2023-07-04 Transcript raadsvergadering

Laat ik het allemaal nog geen hom of kuit geven, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Alderliesten. De heer De Raad van de SGP. De heer De Raad: Dank u, voorzitter. Voorzitter, op 10 maart 2022 hebben wij een werkbezoek gebracht aan de Vereniging Tiny Altena. Tenminste, werkbezoek klinkt wat overdreven. Het vond zich hier ergens plaats. Want er was nog geen locatie waar we anders naartoe konden. Maar het was wel een bezoek waar we op een enthousiaste manier door een vereniging zijn meegenomen in het ontstaan van de vereniging en de plannen die ze hebben in onze gemeente. Mede daardoor hebben wij ook als SGP rondom de behandeling van de Woonvisie aandacht gevraagd voor speciale woonvormen en Tiny Houses, dat dat mogelijk moet zijn. En we zijn er ook trots op dat die mogelijkheid er is binnen onze gemeente. En daarom vinden we het eigenlijk ook jammer dat het eerste serieuze project wat nu in onze gemeente zich aandient, dat het toch niet helemaal lekker van de grond komt. Er is al door de heer Bouman ook gerefereerd. We begrijpen de omwonenden. Als je uitzicht hebt, dat je dat wil behouden. Maar uiteindelijk heeft Nederland denk ik niemand recht op uitzicht. In die zin kunnen we daar ook ... Met dat argument kunnen we niet zoveel.

En misschien ook maar gelukkig, want als we dat recht wel zouden hebben, dan zou het voor bouwend Nederlands misschien nog wel een heel stuk ingewikkelder gaan zijn dan het nu al is. Tijdens de Altenaronde vorige week is het nog gegaan over het

financiële stuk. Daar hebben we beantwoording op gekregen. Daar zijn we wel blij mee, dat alle kosten die gemaakt worden rondom dit project ook daadwerkelijk verdisconteerd worden in de verhuurprijs aan de vereniging. Wel wil ik het college oproepen, het proces is ook al een aantal genoemd. Eerst was het tien jaar. Toen werd het vijftien jaar. We begrijpen de reden daarachter. Maar blijf daarover communiceren, dat de omwonenden niet ineens voor andere randvoorwaarden gesteld worden. Dat moet wat ons betreft in dit proces zeker niet kunnen. Aan de andere kant zou ik ook een oproep willen doen richting de omwonenden. Praat mee. Denk mee. Blijf on speaking terms, zoals ze dat zo mooi noemen, want alleen dan kunnen we volgens mij iets moois met elkaar bereiken. Als SGP-fractie zullen we instemmen. Of wij zijn ook zeer positief over het voorstel. Wij zullen straks ook hier in instemmen. We zien met belangstelling het vervolgtraject tegemoet. Wij zouden wel graag zien, wij zien toch wel een beetje een pilotproject in de gemeente, dat we ook wel actief geïnformeerd blijven over de voortgang. En eventueel, ik heb het tijdens de Altenatafel of tijdens de Altenaronde ook een vraag over gesteld, over de afspraken die gemaakt worden met de vereniging, zouden we ook wel graag op een later moment nog bij betrokken zijn.

Voorzitter, nog even terugkomend op waar ik met begon, ons werkbezoek aan de gemeente. Persoonlijk heeft het werkbezoek mijn blik wel verruimd, in positieve zin. Wij zouden toch graag zien dat we voor deze vereniging een mooie plek kunnen bieden in onze gemeente. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Raad van SGP. Mijnheer Verbaarschot van de VVA. De heer Verbaarschot: Hartelijk dank, voorzitter. VVA is voorstander van een versnelling van de woningbouw, echter niet op deze manier. Wij zijn geen voorstander van het huidige plan, omdat de Tiny Houses nu, zoals de plannen laten zien, zich beperken tot de groep van toekomstige bewoners. En die vinden wij te beperkt in de diversiteit. Wij vinden dat gewoon iedereen daarop in zou moeten kunnen schrijven om in een dergelijk huis te kunnen wonen en niet een beperkte groep die zich vrij solistisch gedraagt. Daarboven behoort de overheid een betrouwbare partner te zijn en geen sluiproutes te ondernemen om alsnog dit voor elkaar te krijgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Verbaarschot. Mijnheer Kolff van de VVD. De heer Kolff: Dank je wel, voorzitter. VVD-fractie is ook voorstander van Tiny Houses. Maar ik zal het gelijk maar zeggen, niet op deze locatie. Er is heel wat over gesproken de laatste jaren. Een aantal partijen hebben nog wat een ondertoon.

Wij willen die ondertoon gewoon uitspreken om hier tegen te zijn. En daar hebben we uiteraard een reden voor. Die grond die hiervoor benoemd is aan het Hoekje is pachtgrond. Die is in eerste instantie voor tien jaar gepacht. Nu met een verlenging waarschijnlijk van vijf jaar. We hebben net wel kunnen horen, het moet eigenlijk twintig jaar staan om te kunnen aflossen, om die mensen een hypotheek te krijgen. En dan gaan wij als gemeente onze inspanningen ... Moeten wij voor een ander terrein gaan zorgen voor vijf jaar. Ik heb net partijen gehoord over duurzaamheid. Dit is het punt dat het zeker niet duurzaam is om voor vijf jaar, die dan nog resteert, die huisjes, die Tiny Houses, weer te gaan plaatsen. Wat ook niet genoemd is, het is buitengebied. Hoe zit de provincie erin? Wij kunnen hierover voor stemmen, maar als de provincie daar een streep door zet, dan zijn we weer op nul. We willen allemaal versneld gaan bouwen. Ons voorstel is, doe dat op een plaats waar het geen problemen geeft, met een buitengebied en met de provincie en waar twintig jaar totaal niet aan de orde is. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Kolff. Mijnheer Hoegee van AltenaLokaal. De heer Hoegee: Dank u, voorzitter. Een betrekkelijk eenvoudig voorstel, met het verzoek om het mogelijk plaatsen van Tiny Houses aan het Hoekje in Almkerk. De plaats op de lijst van categorieën waarvoor geen

verklaring van geen bedenking nodig is. Dit is nodig om het toepassen van de Crisis- en Herstelwet mogelijk te maken. Door dit te doen kan de doorlooptijd van het vergunningstraject verkort worden. Zowel in het coalitieakkoord als ook in de Woonvisie staat aangegeven dat wij experimenten en innovaties zoals voor Tiny Houses ruimte geven en er zelfs actief naar op zoek gaan. Als dit project op de voornoemde lijst geplaatst wordt, heeft dat geen nadelig effect voor eventuele bezwaarmakers. Alle mogelijkheden voor bezwaar blijven bestaan. Voordeel is, ook voor de bezwaarmakers, dat het traject sneller doorlopen wordt. Natuurlijk zijn wij ook benieuwd hoe een eventuele ontwikkeling als dit vorm gaat krijgen, maar wij respecteren dat daar op dit moment nog geen echt antwoord op te geven is. Er is immers nog geen formele aanvraag. Om gelijk te reageren op het amendement van de ChristenUnie, dat vinden wij een waardevolle aanvulling. En er is dan ook voor AltenaLokaal geen reden om zeer waarschijnlijk in te gaan stemmen met een geamendeerd besluit. Dat beoogt slechts een proces te versnellen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hoegee. Volgens mij hebben we daarmee alle fracties gehad in de eerste termijn. Gaan we naar het college. Portefeuillehouder Sheikkariem. De heer Sheikkariem: Dank u wel, voorzitter, Dank voor uw reactie.

Het is, wat ik vorige keer ook gezegd heb, ook voor ons als college experimenteren en zoeken. We hebben een duidelijke opdracht meegekregen van de raad, wat mijnheer Alderliesten ook herhaalt. Wees creatief en ga zoeken naar de mogelijkheden wat kan, waarbij de kwaliteit ook altijd bovenaan moet blijven staan. Dat hebben we getracht hierin. En wij zagen de mogelijkheid om de Crisis- en Herstelwet hierin goed toe te kunnen passen, wat juist een impuls moet geven aan economische ontwikkelingen gericht op infrastructurele projecten. En zeker als er sprake is innovatie, duurzaamheid of energie past dit daar perfect in. Daarom hebben we dat ook gedaan. Als we kijken naar het amendement, kan ik mijnheer Duizer meegeven, wij hebben er als college niet uitvoerig over kunnen spreken. Ik heb even tijdens uw betoog mijn collega's gedeeltelijk kunnen consulteren. En wij staan er wel positief tegenover om in ieder geval hierin mee te gaan. Waarmee ik nog wel de juridisch context onvoldoende kan inschatten of dat echt kan, die twee kilometer, of ik daarmee niet mezelf in de vingers snij. Maar in ieder geval staan wij er positief tegenover en zien we dit ook wel als mogelijkheid om te zeggen van, zijn het complexe zaken? Hebben wij in ieder geval de politieke sensitiviteit om altijd naar u te komen om een uitgebreide procedure te bespreken.

Dit ontslaat ons niet om te zeggen dat wij onze gang kunnen gaan. En vanuit die invalshoek zien we het als steun. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan gaan we naar de tweede termijn toe. En dan staat het vrij voor de fracties om naar de microfoon te lopen. Wie als eerste? Mijnheer Bouman van het CDA. De heer A. Bouman: Iedereen bleef zitten. O nee, toch niet. Henri had ik ... Sorry. Ik heb mijnheer De Raad niet gezien. De voorzitter: Maar u was wel eerder. De heer A. Bouman: Misschien even een kleine nuancering van de woorden die ik gebruikt heb. Ik hoor de heer Alderliesten zeggen dat ik blijkbaar heb gezegd, geen zuiver proces. Dat kan hoor dat ik dat gezegd heb. Laten we dan zeggen dat het in elk geval niet een al te transparant proces was, in elk geval voor de direct omwonenden. En wij vinden het toch belangrijk dat we als gemeente daar transparant in zijn, ook met direct belanghebbenden, zeker als het al een project is. En we willen inderdaad graag eens experimenteren en we zijn ook zeker geen tegenstander van Tiny Houses, maar doe het dan inderdaad op de manier gewoon binnen de regels die er nu al zijn, want daar had het ook gewoon mee gekund. Dan hadden we ook die verplichting. Maar daar hebben we ook wel moeite mee, die tweede tien jaar of vijf jaar, wat het dan ook is. Dat hebben we

in de eerste termijn ook aangegeven. Ik had nog niet gereageerd op het amendement van de ChristenUnie. Dat kwam een beetje last minute binnen, moet ik heel eerlijk zeggen. Wij hebben daar binnen de fractie eigenlijk ook niet echt overleg over gehad. Ik weet dat die lijst best zorgvuldig wordt samengesteld. We hebben in de Omgevingswet daar ook een paar keer over gediscussieerd. Wij vinden het nu wel een beetje lastig om binnen een kwartiertje tijd in een keer een hele categorie toe te voegen. En eigenlijk gaf de wethouder ook al een argument van, is het juridisch inderdaad allemaal haalbaar op de manier zoals het nu staat? Daar voelen wij eigenlijk op dit moment niet iets voor om dat nu in de snelkookpan, waar we slechte ervaringen mee hebben uit het verleden, om die dan ook snel toe te voegen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Wilt u interrumperen? Mijnheer Alderliesten, gaat uw gang. De heer Alderliesten: Interruptie op de heer Bouman. Volgens mij hoorde ik de wethouder zeggen dat hij wilde controleren of dat hij daarmee zichzelf niet in de vingers sneed. Ik denk daarbij doelend op andere projecten die mogelijk binnen die twee kilometer liggen. Maar dat is dan meer een vraag aan de wethouder, maar een nuancering wellicht op de juridische haalbaarheid die geschetst werd door het CDA. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer de Raad van de SGP.

De heer De Raad: Dank, voorzitter. Ik was ook nog eigenlijk min of meer vergeten om te reageren op het amendement van de CU. Het kwam inderdaad wat laat binnen. Dat hebben we niet helemaal goed af kunnen stemmen. Ik was even een klein beetje zoekende. Ik zie het project ook wel een klein beetje als een pilotproject. En in die zin vraag ik me af of dat we dan gelijk een algemene categorie in die lijst toe moeten gaan voegen. En zeker, we gaan nu uit van twaalf. Waarom niet van dertien, vijftien, tien? Weet je? Maar goed, ik heb de portefeuillehouder ook gehoord. Als die ermee kan leven, dan denk ik zo maar, als ik naar mijn fractie kijk, dat wij daar ook mee kunnen leven. Nog heel even terugkomend op de VVD, want die vinden het stuk grond eigenlijk niet geschikt, omdat we eigenlijk met die vijftien jaar zitten en daarna moeten we nog een keer vijf jaar. En andere partijen hebben er ook aan gerefereerd. Misschien zomaar een voorstel. De grond is voor tien jaar gepacht. Dat moet nu vijf jaar langer gaan worden. Misschien is het een idee dat we er nog vijf jaar aan vastknopen. Dat we gelijk voor twintig jaar iets gerealiseerd hebben. Ik weet niet wat dan ... Of de VVD dan wel meegaat? De voorzitter: Mijnheer Kolff van de VVD. De heer Kolff: Voorzitter, ik word uitgedaagd hierop te antwoorden. Dat weet ik natuurlijk niet. De eigenaar bepaalt wat ermee gebeurt.

We hebben een pachtcontract voor tien jaar. We hebben ergens in de stukken kunnen lezen dat het voor drie jaar verlengd is voor nog een hogere prijs. Hoe dat juridisch zit om daar op grond die gepacht is te gaan bouwen. Ik ben jurist. Laat staan dat hij zegt, die eigenaar, ik ga het verkopen. Dan zijn we overal vanaf. Dat weten we niet. Daarvoor is deze locatie voor dit plan momenteel helemaal niet aan de orde, want we zijn geen eigenaar. We hebben de regie niet. We zijn nog afhankelijk van de eigenaar. Die bepaalt. Niet wij. De voorzitter: Mijnheer De Raad. Nou heeft u weer beltegoed. De heer De Raad: Dan wil ik begrijpen wat u zegt, de heer Kolff. Misschien is het goed dat we deze vraag nog doorleggen bij de portefeuillehouder, want volgens mij, als ik het goed begrepen heb, de onderhandelingen moeten nog gedaan worden, over van tien naar vijftien jaar. Wellicht dat twintig jaar haalbaar is, maar daar hoor ik graag nog even een reactie op, voorzitter. Dank u.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Raad. Mijnheer Duizer van de ChristenUnie. De heer Duizer: Dank u, voorzitter. En dank u de partijen die al een voorlopige toezegging hebben gedaan op onze amendement, ook de SGP. Blij dat jullie zo gezagsgetrouw zijn. Dat is heel mooi. Naar het CDA toe, de juridische haalbaarheid, wat net is gezegd, het ging met name over de afstand, of dat een probleem is. Als dat voor het CDA een probleem is, dan willen we er best naar kijken om die twee kilometer eruit te halen en daar gewoon een redelijke afstand van te maken, zodat het college dat goed kan invullen. En toch ook nog een vraag richting het CDA. U wilt zich niet committeren aan de problemen die mensen hebben om voor tien jaar een Tiny House te plaatsen, omdat ze eigenlijk twintig jaar moeten hebben om dat gefinancierd te krijgen. Volgens mij hebben we in een vorige vergadering ook al weleens een keer aangegeven dat financiering echt moet worden meegenomen in de plannen of in de besluiten die wij nemen, want we willen het mogelijk maken. En om het mogelijk te maken, moeten ook naar de realiteit kijken van de mensen die het willen doen. Je kunt niet zeggen van, we maken het mogelijk, maar we kijken niet naar de realiteit waar degenen die die Tiny Houses willen bouwen of huren of wat dan ook mee te maken hebben. We moeten wel reëel zijn.

Als er langere termijnen nodig zijn, dan moeten we ook dat, als we het mogelijk willen maken, serieus meenemen. En wat ons betreft is het geen probleem om dat van vijftien jaar te doen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Duizer. Mijnheer Bouman, u krijgt de vraag. De heer A. Bouman: Twee dingen. Kijk, belangrijk voor ons was, en dat heeft u denk ik ook tussen de regels wel kunnen horen in onze eerste termijn, wij gaan voor een zorgvuldig proces. Zowel voor de algemene aanvraag die er eventueel kan liggen en ook met het eventueel toevoegen van bepaalde categorieën aan die lijst. Zijn wij op voorhand niet gelijk een tegenstander van, maar wij willen dat wel even serieus gewoon in overweging nemen. En nu inderdaad stante pede een raadsvergadering in één keer een categorie toevoegen, dat vinden wij eigenlijk niet helemaal zorgvuldig en daar voelen wij ons niet senang bij. Vandaar dat wij daar niet in mee zullen gaan. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Duizer. De heer Duizer: Ik snap uw argumentatie en die gevoelens hadden wij ook, maar als u een beetje de koppen gaat tellen, dan kan dit raadsvoorstel het halen en dan gaan we ook iets toevoegen aan de lijst. Bent u het niet met me eens dat we beter dan een goed punt kunnen toevoegen dan een individueel geval wat überhaupt niet op deze lijst hoort? De heer A.

Bouman: Maar goed, dat kan ik wellicht beamen dat u dat zegt, maar wij zijn geen voorstander van het voorstel en voorstander om nu in één keer die categorie toe te voegen. Dan kunnen we ook gewoon tegen stemmen. Dat is ook een mogelijkheid die hier in deze raadzaal bestaat. De voorzitter: Mijnheer Duizer, uw termijn nog. De heer Duizer: En voor de rest laat ik het aan het CDA. Maar goed, weet wel dat als u inderdaad ook tegen het amendement stemt dat het voorstel erin komt zoals het nu door het college is voorgesteld. Dat vonden wij niet goed, vandaar dat wij het graag net iets beter hebben dan wat er nu ligt. De voorzitter: Even voor de goede orde. Er was al een amendement ingediend. U geeft aan dat u eventueel bereid bent om het amendement nog wat aan te passen, waar die afstand betreft. Ik wil zo direct ook wel even voor de goede zuiverheid van het debat ... Want we doen feitelijk een Altenatafel waar al een

amendement nu is ingebracht. Ik stel voor dat we gewoon de Altenatafel, de tweede termijn, afmaken. Dan daarna even kijken hoe het amendement wordt ingediend. Dan nog de mogelijkheid maken voor een debatrondje. Eventueel een schorsing ook nog tussendoor. En dan maken we hem zuiver. Maar denk daar even over na, mijnheer Duizer, hoe u dat wil doen. Doen we dat voor de zuiverheid. Tweede termijn. Andere fracties nog? Niet? De portefeuillehouder. De heer Sheikkariem: Dank u wel, voorzitter. We hebben even ook overleg gehad en ambtelijk even een check gedaan. En er zijn geen belemmeringen om het amendement, zoals u in ontwerp heeft aangeboden, vanuit het college te ondersteunen. Dat is één. Twee, wat ik vergeten ben in eerste termijn mee te geven aan mijnheer De Raad vanuit de SGP, bevestig ik nogmaals, ik heb het tijdens de Altenaronde gezegd, wij gaan nu als raad, omdat dit ook een experiment is, onze eerste keer in het hele traject proberen zoveel mogelijk te informeren en ook die randvoorwaarden met u te delen, zodat u zelf ook nog een beetje kan helpen aan de knoppen te draaien. Een derde punt wat ik mee wil geven aan mijnheer Kolff, omdat u een terechte vraag stelt, stel dat de provincie niet akkoord gaat, dan hebben we een probleem. De initiatiefnemers hebben een verzoek bij de provincie ingediend of dit duurzame project op ondersteuning kan rekenen.

En ik kan u meegeven dat de provincie hen ook subsidie heeft verstrekt. De provincie is akkoord met de wijze waarop ze het doen, op de plek waar ze het doen en begeleidt hen daarin. Maar het is aan de raad om de keuze te maken. Het is gemeentegrond. U bepaalt hier in de raad of u instemt of niet. De voorzitter: Dank u wel, portefeuillehouder Sheikkariem. Daarmee is de ... Of is er nog behoefte aan een interruptie op de wethouder? Dat kan hoor. De heer Kolff: Jazeker, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Kolff, zeg het maar. De heer Kolf: De portefeuillehouder noemt het gemeentegrond. Volgens mij zijn we gewoon geen eigenaar. De heer Sheikkariem: Daar heeft u gelijk in. Maar u bepaalt als gemeenteraad of u instemt dat de bestemming daarop aangepast kan worden op deze manier. De voorzitter: Blijf maar even wachten nog. Mijnheer Kolff. De heer Kolff: Volgens mij is dat niet de juiste volgorde. Dan zou u eerst afspraken met de eigenaar moeten maken wat de mogelijkheden zijn. En dan kunnen wij hier wel mee gaan stemmen, voor stemmen of tegen stemmen, maar de eigenaar bepaalt. De volgorde is volgens ons niet juist om hier Tiny Houses op te gaan bouwen in het buitengebied waar de provincie nog geen groen licht op gegeven heeft. De voorzitter: Gaat uw gang. Het is allemaal interruptie op de termijn van het college. Zo beschouw ik het.

De heer Sheikkariem: Daar zijn vele onderhandelingen gevoerd. Gekeken naar de mogelijkheden wat er kan. En er zijn afspraken gemaakt voor die vijftien jaar. En die afspraken gaan wij nu verder uitwerken. Want ik heb u ook gezegd, de officiële aanvraag, heb ik vorige keer verteld, die is nog niet binnen. Daar kunnen we nog zaken aan toevoegen. En die gaan we ook meenemen. Het is een coproductie van mijn collega en mij. De collega die met name op wonen zit, voert dat soort onderhandelingsgesprekken ook in het ruimtelijk traject, maar we nemen dat daarin mee. Uw idee om het gelijk naar twintig jaar te doen, zou ik niet adviseren vanuit mijn huidige gedachtegoed, omdat u terecht ook opmerkt, eerst hebben de omwonenden gekregen van tien

naar vijftien jaar. En dan zouden we nu diezelfde onzorgvuldigheid doorvoeren ineens van vijftien naar twintig jaar. Even die vijf jaar hier met elkaar besluiten. Dat zou ik niet doen. Ik neem graag ter harte wat u als raad meegeeft. Zorg voor een goede communicatie met de omgeving, alvorens u de plannen gaat aanpassen. De voorzitter: Dank u wel. Blijft u even staan. Mijnheer Bouman van het CDA. De heer A. Bouman: Dank je wel, voorzitter. Ook even een reactie naar aanleiding van de beantwoording van de wethouder. Het is in elk geval goed om te constateren dat de ambtelijke molens bij de provincie snel draaien, want vorige week was er nog geen sprake van subsidie. Toen hebben we daar nog over gevraagd. En toen was er zelfs mogelijk dat er een elleboogstoot uitgedeeld kon worden, geloof ik, als ik het me goed herinner door uw ondersteuner toen op dat moment. Inmiddels heeft men subsidie verstrekt en zal de aanvraag denk ik ook wel goedgekeurd worden. Dat is in elk geval lekker snel gegaan. Dat wilde ik even constateren. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Verbaarschot. Sorry. Portefeuillehouder Sheikkariem, gaat uw gang. De heer Sheikkariem: Meteen aanvullend. Ik heb toen vorige week ook gezegd, mijnheer Bouman, het is mij niet bekend of er subsidie is verstrekt. Het was niet zo dat er geen sprake was van subsidie. Ik heb u meegegeven, het is bij mij niet bekend.

En ik heb tegen de ambtelijke ondersteuning gezegd, als u het wel weet, mag u me een elleboog geven, maar die kreeg ik niet. Dat klopt. De voorzitter: Mijnheer Verbaarschot. De heer Verbaarschot: Vraag over dezelfde strekking. Over wat voor subsidie praten we hier? Daar was inderdaad met de Altenaronde niks over bekend. De heer Sheikkariem: Dit gaat over de subsidie om dit soort initiatieven te ondersteunen. En dat gaat buiten de gemeente om. Dat kunnen initiatiefnemers indienen bij de provincie. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer De Raad. De heer De Raad: Dank u, voorzitter. Nog even een verhelderende vraag over die vijftien of twintig jaar. Ik hoor wat u zegt. Maar gaan we dan nu aan de omwonenden meegeven dat het ook echt vijftien jaar is of gaan we dadelijk over tien jaar misschien alsnog komen van, we gaan die periode verlengen met vijf jaar en er alsnog twintig van maken? Want dan ben ik van mening, dan kunnen we beter nu gelijk zeggen van, we maken er twintig van. Dan weet iedereen waar hij aan toe is. De gemeente weet waar we aan toe zijn. De vereniging weet het. Omwonenden weten het. Dan is het ook maar gewoon gelijk klaar. De voorzitter: Portefeuillehouder. De heer Sheikkariem: Daar kan ik kort op zijn mijnheer De Raad, voor nu is ons voorstel om het standvastig te houden op vijftien jaar en niet tussentijds nog te komen met twintig jaar.

Dat is zoals wij het nu gaan voorstellen. De voorzitter: Mijnheer De Raad, klaar? Daarmee is de Altenatafel over dit onderwerp geweest. Mag ik concluderen dat u het wel rijp vindt voor behandeling in de gemeenteraad en dat het waarschijnlijk wel een debatstuk zal zijn, want er zal een amendement worden ingediend. En dan kijk ik even. Is er nog behoefte aan schorsing voordat we even nog een rondje over het amendement en het besluitvormend stuk doen? Geen

behoefte meer aan schorsing voor raadpleging van de achterban? Niet? Als die er wel is, dan moet dat nu gezegd worden, anders dan gaan we door. Dan gaan we door. Mijnheer Duizer, uw amendement. Want dan gaan we het eigenlijk alleen daar nog over hebben. De heer Duizer: Dank u, voorzitter. Het amendement houden wij in stand of we brengen het eigenlijk nu pas in, want het is nu de raadsvergadering. We hebben de discussie net gehoord. In feite gaat het erover dat het enige besluit wat we nemen is, voegen we iets wel of niet toe aan de lijst van geen bedenkingen? We gaan het niet hebben over de Crisis- en Herstelwet, want daar gaat het college gewoon over. Dat is een gelopen zaak. Het traject zoals die gelopen is, is die gelopen. We gaan alleen besluiten over of dit op de lijst van geen bedenkingen komt. Ik heb rondgekeken en een grote meerderheid is ervoor dat het er überhaupt komt. Volgens mij op twee partijen na. En in dat licht vinden wij het gewoon beter om het besluit, zoals het er nu ligt van de raad, te amenderen, zodat dat voor iedereen van toepassing is. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Duizer. Ik zie mijnheer Alderliesten nog staan. Gaat uw gang. De heer Alderliesten: Dank, voorzitter. In reactie op de heer Duizer.

Want we hebben het net inderdaad gehad om het waarom die twee kilometer erin stond, ook in de wetenschap dat het mogelijk dan te grote afstanden vormt om eventueel twee projecten te kunnen realiseren. Het doel was om niet met een slimmigheidje, bij wijze van spreken, 48 Tiny Houses op te knippen in 4 projecten van 12. Is het een idee, ik snap dat u de koppen telt, om die afstand wat kleiner te maken, of zegt u van, die 2 kilometer is voor mij wel prettig? De voorzitter: Mag u meteen beantwoorden. Laten we dat meteen zo doen. Gaan we nog één laatste rondje doen. De heer Duizer: We kunnen daar een handjeklap van maken, één kilometer, twee kilometer. Het gaat erover dat je mensen die ergens wonen niet confronteert met een te grote groep. En dat wil niet zeggen dat het ook niet kan, maar dan gaan we er als raad over en dan lopen we een ander besluit. Volgens mij heeft de wethouder toegezegd dat hij met twee kilometer prima kan leven. Mocht het niet zo zijn, dan kunnen we ook de lijst van geen bedenking nog steeds aanpassen of de lijst waar geen verklaring van bedenkingen ... Die dus. De heer Alderliesten: Die hele riedel woorden. Ik heb de portefeuille daar hier inderdaad ook over gehoord en dat gaf inderdaad al comfort, maar ik zocht een beetje naar, we willen zoveel mogelijk en inderdaad, we zijn het eens dat overlast altijd een criterium is wat we willen voorkomen.

Maar goed, ik kan er mee leven op deze manier. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Alderliesten. Mijnheer De Raad. De heer De Raad: Dank, voorzitter. Wij hebben een hele korte fractievergadering gehad tussendoor over het amendement. We hebben nog nooit zo'n korte vergadering gehad overigens. Maar ik voelde wel een klein beetje mee met wat de heer Bouman zei over dat we nu in de vergadering eigenlijk ineens die categorie toe gaan voegen. Aan de andere kant ben ik ook wel van mening dat we inderdaad nu niet een specifiek project toe moeten voegen. Kunnen we achter het amendement staan. Afstand maakt mij eigenlijk niet zo heel veel uit. Misschien moeten we het aan het college laten om daar iets slims over te zeggen. Dat wil de afstand eruit halen. Maar dat er wel een criteria moet zijn. Maar dat laat ik nog aan u, of u daar iets mee wil doen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Raad. Mijnheer Hoegee van AltenaLokaal.

De heer Hoegee: Dank, voorzitter. Wij zijn ook voor het amendement. En wat helpt, is dat ik misschien ook de VVD daarmee over de streep kan trekken want het gaat dan niet meer over Tiny Houses in het Hoekje, maar het gaat over algemene zin Tiny Houses op de lijst van geen bedenkingen zetten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hoegee. Anderen nog voor een laatste rondje? Mijnheer Kolff. De heer Kolff: Dan zal ik AltenaLokaal gelijk uit de droom helpen. Wij trekken ons hier niet over de streep en wij gaan hier tegen stemmen. Dan is de motie voor ons ook niet aan de orde. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kolff. Ik kijk nog even rond. Niemand meer? Dan kijk ik even of er nog behoefte is van de portefeuillehouder? U heeft volgens mij ook alles beantwoord en gezegd dat het college met het amendement kon leven. Dan breng ik het amendement als eerste in stemming. Is daar nog behoefte aan stemverklaring? Mag ik dan bij handopsteken wie voor het amendement is? Fractie van de ChristenUnie, fractie van AltenaLokaal, fractie van de SGP en de fractie van Progressief Altena. En wie is tegen? Dat is de fractie van het CDA, de VVD, de VVA. Dat is 11 stemmen tegen en dan 18 stemmen voor. Dank u wel. Dan is het amendement aangenomen. Dan het geamendeerde voorstel. Wie is voor het geamendeerde voorstel? Er is behoefte aan stemverklaring van het CDA. Gaat uw gang.

De heer A. Bouman: Korte stemverklaring inderdaad. We willen benadrukken dat we niet tegen de Tiny Houses an sich zijn, maar meer dat het ons ging en gaat om het proces zoals we dat doorlopen hebben met elkaar. De voorzitter: Dank u wel. Waarvan akte. Mag ik dan bij handopsteken wie voor het geamendeerde voorstel is? Fractie van de ChristenUnie, AltenaLokaal, Progressief Altena en de SGP. En tegen? CDA, VVD en de VVA. Dat zijn dezelfde stemverhoudingen. Dn is het geamendeerde voorstel met 18 stemmen voor aangenomen. Dank u wel. 8.

Jaarrekening 2022 (incl. toelichting rapportage Auditcommissie) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 8. Dat is de toelichting op de jaarrekening. En ik kan nu al voorspellen dat wij de algemene de beschouwingen niet meer voor het eten gaan afronden. Ik denk dat we de jaarrekening nog even doen met de toelichting en dan overgaan tot de maaltijd. En dan om kwart voor zeven dat we weer gaan starten met de algemene beschouwingen. De jaarrekening, de toelichting daarvan, namens de Auditcommissie door de heer Bakker, met een advies aan de raad. De heer Bakker: Voorzitter, dank u wel. Ik zal het proberen kort te houden, dat we misschien toch nog een endje kunnen komen. Je weet het maar nooit. Nee hoor. Voorzitter, volledige advies van de Auditcommissie zit ook bij de vergaderstukken. Laten we hem alsjeblieft niet helemaal door gaan lezen, volgens mij. Waar ik als voorzitter van de commissie wel extra aandacht aan wil schenken, zijn de adviezen die wij als Auditcommissie aan de raad meegeven. Ten eerste is dat we adviseren om de jaarrekening vast te stellen conform het voorstel van het college en kennis te nemen van het rapport van de bevindingen van de accountant en de daarin opgenomen aanbevelingen. Verder adviseert de commissie de raad het college op te dragen de komende periode specifiek aandacht te besteden aan een viertal zaken die ook in het advies zijn teruggelezen.

Tot zover. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bakker. Dan wil ik via u de Auditcommissie bedanken. Kijk ik rond of er behoefte is vanuit de fracties om op het advies van de Auditcommissie te reageren en de jaarrekening in

algemene zin. En alle voorstellen en amendementen komen later. Geen behoefte om erop te reageren? Reactie van het college. Portefeuillehouder Tanis. De heer Tanis: Heel kort, voorzitter. Namens het college helder. En ik praat graag in de Auditcommissie nog eens met u verder over de interpretatie van de vier aanbevelingen, want dat we daarmee aan de gang moeten en aan de gang willen dat staat niet ter discussie. De voorzitter: Dank u wel. Dan is er desgewenst ruimte voor een tweede termijn. Maar ik heb zomaar een vermoeden dat u die niet gaat invullen. Dan zijn we toch heel snel met dit agendapunt. Dan kijk ik even rond, wij hebben ... En ik vind het wel fijn om alle algemene beschouwingen in één keer te doen. Dat doen we straks. Uw annotatie was zo goed, ik volg hem helemaal. We kunnen natuurlijk wel een start maken met de algemene de beschouwingen. We hebben 7 fracties, ongeveer 5 minuten per fractie, dan zijn we 35 minuten ongeveer onderweg. Dat betekent dat we het eten iets later gaan doen. Ik kijk even naar de griffier. Is dat praktisch gezien mogelijk? Als iemand door kan geven wat later. Het kan. 9.

Kadernota 2024 en Eerste Bestuursrapportage 2023 De voorzitter: Dan gaan we toch een start maken met de algemene beschouwingen, in de volgorde die is aangegeven. En we hebben afgesproken in het presidium vijf minuten per fractie. Ik zal de timer een klein beetje laten meelopen. En u weet hoe ik daarmee omga. Mag ik als eerste de algemene beschouwingen van het CDA horen bij monde van de heer Bouman. Gaat uw gang, mijnheer Bouman. De heer A. Bouman: Dank je wel, voorzitter. Voor heel Altena. Voorzitter, leden van de raad, college, mensen op de publieke tribune, een jaar geleden begon ik de algemene beschouwingen met de volgende zin. We leven in roerige tijden. We zijn een jaar verder en hier is helaas nog weinig verandering in gekomen. De oorlog in de Oekraïne gaat onverminderd door, de inflatie is nog niet beteugeld en er is nog geen zicht op een gezond verdienmodel wat gepaard kan gaan met herstel en behoud van de natuur, geen zicht op een goede toekomst voor de agrarische sector met een gezond verdienmodel, wat gepaard kan gaan met herstel en behoud van onze natuur. Ook in Nederland, ook in Altena voelen mensen zich minder gehoord door de overheid. En afgelopen jaar was het jaar van de omgekeerde vlaggen. En ook in onze gemeente was dit teken van protest volop te zien. Meer mensen hebben het gevoel dat ze steeds meer aan hun lot worden overgelaten.

Het CDA Altena ziet het als haarverantwoordelijkheid dat we gezamenlijk een gemeentebestuur zijn waarin we ons inzetten voor heel Altena. En voor heel Altena betekent voor ons dat mensen een laagdrempelige gemeente ervaren die doet wat ze belooft en waar een inwoner niet altijd gelijk hoeft te krijgen, maar wel altijd zich gehoord voelt. En voor heel Altena betekent dat iedereen mee kan blijven doen en dat we mensen die een extra steuntje in de rug nodig hebben dit ook kunnen bieden. En voor heel Altena betekent dat we ons inzetten voor een aantal grotere kernen en ons extra bekommeren voor het behoud van de leefbaarheid in de minder grote kernen. Dat ook daar voorzieningen zoals een minder grote school, een bushalte, een winkel en verenigingen kunnen blijven bestaan. En voor heel Altena betekent dat we ons inzetten voor de lokale werkgelegenheid en tegelijkertijd ook zorgdragen voor goede werk- en leefomstandigheden voor arbeidsmigranten. De Kadernota 2024 heeft als titel, koers houden. CDA Altena ondersteunt dit. Met alle veranderingen in de samenleving en in de wereld om ons heen zal het al moeilijk genoeg zijn om de ambities, zoals deze verwoord zijn in het Bestuursakkoord, de komende jaren te realiseren. In de Kadernota wordt ook aangekondigd dat in 2024 het college zich gaat bezinnen op de strategische koers na 2024.

Wat staat ons te wachten in 2025 en verder? Dat lijkt nog ver weg, maar de realiteit is anders. En tussen de regels door valt te lezen dat bezuinigingen in de toekomst niet worden uitgesloten. Dat vraagt van ons als raad waarschijnlijk moeilijke keuzes. En wij zullen bij deze keuzes meewegen in hoeverre dit evenwichtig is voor heel Altena, CDA

Altena zal in 2024 koers houden door ons, net als vorig jaar, terughoudend op te stellen bij het opleggen van nieuwe ambities voor de organisatie. We zitten immers nog midden in het traject van de kwalitatieve organisatieversterking. En we houden ook koers dat we er willen zijn voor heel Altena. Daar waar de leefbaarheid onder druk komt te staan, zullen wij aan de bel trekken. Recente voorbeelden zijn de inzet voor de hervorming van de subsidieregeling voor muziekverenigingen en extra inzet voor het behoud van zo goedkoop mogelijke veerverbindingen over de Bergsche Maas. En we houden ook koers door lokaal te doen wat lokaal kan en we kiezen voor regionale samenwerking waar dat van meerwaarde is. En tot slot wil het CDA Altena haar waardering en complimenten uitspreken voor het vele werk wat wordt uitgevoerd door de medewerkers van onze gemeente. Medewerkers die gemotiveerd klaarstaan om allerlei vragen en uitdagingen die op hun afkomen zo goed mogelijk af te handelen. En gaat dit altijd allemaal goed? Vast niet altijd, maar heel vaak juist wel. En dat mag ook weleens benadrukt worden. Voorzitter, ik wil afsluiten. CDA blijft door alle genoemde ontwikkelingen alert. Tegelijkertijd hebben we er vertrouwen in dat het college in november ons een sluitende begroting kan aanbieden waarin we er zijn voor heel Altena. We wensen het college daar veel wijsheid en Gods zegen bij toe.

Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Ruim binnen de tijd vier minuut vijftien zat u op. Precies. Mijnheer Den Haan van AltenaLokaal. De heer Den Haan: Dank je wel, voorzitter. Zonder blind te zijn voor, zoals de heer Bouman dat aanhaalde, de roerige tijden die we allemaal kennen. Daar wilde ik ook mee beginnen, maar ik ga toch echt door op het verhaal wat er voor ons ligt, al was het alleen maar voor de tijd. Voor ons ligt de Kadernota om het tweede jaar van deze bestuursperiode in te kunnen gaan. Een uitgebreid stuk. En wat ons betreft complimenten voor de leesbaarheid en de inhoud. Wat opvalt voorzitter, is het grote positieve getal onderaan de streep. Onze penningmeester heeft daar inmiddels de nodige en de begrijpelijke nuances over aangebracht, waardoor we beter in staat zijn de kaders te stellen. Het college gooit daar weer een begroting tegenaan, die wij later als raad dan weer kunnen controleren. Met wat er reëel overblijft is er wat ons betreft genoeg ruimte om door te pakken op zaken die we moeten of moesten doen, maar ook op zaken waar we ad hoc op in kunnen spelen, op situaties die zich voordoen en het geld dan inzetten voor Altena en hun inwoners. Want per slot van rekening is het geld van hen. En ik ga ervan uit, zoals we dat altijd doen, dat we samen slim genoeg zijn om het beste te doen voor Altena.

Voorzitter, wij worden blij van de situatie dat we eigenlijk al in een korte periode van het bestaan van Altena een rol van betekenis in de regio spelen. De provincie kent ons en ook in het land hebben we al enig aanzien over de wijze waarop wij op het platteland omgaan met onze toekomst. Maar toch hebben we ook onze zorgen, daar waar het gaat om te kunnen realiseren van wat we hebben afgesproken, beoogd hebben of misschien wel ad hoc zouden willen. Het is maar hoe je ernaar kijkt. Maar wij als AltenaLokaal vinden dat je daar handjes en voetjes voor nodig hebt. En gebleken is dat we daar tekortkomen. En daar willen wij op inzetten. Maar voorzitter, het glas is voor ons nog steeds halfvol. En we doen ook al goede dingen. Ik hoor dat de heer Bouman ook zeggen. Ik vind overigens wel dat we dat ook beter moeten etaleren wat we al goed doen. Maar het kan en het moet eigenlijk nog iets beter. En wij vinden dat dat kan zonder te overvragen. En ik vind ook dat ondanks de goede inzet om te willen veranderen, we nog te veel zitten op datgeen wat we altijd deden. En voorzitter, ik heb dat weleens eerder gezegd, als je altijd doet wat je deed, dan krijg je wat je had. En ik heb me laten vertellen dat dat van Einstein is. Dat is geen onbelangrijke man geweest in onze periodes. Dat hoeft niet altijd verkeerd te zijn.

Maar nu blijkt volgens ons dat we moeten doorpakken naar nieuwe ontwikkelingen. We hebben een bestuursakkoord, we hebben regels. Regels zijn regels. Beleid is beleid. Maar we kunnen ook luisteren naar de samenleving of we niet moeten afwijken van die regels. De samenleving in de kracht zetten en gebruiken. En niet te star zijn dat als er beleid is of geen beleid is. En dat we het daarom niet doen. Veel meer inzetten en de kracht ook te gaan gebruiken in relatie tot

een vitaal Altena. Zorg voor maatwerk of pas het beleid aan. En voorzitter, tot slot, ook wij kijken natuurlijk uit naar wat er in november dan gaat komen. In die tussenliggende tijd mag u van AltenaLokaal verwachten dat we zeker niet stilzitten, ondanks dat het reces er aankomt. Maar een Romeinse filosoof, hij heet Seneca, ik weet niet of de klemtoon goed is, maar heeft terecht de uitspraak gedaan, het is niet verkeerd van beleid te veranderen als de omstandigheden veranderd zijn. En ik kreeg net al de opmerking van mijn collega's van de ChristenUnie, er zal wel weer wat van het voetbal bijkomen. Maar ook Johan Cruijff kan in mijn algemene beschouwingen niet ontbreken. En die zei al, alles is al uitgevonden in het voetbal, alleen de omstandigheden veranderen. En als we daarmee kunnen dealen, dan denk ik dat wij als raad een hele goede zet doen voor onze inwoners van Altena. Dank je wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Den Haan. U heeft de tijd nog scherper gezet. U zit binnen de vier minuten. Mijnheer Meijboom van de SGP. De heer Meijboom: Om maar even wat aan verwachtingsmanagement te gaan doen, dat gaat mij niet lukken. Geachte voorzitter, college, leden van de griffie, leden van de raad, belangstellende en ambtenaren, de beroemde Italiaanse schilder en beeldhouwer Michelangelo die geboren in 1564, werd eens gevraagd wat zijn geheim was.

En zijn antwoord was dat zijn werk minder moeilijk was dan het leek. Het beeld zat al in het marmer. Hij hoefde het er alleen maar uit te hakken. Voorzitter, de gemeente Altena herbergt in Werkendam de op een na grootste binnenvaart thuishaven en maakt daar terecht goede sier mee. We hebben nog maar net de Havendagen achter de rug, waaraan ook de gemeente een belangrijke bijdrage levert. De haven met al haar bedrijvigheid is opnieuw, en na vier jaar, weer mooi op de kaart gezet tot ver buiten Altena. Maar de fractie van de SGP maakt zich in meerdere opzichten zorgen over diezelfde haven. En dat dat niet zonder reden is, werd afgelopen zaterdag onderstreept toen de SGP Altena met een stand aanwezig was tijdens de Havendag en wij meerdere schippersechtparen hebben gesproken. Zo is de walstroomvoorziening van onze gemeente ver onder de maat. Kun je in vrijwel elke haven bij binnenkomst op welk tijdstip dan ook middels een app direct stroom krijgen, dan moet je in Werkendam na kantoortijd zorgen dat je een zak met euromunten hebt om een inworpautomaat te zoeken om stroom te krijgen tot de volgende morgen, wanneer de havenmeester dan komt om een aansluiting te verzorgen. En dan voor een belachelijk hoog tarief zo'n middeleeuwse aansluiting. Wij vinden dat een aanfluiting. De tweede binnenvaarthaven van Nederland onwaardig.

We hebben in de technische beantwoording gezien dat vernieuwing van de walstroomvoorziening er voorlopig niet inzit, vanwege onder andere leveringsproblemen. Maar dat kan toch niet waar zijn, voorzitter? Met creativiteit moet toch een adequate oplossing mogelijk zijn op kortere termijn? Dan is er ook nog de kwestie van de nieuwe wijze van tarifering. Echt een probleem. En dat hebben we ook zaterdag weer gehoord, echt een probleem voor de schippers met kleinere schepen, die heel hard worden geraakt. Ik ga er verder niet op in, omdat hierover naast de motie over de walstroom hierover ook door de SGP een motie is ingediend. Dan tenslotte de derde haven. In navolging, maar dan iets gewijzigd, spreek ik Michelangelo na. Deze haven ligt er al en hij ligt zelfs al op de juiste plaats. Hij moet alleen nog maar gegraven worden. Maar alle gekheid op een stokje voorzitter, want het is wel een heel serieus probleem. Onlangs zijn we hierover bijgepraat. De uitvoering van een insteekhaven lijkt verder weg dan ooit, vanwege het non-coöperatieve gedrag van ondernemers. En deze zogenaamde stapsteen, zo is die genoemd en opgelegd door de provincie, is uitgegroeid tot een struikelsteen. En deze stenen liggen onderhand wel heel erg zwaar op de maag.

En hoe gaan we dit vlot trekken? Voorzitter, de portefeuillehouder zal net als Michelangelo indertijd voor het creëren van zijn marmeren beelden, creativiteit, geduld en doorzettingsvermogen hard nodig hebben om tot het gewenste resultaat te komen. Onze vraag aan het college is, wat wij als raad hier eventueel aan kunnen bijdragen. Voorzitter, de SGP is ervan overtuigd dat een goede monitoring van de sociaal-maatschappelijke en financiële ontwikkelingen onontbeerlijk is om daar goed in te kunnen sturen in het sociaal domein. Dat

standpunt is de afgelopen periode ook door de SGP steeds naar voren gebracht. En we zijn blij dat we vanavond, samen met enkele andere partijen, een amendement erover kunnen indienen om dit dashboard snel te kunnen realiseren. Dan een heel ander punt. De fractie van de SGP is tevreden over de beantwoording die onlangs door de verantwoordelijk wethouder Van Vugt over de geplande werkzaamheden rond de Joodse begraafplaats te Werkendam. We zijn ook blij dat het Nederlands Israëlisch Kerkgenootschap akkoord is gegaan met het plaatsen van een gedenkbord vanwege de cultuurhistorische waarde. Wij dringen er wel bij het college op aan dat deze werkzaamheden op korte termijn worden uitgevoerd, omdat het in april provisorisch gerepareerde hek weer grote gaten vertoont. En wij zullen die werkzaamheden ook met interesse volgen. Daarnaast willen we het college de suggestie doen om te onderzoeken of het haalbaar is om een basisschool te vragen deze Joodse begraafplaats te adopteren. Zo is er een voorbeeld van een school waar de Joodse begraafplaats in die gemeente aandacht krijgt in het lesprogramma en waar de school over een sleutel over de toegangshek beschikt. En graag vernemen wij van het college hoe zij hier tegenaan kijkt. Dan nog iets over de subsidie van het individueel muziekonderwijs. Wij hebben hierover tot tweemaal toe een motie ingediend, welke helaas geen meerderheid haalde.

Het feit dat wij er opnieuw over beginnen, is niet omdat dit een afgesleten SGP stokpaardje betreft, maar omdat het belang van het individueel muziekonderwijs aan de kinderen ons op het hart is gebonden. We hebben de beantwoording twee weken geleden van wethouder Van Hunnik gehoord, maar die stelt ons geenszins gerust. We zijn ervan overtuigd dat een deugdelijke evaluatie van het lopende project muziekonderwijs op de scholen ons in het gelijk zal stellen om de tegemoetkoming in de muziekstudiekosten te herintroduceren. En wij zien die evaluatie nog dit jaar graag tegemoet en we gaan ervan uit dat driemaal een motie individueel muziekonderwijs scheepsrecht is. Voorzitter, helaas moeten we ons beperken in onze algemene beschouwingen, terwijl er nog zoveel valt te melden over dienstverlening, woningopgave, zorg voor de minima en ga zo maar door. Voordat ik tot een afsluiting kom, wil ik de leden van onze griffie hartelijk danken voor de perfecte voorbereiding en ondersteuning van deze vergadering. En ik wil in deze dank in het bijzonder ook onze bodes betrekken. Hartelijk dank. Voorzitter, zowel Michelangelo, maar ook u als college, ambtenaren en raad moeten beschikken over een gezonde dosis verstand, geduld, creativiteit en doorzettingsvermogen om dat werk te doen. Maar dat is niet genoeg.

Het is op grond van de Bijbel onze vaste overtuiging dat zo de Heere het huis niet bouwt, de bouwlieden tevergeefs daaraan zullen werken. Wij wensen u voorzitter, en in u het college en ambtenaren, gemeenteraad en griffie van harte Gods zegen toe bij alle werkzaamheden. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Meijboom. U heeft een minuut van AltenaLokaal gekregen. Mijnheer Alderliesten, Progressief Altena. De heer Alderliesten: Vooraf, voorzitter, ben ik ook blij dat de wat langere sprekers alvast wat ruimte geboden is. De voorzitter: Dan heeft u mij niet gehoord. Die is nu weer op. De heer Alderliesten: Ik hoorde twee partijen die zich binnen de vier minuten volgens mij hielden. Maar goed. Voorzitter, ik zal het niet te lang maken. De voorzitter: Ik start hem nu pas. De heer Alderliesten: Namens Progressief Altena neem ik u graag mee in onze visie op een drietal thema's die wij van wezenlijk belang zien voor onze toekomst. Verduurzaming, sociale structuren en het verkleinen van de kloof tussen politiek en inwoners. In een tijd van individualisering en toenemende polarisatie is het van groot belang dat we actie ondernemen en een duurzame, inclusieve samenleving opbouwen. Altena is flink op

stoom, maar de opgaven blijven groot en velen hebben te maken met het halen van onze klimaatdoelstellingen, waardoor uitstel geen optie is. Tenminste, als je de door ons gecreëerde situatie niet het probleem van onze kleinkinderen wil laten worden. Helaas lijken de uitdagingen ... Is het zes uur? De voorzitter: Even voor de luisteraars thuis. Mijnheer Alderliesten had zichzelf maar 45 seconden toebedeeld. De heer Alderliesten: U ziet hoe ik denk met de raad, voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Alderliesten: Helaas lijken de uitdagingen niet snel kleiner te worden en regelgeving stapelt zich op nu steeds duidelijker wordt dat we de klimaatdoelstellingen van Parijs niet gaan halen. Zeker niet op de manier zoals we dat nu op de ... Als we op dezelfde voet doorgaan. Stikstof, PFAS, waterkwaliteit, waterveiligheid, noodzakelijk natuurherstel, ga zo maar door. Dit alles wordt door de regering zomaar even over de schutting naar de provincie en de gemeente gegooid. Waar zij stuurt op het realiseren van een miljoen woningen in een economie die overgaat van fossiel naar circulair, maar dit terwijl ze zichzelf drukker lijken te maken over de eigen politieke sores, dan verantwoordelijkheid te nemen bij het zoeken naar een oplossing.

Hoe Progressief Altena op de schaal van de gemeente invulling wil geven aan deze uitdagingen, wil ik graag toelichten aan de hand van drie V's, vergroenen, vertrouwen en verbinden. Allereerst vergroenen. Klimaatverandering vormt een van de grote bedreigingen en vergroening is een van de belangrijkste sleutels door het creëren van een veerkrachtige en klimaatbestendige toekomst. Progressief Altena wil hier sterk op investeren, bijvoorbeeld door te zorgen voor groene ontmoetingsplekken. We doen hiervoor straks ook een voorstel in. Het bieden van koele buitenruimtes. Wanneer ze gerealiseerd worden nabij ouderen helpt ook vereenzaming tegen te gaan en vergroot de sociale kring. Het vergroten van sociale netwerken versterkt de weerbeeld en de veerkracht voor onze inwoners. En menselijk contact is daarbij onontbeerlijk. Steeds vaker wordt echter vertrouwd op contact via sociale media, waar een eenvoudige vraag in no time kan ontsporen in een scheldpartij of erger. Maar wanneer dezelfde mensen elkaar in de ogen kijken en merken hoe woorden impact hebben op het gevoel van de ander, ontstaat er vaak juist een gesprek gericht op een oplossing. Daarbij komen we bij de V van vertrouwen. Het verkleinen van de kloof tussen overheid en inwoners is een wezenlijke en blijvende opdracht aan de politiek.

Veel mensen voelen zich onvoldoende vertegenwoordigd en hebben het gevoel niet mee te kunnen doen. En het geldt in het bijzonder voor de kwetsbaren in onze samenleving. Hiervoor moet de overheid niet alleen het schild, maar ook een uitgestoken hand zijn. Solidariteit als kernwaarde. Maar ook in Altena hebben we hier steeds vaker en indringender mee te maken. Aan ons de opdracht om het anders te doen. In Altena doen we het samen, met elkaar. Door actief te luisteren naar de zorgen en behoefte van onze inwoners, ondernemers en organisaties kunnen we dit helpen. Progressief Altena zet hier graag een extra stap en wil de dienstverlening vanuit het gemeentehuis tot in de kernen brengen. Een inwoner met een vraag moet niet eerst hoeven weten welke ambtenaar precies antwoord kan geven. Veel belangrijker is dat het juiste antwoord op korte termijn en op een menselijke manier overgebracht wordt. Wanneer het enigszins kan warme contacten. Niet volledig afhankelijk zijn van een onpersoonlijk formulier, keuzemenu of app. Zeker in onze vergrijzende samenleving is dit van steeds grotere voorwaarde om mee te kunnen doen. En de bibliotheek kan daarbij zeer behulpzaam zijn. En ook hierover dienen we straks een motie in. Maar ook mensen die niet de middelen, maar wel de ondernemersgeest hebben, willen we graag helpen. Hiervoor hebben we een motie, de sociale coöperatie, gemaakt.

En hoe Progressief Altena ... Andere kant. Op deze manier kunnen we zorgen voor een verbinding. En dat, voorzitter, is de derde en laatste V. Het is belangrijk, want polarisatie vormt, zoals gezegd, een bedreiging voor onze democratie, de samenleving als geheel, maar ook voor onze gemeenschap in Altena. We pleiten voor een inclusieve en respectvolle dialoog, waarbij we

naar elkaar luisteren en verschillende perspectieven serieus nemen. We moeten actief werken aan het bevorderen van begrip, tolerantie en verbinding in onze samenleving. De politiek als geheel en onze gemeenteraad in het bijzonder heeft daarin een belangrijke voorbeeldfunctie. Laat ik dan ook vanaf deze plaats nogmaals een compliment uitdelen aan onze onvolprezen griffie. Zij heeft met de voltallige gemeenteraad vanaf de vorming van de Altena gemeente actief hieraan bijgedragen. En niet voor niets wordt Altena tot ver buiten de provinciegrenzen als lichtend voorbeeld aangehaald. In Altena doen ze het echt samen. Wij vinden het belangrijk te blijven investeren in maatschappelijke programma's die de sociale ongelijkheid tegengaan en mensen in staat stellen om volwaardig deel te nemen aan onze maatschappij. Vergroenen, vertrouwen en verbinden. En om dit te realiseren is samenwerking cruciaal. Samen met andere politieke partijen, maatschappelijke organisaties en inwoners moeten we werken aan een duurzame toekomst met gelijke kansen voor iedereen. De basis ligt er en progressief Altena wil hier graag, met iedereen die het maar wil, verder bouwen aan een groen en sociaal Altena. Dank je wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Alderliesten. U bent gewoon precies op tijd. Heel mooi. Mijnheer Duizer. De heer Duizer: Dank u, voorzitter.

Ook ik zal het zo kort mogelijk houden, want ik ruik de worst nu ook. De voorzitter: Wacht even. Ik begin opnieuw. Mijnheer Duizer, aan u het woord. De heer Duizer: Poging twee. Geachte voorzitter, dames en heren van de raad, koers houden, dat is de titel van de Kadernota. Op zich is de ChristenUnie het hier van harte mee eens. Een betrouwbare overheid dient een vaste koers te varen waar de inwoners van Altena op kunnen vertrouwen. Een overheid die met alle winden meewaait, daar hebben we niets aan. Maar ook een overheid die alleen haar eigen koers vaart is niet goed voor Altena. Als ChristenUnie zien wij een gemeenschappelijke organisatie voor ons die dienstbaar is aan de groei en bloei van de inwoners van Altena. Onze gemeente kan alleen floreren als we als overheid dienstbaar zijn aan onze inwoners en zoveel mogelijk samen optrekken. We willen een gemeenten zijn waarin burgers vertrouwen hebben in de overheid, waarin ze gehoord en serieus genomen worden en waarin er ruimte is voor participatie en dialoog. We hopen dan ook dat als dit gemeentehuis wordt verbouwd het straks nog opener is en nog toegankelijker voor onze burgers en dat onze ambtenaren dagelijks in de kernen en bij onze maatschappelijke partners te vinden zijn. Maar om een goede koers te kunnen houden, zijn heldere bakens nodig. En ik licht er een paar voor u uit die wij als ChristenUnie belangrijk vinden.

We zijn blij met het besluit om niet verder te bezuinigen op een aantal punten van de sociaal domein. We zijn altijd van mening geweest dat deze bezuinigingen te veel negatieve gevolgen zouden hebben voor de kwetsbaren in onze samenleving. Het welzijn van onze inwoners, vooral de meest kwetsbare groepen, verdient onze voortdurende aandacht en ondersteuning. En daarom pleiten wij voor een integrale aanpak op het gebied van gezondheid, welzijn en vitaliteit. We willen ons blijven inzetten voor een gemeente waarin iedereen de kans krijgt om zich te ontwikkelen en voorwaardelijk deel te nemen aan de samenleving. Een ander belangrijk aspect waar we ons sterk voor maken, is het vergroenen van onze woonomgeving. Groene ruimtes zijn van onschatbare waarde voor onze gezondheid, ons welzijn en de sociale cohesie. Daarom pleiten wij voor meer groen in onze dorpen, door gratis bomen te verstrekken aan onze inwoners. Maar dit gaat niet alleen over het planten van bomen of het aanleggen van groene ontmoetingsplaatsen, maar ook over het behoud van volwassen bomen in onze wijken en buurten. Een groene omgeving draagt bij aan een betere luchtkwaliteit, vermindering van hittestress en biedt ruimte voor ontmoeting en ontspanning. De verduurzaming blijft een belangrijk thema voor de toekomst. Daarbij mogen we niet vergeten dat verduurzaming niet voor iedereen even gemakkelijk is.

Er zijn mensen in onze gemeente die de financiële middelen niet hebben om te investeren in duurzame maatregelen. Als ChristenUnie hebben we oog voor deze groep en willen we energiearmoede voorkomen. We

streven naar een rechtvaardige en inclusieve verduurzaming, waarbij niemand wordt uitgesloten. Tot slot hechten wij grote waarde aan de betrokkenheid van onze inwoners en het behoud van waardevolle verenigingen in onze gemeente. Met het Right to Challenge geven wij verenigingen graag de kans om niet alleen bij te dragen aan de gemeenschap, maar ook om hiermee financiële middelen te genereren om hun voortbestaan te waarborgen. Door ruimte te bieden aan de initiatieven en expertise van onze verenigingen, versterken we niet alleen de gemeenschap, maar creëren we ook nieuwe kansen en mogelijkheden voor onze inwoners. Met deze bakens willen we de Kadernota graag op koers houden, zodat we ons kunnen inzetten voor de toekomst waarin Altena een gemeente is waar zorg, duurzaamheid en gemeenschapszin hand in hand gaan. We wensen het college en de ambtelijke organisatie alle wijsheid, maar bovenal Gods zegen toe bij het varen van de juiste koers. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Duizer. U heeft het record nu. Mijnheer Bouman van de VVD. De heer P. Bouman: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben niet zo'n mooi één groot betoog. Wij hebben eigenlijk drie mini betoogje. Voordat ik daarmee begin, vind ik wel leuk om aan te geven dat de SGP die noemt Michelangelo, is misschien wel leuk om eens op te zoeken, want die man was heel erg vooruitstrevend, inclusief voor zijn tijd, de Renaissance.

Dat is misschien wel leuk als SGP om daar eens naar te kijken, naar wat die man allemaal deed in zijn vrije tijd. Onze drie onderwerpen, voorzitter. De voorzitter: Maar uw tijd loopt al hoor trouwens. De heer P. Bouman: Maar dat geeft niks, want het is kort. Drie onderwerpen, voorzitter. Het financieel beleid van de gemeente, de Altenabon en ruimte voor bedrijven. Het financieel beleid. We zien al jaren hier in deze gemeenteraad dat de jaarrekening met een positief resultaat sluit. En in 2022 is dat een absoluut record, met ongeveer afgerond elf miljoen euro. Een groot deel daarvan, chargeren we uiteraard een beetje, wordt veroorzaakt door niet uitgevoerd werk. Dat betekent eigenlijk de facto dat het college zijn eigen plannen niet uitgevoerd krijgt. En helaas zijn dat niet allemaal een beetje vage, ontastbare plannen, zoals Vitaal Altena of circulaire plattelandseconomie en andere dingen met dure woorden, maar dat zijn ook gewoon wegen die niet worden aangelegd, scholen die niet worden gebouwd en vergunningen die niet worden verleend et cetera. En al dat werk wordt allemaal opgeduwd in de tijd. En dat gaat naar ’24, ’25, ‘26 en verder. En tegelijkertijd zien we vanuit ‘26 de financiën opdrogen. En de kans dat wij in 2025 bezuinigingen moeten doorvoeren voor ‘26 en verder is reëel.

En dat betekent dat we dadelijk gelijktijdig geld overhouden uit het verleden, terwijl we bezig zijn bezuinigingen in te boeken voor de toekomst. En hoe gaan we dat verkopen aan de inwoners? Dan zeggen we sorry, mevrouw, we moeten korten op uw hulp in het huishouden, maar ondertussen schrijven nog een miljoen of tien bij op de bankrekening van de gemeente. Dat wordt echt lastig, collega's. We moeten twee dingen snel doen. We moeten stoppen met het vooruitduwen van werk naar de toekomst. En desnoods betekent dat schrappen in bepaalde zaken om anderen wel uit te kunnen voeren. En als VVD kiezen we daarbij altijd voor tastbare in plaats van abstracte plannen. En tegelijkertijd moeten we ons nu al voorbereiden op minder Rijksmiddelen in ’26, want als we daar in ‘25 pas mee starten dan zijn we gewoon te laat. Zover ons financiële overzicht, voorzitter. De Altenabon. Daar komen we vanavond nog op terug. Wij staan nog steeds achter dat plan. En de gedachte daarachter is een eenmalige bijdrage voor inwoners die net wat minder te besteden hebben. En die kunnen dan die bijdrage besteden bij onze lokale ondernemers. En we vinden het een mooie gedachte dat deze inwoners één keer per jaar iets extra's hebben wat ze niet per se uitgeven aan iets noodzakelijks, maar gewoon aan iets leuks. En we vinden het ook een leuke gedachte dat die baten dan terechtkomen bij onze ondernemers.