat willen we juist voorkomen. De heer Timmermans: Voorzitter … Oké. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Timmermans. Mijnheer Boeve van AltenaLokaal.

De heer Boeve: Dank u wel. Mijnheer Meijboom, ik moest ook in eerste instantie een beetje reageren primair zoals mijnheer de heer Bouman van de VVD dat deed. Maar u heeft dat gecorrigeerd. Dat is absoluut niet uw intentie. Ik denk ook dat het goed is. Scheiden, dat is voor heel veel kinderen heel dramatisch. Ben ik helemaal met u eens. Scheiden kost heel veel materieel, scheiden kost heel veel immaterieel. Ik denk, als wij daar een rol of een aanvullende rol in zouden kunnen spelen op een redelijke manier die buiten de inhoudelijke relatie blijft van mensen, dan ben ik daar niet op tegen en dan hoor ik graag wat voor suggesties u daarin heeft. Wat ik wel ook willen opmerken, is dat, wanneer er sprake is van vechtscheidingen, het vaak ook natuurlijk gaat om de materie. Ik zie dat, als er bijvoorbeeld sprake moet zijn van nogal intense mediation, dat heel veel mensen dat ook gewoon simpelweg niet kunnen betalen. Daar gaat heel veel geld in om. Ga maar eens naar een gemiddelde notaris voor een mediationtraject. Dat zijn bedragen die heel veel mensen gewoon niet op kunnen hoesten. Daar komt ook heel veel ellende uit voort. Dus ik kan me voorstellen dat in de materiële zin wij mensen in dit soort situaties een handje zouden kunnen helpen. Dat voorkomt denk ik soms ook op bepaalde momenten escalatie.

Dus ik hoor graag van u eigenlijk zo van, hoe ziet u dat aanvullend op datgene wat we ook als gemeente al doen? Hoe ziet u dat concreet voor zich? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Boeve. Gaan we eerst naar mevrouw Hofstede. Mevrouw Hofstede: Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag twee dingen hierop bijdragen namens Progressief Altena. Het eerste is denk ik, het is voor, als we het hebben over kinderen, belangrijk dat ze opgroeien in een veilige, vertrouwde en liefdevolle omgeving en wat voor vorm dat dan ook is, dat dat ondergeschikt is. Want het kan best ook zijn iemand die alleen is of samen of in een latrelatie, dat is ondergeschikt, als er maar voor een veilige, vertrouwde en liefdevolle omgeving wordt gezorgd. Ik denk ook dat het aan mensen zelf is om de bij hun passende vorm te kiezen. Het tweede wat ik wil aankaarten, is denk ik om, mochten er relationele problemen spelen, om te kijken naar de oorzaken die daarachter zitten. Zitten daar financiële problemen achter, zitten daar wellicht mentale problemen achter? Dat we daar dan op inzoomen. Maar ik wil toch vooral aan de inwoners laten wat voor relatie daar zij daarin vormgeven. De heer Meijboom: Mag ik daar dan toch wel op reageren? Ik begrijp echt niet … Ik snap het wel. We zijn verdacht als SGP om met zo'n voorstel te komen.

Want waar haalt u nou … Want ook in uw toon van of dat wij moralistisch zouden willen zijn om mensen op te leggen in welke relatie ze moeten leven, het gaat ons om de kinderen, mevrouw Hofstra, via de voorzitter, Hofstede. Het gaat ons om de kinderen. Het gaat ons helemaal niet om die samenlevingsvorm of wat dan ook, daar gaat het ons niet om. Het gaat ons om een preventieve aanpak voor die kinderen. Want u zult toch niet ontkennen dat, en daar kunnen de deskundigen dat nog veel beter vertellen dan dat ik dat kan, die kunnen dat ook nog met cijfers ondersteunen, u kunt toch niet ontkennen dat een deel van de jeugdproblematiek voortkomt uit problemen die in de relatie van de ouders zijn ontstaan? De voorzitter: Mevrouw Hofstede. Mevrouw Hofstede: Fijn dat we elkaar wat dat betreft kunnen vinden in dat het niet gaat hoe een relatie eruitziet, maar dat het een veilige omgeving is voor de kinderen. Maar wat ik al als tweede punt aankaartte, ik denk dat het ook goed is om te kijken naar, wat zit er dan achter die relatieproblematiek, wat zijn daar de oorzaken van? En dat we die gaan aanpakken, in plaats van koste wat kost de relatie herstellen. De voorzitter: Mijnheer Meijboom.

De heer Meijboom: Maar er worden mij allemaal dingen in de mond gelegd die ik helemaal niet gezegd heb. Ik heb aangegeven dat als het … Dat is aan die ouders zelf of dat ze hun relatie willen herstellen of niet. Maar u heeft mij horen zeggen ook dat natuurlijk als de ouders dat zelf willen, als het nog in een beginstadium is en ze kunnen geholpen worden, dat die relatie hersteld wordt. Ouders blij, iedereen blij, kinderen zeker blij, want daar gaat het nog steeds om. Het gaat om die kinderen. Als blijkt, dat heeft u ook in mijn bijdrage kunnen horen, als dat niet meer gelijmd kan worden, dat dan die ondersteuning er kan zijn, die laagdrempelig aanbod ondersteuning kan zijn om die vechtscheiding te voorkomen. Alles voor de kinderen. Ik blijf het er herhalen. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Zaal van het CDA. Mevrouw Zaal: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel ook, de heer Meijboom, voor het inbrengen van dit punt. Ik moet zeggen, we werden ook even getriggerd door het inleidende stukje dat we vanavond ook voor ons hebben liggen. De noodzaak voor die voorliggende voorziening, dat die groot is om ook in het kader van die relatieproblemen te voorkomen. Maar wat mij betreft, heeft u het helder en duidelijk uitgelegd en begrijpen we en horen we ook uw punt.

Zeker kinderen als gevolg van, u noemde het al, in de situaties van vechtscheidingen, scheidingen et cetera, heeft absoluut aandacht nodig. Dat willen we ook absoluut onderschrijven, ook vanaf deze plaats. De vraag is wel die wij ook hebben, is dat er niet al? Want als wij gaan kijken bijvoorbeeld bij Surplus of via OnS Altena verwezen worden naar Surplus, dan zien we ook heel duidelijk staan, maatschappelijk werk, relatieproblemen en ook letterlijk het kopje emotionele ondersteuning bij scheiding. Maar we zullen dat hoop ik straks ook van de portefeuillehouder horen. Ons is ook ter ore gekomen dat er onlangs ook iemand is aangenomen hier in huis, om op dat vlak ook meer ondersteuning te kunnen bieden. Dus zeker, voorzitter, we horen uw pleidooi. Dat is goed. Daar staan we ook achter. De vraag is wel, en we zullen de antwoorden hopelijk zo ook horen vanuit het college, is het er niet al en gaan we niet iets creëren wat er nog bijkomt? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Zaal. U wilde nog, mevrouw Schermers, interrumperen op mevrouw Hofstede. Mevrouw Schermers: Klopt, voorzitter. De voorzitter: Gaat dat nog iets toevoegen aan dit debat? Mevrouw Schermers: Ik denk het wel, want ik denk dat het namelijk het bruggetje kan slaan tussen mijnheer Meijboom en mevrouw Hofstede. De voorzitter: Dan gaan we dat proberen.

Mevrouw Schermers: Want ze zegt namelijk iets heel belangrijks, dat bij relatieproblemen er vaak onderliggende problemen zijn, hetzij financieel, hetzij mentaal. Noem maar op. Ik denk dat daar ook een kans zit. Want nu is het zo dat als dat bijvoorbeeld we OnS Altena nodig hebben, dan kan een kind een beschikking krijgen om bijvoorbeeld naar speltherapie te gaan of noem maar allerlei ondersteuningen. Maar hoe mooi zou het zijn als inderdaad ouders ook gewoon de mogelijkheid krijgen om een gecontracteerde partij van de gemeente in de arm te nemen om dan te kijken, hoe kunnen wij onze relatie verstevigen, zodat het echt een systeemtherapie is, niet alleen voor het kind, maar voor het hele gezin eromheen? Dus ik vind het heel passend. Ik denk dat dat dus het bruggetje zou kunnen zijn en wellicht ook een antwoord op mevrouw Zaal. Het is er wellicht al wel, maar dat het in ieder geval op deze manier een duidelijke plaatsen en een vorm krijgt binnen dat sociale, lokale, sterke team.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schermers. Zullen we naar het college gaan, mijnheer Meijboom? Dan gaan we naar de reactie van het college bij monde van portefeuillehouder Van Ooijen. Mevrouw Van Ooijen: Dank u wel, voorzitter. Dank aan de SGP om dit belangrijke onderwerp onder de aandacht te brengen. Het college onderkent net als de SGP-fractie en andere fracties, heb ik ook gehoord, dat relatie- en echtscheidingsproblematiek een groot maatschappelijk onderwerp is waar wij als gemeente ook zeker een rol in kunnen vervullen en in hebben te vervullen. Dat richt zich overigens niet alleen maar op partnerrelaties, maar wordt opgepakt in de breedste zin van het woord. Voorzitter, ik zou graag wat willen toelichten op wat wij in de in de regio en als gemeente al kunnen doen. Ik heb al een aantal zaken gehoord. Als gemeente bieden we ondersteuning bij relatieproblemen, waaronder echtscheidingsproblematiek vanuit onder andere het welzijnswerk, al genoemd. Onze inwoners kunnen ook gebruikmaken van zorg vanuit ROTS en GIA. ROTS staat voor Relatie, Ouderschap, Therapie en Scheiden in Brabant. ROTS is een integrale werkwijze waar gezinnen, ouders en kinderen terechtkunnen voor al hun vragen en hulp op het gebied van relatie, ouderschap en ouderschap na scheiding. Therapie en hulp ook bij de scheiding. GIA staat voor Geweld In Afhankelijkheidsrelaties.

De GIA faciliteert een preventieve aanpak genaamd Relatie en scheidingen. Vanuit de GIA wordt onder andere ook het Meldpunt Crisiszorg en Veilig Thuis aangestuurd. Hiermee is het maatschappelijk vraagstuk nog niet vanzelfsprekend opgelost, want alleen aanbod creëren van hulp en ondersteuning is niet voldoende. Daarom werken we in Altena ook toe naar die gezinsgerichte aanpak. Daarbij zetten we in op het volledige gezinssysteem. Zo kunnen patronen in kaart worden gebracht en een nieuw perspectief worden geboden voor alle gezinsleden. De komende jaren is dat een belangrijk punt van onze inzet. Allereerst wordt dat in Altena zichtbaar in onze POK, u refereerde er ook al aan, proof of concept. In de begroting hebben we ook geïnformeerd over de pilotonderwerpen waarmee we gaan starten. Relatieproblemen en scheiding is een van die onderwerpen waar we in de POK’s mee aan de gang gaan. Daarmee sluit dat mooi aan bij de oproep van uw fractie en fractie van de SGP. De gezinsgerichte aanpak is overigens een beweging en werkwijze die ondersteund wordt vanuit diverse landelijke programma's, zoals de hervormingsagenda en de toekomstscenario Kind en gezinsbescherming.

Samenvattend kunnen we hier nu aangeven dat onze rol als gemeente, dat we die hebben en dat we ook verantwoordelijkheid voelen voor de relatieproblematiek die er is en dat we daar ook hulp willen bieden en ondersteuning vanuit het welzijnswerk. En we zetten in op die gezinsbrede aanpak in Altena die uiteindelijk zal landen in ons Stevig Lokaal Team en zo hopen we ook preventief aan relatieproblemen te werken binnen het gezin en breder. Nog even een aanvulling op de persoon die we hebben aangenomen, waar het CDA naar refereerde. Dat is inderdaad een regionaal persoon die is aangenomen. Die hebben we aangesteld om vooral de professional te ondersteunen bij die groeiende vraag van problematieken bij echtscheidingen. De voorzitter: Waarvan akte. Dank u wel. Behoefte aan een interruptie? U mag ook afsluiten, de heer Meijboom. De heer Meijboom: Ik wil even afsluiten. Als reactie op de wethouder, bedankt voor de beantwoording. Stelt mij nog niet helemaal gerust, want ik heb toch het gevoel dat waar … Er gebeurt heel veel op dat gebied, maar volgens mij als het eigenlijk al een stap verder is als wat je eigenlijk zou willen. Dus wat ons betreft, zou dat relatieloket nog steeds een toegevoegde waarde kunnen zijn. Nog even antwoord op mevrouw Schermers, want die had dat nog tegoed.

Die vroeg van, is er een benchmark? Er is een gemeente, ik zou zeggen, bijna op een steenworp afstand van onze gemeente die vorig jaar is gestart met een relatieloket. Is een gemeente van ik denk tussen de 20.000 en de 25.000 inwoners. In het eerste jaar zijn daar ik meen veertien echtparen die zich daar via dat laagdrempelige loket hebben gemeld en ook geholpen zijn. Dus dat nog als antwoord. Voor de rest is wat mij betreft het debat voldoende gevoerd.

De voorzitter: Dan is het debat voldoende gevoerd en weet u wat u verder te doen staat als u dat terug wil laten komen op 12 november. Suïcide preventie De voorzitter: Dan gaan we naar het volgende onderwerp, dat is suïcidepreventie. Dat is door het CDA ingebracht. Mevrouw Buchholtz staat er al. Gaat uw gang. Zo, nou heeft u weer beltegoed. Mevrouw Buchholtz: Ik dacht het al. Op 1 juli … Dank u wel, voorzitter, trouwens. Op 1 juli 2025 treedt de Wet integrale suïcidepreventie in werking. Gemeenten worden hierin verplicht een lokaal beleid te ontwikkelen om suïcide te voorkomen. Nu al zijn er zo’n 50 gemeenten met een actief suïcidepreventiebeleid en ik denk niet dat onze gemeente tot een van die 50 gemeentes behoort. Wat 113 betreft, treedt de wet snel in werking en verzoek zijn ook gemeenten daarom nu al eerder daarover na te denken. Volgens 113 kunnen gemeenten een doorslaggevende rol gaan spelen bij het terugdringen van het aantal suïcides. Van alle mensen die overlijden door suïcide was 60 procent niet in beeld bij de zorg, maar wel in zicht van de wijk. Met een actieve benadering van risicogroepen, het trainen van sleutelfiguren en publiekscampagnes kunnen gemeenten aansluiten op al bestaande wijkvoorzieningen.

Mijn vraag is dus onder anderen aan de portefeuillehouder op welke wijze wij al zijn voorbereid op het intreden van de nieuwe wet en aan de andere partijen of zij ook, net zoals het CDA, willen dat er zo snel mogelijk een actief suïcidepreventiebeleid wordt opgezet. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Buchholtz. Dan gaan we eens luisteren naar de andere fracties. Mevrouw Schermers van de ChristenUnie. Mevrouw Schermers: Alleen maar voor. Ik denk dat bijna niemand tegen zou kunnen zijn. Dus laten we dit actief oppakken, mevrouw Buchholtz. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hofstede van Progressief Altena. Mevrouw Hofstede: Ook namens onze partij steunen wij de oproep inderdaad van harte om hier zo snel mogelijk mee aan de slag te gaan. Dan vooral in het aanpakken van de oorzaak hiervan. De voorzitter: Ik kijk even rond of er nog andere fracties zijn. Niemand. Zullen we dan naar het college luisteren, mevrouw Buchholtz? Dan gaat portefeuillehouder Sheikkariem van volksgezondheid namens het college antwoorden. De heer Sheikkariem: Dank u wel, voorzitter. Dit valt dan ook onder het stukje preventief gezondheid. Wij zijn er nog niet gereed op. De wet wordt naar alle waarschijnlijkheid 1 juli 2025, gaat hij van kracht.

Wel zien we dat de voorbereidingen gaande zijn, hebben wij ook met verschillende doelgroepen ook binnen onze gemeente echt wel doelgroepen in beeld en proberen we bijvoorbeeld met jongerenwerkers ook aan de preventieve kant echt maatregelen te treffen om die jongeren te bereiken. Beperkt zich overigens alleen niet door die doelgroep, maar dat blijkt 60 procent van die doelgroep onder jongeren te zijn. U heeft vorige maand de brief gezien van de staatssecretaris die de Kamer heeft geïnformeerd dat hij bezig is om inzichtelijk te maken welke maatregelen getroffen moeten worden, welke wetgeving en op welke wijze de financiering gaat plaatsvinden. Ook dat is allemaal nog niet helder. Desalniettemin zitten wij in de regio met de GGD ook in gesprek om dit ook wel gezamenlijk op te gaan pakken. Want wij kunnen zelf het gaan ontwikkelen, maar je zit met zestien gemeenten regio West-Brabant, om te kijken hoe we van elkaar kunnen leren en welke campagne

je kunt doen om die 113 goed onder de aandacht te krijgen. Dus het is bij ons, bij het college bekend. We zijn ermee bezig, maar we hebben het nog niet helemaal gereed. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Buchholtz, tot slot. Mevrouw Buchholtz: In ieder geval dank voor steun en dank aan de portefeuillehouder voor de antwoorden. Ik ga er nog even met de fractie over beraden of we hier nog iets verder mee willen en kunnen. De voorzitter: Dank u wel. Dan constateer ik dat het debat op dit moment daar voldoende over gevoerd is. Dan hebben we programma 2 gehad. 15.2 Programma 3 Veelzijdig Altena De voorzitter: Dan gaan we naar programma 3, Veelzijdig Altena. Agendapunt 3.1, circulair voedselsysteem. Die gaan we behandelen bij 4.2 samen. Dus we gaan meteen door naar programma 4, begrijp ik. Dat maakt niet uit. We gaan dat bij programma 4 doen. 15.3 Programma 4 Duurzaam Altena Positionering raad bij ruimtelijke plannen De voorzitter: Gaan we naar programma 4, Duurzaam Altena. Dan gaan we naar 4.1, de positionering van de raad bij ruimtelijke plannen. Mijnheer Duizer. De heer Duizer: Dit kost me weer een kwartier voorbereiding, maar goed. Positionering van de raad. In onze begroting hebben wij opgenomen een bezuiniging van 125.000 euro op ruimtelijke ordening.

Dat hebben we bij de kadernota schijnbaar al, ik had hem niet helemaal scherp meer, maar een aantal ombuigingen zijn alvast in 2025 in de begroting opgenomen. Een daarvan is 125.000 euro minder uitgeven aan ruimtelijke ordening, omdat we het over een langere termijn willen gaan uitsmeren, de implementatie van de nieuwe Omgevingswet. Die moet nog ingaan, want we zitten nog in 2024, maar ik maak me daar nu al zorgen over. Waarom maak ik me daar zorgen over? We hebben wel extra middelen, capaciteit gezet op wonen, want we vinden woningen heel belangrijk. Dus we willen zoveel mogelijk woningen bouwen als dat kan. Alleen dat moet ingebed worden in een goede ruimtelijke ordening. We hebben hier aan het begin van de middag al eens een discussie gehad waar het fout gaat met wel zoveel mogelijk woningen bouwen, maar de rest eventjes vergeten hoe dat dan op een nette manier wordt ingevoegd. We hebben de discussie ook al in Almkerk gehad met het dorpsplan waarin een hele strikte keuze werd gemaakt om zoveel mogelijk woningen te bouwen, en als die woningen er maar eenmaal in staan, dan kunnen we verder. Maar ook daar hebben we als raad gezegd, en niet alleen als raad, ook de inwoners hebben gezegd, het gaat over veel meer dan alleen maar die woningen bouwen. Dus laten we het vooral in de breedte bekijken. Ik wil nog een voorbeeld aanhalen, Werkendam Noord.

Daar hebben wij als raad tot op heden nog qua ruimtelijke ordening niks van gezegd. We hebben alleen gezegd van, industrie moet er komen en de woningen moeten er komen. Maar hoe we dat ruimtelijk gaan inpassen, dat blijft nog steeds een beetje vaag. Een paar weken geleden heb ik wel in de krant kunnen zien hoe de inwoners daarbij worden betrokken, maar als raad worden we daar nog steeds niet bij betrokken. Dat is iets waar wij ons zorgen over maken. Want er zijn onderdelen in ruimtelijke ordening die breder gaan dan het individuele belang of het belang van een dorp. Dan neem ik als bijvoorbeeld toch eventjes Werkendam Noord. Als ik de kaart nu zie, zie ik daar vanaf de brug bijna Gorinchem tot aan de Tol één lange strook industrie pal langs de snelweg. Dat doet heel veel met de ruimtelijke ervaring van heel

Altena. Je ziet dat nu Werkendam kijkt van, waar kunnen we het beste die industrie maken? Maar het gaat niet alleen de inwoners van Werkendam aan. Het gaat de inwoners van heel Altena, en zelfs breder aan, want je gaat iets doen met het karakter langs de snelweg, de poort naar Altena toe. We gaan het karakter van Altena daarmee een andere uitstraling geven. Dat is dat ik pleit, laten we vooral de ruimtelijke ordening goed doen en wat ons betreft ook de raad aan de voorkant de kaders breder laten stellen, zodat in de uitwerking niet dat soort verrassingen komen en hele lange discussies omdat we de kaders niet goed hebben gesteld. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Duizer. Andere fracties? Mijnheer Bouman van het CDA krijgt de voorrang van de fractie van AltenaLokaal. Gaat uw gang. De heer Bouman: Dank u wel mijnheer Hoegee. Ook dank aan de heer Duizer om dit onderwerp aan te stippen. Ik vind het oprecht best een ingewikkelde en lastige discussie, want ik denk dat de heer Duizer op zich wel een terecht punt aansnijdt. Hoe ben je als raad betrokken bij? En tegelijkertijd, en hij haalde een voorbeeld aan over Werkendam Noord en Almkerk, zeggen wij ook hier als raad heel erg hard, we vinden dat we van buiten naar binnen moeten werken en participatie vinden wij heel belangrijk. Dan komen wij als raad eigenlijk een beetje … Komen we dan met het resultaat van die participatie.

Daar kunnen wij dan iets van vinden en dat vinden we dan heel moeilijk, want dan is het door participatie tot stand gekomen. Dus ik worstel of wij worstelen ook best wel een beetje met, wanneer zijn wij aan zet bij met name die grote majeure ontwikkelingen? Ik heb er ook eerlijk gezegd geen pasklaar antwoord op. Dat zal ik ook heel eerlijk bekennen. Als je kijkt naar het voorbeeld wat u aanhaalt over industrie in Werkendam Noord, u zegt, het gaat alle inwoners van Altena aan, want het is de poort van Altena. Ik denk dat het ook alle inwoners van Altena aangaat om te kijken hoe dat we bedrijventerreinen goed gespreid houden over het gebied en dat er ook bijvoorbeeld bij Veen een ontwikkeling nog kan plaatsvinden. Dat moet niet ten koste gaan eigenlijk van elkaar. Dan ga je het inderdaad integraal bekijken. Daar hebben we ook die Omgevingsvisie voor natuurlijk. Dat is dan een kapstok waar we heel veel dingen aan ophangen. Maar die is zo erg globaal, dat dat ook weer heel erg lastig is. Dus volgens mij zijn wij hier met zijn alle zoekende. Ik laat me ook graag inspireren en begeleiden daarin, want ik heb daar niet het pasklare antwoord op. Dat is eigenlijk de reflectie die je dan eventjes spontaan krijgt op de inbreng net. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. De heer Hoegee AltenaLokaal. De heer Hoegee: Dank, voorzitter.

Ik vind het ook lastig, want aan de ene kant ben ik ook graag overal bij betrokken. Aan de andere kant moeten we ook besturen op hoofdlijnen. In hoeverre dat je nou het een of het ander wil, dat is even lastig. Het is wel zo natuurlijk of hetgeen u vraagt, er is binnenkort nog een werkgroep …, waar dit soort dingen ook aan bod komen en waar u ook op dat moment uw inbreng kan hebben. De kaders van wat er mogelijk is in die plannen, die stellen wij ook vast. In de omgevingswet hebben wij die kaders vastgesteld. Als je dan kijkt naar de eerste aanleg, de bestemmingsplannen, die hebben we ook zelf vastgesteld. Het is veel meer de uitwerking volgens mij waar u het over hebt van die bestemmingsplannen, dus het uiteindelijke bouwen, waar uw commentaar op hebt. Dus ik vind het moeilijk om een beeld te hebben bij wat u dan zou willen veranderen om de raad meer betrokken te maken. Maar tegelijkertijd moet het niet zo worden dat we over iedere klinker gaan zitten discussiëren met de raad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hoegee. Mijnheer Alderliesten van Progressief Altena. De heer Alderliesten: Dank, voorzitter. Dank, de heer Duizer voor het dele eigenlijk van de ongerustheid, van de zorg die toch wel gedeeld wordt ook wel in de raad. Alleen we worstelen nog met waar het hem dan precies in zit.