Document · PDF

Programmabegroting 2024 - Bijlage - Programmabegroting 2024

Raad 9 november 2023, gemeente AlmeloBij agendapunt: Programmabegroting 202433.016 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

4.2.9.2. Taakvelden Taakveld 7.1 Volksgezondheid Jeugdgezondheidszorg (bijdrage aan GGD). 7.2 Riolering Beheer en onderhoud, vervanging en uitbreiding riolering. Opstellen beleid Programma Water en Riolering. Opbrengsten rioolheffing. 7.3 Afval Opstellen beleid met betrekking tot inzameling en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen. De inzameling is in besteed bij Twente Milieu. De opbrengsten worden verkregen uit de afvalstoffenheffing. 7.4 Milieubeheer Zorg voor de kwaliteit van bodem en lucht, bestrijding geluidshinder. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Beheer en onderhoud begraafplaatsen.

Indicatoren Indicator Huishoudelijk restafval De hoeveelheid restafval per bewoner per jaar in kilo’s.

Almelo Grootteklasse

Almelo Hernieuwbare elektriciteit Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, Grootteklasse waterkracht, zon of biomassa. Bron: waatstaatjegemeente.nl

2018 168 165

2019 150 156

2020 167

2021 168 158

2022 -

2,3% -

6,4% -

10,5% -

11,7% -

Financieel terugkijken Lasten per taakveld

Werkelijk

Begroting

2022

2023

2024

7.1 Volksgezondheid

3.233

3.286

3.591

7.2 Riolering

8.934

10.171

10.615

7.3 Afval

7.097

7.761

7.668

7.4 Milieubeheer

4.307

4.735

3.464

449

441

474

24.019

26.394

25.812

Werkelijk

Begroting

2022

2023

2024

-7

7.2 Riolering

-11.244

-12.936

-13.391

7.3 Afval

-9.577

-10.347

-10.164

7.4 Milieubeheer

-1.111

-1.283

-1.295

-394

-442

-461

-22.332

-25.008

-25.311

Werkelijk

Begroting

2022

2023

2024

7.1 Volksgezondheid

3.226

3.286

3.591

7.2 Riolering

-2.310

-2.766

-2.776

7.3 Afval

-2.480

-2.586

-2.496

7.4 Milieubeheer

3.196

3.452

2.170

-1

1.687

1.386

502

7 Volksgezondheid en milieu

7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten Bedragen x 1.000 euro

Baten per taakveld 7 Volksgezondheid en milieu 7.1 Volksgezondheid

7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal baten Bedragen x 1.000 euro

Saldo per taakveld 7 Volksgezondheid en milieu

7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal saldo Bedragen x 1.000 euro

Verschillen 7.1 Volksgezondheid Het verschil bij de lasten wordt verklaard door gewijzigde bijdrage aan SamenTwente. Deze is gebaseerd op de vastgestelde begroting 2024. 7.2 Riolering De begroting voor riolering wordt niet alleen verantwoord op taakveld 7.2. Zo moeten de lasten voor kwijtschelding op grond van het BBV bijvoorbeeld verantwoord worden op taakveld 6.3 Inkomensregelingen en worden de toerekenbare overheadkosten verantwoord op taakveld 0.4. In de paragraaf lokale heffingen van deze begroting is een totaaloverzicht opgenomen. De begroting 2024 is aangepast conform de jaarschijf 2024 van het Programma Water en Riolering 2022-2026 inclusief indexering. De verhoging van de lasten t.o.v. 2022 wordt vooral veroorzaakt doordat vanaf 2023 grootschalige renovaties via relining worden uitgevoerd.

7.3 Afval De begroting van afval wordt niet alleen verantwoord op taakveld 7.3. Zo moeten de lasten voor kwijtschelding op grond van het BBV bijvoorbeeld verantwoord worden op taakveld 6.3 Inkomensregelingen en worden de toerekenbare overheadkosten verantwoord op taakveld 0.4. In de paragraaf lokale heffingen van deze begroting is een totaaloverzicht van de afvalbegroting opgenomen. Op dit taakveld laat de afvalbegroting ten opzichte van 2023 een daling van 90.000 euro zien. De afval raming is herzien en is scherper geraamd. Het verschil aan de batenkant wordt verklaard door de indexatie van de afvalstoffenheffing met 2% en een lagere onttrekking uit de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing dan in 2023 (500.000 euro). 7.4 Milieubeheer Vanaf 31 december 2020 was het Convenant Bodem en Ondergrond 2016-2020 afgelopen. De hiermee samenhangende verlaging van de decentralisatie-uitkering bodemsanering is vanaf de programmabegroting 2020 taakstellend op dit taakveld verwerkt. Daarnaast is vanaf 2023 de tijdelijke regeling voor uitvoeringskosten energiebeleid in de begroting opgenomen. Vanaf 2024 worden de overhead kosten niet meer toegerekend aan taakveld milieu maar verantwoord onder het taakveld overhead.

Financieel vooruitkijken Lasten per taakveld

Begroting

Raming

2024

2025

2026

2027

7.1 Volksgezondheid

3.591

3.811

3.865

4.115

7.2 Riolering

10.615

10.605

10.594

10.584

7.3 Afval

7.668

7.664

7.663

7.661

7.4 Milieubeheer

3.464

3.547

3.633

3.723

474

475

476

477

25.812

26.101

26.231

26.560

Begroting

Raming

2024

2025

2026

2027

7.2 Riolering

-13.391

7.3 Afval

-10.164

7.4 Milieubeheer

-1.295

-1.306

7 Volksgezondheid en milieu

7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten Bedragen x 1.000 euro

Baten per taakveld 7 Volksgezondheid en milieu 7.1 Volksgezondheid

7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal baten

-461

-25.311

-25.322

Bedragen x 1.000 euro

Saldo per taakveld

Begroting

Raming

2024

2025

2026

2027

7.1 Volksgezondheid

3.591

3.811

3.865

4.115

7.2 Riolering

-2.776

-2.786

-2.797

-2.807

7.3 Afval

-2.496

-2.500

-2.501

-2.503

7.4 Milieubeheer

2.170

2.240

2.326

2.417

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Totaal saldo

502

779

908

1.237

7 Volksgezondheid en milieu

Bedragen x 1.000 euro

Verschillen 7.1 Volksgezondheid Het verschil bij de lasten wordt verklaard door de indexatie van onze bijdrage aan SamenTwente. 7.4 Milieubeheer Het verschil bij de lasten wordt verklaard door de indexatie van de bijdrage aan de Omgevingsdienst Twente.

4.2.10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Het hoofdtaakveld Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing omvat alle gemeentelijke activiteiten op het gebied van ruimtelijke ordening, grondexploitaties en wonen & bouwen.

4.2.10.1. Vastgestelde nota's Welstandsnota 2017 Woonvisie Almelo 2020 Nota Grond- en Vastgoedbeleid gemeente Almelo 2020 Woningbouwplanning en -programmering 2017-2026

4.2.10.2. Taakvelden Taakveld 8.1 Ruimtelijke Ordening Structuurvisie, beleid ruimtelijke ordening en bestemmingsplannen. 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Grondverwerving, bouw en woonrijp maken, verkoop van bouwrijpe gronden van nietbedrijventerreinen (zie hiervoor 3.2). 8.3 Wonen en bouwen Omgevingsvergunningen, volkshuisvesting, stads- en dorpsvernieuwing, wijkaanpak, geo-informatie.

Indicatoren Indicator Gemiddelde WOZ waarde Bedrag x 1.000 euro.

Almelo Grootteklasse

2018 160 224

2019 168 -

2020 183 261

2021 199 268

2022 225 299

Nieuw gebouwde woningen Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties

Almelo Grootteklasse

11,0 8,0

2,8 8,8

7,6 7,7

4,8 8,5

5,2 8,7

Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 15 jaar en 65.

Almelo Grootteklasse

73,1% 73,5%

72,7% 74,2%

72,8% 74,4%

72,3% 74,4%

72,2% 75,1%

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishoudens Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

Almelo Grootteklasse

781 669

808 687

839 717

845 745

943 828

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoudens Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Bron: waatstaatjegemeente.nl

Almelo Grootteklasse

781 731

808 687

839 717

886 814

986 903

Financieel terugkijken Lasten per taakveld

Werkelijk

Begroting

2022

2023

2024

8.1 Ruimte en leefomgeving

1.595

1.502

1.731

8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

-1.293

14.630

10.391

8.3 Wonen en bouwen

5.064

8.473

6.131

Totaal lasten

5.366

24.605

18.254

8 Volkshuisvesting-ro-stedelijke vernieuw

Bedragen x 1.000 euro

Baten per taakveld

Werkelijk

Begroting

2022

2023

2024

8.1 Ruimte en leefomgeving

-419

-343

-356

8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

414

-14.283

-10.030

8.3 Wonen en bouwen

-4.804

-2.032

Totaal baten

-4.809

-16.658

-12.418

Werkelijk

Begroting

2022

2023

2024

8.1 Ruimte en leefomgeving

1.176

1.159

1.375

8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

-879

347

362

8.3 Wonen en bouwen

260

6.442

4.099

Totaal saldo

557

7.948

5.836

8 Volkshuisvesting-ro-stedelijke vernieuw

Bedragen x 1.000 euro

Saldo per taakveld 8 Volkshuisvesting-ro-stedelijke vernieuw

Bedragen x 1.000 euro

Verschillen 8.1 Ruimtelijke ordening In 2024 is voor de implementatie van de Omgevingswet nog een bedrag van 58.000 euro opgenomen. 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) De begroting van de grondexploitatie is gebaseerd op de uitgangspunten zoals gehanteerd bij de jaarverantwoording 2022. Dit leidt tot een aanpassing van de baten en de lasten. 8.3 Wonen en bouwen De stijging van de lasten tussen 2022 en 2023 wordt voor het grootste deel verklaard door de middelen voor stedelijke ontwikkeling (3 miljoen euro) die vanaf 2023 structureel in de begroting zijn opgenomen. Verder is de kostenonderbouwing voor de leges omgevingsvergunningen geactualiseerd en zijn de tarieven voor de omgevingsvergunningen hierop aangepast. De hogere baten in 2022 in vergelijking met 2023 worden veroorzaakt door een incidentele stijging van het aantal bouwaanvragen in 2022.

Financieel vooruitkijken Lasten per taakveld

Begroting

Raming

2024

2025

2026

2027

8.1 Ruimte en leefomgeving

1.731

8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

10.391

8.660

4.694

371

8 Volkshuisvesting-ro-stedelijke vernieuw

8.3 Wonen en bouwen

6.131

6.132

Totaal lasten

18.254

16.523

12.558

8.235

Bedragen x 1.000 euro

Baten per taakveld

Begroting

Raming

2024

2025

2026

2027

8.1 Ruimte en leefomgeving

-356

8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

-10.030

-8.360

-4.505

-183

8.3 Wonen en bouwen

-2.032

Totaal baten

-12.418

-10.748

-6.894

-2.571

Begroting

Raming

2024

2025

2026

2027

8.1 Ruimte en leefomgeving

1.375

8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

362

300

189

8 Volkshuisvesting-ro-stedelijke vernieuw

Bedragen x 1.000 euro

Saldo per taakveld 8 Volkshuisvesting-ro-stedelijke vernieuw

8.3 Wonen en bouwen

4.099

4.100

Totaal saldo

5.836

5.775

5.664

Bedragen x 1.000 euro

Verschillen 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) Naar verwachting worden de lopende grondexploitaties woningbouw/niet-bedrijventerreinen per ultimo 2027 volledig afgesloten.

4.2.11 Algemene dekkingsmiddelen en overige overzichten 4.2.11.1. Inleiding Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen

Werkelijk

Begroting

2022

2023

2024

0.5 Treasury

-2.550

-5.171

-2.826

0.61 OZB woningen

-10.577

-10.874

-11.181

0.62 OZB niet-woningen

-14.423

-14.382

-14.740

0.63 Parkeerbelasting

-1.847

-1.711

-1.639

0.64 Belastingen overig

-181

-220

-255

0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

-209.587

-203.273

-217.700

Totaal algemene dekkingsmiddelen

-239.165

-235.631

-248.342

Bedragen x 1.000 euro

Voor de toelichting op de algemene dekkingsmiddelen wordt verwezen naar de verschilverklaring bij het overzicht financieel terugkijken.

Overhead Overzicht overhead

Werkelijk

Begroting

2022

2023

2024

34.370

35.898

40.424

Overhead lasten Overhead baten

-5.890

-4.883

-4.830

Totaal saldo overhead

28.480

34.592

35.594

Werkelijk

Begroting

2022

2023

2024

100

Bedragen x 1.000 euro

Vennootschapsbelasting Overzicht vennootschapsbelasting VPB lasten VPB baten Totaal saldo vennootschapsbelasting

100

Bedragen x 1.000 euro

4.2.11.5. Onvoorzien Onvoorzien

Werkelijk

Begroting

2022

2023

2024

Onvoorzien (incidenteel)

211

111

Onvoorzien (structureel)

Totaal saldo onvoorzien

236

136

Bedragen x 1.000 euro

5. Paragrafen 5.1 Lokale heffingen 5.1.1 Samenvatting • •

•

In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de soorten gemeentelijke belastingen, rechten en retributies en de manier waarop de tarieven 2024 tot stand zijn gekomen. De gemiddelde woonlasten voor een gemiddeld gezin (met eigen woning) in 2024 ten opzichte van 2023 stijgen met afgerond 23 euro (2,5%). Voor een (eenpersoons) huurder stijgen de woonlasten ten opzichte van 2023 met afgerond 17 euro (3,0%). Dit bedrag wijkt af omdat een huurder geen OZB en geen rioolheffing-eigenarendeel betaalt. Van de tarieven en heffingen die hoogstens kostendekkend mogen zijn, presenteren wij een overzicht van de lasten en baten per taakveld. Bij al deze belastingsoorten wordt aan de norm van het dekkingspercentage van maximaal 100% voldaan.

5.1.2 Beleid lokale heffingen Lokale heffingen zijn gemeentelijke belastingen, rechten en retributies. Deze middelen worden ingezet ter dekking van de uitvoering van gemeentelijke taken. De gemeenteraad kan met het vaststellen van een verordening lokale heffingen invoeren, wijzigingen of intrekken. In de verordeningen zijn de tarieven opgenomen. De verordeningen worden via een separaat voorstel door de gemeenteraad vastgesteld. Lokale heffingen worden onderscheiden in gebonden en ongebonden heffingen. Ongebonden heffingen behoren tot de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente. De besteding ervan is niet gebonden aan een bepaalde taak. Gebonden heffingen, zoals de afvalstoffen- en rioolheffing, worden niet tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend. Deze middelen zijn wel gebonden aan een bepaalde taak. Voor de gemeentelijke dienstverlening worden leges, rechten en retributies geheven. Leges zijn gebonden heffingen. De kosten van de gemeentelijke dienstverlening worden doorberekend in de tarieven. Het beleid is er op gericht deze kosten zo laag mogelijk te houden. Ongebonden belastingen Onroerendezaakbelastingen Parkeerbelastingen Precariobelasting Reclamebelasting Toeristenbelasting

Gebonden belastingen Afvalstoffenheffing Leges en rechten Begraafrechten Havengeld Rioolheffing

Beleid ten aanzien van de tarieven 2024 De tarieven in de begroting 2023 zijn met 4,4% geïndexeerd. Dit percentage is een gewogen index op basis van de loon- en prijsindices uit het Centraal Economisch Plan 2023 (CEP2023) van het Centraal Planbureau (CPB). Net als in voorgaande jaren hanteren wij daarbij een combinatie van 2/3e looncompensatie en 1/3e prijscompensatie. Uitzonderingen hierop betreffen: • de tarieven voor de rioolheffing (3,64%), afvalstoffenheffing (2,0%), en de onroerende zaakbelasting (2,0%) • de toeristenbelasting (3,3%) en precariobelasting (54,3%) • de legesverordening en de tarieven die het Rijk heeft vastgesteld of gemaximeerd, zoals paspoorten of rijbewijzen.

Rioolheffing, afvalstoffenheffing en onroerende zaakbelastingen De riool- en afvalstoffenheffing worden binnen de vastgestelde beleidskaders alleen verhoogd met een jaarlijkse indexatie van maximaal 2%. Rekening houdend met de tariefontwikkeling op basis van het vastgestelde kostendekkingsplan uit het Programma water en riolering 2022-2026 komt de stijging van de rioolheffing voor 2024 uit op 3,64%. De tarieven voor de afvalstoffenheffing stijgen met 2%. De onroerende zaakbelasting (OZB) wordt niet verhoogd, behalve met een jaarlijkse indexatie van maximaal 2%. Voor 2024 zijn de OZB-opbrengsten met dit percentage geïndexeerd. Toeristenbelasting en precariobelasting Conform de besluitvorming bij de perspectiefnota 2021 worden de tarieven voor de toeristen- en precariobelasting, naast de gebruikelijke indexatie, in de komende jaren stapsgewijs verhoogd. Legesverordening en gemaximeerde tarieven De legestarieven worden berekend op basis van een kostendekkendheidsberekening. Voor paspoorten en rijbewijzen geldt dat, conform bestendige gedragslijn, het maximaal toegestane (Rijks)tarief in rekening wordt gebracht.

5.1.3 Actuele ontwikkelingen Hervorming lokaal belastinggebied De staatssecretaris van Financiën heeft op 18 mei 2020 het rapport ‘Bouwstenen voor een beter belastingstelsel’ aan de Tweede Kamer aangeboden. Het rapport bevat meerdere varianten en ondersteunt de door de VNG uitgesproken wens om te komen tot een uitbreiding van het gemeentelijke belastinggebied. In het regeerakkoord van het kabinet Rutte IV staat dat er in de komende jaren een nieuwe financieringssystematiek voor de periode na 2025 wordt uitgewerkt, waarbij de mogelijkheid voor een groter eigen belastinggebied wordt betrokken. Het doel, zo geeft het kabinet aan, is een stabielere financiering voor de medeoverheden te realiseren en hun autonomie te vergroten. Een uitbreiding van het lokaal belastinggebied lijkt er vooralsnog dus niet eerder dan in 2026 te komen. Door de val van het kabinet Rutte IV kan het beleid en/of de planning op dit onderwerp worden aangepast. De Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Met de beoogde inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) per 1 januari 2023 gaat er veel veranderen. Het principe van legesheffing en ook de wettelijke grondslag voor het heffen van leges veranderen niet, maar de taak van de gemeente verandert wel, en ook het vergunningstraject en het bouwproces zullen anders gaan verlopen.

De consequenties voor de inrichting van de organisatie, de gemeentelijke processen en ook de financiën zijn daarbij afhankelijk van de lokale ambities, beleidsinvulling en inrichtingskeuzes. Ook de legesverordening zal moeten worden aangepast. De VNG heeft hiervoor een modelverordening aan gemeenten ter beschikking gesteld. Aanpakken No cure - no pay bureaus Gemeenten moeten een vergoeding betalen als bezwaren via no cure - no pay bureaus gegrond zijn en dientengevolge de WOZ-waarde van woningen en bedrijven moet worden aangepast. Dit levert bureaus zo veel geld op dat er sprake is van een verdienmodel voor bureaus. De regeling voor de vergoeding was echter juist bedoeld als kostenvergoeding voor inwoners. Dit leidt tot maatschappelijk ongewenste effecten. Het ministerie van Financiën is in samenwerking met de VNG maatregelen aan het voorbereiden.

5.1.4 Ontwikkeling lokale lasten De voorgestelde tariefaanpassingen voor de OZB, afval- en rioolheffing leiden voor een gemiddeld gezin (met eigen woning) tot de volgende woonlastenontwikkeling in 2024. Uit de tabel blijkt dat de gemiddelde woonlasten voor een gemiddeld gezin (met eigen woning) in 2024 ten opzichte van 2023 stijgen met afgerond 22 euro (2,4%). Voor een (eenpersoons) huurder stijgen de woonlasten ten opzichte van 2023 met afgerond 17 euro (3,0%). Dit bedrag wijkt af omdat een huurder geen OZB en geen rioolheffing-eigenarendeel betaalt. Ontwikkeling lokale lasten

2021

2022

2023

2024

OZB

312

316

322

328

Afvalstoffenheffing - éénpersoons

250

253

258

264

Afvalstoffenheffing - meerpersoons

273

276

282

287

Rioolheffing - éénpersoons

275

289

300

311

Rioolheffing - meerpersoons

294

309

321

332

Totaal*

835

901

925

947

Mutatie t.o.v. vorig jaar in euro

Mutatie t.o.v. vorig jaar in %

5,8%

8,0%

2,9%

2,4%

Afvalstoffenheffing

Rioolheffing

* 2021 e.v. op basis van meerpersoonstarief Bedragen x 1 euro

5.1.5 Overzicht lokale heffingen Van elke euro die huishoudens en bedrijven in Nederland aan belastingen en sociale premies betalen gaat in 2023 3,2% naar de gemeenten. De decentrale overheden nemen samen 4,6% voor hun rekening, de Rijksoverheid 95,4%. Het aandeel van de gemeente Almelo aan ontvangen belastingen en retributies bedraagt in dit geheel ongeveer 54 miljoen euro.

Grafiek: uit Coelo-atlas overzicht van de lokale lasten 2023

Opbrengst lokale heffingen

Werkelijk 2022

Begroting 2023 na wijziging

Begroting 2024

Mutatie V/N

Onroerendezaakbelasting

-25.033

-25.256

-25.921

-665

Afvalstoffenheffing

-8.643

-8.856

-9.051

-195

Rioolheffing

-11.062

-11.498

-11.934

-436

Parkeerbelasting

-1.847

-1.966

-1.939

Omgevingsvergunning

-4.704

-2.360

-1.629

731

Leges publiekszaken en overig

-957

-740

-1.297

-557

Begraafrechten

-391

-431

-40

Toeristenbelasting

-185

-421

-447

-26

Reclamebelasting

-1

-390

-0

Bedrijveninvesteringszone (BIZ)

-184

-210

-216

-6

Havengeld

-171

-195

-180

Precariobelasting

-67

-75

-100

-25

-53.178

-52.283

-53.436

-1.153

Totaal Bedragen x 1.000 euro

5.1.6 Kwijtschelding lokale heffingen Voor de toepassing van kwijtschelding gelden landelijke regels. De gemeente Almelo hanteert de volgende beleidsregels voor kwijtschelding in het kader van het minimabeleid: • Voor de ozb en de riool- en afvalstoffenheffing is kwijtschelding mogelijk, waardoor minima geen woonlasten betalen; • Voor extra containers wordt geen kwijtschelding afvalstoffenheffing verleend en ook geen kwijtschelding rioolheffing bij een grondslag > 250 m3; • Bij de normkosten van bestaan wordt uitgegaan van 100% van de bijstandsnorm; • Ondernemers zijn voor de privébelastingen gelijkgesteld met particulieren; • Kosten voor kinderopvang worden in aanmerking genomen als uitgaven bij de berekening van de betalingscapaciteit en; • Bij de normkosten van bestaan voor AOW’ers wordt uitgegaan van 100% van de netto AOW-norm. In 2024 wordt uitgegaan van een totaalbedrag van 1,68 miljoen euro aan kwijtschelding. Kwijtschelding per belasting

Werkelijk 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Afvalstoffenheffing

910

1.052

987

Rioolheffing

615

723

689

1.525

1.775

1.676

Totaal Bedragen x 1.000 euro

5.1.7 Kostendekkendheid lokale heffingen Taakveld Leges Titel 1: publiekszaken

Lasten taakveld

BCF/ BTW

Totaal lasten

Leges -1.273

0.2

Burgerzaken

1.096

0.4

Overhead

177

Totaal

Overige baten

Totaal baten

Kosten dekking

-1.273 0

1.273

-1.273

100%

Lasten taakveld

BCF/ BTW

Totaal lasten

Leges

Overige baten

Totaal baten

Kosten dekking

1.104

1.125

-1.629

Bedragen x 1.000 euro Taakveld Leges Titel 2: omgevingsvergunning 8.3

Wonen en bouwen

0.4

Overhead

0.64 8.1

-1.629

543

Belastingen overig

Ruimtelijke ordening

-138

Totaal

-138

1.746

1.767

-1.767

100%

Lasten taakveld

BCF/ BTW

Totaal lasten

Leges

Overige baten

Totaal baten

Kosten dekking

-55

Bedragen x 1.000 euro Taakveld Leges Titel 3: bijzondere wetten 1.2

Openbare orde en veiligheid

0.4

Overhead

Totaal

-55 0

-55

73%

Lasten taakveld

BCF/ BTW

Totaal lasten

Heffing

Overige baten

Totaal baten

Kosten dekking

7.668

1.366

9.034

-9.121

-1.043 -10.164

Bedragen x 1.000 euro Taakveld Afvalstoffenheffing 7.3

Afval

0.4

Overhead

143

6.3

Inkomensregelingen

987

Totaal

8.798

1.366

10.164

-9.121

-1.043 -10.164

Lasten taakveld

BCF/ BTW

Totaal lasten

Leges

Overige baten

1.475

10.872

-12.033

100%

Bedragen x 1.000 euro Taakveld Rioolheffing

Totaal baten

7.2

Riolering

9.398

0.4

Overhead

264

2.1

Verkeer en vervoer

198

5.7

Openbaar groen en openlucht recreatie

150

6.3

Inkomensregelingen

689

Totaal

10.699

Bedragen x 1.000 euro

1.475

12.173

-12.033

Kosten dekking

-140 -12.173

100%

Taakveld Begraafrechten

Lasten taakveld

BCF/ BTW

Totaal lasten

Leges -450

Overige baten

Totaal baten

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

295

0.4

Overhead

140

0.64

Belastingen overig

5.7

Openbaar groen en openlucht recreatie

Totaal

Kosten dekking

-450

529

-450

85%

Lasten taakveld

BCF/ BTW

Totaal lasten

Leges

Overige baten

Totaal baten

Kosten dekking

Bedragen x 1.000 euro Taakveld Havengeld 2.3

Recreatieve havens

-15

2.4

Economische havens en waterwegen

279

-180

0.4

Overhead

0.64

Belastingen overig

Totaal

431

Bedragen x 1.000 euro

431

-195

45%

5.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.2.1 Samenvatting • • • • •

Conform de vastgestelde kadernota integraal risicomanagement en weerstandsvermogen is het streven een weerstandsratio van 1,2. De weerstandsratio is een indicator in hoeverre de gemeente Almelo in staat is risico's op te vangen. De weerstandsratio 2024 bedraagt 4,2. De berekende benodigde weerstandscapaciteit op de reguliere exploitatie is 6,4 miljoen euro. De berekende benodigde weerstandscapaciteit voor de grondexploitaties is 4,4 miljoen euro. De beschikbare weerstandscapaciteit is ongeveer 45,8 miljoen euro.

5.2.2 Beleid weerstandsvermogen en risicobeheersing Kadernota Integraal Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2020-2024 De gemeente bevindt zich in een dynamische omgeving, waarbij het formuleren van ambities én beleid maken en uitvoeren gepaard gaat met het maken van keuzes en het bewust afwegen van risico’s. De toenemende wet- en regelgeving, uitbreidingen van het takenpakket en de hogere verwachting van de inwoner die duidelijk waarneembaar is, zorgt ervoor dat de gemeente zich bevindt in een glazen huis. Hierdoor neemt de kans op imago- en financiële schade toe en kan de impact groot zijn. De gemeente moet daarom op gestructureerde en transparante wijze de risico’s beheersen. Om vast te stellen dat een gemeente voldoende in staat is om risico’s op te vangen, maken we een inschatting van het zogenoemde benodigde weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen geeft inzicht in de gezondheid van de financiële positie van de gemeente op langere termijn. De gemeente Almelo streeft naar een ratio weerstandsvermogen van 1,2. Met de kadernota integraal risicomanagement en weerstandsvermogen 2020-2024 beogen we de doorontwikkeling van risicomanagement naar een integrale wijze. Integraal risicomanagement leidt tot breed inzicht in de risico's die verbonden zijn aan de activiteiten binnen de gemeente.

Hierdoor zijn we voorbereid op onverwachte zaken en is tijdig in beeld wat er misgaat of dreigt mis te gaan. Risicomanagement is geen afzonderlijke activiteit meer, maar maakt integraal deel uit van alle (management)processen en zorgt ervoor dat bewustwording en het beheersen van risico’s doorlopend aandacht heeft.

5.2.3 Actuele ontwikkelingen Ontwikkeling risicoprofiel Met de invoering van de kadernota integraal risicomanagement en weerstandsvermogen 2020-2024 is de systematiek om risico's in beeld te brengen doorontwikkeld. Door een integrale samenwerking met alle betrokkenen worden de risico’s organisatiebreed in beeld gebracht. Risicomanagement is een dynamisch proces, waarbij de inzichten van risico's kunnen veranderen. De risicoanalyse kan daarom continu aangepast worden en geeft daarmee altijd een actueel beeld van de risico's. Voor deze programmabegroting hebben wij opnieuw beoordeeld of de risicoanalyse nog steeds actueel is. In onderstaande tabel is de top 15 van risico's met financiële effecten weergegeven. Onder de tabel lichten we eventuele wijzigingen toe. De genoemde bedragen betreffen de mogelijke impact voor één jaar of indien van toepassing, de projectduur.

Top 15 financiële risico’s: Nr Onderwerp Risico-omschrijving 01

Projecten- en programma’s Fysiek

Veiligheid

Geen continuïteit dienstverlening door het voordoen van een beveiligingsincident Grotere autonome stijging kosten zorgverlening dan verwacht Bijstelling prognoses, veranderen plannen of het schrappen van projecten Subsidies worden niet volledig verleend of er wordt niet voldaan aan de subsidievoorwaarden Ondermijning neemt toe

Grondexploitat ies

Claims van ontwikkelaars door het niet nakomen van contractuele verplichtingen

10%

Duurzaamheid

Doelen klimaatakkoord worden niet gehaald

30%

Zorg

30%

Fysiek

Zorg wordt niet effectief en efficiënt uitgevoerd, samenwerking partners is niet optimaal Natuur- en klimaatontwikkelingen

Zorg

30%

Bedrijfsvoering

Veiligheid

Bedrijfsvoering

Fysiek

Niet ontvangen van proceskosten na terugvordering zorggeld Hoog verloop personeel en niet kunnen invullen van cruciale functies Onevenredig sterke toename aantal kwetsbare personen Maatschappelijke onrust, radicalisering en polarisatie op grote schaal Ongeoorloofde toegang tot (persoons)gegevens Niet voldoen aan de flora, fauna of archeologische wetgeving

02 03

Informatie beveiliging Zorg

Kans 20% 70% 30% 30%

70%

30%

50% 50% 70% 30% 10%

Financieel gevolg max 5,0 miljoen euro max 1,0 miljoen euro max 1,5 miljoen euro max 1,5 miljoen euro

Invloed

max 0,5 miljoen euro max 3,0 miljoen euro

5,77%

max 0,75 miljoen euro max 0,75 miljoen euro

3,72%

max 0,55 miljoen euro max 0,5 miljoen euro max 0,3 miljoen euro max 0,3 miljoen euro max 0,2 miljoen euro max 0,4 miljoen max 1,0 miljoen euro

2,76%

16,33% 11,50% 7,46% 7,44%

4,99%

3,71%

2,48% 2,46% 2,46% 2,31% 1,97% 1,63%

Toelichting belangrijkste wijzigingen top 15 Ten opzichte van de top 15 financiële risico’s in de jaarverantwoording 2022 heeft de herbeoordeling niet geleid tot aanpassingen. Maatschappelijke- en economische ontwikkelingen Bij het beoordelen van risico's wordt er gekeken naar risico's met een impact voor één jaar of, indien van toepassing, de projectduur. We worden echter in ons land momenteel geconfronteerd met verschillende crises en problemen. Het gaat bijvoorbeeld om het stikstof-, energie- en klimaatprobleem, maar ook de Oekraïnecrisis, woningcrisis, toeslagencrisis en asielcrisis. Verder kampen we bijvoorbeeld met toenemende inflatie, stijgende rentes, tekorten aan personeel en toenemende energieprijzen en is er sprake van verstoring van productie en tekorten aan grondstoffen. Diverse problemen en crises zijn ook niet meer opzichzelfstaand, maar krijgen met elkaar te maken als oorzaak en/of gevolg. Ze zijn verknoopt en versterken elkaar. De

woningbouw, stikstofproblematiek en de asielopvang zijn hiervan voorbeelden. Door de stikstofcrisis kunnen er minder woningen worden gebouwd, waardoor er niet genoeg huizen zijn om statushouders op te vangen en het asielsysteem vastloopt. We zijn ons er van bewust dat al deze crises en problemen ook hun weerslag of impact kunnen hebben op onze gemeente. De ontwikkelingen worden gevolgd om te bepalen of en hoe dit de gemeente kan raken. Dit kan daarom in de toekomst ook gevolgen hebben die leiden tot nieuwe risico’s of aanpassing van bestaande risico’s. Projecten stedelijke ontwikkeling De gemeente staat aan het begin van de start van een meerjarig proces van gebieds- en wijkontwikkelingen. Het gaat om diverse gebieden, zoals de binnenstad, spoorzone en Businesspark XL 2e fase. Op het moment dat projecten binnen deze gebieden echt van start gaan, kunnen nieuwe risico’s in beeld komen en kan dit impact hebben op de top 15 van de huidige risico’s. Totaalbeeld We zien voorlopig een stabiel risicoprofiel. De actualisatie van het profiel leidt in deze programmabegroting niet tot een aanpassing van het benodigde weerstandsvermogen.

5.2.4 Benodigde weerstandscapaciteit Door risico-simulatie wordt twee keer per jaar het bedrag berekend dat nodig is om risico’s in financiële zin af te dekken. De simulatie wordt uitgevoerd op gekwantificeerde risico’s van 50.000 euro of meer. Uitgaande van een mate van zekerheid van 90% leidt dit voor de risico’s, niet zijnde grondexploitaties, tot een benodigde capaciteit van 6,4 miljoen euro. Op basis van vergelijkbare systematiek is de benodigde weerstandscapaciteit voor de grondexploitaties becijferd op 4,4 miljoen euro. De totaal benodigde capaciteit komt uit op 10,8 miljoen euro. Niet-financiële risico’s zijn in de berekening niet meegenomen. Deze bestaan voornamelijk uit risico’s ten aanzien van imago en reputatie. Zij worden onderkend en waar mogelijk met maatregelen beheerst om de onderliggende risico’s te reduceren of te vermijden.

5.2.5 Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen of mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om onverwachte, niet-begrote substantiële kosten te dekken. De structurele capaciteit is nodig om onverwachte tegenvallers in de begroting op te kunnen vangen, zonder dat dit gevolgen heeft voor de voortzetting van gemeentelijke taken. De incidentele capaciteit is nodig om eenmalige tegenvallers op te kunnen vangen. Beschikbare weerstandscapaciteit

2024

Structureel Onbenutte belastingcapaciteit

Post onvoorzien in de begroting: structureel deel

Incidenteel Algemene reserve

44.593

Stille reserves vastgoed

1.000

Post onvoorzien in de begroting: incidenteel deel

211

Totaal beschikbaar

45.829

Bedragen x 1.000 euro

100

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Almelo&id=74527680-9c1a-4043-ad92-90a497629d0a