Stedenbouwkundig plan en grondexploitatie Westerdok en investeringskrediet Kanaalpark fase 1 - bijlage 4 - MPvE

MPvE Westerdok Almelo Mobiliteitsprogramma van Eisen

Colofon

Titel Rapport:

MPvE Westerdok Almelo

Opdrachtgever:

Gemeente Almelo

Projectteam Goudappel:

Jan-Anne Waagmeester, Joran van Kessel, Ties Bongers

Kenmerk:

016743.20240417.R1.03

Status:

Definitief

Datum:

29 april 2024

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

2

Inhoudsopgave

29-4-2024

1

Inleiding……………………………………………………………………………………...

4

2

Gebiedsontwikkeling……………………….…..…………….…………………………

6

3

Huidige voorzieningen en netwerken…………………………………………….

10

4

Beleidsambities………………..…………………………………………………………..

17

5

Visie op de verkeersstructuur……...………………………………………………...

21

6

Ambities voor Westerdok……………………………………………………………...

28

7

Mobiliteitsprogramma van Eisen……………………………………………………

36

Bijlagen………………………………………………………………………………………..

45

MPvE Westerdok - Almelo

3

1. Inleiding

Het Mobiliteitsprogramma van Eisen Inhoud van het MPvE Wat is het MPvE?

Waarom een MPvE?

Een Mobiliteitsprogramma van Eisen (MPvE) is een bundeling van uitgangspunten gericht op mobiliteit voor een bepaalde gebiedsontwikkeling. Om tot een gedragen MPvE te komen hebben tijdens de totstandkoming verschillende werksessies plaatsgevonden. Vakspecialisten van de gemeente Almelo en de betrokken ontwikkelaars hebben hieraan deelgenomen.

Met het opstellen van een Mobiliteitsprogramma van Eisen (MPvE) voor een gebiedsontwikkeling krijgt mobiliteit aan de voorkant een belangrijke rol in de totstandkoming van de gebiedsontwikkeling. Mobiliteit vormt hiermee een inherent onderdeel van de ontwikkeling.

Tijdens de werksessies zijn gesprekken over de uitgangspunten met betrekking tot mobiliteit voor de gebiedsontwikkeling. Deze uitgangspunten zijn onder te verdelen in vier typen: 1. Ambities: wat willen we waarmaken met de gebiedsontwikkeling? 2. Eisen: welke toetsbare eisen worden aan de ontwikkelende partijen gesteld om de ambities te kunnen behalen? 3. Wensen: welke wensen kunnen bijdragen aan het behalen van de ambitie? 4. Randvoorwaarden: welke randvoorwaarden moeten door de gemeente worden ingevuld om de ambitie te kunnen behalen? Het resultaat is het voorliggende document met uiteindelijk een overzicht van de eisen, wensen en randvoorwaarden.

29-4-2024

Met het MPvE wordt mobiliteit op een integrale wijze onderzocht en worden de kansen en uitdagingen verkend. Het MPvE vormt zo een uitgangspunt voor de gebiedsontwikkeling en vormt een basis voor de verdere ruimtelijke uitwerking. Het fundament van het MPvE De basis van het MPvE vormen de bestaande visies en beleidsstukken van de gemeente Almelo. Voor Westerdok is met name gebruik gemaakt van de Ontwikkelvisie.

Op basis van de beleidsstukken is een verdere vertaling gemaakt naar de uitgangspunten voor de gebiedsontwikkeling in Westerdok waarbij rekening wordt gehouden met de lokale context en wensen vanuit de verschillende partijen.

Het Smart Mobility wiel omvat de volgende thema’s: 1.

Verstedelijkingskeuzes (verdichten): afstemming mobiliteit met ruimtelijke verdichting en functiemenging

2.

STOMP-netwerken (verbinden): goede aansluitingen op omliggende mobiliteitsnetwerken

3.

Mens centraal in de openbare ruimte (veraangenamen): aantrekkelijke omgeving

4.

Mobiliteits-services & hubs (verknopen): aanbieden van deelmobiliteit en aanvullende voorzieningen

5.

Gedragsbeïnvloeding (verleiden): o.a. met passende parkeernormen

Smart Mobility wiel als kapstok In het MPvE wordt mobiliteit benaderd op een integrale wijze. Daarom is het ‘Smart Mobility wiel’ gebruikt als kapstok. Hierin komen verkeerskundige én ruimtelijke aspecten in samenhang tot hun recht.

MPvE Westerdok - Almelo

5

2. Gebiedsontwikkeling

Beschrijving van de gebiedsontwikkeling Context van de ontwikkeling Westerdok Westerdok is een van de drie ontwikkelgebieden binnen de ontwikkelvisie Almelo Centraal. Het gebied ligt op korte afstand van het station, de binnenstad, de jachthaven en het Kanaalpark. Het is een divers gebied waarin verschillende bestaande functies blijven behouden. Voorbeelden zijn Dimence (centrum voor psychologische hulpverlening) en de recent gebouwde brandweerkazerne aan de Brugstraat. De buurt aan de noordkant bestaat uit dorpse huizen van rond 1900 en stedelijke appartementengebouwen. Daarnaast bevinden zich in het gebied verschillende verouderde bedrijfspanden. Hier vindt herontwikkeling plaats en worden circa 500-600 woningen gebouwd. Dit zijn zowel grondgebonden woningen als appartementen.

Figuur 2.1: Huidige situatie en concept ontwerp plangebied (bron: Ontwikkelvisie Almelo Centraal, november 2023)

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

7

Beschrijving van de gebiedsontwikkeling Bouwprogramma Woonprogramma

Overig programma

In het gebied worden 500 tot 600 woningen toegevoegd. Dit is inclusief de huidige rechtbank die wordt hergebruikt met een mix van wonen en stedelijke functies in de plint.

Werken en voorzieningen beslaan 10-15% van de transformatie- en nieuwbouwopgave. Onderstaand figuur bevat een concept van het programma.

Ruim 400 woningen zijn opgenomen in de 1e fase en de overige woningen in de 2e fase. Op hoofdlijnen wordt uitgegaan van het volgende programma: •

sociale huur: 130 woningen

•

middensegment: 240 woningen

•

vrije sector: 180 woningen

De verdeling tussen sociale huur, middensegment en vrije sector is ongeveer 30%/40%/30%. Verder is circa 35% van de woningen grondgebonden en is het aandeel appartementen 65%.

Figuur 2.2: Deelgebieden woningbouw fase 1

29-4-2024

Figuur 2.3: Concept programma en locaties niet-wonen functies (versie 20 maart 2024)

MPvE Westerdok - Almelo

8

Verwachting sociaal geografische opbouw van bewoners en bezoekers Doelgroepen en leefstijlen Westerdok ligt op steenworp afstand van het station, de binnenstad van Almelo en de jachthaven. De locatie is daarmee interessant voor doelgroepen die waarde hechten aan wonen in een gemengde stedelijke omgeving. Het woningbouwprogramma bevat woningen binnen het sociale huur segment, middensegment en de vrije sector. Zo wordt ingespeeld op de vraag van zowel nieuwkomers die in Almelo komen werken als van Almeloërs die nabij de binnenstad willen wonen. In de Ontwikkelvisie is speciale aandacht opgenomen voor de volgende doelgroepen: • jonge, drukke stedeling • iets oudere, actieve levensgenieter • internationale kenniswerker In naastgelegen overzicht worden per doelgroep passende kenmerken beschreven waarmee ook een beeld ontstaat van het te verwachten mobiliteitsgedrag.

Jonge, drukke stedeling De jonge, drukke stedeling is voornamelijk een starter op de woningmarkt. Deze doelgroep zoekt woningen in het sociale en middensegment, zowel koop- als huurwoningen. Dit is afhankelijk van de burgerlijke staat, gezinssamenstelling en het niveau van welvaart. Het autobezit ligt voor deze groep onder het gemiddelde. De jonge, drukke stedelijk hecht belang aan een goede OV bereikbaarheid en nabijheid van voorzieningen als winkels, horeca en kantoren. Dit is een kansrijke groep om te sturen op minder autobezit door de alternatieven goed op orde te brengen.

Iets oudere, actieve levensgenieter

Door veilige routes te voorzien naar deze functies kan autogebruik beperkt worden. Het vervangen van de eerste auto door een deelauto is lastig, maar het aanbieden van deelmobiliteit kan mogelijk wel het bezit van een tweede auto beperken.

Internationale kenniswerker Internationale kenniswerkers richten zich met name op (middel)dure huurwoningen. Deze doelgroep heeft een relatief hoog inkomen en woont graag in kwalitatief goede woonruimte waar zij tijdelijk en flexibel terecht kunnen. Hetzelfde geldt voor hun mobiliteitspatroon. Omdat niet alle internationale kenniswerkers kunnen en willen fietsen, maken zij relatief vaak gebruik van het OV en (deel)auto’s.

De doelgroep ‘iets oudere, actieve levensgenieter’ betreft veelal gezinnen met (jonge) kinderen. Ze richten zich op het sociale huursegment of het midden- en vrije sectorsegment in huur en koop, afhankelijk van het niveau van welvaart. Het autobezit onder gezinnen ligt hoger dan gemiddeld. Het percentage huishoudens met meer dan één auto is onder gezinnen twee keer zo hoog als gemiddeld. Jonge gezinnen zijn gebaat bij de nabijheid van parkjes, pleintjes en groen. Voor gezinnen waarin beide ouders werken is de bereikbaarheid van werkplekken buiten de woonomgeving belangrijk. Daarnaast is de bereikbaarheid van voorzieningen in de woonwijk belangrijk, zodat kinderen dicht bij huis naar bijvoorbeeld school en sport kunnen.

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

9

3. Huidige voorzieningen en netwerken

Mobiliteitskwaliteit huidige situatie Een blik op de huidige voorzieningen nabij Westerdok In het kaartbeeld hiernaast is de locatie van verschillende maatschappelijke en commerciële functies weergegeven. In Westerdok zelf liggen enkel een sportschool en een tuincentrum (‘winkel overig’). Door de nabijheid van het centrum zijn echter veel belangrijke voorzieningen op korte afstand aanwezig. De voorzieningen liggen verspreid ten opzichte van Westerdok. Zo bevinden de meeste onderwijsfuncties zich ten noorden van het gebied. De meeste horeca, supermarkten en winkels bevinden zich in het centrumgebied ten oosten van het gebied. Ten zuiden van het gebied bevindt zich het station en zijn enkele zorgfuncties (huisarts, apotheek, orthodontist) geclusterd. Wat opvalt is dat vooral supermarkten relatief ver weg liggen. Met een afstand van circa 750 ligt de dichtstbijzijnde supermarkt op 10 minuten lopen of 5 minuten fietsen. Daarentegen ligt het NS-station juist heel dichtbij. Zo is het vanaf de Henri Dunantstraat 400-500 meter lopen tot de entree van het station.

Sportschool Sport Middelbaar/hoger onderwijs Lager onderwijs

Supermarkt Zorg Horeca Centrumgebied Winkel overig 0

250m

Station

Figuur 3.1: Huidige voorzieningen rondom Westerdok

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

11

Mobiliteitskwaliteit huidige situatie Het huidige wandelnetwerk In het kaartbeeld hiernaast is het bereik voor voetgangers vanaf Westerdok weergegeven. Daarbij is van elk type voorziening uit figuur 3.1 de dichtstbijzijnde locatie weergegeven. Binnen 15 minuten lopen zijn de meeste voorzieningen te bereiken. Deze zijn met name geclusterd in en rondom de binnenstad van Almelo. Uit de huidige voetgangersstromen blijkt ook dat er vooral in en rondom de binnenstad en rondom het station veel gelopen wordt.

15 min. 30 min.

Met een ligging net ten noorden van het station en ten westen van de binnenstad is lopen voor bewoners en bezoekers van Westerdok een aantrekkelijke vervoerswijze. Wel ervaren voetgangers enkele barrières in de vorm van het spoor (zuidwest), de Brugstraat (oost) en het water (west).

Huidige voetgangersstromen

0

Figuur 3.2: Huidige voetgangersstromen Almelo (2022)

29-4-2024

1km

Figuur 3.3: Huidige voetgangersbereikbaarheid vanuit Westerdok

MPvE Westerdok - Almelo

12

Mobiliteitskwaliteit huidige situatie Het huidige fietsnetwerk Hiernaast is het fietsnetwerk in de omgeving van Westerdok weergegeven. In onderstaande afbeelding is het gebied weergegeven dat via dat netwerk in bepaalde tijd bereikt kan worden. Het huidige fietsnetwerk voorziet met name in kwalitatieve verbindingen naar het centrum, station en in noordelijke en zuidelijke richting. In westelijke richting vormt het spoor een barrière. Heel Almelo is vanuit Westerdok binnen 15 minuten fietsen te bereiken. Binnen een half uur zijn omliggende dorpen als Wierden en Vriezenveen te bereiken. Dit zijn acceptabele fietsafstanden voor standaard fietsen. Met een elektrische fiets liggen zowel de gemiddelde snelheid als de acceptabele fietsafstand hoger, waarmee ook plaatsen als Nijverdal en Rijssen binnen fietsbereik liggen1.

Vriezenveen

P

P

P

Wierden

Fietssnelweg F35 Vrijliggend fietspad Fietsstraat

Borne

Fietsstroken 0

Figuur 3.4: Fietsbereikbaarheid vanaf Westerdok (bron: MapitOut)

250m

Voetgangersgebied

Figuur 3.5: Fietsnetwerk in Almelo en rondom Westerdok

1 E-bikeproof.nl Indicatie bereik e-bike (15 km) 29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

13

Mobiliteitskwaliteit huidige situatie Het huidige OV-netwerk Op de kaart hiernaast zijn de OV-lijnen nabij Westerdok weergegeven. Met deze OV-lijnen kan het gebied dat in onderstaande afbeelding is gemarkeerd bereikt worden. Westerdok ligt vlakbij intercitystation Almelo. Vanaf daar zijn er frequente verbindingen in de richting van Enschede, Zwolle, west-Nederland (via Deventer, Apeldoorn) en Hardenberg. Bij het station komen ook veel lokale en regionale buslijnen samen. Deze buslijnen bieden OV-verbindingen binnen Almelo en tussen Almelo en omliggende dorpen. Westerdok ligt op loopafstand van het station en bushalte Boddenstraat, waarmee de toegankelijkheid van het trein- en busvervoer goed is. Inclusief voortransport per fiets en overstaptijd is het met het OV mogelijk om binnen 30 minuten in Hengelo en Enschede te zijn. Deventer, Zwolle en veel omliggende dorpen zijn in 45 minuten te bereiken.

81 23 24

Hardenberg Zwolle Deventer

95

Deventer

98

Enschede

0

Figuur 3.6: Regionale OV-bereikbaarheid vanaf Westerdok inclusief voortransport per fiets (bron: MapitOut)

29-4-2024

23 24

525 625

Zwolle

Apeldoorn

83

64 66

Enschede

250m

21 22 26

Spoor

51

Lijnbus Buurtbus

Figuur 3.7: OV-netwerk rondom Westerdok, inclusief haltes

MPvE Westerdok - Almelo

14

Mobiliteitskwaliteit huidige situatie Het huidige autonetwerk De autobereikbaarheid van Westerdok is goed. Vanuit Westerdok zijn er verschillende relatief directe routes naar de snelwegen en N-wegen rondom Almelo. Deze hoofdwegen bieden verbindingen in alle windrichtingen. De N35-A35 verbindt Almelo met Zwolle en Enschede. De A1 biedt verbindingen met midden- en west-Nederland. De N-wegen bieden routes naar omliggende plaatsen.

N750

De goede autobereikbaarheid blijkt ook uit onderstaande bereikbaarheidskaart. In alle windrichtingen valt een groot gebied te bereiken binnen respectievelijk 30, 45 en 60 minuten rijden. Daarbinnen vallen onder andere Apeldoorn, Zwolle en Enschede. Voor de gebieden rondom het station van deze plaatsen geldt dat de reistijd per auto vergelijkbaar is met die van het OV.

30 min. 45 min. 60 min.

N343 N36

N749 N349

N35 N744

Zwolle

N349 N743 N350 Apeldoorn

Enschede

A35

A1 0

Figuur 3.8: Regionale structuur auto Almelo

29-4-2024

A1

14km

Figuur 3.9: Regionale structuur auto Almelo

MPvE Westerdok - Almelo

15

Conclusie huidige mobiliteitskwaliteit Mobiliteitskwaliteit Goede algehele mobiliteitskwaliteit Westerdok beschikt over een goede mobiliteitskwaliteit. Op lokale schaal zijn veel voorzieningen per voet of fietsend te bereiken. Daarbij geldt wel dat sommige voorzieningen zich op de rand van een acceptabele loopafstand bevinden. Ook zijn er enkele barrières die in bepaalde richtingen belemmeringen vormen voor actieve modaliteiten (lopen en fietsen). Het OV- en autonetwerk bieden goede kwaliteit voor middellange en lange verplaatsingen. Met het OV zijn zowel grote steden in de omgeving (voornamelijk met de trein) als omliggende dorpen (voornamelijk met de bus) goed te bereiken. Door de ligging nabij station Almelo is de benodigde tijd voor het voor- en natransport beperkt. Dit zorgt ervoor dat voor diverse bestemmingen de reistijd met het OV vergelijkbaar is met die van de auto. Of het OV concurrerend is hangt wel sterk af van de bestemming. Waar de auto goede verbindingen verzorgt met het hele gebied rondom Almelo, is dit bij het OV sterk afhankelijk van de ligging van OV-lijnen en stations.

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

16

4. Beleidsambities

Het Smart Mobility wheel Toelichting op de 5 thema’s De 4 hogere kwadranten van het mobiliteitssysteem

De 5 thema’s in perspectief van de reiziger

Het ‘Smart Mobility wiel’ geeft een overzicht van de integrale visie op mobiliteit, welke is opgebouwd uit 5 thema’s die zijn ingedeeld over twee assen. De verticale as start bovenin bij de bron van mobiliteit en eindigt onderin bij het verbeteren van mobiliteit. De horizontale as start rechts bij het beleidsdomein (wat regelen overheden) en eindigt links bij de marktzijde (bij welke aspecten hebben marktpartijen ook een grote rol).

•

‘Verdichten’: waar vestigt een reiziger zich en welke verplaatsing maakt hij dagelijks naar werk en/of voorzieningen?

•

‘Verbinden’ welke verplaatsingen maakt de reiziger gebruikmakend van het ‘STOMP-netwerk’?

•

‘Veraangenamen’: hoe beleeft de reiziger de veiligheid en kwaliteit van de openbare ruimte?

•

‘Verknopen’: kan de reiziger gebruik maken van verschillende modaliteiten en mobiliteitsservice?

•

‘Verleiden’: welk mobiliteitsgedrag vertoont de reiziger en welke triggers spelen daar een rol?

1

2

3

4

5

Verdichten: meedenken over differentiatie in ruimtelijke dichtheden, functiemix en ambitieniveaus per mobiliteitsmilieu. Verstedelijkingskeuzes vormen immers de bron van mobiliteitsgedrag.

Verbinden: zorgen dat (de deels bovenplanse) structuren voor wandelen, fietsen, OV en autoverkeer optimaal aansluiten op de gebiedsambities, waarbij elke vervoerwijze de juiste plek krijgt. Hierin wordt bepaald welke infrastructurele aanpassingen nodig zijn.

Veraangenamen: zorgen dat de uitstraling en prioriteiten aansluiten op het gewenste mobiliteitsgedrag. Denk aan fijnmazige wandel- en fietsroutes, sociale veiligheid en levendigheid in het ontwerp (rust, ruis en reuring) en de omgang met gemotoriseerd verkeer.

Verknopen: het is belangrijk om nieuwe mobiliteitsvormen goed te faciliteren. Denk hierbij aan de opkomst van deelmobiliteit en MaaS, het realiseren van voorzieningen in mobiliteitshubs, het faciliteren van nieuwe elektrische vervoerwijzen en logistieke ontwikkelingen zoals pakketbezorging.

Verleiden: het is mogelijk om met gedragsprikkels het mobiliteitsgedrag al aan de voorkant te beïnvloeden. Denk hierbij aan parkeerbeleid, parkeernormen, aantrekkelijke fietsstallingen en afspraken over selectieve toegankelijkheid, bijvoorbeeld rondom logistiek en pakketbezorging.

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

18

Ambitie mobiliteitskwaliteit Inventarisatie mobiliteitsbeleid Om de mogelijkheden voor de verschillende modaliteiten in de gebiedsontwikkeling te bepalen is het vigerende mobiliteitsbeleid onderzocht. Hierbij is gebruik gemaakt van de volgende documenten: A)

Omgevingsvisie voor de ideale gemeente Almelo 2020-2040 (2020)

B)

Ontwikkelvisie Spoorzone Almelo – Almelo Centraal (2023)

Het mobiliteitsbeleid binnen Westerdok wordt aan de hand van het Smart Mobility wiel puntsgewijs toegelicht. De bron is aangeduid met de letters A en B die corresponderen met de verschillende documenten. Verdichten • Nabij Almelo Centraal wordt een mix van wonen, werken en voorzieningen gerealiseerd. Het stedelijke programma bevat minimaal 1.000 woningen en 15.000-25.000 m2 kantoren, hightech, cultuur en leisure. [B] •

In Westerdok worden 500-600 woningen toegevoegd (inclusief huidige rechtbank). [B]

•

Werken en voorzieningen beslaan 10-15% van de transformatie- en nieuwbouwopgave. [B]

•

De invulling van de plinten krijgt een publiekgericht karakter, dat zorgt voor levendigheid op beeldbepalende plekken en past bij het recreatieve karakter van het gebied. [B]

A

•

B

29-4-2024

De maximale hoogte van de ontwikkelvelden varieert en is lager bij grenzen tegen bestaande bebouwing. De bouwhoogte loopt op van 2-3 lagen langs de Westerdokstraat tot 4-5 lagen langs de hoofdentree van de wijk, de Henri Dunantstraat. Langs het water komen accenten tot 25 meter. [B]

MPvE Westerdok - Almelo

Verbinden • Er wordt gestuurd op goede wandel- en fietsroutes vanuit de wijken naar de werkgebieden aan de randen, naar het stadscentrum en tussen de wijken onderling. [A] •

Het kiezen voor de fiets wordt makkelijker gemaakt, onder meer door het (regionale) fietsnetwerk te verbeteren. [A]

•

De Henri Dunantstraat (30 km/h) met aansluiting op de Brugstraat vormt de hoofdontsluiting van Westerdok en ontsluit de ontwikkelvelden. [B]

•

De openbare ruime van Westerdok wordt voetgangersvriendelijk ingericht. De waterkant is vooral bedoeld voor verblijf en langzaam verkeer. De auto is hier hooguit te gast. De Grenzen wordt autovrij. [B]

•

De bestaande buurt aan de noordzijde van Westerdok houdt een eigen ontsluiting op de Brugstraat. [B]

•

Onderzocht wordt of de Burgstraat, Egbert Gorterstraat, Stationsplein en kop Wierdensestraat afgewaardeerd kunnen worden met een limiet van 30 km/h, doel is het doorgaande verkeer meer de singelstructuur te laten gebruiken. [B]

19

Ambitie mobiliteitskwaliteit Inventarisatie mobiliteitsbeleid Veraangenamen •

De binnenstad en omgeving worden meer klimaat adaptief ingericht met ruimte voor groen en water en minder ruimte voor auto’s en verharding. [A]

•

De waterkant van Westerdok wordt groen en recreatief ingericht. Straten krijgen natuurlijk ingerichte ingerichte wadi’s en de bomen achter de brandweerkazerne worden ingepast in het ontwerp. [B]

•

Met het stadsproject Kanaalpark wordt met verschillende initiatieven (bijv. vaarverbindingen en verblijfplekken) ingezet op een betere beleving van het groen en water (Kanaal Almelo-de Haandrik en Kanaal Almelo-Nordhorn). Westerdok is het centrum van het Kanaalpark. [B]

Verknopen • Bezoekers kunnen van de (vernieuwde) mobiliteitshub bij het station gebruik maken. De bestaande P&R wordt een multifunctionele mobiliteitshub met oplaadpunten, deelvervoer en parkeervoorzieningen voor reizigers van het openbaar vervoer en bezoekers van Westerdok. [B] •

De positie van Almelo Centraal wordt versterkt door onder meer het vernieuwen van het station, het verdichten van de stationsomgeving en het verminderen van de barrièrewerking van het spoor met een nieuwe verbinding voor langzaam verkeer ten westen van het station. [B]

Verleiden • Voor woningbouw gelden parkeernormen die bij de stedelijke doelgroepen passen. [B] •

Parkeren gebeurt binnen de velden, bij voorkeur in een gebouwde parkeervoorziening. [B]

•

Huidige bewoners blijven op eigen erf en straat parkeren. [B]

Op dit moment heeft de gemeente Almelo geen actuele visie en beleid voor mobiliteit binnen de gemeente, de komende jaren wordt nieuw mobiliteitsbeleid opgesteld. Naar verwachting zal in dit nieuwe beleid sterker dan voorheen worden ingezet op het stimuleren van duurzame vervoerswijzen. Met name in het centrumgebied en de directe omgeving, zoals de stationsomgeving, past daarbij een focus op voetgangers, fietsers en openbaar vervoer. Deze elementen worden al meegenomen binnen het Mobiliteitsprogramma van Eisen voor Westerdok.

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

20

5. Visie op de verkeersstructuur

Vermindering barrièrewerking Brugstraat Brugstraat: scheiding tussen Westerdok en centrum Aantrekkelijke looproute naar voorzieningen Westerdok ligt pal naast het station en nabij de binnenstad van Almelo. Daardoor zijn er veel kansen voor voetgangers en fietsers. Zoals in een ‘15minutenstad’ zijn alle voorzieningen op loopafstand beschikbaar. De Brugstraat vormt in de huidige situatie echter een duidelijke barrière voor langzaam verkeer. De weg is zo druk dat het soms moeilijk is om over te steken. Bij de belangrijke voetgangersroute in het verlengde van de Haven Zuidzijde zijn zelfs hekken geplaatst om voetgangers te geleiden en te waarschuwen voor het autoverkeer. Verder is de voetgangersroute naar het centrum ook niet heel duidelijk, ook niet vanaf het station. Als je uit het station komt, loop je niet ‘als vanzelfsprekend’ naar het centrum: je moet de bordjes volgen.

Figuur 5.1: Huidige vormgeving Brugstraat

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

22

Vermindering barrièrewerking Brugstraat Aantrekkelijke en veilige verbindingen voor voetgangers Ontwikkelgebieden ‘koppelen’ aan centrum De ‘scheidende’ werking van de Brugstraat is ook goed te zien in het beeld van de voetgangersstromen in Almelo (uit het voetgangersmodel van Goudappel). Er is veel voetgangersverkeer in het centrum en ook bij het station komen veel voetgangers, maar de relatie tussen beide is zwak.

Huidige voetgangersstromen

Nu er zowel rondom het station als in Westerdok veel ontwikkelingen gaan plaatsvinden, wordt het extra belangrijk om de verschillende gebieden voor voetgangers beter aan elkaar te koppelen. Er zou één centrumgebied moeten ontstaan waar lopen aantrekkelijk is en dus ook veel plaatsvindt.

Veiligheid verhogen

Door de barrièrewerking van de Brugstraat te verminderen, kan ook de verkeersveiligheid worden verbeterd. Er gebeuren op de Brugstraat niet veel meer ongevallen dan op andere drukke wegen in de stad (en de geregistreerde ongevallen zijn vanaf 2017 weergegeven, dus grotendeels van voor de reconstructie), maar zo’n drukke weg oversteken levert altijd risico’s op.

Toekomst (gewenst)

Figuur 5.2: Weergave voetgangersstromen in Almelo (hoe donkerder de kleur, hoe meer voetgangersbewegingen)

Figuur 5.3: Door politie geregistreerde ongevallen periode 2017-2023 (bron: VIA)

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

23

Vermindering barrièrewerking Brugstraat Optimale benutting van de ringenstructuur Ontwikkeling van de ringenstructuur in Almelo Al in de jaren 60 van de vorige eeuw is een ringstructuur rond de stad aangelegd. Er was toen nog een doorgaande oost-westverbinding door de stad dwars door het centrum. Maar die is later afgesloten, zodat het centrum zich verder kon ontwikkelen als aantrekkelijk verblijfsgebied.

Later is de buitenring om Almelo erbij gekomen. Nu heeft Almelo dus een structuur met twee ringen. Maar door de realisatie van het verdiepte spoor en de aanpassingen aan de Burgemeester Raveslootsingel is het ook gemakkelijker geworden om van noord naar zuid langs het centrum te rijden. De Brugstraat is daardoor drukker geworden, zelfs drukker dan de meeste ringwegen.

Toekomst: ringstructuur weer beter benutten

De uitdaging is om in de toekomst de ringstructuur (weer) beter te benutten, waardoor de Brugstraat ontlast kan worden. Het centrum blijft van alle kanten bereikbaar, maar doorgaande verkeer door het centrum wordt veel minder aantrekkelijk. Dit kan met verschillende aanpassingen in de verkeersstructuur bereikt worden. Welke aanpassingen het beste zijn, moet nader onderzocht worden.

Nu: buitenring en noord-zuidroute door centrum

Figuur 5:4: Ringstructuur Almelo

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

24

Vermindering barrièrewerking Brugstraat Uitwerking in nieuwe stadsbrede Mobiliteitsvisie Afsluiting De Grenzen is niet afdoende

Startpunt voor een nieuwe Mobiliteitsvisie

In de plannen voor Westerdok is opgenomen dat De Grenzen afgesloten wordt voor autoverkeer. Dit alleen leidt echter niet tot een verschuiving van verkeer naar de ringstructuur (zoals Aalderinkssingel), maar juist tot nog meer druk op de Brugstraat. Er zijn dus aanpassingen in de verkeersstructuur nodig die buiten de scope van het plangebied Westerdok vallen. De mogelijkheden daartoe kunnen in een nieuwe (stadsbrede) Mobiliteitsvisie nader onderzocht worden.

De gemeente Almelo wil graag lopen, fietsen en openbaar vervoer bevorderen, om zo meer ruimte te bieden voor ruimtelijke ontwikkelingen. Andersom dragen de ruimtelijke ontwikkelingen ertoe bij dat er meer potentie ontstaat voor bijvoorbeeld beter openbaar vervoer. Om een zo groot mogelijk effect te bereiken, is het gewenst om hierbij wel onderscheid te maken naar verschillende gebieden. Almelo heeft een grote verscheidenheid aan wijken, van verschillende leeftijd, met een verschillende ruimtelijke opbouw en daarmee ook met een ander bereikbaarheidsprofiel.

A B C

In het centrum en de directe omgeving liggen de grootste kansen voor voetgangers en fietsers. Door daar de voetganger op één te zetten, kan veel winst behaald worden. Rond het centrum liggen de oudere wijken van de stad. Het zijn wijken uit de tijd dat autoverkeer nog niet zo massaal was. De verkeersstructuur volgt historische lijnen en in de meeste gevallen maken fietsers en auto’s gebruik van dezelfde weg. De ruimte is er schaars. Hier is het vooral kansrijk om sterk in te zetten op veilige en aantrekkelijke fietsverbindingen.

Figuur 5.5: Procentueel effect op verkeersintensiteit bij afsluiting De Grenzen voor gemotoriseerd verkeer

Op grotere afstand van het centrum is meer ruimte voor de auto. Hier liggen daarnaast kansen voor snellere busverbindingen en doorfietsroutes (voor de wat langere afstanden). Figuur 5.6: Indeling Almelo in drie zones

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

25

De beste route voor de F35 Fietsroutes met verschillende functies Twee fietsroutes door/langs Westerdok

Regionale versus lokale functie

Brugstraat: lokale functie, ook als schoolroute

Zowel langs De Grenzen als langs de Brugstraat loopt een doorgaand tweerichtingenfietspad. De route via De Grenzen maakt onderdeel uit van de regionale doorfietsroute F35. In onderstaand beeld zijn de F35 en de andere fietsroutes bij elkaar in een kaart gezet.

Als we kijken naar het gebruik van de fietsroutes (met behulp van het verkeersmodel) dan valt op dat op de route via de Brugstraat meer gefietst wordt dan op De Grenzen. De beide fietsroutes hebben echter een andere functie: de F35 is een regionale doorfietsroute waar hoge eisen aan worden gesteld. De route via de Brugstraat is vooral belangrijk om lokale bestemmingen te bereiken.

Gezien de ligging van verschillende scholen en andere voorzieningen is het begrijpelijk dat er veel op de Brugstraat gefietst wordt. Dat zal ook zo blijven.

Figuur 5.8: Intensiteiten fietsverkeer in de omgeving van Westerdok (hoe dikker de lijn, hoe hoger het aantal fietsers)

Figuur 5.9: Voorzieningen in de omgeving van Westerdok

F35

Figuur 5.7: Route F35 nabij Westerdok en mogelijke varianten

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

26

De beste route voor de F35 Twee opties voor aanpassing van de route F35 Doelstelling: verblijfskwaliteit langs het water

F35 via de Brugstraat?

•

In de plannen voor Westerdok is een belangrijke doelstelling om de kwaliteit van het water aan drie zijden van het plangebied optimaal te benutten. In ieder geval is het gewenst om de route langs de Haven Noordzijde vrij te maken van verkeer (ook van fietsverkeer) om zo langs het water te kunnen flaneren. Dat kan door de F35 te verplaatsen en langs het station te leiden. In de toekomst ontstaat daar voldoende ruimte voor en de F35 wordt dan beter verbonden met het OV-knooppunt.

Om ook op De Grenzen de ligging aan het water te benutten, is het een optie de F35 via de Brugstraat te laten lopen. Dan zou de route van de F35 dus over een grotere lengte verlegd moeten worden. Deze optie heeft echter meer nadelen dan voordelen:

Er blijft sowieso ook een fietsroute via De Grenzen lopen. Er komen zowel aan de noord- als aan de zuidkant van De Grenzen immers fietsbruggen. Daarmee is er een snelle route van het station naar de wijk Indië in Almelo.

•

Na de ontwikkeling van de Intercityknoop ontstaat waarschijnlijk ook een nieuwe fietsverbinding over/onder het spoor. Daarmee wordt de route vanaf het station naar de F35 over De Grenzen nog belangrijker.

•

Door de F35 via De Grenzen te laten liggen, ontstaan er meer mogelijkheden om de Brugstraat in de toekomst af te waarderen. Daar zou dan bijvoorbeeld een (rustigere) straat met fietsstroken kunnen komen.

•

Het vervolg van de F35 zou dan via de Sluiskade Zuidzijde moeten lopen want op de Sluiskade Noordzijde en de Noordikslaan is er te weinig ruimte. De Sluiskade Zuidzijde ligt ook aan het water en hier is het dus net zo belangrijk om de verblijfskwaliteit te verbeteren.

F35 F35

Figuur 5.11: Voorbeeld alternatieve vormgeving Brugstraat

21 mei 2025

Figuur 5.10: Mogelijke alternatieve routes F35

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

27

6. Ambities voor Westerdok

Integraal mobiliteitsconcept Mobiliteitskeuzes ten dienste van hogere doelen Mobiliteitskeuzes De mobiliteitskeuzes voor Westerdok zijn gerelateerd aan de ruimtelijke doelen voor het gebied zoals beschreven in de Ontwikkelvisie. Voorbeelden zijn het creëren van een autoluwe en groene waterkant zonder gemotoriseerd verkeer en een voetgangersvriendelijke openbare ruimte.

Op de volgende pagina’s worden bovenstaande vijf hoofdaspecten van een mobiliteitstransitie voor Westerdok nader toegelicht. Deze vijf pijlers zijn vervolgens input voor het Mobiliteitsprogramma van Eisen.

Dit vraagt om integrale mobiliteitskeuzes die verder gaan dan alleen het aanleggen van ontsluitingsstructuren. Bij de mobiliteitskeuzes is het belangrijk om aan te sluiten bij de bewuste en onbewuste keuzes van de toekomstige gebruikers. Het gaat om: 1. Goede afstemming van mobiliteit met ruimtelijke verdichting en functiemenging (wonen, werken, voorzieningen), omdat dit de bron is van mobiliteit; 2. Goed aansluiten van Westerdok op de omliggende mobiliteitsnetwerken voor wandelen, fietsen, OV, autoverkeer en logistiek; 3. Aantrekkelijke inrichting van de openbare ruimte in Westerdok; 4. Inzet van een mobiliteitshub en aanvullende voorzieningen als meerwaarde voor Westerdok; 5. Beïnvloeding van gedrag met o.a. passende parkeernormen voor fiets en auto voor het gebied.

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

29

Verdichten Verstedelijkingskeuzes als aanpak bij de bron Gunstige ligging binnen Almelo

Mix van wonen, werken en voorzieningen

Westerdok kent een aantrekkelijke ligging nabij het station, op korte afstand van de binnenstad en in de nabijheid van water. Het IC-station biedt goede treinen busverbindingen naar landelijke en regionale bestemmingen. De binnenstad biedt veel winkels en overige voorzieningen. En het water met een jachthaven versterkt de recreatiemogelijkheden binnen het gebied.

Alles overziend is Westerdok een ideale plek voor stedelijke inbreiding met hogere dichtheden en een mix aan wonen, werken en voorzieningen. Vanuit mobiliteit biedt van verschillende functies een optimum als het gaat om levendigheid door de dag heen (ochtend-middag-avond).

De nabijheid van het station en overige voorzieningen stimuleert een duurzaam mobiliteitsgedrag met een lagere autoafhankelijkheid.

En het biedt ook perspectief op efficiënt dubbelgebruik in bijvoorbeeld parkeervoorzieningen. Zo zijn er minder parkeervoorzieningen nodig. Daarnaast leidt het tot een relatief evenwichtige belasting in spitsstromen (aankomende en vertrekkende stromen in de spitsperioden). Tenslotte voorkomt een hoge mate van functiemenging onnodige mobiliteit. Een combinatie binnen het gebied van wonen, werken en voorzieningen (bijvoorbeeld supermarkt, kinderdagverblijf en sportschool) maakt dat veel verplaatsingen binnen Westerdok en de directe omgeving kunnen blijven waarbij lopen en fietsen aantrekkelijk is.

Ter indicatie: gebied met 90% woonfuncties vergt voor de nachtperiode extra parkeeren stallingsplekken, bij 50% werkfuncties zijn juist overdag extra plekken nodig. Een verhouding van 2/3 woonfuncties en 1/3 werkfuncties geeft een gelijkmatige benutting van parkeer- en stallingsplekken over het etmaal.

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

30

Verbinden STOMP principe hanteren voor inrichting van de netwerken Bij de ontsluiting van de gebiedsontwikkeling sluiten we aan op het STOMP-principe. Dit betekent dat we voetgangers en fietsers beschouwen als de hoofdgebruikers en de meeste prioriteit geven bij de inrichting van de infrastructuur. Daarna komt het openbaar vervoer en vormen van deelmobiliteit. De privéauto heeft een lagere prioriteit.

Goede OV-verbindingen

Wandelen en fietsen als hoofdgebruikers

Door de nabijheid van het station op loop- en fietsafstand van Westerdok is de bereikbaarheid met het openbaar zeer goed. De aanwezigheid van bushaltes nabij Westerdok is daarom minder van belang. Wel is het gebruik van de halte Boddenstraat op de Brugstraat aantrekkelijk voor bestemmingen in het noorden in plaats van het gebruik van het station.

Westerdok biedt een grote kans om de micronetwerken voor wandelen een extra kwaliteitsimpuls te geven, onder meer door bestaande barrières te beperken. Voorbeelden zijn het weghalen van het doorgaande autoverkeer over De Grenzen het verleggen van de F35 ter hoogte van de Haven Noordzijde. Conform het stadsproject Kanaalpark worden de randen langs de het water groener en autovrij gemaakt. Zo ontstaat een aantrekkelijke en exclusieve wandel- en fietsruimte langs de buitenzijde van Westerdok. Niet alleen om te verplaatsen, maar ook om te verblijven. Door de ligging van de F35 binnen het plangebied, hebben fietsers een goede verbinding richting lokale en regionale bestemmingen. Ook het fietspad naar de Brugstraat vormt een belangrijke verbinding, onder meer richting de scholen ten noorden van Westerdok. Voor de voetganger is het van belang dat er in Westerdok een fijnmazig netwerk gerealiseerd wordt met een maaswijdte tussen de 50 en 100 meter. Zo ontstaan er voldoende mogelijkheden om te voet ergens heen te gaan, en wordt lopen een aantrekkelijke modaliteit.

29-4-2024

In Almelo is het OV sterk gericht op het treinstation. Dat is logisch, omdat dit een nationale knoop is met snelle directe treinverbindingen naar de rest van het land en busverbindingen naar bestemmingen in de regio.

Brugstraat De Henri Dunantstraat met aansluiting op de Brugstraat vormt de hoofdontsluiting van de wijk voor gemotoriseerd verkeer. In de huidige situatie splitst de Brugstraat en de Egbert Gorsterstraat de stationsomgeving/Westerdok en de binnenstad in tweeën. De combinatie van de relatief hoge intensiteit en snelheid van het gemotoriseerde verkeer maakt deze wegen een lastig over te steken barrière.

Menukaart Intercityknoop uit Ontwikkelvisie

De Brugstraat en Egbert Gorterstraat worden gebruikt als ontsluiting door verkeer met een herkomst/bestemming in het centrum, maar ook door verkeer met geen herkomst of bestemming in de direct omliggende gebieden. Het heeft de voorkeur met name deze laatste groep verkeer over alternatieve routes te leiden.

MPvE Westerdok - Almelo

31

Veraangenamen De mens centraal bij de inrichting van de openbare ruimte Inrichting openbare ruimte volgens STOMPprincipe De inrichting van de openbare ruimte in Westerdok moet aansluiten bij het gewenste gebruik. Ook hier is het STOMP-principe leidend: wat zien de toekomstige gebruikers als eerste als ze naar buiten komen in Westerdok? Nu wordt de openbare ruimte gedomineerd door veel verharding met geparkeerde en rijdende auto’s, ook langs het water. Door het ruimtebeslag van auto’s is de openbare ruimte versnipperd en wordt de potentie van het water niet goed benut. Het gebied nodigt nu nog niet uit tot wandelen en fietsen. Wandelaars komen diverse barrières tegen in de vorm van bebouwing en infrastructuur. Voorbeelden zijn de aanwezigheid van bebouwing ten westen van De Grenzen naast de jachthaven en de ligging van de F35 langs de Haven Noordzijde.

De verbindingen naar belangrijkste bestemmingen zoals het station en de binnenstad kunnen beter, onder meer door de sociale veiligheid van de stationsomgeving te verbeteren en de barrierewerking van de Brugstraat te reduceren. Door een meer mensgerichte vormgeving van de openbare ruimte ontstaat meer lucht voor wandelaars en fietsers. Westerdok wordt dan een aantrekkelijk, groen en verbonden netwerk voor wandelaars en fietsers met ‘shared space’-eigenschappen. De Grenzen, Sluiskade Zuidzijde en Haven Noordzijde maken hier onderdeel van uit. Deze verbindingen kunnen autoluw zijn (auto gedraagt zich als gast) of zelfs autovrij. De bruggen in het verlengde van De Grenzen worden afgesloten voor gemotoriseerd verkeer en ingericht als wandel- en fietsbrug. Hiermee wordt ook bijgedragen aan het stadsproject Kanaalpark.

Autovrije en autoluwe wegen

De Henri Dunantstraat met aansluiting op de Brugstraat vormt de hoofdontsluiting van Westerdok. Sommige delen van Westerdok kunnen (zo goed als) autovrij worden, zodat de kwaliteiten van het gebied maximaal worden benut. Hier zijn wandelaars en fietsers letterlijk de hoofdgebruikers. Voorbeelden zijn de Sluiskade Zuidzijde en de Haven Noordzijde. Op sommige andere delen speelt ook de autotoegankelijkheid een rol, bijvoorbeeld als het gaat om de bereikbaarheid van de woningen en voorzieningen aan De Grenzen en Havenkade. Delen van De Grenzen zullen via de Henri Dunantstraat daarom toegankelijk blijven voor gemotoriseerd verkeer.

Alles tezamen ontstaat zo een fijnmazig en groen micronetwerk voor de wandelaar en fietser als hoofdgebruikers binnen Westerdok.

Parkeren uit het zicht Om de openbare ruimte te herwinnen wordt deze zoveel mogelijk parkeervrij gemaakt. Het parkeren wordt uit het zicht en geclusterd opgelost in parkeergebouwen. Bewoners en werknemers parkeren in (half)verdiepte parkeergebouwen. Bezoekers parkeren in de huidige parkeergarage JavaPark (P12). Als het nodig is kan de capaciteit van deze parkeergarage worden uitgebreid. Om de aantrekkelijkheid van de parkeergarage te vergroten worden er nieuwe voorzieningen geplaatst en wordt de openbare ruimte verbeterd. Het stimuleren van levendigheid en een kwaliteitsslag van de openbare ruimte draagt ook bij aan een betere sociale veiligheid.

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

Menukaart Kanaalpark uit Ontwikkelvisie

32

Verknopen Mobiliteitsservices & hubs verbeteren het mobiliteitssysteem Opwaardering parkeergarage tot mobiliteitshub

Efficiënt inzetten van parkeercapaciteit

Vanuit de reizigers gezien zijn mobiliteitshubs eigenlijk overstappunten in een totale deur-totdeurreis: van auto naar wandelen, van de woning naar de deelfiets, van wandelen naar OV, enzovoort.

We zien de huidige P+R en parkeergarage JavaPark (P12) als ideale locatie om een mobiliteitshub te realiseren, passend bij de lokale context.

Vanuit het mobiliteitssysteem gezien zijn mobiliteitshubs knooppunten: knooppunten waar vervoerwijzen en stallingsvoorzieningen bij elkaar komen, maar ook plekken waar voorzieningen zijn geconcentreerd, zoals fietsreparatie, pakketkluizen, wasserette/wasbar, kleine horeca, zorgfuncties of flexwerkplekken. Tot slot kunnen mobiliteitshubs verknopingen zijn van utilitaire functies zoals goederenoverslag, afvalinzameling of energieopslag.

Reizigers openbaar vervoer

Bezoekers Westerdok

Ten eerste gebruiken we de parkeerruimte in de garage voor het parkeren van bezoekers van zowel de woningen als de overige voorzieningen. Hierbij kan er uitwisseling met verschillende functies plaatsvinden om zo het aantal benodigde parkeerplaatsen te optimaliseren. Immers gebruiken verschillende functies de parkeerplaatsen op verschillende momenten van de week en de dag. Als voorbeeld: de parkeergarage wordt in de huidige situatie vooral gebruikt door reizigers van het station. De piek in de parkeerbehoefte van deze gebruikers is op werkdagen overdag. Bezoekers vragen echter met name in de avonden op werkdagen en weekenddagen om een parkeerbehoefte. Hiermee is er veel potentie voor een efficiënte benutting van de parkeercapaciteit.

Tijd Optimaal benutten capaciteit parkeergarage: dubbelgebruik in tijd en piekdemping

Voorbeelden voorzieningen in mobiliteitshub

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

33

Verleiden Gedragsbeïnvloeding Sturen van verkeer Verleiden draait om dusdanig beïnvloeden van gebruikers zodat zij anders (en gewenster) gebruik maken van mobiliteit. Het draait bij verleiden om het bewerkstelligen van een andere balans tussen vraag en aanbod. Hierbij is parkeren (parkeernormen, parkeerregulering) een sturingsmiddel binnen gebiedsontwikkeling waarbij gestuurd kan worden op aantal (volgens geldende parkeernormering of volgens hogere ambities), locatie (waar liggen de parkeerplaatsen t.o.v. functies), verschijningsvorm (hoe is de parkeervoorziening vormgegeven) en regulering (is er sprake van regulering?).

Autoparkeren

Doelgroepen

Westerdok kent een gunstige bereikbaarheid met beperkte auto-afhankelijkheid. Er is een goede OV- en fietsontsluiting. In de vorm van een blauwe zone is er in de huidige situatie gereguleerd parkeren in het gebied aanwezig. Met een parkeerschijf kan op werkdagen overdag voor 1 uur gratis worden geparkeerd.

Westerdok richt zich op doelgroepen die hechten aan de nabijheid van de binnenstad met alle voorzieningen op wandel- en fietsafstand en een goede ov-bereikbaarheid. Het sluit ook goed aan op de Nederlandse trend van sterk groeiend aandeel van kleinere één- en tweepersoonshuishoudens met meer stedelijke woonkwaliteiten.

De toepassing van een blauwe zone is echter niet de meest optimale vorm van parkeerregulering, zowel gezien de huidige en beoogde toekomstige functies in het gebied. Een blauwe zone is namelijk met name passend in gebieden waar winkelfuncties een belangrijke rol spelen, zodat bezoekers de mogelijkheden hebben de auto voor kortere tijd tijdens het winkelen te parkeren.

Parkeernormen

Daarom is de inzet van betaald parkeren binnen Westerdok beter passend. De huidige bewoners aan de noordzijde van Westerdok parkeren op eigen terrein of krijgen een parkeervergunning om op straat te kunnen parkeren. Naast Westerdok zelf, is ook rondom Westerdok parkeerregulering nodig. Anders zouden mensen in de wijken rondom het Westerdok (zoals Indië en Rosarium) kunnen gaan parkeren. Dit overloopeffect met parkeeroverlast in de omliggende wijken is ongewenst.

We gaan uit van de parkeernormen zoals opgenomen in de Ontwikkelvisie. Waar bewoners parkeergelegenheid binnen de ontwikkelvelden wordt geboden, parkeren bezoekers net buiten het plangebied in parkeergarage JavaPark. In feite komt deze scheiding van de parkeervoorzieningen in combinatie met de parkeernormen er op neer dat bewoners van woningen in de vrije sector 1 parkeerplaats per woning beschikbaar hebben. Daarnaast is er voor 70% van de bewoners in het middensegment een parkeerplaats beschikbaar en voor 40% van de bewoners van de sociale huur woningen.

Parkeernormen De Ontwikkelvisie bevat de volgende parkeernormen: • Sociale huur: 0,7 parkeerplaats per woning • Middensegment: 1,0 parkeerplaats per woning • Vrije sector: 1,3 parkeerplaats per woning Deze parkeernormen zijn inclusief een deel bezoekersparkeren van 0,3 parkeerplaats per woning

Concept locaties parkeerplekken

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

34

Verleiden Gedragsbeïnvloeding Dubbelgebruik

Fietsparkeren

Om de beschikbare ruimte efficiënt te kunnen benutten zetten we in op het dubbelgebruik van parkeerplaatsen.

Bewoners, werkenden en bezoekers van Westerdok moeten wanneer zij zich willen verplaatsen eerst lopen overwegen, daarna de fiets ‘tegenkomen’, alvorens ze over een auto kunnen beschikken.

•

•

Bij de duurdere woningen worden parkeerplaatsen naar verwachting ‘meeverkocht of –verhuurd’ bij de woning, en is dus geen dubbelgebruik mogelijk. Maar bij de goedkopere woningen wordt gestreefd naar openbaar toegankelijke parkeerplaatsen. Op het moment dat parkeerplaatsen niet worden gebruikt door bewoners, kunnen andere doelgroepen zoals werknemers deze gebruiken. Daarmee wordt het aantal benodigde parkeerplaatsen beperkt.

De parkeerplaatsen komen in centrale parkeervoorzieningen op acceptabele loopafstand. Voor werknemers is de acceptabele loopafstand groter dan voor bewoners. Werknemers worden naar de parkeervoorzieningen geleid waar de capaciteit voldoende is. Ook binnen parkeergarage JavaPark is een efficiënte benutting van de parkeercapaciteit met dubbelgebruik goed mogelijk. Waar reizigers van het station vooral op werkdagen overdag een parkeerbehoefte hebben, zijn bezoekers met name in de avonduren en op weekenddagen aanwezig.

Hoogwaardige stallingen stimuleren het gebruik van de fiets. Bewoners en gebruikers van andere functies moeten de mogelijkheid hebben om inpandig (besloten) hun fiets te stallen. Bezoekers moeten beschikken over voldoende openbare stallingscapaciteit op straat, op korte afstand van de voorzieningen. Ook moet een deel van de stallingscapaciteit geschikt zijn voor bredere fietsen. Deelmobiliteit Gezien de lokale context rekenen we ons niet rijk door vooraf parkeerplaatsen te schrappen en te vervangen door deelauto’s. Wel bieden we deelmobiliteit aan als extra voorziening voor bewoners en om mogelijk parkeerproblemen te beperken. Aangezien de toegepaste parkeernormen geen ruimte bieden voor het bezit van een tweede auto, geeft de aanwezigheid van deelmobiliteit de mogelijkheid om een tweede auto te gebruiken wanneer dit nodig is.

Voorbeelden van (inpandige) collectieve fietsenstallingen

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

35

7. Mobiliteitsprogramma van Eisen

Uitwerking MPvE Van ambities naar eisen, wensen en randvoorwaarden Dit hoofdstuk bevat een vertaling van de mobiliteitsambities voor Westerdok naar eisen, wensen en randvoorwaarden. Op de volgende pagina’s volgt per thema steeds een overzicht van de eisen, wensen en randvoorwaarden in tabelvorm als vertaling van de mobiliteitsambities.

De ambities, eisen, wensen en randvoorwaarden zijn onderverdeeld bij het thema waar deze het best passen. Binnen de thema’s wordt ook gebruik gemaakt van subthema’s, zoals de ordening aan de hand van het STOMP-principe binnen het thema ‘verbinden’.

De structuur van dit hoofdstuk is geordend aan de hand van de vijf thema’s van het Smart Mobility wiel:

Met de beschrijving van de eisen en wensen geeft de gemeente een kader mee aan de ontwikkelende partijen om in een vervolgstadium van de planontwikkeling verder in te vullen en uit te werken. Voor het realiseren van de randvoorwaarden staat de gemeente aan de lat.

1.

Verdichten (verstedelijkingskeuzes)

2.

Verbinden (STOMP-netwerken)

3.

Veraangenamen (mens centraal in de openbare ruimte)

4.

Verknopen (mobiliteitsservices & hubs)

5.

Verleiden (gedragsbeïnvloeding)

29-4-2024

Definities ▪

Eis: toetsbare eis die wordt gesteld aan de ontwikkelende partijen om de ambitie te kunnen behalen (punt waar het plan aan moet voldoen)

▪

Wens: kan bijdragen aan het behalen van de ambitie (punt waar de ontwikkelende partijen bij voorkeur aan voldoen)

▪

Randvoorwaarde: moet door de gemeente worden ingevuld om de ambitie te behalen (vaak buiten het plangebied)

De invulling van de eisen en wensen is de verantwoordelijkheid van de gemeente en projectontwikkelaars samen (ontwikkelende partijen). De gemeente is verantwoordelijk voor de invulling van de randvoorwaarden.

MPvE Westerdok - Almelo

37

Verdichten Verstedelijkingskeuzes

Verdichten (VK = verstedelijkingskeuzes) Nr.

Subthema

Soort

Uitwerking

VK-1

Programma

Eis

Het woningbouwprogramma bevat minimaal 30% sociale huurwoningen, met aanvullend circa 40% woningen in het middensegment en 30% vrije sector woningen

VK-2

Wens

Werken en voorzieningen beslaan 10-15% van de transformatie- en nieuwbouwopgave

VK-3

Wens

De verdeling tussen grondgebonden woningen en appartementen is circa 35%/65%

Wens

De entree van woningen en voorzieningen heeft een primaire oriëntatie op de voetgangers- en fietsontsluitingen

VK-5

Wens

De plinten aan de randen (en langs het water) zijn geactiveerd met publieke en commerciële functies (ook met activiteiten in de avonduren)

VK-6

Wens

De hoogte van bebouwing langs bestaande woonbebouwing is 2-3 lagen en loopt op richting de Henri Dunantstraat en langs het water

VK-4

29-4-2024

Oriëntatie

MPvE Westerdok - Almelo

38

Verbinden STOMP-netwerken Verbinden (NW = netwerken) Nr.

Subthema

Soort

Uitwerking

NW-1

Stappen

Eis

Westerdok bevat een fijnmazige loopstructuur met een maaswijdte van 50 tot 100 meter, met een goede aansluiting op het omliggende voetgangersnetwerk

NW-2

Eis

Het voetgangersnetwerk is toegankelijk voor iedereen met een goede oriëntatie, brede en rolstoeltoegankelijke voetpaden, comfortabele verharding, duidelijke zichtlijnen en een obstakelvrije afstand van minimale 2 meter breed

NW-3

Eis

Het voetgangersnetwerk in Westerdok is (sociaal) veilig door goede verlichting en het ‘ogen op straat’ principe waarbij vanuit woningen en voorzieningen uitgekeken wordt op de looproutes

NW-4

Eis

De omgeving van P12 en de wandelroute tussen Westerdok en P12 wordt opgewaardeerd met een betere sociale veiligheid (bijvoorbeeld door het toevoegen van voorzieningen om zo meer levendigheid rondom de parkeerlocatie te creëren)

NW-5

Eis

De Brugstraat bevat een veilige oversteekvoorziening voor voetgangers waar in twee keer kan worden overgestoken, met voorrang op auto- en fietsverkeer

NW-6

Randvoorwaarde

Vanuit Westerdok zijn er directe en goed aangegeven looproutes naar belangrijke voorzieningen in directe omgeving, zoals het station, de P+R en de binnenstad

Eis

De fietsstructuur binnen Westerdok sluit logisch aan op het fietsnetwerk binnen Almelo (waaronder de F35)

NW-8

Eis

Fietspaden zijn breed opgezet (conform CROW-richtlijnen) en (sociaal) veilig met goede verlichting, vanuit woningen en voorzieningen is er zicht op de fietspaden

NW-9

Eis

Op de Brugstraat is een veilige oversteekvoorziening voor fietsers waar in twee keer kan worden overgestoken

NW-10

Eis

Vanuit Westerdok zijn er duidelijke en directe fietsroutes naar belangrijke bestemmingen zoals het station, de binnenstad, winkels en scholen in de omgeving

NW-11

Eis

De fietsparkeervoorzieningen hebben een directe aansluiting op het fietsnetwerk van Westerdok

NW-7

29-4-2024

Trappen

MPvE Westerdok - Almelo

39

Verbinden STOMP-netwerken Verbinden (NW = netwerken) Nr.

Subthema

Soort

Uitwerking

NW-12

Openbaar vervoer

Randvoorwaarde

Er is onderzocht hoe de barrierèwerking van het spoor kan worden verbeterd (bijvoorbeeld met een nieuwe langzaamverkeer verbinding over/onder het spoor)

NW-13

Auto

Eis

De Henri Dunantstraat met aansluiting op de Brugstraat vormt de hoofdontsluiting van Westerdok

NW-14

Eis

De Grenzen wordt autovrij, de verbindingen over het water in het verlengde van De Grenzen worden alleen toegankelijk voor voetgangers en fietsers

NW-15

Eis

Het kruispunt van de Henri Dunantstraat op de Brugstraat is veilig en robuust vormgegeven met voldoende afwikkelingscapaciteit (extra opstelruimte in middenberm voor linksafslaand verkeer vanaf de Henri Dunantstraat)

NW-16

Wens

De bestaande buurt aan de noordzijde van het plangebied houdt een eigen ontsluiting op de Brugstraat via de Sluiskade Zuidzijde

NW-17

Randvoorwaarde

De kruispunten en wegen in directe omgeving van Westerdok (bijv. kruispunt Brugstraat-Sluis Noordzijde) zijn indien nodig aangepast om het toekomstige verkeer goed te kunnen afwikkelen.

NW-18

Eis

De verbindingen over het water in het verlengde van De Grenzen blijven toegankelijk voor nood- en hulpdiensten

NW-19

Eis

De wegen binnen Westerdok zijn verblijfsstraten en erftoegangswegen met korte rechtstanden en voldoende snelheidsremmende maatregelen om een maximumsnelheid van 30 km/h te kunnen garanderen

NW-20

Wens

De P&R en mobiliteitshub zijn met een duidelijke en directe route ontsloten op het bestaande hoofdwegennetwerk

NW-21

Wens

De fietsroute F35 blijft als fietsroute binnen Westerdok liggen, maar wordt vanaf de Haven Noordzijde omgelegd naar het station

NW-22

Eis

Om sluipverkeer te voorkomen is doorgaand autoverkeer door Westerdok niet mogelijk

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

40

Veraangenamen Mens centraal in de openbare ruimte Veraangenamen (OR = openbare ruimte) Nr.

Subthema

Soort

Uitwerking

OR-1

Openbare ruimte

Wens

Parkeren vindt zoveel mogelijk uit het zicht plaats (bijvoorbeeld in gebouwde parkeervoorzieningen) om de verblijfskwaliteit te verhogen

OR-2

Eis

Parkeren voor bewoners vindt plaats binnen de velden, bezoekers parkeren in de parkeergarage (P12)

OR-3

Eis

De waterkanten worden autoluw, groen en recreatief ingericht met prioriteit voor voetgangers en fietsers (Sluiskade Zuidzijde, haven Noordzijde en De Grenzen), onderdeel van Stadsproject Kanaalpark

OR-4

Eis

De openbare ruimte en fiets-/wandelvoorzieningen zijn sociaal veilig met goede verlichting (ook omgeving P&R)

OR-5

Eis

De openbare ruimte en straten zijn groen ingericht met voldoende mogelijkheden voor klimaatadaptiviteit (o.a. hitte, droogte en regenval)

OR-6

Eis

De inrichting van de openbare ruimte sluit aan op logische loop- en fietsroutes naar het station

Eis

De woonstraten/verblijfsstraten zijn autoluw

OR-8

Wens

Auto's worden zo snel mogelijk afgevangen naar parkeervoorzieningen

OR-9

Eis

De Henri Dunantstraat wordt ingericht als erftoegangsweg met maximumsnelheid van 30 km/h

OR-10

Wens

De Brugstraat en Egbert Gorterstraat worden afgewaardeerd met een limiet van 30 km/h en gebruik van de ringstructuur wordt gestimuleerd (o.a. Aalderinkssingel en Kolthofsingel) (nader uit te werken in nieuw mobiliteitsplan)

OR-11

Eis

De Stationsstraat wordt gereconstrueerd met gemotoriseerd verkeer in twee richtingen

OR-12

Eis

Straten in Westerdok zijn ingericht woonstraten/verblijfsstraten of erftoegangswegen met een maximumsnelheid van 15 km/h of 30 km/h

OR-13

Wens

Op belangrijke fiets-/wandelroutes zijn de voorzieningen visueel gescheiden van elkaar

OR-14

Wens

Op verblijfssstraten (wegen met een maximum snelheid van 15 km/h) zijn auto, fiets en wandelen gemengd en is er de mogelijkheid om veilig op straat te spelen

OR-15

Eis

Alle verblijfsstraten zijn toegankelijk ingericht voor nood- en hulpdiensten, met voldoende breedte voor rijcurves en voldoende opstelruimte

OR-7

29-4-2024

Straten

MPvE Westerdok - Almelo

41

Verknopen Mobiliteitsservices en hubs Verknopen (MH = mobiliteitshubs) Nr.

Subthema

Soort

Uitwerking

MH-1

Hub

Eis

De parkeergarage P12 wordt opgewaardeerd met het aanbieden nieuwe voorzieningen zoals verschillende vormen van deelmobiliteit en (kleinschalige) voorzieningen

Wens

Pakketten worden zoveel mogelijk bezorgd en afgehaald bij publiek-toegankelijke pakketwanden, bijvoorbeeld bij het station of mobiliteitshub

Wens

Het aanbod deelmobiliteitbij de hub is flexibel/aanpasbaar, inspelend op veranderende marktomstandigheden en mobiliteitsbehoeften

MH-4

Wens

Deelmobiliteit heeft een vaste standplaatsen (met laadvoorzieningen) op goed zichtbare en vindbare plekken nabij de entree van de parkeergarage

MH-5

Wens

Het aanbod deelmobiliteit is gericht op het reduceren van autobezit en autoritten, onder andere door het aanbieden van elektrische auto's en elektrische bakfietsen

MH-6

Eis

Toekomstige bewoners zijn in een vroegtijdig stadium geïnformeerd over de beschikbaarheid en mogelijkheden van deelmobiliteit binnen de wijk

MH-2 MH-3

29-4-2024

Deelmobiliteit

MPvE Westerdok - Almelo

42

Verleiden Gedragsbeïnvloeding Verleiden (GB = gedragsbeïnvloeding) Nr.

Subthema

Soort

Uitwerking

GB-1

Autoparkeren

Randvoorwaarde

Parkeeroverlast in de bestaande buurt binnen Westerdok en omliggende wijken wordt voorkomen, zo nodig door het gebied met parkeerregulering uit te breiden naar de omliggende wijken

GB-2

Randvoorwaarde

In Westdok is parkeren gereguleerd met betaald parkeren en vergunningen (in plaats van huidige blauwe zones)

GB-3

Randvoorwaarde

Huidige bewoners in Westerdok blijven op eigen erf en straat parkeren (met parkeervergunning)

GB-4

Eis

De benodigde parkeercapaciteit van de nieuwe functies wordt bepaald op basis van de opgenomen parkeernormen in de Ontwikkelvisie

GB-5

Eis

De benodigde parkeercapaciteit van de bestaande functies (o.a. voor brandweer en bezoekers Dimence) blijft behouden in het gebied

GB-6

Wens

Deelmobiliteit wordt niet ingezet om de parkeernormen verder te reduceren, maar aangeboden als extra voorziening om mede de parkeerbehoefte te verlichten

GB-7

Eis

Voor bezoekersparkeren wordt conform de Ontwikkelvisie een norm van 0,30 parkeerplaats per woning gehanteerd

GB-8

Wens

Parkeervoorzieningen zijn binnen acceptabele loopafstand van woningen gerealiseerd (zoals opgenomen in CROWrichtlijnen)

GB-9

Wens

Parkeren vindt zoveel mogelijk plaats in geclusterde parkeervoorzieningen

GB-10

Wens

Auto's zijn zoveel mogelijk in gebouwde voorzieningen geparkeerd

GB-11

Wens

Parkeervoorzieningen zijn zoveel mogelijk in de nabijheid van de Henri Dunantstraat gelegen, waarbij autoverkeer snel wordt afgevangen

GB-12

Eis

De woningen met een eigen parkeerplaats zijn niet beschikbaar voor dubbelgebriuk

GB-13

Eis

Om een eventueel tekort aan parkeerplaatsen op te kunnen vangen is er een terugvaloptie mogelijk (extra laag P&R, dubbelgebruik P&R, maaiveld parkeren, andere parkeergarages, etc.)

GB-14

Wens

Dubbelgebruik van parkeerplaastsen wordt gefaciliteerd en gestimuleerd, bijvoorbeeld tussen bewoners van woningen en werknemers van voorzieningen op de parkeervoorzieningen binnen Westerdok, en tussen bezoekers van woningen/voorzieningen en reizigers van het station in de P+R.

GB-15

Eis

Het aanbod openbare laadpunten voor elektrische voertuigen volgt de vraag

29-4-2024

MPvE Westerdok - Almelo

43

Verleiden Gedragsbeïnvloeding Verleiden (GB = gedragsbeïnvloeding) Nr.

Subthema

Soort

Uitwerking

GB-16

Fietsparkeren

Eis

Fietsenstallingen van bewoners zijn op kortere afstand van de woningen/voorzieningen gerealiseerd (binnen 50 meter van voordeur) in vergelijking met de autoparkeerplaatsen en zijn daarmee beter bereikbaar

GB-17

Wens

Fietsenstallingen van bewoners zijn inpandig

GB-18

Eis

Fietsenstallingen bieden comfort met ligging op maaiveldniveau en de mogelijkheid om buitenmodelfietsen en e-bikes op een veilige manier te stallen

GB-19

Eis

Bij grondgebonden woningen is fietsparkeren gerealiseerd op eigen terrein

GB-20

Wens

Bij lang bezoek (>2 uur) is fietsparkeren inpandig openbaar opgevangen, bij kort bezoek (<2 uur) is fietsparkeren geclusterd in de openbare ruimte met fietsparkeervakken en/of nietjes

GB-21

Wens

Bij werkfuncties is fietsparkeren inpandig opgelost binnen 100 meter van de functie