Bundel PM 27 mei

We hebben geld gekregen voor de gratis opvang van kinderen van ouders met een cruciaal beroep tussen 1 maart en 1 juli. Ook hebben we geld gekregen om ouders te compenseren voor de kinderopvangbijdrage die zij hebben betaald terwijl de opvang dicht was. Het gaat hierbij om ouders die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. Die ouders zijn rechtstreeks door het Rijk gecompenseerd. De kosten zijn lager dan het geld dat wij hiervoor hebben ontvangen. Het restant hebben we in kunnen zetten voor het tekort op de andere coronakosten in het sociaal domein.

Programmarekening 2020 16

We hebben vrijwel geen extra geld uitgegeven voor buurthuizen en vrijwilligersorganisaties. We hebben de buurthuizen zelf in beheer. Geen of minder gebruik van buurthuizen heeft daarom geen financieel gevolg. De Schoor gebruikt en verhuurt de buurthuizen. De nadelen op de exploitatie van buurthuizen konden door de Schoor zelf worden opgelost door andere voordelen in hun begroting. Ook zijn er nauwelijks aanvragen gedaan door vrijwilligersorganisaties.

De ondersteuning van zelfstandigen is groot, we zien nog geen toename in schulden en bijstand bedragen x € 1 miljoen regeling geld van het Rijk gemaakte kosten resultaat TOZO 46,9 46,9 0,0 Wet sociale werkvoorziening (WSW) 0,7 0,7 0,0 schulden en armoede 0,2 -0,5 0,7 Bijzondere bijstand 0,1 0,0 0,1 Totaal werk en inkomen 47,8 47,1 0,7

Het grootste steunpakket dat via gemeenten loopt is de tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (TOZO). Het Rijk betaalt deze regeling, het zelfstandigen loket Flevoland (ZLF) voert de regeling uit voor de regiogemeenten in Flevoland. In totaal hebben we € 42,1 miljoen aan uitkeringen verstrekt aan zelfstandigen. De uitvoeringskosten zijn € 4,8 miljoen. Hiermee hebben we 9.125 zelfstandigen kunnen helpen in hun levensonderhoud. Ook hebben we 833 aanvragers een bedrijfskrediet gegeven.

We hebben ook geld gekregen voor de lagere omzet bij WSW-bedrijven. Dit geld hebben we doorgezet naar de Tomingroep. Zij begeleiden de WSW klanten.

We hebben ook extra geld gekregen voor schulden en armoede en de bijzondere bijstand. In Almere zijn de kosten voor de schuldhulpverlening zelfs gedaald met € 0,5 miljoen. Dit lijkt te komen door de coronamaatregelen. Er zijn in 2020 geen huisuitzettingen gedaan. Ook was het niet mogelijk om afspraken te maken op het stadhuis. De kosten van de bijzondere bijstand zijn € 0,1 miljoen lager dan begroot. Dit heeft zover we kunnen zien geen directe relatie met corona.

We maken € 12,7 miljoen aan andere extra kosten, hiervoor krijgen we € 11,1 miljoen van het Rijk bedragen x € 1 miljoen regeling geld van het Rijk gemaakte kosten resultaat afvalinzameling 0,0 1,1 -1,1 Schrappen opschalingskorting /bedrijfsvoering 0,8 0,9 -0,1 Toezicht en handhaving en verkeersmaatregelen 0,6 0,9 -0,3 extra kosten verkiezingen 0,3 0,3 0,0 openbaar vervoer 9,4 9,4 0,0 Leerlingenvervoer 0,0 0,1 -0,1 totaal extra kosten 11,1 12,7 -1,6

Voor de afvalinzameling hebben we € 1,1 miljoen aan extra kosten gemaakt. Het gaat vooral om kosten door meer grofvuil, extra dumpingen en meer restafval. Hierdoor hadden we ook extra personeel nodig. Hiervoor hebben we in 2020 geen geld gehad van het Rijk. In de maartbrief is bekend gemaakt hoeveel geld gemeenten krijgen. Voor ons gaat het om ongeveer € 0,3 miljoen. Het geld krijgen we in 2021 en zit daarom niet in de jaarrekening. He totale tekort is dus 0,8 miljoen. Het Rijk heeft de opschalingskorting voor 2020 geschrapt. Dit was een efficiencykorting op het gemeentefonds. Wij gebruiken dit geld om extra bedrijfsvoeringskosten door corona te betalen. De meeste extra kosten hebben we zelf binnen de bedrijfsvoering opgelost. Bijvoorbeeld door vacatures (tijdelijk) niet in te vullen. De extra middelen voor toezicht en handhaving en verkeersmaatregelen hebben we ingezet voor:

Programmarekening 2020 17

• € 0,5 miljoen voor aanpassingen in de openbare ruimte en het stadscentrum • € 0,2 miljoen voor stadstoezicht en handhaving • € 0,1 miljoen voor veiligheidsmaatregelen. Ook geven € 9,4 miljoen extra uit aan openbaar vervoer. Dit is om het wegvallen van inkomsten bij onze vervoerder en extra kosten voor beschermingsmiddelen, maatregelen en toezicht en handhaving te compenseren.

We maken € 1,8 miljoen minder kosten doordat er activiteiten niet konden doorgaan bedragen x € 1 miljoen regeling geld van het Rijk minder kosten resultaat Activiteiten die zijn vertraagd of niet door gingen 0,0 -1,8 1,8

Het gaat om programma’s en projecten die niet (geheel) door konden gaan door de beperkende maatregelen. Voorbeelden zijn Goud in Almere, gezond in de stad, schoonmaken van de stad, exploitatie sportaccommodaties, participatietrajecten, wijkbudgetten etc. Het geld dat we hierdoor niet hebben uitgegeven gebruiken we om de extra kosten door corona te betalen. We houden ook € 0,3 miljoen over op de transformatie van de lokale Wmo. Dit geld is nodig voor volgend jaar.

We hebben € 2,4 miljoen gekregen voor cultuur, re-integratie en ondersteuning van jongeren bedragen x € 1 miljoen regeling geld van het Rijk gemaakte kosten resultaat Aanvullende pakket re-integratiekosten 0,5 0,0 0,5 Crisisdienstverlening 0,5 0,0 0,5 cultuur 1,4 0,1 1,3 totaal re-integratie en arbeidsmarkt 2,4 0,1 2,3

Het geld voor cultuur was bij de begroting al beschikbaar. Er is hiervan € 0,1 miljoen uitgegeven aan een huurkorting voor de Kunstlinie. De rest van het geld geven we in 2021 uit. Eind 2020 is het bestedingsplan opgesteld en gepubliceerd. Tot 1 februari 2021 konden er aanvragen worden gedaan. Het geld wordt daarna toegekend.

In december hebben we ook € 1 miljoen extra gekregen voor re-integratie en ondersteuning van jongeren die hun school niet hebben afgemaakt of werkloos zijn geraakt. Hiervoor moeten nog bestedingsplannen worden opgesteld. Het geld wordt pas vanaf 2021 uitgegeven.

Programmarekening 2020 18

Totaaloverzicht corona bedragen x € 1 miljoen regeling geld van het Rijk nodig resultaat minder inkomsten Totaal minder inkomsten 2,2 4,8 -2,6 Sociaal domein continuïteit en inhaalzorg 1,0 1,4 -0,3 toename van zorg en minder efficiënte zorg pm pm pm eigen bijdrage Wmo 0,1 0,2 -0,1 Maatschappelijke opvang 2,0 2,0 0,0 kinderopvang 0,4 0,1 0,3 Buurt- en dorpshuizen 0,2 0,0 0,2 Vrijwilligers organisaties 0,1 0,0 0,1 Totaal Sociaal domein 3,9 3,7 0,2 Werk en inkomen Bijzondere bijstand 0,1 0,0 0,1 schulden en armoede 0,2 -0,5 0,7 WSW 0,7 0,7 0,0 TOZO 46,9 46,9 0,0 Totaal werk en inkomen 47,8 47,1 0,7 Extra kosten afvalinzameling 0,0 1,1 -1,1 Schrappen opschalingskorting /bedrijfsvoering 0,8 0,9 -0,1 Toezicht en handhaving 0,6 0,9 -0,3 extra kosten verkiezingen 0,3 0,3 0,0 openbaar vervoer 9,4 9,4 0,0 Leerlingenvervoer 0,1 -0,1 Totaal extra kosten 11,1 12,7 -1,6 vertraagde activiteiten Totaal vertraagde activiteiten 0,0 -1,8 1,8 re-integratie, aanpak jeugdwerkloosheid en cultuur Aanvullende pakket re-integratiekosten 0,5 0,0 0,5 Crisisdienstverlening 0,5 0,0 0,5 Cultuur 1,4 0,1 1,3 Totaal re-integratie, aanpak jeugdwerkloosheid en cultuur 2,4 0,1 2,3 Nodig voor volgende jaren Lokaal transformatiefonds Wmo 0,2 -0,2 Aanvullende pakket re-integratiekosten 0,5 -0,5 Crisisdienstverlening 0,5 -0,5 Cultuur 1,3 -1,3 compensatie afvalkosten in 2021 -0,3 0,3 Totaal nodig voor volgende jaren

2,3 -2,3 Eindtotaal 67,4 68,8 -1,4

Programmarekening 2020 19

1.7 Ontwikkelingen grondbedrijf Het grondbedrijf heeft, ondanks de coronacrisis een goed jaar achter de rug. We hebben grond verkocht voor 1.149 woningen. We hebben 28 hectare bedrijventerrein verkocht. De omzet uit grondverkopen bedraagt € 131 miljoen. Het grondbedrijf kan € 29,4 miljoen afdragen aan de gemeentebegroting.

Marktsituatie

De markt voor woningbouw is op dit moment erg overspannen. Er is te weinig aanbod en veel vraag. De gemiddelde koopsom voor woningen bedraagt in Almere in het vierde kwartaal van 2020 ruim € 343.000 (bron: https://almere.incijfers.nl/dashboard/wonen/ ). Dit is meer dan wat we ooit eerder hebben gezien in Almere. Het is nu bijna onmogelijk om in Almere nog een huis te kopen voor minder dan € 200.000. Mensen met een lager inkomen kunnen alleen nog maar een appartement krijgen. Dit geldt ook voor nieuwbouw. Een huis met een tuin kost nu al meer dan € 300.000. Dit komt ook door nieuwe eisen, zoals klimaatneutraal en gasloos bouwen. We willen het aanbod verruimen. Als er meer huizen komen, kunnen de prijzen misschien ook wat dalen. We willen tot 2030 24.500 huizen bouwen. Dat zijn er dus 2.450 per jaar.

De markt voor bedrijventerreinen gaat op en neer. Dit hangt vooral samen met de stand van de economie. Op dit moment verkopen we veel grote kavels voor logistiek, groothandel en datacentra. We hebben nog genoeg in voorraad om aan de vraag te kunnen voldoen. Als er nog meer vraag komt, kunnen we nog bedrijventerreinen toevoegen. We hebben nog landbouwgrond in voorraad, wat we kunnen omkleuren naar bedrijventerrein.

Er is weinig vraag naar kantoorgebouwen Dit was voor de coronacrisis al zo. Door het thuiswerken zal deze vraag de komende tijd ook niet snel groeien. We hebben zo'n 10 jaar geleden veel grond voor kantoren afgewaardeerd naar landbouwgrond. Daardoor hebben we nu weinig last van de geringe vraag naar kantoren.

Grondverkopen 2020

De woningbouw is het afgelopen jaar 30% lager dan gepland In de tabel hieronder kunt u het verschil zien tussen de geplande grondverkoop voor woningen, bedrijven, kantoren en voorzieningen. gepland realisatie 2020 verschil woningen (aantal) 1.601 1.149 -452 bedrijventerreinen (hectare) 28 28 1 kantoor (m² bvo) 10.000 10.000 0 voorzieningen (m²) 130.679 136.452 5.773

Wat vooral opvalt is dat we veel mindergrond voor woningen hebben verkocht. Dit komt door de stikstof problemen. Hierdoor ontstonden twee problemen: • de gemeente kon een aantal maanden geen bouwvergunningen ('omgevingsvergunningen') afgegeven; • de gemeente kon geen parkeernormen vaststellen. Daardoor moesten we ook de onderhandelingen met marktpartijen uitstellen. Ook het ontwerpen van nieuwe stadsdelen kwam tijdelijk stil te liggen. Dit god voor de grondexploitatie Highnote met 150 woningen en voor de grondexploitatie Stadstuinen Poort met 257 woningen.

Ontwikkeling boekwaarde Het is belangrijk dat de gemeente het geld wat is geïnvesteerd in de grond terugverdient. De gemeente heeft twee soorten grond: 1. grond die we nu in de verkoop hebben (actieve grondexploitaties);

Programmarekening 2020 20

In 2020 is € 140 miljoen verdiend met grondverkopen en andere inkomsten. De kosten bedragen € 85 miljoen. Dat betekent dat de boekwaarde met € 55 miljoen is afgenomen. De boekwaarde van de grond bedraagt € 222 miljoen 2. grond die de we hebben afgeboekt tot landbouwgrond (materiële vaste activa). Deze grond is € 139 miljoen waard. Op het moment dat hier een markt voor is gaan we die grond alsnog verkopen.

We verwachten in totaal € 29,4 miljoen winst van het grondbedrijf Deze winstopdracht komt door vijf posten: 1. De winst over de grondverkopen in 2020 bedraagt € 23 miljoen. De grondexploitaties zijn door de hogere grondprijzen aanzienlijk verbeterd. We moeten € 11 miljoen reserveren, in verband met de afspraak dat we pas winst nemen als 50% van de grondexploitatie gerealiseerd is. Per saldo dus een winstafdracht van € 12 miljoen 2. Ook onze verliesgevende grondexploitaties zijn verbeterd. Dat betekent dat we minder geld hoeven te reserveren voor verliezen. Per saldo valt hieruit € 3,3 miljoen vrij. 3. In de begroting 2021 hielden we rekening met de vrijval van een voorziening voor bedrijventerreinen aan de Stichtsekant van € 12,7 miljoen. Dat geld hadden we nog niet ingezet. Dit bedrag blijkt nu uit te komen op € 11 miljoen. De vrijval komt doordat we afgewaardeerde bedrijventerreinen alsnog kunnen verkopen. 4. Er kan een reservering vrijvallen van € 9,8 miljoen voor te betalen vennootschapsbelasting. We hadden dit geld opzij gezet, omdat we dachten dat we elk jaar bijna € 5 miljoen aan belasting zouden moeten betalen. Inmiddels hebben we afspraken gemaakt met de belastingdienst. Daaruit blijkt dat we tot 2024 helemaal geen belasting hoeven te betalen. 5. We moeten € 6,8 miljoen afboeken op bedrijventerreinen aan de Twentsekant.

Een taxatiecommissie heeft de aankoopprijs van de grond vastgesteld. Die ligt aanzienlijk hoger dan wat wij hadden geraamd.

In totaal bedraagt de winstafdracht € 29,4 miljoen. Conform onze afspraken uit het coalitieakkoord reserveren we hiervan € 2 miljoen voor beheer en onderhoud en € 5,9 miljoen (= 20% ) voor stedelijke vernieuwing. Daarna blijft er nog € 21,5 miljoen over.

1.8 Vermogenspositie In dit hoofdstuk laten we zien wat de bezittingen van de gemeente zijn. We noemen dat de 'activa'. Verder laten we zien hoe de gemeente deze bezittingen heeft betaald. Dit noemen we de 'passiva'. De gemeente kan zijn bezittingen op 2 manieren betalen: 1. met eigen spaargeld, dat noemen we 'eigen vermogen'; 2. met geleend geld, dat noemen we 'vreemd vermogen'.

In dit hoofdstuk kunt u dus ook zien hoe hoog het spaargeld is en hoeveel geld de gemeente heeft om tegenvallers op te vangen. Verderop in deze jaarrekening gaan we hier nog dieper op in. Dat doen we in de risicoparagraaf.

Hieronder ziet u de balans. Op de balans staan dus de activa en de passiva per 31 december 2020 en per 31 december 2019.

Programmarekening 2020 21

Balans

activa passiva 31-12-2019 31-12-2020 31-12-2019 31-12-2020 bezittingen die de gemeente lang wil vasthouden Spaargeld en leningen langer dan 1 jaar immateriële vaste activa 6 6 eigen vermogen 295 341

materiële vaste activa 784 800 idem bij grondexloitaties 107 101 waardecorrectie grond -118 -118 voorzieningen 64 71 financiële vaste activa 35 42 langlopende leningen 430 391

totaal vaste activa 707 730 totaal vaste passiva 896 904 Bezittingen die de gemeente snel wil verkopen Leningen die korter lopen dan 1 jaar grondvoorraden 333 283

waarde correctie grond -66 -60 kortlopende leningen 96 87 kortlopende leningen 134 103 liquide middelen en ov.activa 19 25 overlopende passiva 59 59 totaal vlottende activa 382 335 totaal vlottende passiva 193 162 Totaal 1.089 1.066 Totaal 1.089 1.066

verstrekte borgstellingen en garantstellingen 1.181 1.181

Vaste activa

Immateriële vaste activa Dit zijn bijvoorbeeld personeelskosten die we maken om een grondexploitatie voor te bereiden. U kunt hierbij denken aan het maken van een plan voor de campusontwikkeling voor de verkoop van blok 5.2. Als we het plan van uitvoeren, moeten deze kosten betaald worden door de kopers van de grond. Als het plan niet wordt uitgevoerd, moeten we de kosten alsnog uit de algemene middelen betalen.

Materiële vaste activa Hier staan alle tastbare eigendommen van de gemeente, die de gemeente niet wil verkopen. U kunt hierbij denken aan gebouwen, auto's, wegen en parken. Of grond die de gemeente niet wil verkopen. De waarde van deze bezittingen neemt toe. Bijvoorbeeld omdat de gemeente nieuwe scholen heeft gebouwd.

Financiële vaste activa De gemeente heeft aandelen in zijn bezit. Verder geeft de gemeente ook langlopende leningen aan bedrijven of burgers.

Vlottende activa: grondvoorraad Dit zijn de bezittingen die de gemeente weer wil verkopen. De belangrijkste is de grondvoorraad. De is de te verkopen grond voor woningen, bedrijven, kantoren en voorzieningen. De grondvoorraad daalt, doordat we steeds verder komen met het afbouwen van Almere Poort en Nobelhorst In de paragraaf grondbeleid vertellen we u meer over de grondverkopen.

Passiva: eigen vermogen Het eigen vermogen is het 'spaargeld' van de gemeente. Dit valt in 3 onderdelen uiteen: • buffer voor onbekende risico's; • risicoreserves voor bekende risico's; • bestemde reserves.

Programmarekening 2020 22

In 2020 is er ook nog: • de winst op grondverkopen; • resultaat uit de jaarrekening 2020.

Per 31 december 2020 zit er € 442 miljoen in onze reserves. Zoals uit de grafiek hieronder blijkt dalen de reserves in de jaren daarna.

Zoals uit de grafiek blijkt stijgt de buffer in 2021 naar € 57 miljoen. Dit komt door de winstafdracht van het grondbedrijf. We zetten de winst in 2021 weer in om de begroting sluitend te maken. Daardoor daalt de buffer in 2022 weer. Verder daalt ook de risicoreserve, doordat we sommige risico's nu als verlies in het perspectief hebben verwerkt. De belangrijkste post is de jeugdhulp met verblijf, waarover we afspraken hebben gemaakt met de zorgaanbieders.

Overige passiva

Vreemd vermogen De geldleningen van de gemeente noemen we ook wel het 'vreemd vermogen'. Voor een gemeente is het belangrijk dat de schulden kunnen worden afbetaald. In de grafiek hieronder laten we zien hoe onze schulden zich de afgelopen tijd hebben ontwikkeld.

Programmarekening 2020 23

We zien dat onze schulden in de crisisjaren flink zijn gestegen. Maar vanaf 2017 dalen onze schulden weer. Dit komt door twee oorzaken. In de eerste plaats is de grondverkoop weer goed op gang gekomen. Met de opbrengst van de grond kunnen we leningen aflossen. Verder krijgen we veel geld van het rijk voor het Fonds Verstedelijking Almere. Dit geld kunnen we niet zo snel weer besteden. Daardoor kunnen we dit geld tijdelijk gebruiken om leningen af te lossen.

Verstrekte borgstellingen en garantstellingen De gemeente geeft garanties aan banken voor geldleningen van woningbouwverenigingen. Als een woningbouw vereniging zijn schulden niet kan aflossen, kan de bank de gemeente aanspreken. We noemen dat 'borgstellingen en garantstellingen'. De gemeente is 'tertiaire achtervang'. Dat wil zeggen dat de bank eerst aanklopt bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Maar als het waarborgfonds ook niet kan betalen, dan komt de bank bij de gemeente. De gemeente heeft ook garanties gegeven voor de leningen van de afvalverwerker HVC. De gemeente staat garant naar rato van het aandelenbelang. Tenslotte hebben we ook nog garanties afgegeven voor leningen van onderwijs-, sport- en cultuurinstellingen. Soms delen we het risico met een waarborgfonds en soms staat de gemeente alleen garant.

Programmarekening 2020 24

2 Opgaven 2.1 Floriade Over een jaar opent in Almere de Floriade Expo. Dit is het hoogtepunt van een reis die in 2012 is gestart met de toekenning van de Floriade en die ook na de Expo wordt voortgezet. We zetten onze stad tijdens de Expo op de kaart als groene en gezonde stad, die innoveert en inspireert. En we benutten, zoals we gewend zijn als pioniersstad, de kennis en innovaties bij de verdere ontwikkeling van Almere.

In 2020 is ondanks de coronacrisis door Weerwater CV hard gewerkt aan de inrichting van het terrein. De openbare ruimte wordt voor iedereen toegankelijk (inclusief) ingericht. Het smart thermal grid is aangelegd. Gebouw Flores gaat de hoogte in en wordt voorzien van een aansprekend kunstwerk dat het arboretum verbeeld. De Flevo Campus, het Food Forum van de provincie en het woonzorgcomplex zijn in aanbouw. De circulaire bruggen van cementloos beton en hergebruikte brugonderdelen leveren kennis op die van belang is bij de grote vervangingsopgave van bruggen in heel Nederland. Een groot deel van de arboretumbomen is geplant. Er is gestart met de plant van duizenden vaste planten en heesters. Het terrein wordt medio 2021 overgedragen aan de Expo organisatie om het in te richten voor de Expo.

Het programma van de Expo krijgt steeds meer vorm. Vrijwel alle kavels op de Expo zijn gereserveerd voor internationale en nationale inzendingen. Er is een aansprekend cultuurprogramma aan het ontstaan, waar lokale gezelschappen een belangrijke rol in spelen. Het Almeerse kunstpaviljoen gaat een voorproef geven van het museum. Het rijk geeft met een aanvullende € 10 miljoen een kwalitatieve impuls aan de Expo (onder andere voor een hoogwaardig kassencomplex en Dutch Innovation Experience).

Voor het verbinden van bedrijven was 2020 een moeilijk jaar. Er is belangstelling, maar veel bedrijven hadden het zwaar en de vooruitzichten zijn door de coronacrisis ongewis. Omdat het werk aan het terrein doorgaat heeft Floriade werkbedrijf 34 werkzoekenden op weg geholpen naar een duurzame uitstroom uit een uitkering.

2.2 Duurzaamheidsagenda Met het programma Groene en Gezonde Stad hebben we hebben in 2020 gewerkt aan het verbeteren van de samenwerking. Dit doen we omdat we vinden dat duurzaam werken normaal moet zijn in alles wat we doen. Het programma Groene en Gezonde Stad helpt de organisatie daarin. Dit doen ze door bijvoorbeeld voor financiering te zorgen, over het werk te vertellen, samen te werken met onder andere de MRA, G40, VNG en Eurocities. De afdelingen zijn zelf verantwoordelijk voor de inhoud van hun werk.

In 2020 hebben we aan twee belangrijke onderwerpen uit de Duurzaamheidsagenda gewerkt: de ontwikkeling van bedrijven en het stimuleren van duurzaam gedrag. Om mensen enthousiast te maken en te inspireren om zelf werk te maken van duurzaamheid hebben we tien bijeenkomsten georganiseerd. Vanwege corona was dit zowel fysiek als digitaal. De bijeenkomsten hadden verschillende thema’s, onder andere bouwen en voedsel.

Om duurzaam gedrag te stimuleren in de organisatie is de duurzaamheidsparagraaf ingevoerd. Dit houdt in dat beleidsvoorstellen langs een duurzame meetlat gelegd worden. De bedoeling is dat we mensen hiermee enthousiast maken over duurzaamheid. Het is niet de bedoeling ze hiermee op de ‘vingers te tikken’. Ook buiten de organisatie werken we eraan om mensen te stimuleren meer duurzaam te doen. We hebben daar bijvoorbeeld meerdere projecten voor gedaan. De belangrijkste was ‘Fast Fashion onder jongeren’. Dit hebben we gedaan in samenwerking met de Hogeschool van Amsterdam. We zien dat jongeren kleding vaak kort dragen en snel weggooien. We willen jongeren helpen hier bewuster van te worden en hopelijk inspireren tot het maken van andere keuzes. De Hogeschool van Amsterdam helpt ons hier bij door onderzoek te doen waarom jongeren kleding weg doen.

Programmarekening 2020 25

Naast deze twee pijlers werken we met de duurzaamheidsagenda aan meer. Zo hebben we in 2020 gewerkt aan een handleiding voor duurzame gebiedsontwikkeling. Deze handleiding zal begin 2021 aan u raad worden voorgelegd. Ook hebben we met geld van Almere 2.0 onderzoek gedaan naar een grondstoffendepot. Dit depot moet helpen gebruikte grondstoffen in de stad op een andere plek week te gebruiken. In 2021 gaan we dit verder realiseren. We hebben de contracten, bijvoorbeeld die rondom asfalt, verduurzaamd. Verder is ook een kwartiermaker duurzame inkoop in dienst genomen. Deze moet helpen met het opzetten van een expertisecentrum duurzame inkoop. Dit moet de gemeente helpen meer rekening te houden met duurzaamheid bij het afsluiten van nieuwe contracten.

Ook op andere gebieden is in 2020 veel werk verzet. 1. Energie We hebben in 2020 een aanvraag gedaan voor een opsporingsvergunning voor geothermie. Dit is verplicht. Hier staat in wie waar mag boren. Verder zijn we in 2020 gaan samenwerken met het Energieloket Flevoland. Dit doen we om voorlichting te geven over het besparen van energie en het opwekken van duurzame energie. We zijn in 2020 begonnen met een pilot in de wijk Hoekwierde. Er zijn 25 huishoudens aangesloten op de app van Earn-E. Deze app laat zien hoeveel stroom en gas je verbruikt. Het doel is om dit te verminderen. Dit moet ook helpen om het gebruik van stroom over de dag te verminderen. Dit is onderdeel van het project ‘Balanceren Energienet’. 2. Circulaire bedrijvigheid We hebben in 2020 veel gedaan rondom het Praktijk- en Innovatiecentrum Circulaire Economie (PRICE). Dit centrum moet helpen meer circulair te doen. Dit betekent dat we grondstoffen niet weggooien maar zoveel mogelijk opnieuw gebruiken. We hebben in 2020 een haalbaarheidsstudie voor PRICE gemaakt en een manager voor dit centrum aangenomen. In 2021 zal hier verder aan worden gewerkt. Vanuit het Citylab hebben we in februari 2020 het Steiger-Festival georganiseerd. Hier kwamen meer dan 1500 bezoekers op af. Op de Steiger is dat jaar ook een gebiedsregisseur gestart om circulair ondernemerschap nog meer te stimuleren. 3.

Voedsel In 2020 hebben we in samenwerking met Flevofood de Flevour Box ontwikkeld. Met de Flevour Box willen we laten zien welke mooie producten er allemaal in de buurt zijn. We gaan hiermee voedselverspilling tegen. Daarnaast hoeft voedsel ook niet de hele wereld overgevlogen te worden. Elke maand is er een pakket met seizoensproducten uit Flevoland. In 2020 is de voedselstrategie is samen met stakeholders gewerkt aan een concept voedselstrategie. Deze gaat nu langs college en raad. 4. Ecologische Verbindingen Om ervoor te zorgen dat er veel verschillende bomen en planten zijn hebben we onderzoek gedaan naar de huidige situatie. Het is belangrijk dat er verschillende bomen en planten zijn voor een goed ecosysteem. Met behulp van het onderzoek hebben we een uitvoeringsprogramma gemaakt. Hierin staan de plannen hoe we ervoor zorgen dat er veel verschillend groen in Almere is en blijft. We hebben ook een uitvoeringsplan gemaakt voor de verbindingen tussen groen in Almere. We hebben daarmee in kaart gebracht hoe we het groen in Almere nog meer met elkaar kunnen verbinden. In 2021 gaan we hier in de praktijk aan werken. 5. Duurzame Mobiliteit In 2020 is door de gemeenteraad de Mobiliteitsvisie vastgesteld. Hiermee werken we aan duurzame mobiliteit in Almere.

2.3 Realiseren van een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven De ambitie om de economische ontwikkeling van Almere te versterken kwam het afgelopen jaar in een ander daglicht te staan. Door de uitbraak van het coronavirus was 2020 een compleet ander jaar. Zo moesten wij als gevolg van de maatregelen onder andere het Ondernemersplein sluiten. Toch deden we wat wij konden om ondernemers te helpen. Ondernemers konden bijvoorbeeld gebruik maken van inkomensondersteuning die wordt aangeboden door het Rijk. Almeerse ondernemers konden hiervoor terecht bij het Zelfstandigenloket Flevoland. Dit is een samenwerkingsverband van de zes Flevolandse

Programmarekening 2020 26

gemeenten. Naast het verlenen van de financiële ondersteuning proberen wij de Almeerse ondernemers waar wij kunnen te helpen. Dit doen wij bijvoorbeeld door hen te wijzen op regelingen die wij als gemeente aanbieden. Naast bestaande regelingen hebben we bijvoorbeeld ook mogelijk gemaakt dat ondernemers die in financieel zwaar weer zitten uitstel kunnen krijgen van het betalen van gemeentebelastingen.

Tegelijkertijd blijven we werken aan de versterking van het bedrijfsleven in Almere. Dit doen we aan de hand van de Economische Agenda. We zien daarin het afgelopen jaar zeker ook lichtpuntjes. Zo merken we dat de verkoop van bedrijfskavels maar beperkt te lijden heeft onder de coronacrisis. Dit sterkt ons in de opvatting dat we met onze inzet op de goede weg zitten. In de eerste helft van 2021 spreken we uitgebreider met de gemeenteraad over de uitvoering en stand van zaken van de Economische Agenda. Dit doen we aan de hand van een evaluatie. De gemeenteraad heeft aan ons gevraagd met de motie Tussentijdse Evaluatie Economische Agenda (RG-315).

2.4 Stadsvernieuwing binnenring Almere Haven en Buiten-centrum In mei 2020 is de Visie2040 en de Aanpak 2020-2024 vastgesteld. Dit is het toekomstplan voor Almere Haven 2040. Het is vastgesteld door het Havenverbond. Hierin zitten de bestuurders van maatschappelijke organisaties en de gemeente in Almere Haven. In de drie maanden ervoor is er met Havenaren nagedacht over wat er in de visie moest komen staan. De Visie2040 en de Aanpak 2020-2024 is dus met recht het plan van en voor Almere Haven!

In de tussentijd ging de uitvoering gewoon door. Ondanks corona is de BIZ-organisatie (organisaties van alle ondernemers in centrum Haven) sterker geworden. Er zijn veel kleine ingrepen door ondernemers en vastgoedeigenaren uitgevoerd. Ook is met de ondernemers het evenement Zomer in Haven uitgevoerd. De gemeente heeft ondermeer een aanpassing van de bewegwijzering uitgevoerd en is gestart met de renovatie van de Sluisgarage. Verder zijn voor de opgave Meergronden/Bivak zowel bij de school als bij de gemeente voorbereidende werkzaamheden gedaan. Dit zijn voorbereidingen voor de nieuwbouw van de school, de realisatie van woningbouw en aanpassingen in de infrastructuur in de directe omgeving. Na de vaststelling van de Visie2040 is meteen gestart met de vernieuwing van de Havenkom. Met horecaondernemers en ontwerpers is in de zomer van 2020 nagedacht over een ontwerp. Vervolgens heeft er consultatie plaatsgevonden en is een bouwteam gevormd. De uitvoering van het ontwerp is gestart in 2021. Voor de woonopgaven uit de Aanpak 2020-2024 hebben de corporaties woningen geselecteerd die bij vrijkomen uit de sociale huurvoorraad worden gehaald. Ook is onderzocht of het bouwen van 2.500 woningen in Haven die recht doen aan het karakter van Haven (zoals in de visie staat) inderdaad haalbaar is.

Daarnaast hebben gemeente en corporaties afspraken gemaakt om de woningbouw te versnellen, en is er een veelheid aan transformaties in het centrum gaande en worden diverse nieuwbouwprojecten uitgevoerd.

In Almere Buiten is in overleg met de partners van de Ronde Tafel de visie Almere Buiten Centrum 2030 ‘Blinkt uit in de kleine dingen’ gemaakt. Bij de Ronde Tafel zijn ondernemers, vastgoedbeleggers, woningcorporaties, het MBO College Almere en de gemeente betrokken. De visie is door u raad in oktober 2020 vastgesteld. In 2020 is begonnen met het herinrichten van het Baltimoreplein. Hierbij wordt ook de ontwikkeling van het hotel op het Baltimoreplein meegenomen. We verwachten dat dit in het voorjaar van 2021 is afgerond. Als onderdeel van de herinrichting van het Baltimoreplein, zijn we ook aan de slag gegaan met het gebouw ExtraVert. Hier zaten al de bibliotheek en het Erfgoedhuis in. We gaan dit nu verder ontwikkelen tot cultuurhuis.

In Almere Buiten is in overleg met de partners van de Ronde Tafel de visie Almere Buiten Centrum 2030 ‘Blinkt uit in de kleine dingen’ gemaakt. Bij de Ronde Tafel zijn ondernemers, vastgoedbeleggers, woningcorporaties, het MBO College Almere, maatschappelijke en culturele partners en de gemeente betrokken. De visie is door de raad in oktober 2020 vastgesteld, evenals de uitvoeringsagenda tot en met 2024 In 2020 is begonnen met het herinrichten van het Baltimoreplein en het vergroenen van de busbaan. Hierbij wordt ook de ontwikkeling van het hotel op het Baltimoreplein meegenomen. We verwachten dat dit in de

Programmarekening 2020 27

zomer van 2021 is afgerond. Daarnaast worden de onderdoorgangen van het station in 2021 opnieuw ingericht. Als onderdeel van de herinrichting van het Baltimoreplein, zijn we ook aan de slag gegaan met het gebouw ExtraVert. Verschillende culturele instellingen gaan gezamenlijk aan de slag en willen het gebouw transformeren tot een culturele huiskamer voor de inwoners van Almere Buiten. In 2021 wordt een flinke stap gezet in het terugbrengen aantal m2 detailhandel. Zo komen op de locatie van de Woondome ca. 220 appartementen en wordt ook de transformatie van het Deltagebouw onderzocht. Voorts wordt in 2021 een ontwikkelingsplan voor kavel 5 (parkeerplaats tegenover de Action) opgesteld en wordt gewerkt aan een meerjarige samenwerking met het MBO College waarbij op verschillende plekken in het Centrum werk-, ontmoeting- en stagemogelijkheden voor de studenten worden gecreëerd.

2.5 Gezond in Almere Bij de opgave Gezond in Almere werken we aan het verbeteren van de leefstijl en mentale gezondheid van Almeerders. Daarbij hebben we vooral aandacht voor jongeren. We zetten in op de aanpak Gezond Gewicht en Gezonde Scholen. Dit doen we onder andere door ouders te informeren over gezonde voeding en bewegen. Vanwege de coronacrisis hebben we enige vertraging opgelopen. Scholen hadden minder tijd. Dit komt omdat zij druk waren met zich aanpassen aan de coronamaatregelen. De aandacht ging daardoor minder uit naar preventie.

Daarnaast hebben wij verder gewerkt aan het Lokaal Preventie akkoord. Dit doen we samen met maatschappelijke organisatie en bedrijven. We werken bijvoorbeeld samen aan een rookvrije openbare ruimte en een rookvrije generatie. Daarnaast verkennen we de mogelijkheden die de Omgevingswet ons geeft om gezondheid een nog prominentere plek te geven.

2.6 Sluitende aanpak personen met verward gedrag We hebben in 2020 gewerkt aan een regionale aanpak voor mensen die verward gedrag vertonen. Daarnaast hebben we de aanbevelingen uit het onderzoek ‘Verward in Flevoland’ uit 2019 uitgewerkt. Dit moet helpen onze aanpak te verbeteren en deze doelgroep beter te begeleiden.

We hebben een subsidie ontvangen van de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie (ZonMw). Deze subsidie gebruiken we om een projectleider van te betalen. Op deze manier is er een medewerker fulltime bezig met dit onderwerp.

We hebben het afgelopen jaar ook meer gewerkt aan de aanpak van de overlast in het stadscentrum. Door het verplaatsen van maatschappelijke voorzieningen proberen we de overlast verder te verminderen. Daarnaast werken we aan een nieuwe voorziening in het stadscentrum die juist moet helpen de overlast te verminderen. Daarnaast maken we een speciale aanpak om personen die vaak overlast veroorzaken te helpen. Het doel hiervan is om overlast verder tegen te gaan.

2.7 Goud in Almere: het verzilveren van de vergrijzing Waardig oud worden in Almere. Dit is wat centraal staat bij de opgave Goud in Almere. We hebben in 2020 diverse bijeenkomsten georganiseerd in Almere Haven. We hebben een verkenning gedaan naar de inhoud en haalbaarheid van projecten en initiatieven in Haven. Het resultaat hiervan is de oprichting van een Odensehuis. Het Odensehuis is een inloophuis voor mensen met beginnende dementie, maar ook voor hun mantelzorgers, familie en vrienden. Mensen kunnen hier terecht voor activiteiten en voor informatie. Daarnaast werken we aan het openen van een buurtkamer. Deze buurtkamer zet zich in voor verschillende dingen, bijvoorbeeld voor goed en goedkoop buurtvervoer voor ouderen, een gebruiksvriendelijke website voor ouderen met informatie over de lokale zorg, welzijn, vrije tijd en vervoer. Een ander initiatief waar we aan mee werken gaat over een ontmoetingsplek waar we oudere migranten beter kunnen bereiken. Dit doen we omdat we deze doelgroep lastig bereiken, maar hen ook willen informeren.

Programmarekening 2020 28

Naast ons werk in Almere Haven, willen we dit ook in andere delen van de stad doen. We hebben daarom een bijeenkomst in Almere Stad georganiseerd om te kijken welke wensen daar leven. Het is de bedoeling dat we leren van wat we nu doen in Almere Haven en dit verder in de stad uitrollen.

2.8 Wonen De gemeenteraad heeft in juli 2020 de nieuwe woonvisie vastgesteld. In de woonvisie hebben we onze plannen en ideeën opgeschreven. Deze gaan over de periode van 2020 tot 2030. De belangrijkste plannen uit de woonvisie zijn om: • 10.000 woningen voor middeninkomens • 8.500 woningen voor lage inkomen, waarvan  1.500 wooneenheden voor studenten  2.000 woningen met jongerencontract  5.000 overig voor lage inkomens • 6.000 woningen voor hoge inkomens

De Woonvisie hebben we vertaald in een Stedelijk Woningbouwprogramma Almere. Hierin staat welke woningen waar en wanneer in Almere gebouwd gaan worden. Met dit woningbouwprogrogramma hebben we invloed op de aantallen en kwaliteit van de woningen die in Almere gebouwd moeten worden. Om de doelstellingen tot en met 2030 te halen moeten we sneller dan nu woningen gaan bouwen. Per jaar moeten er gemiddeld 2.225 woningen worden gebouwd. We werken daarom aan het Stadsakkoord versnelling woningbouw Almere. Hierin maken we samen met marktpartijen en woningcorporaties afspraken over het versnellen van woningbouw. We verwachten dat dit akkoord in het voorjaar van 2021 wordt afgerond.

2.9 Wonen met zorg We willen ervoor zorgen dat inwoners op een prettige en verantwoorde manier ‘zo thuis mogelijk’ kunnen opgroeien en wonen. Dit geld voor jeugd en volwassenen, voor de groeiende groep ouderen in de stad en daar horen ook inwoners met een zorg of ondersteuningsvraag bij die uit instellingen terug in de wijk gaan wonen. Om die prettige manier van wonen te realiseren, willen wij als gemeente dat passende hulp en ondersteuning zo veel mogelijk beschikbaar is in de eigen (sociale) omgeving van mensen. Dat willen we bereiken door intensief samen te werken met woningbouwcorporaties en zorginstellingen - zowel lokaal als regionaal. En door zowel inwoners als ondernemers te informeren en betrekken.

In 2020 is de pilot ‘Thuis in de Wijk’ gestart samen met corporaties en zorgpartijen. In deze pilot worden samenwerkingsafspraken getest tussen over mensen die uitstromen uit een 24-uurs instelling naar een eigen sociale huurwoning. Ook is de pilot ‘Samen sterker in de wijk’ gestart, waarin verschillende partijen in een wijk met elkaar samenwerken om informele en formele zorg rondom een inwoner snel te kunnen op- en afschalen.

Binnen de gemeente is gewerkt aan het inzichtelijk maken van de behoefte naar wonen en zorg voor verschillende doelgroepen in de woon-zorg programmering. Deze woon-zorg programmering zal via het Addendum Wonen en Zorg op de Woonvisie – in april 2021 – naar de gemeenteraad worden gestuurd.

De wet verplichte GGZ (Wvggz) is per 1 januari 2020 ingevoerd. De Flevolandse gemeenten werken hierin samen. De structuur staat en de uitvoering verloopt goed. Er zijn nog enkele randvoorwaarden die nadere uitwerking vragen. Dit gaat bijvoorbeeld over het uitwisselen van gegevens tussen de GGD, de GGZ en het openbaar ministerie.

Programmarekening 2020 29

3 Totaalrekening 3.1 Inleiding In dit onderdeel is een gedetailleerder verklaring per begrotingsactiviteit opgenomen. We geven een toelichting op de afwijkingen ten opzichte begroting 2020 (na wijzigingen). Dit noemen we het resultaat. We doen dat als het resultaat van de activiteit groter is dan € 100.000. Het jaarresultaat op hoofdlijnen vind u in het hoofdstuk Jaarresultaat algemene dienst.

3.2 Bestuur, inwoners en economie bedragen x € 1 miljoen begroot rekening programmaonderdeel lasten baten lasten baten resultaat Bestuur 4,8 4,8 0,0 0,0 Burgerzaken 6,7 1,8 7,5 2,3 -0,3 City marketing 1,9 1,9 0,0 Economische ontwikkeling 4,7 0,0 4,5 0,0 0,3 Fonds Verstedelijking Almere 0,8 0,8 0,7 0,7 0,0 Gemeenteraad en ondersteuning 4,4 4,3 0,0 Markten 0,2 0,3 0,2 0,3 -0,1 totaal 23,5 3,0 23,9 3,3 0,0

Bestuur bedragen x € 1 miljoen begroot rekening activiteit lasten baten lasten baten resultaat Apparaatskosten College 2,1 2,3 -0,2 Democratische vernieuwingen 0,1 0,1 0,0 Samenwerkingsverbanden 1,7 1,7 0,0 0,0 Internationale betrekkingen 0,2 0,1 0,1 Ombudsman 0,1 0,1 0,0 Vervoerkosten college B&W 0,1 0,1 0,0 Digitale Stad 0,5 0,5 0,0 totaal 4,8 0,0 4,8 0,0 0,0

Apparaatskosten College bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 1,0 0,9 0,1 inkoop 0,1 0,3 -0,2 voorziening 1,0 1,1 -0,1 totaal 2,1 0,0 2,3 0,0 -0,2

Door een aanpassing van de rekenrente is er een tekort van € 0,1 miljoen op de pensioenvoorziening. De rente is naar beneden bijgesteld, waardoor het toekomstig rendement ook lager wordt. Om in de toekomst aan de verplichtingen te kunnen voldoen moeten we nu extra geld in de voorziening storten. Het overige verschil van € 0,1 miljoen komt door verschillende kleine afwijkingen.

Programmarekening 2020 30

Democratische vernieuwingen bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 0,1 0,1 0,0 inkoop 0,1 0,0 0,0 totaal 0,1 0,0 0,1 0,0 0,0

Samenwerkingsverbanden bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 0,4 0,3 0,1 inhuur 0,1 -0,1 subsidie 0,3 0,3 0,0 inkoop 1,1 1,0 0,0 totaal 1,7 0,0 1,7 0,0 0,0

Internationale betrekkingen bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 0,0 0,0 subsidie 0,0 0,0 0,0 inkoop 0,1 0,0 0,1 totaal 0,2 0,0 0,1 0,0 0,1

Door de coronamaatregelen lagen de uitgaande missies en ontvangsten van internationale delegaties een groot deel van het jaar stil.

Ombudsman bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat inkoop 0,1 0,1 0,0 totaal 0,1 0,0 0,1 0,0 0,0

Vervoerkosten college B&W bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat inkoop 0,1 0,0 0,0 afschrijving 0,0 0,0 0,0 totaal 0,1 0,0 0,1 0,0 0,0

Digitale Stad bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 0,3 -0,3 inhuur 0,1 -0,1 inkoop 0,5 0,1 0,4 totaal 0,5 0,0 0,5 0,0 0,0

Programmarekening 2020 31

Burgerzaken bedragen x € 1 miljoen begroot rekening activiteit lasten baten lasten baten resultaat Afgifte documenten 0,5 1,5 0,7 1,6 -0,1 Apparaatskosten 4,7 5,1 -0,5 Basisregistratie personen 0,0 0,0 0,0 0,1 0,1 Burgerlijke stand 0,0 0,1 0,0 0,2 0,1 Callcenter 0,1 0,1 0,0 Contract Licenties burgerzaken 0,8 0,8 0,0 Naturalisatie 0,1 0,1 0,3 0,4 0,1 Verkiezingen 0,5 0,5 0,0 totaal 6,7 1,8 7,5 2,3 -0,3

Afgifte documenten bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat subsidie 0,5 0,6 -0,1 inkoop 0,0 0,1 0,0 belasting 1,5 1,6 0,1 afschrijving 0,0 0,0 0,0 totaal 0,5 1,5 0,7 1,6 -0,1

Het nadeel van € 0,1 miljoen bestaat uit diverse kleine afwijkingen.

Apparaatskosten bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 4,3 4,0 0,4 inhuur 0,2 1,0 -0,8 inkoop 0,1 0,1 0,0 afschrijving 0,0 0,1 -0,1 totaal 4,7 0,0 5,1 0,0 -0,5

We hebben verschillende openstaande vacatures. Door de coronacrisis is het lastig geweest om deze vacatures in te vullen. We hebben hiervoor moeten inhuren. Omdat ingehuurd personeel duurder is dan vast personeel kosten dit € 0,2 miljoen meer. Daarnaast staan hier lasten van € 0,2 miljoen die gecompenseerd worden door de leges inkomsten op andere activiteiten van burgerzaken. Dit zijn de activiteiten Basisregistratie personen, Burgerlijke stand en Naturalisatie.

De afdeling heeft een taakstelling gekregen van € 70.000 voor de besparing van formatie als gevolg van het implementeren van de e-diensten. Omdat de meeste e-diensten nog niet zijn gerealiseerd, kan de afdeling deze taakstelling nog niet invullen. Er zijn wel enkele diensten online gezet met een workaround die per saldo meer tijd kost maar baliebezoek voorkomt. Voor 2020 leidt dit tot een nadeel van € 0,1 miljoen. Bij afronding van het project e-diensten kan de taakstelling vanaf zomer 2021 deels ingevuld worden en in 2022 volledig.

Programmarekening 2020 32

Basisregistratie personen bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat inkoop 0,0 0,0 0,0 belasting 0,0 0,1 0,1 totaal 0,0 0,0 0,0 0,1 0,1

Dit voordeel komt doordat de lasten op de activiteit apparaatskosten staan.

Burgerlijke stand bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat belasting 0,1 0,2 0,1 totaal 0,0 0,1 0,0 0,2 0,1

Dit voordeel komt doordat de lasten op de activiteit apparaatskosten staan.

Callcenter bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat inkoop 0,1 0,1 0,0 totaal 0,1 0,0 0,1 0,0 0,0

Contract Licenties burgerzaken bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat inkoop 0,6 0,6 0,0 afschrijving 0,3 0,3 0,0 totaal 0,8 0,0 0,8 0,0 0,0

Naturalisatie bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat subsidie 0,1 0,3 -0,2 belasting 0,1 0,4 0,3 totaal 0,1 0,1 0,3 0,4 0,1

De opbrengsten uit leges voor naturalisatie zijn hoger dan begroot (baten). Dit voordeel komt doordat de lasten op de activiteit apparaatskosten staan. Deze opbrengsten dragen we af aan het Rijk, daardoor is ook de afdracht hoger (lasten). Het afdrachtspercentage is echter lager dan was verwacht. Daardoor is er toch een klein voordeel gerealiseerd (€ 92.000).

Programmarekening 2020 33

Verkiezingen bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 0,1 0,2 -0,1 inkoop 0,0 0,1 -0,1 bestemde reserve 0,4 0,2 0,1 totaal 0,5 0,0 0,5 0,0 0,0

In 2020 is vanuit het Rijk € 0,3 miljoen ontvangen voor compensatie van extra kosten die gemaakt moeten worden voor het coronaproof organiseren van de verkiezingen. In totaal houden we € 0,1 miljoen over in 2020. Omdat de kosten vooral in 2021 zullen worden gemaakt wordt dit overschot terug in de reserve gestort.

City marketing bedragen x € 1 miljoen begroot rekening activiteit lasten baten lasten baten resultaat Almere City Marketing 1,7 1,7 0,0 Communicatie & Marketing 0,2 0,2 0,0 totaal 1,9 0,0 1,9 0,0 0,0

Almere City Marketing bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat subsidie 1,7 1,7 0,0 totaal 1,7 0,0 1,7 0,0 0,0

De subsidie aan ACM is in 2020 volledig betaald. Deze middelen zijn een extra impuls voor de marketing, toerisme, evenementen en branding van de stad. Hiervan is € 160.000 vanwege Corona niet uitgegeven. ACM verzoekt om dit bedrag in 2021 in te mogen zetten. 2021 is het laatste jaar voor de start van de Floriade. Aan ACM is gevraagd om inzichtelijk te maken hoe dit bedrag bij kan dragen aan intensivering op de doelen: Zichtbaarheidsplan Floriade in de stad, bijdrage aan een succesvol evenement met spin-off in de stad en het stimuleren van herhaalbezoek (toerisme). Op basis daarvan kan beoordeeld worden of we met dit verzoek kunnen instemmen. ACM zal hiervoor, op basis van de algemene subsidieverordening, een verzoek indienen bij het college.

Communicatie & Marketing bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat inkoop 0,2 0,2 0,0 totaal 0,2 0,0 0,2 0,0 0,0

Programmarekening 2020 34

Economische ontwikkeling bedragen x € 1 miljoen begroot rekening activiteit lasten baten lasten baten resultaat Economische ontwikkeling 4,5 0,0 4,3 0,0 0,2 Investeringen openbare ruimte 0,0 0,0 0,0 0,0 Toerisme en Recreatie 0,2 0,2 0,0 Strategisch evenementenbeleid 0,0 0,0 0,0 totaal 4,7 0,0 4,5 0,0 0,3

Economische ontwikkeling bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 2,5 2,4 0,0 0,1 inhuur 0,2 0,4 -0,3 subsidie 0,0 0,2 -0,2 inkoop 1,8 1,2 0,6 belasting 0,0 0,0 0,0 totaal 4,5 0,0 4,3 0,0 0,2

Door corona is er minder personeel aangenomen, waardoor nog niet alles vacatures zijn ingevuld. Ook zijn er door corona minder kennis events georganiseerd vanuit het ondernemersplein.

Investeringen openbare ruimte bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat afschrijving 0,0 0,0 0,0 kapitaallastenreserve 0,0 0,0 totaal 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0

Toerisme en Recreatie bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 0,1 0,1 0,0 inkoop 0,1 0,0 0,0 doorbelasting 0,0 0,0 totaal 0,2 0,0 0,2 0,0 0,0

Strategisch evenementenbeleid bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat inkoop 0,0 0,0 0,0 totaal 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0

Programmarekening 2020 35

Fonds Verstedelijking Almere bedragen x € 1 miljoen begroot rekening activiteit lasten baten lasten baten resultaat Nationaal Park Oostvaardersplassen 0,8 0,8 0,7 0,7 0,0 totaal 0,8 0,8 0,7 0,7 0,0

Nationaal Park Oostvaardersplassen bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 0,1 -0,1 subsidie 0,2 -0,2 inkoop 0,8 0,4 0,4 bestemde reserve 0,8 0,7 -0,1 totaal 0,8 0,8 0,7 0,7 0,0

Er is € 0,1 miljoen minder uitgegeven aan dit project. Deze middelen blijven voor de projecten beschikbaar in de reserve. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Fonds Verstedelijking Almere.

Gemeenteraad en ondersteuning bedragen x € 1 miljoen begroot rekening activiteit lasten baten lasten baten resultaat Accountantskosten 0,2 0,2 0,0 Apparaatskosten Griffie 1,2 1,2 0,0 Programmabudget Raad 0,5 0,5 0,0 Raad en fractievergoedingen 2,0 1,8 0,2 Vergaderkosten Raad 0,4 0,6 -0,2 totaal 4,4 0,0 4,3 0,0 0,0

Accountantskosten bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat inkoop 0,2 0,2 0,0 totaal 0,2 0,0 0,2 0,0 0,0

Apparaatskosten Griffie bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 1,2 1,2 0,0 inkoop 0,0 0,0 0,0 totaal 1,2 0,0 1,2 0,0 0,0

Programmabudget Raad bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 0,0 0,0 inkoop 0,5 0,2 0,2 bestemde reserve 0,2 -0,2 totaal 0,5 0,0 0,5 0,0 0,0

Programmarekening 2020 36

Voor de volledige raadsperiode is er een programmabudget beschikbaar voor de raad. In 2020 zijn minder raad-onderzoeken uitgevoerd en minder trainingen gegeven dan verwacht. Aan het einde van het jaar wordt het geld dat niet is uitgegeven weer teruggestort in de reserve.

Raad en fractievergoedingen bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 1,6 1,6 0,1 subsidie 0,1 0,1 inkoop 0,2 0,2 0,1 totaal 2,0 0,0 1,8 0,0 0,2

Dit voordeel ontstaat mede omdat er minder kosten worden gemaakt door Corona. Er zijn bijvoorbeeld minder externe raadbijeenkomsten georganiseerd. Daarnaast is in 2019 het budget verhoogd met € 0,15 miljoen om extra kosten voortkomend uit het rechtsbesluit ambtsdragers op te kunnen vangen. Echter zijn de uitgaven lager dan vooraf was ingeschat.

Vergaderkosten Raad bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat inkoop 0,2 0,4 -0,1 rente 0,0 0,0 0,0 afschrijving 0,2 0,2 0,0 totaal 0,4 0,0 0,6 0,0 -0,1

Vanwege corona hebben we € 0,1 miljoen extra uitgegeven om het digitale vergaderen van de Raad te verbeteren. Ook zijn extra aanpassingen gedaan in de vergaderruimtes.

Markten bedragen x € 1 miljoen begroot rekening activiteit lasten baten lasten baten resultaat Markten 0,2 0,3 0,2 0,3 -0,1 totaal 0,2 0,3 0,2 0,3 -0,1

Markten bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 0,2 0,1 0,0 inhuur 0,1 -0,1 inkoop 0,0 0,0 0,0 belasting 0,0 0,3 0,3 0,0 totaal 0,2 0,3 0,2 0,3 -0,1

Het resultaat wordt veroorzaakt door hogere inhuurkosten

Programmarekening 2020 37

3.3 Duurzaam, leefbaar en bereikbaar bedragen x € 1 miljoen begroot rekening programmaonderdeel lasten baten lasten baten resultaat Afval 28,5 34,7 28,5 36,0 1,3 Beheer en onderhoud 55,9 3,4 55,7 4,2 0,9 Floriade 23,3 5,1 22,2 3,8 -0,1 Fonds Verstedelijking Almere 8,2 8,2 5,6 5,6 0,1 Milieu en duurzaamheid 3,8 0,4 3,5 0,3 0,2 Parkeren 10,3 12,3 10,2 11,5 -0,7 Mobiliteit 19,0 17,4 27,1 25,4 -0,1 Wijkontwikkeling 2,7 0,4 2,3 0,0 0,0 Fonds Stedelijk Vernieuwing 8,0 4,0 0,2 4,2 Riolering 13,0 15,2 12,5 15,0 0,3 Opgave Almere Centrum 1,2 1,1 0,0 totaal 174,0 97,1 172,7 102,1 6,2

Afval bedragen x € 1 miljoen begroot rekening activiteit lasten baten lasten baten resultaat Afvalinzameling en -verwerking 23,5 2,6 23,6 3,5 0,9 Afvalstoffenheffing 31,9 32,0 0,1 Bedrijfsafval 0,2 0,2 0,2 0,2 0,1 Campagne- en projectbudget 0,6 0,4 0,2 Ondergronds afval transport 1,5 0,0 1,7 0,2 0,0 Project toekomstbestendig afvalinzamelsysteem (TAS) 0,2 0,0 0,2 Recyclingperrons 0,6 0,6 0,0 Huisvesting, Beleid en ICT 1,6 0,0 1,7 0,0 -0,1 Toezicht & Handhaving Afval 0,3 0,3 0,0 totaal 28,5 34,7 28,5 36,0 1,3

Afvalinzameling en -verwerking bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 4,4 4,3 0,1 inhuur 2,4 3,0 -0,6 inkoop 14,0 13,1 0,9 doorbelasting 1,0 1,0 0,0 belasting 0,1 0,0 -0,1 overig 2,6 3,5 0,9 rente 0,1 0,1 0,0 afschrijving 1,7 2,1 -0,4 totaal 23,5 2,6 23,6 3,5 0,9

Er is een voordeel van € 1,0 miljoen op de verwerking en afzet van plastic, metaal en drankenkartons (PMD). Het verwerken en afzetten van ingezamelde PMD wordt in eerste instantie verrekend op basis van voorschottarieven. Eind 2020 is de verwerking en afzet over 2017 tot en met 2020 afgerekend op basis van de definitieve tarieven. Hierdoor is er een voordeel van € 0,8 miljoen. Ingezamelde PMD dat teveel vervuild is, wordt de door de verwerker afgekeurd. Hiervoor worden afkeurkosten in rekening gebracht. In 2020 heeft er vrijwel geen afkeur plaatsgevonden. Hierdoor is er een voordeel van € 0,2 miljoen. Op de overige afval- en grondstofstromen is er per saldo sprake van een nadeel van € 0,1 miljoen.

Programmarekening 2020 38

Afvalstoffenheffing bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat belasting 31,9 32,0 0,1 totaal 0,0 31,9 0,0 32,0 0,1

Er betalen meer huishoudens afvalstoffenheffing dan begroot. Dit levert een voordeel op

Bedrijfsafval bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat inkoop 0,1 0,1 0,0 doorbelasting 0,1 0,1 0,0 overig 0,2 0,2 0,0 totaal 0,2 0,2 0,2 0,2 0,1

Het resultaat wordt veroorzaakt door diverse kleine verschillen.

Campagne- en projectbudget bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 0,1 0,2 -0,1 inhuur 0,0 0,1 0,0 subsidie 0,1 -0,1 inkoop 0,5 0,1 0,4 totaal 0,6 0,0 0,4 0,0 0,2

De kosten voor campagnes en projecten zijn € 0,2 miljoen lager dan begroot. Voor een gaat dit om projectkosten voor het Toekomstbestendig en duurzaam AfvalinzamelSysteem (TAS). Deze activiteiten zijn grotendeels doorgeschoven naar 2021. In 2021 is daar budget voor beschikbaar.

Ondergronds afval transport bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat inkoop 0,7 0,9 -0,2 doorbelasting -0,1 -0,1 0,0 belasting 0,0 0,0 0,0 overig 0,0 0,2 0,2 rente 0,1 0,1 0,0 afschrijving 0,7 0,8 -0,1 totaal 1,5 0,0 1,7 0,2 0,0

Project toekomstbestendig afvalinzamelsysteem (TAS) bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat rente 0,2 0,0 0,2 afschrijving 0,0 0,0 totaal 0,2 0,0 0,0 0,0 0,2

Programmarekening 2020 39

Door een verlaging van de interne rekenrente is er een voordeel op de kapitaallasten van € 0,2 miljoen. Dit was nog niet in de begroting verwerkt.

Recyclingperrons bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 0,0 0,0 beheer 0,0 0,0 0,0 inkoop 0,0 0,0 0,0 belasting 0,1 0,1 0,0 rente 0,1 0,1 0,0 afschrijving 0,3 0,3 0,0 onderhoudsvoorz. 0,1 0,1 0,0 totaal 0,6 0,0 0,6 0,0 0,0

Huisvesting, Beleid & ICT bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 1,0 0,8 0,2 inhuur 0,4 -0,4 beheer 0,1 0,1 0,0 inkoop 0,1 0,0 0,0 belasting 0,0 0,0 0,0 overig 0,0 0,0 0,0 rente 0,1 0,1 0,0 afschrijving 0,2 0,3 0,0 onderhoudsvoorz. 0,1 0,1 0,0 totaal 1,6 0,0 1,7 0,0 -0,1

Het resultaat wordt veroorzaakt door diverse kleine verschillen.

Toezicht & Handhaving Afval bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 0,3 0,3 0,0 totaal 0,3 0,0 0,3 0,0 0,0

Beheer en onderhoud bedragen x € 1 miljoen begroot rekening activiteit lasten baten lasten baten resultaat Apparaatskosten 9,1 8,6 0,1 0,6 Gladheidsbestrijding 0,9 0,8 0,0 0,1 Dagelijks groenonderhoud 11,5 0,1 11,9 0,1 -0,4 Groot onderhoud & vervangingen 19,5 1,5 19,5 1,7 0,1 Dagelijks onderhoud wateren 0,6 0,1 0,6 0,1 0,1 Dag.onderhoud wegen & pleinen 8,8 0,9 8,9 1,0 0,1 Overig beheer 1,5 0,5 1,6 0,8 0,1 Schoon 4,0 0,2 3,8 0,2 0,2 Tuinvergroting 0,0 0,2 0,1 0,0 totaal 55,9 3,4 55,7 4,2 0,9

Programmarekening 2020 40

Apparaatskosten bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 8,8 8,5 0,4 inhuur 0,5 1,6 -1,1 beheer 0,0 0,0 0,0 inkoop -0,4 0,5 -0,9 doorbelasting 0,0 -2,0 2,0 overig 0,1 0,1 afschrijving 0,1 0,1 0,0 totaal 9,1 0,0 8,6 0,1 0,5

Naast de beheerwerkzaamheden levert de beheerorganisatie ook technische expertise en projectmanagement voor de ontwikkeling van nieuwe gebieden. Door de forse woningbouwopgave is er een groter beroep gedaan op de beheerorganisatie dan gedacht. Omdat deze capaciteit niet zomaar beschikbaar is in een krappe technische markt is dit ten koste gegaan van beheerwerkzaamheden. Hierdoor is er een positief resultaat op het apparaat van beheer.

Gladheidsbestrijding bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat inkoop 0,8 0,6 0,2 doorbelasting 0,0 0,0 overig 0,0 0,0 rente 0,0 0,0 0,0 afschrijving 0,1 0,1 0,0 totaal 0,9 0,0 0,8 0,0 0,1

De wintermaanden van 2020 waren relatief zacht. Hierdoor zijn er minder strooiacties uitgevoerd dan begroot.

Dagelijks groenonderhoud bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat beheer 9,1 9,5 -0,4 inkoop 0,3 0,3 0,0 doorbelasting 0,0 0,0 belasting 0,2 0,2 0,0 grond 0,1 0,1 0,0 bestemde reserve 2,0 2,0 0,0 totaal 11,5 0,1 11,9 0,1 -0,4

Door de raad is vastgesteld op welk niveau het groen in de stad wordt onderhouden. Op onderdelen kunnen we met de beschikbare middelen niet meer voldoen aan het vastgestelde beheerniveau. Dat leidt soms tot extra kosten. Ook hebben we extra kosten moeten maken voor de bestrijding van de eikenprocessierups. Hiervoor was geen budget beschikbaar. Dit heeft in 2020 geleid tot een overschrijding van € 0,4 miljoen op het groenonderhoud.

Programmarekening 2020 41

Groot onderhoud & vervangingen bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 0,3 -0,3 opdrachten 0,2 -0,2 beheer 6,2 6,7 -0,5 inkoop -0,2 0,5 -0,7 doorbelasting -0,2 0,2 subsidieontvangst 0,6 0,8 0,2 rente 0,1 0,2 -0,1 afschrijving 0,2 0,7 -0,5 bestemde reserve 13,0 0,7 11,0 0,0 1,4 kapitaallastenreserve 0,2 0,3 0,2 0,9 0,6 totaal 19,5 1,5 19,5 1,7 0,1

In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen staat op hoofdlijnen welke activiteiten we in 2020 hebben uitgevoerd. Een uitgebreide toelichting per gebied staat in de bijlage Bestedingsplan groot onderhoud en vervangingen 2020. Binnen het jaar kan het voorkomen dat activiteiten om uiteenlopende redenen niet door gaan of uitgesteld worden. Ook kan het voorkomen dat projecten duurder of goedkoper worden. Om snel te kunnen schakelen werken we daarom met een reservelijst. Ook in 2020 hebben we diverse projecten van deze reservelijst uitgevoerd. Het budget is mede daardoor volledig besteed. Maar een deel van de projecten van 2020 moeten nog wel uitgevoerd worden in 2021.

Dagelijks onderhoud wateren bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat beheer 0,5 0,4 0,0 inkoop 0,1 0,1 0,0 belasting 0,1 0,0 0,1 0,0 overig 0,0 0,0 0,0 afschrijving 0,0 0,0 totaal 0,6 0,1 0,6 0,1 0,1

Het resultaat wordt veroorzaakt door diverse kleine verschillen.

Dagelijks onderhoud wegen & pleinen bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 0,0 0,1 0,0 opdrachten 0,0 0,0 beheer 5,7 5,9 -0,2 inkoop 3,0 2,5 0,5 doorbelasting 0,1 0,0 -0,1 subsidieontvangst 0,3 0,1 -0,2 belasting 0,2 -0,2 grond 0,5 0,7 0,2 overig 0,0 0,2 0,2 afschrijving 0,0 0,0 0,0 totaal 8,8 0,9 8,9 1,0 0,1

Programmarekening 2020 42

De coronacrisis heeft ook gevolgen voor de openbare ruimte en het beheer. We hebben maatregelen genomen om de toegang tot delen van de openbare ruimte te beperken of een veilig gebruik van de openbare ruimte mogelijk te maken. Hierdoor maken we € 350.000 aan extra kosten. Hier staat tegenover dat er extra leges zijn ontvangen door de vele vergunningsaanvragen. Hiervoor hoefden we geen extra personeel aan te nemen. Dit leidt dus tot een voordeel.

Overig beheer bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat inhuur 0,0 0,0 beheer 1,1 1,2 -0,2 inkoop 0,4 0,4 0,0 doorbelasting 0,1 -0,1 0,0 subsidieontvangst 0,2 0,2 overig 0,4 0,6 0,2 onderhoudsvoorz. 0,1 0,1 0,0 totaal 1,5 0,5 1,6 0,8 0,1

Het resultaat wordt veroorzaakt door diverse kleine verschillen.

Schoon bedragen x € 1 miljoen begroot rekening omschrijving lasten baten lasten baten resultaat loon 1,1 1,1 0,0 inhuur 0,0 0,1 -0,1 beheer 2,6 3,1 -0,5 inkoop 1,1 0,4 0,6 doorbelasting -1,0 -1,0 0,0 subsidieontvangst 0,2 0,2 0,0 overig 0,0 0,0 afschrijving 0,1 0,1 totaal 4,0 0,2 3,8 0,2 0,2

Er is een voordeel op het schoonhouden van de stad van € 0,2 miljoen. Als onderdeel van de coronamaatregelen zijn onder andere horeca en winkels tijdelijk gesloten geweest. Het aantal bezoekers in met name het stadscentrum was daardoor flink lager. Hierdoor was ook de inzet voor schoonmaak lager.