Visie openbare ruimte binnenstad Almelo - Bijlage 1 - Visie
Tekst van het document
Bij het inpassen van de fietsroute vraagt dit om een mogelijke herschikking van de markt en een check op de inpassing van andere grote evenementen. Koornmarkt De Koornmarkt blijft na herinrichting geschikt voor kleinschalige evenementen, zoals tentoonstellingen, sportevenementen en kleine podia. De ruimte zal iets beperkter zijn dan in de huidige situatie door nieuwe bomen en een waterelement. Dit vraagt om een goede inpassing en afstemming. Grotestraat Met de herinrichting en vergroening van de Grotestraat Noord is een deel van de evenementen uit het verleden reeds niet meer inpasbaar. Bij de herinrichting en gewenste vergroening van de overige delen van de Grotestraat kan gekeken worden welke evenementen wel inpasbaar zijn. Dit vraagt wellicht om een andere opstelling van kramen en routes van nood- en hulpdiensten. Ook het Grote Kerkplein kan onderdeel worden van deze evenementen. Amaliaplein Bij de herinrichting van het Amaliaplein verandert niets aan de huidige opzet of ruimtegebruik. De evenementen die hier plaatsvinden kunnen behouden blijven. Het Kolkje - parkeerterrein In de toekomst zou het parkeerterrein van Het Kolkje tijdelijk in gebruik genomen kunnen worden voor kleinschalige bijzondere evenementen zoals een braderie of brocantemarkt. Caret-right Locaties voor evenementen BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 139
6 | Inrichtingselementen
142 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 2. Veilig en toegankelijk Inrichting van de openbare ruimte voldoet aan de veiligheidseisen van nood- en hulpdiensten, is toegankelijk voor alle gebruikers en is (sociaal) veilig. 1. Eenheid in materialisering De binnenstad voelt als één geheel. We waarborgen de basiskwaliteit en eenheid tussen de verschillende deelgebieden. 3. Eenheid in elementen Door vanuit een beperkt maar goed gekozen palet aan elementen te werken wordt verrommeling tegengegaan. 4. In balans met de openbare ruimte De openbare ruimte moet verschillende functies en typen gebruik kunnen herbergen. Al deze elementen vragen ruimte. Ze worden in relatie tot elkaar afgewogen.
BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 143 Eenheid in uitstraling In een gastvrije binnenstad zijn (zit) meubilair, uitstallingen en passende verlichting een vereiste. In 2014-2015 is in het kader van het Q-impulsproject al veel geïnvesteerd in het straatmeubilair en de verlichting voor de openbare ruimte in specifiek de Grotestraat (zie ruimtelijke analyse). Daarna is in het project Haven Zuid (herontwikkeling Marktplein, Corridor, Waagplein, 2019) nieuw straatmeubilair geïntroduceerd. Dit meubilair is ook weer overgenomen in het project Stadsentree Wierdensestraat (2023). De destijds gemaakte keuzes zijn nog steeds voor een deel van de binnenstad passend. De Vorb wijkt op een paar punten af van de reeds toegepaste elementen. De voornaamste reden is dat de binnenstad van Almelo grote nood heeft aan eenheid in toegepaste elementen, rust in de ruimtelijke opbouw, een doelmatige toepassing, en een tijdloze uitstraling van de openbare ruimte. Elementen zoals verlichting, meubilair, bewegwijzering zijn een belangrijk middel om eenheid en rust te scheppen in het ruimtelijke beeld. Principes De beeldkwaliteit richt zich daarom op de volgende principes: • De binnenstad voelt als één geheel. We zorgen voor een basiskwaliteit en eenheid tussen de verschillende deelgebieden. De openbare ruimte vormt het 'tapijt' waar alle gebouwen opstaan.
Dit tapijt is helder, heeft één basis kleurstelling maar kan op bepaalde stukken afwijken of een accent krijgen, afhankelijk van gebruik en context. • De inrichting van de openbare ruimte voldoet aan de veiligheidseisen van nood- en hulpdiensten, is toegankelijk voor alle gebruikers en is (sociaal) veilig. We scheppen een zo obstakelvrij mogelijke ruimte. We zorgen voor voldoende contrast tussen licht en donker en waarborgen dat routes goed herkenbaar en vindbaar zijn. De openbare ruimte voelt gastvrij en is helder in zijn opzet. • Door vanuit een beperkt maar goed gekozen palet aan elementen te werken wordt verrommeling tegengegaan. Het aantal 'opties' wordt teruggebracht naar de basis. Dit vereenvoudigt keuzes in de toekomst en schept helderheid voor de inrichting van de deelgebieden. De 'stoffering' van de binnenstad is onderdeel van één familie. De kleurstelling van de elementen wordt op elkaar afgestemd. Beheer, duurzaamheid en circulariteit worden integraal meegenomen. • De openbare ruimte moet verschillende functies en typen gebruik kunnen herbergen. Al deze elementen vragen ruimte. Ze worden in relatie tot elkaar afgewogen. 6.
Inrichtingselementen Beeldkwaliteit 144 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 4 4 3 3 1 1 5 5 5 5 5 5 4 4 1 1 2 2 4 4 4 4 3 1 1 5 5 5 5 4 1 1 2 4 4 4 2 2 2 lichtrode klinker - halfsteensverband - uniform lichtrode klinker - keperverband - met kleuraccent natuursteen (eventueel hergebruikt) band van natuursteen margestrook - hergebruikt materiaal (natuursteen of klinkers)
BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 145 Duurzaam en tijdloos De verharding vormt een verbindende factor in de binnenstad en bepaalt in belangrijke mate de sfeer, kleur en textuur van de openbare ruimte. Voor de binnenstad van Almelo is het belangrijk dat er eenheid wordt gezocht in de uitstraling en de toepassingen. Daarmee wordt voor bezoekers duidelijk waar de binnenstad begint en ophoudt, worden routes duidelijker aangegeven en aantrekkelijker en zorgen de nieuwe straatprofielen voor helderheid in gebruik. Voor het kleurgebruik en de materiaalkeuze voor de binnenstad weegt mee dat Almelo een groot aantal monumenten en oude gebouwen heeft. De toepassing van baksteen - in al zijn verschijningsvormen - vormt de rode draad door het hart van de stad. De keuze voor een lichtrode gebakken klinker is daarmee verbonden. De kleur rood is voldoende neutraal om de aandacht op de mooie gevels te vestigen, en detoneert niet met andere kleurstellingen. Daarmee vormt een rode klinker de beste combinatie in deze historische binnenstad. Het materiaal verbindt daarmee het verleden met het heden en legt een leesbaar, aantrekkelijk en tijdloos 'tapijt' onder de binnenstad, waar de gebouwen als het ware 'op' staan. Gebakken klinkers De basisverharding bestaat uit gebakken klinkers met een lichte en warme uitstraling.
De voetgangerszones, de rijbanen en de fietsroutes worden uitgevoerd in dezelfde lichtrode gebakken klinker die is toegepast in de herinrichting van de Grotestraat- Noord. De trottoirs worden uitgevoerd in waalformaat en de rijbaan in dikformaat. In de loper (het middelste gedeelte) van de Grotestraat kan een kleuraccent worden toegevoegd als onderdeel van de middenloper. Natuursteen banden en vlakken Natuurstenen banden markeren de stoepen en de verschillende zoneringen van de Grotestraat. Hier vormen deze banden tevens zitelementen die de beplantingsvakken omkaderen. De zones tussen de plantvakken worden bestraat met graniet- of natuurstenen keien. Deze kunnen eventueel hergebruikt zijn. Verbijzonderingen Naast de klinkerverharding kunnen bijzondere pleinruimtes een verbijzondering in de verharding krijgen. De Koornmarkt is één van deze plekken. Het afwijkende materiaal moet passend zijn bij de uitstraling van de basis materialisering, zoals een gebakken klinker in een afwijkende kleur, hoogwaardige natuursteen of hoogwaardige halfverharding Circulair De Almelose stoep (margestrook) wordt uitgevoerd in hergebruikt gebakken materiaal of natuursteen. Proefvakken Voor de start van de deelprojecten kunnen er proefvakken worden aangelegd waarin verschillende gebakken klinkers kunnen worden getest. Op basis van de testresultaten wordt de meest geschikte klinker geselecteerd.
Lior De toekomstige Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (nu nog APvE) bevat de standaardeisen voor inrichting. Specifieke inrichtingsprincipes uit de Vorb worden geïntegreerd in de APvE- OR/LIOR. 6. Inrichtingselementen Verharding 146 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO Geveltuinen Gevel terras Uitstallingen winkel Bankjes/Stoelen met bloempotten BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 147 Verbindend element De Almelose Stoep is een verbindend en herkenbaar element in de binnenstad van Almelo. Deze zone, ook wel de 'margestrook' genoemd, middelt tussen het publieke deel (straat) en het private deel (woning, winkel of horeca). Deze actieve stoepen ordenen daarmee het gebruik in de gevelzone. Het biedt duidelijkheid voor zowel de gebruiker (winkel, horeca, bewoner) als voor helderheid over de grens tussen privé en openbaar. De Almelose Stoep is dus een veelzijdig element. De strook kan gebruikt worden voor uitstallingen van winkels, voor een bankje van een privé woning, een geveltuin of een gevelterras bij een horeca onderneming. De Almelose Stoep middelt tussen het private en publieke deel van een straat De Almelose Stoep kan worden bestraat met circulaire materialen De stoep 'rijgt' daarmee verschillende soorten gebruik aaneen én voegt door zijn breedte flexibiliteit toe aan het profiel.
De strook is mininmaal 1m breed maar kan soms uitwaaien tot 1.5m, afhankelijk van het gebruik en de breedte van het profiel. Geveltuinen Binnen de Almelose stoep is op sommige plekken en onder voorwaarden een geveltuin van circa 40 cm uit de gevel mogelijk. Circulair Met de herinrichting van de binnenstad komt veel materiaal vrij, van gebakken klinkers tot oude keien. Deze materialen kunnen worden hergebruikt in de margestrook, die daarmee veel meters aan circulaire bestrating op kan vangen. 6. Inrichtingselementen Almelose stoep Toepassingen en gebruik van de Almelose Stoep 148 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO Parkeren op halfverharding met betonnen stootbanden Parkeren op grasbetontegels Langsparkeren met band: markeersteen in waalformaat of dikformaat van gebakken materiaal of natuursteen Langsparkeren met band: markeersteen in waalformaat of dikformaat van gebakken materiaal of natuursteen Schematische weergave BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 149 Onderdeel van de straat Het maaiveldparkeren vraagt om een goede inpassing in de herinrichting van de binnenstad. Om eenheid en rust te bewaren zijn er verschillende varianten mogelijk. Als hoofdregel geldt dat de parkeerplaatsen worden bestraat in hetzelfde type bestrating als de stoepzone en/of rijbaan.
De parkeervakken worden gemarkeerd met een markeersteen van natuursteen of een witte gebakken klinker. Parkeervakken langs de straat worden van de rijbaan gescheiden door een natuurstenen band. Op grotere vlakken kan waterpasserende bestrating worden toegepast zoals halfverharding of grasbetontegels (Adastraat herinrichting en optimalisatie parkeerplaats Boddenstraat). Het doel is het verharde oppervlak te minimaliseren en vooral op plekken waar wateroverlast kan voorkomen ervoor te zorgen dat het water voldoende weg kan lopen. Grotere parkeervelden (zoals de Boddenstraat) kunnen worden voorzien van gemengde hagen om het beeld te verzachtennen de biodiversiteit ter versterken. 6. Inrichtingselementen Maaiveldparkeren Band loopt door langs parkeervakken Markeersteen hoeken: Gebakken klinker, wit Vergroenen parkeerplaats door middel van hagen en leibomen Markeersteen van natuursteen Betonnen stootbanden bij parkeren in halfverharding Grasbetontegels als waterpasserende bestrating Toepassingen van markeringen en verharding maaiveldparkeren 150 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO Fietsbeugels Fietsbeugel Type Primo - Groundlevel (Q-impuls) Fietsparkeervakken lijnmarkering (b.v.
type bike bricks) Alternatief: Fietsparkeervakken hoekmarkering met witte klinkers Kleurstelling : Gepoedercoat staal (RAL 7022 ombergrijs) BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 151 Fietsparkeren Fietsparkeren is een belangrijk aandachtspunt in de binnenstad van Almelo. Op alle plekken waar de nieuwe fietsroute de binnenstad kruist, of op knooppunten die leiden naar de binnenstad, worden clusters voor maaiveldparkeren voorgesteld in de vorm van fietsnietjes of gemarkeerde fietsparkeervakken. De hele binnenstad is daarmee in een straal van 100m vanaf een cluster te bereiken. Daarnaast zijn er gebieden in de stad waar, rondom drukke bestemmingen, extra capaciteit nodig is op piekmomenten (zoals de markt of bij evenementen). Hiervoor zijn goed toegankelijke, veilige en duidelijk aangegeven fietsenstallingen en fietsparkeerplekken nodig, die op een logisch punt op de route liggen. Zie ook hoofdstuk 5 Stedelijk Systeem / fietsparkeren (p113). Inpandig fietsparkeren Naast voorzieningen op straat moeten inpandige of ondergrondse oplossingen worden onderzocht. Als er voldoende goed bereikbare plekken worden aangeboden, kan het parkeren op straat beter worden gereguleerd en gehandhaafd. Fietsbeugels Er blijft plek voor fietsparkeerplekken in de binnenstad. Voor maaiveldparkeren stellen we een eenduidige fietsbeugel voor, die aan twee zijden een fiets kan herbergen.
Ook kan deze beugel in worden gezet als geleding of afbakening van een groter fietsparkeervak. De fietsen die dan 'los' staan, staan op de standaard. Door te kiezen voor één type fietsbeugel in de binnenstad wordt er helderheid en eenheid geschapen. De fietsbeugels vanuit de Q-impuls worden niet meer toegepast. Deze voldoen niet qua gebruiksvriendelijkheid en uitstraling. De nieuwe fietsbeugels worden gecoat in dezelfde RAL-kleur (7022) als de verlichtingselementen, de prullenbakken en de paaltjes. Fietsparkeervakken - bestraat In gebieden waar het op gezette momenten drukker is (bijvoorbeeld rondom de markt of op pleinen) kunnen fietsparkeervakken een oplossing bieden. Door een markering (tegel met symbool, voorkeur natuursteen of aanleiding voor bijzonder element voor Almelo) worden deze vakken meebestraat. Witte klinkers of cortenstalen randen markeren de fietszones. Als de piek voorbij is vormen deze zones geen storend element in het beeld. Dit vraagt wel om de juiste inpassing en zonering in relatie tot het nieuwe profiel. Fietsparkeervakken - projectie Op piekmomenten in de avond (bijvoorbeeld in de omgeving Amaliaplein of langs Stadskade/ Het Kanaal) kunnen geprojecteerde fietsparkeervakken een uitkomst bieden. Hier zou laagdrempelig een test mee gedaan kunnen worden om te bezien of het werkt. 6.
Inrichtingselementen Fietsnietjes en -vakken 152 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO Hout Staal Bank groot Standaard: ZItbank uit de Q-impuls Special Grotemarkt: zitelementen langs plant- vakken in Grotestraat (natuursteen, maatwerk) Standaard: Banken historische zone (Gardeluxe-Parkbank of gelijkwaardig) Standaard: ronde zitbanken (o.a. Marktplein en kleine Kerkplein) Special Koornmarkt: maatwerk zitelement (natuursteen) Specials Kolkje: maatwerk zitelement water (beton, hout of natuursteen) BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 153 6. Inrichtingselementen Meubilair Rust en eenheid Voor meubilair geldt eenzelfde uitgangspunt als voor materialisering en de toepassing van elementen: het doel is het scheppen van rust en eenheid (door elementen toe te passen die onderdeel zijn van een 'familie'). Vanuit de Q-impuls is er de laatste jaren een houten zitelement toegepast in de binnenstad. Deze kan als standaard element toegepast blijven worden, echter lenen zich niet alle zones van de binnenstad lenen daarvoor. Een uitzondering is bovendien de éénzitter binnen deze familie. Wij adviseren dit element niet meer toe te passen. Het is onvoldoende uitnodigend, niet comfortabel en vormt een obstakel in de ruimte. De ronde boombanken die zijn toegepast bij o.a. het Marktplein en Grotestraat Noord kunnen een toevoeging zijn op het standaard palet.
Als toevoeging aan het palet zien wij meer klassieke banken in een donkere kleurstelling (grachtengroen of vergelijkbaar) die passen bij het meer historische deel van de binnenstad. Ook de Grotestraat vormt een uitzondering op de houten banken uit de Q-impuls. Om deze straat een eigen aanzien en karakter te geven hebben natuurstenen zitranden als onderdeel van de royale plantvakken de voorkeur. Dit vraagt om maatwerk binnen de deeluitwerking. Tot slot zijn er plekken die vragen om een eigen vormgeving. Per deelgebied moet gekeken worden wat daarvoor het meest passend is, zoals voor de Koornmarkt, het Kolkje en de oevers van de Aa. Hoogwaardige, robuuste, mooi verouderende materialen hebben daarbij de voorkeur. 154 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO Q-impuls Lichtmast en hangarmatuur BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 155 Rust en eenheid Licht speelt een belangrijke rol in de beleving van de binnenstad van Almelo. Dit vraagt om een visie op de kwaliteit van de openbare ruimte na zonsondergang. Vooral in de wintermaanden beïnvloedt verlichting sterk hoe bewoners en bezoekers de stad ervaren. Almelo moet ook in het donker aantrekkelijk, veilig en sfeervol aanvoelen. Verlichting is daarbij niet alleen functioneel, maar versterkt ook sfeer, identiteit en oriëntatie.
Dankzij nieuwe technologieën kan licht op een subtiele manier worden afgestemd op het ritme en de gelaagdheid van de stad. We adviseren een lichtplan op te laten stellen voor de binnenstad. Dit plan bevat een visie op licht en donker, een beschrijving van het gewenste nachtbeeld en richtlijnen voor toepassing van technieken en scenario’s. De doelen binnen dit lichtplan zijn: • Het versterken van de identiteit van Almelo in de avond en nacht • Het benadrukken van stadsstructuren en ruimtelijke lagen (o.a. erfgoed aanlichten) • Toepassen van natuurvriendelijke verlichting (positie en kleur) rekening houdend met de lokale fauna. Het type verlichting wordt afgestemd op de typologie van de plek (straat, steeg, plein) en het gebruik. Daarbij is het uitgangspunt dat er één familie / type verlichtingsarmatuur wordt toegepast om de eenheid te waarborgen. Bij bepaalde plekken kan afgeweken worden van de standaard toegepaste armaturen. De historische verlichtingselementen (o.a. langs Het Kolkje) blijven behouden. In de nieuwe plantvakken kunnen uplights worden toegepast die de bomen aanlichten om zo een sfeerbeeld te scheppen. Voor de hele binnenstad geldt een basislichtniveau dat zowel functioneel als sfeervol is.
Op specifieke plekken wordt dit aangevuld met accenten: bijzondere straten, pleinen, monumenten, publieke gebouwen, verticale elementen zoals de kerktorens en de kenmerkende stegen. Op deze plekken kan afgeweken worden van het basis palet. Daarnaast moet er worden gekeken naar uitgaansgebieden of plekken met een bijzondere publieksfunctie. Hier is ruimte voor dynamische lichttoepassingen die inspelen op tijd, sfeer en gebruik. Zo wordt de binnenstad van Almelo ook na zonsondergang een uitnodigende, herkenbare en veilige plek. Q-impuls armaturen Historische verlichting Bijzondere verlichting b.v. BEGA paaltop Aanlichten gebouwen en beplanting b.v. BEGA In-ground 6. Inrichtingselementen Verlichting Visie zonering type verlichting 156 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO Bewegwijzering Kleurstelling bewegwijzering en paaltjes: Gepoedercoat staal (RAL 7022 ombergrijs) Bewegwijzering bijzondere bestemmingen en routes Gebods- en verbodsborden (Q-impuls), informatie combineren Reclame: 'vaste' borden in margestrook BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 157 Helderheid en oriëntatie De openbare ruimte wordt voorzien van goede bewegwijzering en bebording. Ook hiervoor geldt dat de bewegwijzering voor rust en eenheid moet zorgen. Een veelvoud van verschillende typen borden moet worden voorkomen.
De uitdaging is om het aantal benodigde borden zoveel mogelijk te beperken en op plekken te plaatsen waarbij er weinig tot geen afbreuk wordt gedaan aan het straatbeeld. Het is wenselijk dat de vindbaarheid van de bestemmingen en routes voor fietsers rond en voetgangers door het gebied goed sluitend, begrijpelijk en leesbaar zijn. Het is effectief om meerdere methodes te combineren om de leesbaarheid en oriëntatie voor voetgangers te verbeteren. Er worden vier benaderingen onderscheiden: 1) goede bewegwijzering 2) duidelijke informatieborden 3) een overzichtelijke en ‘leesbare’ omgeving 4) het benutten van digitale hulpmiddelen Door deze elementen samen in te zetten, wordt de vindbaarheid in de stad vergroot. Dit draagt bij aan een prettigere ervaring voor bezoekers. Een stad die makkelijk te navigeren is, voelt toegankelijker en gastvrijer aan. Dit verhoogt niet alleen het comfort voor voetgangers, maar ook de kans dat zij terugkeren. Goede oriëntatiemogelijkheden maken de binnenstad aantrekkelijker en versterken het imago van de stad als een uitnodigende plek om te verblijven, winkelen of recreëren. Zo draagt heldere voetgangersgeleiding bij aan de algehele kwaliteit en aantrekkingskracht van de stedelijke omgeving. Wij raden aan om een bewegwijzeringsplan op te stellen voor de (grotere) binnenstad.
Routes en bijzondere bestemmingen De verschillende historische (wandel) routes, de historische gebouwen, culturele functies, pleinen en bijzondere bestemmingen kunnen aangegeven worden met een tijdloos vormgegeven bord. Dit wordt ook in veel andere historische binnensteden zoals Den Haag, Amsterdam, Leiden en Doetinchem toegepast. We stellen voor dit bord qua kleurstelling onderdeel te laten worden van de paaltjes, prullenbakken en verlichtingsarmaturen (RAL 7022 ombergrijs). Reclame/Informatieborden De 'vaste' (reclame)borden uit de Q-impuls, als onderdeel van de uitstallingen van ondernemers, kunnen worden toegepast bij de herinrichting. Dit vraagt wel om een nauwkeurige inpassing in het nieuwe profiel, op de overgang tussen de Almelose Stoep en de zijloper. De reclameborden mogen de doorloop daarbij niet hinderen. Beperken en combineren van gebods- en verbodsborden Voor gebods- en verbodsborden geldt dat er spaarzaam omgegaan moet worden met het plaatsen, en dat borden waar mogelijk op één paal gecombineerd worden. Dit om te voorkomen dat er meerdere palen in nabije afstand van elkaar voor verrommeling en onoverzichtlijk beeld zorgen. Het plaatsen van verbods- en gebodsborden bij rijks- of gemeentelijke monumenten dient zorgvuldig te worden ingepast en waar mogelijk beperkt te blijven. Reclame: 'vaste' borden in margestrook 6.
Inrichtingselementen Bewegwijzering 158 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO Afvalbakken Afvalbak - Q-impuls type Constructo 72 (Grijsen) en type Condual (Grijsen) Paaltjes - type Rondo (Grijsen) of vergelijkbaar Ondergrondse containers Kleurstelling afvalbak en paaltjes: Gepoedercoat staal (RAL 7022 ombergrijs)
BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 159 Afval In de binnenstad van Almelo is een concentratie van gestapelde woningen en appartementen is. Het aantal appartementen zal in de toekomst nog meer toenemen in met name de transformatiegebieden, maar ook het wonen op de verdiepingen boven de winkels wordt gestimuleerd. Het gemeentelijk beleid in de stedelijke omgeving met een concentratie van appartementen is erop gericht dat de inzameling van huishoudelijk afval bij hoogbouw plaatsvindt via ondergrondse containers. Eén ondergrondse container is voldoende voor maximaal 200 huishoudens. De inzameling van afval bij grondgebonden woningen vindt plaats via kliko’s, dit is niet meegenomen in de Vorb. De uitgangspunten zijn; Ondergrondse containers Inzameling in ondergrondse containers vindt plaats in diverse afvalstromen (restafval, GFT/GFE, papier en pmd). Voor elk van deze afvalstromen moet in de omgeving een container worden geplaatst of aanwezig zijn. Vanuit comfortoverwegingen worden loopafstanden van maximaal 200 meter vanuit de entree van een appartementsgebouw gehanteerd. Hierbij is het uitgangspunt dat zowel de ondergrondse containers als de aanbiedplekken zoveel mogelijk aan doorgaande wegen gesitueerd worden/ zijn, waarbij voorkomen wordt dat er achterwaarts gereden moet worden.
In de deeluitwerkingen moet hier secuur naar worden gekeken, ook in relatie tot benodigde ruimte voor groenvakken en wateropvang. Bedrijfsafval Inzameling van bedrijfsafval is aan de markt en is geen gemeentelijke taak, maar heeft evenwel zijn beslag op de openbare ruimte. Dit moet in de toekomst, met name in de hoek Koornmarkt / Molenstreng, beter geregeld worden zodat de openbare ruimte niet wordt ontsierd door containers. Desnoods moet het afval inpandig worden opgeslagen. Afvalbakken Om een eenduidig beeld te scheppen wordt er één type afvalbak in de binnenstad toegepast. De Grijssen Constructo en de Grijsen Condual (gescheiden afval) zijn van één familie. Daarbij is het wel van belang de kleurstelling af te stemmen op het palet van de binnenstad. Voor de Constructo stellen wij RAL7022 ombergrijs voor. Voor de Grijsen Condual stellen we de combinatie RAL7022 ombergrijs met een neutrale lichtgrijze kleur zoals RAL 7035 Lichtgrijs. Het toepassen van een felle kleur is niet toegestaan, aangezien dit detoneert met het bewust rustig gehouden straatbeeld. Note: de in de Q-impuls voorgestelde Bammens Capitool kan wellicht niet meer geleverd worden vanwege het faillisement van Bammens. Wij stellen voor het toepassen van deze vuilnisbak af te bouwen. Paaltjes We brengen de toe te passen paaltjes terug naar één type.
Voorkeur gaat uit naar type Rondo (Grijsen), of een vergelijkbare, tijdloos vormgegeven paal. Deze palen worden alleen toegepast mits het niet anders kan. Het geniet de voorkeur zo min mogelijk paaltjes in de binnenstad te hebben. 6. Inrichtingselementen Afval en paaltjes 160 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO Drinkwaterpunt (NIKE Hilversum, Bureau B+B) Fontein type: Join the Pipe of vergelijkbaar Kleurstelling fontein: Gepoedercoat staal (RAL 7022 ombergrijs)
BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 161 Watergoot op Marktplein Putkast Boomrooster Type Groundlevel 'Almelo' Fonteinen In juli 2025 is een motie aangenomen die verzoekt te onderzoeken op welke locaties het wenselijk en logisch is om een openbaar watertappunt te realiseren. Het aanbieden van openbare drinkwaterfonteinen vraagt om een secure inpassing. De kaart op de linkerpagina geeft aan waar mogelijke locaties zich bevinden. Daarbij is gekeken naar: - logische positie aan de entreepunten van de binnenstad; - logische positie ten opzichte van (langere) routes of recreatieve routes waar veel gesport wordt; - logische positie op plein waar evenementen worden gehouden of bij een speelplek. Bij het inpassen van de fonteinen moet gekeken worden naar de inpassing in de verharding en de ruimte ondergronds. De drinkwaterfonteinen zijn onderdeel van één familie en worden in dezelfde kleur gepoedercoat (RAL7022). Eventueel kan het logo van de stad Almelo of de wybertjes worden toegevoegd. De drinkwaterfontein is terughoudend en tijdloos qua ontwerp. 6. Inrichtingselementen Fonteinen, watergoot, boomrooster, putkast Putkasten Het heeft de voorkeur de aansluitingen op te lossen middels een putkast, waarvan de putdeksel meebestraat kan worden. Op marktplein zijn de voorzieningen ondergrond middels een putkast, voor evenementen zijn op diverse plekken bovengrondse kasten.
Watergoot In het Marktplein en het eerste deel van de Hagengracht is de voormalige watergang aangegeven. Er is een wens om deze door te trekken door de Hagengracht om zo de verbinding te maken. Dit kan bij de deeluitwerking nader worden onderzocht. Boomroosters Voor toegepaste boomroosters geldt dat de keuze gereduceerd wordt tot één familie (de in de Q-impuls toegepaste Groundlevel 'Almelo'). Met de herinrichting zal de nadruk komen te liggen op bomen in plantvakken. De plantvakken met opstaande natuurstenen banden worden verwijderd. Een alternatief voor boomroosters is bomen in halfverharding (voorkeur op de Koornmarkt). Locaties voor mogelijke drinkwatertappunten 162 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO Speelobject met speelaanleiding (Carve) (zand, klimmen, glijden, verstoppen) 'Natuurlijk' ogende speelplek Houten objecten: klimmen, schommelen Iconische speelaanleiding (Carve) (verstoppen, klimmen, hangen) BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 163 Speelaanleidingen Spelen is essentieel voor de ontwikkeling van kinderen, maar in verdichtende binnensteden is speelruimte vaak beperkt. Hoewel het gemeentelijk Speelruimtebeleidsplan richtlijnen biedt voor speelvoorzieningen, gelden deze niet voor de binnenstad. In transformatiemilieus is het juist wél wenselijk om bij herinrichting ruimte te creëren voor spelen.
Dit kan via formele speelplekken of speelaanleidingen die het gebied aantrekkelijk maken voor kinderen binnen de beoogde leeftijdsgroepen. Voor spelen in de openbare ruimte gelden enkele belangrijke principes. 1) Kinderen leren van elkaar door te kijken en na te doen. Het combineren van verschillende leeftijdsgroepen heeft, mits er ruimte is, de voorkeur. Dit vraagt uiteraard om een goede zonering en semi afgebakende plekken voor hele kleine kinderen. 2) Een grote speelplek is aantrekkelijker dan een kleine speelplek: er is meer keuze. 3) Maak speelplekken die de fantasie en creativiteit van een kind prikkelen. Een speelaanleiding is spannender dan enkel een schommel (want daar kun je maar één ding mee). 4) Maak voldoende fijne zitplekken voor ouders en begeleiders, zowel in de zon als de schaduw. Dan wordt een speelplek een katalysator van ontmoeting en sociale cohesie. 5) Zorg voor speelzones die complementair zijn aan elkaar en samen een 'speelnetwerk' vormen. Van stedelijk tot natuurlijk en ruig tot spelen met water op een plein. In Almelo is in het centrum met name het Doepark dé aangewezen speelplek, gecombineerd met natuureducatie. We zien een kans om een waterspeelaanleiding toe te voegen op de Koornmarkt. Ook kan in de toekomst gekeken worden of het parkeerterrein bij het Kolkje een iconische, bij de historie passende speelplek gemaakt kan worden.
Als het maaiveldparkeren (deels) wordt weggehaald leent ook de Willemsgang zich voor de transformatie naar pocketpark met spelen. Sporten Naast spel is ook sport in de buitenruimte van groot belang voor de gezondheid en met name (jong) volwassenen. Een hoogwaardige skate- of pumptrack zou een goede toevoeging zijn aan de binnenstad. Calisthenics vraagt minder ruimte maar kan ook een actieve sportplek opleveren. 6. Inrichtingselementen Spelen en sport Calisthenics Skate (NIKE, Hilversum, Bureau B+B) Locaties voor spelen in de binnenstad 164 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO Waterelement op de Koornmarkt Muurschildering of bijzonder metselwerk Muziekpodia (tijdelijk, Kanaal bij Martkplein) Wubbo Okkels bankje Embleem in verharding (erfgoed) (Bureau B+B) Iconische kunstobjecten (Florentijn Hoffman, Rotterdam) Stadspoorten (lichtkunst) Bijzondere putdeksels (Bureau B+B, Deventer) Kunst langs Het Kanaal BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 165 Kunst in de openbare ruimte Door kunst te integreren in het ontwerp van de openbare ruimte ontstaat een unieke, gelaagde stedelijke beleving. De binnenstad van Almelo heeft een aantrekkingskracht op de stad en de omliggende gemeenten. Om een gastvrije binnenstad te versterken is een passend aanbod van culturele voorzieningen nodig.
Door te investeren in een culturele sector en stedelijke voorzieningen versterkt Almelo de aantrekkingskracht van de binnenstad voor haar bewoners en die van de regio. De openbare ruimte draagt op haar beurt ook bij aan de culturele programmering. De organisatie van evenementen en festivals dragen bij aan de aantrekkingskracht van de stad – voor zowel inwoners als bezoekers. De openbare ruimte als podium Almelo kent van oudsher een aantal vaste culturele evenementen, zoals het straattheater ‘Almelo op’t Rabat’, Straatmuziekfestival, WAK (Week van Amateurkunst), Open Atelierdagen, Kerstkorenfestival, Koningsdag en elk jaar is er wel een eenmalig evenement dat in het teken staat van kunst en cultuur. Het is van belang dat de openbare ruimte blijvend kan worden aangewend voor deze culturele activiteiten en evenementen. Koesteren en zichtbaar(der) maken van bestaande kunstobjecten De binnenstad van Almelo bevat op vele plekken kunst in de openbare ruimte, denk bijvoorbeeld aan beelden, sculpturen en muurgedichten. Met de Kunstroute Almelo wordt men langs verschillende kunstobjecten geleid. Een deel van de kunstobjecten is niet altijd even goed zichtbaar of vindbaar. Daarnaast zijn er aantal kunstwerken en bijzonder meubilair die momenteel in opslag staan, maar waarbij de sterke wens is om deze weer een plek te geven in het plangebied.
De inpassing van deze objecten is afhankelijk van de maat, het verhaal dat ze vertellen en hoe ze op een goede manier kunnen worden ingepast in de openbare ruimte. Almelo kent veel initiatiefnemers met goede ideeën en bijdragen. Het is van belang om deze initiatieven op een samenhangende en kwalitatieve manier vorm te geven. Aangezien versnippering op de loer ligt zal hier regie op genomen moeten worden. Toevoegen van nieuwe kunstobjecten De herinrichting van de binnenstad biedt kansen om kunst nog zichtbaarder en beleefbaarder te maken in de openbare ruimte. Zo kunnen minder bekende plekken, zoals de kenmerkende stegen van Almelo, worden getransformeerd tot verrassende locaties voor tijdelijke of permanente kunstinstallaties of muurschilderingen die de vele blinde gevels van de stegen een aantrekkelijker aanzien geven. Kunst worden ingezet om historische structuren te verbeelden. Denk aan de typerende watergoot als onderdeel van de Hagengracht en het Marktplein, het markeren van oude stadspoorten, of het inpassen van een nieuw waterelement op de Koornmarkt. Ook emblemen of een verbijzondering in verharding kan een kunstuiting zijn die direct gelinkt is aan het karakter én het erfgoed van de binnenstad. Ook is er ruimte voor iconische kunstobjecten die tot de verbeelding spreken, zoals de vos of Aardvark van kunstenaar Florentijn Hoffman.
Deze (tijdelijke) objecten genereren reuring en trekken bezoekers aan. 6. Inrichtingselementen Kunst Referentiebeelden kunst in de openbare ruimte 166 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO
BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 167 Veilig en inclusief De thema’s leefbaarheid, veiligheid en welzijn zijn de grootste zorgen voor de binnenstad. Zowel bewoners, ondernemers als bezoekers hebben het recht zich op alle momenten van de dag veilig te voelen. Zo wordt er onder meer overlast ervaren van jongeren, zorgcliënten (de binnenstad kent een aantal zorginstellingen die aantrekkende werking hebben op o.a. dak- en thuislozen) en uitgaanspubliek. De (inrichting van de) openbare ruimte kan hieraan een bijdrage leveren. Daarvoor gelden een aantal uitgangspunten die bij de uitwerking van de deelgebieden integraal meegenomen kunnen worden. Voldoende en slimme verlichting Goede verlichting is cruciaal voor het gevoel van veiligheid in de avond en nacht. Door de stad voldoende en kwalitatief te verlichten, voorkomen we dat ongenode gasten zich ongezien ophouden in stegen, gangen of andere verborgen plekken. Slimme verlichting, bijvoorbeeld op basis van bewegingssensoren of lichtniveaus die zich aanpassen aan het gebruik, kan hieraan bijdragen. Op plekken waar meer overlast of onveiligheid wordt verwacht – zoals in stegen of nabij het kernwinkelgebied – kan hogere of extra verlichting worden toegepast om zichtbaarheid te vergroten en sociale controle te versterken. Aandacht voor hangplekken Jongeren zoeken van oudsher naar ontmoetingsplekken in de openbare ruimte.
Daar is in de binnenstad van Almelo ruimte voor. De meeste jongeren veroorzaken geen problemen, maar op specifieke locaties in de binnenstad – zoals de Koornmarkt, Galerij, Marktplein en Waagplein – kan overlast ontstaan. Denk aan overmatig alcohol- of drugsgebruik, geluidsoverlast, intimidatie of vernieling. In de verdere uitwerking van de herinrichting is het belangrijk om na te denken over hoe de inrichting van de openbare ruimte kan helpen om ongewenst gedrag te beperken. Denk hierbij aan verlichting, open zichtlijnen, het beperken van beschutte plekken, het stimuleren van positief gebruik van de ruimte en het scheppen van voldoende sociale controle. Versterken van leefbaarheid en sociale cohesie In sommige delen van de binnenstad staat de sociale samenhang onder druk. Kwetsbare bewoners, eenzaamheid onder ouderen en een groeiende afstand tussen bewonersgroepen vragen om een integrale aanpak. De herinrichting van de openbare ruimte biedt kansen om de leefbaarheid, veerkracht en balans te versterken, bijvoorbeeld door ontmoetingsplekken te creëren, meer groen toe te voegen of ruimte te maken voor sociale initiatieven. Optimalisatie van het cameranetwerk Almelo kent op verschillende plekken cameratoezicht. Een goed voorbereid netwerk versterkt de veiligheid en maakt flexibel toezicht in de toekomst eenvoudiger uitvoerbaar.
Voor een toekomstbestendige aanpak is het wenselijk om logische en uniforme opstelpunten te kiezen, zodat uitbreiding eenvoudig mogelijk is. Hoewel dit nadere uitwerking vraagt, zijn de locaties Koornmarkt, Galerij, Waagplein en Amaliapein voor de hand liggende zones om dit nader voor te onderzoeken. 6. Inrichtingselementen Sociale veiligheid Locaties die extra aandacht verdienen met betrekking tot sociale veiligheid Heerlijk gastvrij 7 | Terrassenvisie BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 169 Inhoudsopgave 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 170 174 176 176 178 180 180 184 188 188 194 200 206 212 216 216 220 221 222 222 222 223 224 224 225 225 225 226 226 227 230 Inleiding Ambitie en doelen Visie Sfeergebieden Terrassen Basis uitgangspunten per sfeergebied: Terr asprofielen straten Terr as straten Grotestraat/Kerkstraat Oranjestraat Terr as pleinen Koornmarkt Mar ktplein Waagp lein Amaliaplein Grot e Kerkplein Terr assen aan het water Alm elose Aa/Kanaalpark Beeldkwaliteit Alg emene uitgangspunten Onderdelen Gevel Kleurstelling Windschermen Parasols Uitvalschermen/luifels Meubilair Verlichting Terrasafscheiding Reclameuitingen Beplanting Winterterras Vervolg Heerlijk gastvrij A KOERS BINNENSTAD ALMELO NIEUWE TIJDEN BREKEN AAN DECEMBER 2018 Goed bereikbare binnenstad Fietsers Aantrekkelijke pleinen, routes en straten Voetgangers 'Trekkers' en evenementen Divers winkelaanbod
Auto/OV Langere verblijfstijd (+ meer mensen) 'Structuurschets' VORB Inrichting openbare ruimte (klimaat/groen, water, inrichting pleinen, straten, stegen) RUIMTE Voor terrassen in balans met kwaliteit openbare ruimte BEELDKWALITEIT Meubilair en inrichting: eenheid in uitstraling vs. eigenheid Kaders + maatwerk + = Visie Openbare Ruimte Binnenstad Terrassenvisie 7.1 | Inleiding BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 171 7.1 Inleiding De stad maken we samen! Aanleiding Het gebruik van de openbare ruimte in de binnenstad verandert. Er is een verschuiving gaande naar meer horeca en recreatie. Bovendien wil een groeiend aantal bezoekers gebruik maken van een terras. De gemeente wil deze trend omarmen door de horeca een goede ontwikkelingsruimte te bieden. Op dit moment blijkt het huidige beleid niet altijd duidelijk, en zijn de kaders waarom en waar terrassen mogen aan heroverweging toe. Ten tweede is de terrassenvisie onderdeel van de Visie op de Openbare Ruimte (Vorb). De Vorb vormt het ruimtelijk kader voor de herontwikkeling van de binnenstad van Almelo voor de komende 10-15 jaar. In de Vorb wordt uitdrukkelijk ingezet op de voetganger, het verlengen en veraangenamen van de verblijfstijd. Almelo krijgt weer een hoogwaardig, groen en verwelkomend centrum waar volop ruimte is voor voetgangers.
Een derde aanleiding is het feit dat terrassen beeldbepalend zijn in de openbare ruimte in de binnenstad, in zowel de huidige situatie als in de nieuwe, als de Vorb wordt uitgevoerd. Enige regie op de uitstraling en uniformiteit van de terrassen is daarom gewenst. Als daarnaast ook wordt voorzien in passend comfort voor de gast dan wordt daarmee de gastvrijheid van Almelo onderstreept. Het is dus tijd voor een langetermijnvisie voor terrassen in de binnenstad die is afgestemd op de Visie Openbare Ruimte Binnenstad (Vorb). De terrassenvisie vormt een samenhangend integraal toekomstbeeld over terrassen met een duidelijke richting zodat ondernemers weten waar ze aan toe zijn. De kaders voor de terrassen worden uiteindelijk vertaald in wet- en regelgeving. Beoogd resultaat De visie moet perspectief voor de horeca en detailhandel bevatten, een goede afweging tussen leefbaarheid en levendigheid en ook een stimulans bevatten om bij te dragen aan meer sfeer en beleving in de binnenstad. Bij terrassen spelen drie onderdelen een rol: • Openingstijden • Plek/Locatie in de openbare ruimte, inclusief markeren • Uiterlijk/Beeldkwaliteit De openingstijden zijn in 2024 vastgesteld in de APV. Dit wordt hier niet opgenomen. De plek/locatie in de openbare ruimte wordt vastgelegd op een kaart.
De in deze terrassenvisie opgenomen kaarten en randvoorwaarden gaan uit van de nieuwe situatie na herinrichting in het kader van de Vorb. De tekeningen/kaarten geven per straat en plein aan welk terras mogelijk is, mits het aanpalende pand een horecabestemming (functie) heeft. Tevens is op de tekeningen de maximale omvang en uitvoering van het terras aangegeven. Er is maatwerk mogelijk voor locaties die niet of niet geheel op de kaart staan. De vergunde terrassen worden door de gemeente gemarkeerd. 172 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO Concentraties terrassen huidige situatie BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 173 Participatie De gemeente Almelo vindt het belangrijk dat zoveel mogelijk belanghebbenden participeren in de totstandkoming van deze visie. Met veel individuele eigenaren van horeca in de binnenstad zijn gesprekken gevoerd gedurende de zomer van 2025. Hierbij is gesproken over de bedrijfsvoering, knelpunten en wensen. Daarnaast hebben participatiemomenten voor de Vorb nuttige input opgeleverd vanuit andere stakeholders in de binnenstad. De input uit deze sessies is gewogen meegenomen in de uitwerking van deze terrassenvisie. Ook heeft er voorafgaand aan de individuele gesprekken een algemene bijeenkomst plaatsgevonden, evenals een afsluitende bijeenkomst kort voor het vaststellen van deze terrassenvisie.
De input uit deze sessies is gewogen meegenomen in de uitwerking van deze terrassenvisie. Plangebied Het plangebied voor de terrassenvisie bevat het plangebied voor de Visie openbare ruimte binnenstad (Vorb) en een deel van de Kanaalparkzone. Leeswijzer De terrassenvisie is geordend volgens een logische opbouw. Ambities en doelen Het eerste deel van dit boek bevat de uitgangspunten, ambities en doelen. Uitgangspunten per sfeergebied Het tweede deel bevat de visie op de terrassen. Hierin wordt ingegaan op de basis uitgangspunten per sfeergebied. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen de terrasconcentraties op de pleinen, de terrassen die onderdeel zijn van straten en water en bijzondere terrassen. Per sfeergebied wordt de zonering besproken met betrekking tot de maatvoering van de terrassen. Voor de pleinen bevat de visie een kaart met de posities van de terrassen voor de toekomst. Per sfeergebied worden de uitgangspunten en beeldkwaliteitseisen beschreven. Algemene uitgangspunten Het derde deel bevat de algemene uitgangspunten met betrekking tot beeldkwaliteit zoals markeringen, meubilair, schermen, parasols en kleurgebruik. 174 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 1. Veilig en toegankelijk Inrichting van het terras voldoet aan de veiligheidseisen van nood- en hulpdiensten en is toegankelijk voor alle gebruikers 2.
Kwalitatieve uitstraling Spelregels om basiskwaliteit en eenheid te waarborgen + ruimte om eigenheid en uniciteit te stimuleren. 3. Loop- en zichtlijnen behouden Uitzicht op deze bijzondere panden en straten dient te worden gewaarborgd t.b.v. oriëntatie voor de binnenstadsbezoeker. 4. In balans met de openbare ruimte Samen werken aan een aantrekkelijke binnenstad en met elkaar oog hebben voor de verschillende functies in de openbare ruimte. 7.2 | Ambitie en doelen 174 BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 175 7.2 Ambitie en doelen Naar een samenhangend geheel Voor het exploiteren van een terras in de openbare ruimte dient een vergunning te worden aangevraagd. De gemeente Almelo hanteert een vijftal uitgangspunten waaraan wordt getoetst wanneer een aanvraag voor een nieuw terras wordt ingediend. Dit zijn: 1. Veilig en toegankelijk Inrichting van het terras voldoet aan de veiligheidseisen van nood- en hulpdiensten en is toegankelijk voor alle gebruikers. Beveiligingscamera’s moeten niet belemmerd worden. Voor de hulpdiensten moet de openbare weg over een breedte van minimaal 4m vrij blijven. Ook brandkranen etc. moeten altijd bereikbaar zijn. De openbare ruimte moet bereikbaar, bruikbaar en begrijpelijk zijn voor iedereen. Dit conform het manifest ‘de rechtvaardige straat’. 2.
Kwalitatieve uitstraling Terrassen zijn een beeldbepalend onderdeel van de openbare ruimte daarom zijn voorwaarden gesteld aan de beeldkwaliteit zodat de binnenstad aantrekkelijker wordt. Er wordt gestreeft naar een juiste balans om eenheid te houden en ruimte te bieden om eigenheid en uniciteit te stimuleren. 3. Loop- en zichtlijnen behouden Almelo kent veel gemeentelijke monumenten, rijksmonumenten en bijzondere historische gevels die voor een belangrijk deel bijdragen aan de beleveing van de bezoeker van de binnenstad. Het zicht op deze bijzondere panden en straten dient te worden gewaarborgd t.b.v. oriëntatie. De algehele uitstraling van de horecagelegenheid is gastvrij en verzorgd. 4. In balans met de openbare ruimte Samen werken aan een aantrekkelijke binnenstad en met elkaar oog hebben voor de verschillende functies in de openbare ruimte. De behoefte aan terrassen neemt toe, evebals het aantal inwoners. Het is daarom logisch én noodzakelijk om het aanbod te vergroten. Dit moet echter wel samen gaan in goede harmonie met ruimteclaims, zoals meer groen, waterberging, ruimte voor de fietser en voetganger, evenementen en openbare zitgelegenheden.
176 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO TERRAS PLEINEN • Koornmarkt • Marktplein • Waagplein • Amaliaplein • Grote Kerkplein TERRAS STRATEN • Grotestraat/Kerkstraat • Oranjestraat TERRASSEN AAN HET WATER • De Almelose Aa • Kanaalpark (Haven Noord- & Zuidzijde) BIJZONDERE TERRASSEN • Plein St. Georgiusbasiliek • Het Kolkje • Schouwburgplein • Waterboulevard 7.3 | Visie BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 177 7.3 Visie Sfeergebieden Terrassen De terrassenvisie vormt het kader om een weloverwogen en gedragen keuze te maken over het gebruik en de inrichting van de openbare ruimte ten behoeve van terrassen. De ambities worden per sfeergebied omschreven in de volgende hoofdstukken. De indeling komt tegemoet aan de vraag van ondernemers om meer maatwerk te leveren. Niet elke plek is hetzelfde. Dat vraagt soms een andere inrichting om het terras succesvol te kunnen exploiteren. Sfeergebieden De binnenstad is - in nauwe afstemming met de visie openbare ruimte - op te delen in enkele 'sfeergebieden'. • Er is een duidelijke clustering van horeca rondom de grote pleinen: het Marktplein, Waagplein, de Koornmarkt en het Amaliaplein. • Er is een kleine concentratie horeca rondom de Almelose Aa. • Vervolgens is er een aantal straten, waarvan de Grotestraat de 'hartlijn' vormt. De Grotestraat kent een variabele breedte en dat vraagt om verschillende mogelijke invulllingen.
• De Oranjestraat en de zone langs het Kanaal zijn ook aangeduid als straat, met eigen kaders. • Tot slot zijn er enkele bijzondere terraslocaties (huidig en mogelijk in de toekomst) waar andere uitgangspunten en maatwerk voor zullen gelden. Deze locaties zijn niet opgenomen in deze terrassenvisie. Welstand (Gemeentelijke adviescommissie & Monumentencommissie) Een groot deel van de binnenstad is Welstandsplichting. Op basis van de Welstandsnota geldt voor een groot deel het niveau ‘bijzonder’. Hier zijn extra beoordelingscriteria van toepassing. Een deel van het plangebied is gelegen binnen Beschermd Stadsgezicht. Daarnaast zijn sommige terrassen gelieerd aan gemeentelijke – of rijksmonumenten.
Toetsing geschiedt door Welstand (onder de Omgevingswet nu Gemeentelijke adviescommissie) en Monumentencommissie 178 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 7.3 Visie Terrasprofielen straten Straten (4m terras) Terras pleinen (zi e uitwerking per deelgebied) Terrassen aan het water (zie uitwerking per deelgebied) Straten (3m terras) Straten (2m terras) Straten (1,5m gevelterras) Straten (2m gevelterras) TERRAS STRATEN Oranjestraat Grotestraat Grotestraat Schuttenstraat Doelenstraat beschermd stadsgezicht BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 179 7.3 Visie Terrasprofielen straten (schematische weergave) Straten B - toekomst Straten B - huidige situatie Straten C - toekomst Straten C - huidige situatie Straten D - toekomst Straten D - huidige situatie Waagplein - A-A” Amaliaplein - A-A” Straten A Max. 1,5m 2m 2m 2m 3m 3m 4m 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m var. var.Doorgang minimaal 4m 5m var. (max. 14,3m) 2m minimaal Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m 2m 2m Doorgang minimaal 4m 2m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Vrijhouden waterelement (minimaal 1,8m) Vrijhouden zitelement Doorgang minimaal 4m Max. 6 m Max. 6m var. var. Max.
6m Straten B - toekomst Straten B - huidige situatie Straten C - toekomst Straten C - huidige situatie Straten D - toekomst Straten D - huidige situatie Waagplein - A-A” Amaliaplein - A-A” Straten A Max. 1,5m 2m 2m 2m 3m 3m 4m 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m var. var.Doorgang minimaal 4m 5m var. (max. 14,3m) 2m minimaal Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m 2m 2m Doorgang minimaal 4m 2m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Vrijhouden waterelement (minimaal 1,8m) Vrijhouden zitelement Doorgang minimaal 4m Max. 6 m Max. 6m var. var. Max. 6m Straten B - toekomst Straten B - huidige situatie Straten C - toekomst Straten C - huidige situatie Straten D - toekomst Straten D - huidige situatie Waagplein - A-A” Amaliaplein - A-A” Straten A Max. 1,5m 2m 2m 2m 3m 3m 4m 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m var. var.Doorgang minimaal 4m 5m var. (max. 14,3m) 2m minimaal Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m 2m 2m Doorgang minimaal 4m 2m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Vrijhouden waterelement (minimaal 1,8m) Vrijhouden zitelement Doorgang minimaal 4m Max. 6 m Max. 6m var. var. Max.
6m Straten B - toekomst Straten B - huidige situatie Straten C - toekomst Straten C - huidige situatie Straten D - toekomst Straten D - huidige situatie Waagplein - A-A” Amaliaplein - A-A” Straten A Max. 1,5m 2m 2m 2m 3m 3m 4m 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m var. var.Doorgang minimaal 4m 5m var. (max. 14,3m) 2m minimaal Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m 2m 2m Doorgang minimaal 4m 2m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Vrijhouden waterelement (minimaal 1,8m) Vrijhouden zitelement Doorgang minimaal 4m Max. 6 m Max. 6m var. var. Max. 6m Straten B - toekomst Straten B - huidige situatie Straten C - toekomst Straten C - huidige situatie Straten D - toekomst Straten D - huidige situatie Waagplein - A-A” Amaliaplein - A-A” Straten A Max. 1,5m 2m 2m 2m 3m 3m 4m 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m var. var.Doorgang minimaal 4m 5m var. (max. 14,3m) 2m minimaal Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m 2m 2m Doorgang minimaal 4m 2m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Vrijhouden waterelement (minimaal 1,8m) Vrijhouden zitelement Doorgang minimaal 4m Max. 6 m Max. 6m var. var. Max.
6m Straten B - toekomst Straten B - huidige situatie Straten C - toekomst Straten C - huidige situatie Straten D - toekomst Straten D - huidige situatie Waagplein - A-A” Amaliaplein - A-A” Straten A Max. 1,5m 2m 2m 2m 3m 3m 4m 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m var. var.Doorgang minimaal 4m 5m var. (max. 14,3m) 2m minimaal Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m 2m 2m Doorgang minimaal 4m 2m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Vrijhouden waterelement (minimaal 1,8m) Vrijhouden zitelement Doorgang minimaal 4m Max. 6 m Max. 6m var. var. Max. 6m Straten B - toekomst Straten B - huidige situatie Straten C - toekomst Straten C - huidige situatie Straten D - toekomst Straten D - huidige situatie Waagplein - A-A” Amaliaplein - A-A” Straten A Max. 1,5m 2m 2m 2m 3m 3m 4m 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m var. var.Doorgang minimaal 4m 5m var. (max. 14,3m) 2m minimaal Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m 2m 2m Doorgang minimaal 4m 2m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Vrijhouden waterelement (minimaal 1,8m) Vrijhouden zitelement Doorgang minimaal 4m Max. 6 m Max. 6m var. var. Max.
6m Straten B - toekomst Straten B - huidige situatie Straten C - toekomst Straten C - huidige situatie Straten D - toekomst Straten D - huidige situatie Waagplein - A-A” Amaliaplein - A-A” Straten A Max. 1,5m 2m 2m 2m 3m 3m 4m 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m var. var.Doorgang minimaal 4m 5m var. (max. 14,3m) 2m minimaal Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m 2m 2m Doorgang minimaal 4m 2m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Doorgang minimaal 4m Vrijhouden waterelement (minimaal 1,8m) Vrijhouden zitelement Doorgang minimaal 4m Max. 6 m Max. 6m var. var. Max. 6m Terrassen in de toekomstige situatieTerrassen in de huidige situatie Terrassen in de huidige situatie & toekomstige situatie Terrassen links of rechts mogelijk Terrassen links of rechts mogelijk Terrassen links of rechts mogelijk 180 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 7.3 Visie Terras straten: Grotestraat Grotestraat Beschrijving • Afwisselende hoofdstraat met winkels, horeca en woonfunctie. • Straat variërend in breedte: de beschikbare ruimte bepaalt het principe van de positie van het terras. • Profiel van de straat conform Vorb: margestrook, zijloper, middenloper met groenvakken. Algemene uitgangspunten • Terrasopstellingen zijn transparant en open van karakter met behoud van de vrije doorloop in de openbare ruimte.
• Terrasopstelling wordt bepaald door de breedte van het pand, rekening houdend met het vrijhouden van entrees voor bewoners. • Voetpad langs de gevel dient minimaal 1,20 m breed te zijn, bijvoorkeur 1,80m. • Voetgangerszone en doorgang nood- en hulpdiensten dient minimaal 4m breed te zijn • Mogelijkheid voor een eilandterras, waar de ruimte beschikbaar is. • Positie terras is in afstemming met de inrichting van de openbare ruimte, zoals plantvakken en openbare zitplekken. Uitzondering • In bijzondere situaties kan een terras direct langs de gevel worden toegepast (bijvoorbeeld bij tegenover elkaar liggende horecapanden). • Uitbreiding van het terras voor naastgelegen panden enkel mogelijk met toestemming van deze pandeigenaren en bewoners. Alle terrassen zijn ingepast tussen groenvakken Referentie beelden BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 181 Uitstalzone (max. 1,5m) Beplantingsvak openbare ruimte Voetpad (min.
1,2m) Terraszone (Variabel, zie Terras - profielen straten) Windschermen (Maximaal 1,5m hoog) Voetgangerszone en zone voor nood- en hulpdiensten 4m) Terrassen in de toekomstige situatie (schematische weergave) Principe positie windschermen (schematische weergave) Terrassen links of rechts mogelijk Pand horeca Terras PlantvakTerrasscherm > 182 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO Terras (Gevel, max 1,5m) Voetgangerszone en zone voor nood- en hulpdiensten 4m) Gevelterras ( Max. 1,5m) Looppad naar entree pand (haaks op gevel minimaal 1,2m breed) Uitvalscherm maximaal 1,5m uit de gevel (inklapbaar) Beplantingsvak openbare ruimte Voetpad (minimaal 1,2m) Voetgangerszone en zone voor nood- en hulpdiensten 4m) Markering terraszone met wegdeknagels Alternatieve opstelling terrassen met beperkte profiel breedte (schematische weergave) Terrassen links of rechts mogelijk Terras (Variabel, zie Terrasprofielen straten) Windschermen (Maximaal 1,5m hoog) BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 183 BESCHUTTING ALGEMEENOVERIG Losse tafels en stoelen Metaal/hout/rotan/kunststof (mits duurzaam en met hoogwaardige uitstraling) Niet toegestaan Niet toegestaan Toegestaan tegen de gevel, géén kleuren Ondergeschikt aan de parasol of luifel (max.
25%), geen geen fluorescerende kleuren Niet toegestaan Niet toegestaan Uitvalscherm maximaal 1,5m uit de gevel (inklapbaar) Binnen de vergunde ruimte Smal gevelterras met eilandterras of alleen eilandterras ingepast tussen groenvakken Ingetogen kleuren toepassen bij panden die een gemeentelijke- of rijksmonument status hebben Windschermen toegestaan aan de zijkanten (korte zijde) van het terras (niet aan de voorzijde, achterzijde of grenzend aan plantvakken). Hoogte aan de gevel max. 1,80 m en op straat max. 1,50 m. Windschermen zijn demontabel en mogen buiten het terrasseizoen niet op straat blijven staan. MEUBILAIR Grotestraat Winterterras Parasols Windschermen Uitvalschermen/Luifels Type Materiaal (Lounge)Banken Terrasafscheiding Kleurstelling Positionering Verlichting Reclame Beplanting 184 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO Oranjestraat Beschrijving • Belangrijke aanloopstraat. • Op dit moment geen terrassen maar in de toekomst op sommige plekken mogelijk. • Het straatprofiel wordt vergroend. • Langsparkeren blijft mogelijk. Algemene uitgangspunten • Terrasopstellingen zijn transparant en open van karakter met behoud van de vrije doorloop in de openbare ruimte. • Terrasopstelling wordt bepaald door de breedte van het pand, rekening houdend met het vrijhouden van entrees voor bewoners. • Voetpad langs de gevel dient minimaal 1,8m breed te zijn.
• Voetgangerszone en doorgang nood- en hulpdiensten dient minimaal 4m breed te zijn. • Positie terras is in afstemming met de inrichting van de openbare ruimte zoals plantvakken en openbare zitplekken maar ook elementen zoals fietsnietjes, vuilcontainers en parkeervakken. • In verband met de beperkte ruimte in combinatie van andere functies in de straat en het behouden van het open karakter, is het plaatsen van windschermen is niet toegestaan Open terras op trottoir met loopzone langs de gevel (Maastricht) Alle terrassen zijn ingepast tussen groenvakken (Alkmaar) Referentie beelden 7.3 Visie Terras straten: Oranjestraat BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 185 Uitstalzone (max. 0,5m) Beplantingsvak openbare ruimte Voetpad (min. 1,8m) Terras (max 2m) Voetgangerszone en zone voor nood- en hulpdiensten 4m) Terrassen in de toekomstige situatie (schematische weergave) 186 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO BESCHUTTING ALGEMEENOVERIG Losse tafels en stoelen Metaal/hout/rotan/kunststof (mits duurzaam en met hoogwaardige uitstraling) Niet toegestaan Niet toegestaan Toegestaan tegen de gevel, géén kleuren Ondergeschikt aan de parasol of luifel (max.
25%), geen geen fluorescerende kleuren Niet toegestaan Niet toegestaan Niet toegestaan Binnen de vergunde ruimte Smal gevelterras met eilandterras of alleen eilandterras ingepast tussen groenvakken Ingetogen kleuren toepassen bij panden die een gemeentelijke- of rijksmonument status hebben Niet toegestaan MEUBILAIR Oranjestraat Parasols Windschermen Uitvalschermen/Luifels Type Materiaal (Lounge)Banken Terrasafscheiding Kleurstelling Positionering Verlichting Reclame Beplanting Winterterras BUREAU B+B VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 187 188 VISIE OPENBARE RUIMTE BINNENSTAD ALMELO 7.3 Visie Terras pleinen: Koornmarkt Koornmarkt Beschrijving De Koornmarkt wordt het nieuwe 'hart' van de binnenstad. Het plein ligt centraal op de as van de Hartlijn (Grotestraat) en vormt daarmee een cruciale stedelijke open ruimte op zowel de oost- west verbinding als op de noord-zuidas over de Grotestraat. Er is geen fietsverkeer over het plein. Er is ruimte voor diverse evenementen. Algemene uitgangspunten • Terrasopstellingen zijn transparant en open van karakter met behoud van de vrije doorloop in de openbare ruimte. • Terrasopstelling wordt bepaald door de breedte van het pand, rekening houdend met het vrijhouden van entrees voor bewoners.