Bundel

Het onderwijs vanwege schulden (ook van ouders) en gaan heeft ervaren dat de kinderopvang door flexibi- werken. liteit en oplossingsgerichtheid bij kon springen

WAT ZIJN DE MAATREGELEN OM DE EFFECTEN VAN CORONA TE VERLICHTEN?

MAATREGEL KORTE OMSCHRIJVING AANPAK

Vaststellen besteding Onderwijs en gemeente zijn in gesprek over de besteding van de middelen van het Nationaal Nationaal Programma Programma Onderwijs (NPO). Onderdeel van het NPO is namelijk het maken van een analyse van Onderwijs (NPO), door de behoeften door het onderwijs. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Vanuit het Ministerie van Onderwijs zal vervolgens een menukaart worden opengesteld van bewezen interventies waaruit vervolgens gekozen kan worden. Voor de zomer van 2021 worden de eerste interventies gestart.

Bestuurlijk en tactisch De gemeente voert geregeld overleg (tijdens de laatste scholensluiting wekelijks) op zowel overleg bestuurlijk als tactisch niveau. Daarin wordt steeds de stand van zaken besproken en voor knelpunten worden gezamenlijke oplossingen gezocht.

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 6

MAATREGEL KORTE OMSCHRIJVING AANPAK

De Schoor, inzet bij Inzet van medewerkers bij de noodopvang op school, zodat leerkrachten zich kunnen richten op noodopvang onderwijs op afstand.

Ministerie van OCW, Het ministerie van OCW heeft laptops verstrekt zodat thuisonderwijs ook voor leerlingen zonder verstrekken laptops voor laptops mogelijk wordt gemaakt. onderwijs op afstand

Ministerie van OCW, Kansarme kinderen lopen kans minder goed te scoren op de eindtoets, omdat zij een introductie ‘Kansrijk leerachterstand hebben opgelopen. Om scholen in het primair onderwijs te ondersteunen bij een Adviseren in groep 8’ zorgvuldige schooladvisering, heeft het ministerie van OCW de ‘Handreiking schooladvisering’ ontwikkeld. Door specifiek aandacht te vragen voor kansrijk adviseren hoopt men negatieve gevolgen te voorkomen. De advisering moet nog plaatsvinden.

Kwetsbare jongeren Het onderwijs haalt kwetsbare jongeren zoveel mogelijk naar school.

WAT IS DE VERWACHTE TREND?

• Het is de vraag of met name het voortgezet on- • De verwachting is dat men gaat werken met een derwijs na de zomervakantie het aantal fysieke palet aan maatregelen, met als kern: meer en/of schooluren verder kan opbouwen. effectievere en meer gerichte onderwijstijd. • In ieder geval ligt het in de lijn der verwachting • In combinatie met het lerarentekort, dat in Alme- dat er in het onderwijs een toenemende mate re relatief groter is dan in de G4, wordt het een van flexibiliteit zal gaan ontstaan. Over de gehele enorme uitdaging voor het Almeers onderwijs om onderwijsketen (van voorschool tot HBO) ver- de effecten van deze crisis terug te dringen. wachten we soepeler overgangen tussen scholen. • Belemmeringen door de crisis kunnen impact Het Ministerie van Onderwijs heeft aangegeven hebben op de leerweg van kinderen. Denk aan dat men mogelijke belemmeringen wil wegne- de schooladvisering van groep 8 leerlingen of men, bijvoorbeeld door ruimte te geven in regels, leerlingen in het voortgezet of beroepsonderwijs normeringen aan te passen en door stimulerend die examen moeten doen. Ook stages of beroeps- toezicht. Dit wordt zoveel mogelijk voor de zomer praktijkvorming konden vanwege corona vaak van 2021 gestart. Dat biedt ruimte om vaste tijd- niet doorgaan. patronen van de opeenvolgende schoolsystemen te doorbreken in de gehele keten.

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 7

WERK EN INKOMEN

ARMOEDE, SCHULDEN, PARTICIPATIE EN BIJSTAND

FIGUUR 2: Aantal lopende bijstandsdossiers vanaf 23 maart 2020 (Bron: Gemeente WAT IS DE ACTUELE STAND VAN ZAKEN? Almere, Afdeling Werk& Inkomen)

5600 Datum Lopende bij- standsdossiers 5500 23-03-20 5290 20-04-20 5274 5400 25-05-20 22-06-20 5373 5459 5538 20-07-20 5503 5300 24-08-20 5525 21-09-20 5539 5200 26-10-20 5491 23-11-20 5493 5100 21-12-20 5501 25-01-21 5528 5000 22-02-21 5528 0 0 0 0 08-03-21 0 5538 0 0 1 -2 -2 -2 -2 2 -2 -2 -2 0 -2 0 -2 0 21 -2 3 4 5 6 7- 8 9 10 11 12 1- 2 -0 -0 -0 -0 -0 -0 -0 3- 3- 3- - 0 -0 23 23 23 23 23 23 23 2 2 2 23 23

FIGUUR 3: Aantal aanmeldingen bij PLANgroep (Bron: PLANgroep)

120 aantal Jaar maand meldingen 2019 jan 110 100 2019 feb 100 2019 mrt 102 80 2019 apr 92 2019 mei 76 2019 jun 76 60 2019 jul 83 2019 aug 83 40 2019 sep 87 2019 okt 106 2019 nov 96 20 2019 dec 70 2020 jan 104 0 2020 feb 86 2020 mrt 86 jul aug

apr mei

jul aug jan feb mrt apr

sep okt nov dec jan feb mrt

jun

sep okt nov dec jan mei jun

feb 2020 apr 81 2019 2020 2020 mei 69 2021 2020 jun 62 2020 jul 94 2020 aug 97 2020 sep 85 2020 okt 78 2020 nov 84 FIGUUR 4: Aantal klanten (huishoudens) bij Voedselbank Almere2020 per einde dec van de maand 71 (Bron: Voedselbank Almere) 2021 jan 75 2021 feb 58 jaar maand Aantal klanten 600 eind maand 2018 jan 384 500 2018 mrt 430 2018 mei 426 2018 jul 365 400 2018 sep 339 2018 nov 339 300 2019 jan 348 2019 mrt 351 2019 mei 345 200 2019 jul 308 2019 sep 320 100 2019 nov 352 2020 jan 336 2020 mrt 356 0 2020 mei 356 jan

mrt

mei

jul

sep

nov

jan

mrt

mei

jul

sep

nov

jan

mrt

mei

jul

sep

nov

jan

2020 jul 434 2020 sep 413 2018 2019 2020 nov 2020 445 ‘21 2021 jan 519

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 8

• Het aantal mensen dat instroomt in de WW- en/of wordt deze groep goed bereikt om te informeren bijstandsuitkering blijft zich stabiel ontwikkelen over bijvoorbeeld de aanvullende inkomensvoor- zie figuur 2. zieningen of schuldhulpverlening. De samen- • Er zijn minder aanmeldingen van schuldhulp- werking met de afdeling Economische zaken en verlening, terwijl er geen aanwijzingen zijn dat grondzaken op het gebied van ondernemers en schuldenproblematiek minder is geworden. Ook arbeidsmarktbeleid is versterkt. landelijk daalt het aantal aanvragen voor schuld- • Het actieve contact vanuit de aanpak ‘Als ik later hulpverlening. PLANgroep en de NVVK (landelijke groot ben’ die zich richt op kinderen in armoede branchevereniging voor schuldhulp- en financiële leidt tot meer maatwerk in de ondersteuning van dienstverlening) zien het sluiten van (inloop-) kwetsbare gezinnen. loketten als een oorzaak. Digitale en telefonische • De samenwerking met maatschappelijk betrok- toegang tot schuldhulpverlening voldoet volgens ken (private) partijen (de Businessclub Almere hen niet, in het bijzonder voor laaggeletterden en City FC, ABN-AMRO foundation en de Nieuwe een deel van de zzp-ers. Zie figuur 3. Bibliotheek) is versterkt.

Dit heeft geleid tot • Tegelijkertijd stijgen de aanvragen voor de Voed- gerichte hulp aan kwetsbare gezinnen, zoals het selbank Almere, omdat meer mensen gebruik beschikbaar stellen van laptops en fietsen. maken van de (voedsel)noodhulp voorzieningen, • Door de coronamaatregelen zijn de voorlichtings- Zie figuur 4. activiteiten over armoede en schuldpreventie • Door de Tijdelijke overbruggingsregeling zelf- in het voortgezet onderwijs aangepast of opge- standig ondernemers (Tozo) is de groep zelfstan- schort. digen beter in beeld bij de gemeente. Hierdoor

WAT ZIJN DE MAATREGELEN OM DE EFFECTEN VAN CORONA TE VERLICHTEN?

MAATREGEL KORTE OMSCHRIJVING AANPAK

Proactief contact met De aandacht en het persoonlijke contact wordt door inwoners en werkgevers gewaardeerd. inwoners, werkgevers en Hiermee wordt ook de drempel verlaagd om zelf contact op te nemen met de gemeente. maatschappelijke partners Werkgevers die mensen in de banenafspraak in dienst hebben ervaren het meedenken van de jobcoaches als het steuntje in de rug om deze kwetsbare werknemers in dienst te houden.

Publicatie ‘Nibud In deze special staan financiële tips om de coronaperiode door te komen. Met als doel inwoners te Geldkrant-special Minder informeren over hoe om te gaan met financiële vraagstukken en waar ze terecht kunnen voor hulp. inkomen’ in Almere Deze De krant is door het werkveld gezien als positief initiatief. Week

Creatieve voedsel- Er zijn verschillende succesvolle en creatieve inzamel- en ophaalacties door de inzamelacties door de noodhulporganisaties uitgevoerd om de snelgroeiende doelgroep te blijven bedienen. Met de hulp voedselbank en andere en inzet van bedrijven en inwoners zijn de dreigende tekorten aan voedsel tijdig aangevuld. noodhulporganisaties

WAT IS DE VERWACHTE TREND?

• Er wordt een stijging van aanvragen om onder- (bijvoorbeeld flexwerkers) die hun baan/opdracht steuning bij armoede en schulden van 25 à 30 verliezen vallen meteen terug op bijstandsniveau. procent verwacht, zowel onder particulieren als • Na afloop van de voorliggende voorzieningen zelfstandigen (prognose CBS/NVVK). wordt er een stijging verwacht van het aantal • Een toename van kansenongelijkheid onder huishoudens in de bijstand. Deze stijging hangt kwetsbare groepen. Bij kinderen die opgroeien in samen met de mate en snelheid waarin de econo- armoede doen zich sneller onderwijsachterstan- mie herstelt. den voor. En mensen zonder vaste aanstelling

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 9

ECONOMIE, WONEN EN MOBILITEIT

BEDRIJVEN EN WERKGELEGENHEID

WAT IS DE ACTUELE FIGUUR 5: Economische groei (verandering toegevoegde waarde) ten opzichte van STAND VAN ZAKEN? dezelfde periode van het voorgaand jaar (Bron: CBS)

1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal Regio 2020 2020 2020 2020 Almere 1% of hoger -6% of hoger -1 tot 0% -1% Agglomeratie Haarlem -1 tot 0% -12 tot -10% -3 tot -2% -4% Amsterdam -1 tot 0% -14 tot -12% Lager dan -6% -5% Haarlemmermeer e.o. Lager dan Lager dan Lager dan -18% -2% -14% -5% Gooi en Vechtstreek 0 tot 1% -10 tot -8% -3 tot -2% -1%

FIGUUR 6: Aantal faillissementen per maand in Flevoland, 2019-heden (Bron: CBS)

16 Bedrijven en Natuurlijke Jaar Maand 14 instellingen personen met eenmanszaak 12 2019 jan 9 2 2019 feb 7 4 10 2019 mrt 1 1 2019 apr 13 2 8 2019 mei 5 1 2019 jun 4 1 6 2019 jul 8 1 2019 aug 13 0 4 2019 sep 6 2 2019 okt 7 4 2 2019 nov 12 3 2019 dec 9 2 0 2020 jan 8 2 jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb 2020 feb 8 2 2020 mrt 6 2 2019 2020 2020 apr 7 20211 Bedrijven en instellingen 2020 Natuurlijke personen met eenmanszaak mei 8 3 2020 jun 2 0 2020 jul 7 3 2020 aug 6 1 2020 sep 3 0 2020 okt 2 0 2020 nov 6 2 FIGUUR 7: Gemiddeld aantal vacatures in Almere en omgeving aangeboden via werk.nl 1 2020 dec 6 2021 jan 9 0 (vanaf 31 maart 2020) (Bron: UWV (werk.nl)) 2021 feb 2 1

2500 Jaar Maand tot 5 km tot 10 km tot 25 km 2020 mrt 131 216 1624 2000 apr 156,5 242,5 1572 mei 135,75 219,5 1463,5 1500 jun 128 212,6 1424 jul 132,25 218,5 1407,5 aug 130,5 216 1448,25 1000 sep 132 215,2 1660,4 okt 125,75 219 1688,5 nov 127 208 1492 500 dec 132,8 220,8 1567,2 2021 jan 143,5 220,25 1493,75 feb 152,75 237,5 1617 0 mrt 166,25 260,5 1880,5 mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt 2020 2021 tot 5 km tot 10 km tot 25 km

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 10

• Weekmarktondernemers hebben het moeilijk volgen van de coronacrisis, of ziet zelfs positieve door de maatregelen die genomen zijn. De markt effecten. Daartegenover staat dat 24 procent van in Stad is het afgelopen jaar een paar keer gewij- de ondernemers negatieve gevolgen verwacht te zigd van marktterrein en indeling (aanvankelijk ondervinden voor hun bedrijf, zoals ontslag van de Grote Markt erbij, daarna weer terug naar personeel of faillissement (Ondernemerspanel gebruikelijke marktterrein en nu alleen op Stad- Flevoland, 2020). Het wegvallen van orders en de huisplein vanwege verbouwing Stadhuisprome- liquiditeit vormen de voornaamste impact op de nade) om te kunnen voldoen aan de Coronamaat- bedrijfsvoering bij de meeste ondernemers. regelen. Dit heeft veel aanpassingsvermogen • Het CBS (stand 1 januari 2021) publiceerde cijfers gevraagd van de ondernemers, omdat sommige per gemeente over het gebruik van de nationale noodgedwongen een paar keer een andere plaats steunmaatregelen (NOW, TOGS, TOZO) in 2020. In toegewezen kregen. Daarnaast mogen nu al eni- Almere heeft 33 procent van de eenpersoonsza- ge tijd de non-food ondernemers helemaal niet ken en 57 procent van de bedrijven met twee of staan op de markt. Deze zaken vragen continue meer personen in dienst gebruik gemaakt van de aandacht van marktbeheer om iedere keer weer steunmaatregelen.

in te spelen op de gewijzigde situatie. • Vergeleken met eerdere jaren blijft het aantal • Er zijn zeer weinig ontheffingen van de Coronawet faillissementen nog relatief laag, mogelijk valt dit uitgegeven aan de Almeerse ondernemers. toe te schrijven aan de diverse ondersteunings- • Verlenging gedoogbesluit terrassen tot en met maatregelen vanuit de overheid. 31 december 2021. Zodra de coronamaatregelen • Het aantal faillissementen in Flevoland is het dit toestaan, mogen horecaondernemers grotere afgelopen jaar nog steeds laag ten opzichte van terrassen neerzetten. de voorafgaande jaren. Dit komt mogelijk door de • De aanvragers van de Tozo 3 (Tijdelijke overbrug- ondersteuningsmaatregelen van de overheid. Het gingsregeling zelfstandig ondernemers) zijn in CBS geeft aan dat het aantal faillissementen in beeld en worden actief benaderd voor advies en februari 2021 landelijk op het laagste niveau lag ondersteuning bij een heroriëntatie op hun bedrijf na december 1990. Zie figuur 6. of een bredere oriëntatie op de arbeidsmarkt. • Bijna de helft van de Almeerse ondernemers • De Almeerse economie is minder gekrompen dan geeft aan dat het coronavirus geen invloed heeft voorspeld. De Rabobank gaf in december 2020 op de werkgelegenheid. de prognose dat de Flevolandse economie zou • In de omgeving van Almere is in maart 2021 krimpen van 2,7 naar 3,7 procent in het jaar 2020.

een stijging van het aantal vacatures te zien. Zie Het CBS gaf in februari 2021 een realisatie van figuur 7. de Almeerse economische krimp tussen de 1 à 2 • Het is moeilijker om stageplekken of werkerva- procent en in de rest van Flevoland tussen de 2 ringsplekken te realiseren. Werkgevers geven à 3 procent in 2020. Er zijn een paar uitschieters aan de begeleiding niet te kunnen bieden vanwe- van economische krimp te zien in Nederland, ge het werken op afstand, onzekerheid, sluiting of namelijk 6 procent in Amsterdam en 18 procent in juist door drukte. Haarlemmermeer en omstreken. Almere doet het • De online bestellingen zijn enorm gestegen, daar- in vergelijking met omliggende regio’s dus goed om is er een blijvende vraag bij distributiecentra als het gaat over de economische groei. Daar en de logistieke sector naar grond op de Stichtse staat tegenover dat veel Almeerders buiten Alme- Kant en elders in Almere. re werken, juist in de regio’s waar de krimp in de • Er is een toenemende vraag naar ICT-personeel. economie het grootst is. Zie figuur 5 Daarom start het ICT Fieldlab in Almere een om- • Ongeveer 40 procent van de ondernemers uit scholingstraject voor (bijna) werkloos personeel. Almere verwacht nauwelijks invloed van de ge-

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 11

WAT ZIJN DE MAATREGELEN OM DE EFFECTEN VAN CORONA TE VERLICHTEN?

MAATREGEL KORTE OMSCHRIJVING AANPAK

Knooppunt Werk Almere De gemeente heeft samen met Randstad in december een adviesteam opgezet. Het knooppunt Werk Almere verbindt bedrijven met elkaar die (tijdelijke) overcapaciteit hebben met bedrijven die een ondercapaciteit hebben. Om zo te voorkomen dat werknemers een uitkering moeten aanvragen tijdens de coronacrisis. De ondernemers reageren positief op het initiatief.

Ondanks dat veel ondernemers open staan en positief reageren op gesprekken over herplaatsing van medewerkers lijken ze huiverig om dit door te zetten. Een mogelijke reden hiervan is dat ze bang zijn goede medewerkers kwijt te raken die ze misschien straks weer nodig hebben.

Zelfstandigen In oktober heeft het kabinet besloten tot het beschikbaar stellen van steunpakketten voor 2021. Loket Flevoland Eén van de genoemde steunpakketten betreft het heroriëntatietraject voor ondernemers, Heroriëntatietraject voor zodat ondernemers zich breder kunnen oriënteren op het ondernemen, bedrijfsvoering en de ondernemers arbeidsmarkt. Uit een enquête die het ZLF heeft uitgevoerd samen met ZZP Nederland, blijkt dat een aantal ondernemers deze ondersteuning erg zal waarderen. In de afgelopen periode is door het ZLF een plan van aanpak opgesteld met betrekking tot de heroriëntatie van ondernemers. Besloten is vanaf eind maart 2021 alle personen die een Tozo 3 uitkering hebben ontvangen de heroriëntatie proactief aan te bieden.

Met het heroriëntatietraject wordt beoogd dat ondernemers zich breder kunnen oriënteren op de het ondernemen, bedrijfsvoering en de arbeidsmarkt. Met het bieden van de mogelijkheid op heroriëntatie wordt voorkomen dat ondernemingen die nu niet (meer) levensvatbaar zijn en alleen nog staande worden gehouden door financiële steun van de overheid na afloop van deze steunperiode failliet gaan. Tijdige bijsturing in een periode waarbij het inkomen (deels) is gegarandeerd kan leiden tot nieuwe impulsen, innovatie en ander werk. Dit kan zowel in loondienst als ook binnen de eigen of andere branche zijn. Deze actie is recent gestart.

Tijdelijke Ondersteuning De Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten is bedoeld voor mensen die als gevolg van Noodzakelijke Kosten het coronavirus veel minder inkomsten hebben en hun lasten niet meer kunnen betalen. De (TONK) regeling is ook bedoeld voor ondernemers. TONK is een vergoeding voor noodzakelijke kosten. Denk aan huur, aflossing hypotheek, hypotheekrente, gas, water, licht, etc. De regeling loopt via gemeenten. De TONK gaat met terugwerkende kracht gelden vanaf 1 januari 2021 tot 30 juni 2021. De maximale subsidiehoogte per maand is € 1500,-. Op 22 maart 2021 waren er 154 aanvragen voor de TONK ingediend.

Crisisdienstverlening door Rijksoverheid en partners zetten met behulp van 35 regionale mobiliteitsteams een landelijk regionale mobiliteitsteams dekkend netwerk op. Met als doel mensen zoveel mogelijk direct naar nieuw werk te begeleiden en werkloosheid te voorkomen, dan wel zo kort mogelijk te laten duren. Hiermee worden bedrijven ondersteund bij de van-werk-naar-werk-begeleiding van personeel. De implementatie verloopt gefaseerd. De start voor de regio Flevoland staat gepland in april 2021. Er is een kerngroep (gemeenten, UWV Vakbonden, Werkgeversorganisaties, SBB en onderwijsinstellingen) gestart om het regionale mobiliteitsteam voor te bereiden.

Webinars Het ondernemersplein organiseert webinars waarbij deskundigen ondernemers in nood Ondernemersplein informeren en scholing bieden. Met als doel ondernemers wegwijs en weerbaar te maken van business van (pre-) ondernemers. Er is belangstelling voor de webinars.

Website gemeente Almere Informatie op de gemeentelijk website over steunmaatregelen om ondernemers uit Almere goed verbeterd te informeren. Het resultaat is 16.000 individuele bezoekers.

Nationale Er zijn verschillende werkgelegenheid- en scholingsregelingen voor onder andere werkgevers steunmaatregelenpakket en zzp’ers. Ook zijn er financiële tegemoetkomingsregelingen zoals belastingmaatregelen en voor ondernemers mogelijkheden om faillissement af te wenden.

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 12

WAT IS DE VERWACHTE TREND?

• Rond 1 juli 2021 volgen er mogelijk meer fail- • Als de nationale steunmaatregelen worden ver- lissementen, tot die datum gelden de nationale minderd is de verwachting dat veel Almeerders steunmaatregelen. (waaronder zzp’ers) werkloos worden. Oplopende • Horeca en vrijetijdssector en niet-dagelijkse de- werkloosheid zorgt voor vraag naar ander ge- tailhandel blijven een punt van zorg. schoold werk. De werk-naar-werk-begeleiding, • Rabobank Research verwacht voor 2020 in Flevo- omscholingsprogramma’s en advies hierover land/Almere geringe krimp in werkgelegenheid. verloopt via het UWV. In tegenstelling tot een forse krimp in Haarlem- mermeer, Amsterdam en Schiphol, waar veel Almeerders werken.

WONEN EN WONEN, GEMEENTELIJK MOBILITEIT VASTGOED, PARKEREN EN MOBILITEIT

WAT IS DE ACTUELE 5: Aantal FIGUUR 8: kortparkeerders Verkeersintensiteit (beide de centrumgebieden in richtingen) per week Almere (maandag t/menvrijdag) Stad (excl. Buiten tijdens STAND VAN ZAKEN? spitsuren op A6 parkeerders en A27 (Bron: Koolzaadveld, Hennepveld NDW) en Hospitaalgarage) (Bron: Parkeerbedrijf)

180.000 Jaar Maand Stad Buiten Stad minus 160.000 Koolzaadveld, Hennepveld en 140.000 Hospitaalgarage 120.000 2019 jan 206.424 47.515 126.121 2019 feb 229.602 44.208 138.284 100.000 2019 mrt 224.027 42.864 134.453 2019 apr 209.768 39.706 126.736 80.000 2019 mei 221.448 47.623 138.667 2019 jun 214.900 44.921 136.428 60.000 2019 jul 219.665 43.597 133.721 40.000 2019 aug 205.895 39.208 124.723 2019 sep 202.169 42.461 129.655 20.000 2019 okt 232.342 37.150 141.161 2019 nov 227.451 46.047 139.740 0 2019 dec 249.922 48.598 155.856 2020 jan 219.765 37.813 132161 jan

apr feb mrt

mei jun jul aug sep okt nov

jan

mrt apr dec

feb

mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb 2020 feb 210.453 39.213 130673 2019 2020 mrt 137.884 37.714 2020 84764 2021 2020 apr 70.754 31.359 43831 Stad Buiten 2020 mei 131.560 34.584 83515 2020 jun 174.359 34.388 112759 2020 jul 196.695 31.636 125940 2020 aug 189.960 40.897 121953 • De parkeeropbrengsten staan onder druk. Zie • De vraag naar én bouw van woningen blijft door- 2020 sep 187.823 35.029 116488 2020 okt 188.913 41616 117275 figuur 8. 2020 gaan. Een aandachtspunt is om het werk met nov 168.338 38034 100764 • Zodra er versoepelingen komen en mensen 2020 inachtneming van de coronamaatregelen veilig uit dec 137.650 45738 80058 2021 jan 45.026 36917 41.225 gevaccineerd zijn, zal handhaving ook weer vaker 2021 te voeren. Controles bij mensen thuis zijn bijvoor- feb 44.934 31647 40.679 brandveiligheidscontroles uitvoeren. Nu voeren beeld lastiger, net als toezicht op de bouw. Hier- sommige instellingen zelf hun controle op brand- door loopt het aantal handhavingsdossiers op. veiligheid uit. • Er zijn minder verplaatsingen dan voor corona • Er wordt maatwerk geleverd voor huurders van en er zijn minder drukke spitsen (spreiding van het gemeentelijke vastgoed. Een paar huurders reizen over de dag).

De verkeersintensiteit op de hebben gevraagd of zij eerder van hun huurcon- wegen is wel weer gestegen ten opzichte van de tract af kunnen, omdat de schulden anders te eerste en tweede golf. Dit is een landelijke trend. hoog oplopen. • Er wordt minder gebruik gemaakt van het open- • In MRA-verband signaleren makelaars een gro- baar vervoer, maar nog altijd wel meer dan het tere vraag naar ruime(re) woningen. Daarnaast is landelijke gemiddelde. En het fietsgebruik is ook er minder vraag naar woningen door expats. gestegen. • Er wordt op landelijk niveau gesproken over de duur van de corona-overbruggingsgelden voor het openbaar vervoer. Dit kan effect hebben op de kostendekkingsgraad (voor langere termijn).

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 13

WAT ZIJN DE MAATREGELEN OM DE EFFECTEN VAN CORONA TE VERLICHTEN?

MAATREGEL KORTE OMSCHRIJVING AANPAK

Bescherming medewerkers Bescherming voor medewerkers die in de uitvoering moeten werken, verbeterslag digitalisering zodat werkzaamheden en dienstverlening zoveel mogelijk digitaal door kunnen gaan.

Aanvraag beschikbaar- Vanuit het Rijk wordt geld beschikbaar gesteld zodat het openbaar vervoer kan blijven rijden. Om heidsvergoeding openbaar zo te voorkomen dat er te veel moet worden afgeschaald en te zorgen dat vervoersbedrijven de vervoer bij het ministerie crisis doorstaan. van Infrastructuur en Waterstaat

Haltemarkering op drukke De haltemarkering moet leiden tot een betere spreiding van reizigers. Er is nog geen evaluatie haltes geweest om te meten hoe effectief de markeringen zijn.

WAT IS DE VERWACHTE TREND?

• Mogelijk komen er meer mensen in de financië- • Afschalen van het openbaar vervoer was/is nodig. le problemen waardoor zij hun woonlasten niet Het dilemma is dat op de langere termijn reizi- meer kunnen betalen. Dit kan leiden tot meer gers voor de auto kunnen gaan kiezen in plaats vraag naar sociale huurwoningen en tot meer voor het openbaar vervoer, wanneer de dienstre- urgentieaanvragen. geling te lang én te veel wordt afgeschaald. • Vermoedelijk trekt het verkeersbeeld op lan- ge termijn bij, maar heeft de coronacrisis een blijvend effect op het mobiliteitsgedrag. Het kan bijvoorbeeld zijn dat mensen ook in de toekomst meer thuiswerken.

OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID

VEILIGHEID

WAT IS DE ACTUELE STAND VAN ZAKEN?

• Afname woninginbraken en andere vormen van onlinewereld (een bestaande trend die versneld is traditionele criminaliteit in de woonomgeving door corona). (bijv. fietsdiefstal, vernielingen, winkeldiefstal) • Eén van de gevolgen van de coronamaatregelen i.v.m. meer aanwezigheid van bewoners. Het aan- is dat er een grote aanwezigheid van jongeren in tal geregistreerde misdrijven zit op een verge- de publieke ruimte is. Jongeren kunnen minder of lijkbaar niveau als 2017 en 2018. Dit komt vooral niet naar school, zijn niet geoorloofd bij vrienden doordat criminaliteit zich heeft verplaatst naar de op bezoek te gaan en beschikken over meer vrije

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 14

tijd dan voorheen. Uit verveling en behoefte om • De onvrede met de coronamaatregelen uit zich elkaar te zien, spreken jongeren buiten af. Het ook in Almere in een toename van het aantal de- gevolg daarvan is dat omwonenden, die veel meer monstraties en betogingen. Dit kunnen ook kleine thuis zijn, meer last hebben van de jongeren en demonstraties zijn van enkele personen, die nooit daarover meer meldingen maken. Ook melden de het nieuws halen. omwonenden als jongeren zich niet houden aan • Afname van het draagvlak voor coronamaatrege- de 1,5 meter of met te veel jongeren tegelijkertijd len is zichtbaar op sociale media bij o.a. jeugd en buiten zijn (samenscholing). bij volwassenen die complottheorieën aanhangen. • Sinds het ingaan van de avondklok ontstond Vanuit de aanpak radicalisering wordt hier scherp grotere onvrede, die op sociale media duidelijk op gelet. Er is in Almere nog geen sprake van een zichtbaar was. Er werd opgeroepen tot rellen. verandering in het radicaliseringsbeeld. Deze zijn uitgebleven, maar dit scheelde niet veel, het broeit wel.

WAT ZIJN DE MAATREGELEN OM DE EFFECTEN VAN CORONA TE VERLICHTEN?

MAATREGEL KORTE OMSCHRIJVING AANPAK

Integrale samenwerking Avondklokrellen tegengaan door samenwerking gemeente, politie, De Schoor, Ondernemers­ om avondklokrellen en vereniging Stadscentrum Almere (OVSA). Jeugdboa’s en jongerenwerk hebben online de situatie escalaties tegen te gaan gemonitord. Jongeren die opriepen tot verzamelen zijn opgespoord en benaderd. Tijdens de risicomomenten hebben politie en boa’s gezamenlijk toezicht en handhaving uitgevoerd. Deze maatregel lijkt een positieve bijdrage te hebben gehad op het uitblijven van rellen.

Voorlichtingscampagnes ter Extra inzet van voorlichtingscampagnes voor burgers en ondernemers om alert te zijn op de preventie van cybercrime risico’s van cybercrime. Doel is meer bewustwording bij bewoners en ondernemers over de gevaren van digitalisering.

WAT IS DE VERWACHTE TREND?

• Blijvend verzet tegen de coronamaatregelen bij • Toename cybercriminaliteit zal zich blijven de jeugd, wat zich uit in blijvende dreiging van voortzetten, ook wanneer de coronamaatregelen rellen. Bij volwassenen uit zich het verzet in de worden afgeschaald, omdat de gelegenheids- behoefte aan demonstraties en aanhangen van structuur (waarin mensen blijvend meer thuis- radicale complottheorieën. Dit is een aandachts- werken en meer online aanwezig zijn) blijvend punt. veranderd is.

HANDHAVING

WAT IS DE ACTUELE STAND VAN ZAKEN?

• De horeca- en andere ondernemers houden zich • Uit diverse hoeken komen signalen van onderne- aan de maatregelen, maar het is duidelijk dat de mers die een noodkreet doen en sneller emotio- koek voor velen op is. Er zijn ook steeds meer neel worden. Het is een uitdaging om in de ‘coro- mensen die hun steun betuigen voor (horeca)on- namoeheid’ met elkaar te blijven samenwerken dernemers die overwegen om toch open te gaan. en in verbinding te blijven.

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 15

• Dat het draagvlak afneemt, is ook merkbaar aan stratie plaats. Juist in deze periode is het dan ook de oproepen van ‘dance for freedom’, waarbij extra alert zijn op de maatregelen die van toepas- mensen op een bepaald tijdstip op muziek gaan sing zijn in het kader van corona. dansen op een eigen locatie, of afgesproken lo- • Handhaving op de coronamaatregelen is meer catie. Met als doel de vrijheid terug te winnen. De informatiegestuurd. Vanuit cameratoezicht en animo voor deze oproepen is beperkt. De eerste sociale media screening wordt gericht samen keer kwamen ongeveer 30 mensen bij elkaar en opgetreden door handhaving en politie om opstoo daarna waren het nog maar twee tot vier mensen. tjes te voorkomen. • De afstemming en samenwerking met de politie is • De vraagstukken voor handhaving zijn toegeno- goed. Er zijn korte en snelle lijnen om gezamenlijk men, zoals het handhaven van de coronamaat- incidenten te voorkomen of klein te houden. regelen, overlastmeldingen en afvaldumpingen. • Daar waar we jarenlang maar enkele demonstra- Dit legt druk op de capaciteit van handhaving. De ties per jaar hadden in Almere, vindt er de laatste afvaldumpingen worden dagelijks met de reini- maanden in Almere bijna elke week een demon- ging opgepakt.

WAT ZIJN DE MAATREGELEN OM DE EFFECTEN VAN CORONA TE VERLICHTEN?

MAATREGEL KORTE OMSCHRIJVING AANPAK

Proactief contact met Het invoeren van click & collect zorgt mogelijk voor rijen, zeker bij winkels met veel producten ondernemers tegen lage prijzen. Er is één coördinator vrijgemaakt om met ondernemersverenigingen in diverse stadscentra te overleggen.

De ondernemersvereniging Als er signalen binnenkomen stemt de ondernemingsvereniging dit af met handhaving. Hierdoor heeft het toezicht op hoeft handhaving hier niet volledig op ingezet te worden en is de onderlinge relatie versterkt. deurbeleid gecoördineerd

WAT IS DE VERWACHTE TREND?

• Wijzigingen van coronamaatregelen leveren overlast toe. Denk hierbij aan parkeren, geluids- altijd extra werk op voor stadstoezicht, omdat overlast en toezicht op de drank- en horecawet. de werkprocessen en -instructies wijzigen voor Anderzijds gaan recreatieaangelegenheden handhavers. Er moet afstemming worden gezocht (parken, recreatieplassen, terrassen) vollopen met zowel de ketenpartners als ondernemers. En en is het moeilijk om de 1,5 meter te handhaven. gelijktijdig komen er veel vragen vanuit onderne- Hierdoor komt er een grote druk op stadstoezicht mers die duidelijkheid willen over de mogelijkhe- en de politie te liggen. De beschikbare capaciteit den en zij verwachten direct duidelijke antwoor- in relatie tot de verwachtingen zal dan een dilem- den op de vragen. ma worden en het kan zijn dat reguliere taken • Als de coronamaatregelen aanhouden of strenger dan blijven liggen. worden, neemt de coronamoeheid waarschijn- • Met het toenemen van de vaccinatiegraad kan er lijk toe en gaan mensen zich verzetten tegen de wellicht ook onduidelijkheid ontstaan in het na- maatregelen. Dit kan leiden tot demonstraties, volgen van de regels. Mensen die al gevaccineerd meer aanhangers van complottheorieën en over- zijn kunnen in de openbare ruimte ineens minder tredingen.

In dat geval zal er meer vraag zijn naar afstand houden, of mogen misschien straks zelfs handhaving van de politie en stadstoezicht. meer dan mensen die niet gevaccineerd zijn. Dat • Als de coronamaatregelen versoepelen, nemen kan leiden tot extra spanningen tussen mensen in enerzijds de leefbaarheidsvraagstukken en de openbare ruimte.

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 16

SAMENLEVING EN WELZIJN

LEEFBAARHEID, WMO, SOCIALE COHESIE, WIJKTEAMS EN VRIJWILLIGERSWERK

WAT IS DE ACTUELE FIGUUR 9: Aantal aanvragen buurtbemiddeling per maand (cijfers geüpdatet na STAND VAN ZAKEN? verschijnen Corona Monitor) (Bron: De Schoor) Jaar maand Aantal aanvragen 50 2019 jan 20 2019 feb 18 45 2019 mrt 22 40 2019 apr 20 2019 mei 23 35 2019 jun 18 30 2019 jul 33 2019 aug 28 25 2019 sep 12

25 2019 okt 24 20 2019 nov 18 15 2019 dec 9 2020 jan 30 10 2020 feb 23 2020 mrt 10 5 2020 apr 32 0 2020 mei 38 jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb 2020 jun 40 2020 jul 25 2019 2020 aug 2020 47 2021 2020 sep 15 2020 okt 29 2020 nov 24 • Onder ouderen lijkt het gebruik van digitale midde- onder bewoners: boodschappen doen voor elkaar, 2020 dec 8 2021 jan 29 len, zoals bijvoorbeeld videobellen, te zijn toegeno- praat­jes in de straat, koken voor elkaar. Daar- 2021 feb 25 men. Ouderen maken hier meer dan voor de lock- naast zijn er meer bewoners vrijwilliger gewor- down gebruik van. Hier kan op worden ingespeeld den om vuil te prikken. in het aanbod van voorzieningen en ondersteuning • De Schoor signaleert dat de toeloop van vrijwilli- (ook voor/door mantelzorgers en vrijwilligers). gers nu minder is, én niet op kan tegen het verlies • De doelgroep met de meest eenzame mensen van vrijwilligers. Maatjesprojecten, buurthuizen verlegt zich nu ook meer naar mensen rond de 40 etc. draaien op (oudere) vrijwilligers. Die durven die geen partner of kinderen hebben. nu vaak niet bij elkaar te komen. Er zijn ook voor- • De conversatiegroepen zijn weggevallen in de beelden dat dat wel gebeurde, maar dat mensen buurtcentra dus de taalachterstand loopt waar- besmet raakten en ziek werden. schijnlijk op.

• Mensen kunnen elkaar niet meer ontmoeten in • Medewerkers lijken (wijkwerkers) steeds meer hun eigen buurtlokaal. Dit leidt tot alternatieve behoefte te hebben om hun werk in de wijken uit creatieve oplossingen, maar de alternatieven zijn te voeren i.p.v. vanuit huis. Ze zijn met gerichte op lange termijn niet zo goed als mensen elkaar acties present in de wijk, maar missen de inloop- gewoon ontmoeten. spreekuren en zijn bang om de meest kwetsbare • Bij ouderen en alleenwonenden zien we in toe- bewoners onvoldoende te bereiken. nemende mate isolement en eenzaamheid. Van • In de laatste lockdown wordt vaker agressief hen horen we het gebrek aan perspectief en het gedrag bij inwoners gesignaleerd. Dat wordt gevoel van oneindigheid van het isolement. bijvoorbeeld gezien door agressief gedrag van • Bij gezinnen met thuiswonende kinderen en ouders op playgrounds of speelveldjes. In 2020 thuiswerkende ouders zien we dat iedereen op ontving De Schoor 31% meer aanvragen voor elkaars lip zit. Toenemende spanningen en on- buurtbemiddeling dan in 2019. Ook in de eerste vermogen om rustig te blijven leiden sneller tot maanden van 2021 is het aantal aanvragen hoog. pedagogisch onvermogen en gedragsproblemen. Ten opzichte van 2019 is er vooral een stijging te • Wijkwerkers signaleren meer spanningen in zien in de tweede helft van 2020. Zie figuur 9. relaties.

In afwachting van een scheiding wonen • In het begin van de crisis voelden meer mensen echtparen vaak noodgedwongen langer onder zich betrokken bij andere mensen. Zo ontstond één dak, omdat informele oplossingen (tijdelijk bredere betrokkenheid van het bedrijfsleven en bij vrienden of familie intrekken) in coronatijd niet mensen die zich normaal niet vrijwillig inzet- voor de hand liggen. We zien meer meldingen ten. Kleine verbindende initiatieven ontstonden over onveilige thuissituaties.

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 17

WAT ZIJN DE MAATREGELEN OM DE EFFECTEN VAN CORONA TE VERLICHTEN?

MAATREGEL KORTE OMSCHRIJVING AANPAK

Humanitas Een maatjesproject om 75+’ers te bereiken en een jaar lang te koppelen aan een maatje om de (vrijwilligersorganisatie), eenzaamheid te beperken. aanpak eenzaamheid

Beschikbaarheid van Het bevorderen van de sociale cohesie, mensen kunnen elkaar blijven vinden middels kleine wijkbudget initiatieven.

Ally Blijft Binnen, Persoonlijke kaartjes en voedselpakket voor wie een poster voor het raam had, om mensen een kaartenproject en hart onder de riem te steken. posteractie

Maatregel de Schoor: Langsgaan bij mensen voor een kopje koffie aan de deur om oudere mensen of eenzame bewoners bakkie aan de deur uit huis te krijgen voor een praatje.

Maatregel Buurthopper Boodschappen langsbrengen bij kwetsbare groepen met als doel elkaar te helpen in tijden van nood.

Omgaan met agressiviteit Alle wijkwerkers zijn eind 2020 getraind in het omgaan met emoties en agressie. bij bewoners ten gevolge van de coronamaatregelen

Meer initiatieven vanuit de Wijkteams hebben actief contact gelegd met bewoners door o.a. straatbezoek (in meerdere wijkteams om bewoners straten aanbellen bij mensen en informeren naar hun welbevinden), interviews met ouderen en actief te bereiken. bezoeken van wijkvrijwilligers met een presentje. Rondom de feestdagen zijn kerstpakketten gebracht aan mensen die wat extra’s konden gebruiken en zijn -samen met scholen- kerstkaarten bezorgd bij ouderen. Kortom: met kwetsbare bewoners wordt voortdurend contact gezocht om vinger aan de pols te houden.

WAT IS DE VERWACHTE TREND?

• Een aantal vrijwilligers is tijdelijk gestopt van- van de coronacrisis meegenomen in het regulie- wege corona. De verwachting is dat deze vrij- re werk. Om het werk goed uit te kunnen voeren willigers, zodra het veilig kan en er activiteiten worden nu andere methodes/middelen ingezet. mogelijk zijn, weer aan de slag gaan. Vrijwilligers, Om in contact en verbinding te blijven met de en zeker degenen die in een kwetsbare positie inwoners, wordt er bijvoorbeeld meer gebruik verkeren, hebben behoefte aan contacten in de gemaakt van instructiefilmpjes. Hier zal in de toe- buurt, aan betekenisvol mee kunnen doen. komst ook meer gebruik van gemaakt worden. • Er is een nieuwe groep vrijwilligers opgestaan, • De knelpunten worden waarschijnlijk alleen maar zoals bijvoorbeeld de ‘coronamaatjes’, die hulp en erger naarmate de maatregelen voortduren. Lan- ondersteuning geven aan buurtgenoten. Van deze delijk worden er middelen beschikbaar gesteld nieuwe groep verwachten we wél dat een aantal voor het welzijn van de inwoners (coronasteun- stopt als buurtgenoten zich weer meer zelf kun- pakket). Tegelijk mag er nog maar erg weinig nen redden zodra er versoepelingen komen. georganiseerd worden met de huidige maatrege- • Er wordt een toename van aanvragen verwacht len, terwijl de oplossing toch vaak ligt het in het op het moment dat versoepelingen dit mogelijk sociale contact.

Dat is een dilemma. maken. Denk aan: de wachtlijst Buurtbemidde- • Bij het aanhouden van de maatregelen wordt er ling, het opstarten van alle activiteiten in de wijk een toename verwacht van eenzaamheid onder in de buurtcentra en Buurtkamers, het oude- een grotere doelgroep, oplopende taalachter- renwerk, waar in coronatijd anders is gewerkt, standen en meer meldingen huiselijk geweld. maar waar projecten als Wegwijs in Almere weer • Zodra de wijkteams weer inloopspreekuren opgepakt worden zodra het kan. kunnen organiseren en dat niet op afspraak hoeft, • In het welzijnswerk worden de positieve lessen kan er gericht actie worden ondernomen om

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 18

bewoners te betrekken en te verbinden. Door de • De wijkteams verwachten dat na de lockdown het huidige beperkte bereikbaarheid vallen er kwets- aantal vragen van bewoners op het gebied van bare inwoners buiten de boot. Dit belemmert het financiën, huiselijk geweld, opvoedvragen, schei- werk om preventief aan de slag te kunnen. dingsproblematiek en huisvesting stijgt.

AFVAL, ONDERHOUD EN MELDINGEN OPENBARE RUIMTE

WAT IS DE ACTUELE STAND VAN ZAKEN?

• Het aantal afvaldumpingen en verkeerd aangebo- • Er zijn meer meldingen openbare ruimte, voor- den afval in de wijken is minder hoog dan tijdens al wegens afvaldumpingen, maar ook wegens de eerste golf, maar houdt aan. Grofvuil had een meer verzoeken aan Stadstoezicht. De toon van achterstand, maar die is ingelopen door extra de meldingen lijkt feller dan aan het begin van de inzet. De gemiddelde wachttijd is weer 2 weken. coronacrisis. Op de afvalperrons is het nog altijd drukker dan • Verder zien we dat er meer vraag is naar (met voor corona en het afstand houden leidt tot lange name wilde) dierenopvang, enerzijds wegens de wachtrijen voor de auto’s. egelziekte en anderzijds wegens toename van • Het gebruik van de buitenruimte is toegenomen. mensen in de natuur. Dat houdt ook in dat men meer waarneemt in de openbare ruimte en tegelijkertijd de openbare ruimte opnieuw gewaardeerd wordt in Almere.

WAT ZIJN DE MAATREGELEN OM DE EFFECTEN VAN CORONA TE VERLICHTEN?

MAATREGEL KORTE OMSCHRIJVING AANPAK

Afstemming hotspots Er is dagelijks afstemming met Handhaving over de hotspots. In de eerste golf was dit lastiger, nu afvaldumpingen is duidelijk waar de hotspots liggen en wordt er gericht gereden.

Scenario's eventuele Stadsreiniging maakt scenario’s op basis van het personeelsbestand en het aantal wagens om nieuwe besmettingsgolf te kijken wat bij een nieuwe golf de maximale dienstverlening kan zijn en waar eventueel moet worden afgeschaald.

Groenonderhoud op orde De Tomingroep (dagelijks verzorgend groenonderhoud) heeft veel last gehad van de crisis, met name rondom de inzetbaarheid van kwetsbaar personeel. Dit heeft in 2020 geleid tot ingrijpen vanuit de gemeente in de geleverde kwaliteit. Er wordt ambtelijk en bestuurlijk hard gewerkt om herhaling te voorkomen. Dat het groenonderhoud op het juiste niveau is, moet zichtbaar worden in maart/april 2021.

Looproutes en zichtbare Er zijn diverse interventies geweest om de openbare ruimte, vooral in de centra, logischer in 1,5m maatregelen in de te delen. Drukke plekken zijn afgesloten of beter handhaafbaar gemaakt met hekwerken; de openbare ruimte skatebaan in Buiten en gronddepots wegens motorcrossers.

Ondernemersverenigingen In de stadscentra is samen met de winkeliers gekeken hoe we de bezoekers zo verantwoord en vastgoedeigenaren mogelijk kunnen laten bewegen in de openbare ruimte en in de winkels. werken samen in centra

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 19

WAT IS DE VERWACHTE TREND?

• De verwachting is dat het aanbod van restafval • In het voorjaar wordt ook de tuin onder handen stabiel zal blijven, het aanbod van grof afval en genomen. In maart worden de bladkorven weer dumpingen wordt continu gemonitord. Moge- geplaatst. Maar in combinatie met een volgende lijk dat het aanbod op deze punten de komende golf zou dat problemen kunnen geven met dum- maanden verandert. pingen. • In het voorjaar zullen mensen weer meer naar buiten willen en zullen de maatregelen herijkt moeten worden op de dan geldende richtlijnen en regels.

CULTUUR, VRIJE TIJD EN SPORT

WAT IS DE ACTUELE STAND VAN ZAKEN?

• Steeds meer sportaanbieders raken de energie • Het uithoudingsvermogen wordt op de proef kwijt wegens een gebrek aan perspectief. De gesteld. Het is voor culturele organisaties (som- inmiddels aangekondigde ‘verruiming’ of ‘correc- mige dreigen failliet te gaan) en individuele tie’ zoals het wordt genoemd, biedt voor weinigen kunstenaars moeilijk om de energie te behouden voldoende handvatten om het positieve gevoel en naar de toekomst te kijken. Ook zijn culturele weer terug te krijgen. organisaties bang dat publiek/cursisten/vrijwilli- • De culturele organisaties steunen elkaar, nu gers wegblijven na corona. iedereen in een ‘noodsituatie’ zit. Er is meer • De amateurverenigingen geven aan dat ze het saamhorigheid binnen de Almeerse Basisinfra- mentaal zwaar hebben. Juist deze verenigingen structuur Cultuur (ABC). Ook ervaren de organi- zijn gestoeld op gezelligheid, aandacht en steun. saties steun van het Almeerse publiek. Veel verenigingen zijn andere ruimten gaan huren • Dankzij het steunpakket van het Ministerie van om op 1,5 meter afstand te repeteren, maar dat is OCW hebben we het Coronapakket Cultuur op dit moment ook niet mogelijk. kunnen samenstellen. Dit biedt culturele orga- • De financiële positie van sportverenigingen nisaties steun om in deze tijd te overleven en te verslechtert, terwijl de kosten deels doorlopen.

transformeren naar een nieuwe tijd waarin an- Er zijn namelijk maar beperkte buitensportmo- dere concepten (digitale presentaties, podcasts, gelijkheden en er worden geen amateurwedstrij- streamen van voorstellingen) en verdienmodellen den gespeeld. Hierdoor zeggen leden soms hun nodig zijn. Vooral dit laatste biedt culturele instel- contributie op, of willen reeds betaalde contri- lingen weer perspectief. butie terug. Ook zijn de kantines al langere tijd • Het aantal organisaties dat overlevingssteun aan- gesloten. vraagt in het Coronapakket Cultuur, dus organi- saties die het financieel zwaar hebben, is rond de 10 van de 28 organisaties die deel uitmaken van de ABC.

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 20

WAT ZIJN DE MAATREGELEN OM DE EFFECTEN VAN CORONA TE VERLICHTEN?

MAATREGEL KORTE OMSCHRIJVING AANPAK

Start zwemlessen t/m 12 Kinderen tot en met 12 jaar kunnen weer zwemles volgens voor hun A, B of C diploma. Zwembaden jaar mogen open, uitsluitend voor deze functie. Zodat meer kinderen zwemvaardig zijn voor de zomer.

Samen sporten ook voor Volwassenen vanaf 27 jaar mogen weer op sportaccommodaties buiten gezamenlijk sporten met 27+’ers maximaal vier personen. Sporten voor deze groep op andere locaties buiten is onder begeleiding toegestaan met maximaal vier personen op initiatief (of in opdracht) van de gemeente.

Coronapakket Cultuur Het steunpakket bestaat uit coulance met betrekking tot het niet behalen van prestaties om te voorkomen dat organisaties omvallen en om organisaties te steunen bij het naleven van de maatregelen en transformatie naar andere concepten.

Steunpakket voor de lokale Dit betreft een groot steunpakket om gemeenten te helpen de lokale culturele infrastructuur te culturele infrastructuur steunen. Het ministerie van OCW steunt in de breedte en er zijn geen specifieke prestaties aan (algemene uitkering) verbonden. door het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap

Cultuurregeling Corona van Er is maximaal 2.500 euro beschikbaar gesteld voor culturele organisaties die aanpassingen de provincie Flevoland moeten doen van culturele producties. Daarnaast is er maximaal 25.000 euro voor reeds structureel gesubsidieerde organisaties voor aanpassingen aan culturele producties. Om te stimuleren om cultuur doorgang te laten vinden, ondanks de coronamaatregelen. Alle maatregelen samen (dus ook van OCW en de gemeente) maken dat er weinig faillissementen zijn.

Communicatie over De gemeente informeert de sportverengingen over de rijksmaatregelen, waar zij aanspraak op regelingen kunnen doen.

Maatregel Op verzoek van de gemeente wordt er gerichter inzet gepleegd op de playgrounds voor kwetsbare buurtsportcoaches in doelgroepen door de buurtsportcoaches. Met als doel kwetsbare doelgroepen in beeld én actief te opdracht van de gemeente houden.

Maatregel sportakkoord Eind 2020 is via het Lokaal sportakkoord de mogelijkheid geboden om 750 euro aan te vragen door Almere, corona doorstart alle sportaanbieders in Almere. Hier is 46 keer gebruik van gemaakt. Het doel is een financiële bijdrage verlichting voor sportaanbieders.

WAT IS DE VERWACHTE TREND?

• De (financiële) situatie van sportaanbieders wordt • Het Coronapakket Cultuur is eindig. Als er dezelf- steeds uitzichtlozer. Het is de vraag hoe toe- de type aanvragen binnenkomen worden er ge- komstbestendig de aanbieders zijn als de maat- sprekken gevoerd hoe culturele partijen kunnen regelen aanhouden. samenwerken, door bijvoorbeeld apparatuur voor • Dankzij het Coronapakket Cultuur wordt verwacht digitale kunstvormen te delen. dat er meerdere partijen door de crisis komen. • Het aantal faillissementen in de vrijetijdssector Maar voor individuele kunstenaars of cultureel gaat oplopen. ondernemers zal het zwaarder zijn. Het algemene beeld is dat veel evenementenorganisatoren en zpp’ers de cultuursector vaarwel hebben gezegd.

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 21

KCC TOP5 TOP 5 ONDERWERPEN KLANTCONTACTCENTRUM FEBRUARI/MAART 2021

1 2 4 Burgerzaken, het is voor Gemeentelijke belastingen, TONK, vragen over de rege- burgers niet mogelijk om via elk jaar zijn er in februari/ ling ‘Tijdelijke Ondersteuning de digitale balie afspraken maart vragen over de ver- Noodzakelijke Kosten voor te maken. Het KCC bepaalt stuurde aanslagen. Dit is onge- zelfstandigen’. telefonisch welke afspraken veer gelijk als andere jaren. urgent zijn en welke niet om zo de beperkte capaciteit van de fysieke balie optimaal te benut- 3 5 ten. Hierdoor zijn er 45 procent Tweede Kamerverkiezing, Bouwkavels, Bouwkavels, meer telefoontjes over burger- vragen over niet ontvangen vragen over het kopen van een zaken dan normaal. Doordat stempassen e.d. kavel. Dit heeft er o.a. mee te het afrijden weer is begonnen maken dat een functie op de is er ook een zichtbare toename website van de Kavelwinkel van rijbewijsaanvragen. niet goed werkte.

Twee onderwerpen hebben een duidelij- over de TONK. Een aankondiging/wijziging ke relatie met de coronamaatregelen. De van landelijke regelingen voor ondernemers/ toename van het aantal telefoontjes over zelfstandigen leidt meestal tot in lokale on- burgerzaken, door de sluiting van de digitale dersteuningsvragen die bij het KCC terecht- balie en beperkte capaciteit bij de balie in komen. het gemeentehuis. Evenals als de vragen

COLOFON Teksten en grafieken Unit Strategie, team Onderzoek & Statistiek en de Raadsgriffie

Vormgeving en fotografie Communicatie, team Reactie en Creatie

Contact cmvankeulen @almere.nl

Dit is een uitgave van de gemeente Almere. Gebruik van de gegevens is toegestaan met bronvermelding.

CORONA THERMOMETER VAN DE STAD #2 I 22

GESPREKSWIJZER | KEUZES EN DELEN

ONDERWERP NUMMER DATUM BIJEENKOMST

Raadsvoorstel Vaststelling bestemmingsplan Kruisstraat Almere Haven RV-19/2021 8 april 2021

INITIATIEFNEMER GESPREKSVORM TOELICHTING OP GESPREKSVORM

INW ONERS INFORMEREN Wilt u inspreken? Zie: https://gemeenteraad.almere.nl/invloednu VERKENNEN RAAD VAN ALMERE Behandelwijze KEUZES EN DELEN • Mening van de fracties, inclusief politieke vragen PRESIDIUM VAN DE RAAD DEBATTEREN • Reactie van de portefeuillehouder COLLEGE B&W BESLUITEN • Conclusie voorzitter over vervolg

SAMENVATTING OBSERVATIES PRESIDIUM

Het college stelt de raad voor het bestemmingsplan Kruisstraat Almere Haven in Via een raadsbrief van 4 februari 2020 is de raad over te ter inzagelegging van dit het centrum van Almere Haven ongewijzigd vast te stellen. Het gaat om een (ontwerp)bestemmingsplan geïnformeerd. In deze raadsbrief wordt de zogenaamd ‘postzegelbestemmingsplan’, dat is opgesteld voor de bestaande voorgeschiedenis van uitbreiding en herontwikkeling van de Vomar in Almere Vomar en de leegstaande kantoren erboven. Het bestemmingsplan maakt het Haven geschetst, die teruggaat tot 2014. In het raadsvoorstel wordt aangegeven mogelijk de kantoren te vervangen door 21 appartementen. Het bestemmingsplan dat vanwege “de lange looptijd” van het project dit stadsvernieuwingsplan op de maakt deel uit van het stadsvernieuwingsproject Centrum Haven. Visie 2040 & Aanpak 2020-2024 vernieuwing binnenring van Almere Haven vooruitloopt. Het presidium kan zich voorstellen dat deze lange looptijd nadere Op het plan zijn 4 zienswijzen ingediend. Deze gaan met name over de aspecten toelichting vraagt van het college. bouwhoogte en schaduwwerking op aangrenzende woningen en op een horecaterras aan de overzijde van de supermarkt. LEES MEER

ROLLEN VAN DE DEELNEMERS i DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE

LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN

INWONER

RAADSLEDEN

COLLEGE

OBSERVATIES PRESIDIUM (VERVOLG)

OBSERVATIES PRESIDIUM

Temeer daar uit het raadsvoorstel blijkt dat bijna twee jaar is gepasseerd tussen een tweetal informatiebijeenkomsten (april en juli 2018) in voorbereiding op de bestemmingsplanprocedure en de terinzagelegging van het ontwerp bestemmingsplan (van 5 maart tot 15 april 2020). Waarbij overigens wordt aangegeven dat bij de start van de inzagetermijn (wederom) een inloopavond is gehouden voor bewoners en belanghebbenden.

Gelet op de al doorlopen participatiemomenten in de voorfase van deze projectontwikkeling is ervoor gekozen om dit postzegelplan in procedure te brengen als B-plan volgens het Proces bestemmingsplannen Almere. Hierbij geeft het college aan dat geen raadsconsultatie in de ontwerpfase nodig is, omdat de raad al in de voorfase met een raadsbrief van 24 april 2018 geïnformeerd is over het stedelijke vernieuwingsproject voor dit deel van het centrum van Haven en het te volgen participatieproces.

Het presidium wijst erop dat in het Proces bestemmingsplannen Almere een B- plan is gedefinieerd als “een actualisatie bestemmingsplan waarvan ingeschat wordt dat er weinig speelt”, en dat afhankelijk van type plan belanghebbenden en de raad geïnformeerd of geconsulteerd worden over het ontwerp bestemmingsplan. Het college beargumenteerd in het raadsvoorstel echter niet dat er bij dit bestemmingsplan ‘weinig speelt’. In plaats daarvan wordt de keuze van het proces en het niet consulteren van de raad gebaseerd op al doorlopen participatie het in de voorfase informeren van de raad met een raadsbrief.

DOCUMENTEN / DOSSIERS / HISTORIE

ONDERWERP

Raadsvoorstel Vaststelling bestemmingsplan Kruisstraat Almere Haven

INHOUD

04-02-2020 Raadsbrief ‘Ontwerpbestemmingsplannen Appartementen Sluis en Kruisstraat Almere Haven’

24-04-2018 Raadsbrief ‘Project vernieuwing Vomar en omgeving Sluis, Almere Haven’

03-07-2015 Raadsbrief ‘Nieuw proces bestemmingsplannen en beheersverordeningen’

ROLLEN VAN DE DEELNEMERS

LUISTEREN INFORMEREN INSPREKEN BEVRAGEN MEESPREKEN UITSPREKEN

De feitelijke informatie Inwoners laten de raad Inwoners vertellen kort, Inwoners praten mee of de verschillende weten wat er leeft of bondig en ongehinderd over het geagendeerde politieke standpunten aan de hand is iets aan de raad onderwerp horen Aanmelden is nodig INWONERS uiterlijk op de dag van bespreken voor 12.00 uur via: raadsgriffie@almere.nl

Nog zonder oordeel (Debat) Raadsleden delen hun feiten, meningen, Raadsleden belangenafweging, opvattingen e.d. proberen anderen politieke overtuiging verzamelen van hun mening en/of keuze RAADSLEDEN te overtuigen

Kennisnemen van In openheid laten weten Het college Collegeleden proberen Het college neemt een inzichten en waar het om gaat of wat legt de raad dilemma’s anderen van hun standpunt in over het standpunten er aan de hand is voor mening te overtuigen geagendeerde inwoners/raadsleden onderwerp COLLEGE

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-19/2021 Carrousel 8 april 2021 1

ONDERWERP

Vaststelling bestemmingsplan Kruisstraat Almere Haven

BELEIDSVELD PORTEFEUILLEHOUDER

Ruimtelijke ordening M. Veeningen VRAGEN BIJ TELEFOON

S. Gratama; Johan van Dijk 06-52783757; 06-27071050 VOORGESTELD RAADSBESLUIT 1. In te stemmen met de Nota beantwoording zienswijzen bestemmingsplan Kruisstraat Almere Haven en de zienswijzen niet over te nemen, met uitzondering van enkele redactionele aanpassingen in de plantoelichting 2. Het bestemmingsplan Kruisstraat Almere Haven ongewijzigd vast te stellen, waarbij: a. het plan ‘Kruisstraat Almere Haven’, planidentificatie NL.IMRO.0034.BP1A10-vg01 in elektronische en analoge vorm is vastgelegd; b. gebruik is gemaakt van de Grootschalige Basiskaart en de Basisregistratie Kadaster van 28 februari 2019. 3. Geen exploitatieplan vast te stellen.

WAT IS DE ESSENTIE VAN DIT VOORSTEL EN WAT WORDT VAN DE RAAD GEVRAAGD? Per raadsbrief van 4 februari 2020 hebben wij uw raad geïnformeerd omtrent de ontwerp (postzegel) bestemmingsplannen Kruisstraat Almere Haven en Appartementen Sluis, als onderdeel van het stadsvernieuwingsproject Centrum Haven. De ontwerp bestemmingsplannen hebben, na instemming van het college op 4 februari 2020, van 5 maart tot en met 15 april 2020 ter inzage gelegen.

Het stadsvernieuwingsproject Centrum Haven beoogt: • Het realiseren van meer evenwicht in woonmilieus door toevoeging van woningen in het middensegment (koop en huur) aan de overheersend sociale woningvoorraad in centrum Haven; • Verdichting van functies in het centrum; • Vergroening en verduurzaming van de openbare ruimte en de parkeergarage.

In dit voorstel ligt de vaststelling van het bestemmingsplan Kruisstraat Almere Haven aan u voor. Dit postzegelbestemmingsplan bestaat uit de uitbreiding van de Vomar supermarkt en de transformatie van leegstaande kantoren boven de supermarkt naar 21 woningen. De uitbreiding van de supermarkt past binnen het huidige bestemmingsplan, maar voor de transformatie van kantoren naar de woningen erboven is een planherziening nodig. Door projectontwikkelaar Hoorne Vastgoed is de start bouw van de appartementen in voorjaar 2021 voorzien.

Voor de 32 appartementen aan Sluis is ook een planherziening nodig, omdat de bestemming verkeer- en verblijfsbestemming moet worden gewijzigd naar een woonbestemming. Voor dit postzegel bestemmingsplan loopt momenteel ook de procedure. Echter, omdat hiervoor ook een Milieueffectrapportage nodig is en de bouwplanning op zijn vroegst in het vierde kwartaal van 2021 start, volgt de besluitvorming voor vaststelling in het tweede kwartaal van dit jaar. Tegen het ontwerp bestemmingsplan voor onderdeel ‘Appartementen Sluis’ zijn geen zienswijzen ingediend.

Beslispunt 1. Tegen het ontwerp bestemmingsplan voor onderdeel ‘Kruisstraat Almere Haven’ zijn 4 zienswijzen ingediend. Deze betroffen met name de aspecten bouwhoogte en schaduwwerking op aangrenzende woningen van bezwaarmakers en op een horecaterras aan de overzijde van de supermarkt. De zienswijzen gingen in op de voorgenomen bouwhoogte van de ontwikkeling en in het bijzonder op de aspecten zoals bezonning, uitzicht en privacy. Er heeft een belangenafweging plaatsgevonden, waar het belang van omwonenden zorgvuldig is meegewogen. Vanwege de grote vraag naar woningbouw en het feit dat op basis van de uitgevoerde onderzoeken, zoals een bezonningsstudie, voor bezwaarmakers na

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

IN T E V U L L E N D O O R D E R A A D S G R I F F I E RV-NUMMER PROCEDURE PAGINA

RV-19/2021 Carrousel 8 april 2021 2

realisatie van de ontwikkeling nog steeds een goed woon- en leefklimaat gegarandeerd is en een goede bedrijfsvoering mogelijk is, is besloten om grotendeels niet in te stemmen met de zienswijzen. Op basis van de zienswijzen vindt één aanpassing plaats in de toelichting, door de onduidelijkheid weg te nemen voor wat betreft de hoogte van de voorgenomen ontwikkeling. In de toelichting van het ontwerp bestemmingsplan stond de omschrijving “twee of drie”-bouwlagen boven de supermarkt. Deze omschrijving was onduidelijk en is daarom aangepast naar een maximum bouwhoogte van 13 meter, zoals dit ook op de verbeelding is aangegeven. In het vigerende bestemmingsplan was de maximale bouwhoogte gesteld op 9 meter.

Een aantal bezwaarmakers is van oordeel dat hun woning minder waard wordt als gevolg van de planologische wijziging. Een eventuele planschadeprocedure staat echter los van de bestemmingsplanprocedure. Voor nadere informatie omtrent de planschadeprocedure is bij bezwaarmakers aangegeven dat zij contact kunnen zoeken met de gemeente. De kosten voor planschade kunnen door de gemeente worden verhaald op de projectontwikkelaar.

Op enkele redactionele aanpassingen in toelichting op het plan na vormen de zienswijzen dan ook geen aanleiding het ontwerp gewijzigd vast te stellen.

Beslispunt 2. Met dit postzegelbestemmingsplan wordt de transformatie van kantoren naar woningen het juridisch- planologisch mogelijk gemaakt. Voor de transformatie van kantoren naar woningen boven de supermarkt is parallel al een reguliere procedure voor de omgevingsvergunning opgestart. Met het vaststellen van dit bestemmingsplan wordt deze bestemmingswijziging ook juridisch-planologisch vastgelegd. Er is hiervoor gekozen omdat een bestemmingsplan meer zekerheid en een breder afwegingskader biedt en tegelijk de nodige flexibiliteit in de uitvoering voor de ontwikkelende partijen.

Er worden ambtshalve enkele aanpassingen voorgesteld in de plantoelichting. In paragraaf 5.10 van de toelichting van het bestemmingsplan is de stikstofberekening gewijzigd. Deze berekening is gewijzigd naar aanleiding van de nieuwe rekenmethode voor de AERIUS-calculator, die per 15 november 2020 is ingegaan. De resultaten zijn hetzelfde gebleven. Tevens is een verwijzing naar twee bijlagen (bijlagen nummers 12 en 13) toegevoegd. In deze bijlagen zijn de daadwerkelijke AERIUS-berekeningen voor de aanleg- en gebruiksfase opgenomen. Deze bijlagen zijn opgenomen als bijlagen bij de toelichting van het bestemmingsplan. Paragraaf 5.2 van de toelichting van het bestemmingsplan is aangepast en hierin is geconstateerd dat de beoogde ontwikkeling geen stedelijk ontwikkelingsproject op grond van artikel D 11.2 van het Besluit m.e.r. is. Het betrokken adviesbureau had dan ook ten onrechte een aanmeldnotitie opgesteld. Een aanmeldnotitie en daarop volgende m.e.r.-beoordeling is dus niet aan de orde voor deze transformatie. Om deze reden is bijlage 5 van de toelichting ‘aanmeldnotitie vorm vrije m.e.r.’ verwijderd. Door de verwijdering zijn de bijlagen vanaf bijlage 6 vernummerd naar bijlage 5, bijlage 6, enzovoort.