Uitgangspunten van de digitaliseringsstrategie (25179) ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE

Digitaliseringsstrategie

Gemeente Almere 2022-2030 De volgende stap in digitalisering

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

Inhoud 1. VOORWOORD

4

2. DIGITALISERINGSSTRATEGIE ALMERE

6

3. TIMING DIGITALISEREN

9

4. DOEL DIGITALISERINGSSTRATEGIE

15

5. VISIE EN AMBITIES

17

5.1 Partner in vernieuwen

19

I. Participatie van inwoners en ondernemers

21

II. Samenwerking, co-creatie en kennisuitwisseling met partners

22

III. Digitale vaardigheden

24

5.2 Onze dienstverlening is persoonlijk en gepersonaliseerd

27

I. Persoonlijke dienstverlening

29

II. Toegankelijke dienstverlening

30

III. Proactieve dienstverlening

33

5.3 Onze organisatie is slim in de basis

35

I. Mens en organisatie

36

II. Digitaliseren van processen

37

III. Datagedreven werken

38

IV. IT-omgeving

41

6.

VAN STRATEGIE NAAR UITVOERING

43

I. Hoe worden we een partner in vernieuwen?

46

II. Hoe maken we onze dienstverlening persoonlijk en gepersonaliseerd?

48

III. Hoe worden we als organisatie slim in de basis?

50

7. BIJLAGE

52

3

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

1

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

Voorwoord Als gemeente Almere bouwen we aan een gezonde toekomst voor iedere Almeerder. Het heeft onze hoogste prioriteit om te werken aan een gezonde en duurzame groei van de stad, waarbij sociale opgaven evenveel aandacht krijgen als fysieke opgaven. Tegelijk ervaren Almeerders dat een goede levensstandaard niet (meer) vanzelfsprekend is. Zo is er een tekort aan woningen, hebben we te maken met stijgende energieprijzen, klimaatverandering en een afnemend vertrouwen in de overheid. Daarom zijn in het Coalitieakkoord 2022-2026 gerichte maatregelen voorgesteld om de effecten hiervan te verkleinen. Ook in Almere 2.0: stad met toekomst, het programma waarin we samen met provincie Flevoland en het Rijk werken aan de groei van Almere, staat een actueel perspectief van de maatschappelijke opgaven waar de stad voor staat, met het oog op de bouw van 60.000 nieuwe woningen. De schaalsprong in het aantal woningen, versterking van het economisch vestigingsklimaat, een hoger voorzieningenniveau, bereikbaarheid, capaciteit van de huidige infrastructuur en vraagstukken rond de energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit staan hierin centraal.

Het is onze ambitie om een goede partner te zijn in vernieuwing, die persoonlijke en gepersonaliseerde diensten verleent, maar vooral slim is in de basis. Dat is een voorwaarde om de mogelijkheden van digitalisering te kunnen benutten. Een fundament om de andere ambities op te ontwikkelen, zowel op het gebied van een toekomstbestendige IT-infrastructuur als medewerkers die voldoende digitaal vaardig zijn om de mogelijkheden en kansen van digitalisering begrijpen en toe te passen in hun dagelijkse werkzaamheden. Deze drie ambities vormen de basis van dit document, de Digitaliseringsstrategie 2022-2030. Maar we moeten ons wel realiseren dat we deze ambities niet allemaal tegelijk kunnen realiseren, al zijn ze onlosmakelijk met elkaar verbonden:

Om goed te kunnen acteren op deze maatschappelijke uitdagingen en aan te sluiten bij de wensen van de stad van nu en (over)morgen zullen we moeten nadenken over onze toekomst en de rol die digitalisering hierin kan spelen.

‘Door gebruik te maken van digitalisering kunnen we beter werken aan maatschappelijke opgaves en het optimaliseren van de dienstverlening aan de stad. Daarbij is het belangrijk dat we de continuïteit van onze dienstverlening waarborgen. Dit doen we door vanuit slim in de basis een fundament neer te leggen van waaruit we de andere twee ambities kunnen realiseren. De ambities partner in vernieuwing en persoonlijk en gepersonaliseerd zijn leidend in het bepalen van de keuze waar we starten met het verbeteren en digitaliseren van processen en het vernieuwen van de gemeentelijke IT-omgeving.’

Digitalisering creëert kansen. En we hebben de plicht om ervoor te zorgen dat onze inwoners en ondernemers die kansen ook kunnen grijpen. Denk aan technische oplossingen voor duurzame (deel)mobiliteit, het bouwen van huizen met 3D-printers of het aanbieden en stroomlijnen van diensten via meerdere kanalen. Tegelijk moeten we ervoor waken dat digitalisering niet een doel op zich wordt, maar een middel blijft voor verbetering, met ruimte voor de menselijke maat. Een belangrijke randvoorwaarde voor het benutten van de kansen van digitalisering is een gemeentelijke organisatie die digitalisering omarmt en die medewerkers voldoende ondersteunt om de kansen van digitalisering te begrijpen en in te zetten.

Bij de totstandkoming van deze Digitaliseringsstrategie hebben we samengewerkt met de provincie Flevoland, de MRA, gemeente Amsterdam, kennis- en onderwijsinstellingen, ondernemers en het maatschappelijk middenveld. Intern zijn beelden en ideeën uit de eigen gemeentelijke organisatie opgehaald tijdens integrale workshops met medewerkers van diverse gemeentelijke beleidsvelden. Daarnaast is er geput uit Europese, nationale en regionale beleidsstukken, onderzoeken en interviews. De Digitaliseringsstrategie bouwt voort op eerder opgeleverde documenten zoals Almere 2.0: stad met toekomst. En het biedt een kader voor de nog op te leveren bestuurlijke kaders zoals de Datastrategie. Liesbeth Pot, Directeur Digitale stad en Leefbaarheid

4

5

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

2

Digitaliseringsstrategie Almere Almere is volop in beweging: de stad staat aan de vooravond van een schaalsprong en heeft te maken met grote, urgente maatschappelijke opgaves zoals geschetst in Almere 2.0: stad met toekomst. Digitalisering, de inzet van nieuwe technologie en data bieden kansen om deze maatschappelijke opgaves aan te pakken, terwijl we werken aan het verbeteren van de gemeentelijke dienstverlening en bestaande processen in de gemeente optimaliseren en vernieuwen. Om alle nieuwe projecten en programma’s over digitalisering in goede banen te leiden, is een strategie nodig die richting geeft aan de opgaven die we als gemeente moeten realiseren, samen met inwoners en ondernemers. In deze Digitaliseringsstrategie 2022-2030 staan onze ambities voor de komende vijf tot tien jaar en de eerste concrete acties met gewenste resultaten. Er zijn ook vraagstukken waarop geen pasklaar antwoord is. Daarvoor maken we goed gebruik van de expertise van partners uit onze omgeving. Samen met onze partners, Almeerders en ondernemers gaan we op zoek naar oplossingen. In hoofdstuk vijf staan onze ambities en prioriteiten. Zowel digitalisering als onze samenleving zijn dynamisch. De Digitaliseringsstrategie dus ook.

We hebben al stappen gezet op het gebied van datagedreven werken, een innovatieve digitale infrastructuur op het Floriadeterrein en een eerste ontwikkeling van een Digital Twin. Er gebeurt dus al veel, maar de behoeften en wensen van de maatschappij veranderen continu en digitale ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Met de Digitaliseringsstrategie willen we dit op een slimme manier bij elkaar brengen, zodat projecten elkaar versterken en heel Almere op een veilige manier de vruchten kan plukken van de digitale transitie.

6

• Door slim gebruik te maken van data en modellen kunnen we beter voorspellen hoe de stad zich zal ontwikkelen. Dan kunnen we ook beter meetbaar maken wat de effecten zijn van beleid- en ontwerpkeuzes. Digitalisering en data helpen ons dus om beter in beeld te krijgen hoe de realisatie van onze plannen verloopt, waardoor we eerder en beter kunnen bijsturen als dat nodig is. • Almere wil verder bouwen aan het vertrouwen van Almeerders in de gemeente. Onze dienstverlening aan hen staat hierin centraal. Om het vertrouwen te herstellen zijn veranderingen nodig in de manier van denken en doen, houding en gedrag. Met de inzet van digitalisering wordt het participatieproces laagdrempeliger en kunnen we ook moeilijk bereikbare inwoners betrekken om hun mening te geven, mee te denken en te werken aan initiatieven of thema’s die hen aangaan. Zo kunnen we zorgen dat we de goede dingen doen en op de juiste manier. Ook helpt digitalisering ons bij het toegankelijker, persoonlijker en pro-actiever maken van onze dienstverlening en het continu verbeteren op basis van klantfeedback. Deze Digitaliseringsstrategie vormt dus ons kompas voor de komende jaren, onze stip op de horizon. Dit is een levend document, dat meebeweegt met ontwikkelingen en trends in de markt.

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

3

Timing digitaliseren Digitalisering van de maatschappij volgt een aantal maatschappelijke en technologische trends en ontwikkelingen. De stad wordt steeds meer datagedreven door de beschikbaarheid van interne en externe databronnen. Die kunnen we koppelen aan een digitale visualisering (in drie dimensies, met locatiebepaling). Dankzij simulaties en rekenmodellen kunnen we interventies testen. Bovendien maken we steeds meer gebruik van digitale diensten in het dagelijks leven, van de slimme meter tot het boeken van een deelfiets of –auto tot het doen van onze bankzaken of het declareren van onze zorgkosten. Alledaagse zaken waar we niet meer zonder kunnen. De technologische mogelijkheden zijn eindeloos divers en ontwikkelen zich snel. Daar heeft de stad van geprofiteerd en daar kan de stad nog meer van profiteren. Denk aan het hergebruiken van de (rest)warmte van serverparken, slimme algoritmen en sensoren voor het signaleren van volle afvalbakken, optimalisatie van stadsverwarming of het voorspellen welke openbare wegen, bruggen of tunnels onderhoud nodig hebben. Veel van deze oplossingen zijn al voorhanden (zie bijlage). Daarbij brengt digitalisering ook kansen voor onze dienstverlening. Digitaal bereikbaar zijn is de norm. Uit gegevens van het CBS blijkt dat steeds meer Nederlanders beschikken over een internetverbinding.

In 2019 had 97% van de personen van 12 jaar of ouder toegang tot internet. Vrijwel iedereen van 15 jaar en ouder is opgegroeid in een wereld waarin het bezit van een smartphone heel normaal is. Het is dus steeds minder een kwestie van een telefoon of computer ‘hebben’. De echte toegang tot de digitale wereld hangt af van je vermogen om met de beschikbare informatie om te gaan. Wie dat kan, ontwikkelt zich in een razendsnel tempo. Wie dat niet kan, komt steeds verder op afstand van de maatschappij en raakt verloren in de digitale wereld. Daarom moeten we ook aandacht besteden aan mensen die minder makkelijk overweg kunnen met technologie, geen toegang hebben tot internet en/of dit simpelweg niet willen. Onze dienstverlening zullen we daarom zo moeten inrichten dat we er zijn voor alle Almeerders.

9

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

3.1 Partner in vernieuwen De digitale transformatie zorgt ervoor dat nieuwe vraagstukken opspelen op het gebied van nieuwe technologieën en datagebruik, zowel technische als sociale, juridische en ethische vraagstukken. Te denken valt aan vraagstukken rondom privacy en eigenaarschap. Almere handelt hierbij volgens de onderstaande digitale spelregels die door de VNG zijn opgesteld. Maatschappelijk belang voorop In de openbare ruimte kan veel data worden opgehaald. Het uitgangspunt is dat deze data alleen wordt verzameld en gebruikt wanneer het ten dienste staat voor het maatschappelijk belang en een bijdrage levert aan de leefbaarheid van de stad. Anders gezegd: de gemeente zet alleen technologie en data als middelen in indien het de leefbaarheid en het welzijn van de inwoners verbeterd. De gemeente zal ook andere partijen faciliteren en stimuleren om het maatschappelijk belang voorop te stellen bij het gebruik van data. Open data en rechten De producenten van data zijn zowel marktpartijen, overheden, (kennis)instellingen als inwoners. Data in de stad moet daarom zoveel mogelijk van iedereen zijn en voor iedereen. De gemeente zal de gegevens die zij verzamelt zoveel mogelijk als open data beschikbaar stellen, onder beperking van wetten zoals Hergebruik van overheidsinformatie en de AVG, en inachtneming van (openbare) veiligheid en privacy.

De gemeente zal anderen stimuleren om dit ook te doen. Waar nodig beschermd de gemeente rechten en belangen op data van individuen, instellingen en bedrijven. Dit door middel van het maken van afspraken met partijen, waaronder afspraken over condities voor hergebruik van data, toezicht en datakwaliteit.

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

Samenwerking Marktpartijen, (kennis)instellingen, overheden en inwoners zijn allen leveranciers en/of gebruikers van netwerkvoorzieningen, de apparatuur, de connectiviteit en de ‘slimme’ diensten. Indien gewenst danwel noodzakelijk, werken deze partijen samen. De gemeente zet zich actief, stimuleert de dialoog en zorgt voor het leggen van verbindingen tussen partijen. Daarnaast regisseert en reguleert de gemeente waar nodig en mogelijk, het gebruik, de toegang, de inrichting, beschikbaarheid en de veiligheid van de digitale infrastructuur. In samenwerking met partners stelt de gemeente hiervoor spelregels op en worden onderling afspraken gemaakt. Transparantie Het vertrouwen in de gemeente is mede afhankelijk van de mate van transparantie rondom processen en gegevens. De gemeente zal transparant zijn over de door hen gebruikte technologieën en de digitale infrastructuur rondom dataverzameling, datagebruik en data delen in de openbare ruimte. Zo is de gemeente onder andere open over de camera’s die hangen in het centrum van Almere Stad en Almere Buiten die worden ingezet als onderdeel van een pakket maatregelen om criminaliteit te verminderen en de leefbaarheid te verbeteren. Het uitgangspunt is wel dat het algemeen belang voorop blijft staan en dat transparantie niet de privacy en de veiligheid schaadt.

De gemeente motiveert andere partijen om ook zoveel als mogelijk transparant te zijn.

De digitale infrastructuur: toegankelijk en veilig De digitale infrastructuur is voor iedereen toegankelijk, inzichtelijk en bruikbaar. Om dat te bewerkstelligen wordt de digitale infrastructuur gebouwd op heldere afspraken, (technische) standaarden en open informatiemodellen. Dit is van belang voor het faciliteren van hergebruik van verzamelde data en het stimuleren van samenwerking tussen partijen. Naast toegankelijk moet de infrastructuur ook veilig zijn. De gemeente past ‘privacy by design’ toe bij het ontwerp en gebruik van apparaten en toepassingen in de openbare ruimte. Daarnaast is opslag, verwerking en beheer van data ingericht volgens wet- en regelgeving. Dit ten behoeve van de waarborging van de validiteit, integriteit en de betrouwbaarheid van data.

10

11

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

3.2 Publiek ethiek Naast de digitale principes en wettelijke kaders dienen we als gemeente ook een morele afweging te maken over de inzet van technologie en digitalisering binnen onze gemeente. Wij hebben een morele verantwoordelijkheid voor onze inwoners en medewerkers en dienen juist bij de inzet van nieuwe technologie na te denken of de inzet wenselijk is. Is het wenselijk dat data in handen komt van commerciële of buitenlandse partijen?

Willen we Chinese software in ons digitale infrastructuur? Is het wenselijk dat een drone wordt gebruikt voor het opzoeken van hennepteelt en daarbij over privéterrein van inwoners vliegt? Gebruiken we algoritmes om de uitstroom van schoolgaande jongeren te voorspellen? Willen we onze dienstverlening verbeteren door gebruik te maken van gegevens zonder toestemming te vragen? Het gaat daarbij om de belangen van individuele inwoners, de maatschappij én de gemeentelijke organisatie. Juist door naar alle belangen te kijken en de dilemma’s bespreekbaar te maken is een ethisch discussie méér dan het afwegen van de voordelen tegen de nadelen. Door de ethische afweging te maken over de inzet van technologie en verdere digitalisering binnen de gemeentelijke organisatie en in de stad geeft de gemeente invulling aan haar publiek bestuurlijke verantwoording.

12

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

4

Doel Digitaliseringsstrategie Met de Digitaliseringsstrategie brengen we bestaande en nieuwe digitale initiatieven in Almere samen. Hierdoor kunnen we integraal, efficiënter en doelgerichter digitalisering inzetten bij het realiseren van onze opgaves en transities. Een integrale sturing en aanpak zorgt ervoor dat projecten en programma’s elkaar versterken en we snel kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Ook ontstaat er een groeiend bewustzijn bij medewerkers die direct aan maatschappelijke opgaves werken over wat digitalisering in hun werk kan betekenen. We zijn succesvol als we digitalisering kunnen inzetten om maatschappelijke vraagstukken beter, sneller en met minder kosten kunnen oplossen. Draagvlak, enthousiasme en begrip voor digitalisering onder medewerkers én Almeerders dragen hier aan bij. Zo brengen we met deze Digitaliseringsstrategie bestaande en nieuwe initiatieven samen en geven ze een plek in de ontwikkeling van onze stad. En we hopen het bewustzijn van medewerkers te vergroten over wat digitalisering voor hun werk kan betekenen en wat de impact hiervan is op Almeerders. Hiermee kunnen we hun werk leuker maken, terwijl we voor de Almeerder meer waarde kunnen toevoegen. De Digitaliseringsstrategie is daarbij een sturingsinstrument om richting en tempo te bewaken terwijl we werken aan onze maatschappelijke opgaven van onze stad.

15

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

5

Visies en ambities De digitalisering van onze stad is een onomkeerbaar proces. De samenleving verandert snel en digitaliseert steeds verder. Innovaties en technologische ontwikkelingen dienen zich voortdurend aan. De digitale stad is een stad vol kansen. Als het goed geregeld is, draagt digitalisering bij aan alle maatschappelijke opgaven waar we voor staan, zoals versnellen van de woningbouw, het verbeteren van het vestigingsklimaat, klimaatadaptie, etc. Dit vraagt heldere kaders en regels voor technologie- en datagebruik, zowel voor overheidsdiensten als ondernemers, voor de bescherming van digitale rechten van de Almeerder. Dat vraagt om een gemeentelijke visie die hierop inspeelt: ‘In 2030 benutten we optimaal de kansen die digitalisering biedt om onze inwoners gezond en veilig te laten wonen, om ondernemers een gunstig vestigingsklimaat te bieden, om te zorgen voor interessant werk voor onze medewerkers en een duurzame gezonde organisatie. We doen dit door continu onze diensten en activiteiten te vernieuwen en te optimaliseren met behulp van data en digitalisering.’

Deze Digitaliseringsvisie realiseren we met drie strategische ambities: 1. Partner in vernieuwen 2. Persoonlijke en gepersonaliseerde dienstverlening 3. Slim in de basis

17

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

5.1 Partner in vernieuwen ‘We werken aan de maatschappelijke opgaven door samen met inwoners, ondernemers en andere partners innovatieve oplossingen te vinden voor stedelijke ontwikkeling en voor een betere dienstverlening aan de stad.’ Deze ambitie beschrijft hoe we samen met inwoners en ondernemers de mogelijkheden van digitalisering gebruiken voor het vergroten van de kwaliteit van leven in en rond de stad. Veel van onze diensten hebben invloed op de leefomgeving van Almere. Deze diensten voeren we uit zonder een (aan)vraag van een inwoner of ondernemer. Dit is niet-persoonlijke dienstverlening. Diensten voor de leefomgeving van Almere, zoals afval ophalen, huizen bouwen, vergroening of mobiliteit. Onze maatschappelijke opgaven. Het zijn zowel diensten die wij zelf leveren als initiatieven die we samen met partners in de stad ontplooien om de leefomgeving te verbeteren. Deze diensten kunnen we alleen leveren door goed samen te werken met de partners, zoals woningcorporaties, zorgaanbieders, welzijnsaanbieders, afvalinzameling- en verwerkingspartners.

Om deze ambitie te realiseren, focussen we ons op drie gebieden: I. Participatie van inwoners en ondernemers II. Samenwerking, co-creatie en kennisuitwisseling met partners III. Digitale vaardigheden

19

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

I. Participatie van inwoners en ondernemers Prioriteiten We stimuleren ‘burgerkracht’ en betrekken en activeren inwoners en ondernemers bij de ontwikkeling van de stad met digitale oplossingen die interactieve beleidsvorming faciliteren. Ook richten we ons op de vraag hoe we beter kunnen aansluiten bij wat er in Almere gebeurt en hoe we meer ruimte kunnen maken voor inwoners en ondernemers met goede initiatieven. We waarderen en gebruiken kennis en ervaringen van inwoners om inwoners beter te helpen en om van te leren. Om inwoners en ondernemers in Almere samen te brengen en actief te laten participeren op maatschappelijke thema’s en beleid, zetten we in op het realiseren van samenwerkingsverbanden, zoals het ontwikkelen van digitale participatieplatforms en innovatieve gemeenschappen. Met digitale participatieplatforms kunnen we participatie slim en efficiënt organiseren en offline activiteiten, zoals bewonersavonden, online versterken. Denk aan punten op de kaart zetten, stemmen, waarderen en reageren op beleidsvoorstellen. Met innovatieve gemeenschappen kunnen we samen met onze medewerkers uitvoerbare innovaties ontwikkelen om de dienstverlening, (digitale) oplossingen en (interne) werkmethoden te verbeteren.

Daarbij zorgen we voor een veilige digitale omgeving, waar we met een betrouwbare digitale identiteit (bijvoorbeeld v-ID) zorgen dat de juiste groepen inwoners en ondernemers (met name het ‘stille midden’) gelegenheid krijgen om te participeren, zonder dat hun persoonsgegevens op straat komen te liggen.

Belangrijkste doelstellingen 1. Maximale participatie van inwoners en ondernemers in Almere; 2. Draagvlak voor veranderingen onder inwoners en ondernemers in Almere; 3. Meer burgerinitiatieven en innovaties vanuit de samenleving.

21

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

II. Samenwerking, co-creatie en kennisuitwisseling met partners

Naast innoveren met partners zorgen we ervoor dat we in staat zijn om onze gemeentelijke dienstverlening aan de stad, zoals het inzamelen en verwerken van afval of het onderhoud aan de openbare ruimte, continu te optimaliseren en te verbeteren op basis van data en feedback. Onze dienstverlening aan de stad is consistent, transparant en voldoet aan hoge kwaliteitsnormen.

Prioriteiten We zetten in toenemende mate in op het creëren van en aanhaken bij (bestaande) samenwerkingsverbanden voor het gezamenlijk bedenken van innovatieve oplossingen voor maatschappelijke opgaven. Dat kan gaan over ons dienstenaanbod voor de leefomgeving van Almere en de omstandigheden waaronder ondernemers en instanties werken in de stad (zoals inzamelen en verwerken van afval), of de ‘slimme’ ontwikkeling van de stad (bijvoorbeeld duurzame mobiliteit). We zoeken actief naar partners in en rond Almere die op relevante thema’s een bijdrage kunnen leveren. We faciliteren het samenwerken aan innovatieve oplossingen door heldere en transparante kaders en moderne samenwerkingsvoorzieningen te bieden. We kiezen bewust voor een organisatievorm die past bij de aard en het doel van een samenwerking, bijvoorbeeld het opzetten van ‘living labs’, het aansluiten bij een innovatiecampus of het zoeken naar relevante regionale samenwerkingen. Daarin kunnen we verschillende rollen aannemen, zoals initiator, regisseur, participant of facilitator door het verstrekken van subsidies of het aanpassen van regelgeving. Via samenwerkingsverbanden is het gemakkelijker om ideeën in te brengen over diverse maatschappelijke thema’s en nieuwe diensten of producten te testen en valideren.

Zo bouwen we een netwerk van partners op, die innovatiekracht en -kennis kunnen brengen en innovaties in het hele systeem kunnen versnellen. Met ‘living labs’ willen we in een fysieke omgeving verschillende partijen samenbrengen om nieuwe oplossingen voor de maatschappelijke uitdagingen te ontwikkelen, testen en valideren. Denk aan locaties zoals Stadswijk Hortus (Floriadeterrein), de nieuwe Campus Almere Centrum of Oosterwold. Hierdoor kunnen we nieuwe oplossingen en innovaties vroegtijdig meenemen in de gebiedsontwikkeling. De samenwerking tussen de gemeente Amsterdam en de Johan Cruijff ArenA is een inspirerend voorbeeld om onze doelstellingen te bereiken.

Om dit te kunnen realiseren, zorgen we voor efficiënte, effectieve, transparante en meetbare dienstverleningsprocessen waarin we slim gebruik maken van actuele en betrouwbare data. Daardoor kunnen we de kwaliteit en kosten beter beheersen en tijdig bijstellen als het nodig is. We kunnen data uit onze processen eenvoudig ontsluiten en daarmee onze adviezen en besluitvorming verbeteren. Ook stellen we actief (open) data beschikbaar vanuit onze processen. Dit doen we op een veilige manier via het dataloket. We stellen actief openbare gegevens beschikbaar en nemen maatschappelijke verantwoordelijkheid waar dat moet op het gebied van informatieveiligheid, informatiebeheer, privacy en ethiek. Daarbij staan de publieke waarden altijd centraal en is het met name bij innovatie belangrijk om de effecten van innovatie op publieke waarde per project te expliciteren.

Belangrijkste doelstellingen 1. Optimaliseren en vernieuwen van gemeentelijke (niet-persoonlijke) dienstverlening aan de stad; 2. Een (digitaal) systeem van samenwerkende partners waarvan wij het hart vormen (als aanjager van samenwerking en innovatie); 3. Uitvoerbare (digitale) innovatieve oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken; 4. Een open data- en kenniseconomie waarbij we data beschikbaar stellen aan onze partners om te innoveren (dit voldoet maximaal aan (data)privacy en veiligheidsnormen).

Hoogwaardige data bieden daarbij veel kansen voor het samenwerken en co-creëren met partners. Doordat we onze data op orde hebben en datagedreven werken (onderdeel van de ambitie slim in de basis), kunnen we data inzetten om samen met partners te innoveren. Daarom intensiveren we de komende jaren het werken met data. Data wordt de basis van alle activiteiten. Bijvoorbeeld door in living labs simulaties te doen, testen te doen met innovatieve oplossingen en metingen uit te voeren. Met data-analyses kunnen we vervolgens besluiten nemen over het opschalen van innovatieve oplossingen.

22

23

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

III. Digitale vaardigheden Prioriteiten De toepassingen van technologie gaan razendsnel en vragen van inwoners en ondernemers een bepaald digitaal niveau. Steeds meer belangrijke processen in onze maatschappij verlopen digitaal, zoals het vinden van een baan of het zoeken naar een woning. Ook onze dienstverlening en participatie verloopt steeds vaker digitaal. Dat is prettig voor de meeste inwoners, maar minder digitaal vaardige Almeerders dreigen buiten spel te raken naarmate de stad vergaand digitaal transformeert. Het is onze ambitie om ervoor te zorgen dat alle Almeerders beschikken over voldoende digitale weerbaarheid en vaardigheden om goed mee te komen. Technologie moet Almeerders daarbij helpen om zich te kunnen ontwikkelen langs de lijnen die nodig zijn en met dienstverlening die bij hun situatie past. Dit kunnen we alleen bereiken als we bewust om leren gaan met de mogelijkheden en bedreigingen van digitale technologieën voor het beschermen van burgerrechten, voor het vergroten van sociale cohesie en voor het stimuleren van gelijke kansen. We willen voorkomen dat inwoners of ondernemers door de vergaande digitalisering op achterstand worden gezet en daardoor kansen missen. We zetten daarom in op het verbeteren van (digitale) kennis en vaardigheden voor deze groep.

Dat doen we door het verkennen van samenwerking met (tech)partners als Almere Tech en Up! voor kennisdeling en ontmoeting gericht op het vergroten van digitale vaardigheden. Ook kunnen Almeerders op diverse plekken in de stad (zoals bibliotheken) terecht voor hulp bij bijvoorbeeld het omgaan met een computer (techniekonderwijs) om gebruik te maken van de digitale dienstverlening die we leveren. En we bieden bijscholing en ondersteuning voor Almeerders die daar behoefte aan hebben. Dit zal (grotendeels) door ons worden vergoed. Digitalisering brengt naast voordelen ook negatieve aspecten met zich mee, zoals polarisatie, nep-nieuws, cybercrime en cyberpesten. Een deel van onze Almeerders is hier gevoelig voor. Daarom zetten we actief in op het bewust maken van de negatieve effecten van digitalisering door onder andere campagnes (online en offline), inloopuren en trainings-/ opleidingsmogelijkheden (zoals techniekonderwijs).

24

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

Tot slot zijn er alleen gelijke kansen als alle Almeerders toegang hebben tot internet. We streven er daarom naar om alle Almeerders toegang te laten hebben tot het internet, want kunnen meedoen begint met het hebben van toegang. Daarvoor moeten we onderzoeken of we wifi en/of glasvezel gratis beschikbaar kunnen stellen op specifieke plekken in de stad, waaronder openbare gebouwen en druk bezochte ruimten zoals stations en bibliotheken.

Belangrijkste doelstellingen 1. Die digitale weerbaarheid, zelfredzaamheid en vaardigheden van inwoners en ondernemers verbeteren zodat zij (optimaal) gebruik kunnen (blijven) maken van digitale diensten zoals het vinden een (huur)woning, het zoeken naar een baan en het gebruik van (deel) mobiliteit; 2. Bewustzijn onder inwoners en ondernemers over de gevaren van een digitale samenleving vergroten; 3. Onderzoeken of we alle Almeerders toegang kunnen geven tot het internet, omdat kunnen meedoen begint met het hebben van toegang.

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

5.2 Onze dienstverlening is persoonlijk en gepersonaliseerd ‘De gemeente Almere biedt een inlevende dienstverlening van en voor iedereen. Dit betekent dat we persoonlijke, toegankelijke en proactieve dienstverlening bieden. Dit doen we door standaardisering en digitalisering van de dienstverlening waar het kan, zodat er ruimte is voor maatwerk waar dat nodig is.’ Deze ambitie beschrijft hoe optimale dienstverlening eruit zou moeten zien. Het sluit aan bij de behoeftes en leefwereld van inwoner en ondernemers, en is voor iedereen toegankelijk en van hoogwaardige kwaliteit. Dit zijn diensten die direct impact hebben op de inwoners en ondernemers van gemeente Almere, zoals het online doorgeven van een verhuizing, uitgeven van officiële persoonlijke documenten, aanvragen van een bewijs van goed gedrag, etc. Mensen en situaties verschillen. Dat geldt ook voor de dienstverlening waarvoor inwoners en ondernemers zich tot ons wenden. Dit vraagt om een persoonlijke benadering van dienstverlening op basis van (persoonlijke) gegevens waarover wij kunnen en mogen beschikken. En om een gepersonaliseerd dienstverlening, op basis van de voorkeuren en wensen van inwoners en ondernemers. Daarbij besteden we veel aandacht aan de privacy en veiligheid van gegevens en zorgen dat we aansluiten op publieke waarden.

Het creëren van een optimale reis voor inwoners en ondernemers vereist intensievere en meer integrale samenwerking binnen de organisatie. Publieksdiensten kunnen we via verschillende kanalen afhandelen (zoals de website, telefonisch, aan de balie of in de buurt), afhankelijk van de behoeften en voorkeuren van de inwoner of ondernemer. Bijvoorbeeld via onze website en via de website naar persoonlijk contact, als dat nodig is.

27

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

Het is dus persoonlijk en gepersonaliseerd doordat we: • Gebruik maken van persoonlijke gegevens die bij ons bekend zijn. Zo hoef je als inwoner of ondernemer van Almere maar één keer je gegevens achter te laten en doen onze slimme systemen de rest. Het contact met ons voelt als maatwerk, omdat we met persoonlijke data werken (waar dat mag). Inwoners en ondernemers hebben het gevoel in een persoonlijke omgeving te landen waar gegevens inzichtelijk zijn. Dit noemen we persoonlijk. • Onze dienstverlening aanpassen naar de persoonlijke voorkeuren en wensen van onze inwoners en ondernemers. Die nemen we mee bij het inrichten van onze dienstverlening. Online via onze selfservice app of chat, via de telefoon en e-mail. We zijn er voor iedere Almeerder en proberen te voldoen aan persoonlijke voorkeuren en wensen. Dit noemen we gepersonaliseerd.

Om deze ambitie te realiseren, onderscheiden we drie focusgebieden: I. Persoonlijke dienstverlening II. Toegankelijke dienstverlening III. Proactieve dienstverlening

I. Persoonlijke dienstverlening Prioriteiten Digitalisering verandert de manier waarop we contact hebben met inwoners en ondernemers. De pandemie heeft ons geleerd dat persoonlijk contact ook kan plaatsvinden via andere (digitale) mogelijkheden, zoals met videobellen of slimme chatbots. In onze dienstverlening staan inwoners en ondernemers altijd centraal, ook digitaal. We willen de inwoners en ondernemers bieden wat er echt nodig is en de kloof dichten tussen regels en praktijk. We vragen niet meer dan nodig is van onze inwoners en ondernemers; we gebruiken persoonlijke data waar dat kan en mag. Dat betekent ook dat gebruikers niet meer onnodig dezelfde gegevens hoeven in te vullen, maar dat die automatisch zijn ingevuld. Bijvoorbeeld dankzij een single sign-on. Daarmee krijgen gebruikers na eenmalig inloggen automatisch toegang tot meerdere applicaties en resources in het netwerk. Onze dienstverlening is zoveel mogelijk uniform, standaard en digitaal. Doordat we met persoonlijke data werken, kunnen we inlevende dienstverlening bieden die beter aansluit bij de persoonlijke context en voelt het contact met ons aan als maatwerk voor de inwoner en ondernemer. Ook verwachten inwoners en, ondernemers dat wij inzicht kunnen geven in de informatie die wij over hen hebben en willen zij begrijpen en op de hoogte blijven van wat er met een (aan)vraag gebeurt.

Daarom moeten we altijd transparant zijn over onze werkwijze en bieden we inwoners en ondernemers toegang tot gegevens die bij ons bekend zijn. Via deze omgeving kunnen gebruikers zelf regie voeren over de gegevens en de status zien van hun (aan)vragen en verzoeken. Zo bouwen we aan het vertrouwen van de Almeerders in de gemeente. Daarnaast halen we klantfeedback proactief op. Dit meten we continu. We betrekken proactief inwoners en ondernemers bij het ‘co-designen’ van hun klantreis en het geven van feedback om ervoor te zorgen dat we op de hoogte zijn van veranderende behoeften. We nemen de tijd om goed te luisteren naar verhalen en vragen van inwoners en letten daarbij op belangrijke levensterreinen.

Belangrijkste doelstellingen 1. Onze diensten afnemen is gemakkelijk en persoonlijk. Het antwoord op een (aan)vraag is juist en actueel (en sluit aan op de actuele situatie en persoonlijke context); 2. We maken maximaal gebruik van (persoonlijke) gegevens die we hebben; 3. Inwoners en ondernemers hebben een compleet overzicht in en voeren zelf regie over gegevens zoals die bij ons bekend zijn in een persoonlijke omgeving.

29

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

II. Toegankelijke dienstverlening Prioriteiten De gemeente Almere is er voor iedereen in de stad. De digitale dienstverlening moet aansluiten bij de leefwereld van inwoners en ondernemers van Almere. Daarom is onze dienstverlening inclusief. Onze stad en bijbehorende dienstverlening is er voor iedereen, ongeacht sociale positie, culture afkomst, seksuele voorkeur of opleidingsniveau. Hierbij kiezen we voor digitale kanalen waar het kan, als onderdeel van onze omnichannel dienstverlening. Er moet immers altijd ruimte blijven voor persoonlijke voorkeuren. Recente situaties zoals de pandemie, de toeslagaffaire en alternatieve berichtgeving zijn van invloed op onze dienstverlening. Vertrouwen is belangrijker dan ooit. We zorgen ervoor dat inwoners en ondernemers zich welkom en veilig voelen in het contact met ons. We behandelen elkaar met respect en zonder vooroordelen. Het is essentieel dat iedereen mee kan (blijven) doen en niemand wordt buitengesloten.

overige kanalen blijven beschikbaar. Hiermee waarborgen we dat de dienstverlening aansluit op de persoonlijke voorkeuren en wensen van onze gebruikers. Ongeacht het kanaal, zowel offline als online, ervaart iedereen één gemeente Almere waarbij de beleving van de gebruiker centraal staat. Dit is omnichannel dienstverlening. Daarnaast is Almere in de afgelopen 50 jaar gegroeid en naar verwachting zet zich dat de komende jaren voort. Die grotere schaal vraagt om een andere benadering van dienstverlening met focus op zowel nabijheid als kwaliteit. Vanwege deze schaalsprong en de groei van de on-demand economie – waarin wensen van klanten direct vervuld worden door snelle service – zetten we in op 24/7 beschikbaarheid van dienstverlening voor inwoners en ondernemers. Dit doen we door slimme (digitale) oplossingen te gebruiken, zoals chatbots en andere selfservice mogelijkheden. Tot slot zetten we in op het transparant maken van onze (digitale) diensten, want data en algoritmen mogen niet discrimineren of gelijke kansen in de weg staan. Onze data is open toegankelijk, voor iedereen en deelbaar voor zover passend binnen wettelijke regels.

Belangrijkste doelstellingen 1. De dienstverlening is ‘digital first’, maar alle (overige) kanalen blijven open. Hiermee waarborgen we dat de dienstverlening aansluit op de persoonlijke voorkeuren en wensen van onze inwoners en ondernemers; 2. Gebruikers ervaren een naadloze overgang tussen de verschillende kanalen. We bieden onze diensten omnichannel aan; 3. De digitale dienstverlening is altijd (24/7) en overal toegankelijk voor alle inwoners en ondernemers; 4. Onze diensten zijn toegankelijk, begrijpelijk en bruikbaar voor iedereen, ongeacht sociale positie, culture afkomst, seksuele voorkeur of opleidingsniveau; 5. Onze data is open en deelbaar voor zover passend binnen wettelijke wetten.

Ondersteuning bij het ontwikkelen van digitale vaardigheden en het (kiezen) van het juiste kanaal is essentieel om de digitale kloof te dichten en de zelfredzaamheid van inwoners en ondernemers te vergroten. Hierbij richten we onze dienstverlening zo veel mogelijk op de digitale kanalen (digital first), maar alle

31

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

III. Proactieve dienstverlening Prioriteiten Door lef te tonen en voorop te lopen kunnen we onze dienstverlening duurzaam verbeteren. We bieden proactieve dienstverlening. Daardoor hoeven inwoners en ondernemers niet altijd zelf contact met ons op te nemen. Op basis van beschikbare data hebben we het meeste (voor)werk al gedaan. Daarmee kunnen we ook inspelen op nieuwe vormen van dienstverlening. Dit doen we op basis van persoonlijke data die we hebben en door actief naar inwoners en ondernemers te communiceren met een aanbod van diensten die in specifieke situaties van toepassing (kunnen) zijn. Dit kan getriggerd worden door bijvoorbeeld levensgebeurtenissen, zoals de geboorte van een kind of een huwelijk. Met proactieve dienstverlening kunnen we ook een herinnering sturen naar inwoners op het moment dat een paspoort bijna verloopt of door automatisch lokale subsidie voor elektrisch rijden uit te keren als een kleine ondernemer een milieuvriendelijke auto aanschaft. We bieden snellere en eenvoudigere dienstverlening op maat, met minimale inspanning voor de inwoners en ondernemers. Hierdoor vergroten we het bereik van onze dienstverlening onder Almeerders en helpen we Almeerders die in eerste instantie (uit zichzelf) niet naar ons toe zouden komen.

We kunnen ook beter sturing geven aan onze dienstverlening om topdrukte te voorkomen doordat we het werk beter kunnen spreiden en we onze planning beter kunnen afstemmen op de vraag (workforce management). Op basis van de grote hoeveelheden data die wij hebben, kunnen we voorspellen wanneer veel van onze dienstverlening wordt gevraagd. Denk aan het aanvragen van nieuwe documenten voor een vakantieperiode. Wanneer we inwoners wijzen op het verlopen van documenten, kunnen de aanvragen beter over het jaar gespreid worden en zal er minder sprake zijn van wachttijden.

Belangrijkste doelstellingen 1. We bieden proactieve dienstverlening door op eigen initiatief diensten te verlenen aan inwoners en ondernemers; dienstverlening op maat; 2. We vergroten het bereik van onze dienstverlening door een actieve benadering van inwoners en ondernemers; 3. Betere sturing van onze dienstverlening om topdrukte te voorkomen.

33

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

5.3 Onze organisatie is slim in de basis ‘We zijn flexibel, wendbaar en betrouwbaar doordat we werken met ketenbrede en digitale processen en een slimme toepassing van technologie en data. We bieden medewerkers de tools en trainingen om over de juiste (digitale) vaardigheden en mind-set beschikken.’ Deze ambitie is zowel een randvoorwaarde als een uitgangspunt voor wat we nodig hebben om de mogelijkheden van digitalisering te benutten. Het biedt een fundament om de andere ambities op te ontwikkelen, zowel op het gebied van een toekomstbestendige IT-infrastructuur als medewerkers die voldoende digitaal vaardig zijn om de mogelijkheden en kansen van digitalisering begrijpen en toe te passen in hun dagelijkse werkzaamheden. Wij moeten daarin een cultuur omarmen, waarbij de nadruk ligt op verandering, het stimuleren van ketenbrede samenwerking en datagedreven werken. Zonder slim te zijn in de basis op het gebied van data, technologie en digitaal vaardige medewerkers, kunnen we niet richting de strategie ‘Almere 2.0: stad met toekomst’ sturen, omdat digitalisering cruciaal is voor alle projecten en programma’s die bijdragen aan het behalen van de visie.

Om deze ambitie te realiseren, onderscheiden we vier focusgebieden: I. Mens en organisatie II. Digitaliseren van processen III. Datagedreven werken IV. IT-omgeving

35

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

I. Mens en organisatie

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

II. Digitaliseren van processen

Prioriteiten Digitalisering vraagt niet alleen van inwoners en ondernemers een goed begrip van de mogelijkheden en implicaties (digital savvy), maar ook van onze medewerkers. Het gaat vooral over het verwerven van de juiste skills en mindset bij medewerkers en bij het management. Dat betekent een cultuur en mindset die open staat voor verandering, die vernieuwing omarmt, die samenwerking over alle domeinen en afdelingen heen stimuleert en die de burger centraal zet in alles wat zij doet. Daarvoor stellen we samen met een nog aan te stellen specialist in verandermanagement een cultuurprogramma op. Ons leiderschap vormt een voorbeeld voor de hele organisatie en creëert deze positieve cultuur. Daarbij ligt de focus op het continu uitdragen van de digitale transformatieopgave en die verankeren in de organisatie. Om leiderschap hiertoe in staat te stellen, richten we ons op leiderschaps­ programma’s als een ‘digital MBA’. We stimuleren leiderschap ook om onze visie bredere onder de aandacht te brengen, ons succes (of minder succesvolle) verhalen te delen en het goede voorbeeld te geven. Bijvoorbeeld tijdens lunchmeetings of zeepkistsessies, in podcasts of interviews. Medewerkers moeten optimaal gebruik kunnen maken van (nieuwe) digitale tools, steeds meer data in hun werk gaan benutten, de juiste inzet van informatievoorziening hanteren en bewust en veilig omgaan met data.

We vragen bij het werven van nieuwe medewerkers de nodige digitale vaardigheden en we zorgen dat (nieuwe) medewerkers op de hoogte zijn van de kaders en het beleid rondom digitalisering. En dat ze begrijpen wat de impact en toegevoegde waarde hiervan is op hun werk. Dan doen we onder andere door samen met HRM masterclasses te organiseren op onderwerpen zoals de inzet van AI-instrumenten, en door het opleidingscurriculum uit te breiden met trainingen op het gebied van het ontwikkelen van digitale vaardigheden.

Belangrijkste doelstellingen We creëren gemeentebrede erkenning van de waarde van digitalisering door: 1. Het bieden van een digitaal opleidingscurriculum waarbij medewerkers in staat worden gesteld om digitale vaardigheden te ontwikkelen; 2. Leiderschap dat digitalisering omarmt en gericht is op de digitale transformatie opgave waar we voor staan; 3. Een cultuur die opstaat voor verandering en continue leren, waarbij het gewenste gedrag wordt beloond.

36

Prioriteiten We standaardiseren en optimaliseren onze processen, zodat we alle producten en diensten aan inwoners, ondernemers en medewerkers digitaal en optimaal kunnen aanbieden. Dat is een randvoorwaarde voor persoonlijke en gepersonaliseerde dienstverlening. We organiseren processen en dienstverlening ‘end-to-end’, over de grenzen van domeinen en afdelingen heen. Dus we beperken ons niet tot kolommen. Hierdoor kunnen we sneller, uniformer en effectiever diensten leveren, verbeteringen doorvoeren, uitkomsten van processen meten en toetsen en een constante kwaliteit bieden. We opereren als één overheidsorganisatie. Nadat onze processen zijn gestandaardiseerd en geoptimaliseerd, digitaliseren en automatiseren we onze processen zo veel mogelijk om te zorgen dat producten en diensten foutloos, in één keer goed en snel geleverd worden. En dat creativiteit en vakmanschap vooral daar worden ingezet waar het van toegevoegde waarde is. Dit doen we bijvoorbeeld door in te zetten op robotisering en andere vormen van automatisering zoals de inzet van slimme business process management (BPM). Dit zijn oplossingen waardoor opdrachten automatisch worden verwerkt zonder menselijke tussenkomst. Tevreden klanten, lage operationele kosten en hoge medewerkerstevredenheid zijn de uitkomsten van slim ingerichte, digitale bedrijfsprocessen.

We zijn hierdoor ook beter in staat te voorkomen dat mensen dezelfde handelingen moeten herhalen, die worden ervaren als overbodig en tijdrovend.

Belangrijkste doelstellingen 1. We hebben een organisatie, techniek en methodieken om onze processen te standaardiseren en optimaliseren, zodat we uniformere diensten kunnen leveren; 2. We digitaliseren en automatiseren onze processen zo veel mogelijk, bijvoorbeeld door gebruik te maken van robotisering en andere vormen van automatisering.

37

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

III. Datagedreven werken Prioriteiten Data wordt integraal onderdeel van beleid, strategie en uitvoering, waarbij we onze keuzes baseren op data. Inzichten vanuit data moeten leidend zijn in de keuzes die we maken. Om (maatschappelijke) waarde te creëren en leveren is het beschikken over betrouwbare en hoogwaardige data zeer belangrijk. We verzamelen, combineren en analyseren data om de stad op een slimme manier te beheren en besturen. Dit doen we bijvoorbeeld door verkeersgegevens te combineren met gegevens over luchtkwaliteit om alternatieve keuzes te maken in verkeersdoorstroming. Of met sensoren die aangeven of bomen en planten genoeg water krijgen. En door het koppelen van verkeerslichten aan Buienradar.nl, zodat fietsers voorrang kunnen krijgen bij slecht weer. We stellen actief openbare gegevens beschikbaar waar dat mag en nemen onze maatschappelijke verantwoordelijkheid waar dat moet. Met speciale aandacht voor de informatieveiligheid, informatiebeheer, privacy en ethiek.

Belangrijkste doelstellingen 1. Een uitgewerkte datastrategie en -beleid; 2. Het verbeteren van datavakmanschap, -governance en -techniek om waardevol en verantwoord gegevens te verzamelen, analyseren en delen; 3. Het leggen van een fundament voor het bewaken en continue verbeteren van gegevensmanagement en -kwaliteit; 4. Datagedreven beslissingen, waarbij we gebruik maken van alle mogelijkheden van betrouwbare, hoogwaardige data om maximale (maatschappelijke) waarde te creëren en leveren, met sterke aandacht voor ethiek.

Ook zetten we in op maximaal datagebruik voor dienstverlening die direct impact heeft op onze inwoners en ondernemers, zoals het online doorgeven van een verhuizing, het uitgeven van officiële persoonlijke documenten, het aanvragen van een bewijs van goed gedrag, etc. Om datagedreven te kunnen werken is het van belang dat we onze gegevenshuishouding op orde hebben (die moet actueel, betrouwbaar en van hoge kwaliteit zijn) en dat we ons informatiebeheer goed hebben ingericht. Daarbij werken we aan een duurzaam datasysteem voor veilige samenwerking en uitwisseling met partijen (via een data platform), zorgen we voor hoge datakwaliteit, investeren we in datavakmanschap en richten we data governance in om effectief en beheerst te kunnen sturen. We verwerken gegevens integraal over de domeinen en afdelingen heen, op strategisch, tactisch en operationeel niveau. Deze bouwstenen zetten we vervolgens gericht in bij procesoptimalisaties voor de externe en interne dienstverlening/ bedrijfsvoering. Om dit te kunnen bereiken, is het van belang dat we eerst een datastrategie en databeleid uitwerken, waarna we aan de slag kunnen met het vergroten van datageletterdheid of datavakmanschap en bijbehorende competenties, het verbeteren van datakwaliteit, het inrichten van een data governance en het implementeren van een dataplatform.

38

39

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

IV. IT omgeving Prioriteiten De stad gebruikt onze IT-omgeving en de interne organisatie dagelijks als fundament onder de dienstverlening. Om te voorzien in alle ambities moet deze IT-omgeving ons in staat stellen om snel te vernieuwen, vlot in te kunnen spelen op veranderingen én stabiel en betrouwbaar te zijn. We zetten in op het gebruik van verschillende ‘cloud’-technieken met voorkeur voor Software as a Service (SaaS). Daarmee verleggen we de focus op het technisch onderhoud naar regie door de optimale inzet van geïntegreerde componenten en standaard interfaces. Daarmee beschikken we over de noodzakelijke basis die de verdere digitalisering van stad en gemeente mogelijk maakt en de continuïteit van onze dienstverlening borgt. Ons uitgangspunt is de juiste (technologie)leveranciers aan te sluiten, die in staat zijn de diensten te leveren op basis van onze eisen. Hierdoor hoeven wij zelf minder tijd en geld te besteden aan technisch onderhoud, veiligheid en beschikbaarheid, en kunnen we ons meer richten op zaken als gebruikersgemak, persoonlijke dienstverlening en een naadloze ervaring tussen kanalen. Door een flexibel IT-landschap dat in staat is zich snel aan te passen aan nieuwe behoeften van inwoners en ondernemers, ervaren zij beter passende dienstverlening.

Ook onze organisatie kan slimmer en prettiger samenwerken door een moderne werkplek met toegang tot applicaties en data.

Belangrijkste doelstellingen 1. Een toekomstbestendige IT-omgeving waarin de continuïteit, veiligheid, flexibiliteit en schaalbaarheid van de werkplek, applicaties en infrastructuur is gegarandeerd. Veiligheid en privacy zijn de kaders voor die IT-omgeving; 2. We maken zo veel mogelijk gebruik van standaarden in de markt, zoals SaaS en andere cloud-oplossingen. Hierbij richten we ons op het gebruiken van bestaande oplossingen in plaats van op het zelf ontwikkelen daarvan.

41

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

6

Van strategie naar uitvoering Onze ambities in de Digitaliseringsstrategie zijn groot. Hoewel we in Almere bereidheid merken om digitalisering te incorporeren in het dagelijkse leven, kunnen we niet alle ambities tegelijk realiseren. Bovendien zijn we daarin afhankelijk. We kunnen bijvoorbeeld geen Digital Twin ontwikkelen voor onze stad zonder dat wij ons gegevensmanagement en de datakwaliteit op orde hebben. De uitvoeringsagenda geeft aan op welke manier we deze ambities realiseren. Binnen elke ambitie zijn de sporen richtinggevend voor de projecten die we uitvoeren. Die realiseren we niet alleen voor onszelf, maar voor inwoners en ondernemers van Almere. Daarom staat ook het maatschappelijk effect beschreven. Voor de komende 2 tot 3 jaar (van 2022 tot en met 2025) ligt de focus in de uitvoeringsagenda op het borgen van de continuïteit van kritische dienstverlening en het vergroten van het vermogen om te vernieuwen. Dat doen we door: • initiatieven te starten op het gebied van (digitaal) leiderschap, cultuur en competenties, • processen te optimaliseren, standaardiseren en digitaliseren, • een datagedreven organisatie (data op orde) te ontwikkelen, • het IT-landschap te moderniseren en toekomstbestendig te maken. We betrekken inwoners, ondernemers, partijen, kennisinstellingen en andere groepen actief om samen de beste oplossingen te bedenken en realiseren.

Ook participeren zij in de besluitvorming. Zo bouwen we samen aan de stad en het vertrouwen.

43

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

Op de volgende pagina’s staat per spoor een toelichting op de maatschappelijke impact met een aantal voorbeeldprojecten. Tijdens de uitvoeringsfase concretiseren we de uitvoeringsagenda verder in projecten, planning en prioriteiten. We prioriteren dan ook de verschillende projecten binnen de sporen op basis van onder meer belang, impact en afhankelijkheden.

Hieronder staan de belangrijkste sporen en tijdslijnen voor wde drie ambities. De prioriteit voor de komende 2 tot 3 jaar ligt op het verbeteren van de dienstverlening en het waarborgen van de continuïteit door het fundament te verbeteren. Dit overzicht is leidend en biedt houvast voor nog te stellen prioriteiten binnen de sporen.

Ambitie

Focusgebied

Partner in Vernieuwen

I. Participatie van inwoners, bedrijven en bezoekers

II. Samenwerking, co-creatie en kennisuitwisseling met partners

# 1.

Geïdentificeerde sporen (voorbeelden, maar niet gelimiteerd tot) Verkennen en realiseren (burger)participatie platforms

2.

Visualisatie van ontwikkelingen in de stad

3.

Optimaliseren en vernieuwen niet-persoonlijke dienstverlening aan de stad Verkennen en realiseren samenwerkingsverbanden

4.

Persoonlijk en Gepersona­liseerd

Slim in de Basis

5.

Verkennen en realiseren van mogelijkheden voor innovatieve stedelijke ontwikkeling en dienstverlening aan de stad

6.

Inrichten open data en kennis economie

III. Digitale vaardigheden

7.

Verbeteren digivaardigheden van Almeerders

Persoonlijke, toegankelijke en proactieve dienstverlening

8.

360 graden klantbeeld en regie op gegevens – zaakgericht werken

9.

Omnichannel dienstverlening – inclusief digitale balie en mijn omgeving

10.

Vernieuwing digitale dienstverlening

11.

2022

2023

2024

X

X X

X

X

X

X

X

X

X X

X

X

X

X

X

X

X

De klantbeleving centraal – continu verbeteren dienstverlening

X

X

12.

Inzichtelijk maken klantreizen – optimaliseren processen rondom publieke waarden

X

X

13.

Digitale identiteit – inclusief authenticatie en machtigingen

X

X

14.

Verbeteren digivaardigheden en cultuur

X

X

X

15.

Versterken samenwerking business & IT

X

X

II. Digitaliseren processen

16.

X

X

III. Datagedreven werken

17.

X

X

X

IV. IT-omgeving

18.

Fundament leggen voor digitaliseren en optimaliseren van processen Fundament leggen voor datagedreven werken m.b.t. datavakmanschap, -governance, -management en techniek Vernieuwen en moderniseren werkplek, applicatielandschap en (cloud) infrastructuur Optimaliseren informatievoorziening ondersteunende processen

X

X

X

X

X

X

I. Mens en organisatie

19.

44

2025

2026

2027

X

X

X

X

X

X

X

X

45

2028

2029

2030

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

GEMEENTE ALMERE DIGITALISERINGSSTRATEGIE 2022 - 2030

I. Hoe worden we een ‘Partner in vernieuwen’? Focusgebied

Spoor

I. Participatie van inwoners, bedrijven en bezoekers

1. Verkennen en realiseren van (burger) participatieplatform

II. Samen­werking, co-creatie en kennis­uitwisseling met partners

III. Digitale vaardigheden

Maatschappelijk) effect

Door de aanvulling van een online participatieomgeving op de traditionele vormen van participatie verlagen we de drempel voor inwoners en ondernemers om actief betrokken te zijn bij veranderopgaven in de stad (ook de ‘stille meerderheid’). We zorgen voor meer transparantie, een beter draagvlak en vermindering van polarisatie. Dit voorkomt vertragingen en extra kosten verder in het proces en zorgt voor meer vertrouwen. Inwoners en ondernemers kunnen eenvoudig bijdragen aan de ontwikkeling van hun stad door online initiatieven in te dienen, en steun en input te verzamelen. Het proces voor het indienen en besluit tot realiseren van initiatieven wordt laagdrempeliger en transparanter. 2. Visualisatie van Inwoners en ondernemers kunnen zich een beter beeld vormen van de impact ontwikkelingen in de stad van voorgestelde veranderingen in de stad omdat deze zichtbaar worden in de ‘virtuele realiteit’ van een 3D omgeving. Initiatiefnemers, ontwikkelaars en beleidsmakers kunnen hun plannen beter op elkaar afstemmen en kunnen (via de participatie-omgeving) eerder en beter feedback krijgen op hun plannen. Dit voorkomt vertragingen en extra kosten in de uitvoering van de veranderingen, ook omdat er meer draagvlak ontstaat. 3.

Optimaliseren Efficiënte en effectieve processen voor de ‘niet persoonlijke dienstverlening’ aan en vernieuwen de stad, zoals ontwikkeling en onderhoud van de openbare ruimte of inzameling niet-persoonlijke en verwerking van afval (tot nieuwe grondstoffen), betere kostenbeheersing dienstverlening aan de stad en voorkomen van kosten als gevolg van niet tijdige bijstellingen. De gegevens uit de processen zijn betrouwbaar en actueel en kunnen gebruikt worden voor innovatieve stedelijke ontwikkeling en innovatieve toepassingen voor dienstverlening aan de stad. 4. Verkennen en rea­liseren Samenwerking met partners maakt versnelling in de innovatie op het gebied van samenwerkingsvan stedelijke ontwikkeling / maatschappelijke opgaven en dienstverlening verbanden mogelijk en beperkt de kosten. Dit spoor brengt in beeld op welke (maatschappelijk) relevante thema’s lonende samenwerkingsverbanden (zoals Living Labs) kunnen worden ingezet. Zorgt voor realisatie van de overeenkomsten en rapportage over de opbrengsten. 5. Verkennen en realiseren Met gerichte inzet van ‘Slimme Stad’ oplossingen dragen we bij aan het opvan moge­lijkheden lossen van maatschappelijke vraagstukken. Bijvoorbeeld op het gebied van voor innovatieve stede­ energietransitie, mobiliteit, klimaatadaptatie of veiligheid.

Door op basis van lijke ontwikke­ling en data die verkregen wordt via sensoren en ‘internet of things’ betere (prevendienst­verlening aan de stad tie) maatregelen te kunnen nemen. En door (mee te werken aan) toepassingen / diensten die inwoners en ondernemers beter in staat stellen om te gaan met deze vraagstukken. 6. Inrichten open data en We maken gebruik van de innovatiekracht en creativiteit van inwoners, onderkennis economie nemers en andere partijen om nieuwe toepassingen te ontwikkelen op basis van (open) data van de gemeente en haar partners. Deze dragen bij aan het oplossen van maatschappelijke opgaven, en/of aan het versterken van de lokale economie en het onderwijs. Wij houden als gemeente regie op de beschikbaarstelling om negatieve effecten (bijvoorbeeld inbreuk op privacy) te voorkomen. 7. Verbeteren We zorgen ervoor dat de kwetsbare groep Almeerders (lees: inwoners en onderdigivaardigheden van nemers die er niet zelfstandig in slagen om de mogelijkheden die digitalisering Almeerders biedt te omarmen en te gebruiken) voldoende wordt ondersteund in het ontwikkelen van de nodige digitale vaardigheden. Zodat zij (beter) in staat zijn om deel te nemen in onze digitale samenleving. En het stelt ze in staat beter gebruik te maken van de gemeentelijke dienstverlening.

46

Voorbeeld projecten Participatiebeleid: check op noodzakelijke aanpassingen in het beleid en vertalen in voorstellen voor nieuw beleid. Platform(en) voor participatie: onderzoeken alternatieven en realiseren platform inclusief tools voor bijvoorbeeld stemmen voor alternatief en voor verdeling budgetten.

Digital Twin: onderzoeken en realiseren van een virtueel Almere in 3D, als platform voor visualisaties van o.a. stedelijke ontwikkelingsprojecten Proeftuinen Digital Twin: selecteren van een aantal proeftuinen voor de toepassing van de Digital Twin (waarschijnlijk in combinatie met participatie)

Assetmanagement: noodzakelijke vernieuwing van de informatievoorziening voor het beheer van de openbare ruimte wordt benut om de processen en de betrouwbaarheid en actualiteit van de data te verbeteren. TAS stadsreiniging: vernieuwen van complete IV, hierdoor kunnen we bijvoorbeeld ondergrondse afvaldepots legen, als een sensor aangeeft dat ze vol zijn Wijkanalysekaarten: veel beleid is gebaseerd op in kaarten weergegeven informatie. We automatiseren dit, zodat we steeds meer en betere informatie kunnen gebruiken Kaders en beleid samenwerking: de basis om de juiste samenwerkingsverbanden te kiezen, deze goed te faciliteren en de juiste afspraken te maken. ICT Tech Hub (green innovation hub): samenwerking Almere, Floriade en Vodafone