Programmabegroting 2023 - Bijlage - Programmabegroting 2023.pdf
Tekst van het document
Activiteiten 2023
Omschrijving
Ontwikkelen van een economische visie
Het opstellen van een richting bepalend document voor de ruimtelijke opgaven op het gebied van werken en wonen in Almelo binnen de Twentse context.
Lobby economische dossiers
45
4.1.4.1.2. Aantrekkelijk ondernemersklimaat Strategisch doel: Het versterken en behouden van een aantrekkelijk ondernemersklimaat/ behoud en verbetering top 10 positie MKB-vriendelijkste steden. Toelichting Bieden van ruimte voor groei Een grote opgave is het bieden van ruimte voor (groei van) bedrijvigheid. De gemeente Almelo telt in totaal 19 bedrijventerreinen. De terreinen hebben een netto uitgegeven oppervlakte van ongeveer 581 hectare (bron: IBIS 2022). De bedrijventerreinen zijn volop in bedrijf. De leegstand is in 2022 circa 1,4% en dat is fors lager dan een gezonde frictieleegstand van 5%. Met andere woorden: we kunnen op dit moment onze ondernemers niet faciliteren in hun vraag naar (uitbreidings)ruimte en dat zet de aantrekkelijkheid van ons ondernemersklimaat onder druk. Bovendien weten we dat voor de periode 2023 tot en met 2035 de lokale ondernemers op bedrijventerreinen een geprognosticeerde uitbreidingsbehoefte hebben van 40,6 (scenario laag) tot 47,6 hectare (scenario hoog). Het zijn aantallen die ook in andere gemeenten aan lokale vraag in kaart is gebracht. Dit betekent dat naast de ontwikkeling van XL-2 ook onderzoek gedaan moet worden naar mogelijke nieuwe werklocaties voor lokale MKB bedrijven. En dat we moeten onderzoeken of/op welke wijze de ruimte op de huidige terreinen efficiënter gebruikt kan worden.
Hiertoe gaan we een ruimtelijke visie op bedrijventerreinen opstellen (zie ook programma Stedelijke ontwikkeling). Tegelijkertijd zullen we samen met het bedrijfsleven moeten onderzoeken hoe we voor de toekomst de ruimte intensiever kunnen gaan gebruiken. Herstructurering, revitalisering en verduurzaming zijn hierbij belangrijk. Het vervolgproces van XL-2 (bij positieve besluitvorming in de raad najaar 2022) wordt opgepakt vanuit het programma Stedelijke ontwikkeling. Dienstverlening en samenwerking met bedrijven/Ondernemersloket Almelo kent een krachtig bedrijfsleven en wordt gezien als een aantrekkelijke plek om te ondernemen. De investering in het Ondernemersloket betaalt zich uit: de binding met het bedrijfsleven is versterkt en heeft geleid tot een hogere waardering van het ondernemersklimaat en de gemeentelijke dienstverlening. De ambitie is om de dienstverlening aan en samenwerking met het bedrijfsleven via het Ondernemersloket verder uit te bouwen.
Activiteiten 2023
Omschrijving
Herzien programmeringsafspraken
In 2023 worden de programmeringsafspraken tussen de 14 Twentse gemeenten herzien. Provincie Overijssel laat eveneens de marktbehoefte onderzoeken en dat mondt uit in een nieuwe programmeringsovereenkomst. Met afspraken over de verdeling en kwaliteitsversterking van bestaande bedrijventerreinen. Een uitgevoerd lokaal behoefte-onderzoek is de basis om op zoek te gaan naar mogelijke nieuwe werklocaties. Dit wordt opgepakt in het spoor van stedelijke ontwikkeling. Aanjagen en ondersteunen van plannen en initiatieven op gebied van energie, klimaat, digitalisering/automatisering en vitaliteit bij bedrijven op de werklocaties.
Onderzoek nieuwe werklocaties en efficiënter gebruik huidige terreinen revitalisering en verduurzaming Uitwerken planontwikkeling
In 2023 zetten we volop in op de planontwikkeling van XL Businesspark 2,
46
Activiteiten 2023
Omschrijving
XL Businesspark 2
afhankelijk van de besluitvorming door de gemeenteraad in het najaar van 2022. Dit wordt verder meegenomen in het programma Stedelijke ontwikkeling. In kaart brengen van behoeftes en ontvangen van feedback.
Opzetten klankbordgroep ondernemers Organiseren netwerkbijeenkomsten Onderzoeken no-risk polis
Faciliteren en soms organiseren (met partners) van sessies over verschillende thema's (circulariteit, week van de ondernemer) Onderzoeken of op pilotbasis een no-risk polis aangeboden kan worden ter beperking van het risico voor ondernemers bij de inzet van ongezien talent.
4.1.4.1.3. Almelo bindt en boeit talent op alle niveaus Strategisch doel: Een betere match tussen aanbod en vraag op de arbeidsmarkt/ Werkgevers zijn beter in staat om geschikt personeel te vinden/ het ongezien talent in Almelo (onbenut arbeidspotentieel) wordt beter benut. Toelichting Een grote uitdaging op economisch gebied is het tekort op de arbeidsmarkt in vooral de hightech/maakindustrie, logistiek, zorg en horeca. Om talent aan te trekken en te behouden zetten we in op een woningbouwopgave met aantrekkelijke huizen voor de midden- en hogere klasse. Er zijn daarnaast al veel goede initiatieven waarbij onderwijs, bedrijfsleven en gemeente samenwerken die voortgezet moeten worden. We moeten een Almelose arbeidsmarktstrategie ontwikkelen die aansluit op de regionale aanpak vanuit de Twenteboard. In de strijd/concurrentie om talent zouden we een uniek, spraakmakend arrangement kunnen ontwikkelen met bedrijfsleven, grote instellingen en overheid. De toenemende krapte op de arbeidsmarkt biedt ook kansen voor Almeloërs om werk te vinden. Het is van groot belang om het arbeidspotentieel van Almeloërs te herkennen en vervolgens op een zorgvuldige manier te benutten. Niet alleen in Almelo zelf, maar ook in breder regioverband. In 2023 zetten we daarom onder andere in op het faciliteren van om-, her- en bijscholen naar kansrijke sectoren.
Ook werken we aan het verder uitrollen van een Leven Lang Ontwikkelen (LLO) en doen we mee aan regionale programma’s. Met het streven naar LLO werken we regionaal samen aan het verstevigen van een leercultuur voor mens en organisatie. We ontwikkelen een regionaal programma waarin we ons richten op twee doelen: a. Versterken van (bestaande) netwerken en structuren. Bijvoorbeeld door het inrichten van op innovatie gerichte ‘learning communities’, waarin breed het aanbod in Twente promoten bij professionals. Het Leerwerkloket dient als centraal info- en adviespunt; b. Het inzetten van communicatiecampagnes, zodat inwoners, bedrijven en (onderwijs-)instellingen bewust zijn van vraag en aanbod. We blijven in 2023 werkzoekenden en werkenden actief benaderen en helpen om gebruik te maken van het scholingsfonds Twents Fonds voor Vakmanschap. Op deze manier hebben Almeloërs meer kans op werk en kunnen er makkelijker stappen gemaakt worden van de ene naar de andere beroepssector door werknemers die hun baan dreigen te verliezen. Gezien de krapte op de arbeidsmarkt in bepaalde sectoren is dit extra relevant. Vanuit het Twents Huis van de Logistiek worden in 2023 nieuwe werkfittrajecten uitgevoerd met als resultaat dat mensen vanuit de bijstand in de logistiek aan het werk kunnen.
Daarnaast zijn er de jaarlijkse evenementen zoals de ‘week van de logistiek’ (om scholieren te interesseren), een marketingcampagne en een platform waar men zich kan oriënteren op werken in de logistiek (indelogistiek.nl).
47
Activiteiten 2023
Omschrijving
Gezamenlijk nieuw arrangement ontwikkelen
Stimuleren, aanjagen verbindingen tussen onderwijs en werkgevers (bijvoorbeeld via concept innovatiehub).
Ontwikkelen Almelose arbeidsmarkt strategie Ondersteunen van projecten en initiatieven
Een strategie die aansluit op de regionale aanpak gericht op het aantrekken en behouden van talent. Bijvoorbeeld Ontdek Hightech Almelo, de hightech academy, het innovatieplatform Heracles, het Young Professionals netwerk. Het versterken van de gezamenlijke belangen in het bieden van onderwijs dat aansluit bij behoefte van ondernemers en aan inwoners mogelijkheid biedt dichtbij huis te werken aan de eigen kansen. Een fysieke ontmoetingsplek in Almelo voor ondernemers en studenten (een Ondernemershuis) is het onderzoeken waard.
Verstevigen samenwerking MBO onderwijs Faciliteren en aanjagen van samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven Leven Lang Ontwikkelen Twents Huis van de Logistiek
Samenwerken aan het verstevigen van een leercultuur voor mens en organisatie. Doorontwikkeling van het concept en fysieke loket
Twents Fonds voor Vakmanschap
Helpen en benaderen van werkzoekenden en werkenden om gebruik te maken van het scholingsfonds.
4.1.4.1.4. Vergroten van de economische meerwaarde van Almelo Waterstad Strategisch doel: Het aantrekkelijker maken van de stad door het water beter te ontsluiten en te verbinden aan het werken en recreëren in Almelo. / Het vergroten van de bekendheid van Almelo als echte waterstad. Toelichting Water speelt bij alles in Almelo een belangrijke rol. Het is een belangrijk element bij de ontwikkeling van de stad. Water maakt de stad voor inwoners en bezoekers. Niet alleen de recreanten op het water vermaken zich, ook vanaf de kant en kades vergroot water de aantrekkingskracht. Water draagt bij aan de structuurversterking van de stad en het economisch klimaat voor de binnenstad. Er is al veel geïnvesteerd de afgelopen jaren. Het is belangrijk de komende jaren, samen met onze partners als de provincie en het waterschap, en ook met de inwoners en ondernemers, Almelo waterstad verder te ontwikkelen. Activiteiten 2023
Omschrijving
Ontwikkelen van een sterke recreatieinfrastructuur Faciliteren van diverse commerciële/ recreatieve diensten Binden van partners aan het (investerings)voorstel Fase I, het bevaarbaar maken van het AlmeloNordhornkanaal Mogelijkheden wonen op water meenemen in nog op te stellen ontwikkelvisie Spoorzone Ontwikkelen van een uitvoeringsprogramma samen met de partners
48
Wat mag het kosten? Programma Economie en arbeidsmarkt
Beschikbaar
Jaar 2023
400
Jaar 2024
400
Jaar 2025
400
Jaar 2026
400
Totaal
1.600
Werkelijk / Prognose
-
Bedragen x 1.000 euro
Programmamiddelen Voor het uitvoeren van het programma Economie en participatie is jaarlijks 400.000 euro beschikbaar. De incidentele programmamiddelen zijn voor vier jaar beschikbaar gesteld. De werkelijke uitputting kan gedurende de periode 2023-2026 plaatsvinden. Voor de uitgaven zal nog een concrete raming met de daaraan gekoppelde projecten en/of activiteiten gemaakt worden. Dit zal worden verwerkt in het programmaplan dat in het eerste kwartaal aan de raad wordt aangeboden. We alloceren in ieder geval middelen aan onderstaande projecten en/of activiteiten: • Opstellen economische visie • BiZ vorming /samenwerking • Onderzoek herstructurering • Ondernemersloket / communicatie en marketing • Strategie arbeidsmarkt • Twents Huis van de Logistiek • Projecten partners talent • Uitwerking en uitvoering programma waterstad • Ondersteunen en aanjagen initiatieven partners • Bevaarbaar maken kanaal Almelo-Nordhorn fase 1
49
4.1.5 Programma Klimaat en milieu In het coalitieakkoord "Bouwen aan kansen voor iedereen" staat voor Klimaat en milieu dat de verduurzaming van Almelo een grote en complexe opgave is. De innovaties op het gebied van de energietransitie gaan snel. We willen hierop inspelen en actief aan bijdragen.
4.1.5.1. Meerjarige programmaopgaven 4.1.5.1.1. Energiebesparing, duurzame energie opwek en opslag bebouwde omgeving Strategisch doel: Wij willen inwoners en eigenaren van panden ondersteunen om meer energie te besparen en om energiestress te beperken. Toelichting Door meer energie te besparen, hoeft er minder energie opgewekt te worden. Almelo heeft ruim 33.000 woningen en 5.000 andere gebouwen. Al deze gebouwen zullen verduurzaamd moeten worden naar uiteindelijk label A(++). De woningcorporaties zijn verantwoordelijk voor het verduurzamen van hun eigen woningen (gemiddeld label B in 2028). Een megaklus waar gezamenlijke afspraken over gemaakt moeten worden. Daarnaast is de andere helft van de woningen in Almelo koopwoning. Al die woningeigenaren zullen aan de slag moeten om hun huis te verduurzamen. Datzelfde geldt voor eigenaren van maatschappelijk vastgoed en bedrijfspanden ook zullen hun panden moeten verduurzamen. Activiteiten 2023
Omschrijving
Plan van aanpak inclusieve energietransitie uit de startblokken
Energiebesparing wordt telkens belangrijker, mede vanwege het stijgen van de energielasten. Met als gevolg dat huishoudens te maken krijgen met energiestress. Hiervoor is vorig jaar een plan van aanpak inclusieve energietransitie ontwikkeld zodat alle huishoudens mee kunnen doen met verduurzamen. Het plan bevat een nadere beschrijving van de barrières en de instrumenten die als hefboom kunnen dienen. Een arbeidsintensieve, deels individuele aanpak om woningeigenaren te bewegen om in actie te komen. Het plan van aanpak wordt verder uitgewerkt tot een concrete uitvoeringsagenda. Energiebesparing is grofweg in te delen in drie hoofdonderdelen: 1. Gedrag (10-15 % besparing mogelijk) 2. Kleine energiebesparende maatregelen (10-15 % besparing mogelijk) 3. Grote energiebesparende maatregelen (30-50% besparing mogelijk) Door algemene voorlichting via onder andere het energieloket en door energiefixers en energie wooncoaches proberen we inwoners inzicht te geven in hun gedrag en de mogelijkheden om energie te besparen. Maar ook door bouwadviseurs en energie wooncoaches wordt geprobeerd inwoners te stimuleren om hun eigen huis te verduurzamen. In het algemeen levert het verduurzamen op termijn een positief rendement op. Inwoners zullen door op maat gemaakte adviezen worden voorgelicht.
De groep inwoners die in een slecht geïsoleerd huis wonen en die een laag inkomen heeft zal zoveel mogelijk ontzorgd worden. Het kabinet wil naast de vele (11) regelingen die er al zijn ook een nationaal isolatieprogramma opzetten om de isolatie van woningen te versnellen. Voor deelname in het Nationaal isolatieprogramma wordt een
Bewustwording en advisering van inwoners
Plan van aanpak opstellen voor het Nationaal Isolatie programma
50
Activiteiten 2023
Omschrijving plan van aanpak opgesteld.
Plan opstellen voor verduurzaming eigen vastgoed
Lokale initiatieven faciliteren
Lobby voortzetten richting Rijk samen met Enschede en Hengelo en G40
Scholenproject, project Junior energiecoaches en Adviseurs van de toekomst
Het Rijk heeft duidelijke doelen gesteld t.a.v. de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed. Dit zullen we actief stimuleren via onder andere de diverse nationale subsidiemogelijkheden. Ook onze eigen vastgoedvoorraad van ruim 100 aan te pakken panden moet uiteindelijk van het aardgas af. Hiervoor zal team Vastgoed een plan van aanpak opstellen. Lokale initiatieven, bijvoorbeeld gezamenlijk energiebesparende materialen inkopen, worden zoveel mogelijk gestimuleerd en zo mogelijk gefaciliteerd. Het verduurzamen van alle woningen is een mega operatie. Woningcorporaties moeten sneller hun verantwoordelijkheid pakken. Particuliere woningeigenaren hebben vaak een afwachtende houding. Een grote drempel voor deze groep is de financiering. Om vaart te maken met de energietransitie is veel tijd en geld nodig. Het Rijk biedt veel middelen via verschillende regelingen met verschillende voorwaarden. Wij lobbyen voor meer vrijheid om middelen in te zetten waar het nodig is. Jongeren hebben de toekomst! Wij zullen daarom jongeren betrekken bij de energietransitie. Door het scholenproject, junior energiecoach en adviseurs van de toekomst worden jongeren actief betrokken bij de energietransitie.
Strategisch doel: Er wordt in 2026 meer duurzame energie opgewekt en opgeslagen waarbij de lusten en lasten zoveel mogelijk verdeeld worden. Toelichting Om Almelo van duurzame energie te voorzien, is het stimuleren van de opwek en opslag van (duurzame) energie belangrijk. Hierbij gaat het voornamelijk om windenergie en zonne-energie. In Almelo is de komende jaren sprake van netcongestie. Een andere wijze van opslag kan een tussentijdse oplossing zijn maar kan innovatie juist ook aanjagen. Daarnaast draagt het bij aan een stabielere energievoorziening. In de komende jaren zal er steeds meer overgeschakeld worden op elektriciteit, die ook duurzaam opgewekt moet worden. Daarnaast draagt een goede verhouding tussen opwekking van duurzame energie uit zonne-energie (40%) en windenergie (60%) bij aan een stabielere energievoorziening. We moeten samen met het bedrijfsleven experimenteren op het gebied van lokale slimme energienetwerken en energieopslag (denk aan batterijen of waterstof) om te kijken hoe we komende jaren de netcongestie het hoofd kunnen bieden. De energietransitie moet geen spaak in het wiel worden voor de economie in Almelo maar juist een stimulans. Bovendien willen we lokaal eigenaarschap stimuleren en faciliteren.
51
Activiteiten 2023
Omschrijving
Zon op kleine daken
Energie die men zelf opwekt en gebruikt hoeft niet elders opgewekt te worden of daar vandaan te komen. Daarom gaan we particuliere eigenaren en eigenaren van kleine bedrijfspanden stimuleren om zonnepanelen op hun dak te leggen. We stimuleren en faciliteren initiatieven die betrekking hebben op energieopslag, zoals bijvoorbeeld de Waterstofhub. De Duurzame energieladder is in het najaar van 2022 herzien. Lokaal eigenaarschap is hierin steviger verankerd. Randvoorwaarden voor lokaal eigenaarschap worden bij projecten duurzame energie opwek gehanteerd. Het streven is naar minimaal 50% lokaal eigendom bij duurzame energieprojecten. Door netcongestie kan in de komende periode op grote daken geen zonne-energie worden opgewekt. Onze inzet is dat we bij de netbeheerders lobbyen om op een innovatieve wijze ruimte te creëren.
Energie opslag Lokaal eigenaarschap stimuleren en faciliteren
Lobby inzake netcongestie
Verkennen mogelijkheden energie opwek door windturbines in de Noordflank Project Duurzaamheidsroute A35
Samen met Twenterand, Tubbergen en de provincie verkennen we de realisatie van windturbines in de Noordflank. Lokaal eigenaarschap is één van de onderwerpen die expliciet aan de orde komt. Rijkswaterstaat en de gemeenten langs de A35 verkennen de mogelijkheden van zonnepanelen langs de weg. Voor Almelo kijken we specifiek naar het deel langs XL businesspark langs het talud. Opstellen Regionale Samen met andere Twentse gemeenten en andere stakeholders is de RES Energiestrategie Twente [RES] 1.0 opgesteld. Deze wordt in RES 2.0 Twente nader geconcretiseerd en 2.0 zal in juni ter vaststelling door de gemeenteraad worden voorgelegd.
4.1.5.1.2. Warmtetransitie Strategisch doel: In 2026 zijn er meer woningen aardgasvrij [ready]. Samen met de inwoners en bedrijven/instellingen/ woningcorporaties zetten we stappen om dit te realiseren. Toelichting De warmtevoorziening is een belangrijk onderdeel van de energietransitie. Uiteindelijk gaan alle gebouwen van het aardgas af. Om dit te bereiken moet er voor elk gebouw dat nu nog gebruik maakt van aardgas een alternatief komen. In de Transitievisie warmte (TVW) 2020 is hier al een voorzet voor gemaakt, deze dient tenminste elke 5 jaar geactualiseerd te worden. Hierin wordt een doorkijk gegeven naar wat de mogelijke alternatieven kunnen zijn voor Almelo. Om in 2050 allemaal van het aardgas te zijn moet een standaard aanpak komen waar vanaf 2026 mee gewerkt kan worden. De wijkaanpakken voor Aalderinkshoek, Windmolenbroek en Bornsestraat zullen helpen om in 2026 tot zo’n standaard aanpak te komen. Aalderinkshoek is aangewezen als proeftuin aardgasvrije wijken (PAW) en zal als voorbeeld dienen voor andere wijken.
52
Activiteiten 2023
Omschrijving
Herziening transitievisie warmte 2020
Tenminste elke vijf jaar dient de transitievisie warmte te worden geactualiseerd. Nieuwe ontwikkelingen op gebied van techniek maar ook stadsontwikkeling (Spoorzone) worden meegenomen. We nemen de nieuwe energiekaart van de netbeheerders hierin mee. Deze is opgesteld om met een grotere zekerheid te kunnen zeggen welke beschikbare warmtebronnen waar gebruikt kunnen worden en waar er bijvoorbeeld een individuele warmte oplossing nodig is. Voor een deel van Aalderinkshoek is een subsidie Proeftuin Aardgasvrije wijken ontvangen voor het realiseren van een alternatief voor warmte. De eerste contouren voor een mogelijk bronnet in een deel van de wijk Aalderinkshoek zijn bekend en worden uitgewerkt tot een schetsontwerp en vervolgens een voorlopig ontwerp en zal uiteindelijk eind 2023 begin 2024 leiden tot een wijkuitvoeringsplan. In dit proces werken we nauw samen met inwoners, drie woningcorporaties, het waterschap en Cogas. Een deel van Windmolenbroek is in de transitievisie warmte 2020 aangewezen als gebied met de ambitie om in 2030 aardgasvrij [ready] te zijn. In dit deel van Windmolenbroek gaat het vooral om veel particulier woningbezit. Om deze eigenaren te helpen met verduurzamen van hun huis zal naast het onderzoeken van een warmtealternatief vooral de focus liggen op het aardgasvrij [ready] maken van de woningen.
Denk hierbij vooral aan het isoleren van woningen om de warmtevraag naar beneden te brengen. Er is al een onderzoek gedaan met kengetallen over de mogelijkheden om de warmte vanuit Urenco te gebruiken voor het verwarmen van het bedrijventerrein. De volgende stap in het traject is een intentieverklaring tussen de bedrijven en de gemeente en om onderzoek te doen naar de business case.
Proeftuin Aardgasvrije wijk (PAW) Aalderinkshoek
Windmolenbroek aardgasvrij [ready]
Bedrijventerrein Bornsestraat
4.1.5.1.3. Circulaire economie Strategisch doel: Wij willen samen met bedrijven en inwoners zoveel mogelijk het gebruik van primaire grondstoffen beperken. Toelichting De komende jaren krijgt circulariteit steeds meer aandacht. Primaire grondstoffen raken op en dat kan belemmerend werken voor bedrijven en inwoners. We moeten op zoek naar een andere manier van denken en doen. In een circulaire economie worden zo min mogelijk nieuwe grondstoffen gebruikt en wordt er geen afval geproduceerd. Nationaal zijn de ambities reeds vastgesteld: In 2030 het gebruik van primaire grondstoffen met 50% verminderen en in 2050 volledig circulair zijn. Ook voor de gemeente ligt hier een belangrijke taak.
53
Activiteiten 2023
Omschrijving
Visie circulariteit opstellen
Om als gemeente aan te geven hoe we denken over circulariteit is het van belang om een visiedocument op te stellen. Mede door de schaarste aan grondstoffen zal circulariteit in aanbestedingen een steeds groter aandachtspunt worden.
Circulariteit met gezond verstand opnemen bij aanbesteding en inkopen Bedrijven inspireren en faciliteren om voorbereid te zijn op circulaire aanbestedingen
Er zijn nu al een aantal Almelose bedrijven die circulariteit hoog in hun vaandel hebben staan (onder andere Obimex, Sekisui, Riwald, Colpro, Plegt Vos). Samen met deze bedrijven wordt geprobeerd ook andere Almelose bedrijven te enthousiasmeren en te stimuleren om meer circulair te denken en te doen.
4.1.5.2. Overige opgaven 4.1.5.2.1. Klimaatadaptatie en biodiversiteit Klimaatadaptatie en biodiversiteit • In 2021 is de Almelose Klimaatadaptatie strategie (AKAS) door de gemeenteraad vastgesteld. De bijbehorende uitvoeringsagenda wordt vanaf 2023 verder opgepakt. • Klimaatbestendigheid, biodiversiteit en het kwaliteitsniveau van de openbare ruimte zijn elementen die elkaar versterken en in samenhang worden opgepakt. • Voor het versterken van de biodiversiteit, waarin ook het ecologisch beheer van de parken betrokken wordt én ten behoeve van de klimaatadaptatie wordt gewerkt aan een plan voor natuur en biodiversiteit in en om de stad; het ‘Natuur voor elkaar’ plan. • Bij onderhoudsprojecten in de openbare ruimte wordt standaard gekeken of meer functioneel groen en klimaatadaptieve wijze van regenwater afvoer mogelijk is. Bij de volgende projecten zal in 2023 hier substantieel aandacht voor zijn: • H.R. Holstlaan fase 2 • Ondergrondse blauwe ader 3 (OBA 3) • Busstation centrum • De stimuleringsregeling “Doe eens Groen!” wordt aangepast zodat ook voor geveltuintjes subsidie beschikbaar wordt gesteld. • Particulieren, instellingen en bedrijven worden door middel van de publiekscampagne “Doe eens groen!” gestimuleerd om stenen te verwijderen en groen en bomen te planten. Tegelijkertijd worden zij gestimuleerd om groene daken en/of gevels aan te brengen.
• Jaarlijks wordt het regenwater van circa 1 hectare aan daken afgekoppeld van het vuilwater rioleringsstelsel, in het kader van duurzaamheid (scheiden schoon en vuil water), beperking neerslagoverlast en vasthouden water voordat het op open water wordt afgevoerd. • Klimaatadaptatie en biodiversiteit initiatieven uit de stad worden indien mogelijk gestimuleerd. • Almelo doet ook in 2023 mee aan het NK Tegelwippen.
4.1.5.2.2. Stimuleren verwijderen asbestdaken Stimuleren verwijderen van asbestdaken In overleg met de Omgevingsdienst Twente wordt in 2023 bekeken welke mogelijkheden er zijn om het verwijderen van asbestdaken te stimuleren.
54
Wat mag het kosten? Programma Klimaat en milieu
Beschikbaar
Jaar 2023
400
Jaar 2024
400
Jaar 2025
400
Jaar 2026
400
Totaal
1.600
Werkelijk / Prognose
-
Bedragen x 1.000 euro
Programmamiddelen Voor het uitvoeren van het programma Klimaat en milieu is jaarlijks 400.000 euro beschikbaar. De incidentele programmamiddelen zijn voor vier jaar beschikbaar gesteld. De werkelijke uitputting kan gedurende de periode 2023-2026 plaatsvinden. Voor de uitgaven zal nog een concrete raming met de daaraan gekoppelde projecten en/of activiteiten gemaakt worden. Dit zal worden verwerkt in het programmaplan dat eind 2023 zal worden opgesteld.
Overige middelen Personeel De Raad voor het openbaar bestuur (ROB) heeft een onderzoek uitgevoerd waaruit blijkt dat de uitvoeringskosten van het klimaatakkoord (intensivering van de ambitie van het Rijk is niet meegenomen) voor een gemeente als Almelo tussen de 15 en 23 fte bedragen. De huidige bezetting van 3 fte (exclusief programmamanager en ondersteuning) is nu al veel te krap. In het regeerakkoord van het kabinet zijn vanaf 2023 jaarlijks oplopende bedragen opgenomen voor de uitvoeringskosten voor de energietransitie. Op dit moment wordt er landelijk gewerkt aan de uitwerking van een specifieke uitkering (SPUK) gekoppeld aan een resultaatverplichting. De gelden die beschikbaar worden gesteld vanuit het Rijk zullen geheel ten goede moeten komen aan het programma Klimaat en milieu om de complexe opgave te realiseren
55
4.1.6 Leefbare wijken en dorpen Almelo is een levendige en vitale stad waar het volgens inwoners en ondernemers fijn wonen, werken en verblijven is. Voor de komende jaren ligt er een belangrijke opgave om de leefbaarheid van de buurten, wijken en dorpen op peil te houden en te verbeteren. De dorpen, wijken en buurten vervullen allemaal een eigen rol in het stedelijk weefsel van de stad. Ze zijn allemaal uniek en de opgaven verschillen per wijk en dorp. Alle wijken krijgen daarom aandacht maar er kunnen en mogen verschillen zijn in de inzet en aanpak in de verschillende dorpen en wijken. Op die manier sluiten we het beste aan bij de dynamiek, identiteit en uitdagingen van het dorp of de wijk. Specifieke aandacht is er voor Kerkelanden, Ossenkoppelerhoek, de Riet, Sluitersveld en het Nieuwstraatkwartier. In de wijkanalyses die in 2022 zijn opgesteld, is per wijk en dorp aangegeven welke thema’s er spelen zoals eenzaamheid, (verkeers)veiligheid, klimaat en veerkracht. Deze wijkanalyses zijn de basis voor de op te stellen integrale wijkopgaven. Op basis van de wijkopgaven gaan we vanuit een visie op de wijk/dorp planmatig werken aan een aanpak waarmee we de leefbaarheid in de wijken en dorpen op peil houden en verbeteren. Hierbij gaat het om het behalen van resultaten in de wijken en dorpen vanuit de vraag en de belevingswereld van de inwoner.
Centraal staat het vergroten van de betrokkenheid van de inwoners waarmee zij zelf bijdragen aan de verbetering en leefbaarheid van hun wijk of dorp. Dit doen we door een aanpak ’van onderop’. Door samen met inwoners te werken aan het behalen van resultaten in hun wijk of dorp werken we aan het versterken van het vertrouwen. Bovendien krijgt de gemeente zo een ‘gezicht’ in de wijk. Om de leefbaarheid op peil te houden en om de problemen in de wijken en dorpen robuust aan te pakken zetten we de komende jaren in op doorontwikkeling van het wijkgericht werken. De afgelopen jaren heeft het team wijkregie al een ontwikkeling doorgemaakt van een team van stadsdeelcoördinatoren naar een team van wijkregisseurs maar we zijn er nog niet. De wijkregisseur blijft onder andere de schakel tussen inwoners, gemeente en andere organisaties in de wijken of dorpen. Daarnaast heeft de wijkregisseur ook een rol als regisseur van de integrale wijkopgave. De doorontwikkeling zit vooral in de laatste rol. De ontwikkelingen in de leefbaarheid in de wijken en dorpen willen we monitoren. Hiervoor gebruiken we het wijkkompas. Bij het opstellen van de wijkanalyses is gebleken dat de urgentiescores die in het wijkkompas zijn opgenomen, de meeste informatie in één oogopslag opleveren.
Deze urgentiescores ontwikkelen we in 2023 verder zodat het wijkkompas een goede indicator wordt voor de verschillende aspecten van de leefbaarheid.
4.1.6.1. Meerjarige programmaopgaven 4.1.6.1.1. Vergroten betrokkenheid eigen wijk Strategisch doel: Vergroten van de betrokkenheid van inwoners bij hun eigen wijk. Activiteiten 2023
Omschrijving
Stimuleren en faciliteren van bewoners-initiatieven
Ook in 2023 ondersteunen we bewonersinitiatieven. Dit kunnen initiatieven zijn die betrekking hebben op alleen een straat of buurt dan wel een initiatief dat van belang is voor een hele wijk of dorp of voor de hele stad. We helpen initiatiefnemers met advies, kennis, het werven van vrijwilligers om het initiatief te realiseren, het creëren van draagvlak in de buurt, met materiaal of met geld. We willen bewoners op een laagdrempelige wijze betrekken bij het besteden van een deel van de wijkbudgetten. Hiervoor zetten we in 2023 een online platform voor bewonersinitiatieven op. Op dit platform geven we inwoners de kans om
Opzetten online platform bewonersinitiatieven
56
Activiteiten 2023
Opstellen richtlijnen besteding wijkbudgetten Onderzoek wijkraden / wijkplatforms
Aanpak van onderop
Omschrijving hun bewonersinitiatief beter bekend te maken, vrijwilligers te werven alsook de kans om mee te bepalen in en bij te dragen aan hun eigen wijk of dorp. We zoeken hierbij naar goede voorbeelden van andere gemeenten. We passen op basis van de ervaringen van de afgelopen jaren de richtlijnen aan voor de besteding van de wijkbudgetten door de wijkregisseur. Dit doen we in het eerste kwartaal van 2023. We onderzoeken daarbij op welke wijze we de inwoners daarin meer kunnen betrekken. Samenhangend met het geven van een grotere invloed van de inwoner op de besteding van de wijkbudgetten is de vraag ‘welke inwoners bepalen waar het wijkbudget aan uitgegeven wordt in de wijk’. Hiervoor gaan we in 2023 onderzoek doen naar de (doorontwikkeling van) de wijkraden/wijkplatforms. We kijken hierbij ook of en hoe wijkraden een goede afspiegeling van de wijk of het dorp kunnen zijn. Maatwerk staat hierbij voorop. In de vorige raadsperiode is met het programma Nieuwstraatkwartier de nodige ervaring opgedaan met een ’aanpak van onderop’. We gaan hierbij uit van de talenten en kwaliteiten die in een wijk aanwezig zijn. We starten vanuit wat er al is en bouwen dit verder uit vanuit de prioriteiten van de wijk.
Deze manier van werken bestendigen we in het Nieuwstraatkwartier en rollen we de komende jaren uit over de stad te beginnen bij de prioritaire wijken Ossenkoppelerhoek en Kerkelanden. Een dergelijke aanpak vraagt om samenwerking met verschillende partners zoals woningcorporaties en welzijnswerk.
4.1.6.1.2. Verbeteren leefbaarheid Strategisch doel: Verbeteren van de leefbaarheid in heel Almelo Activiteiten 2023
Omschrijving
Realiseren van een wijkaccommodatie voor elke wijk of dorp
Het college wil investeren in de leefbaarheid in de wijken, buurten en dorpen. Belangrijk hierbij is dat er een plek voor ontmoeting is, met als uitgangspunt dat iedere wijk een eigen wijkaccommodatie heeft. Dit heeft een directe relatie met het lopende onderzoek naar de wijkaccommodaties in Almelo op het gebied van beheer, activiteiten en subsidie, alsook op het onderzoek naar de huisvesting van de sociale wijkteams. Doelstelling is om de wijkaccommodaties maximaal in te zetten en te benutten in het kader van het wijkgericht werken. In 2022 is in de eerste fase van het onderzoek de huidige situatie in kaart gebracht. Er is onder andere naar voren gekomen dat er geen (duidelijke) visie ligt over wat wij als gemeente verstaan onder een wijkaccommodatie. Met het coalitieakkoord zijn hier kaders voor aangegeven. Deze kaders vormen de basis voor de uitwerking en besluitvorming voor de toekomstige inzet, beheer en exploitatie van de wijkaccommodaties oftewel onderzocht wordt hoe de ‘toekomstige situatie’ moet zijn. De huisvesting van de sociale wijkteams wordt in dit onderzoek meegenomen. Het streven is om eind 2022 te besluiten: • Welke accommodaties in de wijken / dorpen worden als wijkaccommodatie aangemerkt.
57
Activiteiten 2023
Omschrijving • Hoe gaat de financiering / subsidiëring over deze wijkaccommodaties verdeeld worden en welke de randvoorwaarden horen hierbij. Hierbij wordt rekening gehouden met zowel het vastgoed, de huisvesting en de activiteiten. • Het takenpakket per wijkaccommodatie in relatie tot een afwegingskader (welke activiteiten tegen welk huurtarief mogen plaatsvinden in de wijkaccommodatie)
Voldoende goede speel- en sportvoorzieningen
Realiseren van een schone/verzorgde omgeving en verhogen onderhoudsniveau openbare ruimte
Betere toegankelijkheid
Gevaarlijke verkeerssituaties Onderzoek en aanpak
Minder werkloosheid
In 2023 wordt gestart met de implementatie van de uitkomsten. We continueren de uitvoering van de kwaliteitsslag speelvoorzieningen. De kwaliteitsslag is gericht op een evenredige verdeling van de speelvoorzieningen in de gemeente en de kwaliteit van de speeltoestellen op orde te brengen. De kwaliteitsslag wordt medio 2023 afgerond. Om de kwaliteit op orde te houden wordt jaarlijks krediet aangevraagd, om speeltoestellen en/of -plekken die versleten of kapot zijn tijdig te kunnen vervangen. In 2023 evalueren we het beleid voor speelvoorzieningen en onderzoeken dit nog goed aansluit bij de vraag en de belevingswereld van onze inwoners en kinderen. Ook continueren we de uitvoering van het plan "Sporten en bewegen in de openbare ruimte” om een beweegvriendelijke openbare ruimte te creëren (voor de ongeorganiseerde sporter). De uitvoering is medio 2023 gereed. Daarnaast wordt een onderzoek uitgevoerd naar de skatevoorzieningen in Almelo, naar aanleiding van een advies en burgerinitiatief van de jongerenraad. Doel van het onderzoek is te bepalen op welke wijze de behoefte aan skatevoorzieningen ingevuld kan worden. Het college zet in op het verhogen van de kwaliteit van de openbare ruimte. In 2022 zijn hiervoor al de eerste stappen gezet.
Het effect hiervan wordt geleidelijk zichtbaar, zoals een hogere kwaliteit van water en de watergangen, straatmeubilair en verkeersborden en in de wijken meer onkruidbestrijding op verhardingen, meer opruimen van zwerfafval en aanpak van aandachtsplekken. In de komende periode wordt een voorstel uitgewerkt voor verdere verhoging van de kwaliteit van de openbare ruimte. De financiële effecten hiervan worden betrokken bij de perspectiefnota 2023, en verder. In samenspraak met stakeholders wordt een aanpak (beleidslijn) uitgewerkt voor een toegankelijke openbare ruimte, naar voorbeeld van andere gemeenten. De uitkomsten en daarvoor benodigde middelen worden betrokken bij de actualisatie van de nota kapitaalgoederen in het voorjaar van 2024. We actualiseren in de komende periode de mobiliteitsvisie en brengen per wijk de plekken in beeld die gevaarlijk zijn en/of waar inwoners de situatie als onveilig ervaren. Op basis hiervan stellen we een mobiliteitsplan en een uitvoeringsprogramma op, dat inzicht geeft in de benodigde investeringen. De uitkomsten worden tevens betrokken bij actualisatie van de nota kapitaalgoederen, voorjaar 2024 en de begroting 2025 en verder. We gaan de focus leggen op het bouwen van een infrastructuur gericht
58
Activiteiten 2023
Omschrijving op maximale ontwikkeling van mensen, door zowel bestaande voorzieningen aan elkaar te verbinden als uit te bouwen met onze partners binnen onderwijs en het Almelose werkgeversnetwerk. We willen extra investeren in een integrale aanpak op 5 leefgebieden om, zowel preventief als curatief, het huidige arbeidspotentieel beter en duurzaam te kunnen benutten, beginnend bij de leeftijdsgroep van 1827. Dit in combinatie met kwetsbare jongeren met een indicatie banenafspraak. Daar valt op dit moment de meeste winst te behalen, zowel in financieel opzicht als in welbevinden en mee kunnen doen. Later willen we dit uitbreiden naar meerdere doelgroepen, vanuit een betaalbare infrastructuur en samenwerking op basis van eigenaarschap
4.1.6.1.3. Versterken wijkgericht werken Strategisch doel: Versterken van het wijkgericht werken Activiteiten 2023
Omschrijving
Opstellen en uitvoeren integrale wijkopgaven
In 2022 zijn, samen met woningcorporaties Beter Wonen en Sint Joseph, wijkanalyses gemaakt. Voor elke wijk en voor elk dorp is in deze analyse aangegeven waar voor de betreffende wijk of dorp de speerpunten liggen. Deze wijkanalyses vormen de basis voor de wijkopgaven die we in 2023 samen met de woningcorporaties opstellen. Bij het opstellen van deze wijkopgaven worden zowel inwoners als andere stakeholders betrokken. Zo komen we tot een integrale aanpak per wijk waarbij wordt gewerkt aan het op peil houden en verbeteren van de leefbaarheid in de wijken en dorpen. Voor , tijdens en na het opstellen van de wijkopgaven zijn we aan de slag om te werken aan de opgaven binnen de verschillende wijken en dorpen. Onze samenleving is een complex en veranderlijk netwerk, waarin mensen gelijk zijn en samenwerken centraal staat. De gemeente Almelo heeft niet op alle thema’s vanzelfsprekend een trekkersrol om deze opgaven op te pakken. Steeds vaker laten we het initiatief en de uitvoering aan ons netwerk over. Bovendien willen we de inwoner meer centraal stellen.
Verbeteren van de integrale samenwerking in de wijken
Bij nieuwe initiatieven ontstaan nieuwe netwerken en dus zoeken we voortdurend naar nieuwe relaties met inwoners, bedrijven en strategische partners. In het netwerk in de wijk of het dorp pakken verschillende partijen samen vraagstukken op. Ze zijn van elkaar afhankelijk en kunnen het vraagstuk alleen oplossen door onderling samen te werken. In 2023 willen we de samenwerking in de wijken verbeteren door goede netwerken op te zetten.
59
Wat mag het kosten? Thema Leefbare wijken en dorpen
Beschikbaar
Jaar 2023
625
Jaar 2024
625
Jaar 2025
625
Jaar 2026
625
Totaal
2.500
Werkelijk / Prognose
-
Bedragen x 1.000 euro
Toelichting: We sluiten aan bij de dynamiek van de wijken en dorpen. Daarom ontwikkelen we per wijk of dorp een op maat gemaakte aanpak. Dit bekent ook dat het geld wordt ingezet daar waar nodig. De ene wijk of dorp heeft immers meer uitdagingen dan de ander. Deze middelen worden ingezet voor het “laaghangend fruit” (dingen die inwoners belangrijk vinden en gemakkelijk te regelen zijn), het ondersteunen van bewonersinitiatieven en het uitvoeren van de opgaven uit de – in 2023 op te stellen – wijkopgaven. Verder is 50.000 euro budget benodigd voor wijkoverstijgende kosten, zoals buurtbemiddeling, het opstellen van de wijkopgaven en de doorontwikkeling van wijkregie.
60
4.1.7 Overige prioritaire opgaven 4.1.7.1. Overige prioritaire opgaven Vloedbeltverbinding De provincie Overijssel wil de Vloedbeltverbinding realiseren en zet in op een provinciaal inpassingsplan (PIP). In onze optiek een te zwaar instrument. Wij zijn het niet eens met de nut en noodzaak van de voorgestelde variant. Tevens heeft de Vloedbeltverbinding forse gevolgen voor doorstroming en de verkeersveiligheid aan de oostkant van Almelo en heeft het negatieve landschappelijke consequenties. Wij zijn daarom voorstander van de zogenoemde spoorvariant. Afval Wij gaan het afvalbeleidsplan/grondstoffenbeleid actualiseren op basis van de bestaande afspraken en de huidige kennis. Onderdeel daarvan is de nascheiding van restafval en PMD. De wens van nascheiding wordt daarna verder geoperationaliseerd. Twence Almelo is aandeelhouder van Twence Holding BV. De Almelose gemeenteraad heeft in 2015 bij motie besloten niet langer eigenaar te willen zijn van dit bedrijf. Sindsdien werken opeenvolgende colleges aan de verkoop van onze aandelen Twence. Wij constateren dat er verschil van inzicht is over de verkoop van de aandelen tussen enerzijds D66 en anderzijds VVD, LAS en CDA. Afgesproken is dat het dossier Twence als een vrije kwestie wordt gezien. Duurzaamheidsinitiatieven op het gebied van warmte benaderen wij op een zakelijke manier vanuit het belang voor onze inwoners.
Megastallen Aan het vestigen van nieuwe megastallen verlenen wij geen medewerking, maar bestaande afspraken worden gerespecteerd. Plattelandsontwikkeling In het kader van plattelandsontwikkeling willen wij de werkzaamheden van de erfcoaches continueren. Circulariteit In 2030 moet het gebruik van primaire grondstoffen met 50% zijn verminderd en in 2050 moet het volledig circulair zijn. Ook voor de gemeente ligt hier een taak. Uitgangspunt voor nieuw beleid is dit ‘met gezond verstand’ zo duurzaam en zo circulair mogelijk te doen. Professioneel mediaplatform Wij hebben het voornemen een professioneel mediaplatform te ondersteunen, bij voorkeur met een regionale scope. Een professioneel mediaplatform met de focus op Almelo om inwoners, bedrijven, bestuur en politiek te informeren over wat er in de samenleving leeft. Dit kan wellicht door samenwerking. Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2023. Almelo is goed voorbereid. Wij kunnen aangesloten worden op het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). Het jaar 2022 staat in het teken van verdere voorbereiding op de invoering van de wet. De ontwikkeling van het omgevingsplan vraagt de komende jaren extra financiële middelen. De hoogte daarvan wordt nog uitgezocht. Openbare orde en veiligheid
61
Wij vinden het belangrijk dat de bestaande reguliere werkzaamheden op het terrein van openbare orde en veiligheid doorgaan om ondermijnende criminaliteit, digitale onveiligheid, illegale prostitutie, menselijke uitbuiting, huiselijk geweld en kindermishandeling tegen te gaan en aan te pakken. Werken aan de leefbaarheid en stedelijke ontwikkeling vraagt naast oplossingen ook verhoging van het budget om te kunnen handhaven op overlast gevende situaties, overbewoning en illegale kamerverhuur. Het budget voor capaciteit controle, toezicht en handhaving (openbare orde en veiligheid en toezicht en handhaving) wordt verhoogd. Dierenwelzijn De gemeente Almelo heeft een wettelijke taak met betrekking tot dierennoodhulp en dierenwelzijn. Deze wettelijke taak is uitbesteed aan de Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Dieren (Dierenbescherming), regio Noordoost. Met hen is een basisarrangement afgesproken. Het basisarrangement omvat alle gezelschapsdieren. Hieronder wordt verstaan: alle dieren die primair voor gezelschap, sport of liefhebberij worden gehouden, niet zijnde dieren die primair voor veeteelt worden gehouden of in het wild levende dieren. Het basisarrangement bestaat uit een aantal prestatieafspraken: 1. Bereikbaarheid: de Dierenbescherming voorziet in een meldkamer Dierennoodhulp, die 24 uur per dag, 7 dagen per week telefonisch bereikbaar is. 2.
Registratie van melding van vermiste dieren: het bijhouden van een deugdelijke registratie van alle inkomende (en uitgaande) dieren.
3.
Registratie van melding van gevonden (gehouden) dieren: het bijhouden van een deugdelijke registratie van gevonden dieren.
4.
Transport: indien een dier vervoerd dient te worden dan vindt dit plaats door een dierenambulance.
5.
Veterinaire zorg: dit wordt verleend door personen die handelen conform de Wet dieren en het Besluit diergeneeskundigen. De dieren zullen alle wettelijk verplichte vaccinaties ontvangen. Indien nodig, wordt het dier door een dierenarts onderzocht en/of behandeld.
6.
Opvang van gevonden dieren: er wordt zo veel mogelijk samengewerkt met dierenopvangcentra, die het kwaliteitskeurmerk ‘Erkend door de Nederlandse Vereniging tot bescherming van Dieren’ of ‘Keurmerk Dierenopvang van de stichting Dierkeur’ dragen.
7.
Hereniging gevonden dier met eigenaar: er is een inspanningsverplichting om de eigenaar met het gevonden dier te herenigen.
8.
Eigendomsoverdracht van gevonden dieren.
Op het gebied van dierenwelzijn, zijn de volgende prestaties van toepassing: • Verwijderen van kadavers: het vervoeren van kadavers binnen de bebouwde kom en in het zicht vanaf de openbare weg naar een daartoe geschikte instantie. •
Dieren in het wild: het vervoer van zieke en/of gewonde, in het wild levende dieren binnen de Gemeentegrenzen naar een opvangcentrum (asiel) en/of zo nodig, naar een dierenarts.
•
Huisontruiming: gedurende een ‘opslagtermijn’ van 13 weken zorg dragen voor opvang van achtergelaten gezelschapsdieren.
Parkeerbeleidsplan Het parkeerbeleidsplan voor de binnenstad wordt aansluitend op de mobiliteitsvisie herzien. Kernwinkelgebied afsluiten voor gemotoriseerd verkeer Het kernwinkelgebied wordt in 2023 afgesloten voor gemotoriseerd verkeer met een actief camerasysteem.
62
4.2 Basisbegroting 4.2.1 Basisbegroting De verplichte taakvelden en indicatoren uit het Besluit Begroting en Verantwoording vormen de basisbegroting. Deze opzet is stabiel voor een langere periode om zo de herkenbaarheid en herleidbaarheid in de planning en control documenten te vergroten. De verplichte indicatoren zijn ook te vinden op waarstaatjegemeente.nl (kies bij gemeente ‘Almelo’ en bij vergelijken met ’50.000-100.000’ inwoners). Wij zijn bij de verplichte indicatoren afhankelijk van de publicatie op waarstaatjegemeente.nl. Dit kan betekenen dat wij gegevens over recente jaren soms nog beschikbaar hebben. Waarstaatjegemeente.nl biedt ook de cijfers van de burgerpeiling die we ieder jaar houden door middel van het Omnibuspanel. Deze zijn niet verplicht maar belangrijk om te kunnen beoordelen in hoeverre inwoners tevreden zijn over de gemeente, hun omgeving en eigen welzijn. Bij financieel terugkijken vergelijken we de begroting 2023 met de begroting 2022 na vaststelling van de voorjaarsrapportage. Veel afwijkingen worden verklaard door toegepaste loon- en prijscompensatie en een gewijzigde omvang van kapitaallasten. Deze afwijkingen zullen wij niet nader toelichten, tenzij ze bepalend zijn voor het financiële beeld van het taakveld. Bij financieel vooruitkijken geven we inzicht in de meerjarenraming per taakveld. Afwijkingen per jaarschijf lichten wij kort toe.
4.2.2 Bestuur en ondersteuning Het hoofdtaakveld Bestuur en ondersteuning omvat alle taken van raad en college op het terrein van het openbaar bestuur en de ondersteuning en dienstverlening hierbij door de gemeentelijke organisatie. Hiertoe behoren ook de algemene dekkingsmiddelen.
4.2.2.1. Vastgestelde nota's Nota activabeleid 2022 Nota reserves en voorzieningen 2022 Nota kapitaalgoederen openbare ruimte 2021-2024 Nota Grond- en Vastgoedbeleid gemeente Almelo 2020 Kadernota governance 2015 Treasurystatuut 2016 Programma dienstverlening
4.2.2.2. Taakvelden Taakveld 0.1 Bestuur Salarissen, pensioenen en vergoedingen raad, college B&W, rekenkamer en griffie. Bestuurlijke samenwerking zoals Regio en kennispunt Twente, Euregio, VNG. Accountantscontrole. 0.2 Burgerzaken Publieksdienst/KCC, zoals verstrekken paspoorten, rijbewijzen, uittreksels, etc. Organisatie verkiezingen en voltrekken huwelijken. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Beheer, verhuur, instandhouding van gebouwen en gronden die de gemeente (al of niet tijdelijk) in bezit heeft en niet in exploitatie neemt.
63
Taakveld 0.4 Overhead Loonkosten ondersteunende organisatie en management, ICT kosten, huisvesting, bestuursondersteuning, gereedschappen en voertuigen. 0.5 Treasury Financiering, dividenden en verhuur/pacht gronden. 0.61 OZB woningen Belasting eigendom woningen, heffing en waardering onroerende zaken. Bijdrage Gemeenschappelijk Belastingkantoor Twente (GBT). 0.62 OZB niet-woningen Belasting eigendom en gebruik bedrijven, heffing en waardering onroerende zaken. 0.63 Parkeerbelasting Opbrengsten parkeergarage, straat parkeren, parkeervergunningen, abonnementen, etc. 0.64 Belastingen overig Reclameopbrengsten, precariorechten en hondenbelasting. 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Algemene uitkering gemeentefonds, rijksbijdrage via algemene uitkering voor decentralisaties (Jeugdzorg, Wmo en Participatie-wet), integratie-uitkering Wmo-oud en eventuele doeluitkeringen (bijvoorbeeld onderwijsachterstanden, cultuureducatie, huishoudelijke hulp toeslag). 0.8 Overige baten en lasten Nog functioneel toe te rekenen stelposten en taakstellende bezuinigingen, onvoorzien. 0.90 Vennootschapsbelasting (VpB) Het te betalen bedrag voor vennootschapsbelasting. 0.10 Mutaties reserves Storting en onttrekkingen aan algemene - en bestemmingsreserves. 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Overschot of tekort ten opzichte van de begroting.
4.2.2.3. Indicatoren Indicator Formatie Fte per 1.000 inwoners Bezetting Fte per 1.000 inwoners Apparaatskosten Kosten per inwoner Externe inhuur Kosten als percentage van totale loonsom plus totale kosten inhuur externen Overhead Percentage van totale lasten
64
2023 11,0 10,0 1.018 1,1% 9,5%
Financieel terugkijken Lasten per taakveld
Werkelijk
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
0.1 Bestuur
5.787
7.234
3.967
0.2 Burgerzaken
2.432
2.658
2.163
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
6.712
4.353
4.812
0.4 Overhead
32.252
29.115
35.443
0.5 Treasury
-225
351
-1.012
0.61 OZB woningen
702
759
808
0.62 OZB niet-woningen
124
97
92
0.63 Parkeerbelasting
86
42
43
0.64 Belastingen overig
383
335
202
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds
10
-
-
0.8 Overige baten en lasten
341
2.014
6.637
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
53
100
100
48.656
47.057
53.255
Werkelijk
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
-468
-
-
0.2 Burgerzaken
-1.097
-833
-740
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
-6.736
-5.413
-5.018
0.4 Overhead
-3.784
-1.655
-4.094
0.5 Treasury
-10.149
-3.501
-2.730
0.61 OZB woningen
-10.583
-10.636
-10.874
0.62 OZB niet-woningen
-13.344
-13.662
-14.382
0.63 Parkeerbelasting
-1.432
-2.034
-1.694
0.64 Belastingen overig
-154
-194
-230
-183.786
-188.019
-200.994
-467
-288
-276
-
-
-
-232.000
-226.232
-241.033
0 Bestuur en ondersteuning
Totaal lasten Bedragen x 1.000 euro Baten per taakveld
0 Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) Totaal baten Bedragen x 1.000 euro
65
Saldo per taakveld
Werkelijk
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
0.1 Bestuur
5.319
7.234
3.966
0.2 Burgerzaken
1.335
1.825
1.423
-24
-1.060
-206
0.4 Overhead
28.468
27.460
31.349
0.5 Treasury
-10.374
-3.150
-3.742
0.61 OZB woningen
-9.881
-9.877
-10.065
0.62 OZB niet-woningen
-13.220
-13.565
-14.291
0.63 Parkeerbelasting
-1.346
-1.992
-1.650
0.64 Belastingen overig
229
141
-28
-183.777
-188.019
-200.994
-126
1.727
6.361
53
100
100
-183.345
-179.176
-187.777
Werkelijk
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
Storting reserves
23.117
15.442
4.917
Onttrekking reserves
-8.386
-8.479
-2.489
Saldo reserves
14.731
6.963
2.429
0 Bestuur en ondersteuning
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) Totaal saldo Bedragen x 1.000 euro Reserves
Bedragen x 1.000 euro
Verschillen 0.1 Bestuur Voor het beschermd wonen is Almelo de centrumgemeente. De uitgaven en (rijks-) inkomsten lopen via onze gemeente. Na afloop van het jaar vindt een eindafrekening plaats. Het saldo van uitgaven en inkomsten wordt verdeeld tussen Almelo en de vijf andere regiogemeenten. In 2022 wordt in totaal 3,19 miljoen euro uitbetaald aan de andere gemeenten. Dit verklaart het verschil in lasten op dit taakveld vrijwel geheel. Op het moment dat de eindafrekening over 2022 bekend is zal de begroting 2023 bij de tussentijdse rapportages worden gewijzigd. 0.2 Burgerzaken De verwachte opbrengsten leges burgerzaken en de verwachte Rijksafdrachten zijn geactualiseerd. Als gevolg van een lager aantal reisdocumenten en rijbewijzen dat zal gaan verlopen, is er sprake van een daling van de legesopbrengsten. Hier staat een daling van de lasten tegenover, maar die daling compenseert het verlies aan inkomsten niet volledig. Verder was in 2022 incidenteel 250.000 euro beschikbaar gesteld om bouwdossiers te digitaliseren.
66
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Vanaf 2023 houden wij rekening met een stijging van de kosten voor verzekeringspremies met 100.000 euro. Het overige verschil aan de lastenkant wordt voornamelijk veroorzaakt door kapitaallasten. Voor de batenkant geldt dat bij de voorjaarsrapportage 2022 de incidentele verkoopopbrengsten van de verkoop het pand aan de Huttenweg 2 in de begroting 2022 zijn verwerkt. Dit verklaart een verschil van circa 355.000 euro. De resterende verschillen op dit taakveld worden voornamelijk verklaard door de indexatie van baten (huurinkomsten) en lasten. 0.4 Overhead De hogere lasten in 2022 op dit taakveld worden met name verklaard door de bijstelling van de salarissen en sociale lasten op basis van de verwachte premieontwikkeling en de Cao voor gemeenteambtenaren. Verder zijn de kapitaallasten van bestaande investeringen en de stelposten voor kapitaallasten meerjarig doorgerekend. In de begroting 2023 zijn een aantal autonome ontwikkelingen verwerkt op dit taakveld. De gemeente Almelo is eigenrisicodrager voor de regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA). Voor het risico van het eigenrisicodragerschap voor de WGA hebben wij een verzekering afgesloten. Vanaf 2023 is hiervoor een bedrag van 310.000 euro opgenomen.
Een bedrag van 850.000 euro structureel is geraamd in verband met de prijsstijgingen van gas en de verwachte verhoging van de verzekeringspremies. In 2023 is 150.000 euro incidenteel beschikbaar gemaakt voor de implementatie van een nieuw financieel systeem. Voor de centralisatie van huisvesting uitvoering fysiek is eerder reeds structureel 350.000 euro beschikbaar gesteld (RAAD-6996). In deze begroting stelt het college een aantal intensiveringen voor die op taakveld 0.4. zijn verwerkt: • 80.000 euro structureel voor websitebeheer www. almelo.nl • 125.000 euro ten behoeve van extra capaciteit control • 150.000 euro structureel voor branding en recruitment • 170.000 euro voor 2023 en 2024 en vanaf 2025 90.000 euro voor young professionals financiën • 250.000 euro voor versterking van de lobbyfunctie Ook wordt vanaf 2023 een totaal werkbudget van in totaal 2 miljoen euro per jaar beschikbaar gesteld om de programma's effectief uit te voeren. In de meicirculaire 2021 zijn meerjarig middelen beschikbaar gesteld voor de Wet Open Overheid oplopend van 153.000 euro in 2022 naar 215.000 in het jaar 2025. 0.5 Treasury De leningenportefeuille van opgenomen en uitgezette gelden is voor deze begroting geactualiseerd.
De gemeentelijke liquiditeitspositie is in de afgelopen periode verbeterd, voornamelijk als gevolg van de verkoopresultaten van de grondexploitaties en de incidentele dividendopbrengst van Cogas in 2021. Dit maakt dat een tweetal leningen die in 2021 en 2022 zijn afgelost, niet opnieuw gefinancierd hoefden te worden. Ook in 2023 verwachten wij nog geen nieuwe langlopende leningen aan te hoeven trekken. Ten opzichte van de begroting 2022 (tot en met voorjaarsrapportage) leidt dit tot een rentevoordeel van ongeveer 600.000 euro. De omslagrente waarmee de externe rentebaten en rentelasten wordt verdeeld over de taakvelden is 1,0%. Omdat deze omslagrente op dit moment hoger ligt dan het saldo van rentebaten en rentelasten, ontstaat er op het taakveld Treasury een renteresultaat. Het resterende verschil aan de lastenkant wordt hierdoor verklaard. Voor een nadere toelichting op de rentelasten en de doorverdeling daarvan verwijzen wij naar de paragraaf financiering. Het verschil in baten wordt vrijwel volledig verklaard doordat er in de voorjaarsrapportage 2022 incidenteel hogere dividendontvangsten van de Bank Nederlandse Gemeenten (173.000 euro) en Twence (597.000 euro) zijn geraamd.
67
0.61 OZB woningen en 0.62 OZB niet woningen De OZB-opbrengsten worden jaarlijks aangepast aan de areaaluitbreiding en inflatie, waarbij rekening wordt gehouden met de waardestijging of -daling van het onroerend goed. 0.63 Parkeerbelasting In het coalitieakkoord is opgenomen om het parkeerbeleid te verbeteren en hiervoor 300.000 euro per jaar beschikbaar te stellen. We vragen de ondernemers om hiervoor met plannen te komen. In deze begroting gaan wij ervan uit dat de parkeerinkomsten als gevolg hiervan 300.000 euro per jaar lager uitvallen. Verder zijn de parkeeropbrengsten structureel met 40.000 euro verlaagd. We zien een afname van het aantal parkeerabonnementen en tegoedkaarten. Als gevolg van corona hebben veel bedrijven abonnementen opgezegd en dit effect lijkt blijvend. Datzelfde geldt voor de tegoedkaarten die door de ondernemers in het centrum minder worden afgenomen. 0.64 Belastingen overig De opbrengsten uit precariobelasting zijn met 25.000 euro verhoogd, conform de besluitvorming bij de perspectiefnota 2021. 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds De algemene uitkering en de overige uitkeringen uit het gemeentefonds zijn verwerkt conform de meicirculaire 2022 (RAAD-7270).
0.8 Overige baten en lasten Op dit taakveld zijn de reserveringen voor loon- en prijscompensatie, de mutaties op de behoedzaamheidsstelpost en de reserveringen uit de meicirculaire 2022 gemeentefonds verwerkt. In de begroting 2023 is op basis van de historische onderuitputting op kapitaallasten een stelpost onderuitputting kapitaallasten van 960.000 euro opgenomen. Reserves Zie 6.2.4 Overzicht reserves en voorzieningen
68
Financieel vooruitkijken Lasten per taakveld
Begroting
Raming
Raming
Raming
2023
2024
2025
2026
0.1 Bestuur
3.967
3.968
3.969
3.971
0.2 Burgerzaken
2.163
2.063
2.063
2.063
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
4.812
5.723
5.633
5.735
0.4 Overhead
35.443
35.598
34.754
34.790
0.5 Treasury
-1.012
-929
-602
-33
0.61 OZB woningen
808
828
847
866
0.62 OZB niet-woningen
92
94
96
98
0.63 Parkeerbelasting
43
44
44
44
0.64 Belastingen overig
202
205
209
213
-
-
-
-
6.637
14.110
18.972
26.135
100
100
100
100
53.255
61.804
66.086
73.983
Begroting
Raming
Raming
Raming
2023
2024
2025
2026
-
-
-
-
-740
-740
-740
-740
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
-5.018
-5.018
-5.018
-5.018
0.4 Overhead
-4.094
-3.934
-3.752
-3.752
0.5 Treasury
-2.730
-2.728
-1.566
-1.564
0.61 OZB woningen
-10.874
-11.146
-11.424
-11.708
0.62 OZB niet-woningen
-14.382
-14.725
-15.074
-15.431
0.63 Parkeerbelasting
-1.694
-1.694
-1.694
-1.694
0.64 Belastingen overig
-230
-255
-255
-355
-200.994
-210.041
-216.103
-204.728
-276
-264
-249
-240
-
-
-
-
-241.033
-250.545
-255.875
-245.230
0 Bestuur en ondersteuning
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) Totaal lasten Bedragen x 1.000 euro Baten per taakveld
0 Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) Totaal baten Bedragen x 1.000 euro
69
Saldo per taakveld
Begroting
Raming
Raming
Raming
2023
2024
2025
2026
0.1 Bestuur
3.966
3.968
3.969
3.971
0.2 Burgerzaken
1.423
1.323
1.323
1.323
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
-206
705
615
717
0.4 Overhead
31.349
31.664
31.002
31.038
0.5 Treasury
-3.742
-3.657
-2.168
-1.597
0.61 OZB woningen
-10.065
-10.319
-10.577
-10.842
0.62 OZB niet-woningen
-14.291
-14.631
-14.978
-15.333
0.63 Parkeerbelasting
-1.650
-1.650
-1.650
-1.649
0.64 Belastingen overig
-28
-50
-46
-142
-200.994
-210.041
-216.103
-204.728
6.361
13.846
18.723
25.895
100
100
100
100
-187.777
-188.741
-189.789
-171.247
Begroting
Raming
Raming
Raming
2023
2024
2025
2026
Storting reserves
4.917
4.917
4.923
4.929
Onttrekking reserves
-2.489
-118
-118
-118
Saldo reserves
2.429
4.800
4.806
4.811
0 Bestuur en ondersteuning
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) Totaal saldo Bedragen x 1.000 euro
Reserves
Bedragen x 1.000 euro
Verschillen 0.2 Burgerzaken In 2023 zullen de provinciale- en waterschapsverkiezingen worden gehouden, waarvoor in 2023 een bedrag van 250.000 euro is opgenomen. In 2024 zullen de Europese verkiezingen worden gehouden waarvoor 150.000 euro beschikbaar zal worden gesteld. In 2025 zal 150.000 euro beschikbaar worden gesteld voor de Tweede Kamer verkiezingen en in 2026 150.000 euro voor de gemeenteraadsverkiezingen. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden De oplopende lasten in de meerjarenraming worden verklaard door het verloop van de kapitaallasten. Vanaf 2024 is een bedrag van 224.000 euro opgenomen ten behoeve van de investeringen in de nieuwbouw van het Sportpark/zwembad. 0.4 Overhead In de meicirculaire 2021 zijn meerjarig middelen beschikbaar gesteld voor de Wet Open Overheid oplopend van 153.000 euro in 2022 naar 215.000 euro in het jaar 2025. Verder is er sprake van oplopende lasten in de meerjarenraming die worden verklaard door de jaarlijkse stelpost kapitaallasten ten behoeve van investeringen in informatisering en automatisering.