Programmabegroting 2022 - Bijlage 1 - Programmabegroting 2022.pdf

23

Om de binnenstad van Almelo sterker te positioneren is in 2018 samen met diverse partners uit de binnenstad een nieuwe Koers voor de Binnenstad opgesteld. Hierin maken de partners vier keuzes om de komende jaren op te sturen. Deze keuzes vormen nog altijd de visie voor het programma Binnenstad.

Visie 1.

2.

3.

4.

We kiezen voor de binnenstad: De binnenstad staat onder druk door allerlei veranderingen in onze samenleving. Kiezen voor de binnenstad betekent dat we investeren in de binnenstad en keuzes maken die de sterkte van de binnenstad ondersteunen. We kiezen voor Noordwest Twente: Almelo is de grote broer van de dorpen in de omgeving. Juist de binding met de directe omgeving en het kiezen voor een onderscheidende Twentse identiteit past bij de schaal van de stad. Almelo is het hart van de regio. We kiezen voor een nieuwe kaart van de binnenstad: De binnenstad bestaat uit vier kwartieren die elk hun eigen kracht en karakter hebben. Deze worden verder versterkt. Het kernwinkelgebied wordt kleiner, wat ruimte geeft aan nieuwe stadse woon/werkmilieus aan de randen. We kiezen voor een verbindende binnenstad: De gemeente is een belangrijker initiator van deze Koers, maar wil vooral samen met ondernemers, investeerders en bewoners de nieuwe binnenstad ontwikkelen.

Strategische en operationele doelstellingen 1.

2.

3.

4.

5.

In 2022 recreëren en winkelen meer inwoners en bezoekers in de binnenstad van Almelo • Groei van het aantal bezoekers in de binnenstad per week met 7.000 ten opzichte van 2018 (80.000) In 2022 staan minder winkels en panden leeg in de binnenstad van Almelo • 0 m2 winkelvloeroppervlak staat leeg in het nieuwe kernwinkelgebied van de binnenstad (2018: 2.900 m2) • Maximaal 6.000 m2 winkelvloeroppervlak staat leeg in de stadskwartieren en transformatiemilieus (2018: 12.160 m2) In 2022 kent de binnenstad betere activiteiten op het gebied van cultuur, vrije tijd en sport met meer maatschappelijk-economische waarde • Almeloërs waarderen het evenementenaanbod in de binnenstad gemiddeld met een 7,0 (2017: 6,8) • Almeloërs waarderen het cultuuraanbod in de binnenstad gemiddeld met een 7,0 (2017: 6,7) In 2022 is de binnenstad van Almelo aantrekkelijker, veiliger en gastvrijer met betere parkeermogelijkheden • Almeloërs waarderen de sfeer en gezelligheid in de binnenstad gemiddeld met een 6,5 (2017: 6,0) • Almeloërs waarderen de veiligheid in de binnenstad gemiddeld met een 7,0 (2017: 6,7) • Almeloërs waarderen de parkeermogelijkheden voor auto’s in de binnenstad gemiddeld met een 7,0 (2017: 6,7) • 60 procent van de Almeloërs vindt de term ‘gastvrij’ van toepassing op de binnenstad (2017: 48%) In 2022 zijn er meer bedrijven in de binnenstad van Almelo gevestigd met meer omzet • Het aantal

bedrijven in de binnenstad groeit tot 706 (2017: 672)

Wat gaan we in 2022 doen? In 2022 gaan we verder met de stad maatregelen treffen om de doelen uit het programma te bereiken. De verbeteringen en veranderingen in het centrum zijn voor het overgrote deel afhankelijk van de inzet van particuliere partijen (o.a. eigenaren, ondernemers(vereniging), ontwikkelaars). In 2022 ligt de prioriteit bij een aantal fysieke projecten, het terugdringen van leegstand door transformatie en het verbeteren van de samenwerking,

24

Programmalijn 1: Compacter centrum en aantrekkelijke binnenstadskwartieren •

•

•

• •

•

• •

We willen de ruimtelijke kwaliteit van de binnenstad versterken, hiervoor zijn gevelsubsidies beschikbaar voor eigenaren om gevels van panden aantrekkelijker te maken. Daarnaast willen we transformatiegelden beschikbaar stellen om (leegstaande) panden om te vormen naar andere functies. Via de uitvoering van de leegstandsverordening willen we (structurele) leegstand van panden zijnde niet woningen terugdringen. Een leegstandsverordening verplicht vastgoedeigenaren om leegstand te melden, zodra die leegstand langer duurt dan zes maanden. Daarna volgt een leegstandsoverleg met een adviseur. De gemeente kan gebruikers aandragen voor leegstaande panden en in extremis ook boetes uitdelen indien de eigenaar niet voldoet aan zijn verplichtingen volgens de verordening. Vanuit de gemeente wordt een ontwikkelstrategie en plan voor de herontwikkeling van de Stadskade (het gebied tussen de bibliotheek, het stadhuis en het Marktplein, inclusief Havenblok) gemaakt die bijdragen aan de strategische programmadoelen voor de Binnenstad. Voor de vernieuwing van het busstation wordt toegewerkt naar een Definitief Ontwerp en aanbesteding We geven uitvoering aan het ontwikkelplan Gravenkwartier (voorheen genoemd Grotestraat Noord).

Daarbij ligt de nadruk op het komen tot transformatie van nog meer panden in dit gebied naar wonen, herinrichting van de openbare ruimte en samenwerking en eigenaarschap in het gebied. Door het toegenomen fietsgebruik is er behoefte aan meer stallingen en maatregelen om de overlast van gestalde fietsen in de openbare ruimte tegen te gaan. Bij de ruimtelijke projecten in de binnenstad wordt fietsparkeren als een belangrijke opgave meegenomen. Onderzocht wordt of het niveau van het beheer van de openbare ruimte in de binnenstad naar een kwalitatief hoger niveau getild kan worden. De vastgoedregisseur gaat actief eigenaren benaderen van leegstaande winkels om eigenaren te stimuleren en te adviseren hun leegstaande pand een nieuwe invulling te geven. Hierbij trekt hij samen op met het CAA en Start je Winkel. Daarnaast voert een adviseur leegstandsgesprekken in het kader van de leegstandsverordening.

Programmalijn 2: versterken Almelose DNA in de binnenstad • We investeren in het vergroenen van de openbare ruimte. Hierdoor wordt de binnenstad aantrekkelijker om in te wonen, winkelen en verblijven. Groen is immers ook gezond en belangrijk voor het klimaat. Het nodigt uit tot ontmoeting en beweging. Ook draagt groen bij aan de herkenbaarheid van de Almelose binnenstad, waarin water en groen belangrijke elementen zijn. • Nu de havenkom in het centrum is gerealiseerd, neemt ook de waterrecreatie toe. We willen voorkomen dat waterrecreatie leidt tot overlast, onveiligheid of onwenselijke situaties. Daarom willen we 2022 duidelijke richtlijnen/spelregels voor het gebruik van het water voor recreatievaart in de binnenstad. Programmalijn 3 (versterken positie in Noordwest Twente), Programmalijn 4 (Vermarkten en imago): • Samen met partners uit de stad zetten we in op actieve acquisitie van winkels. Dit moet leiden tot een compacte kern waar een je een compleet winkelrondje ervaart. De samenwerking wordt gezocht met vastgoedeigenaren om de juiste winkel op de juiste plek te krijgen. • We bouwen samen met partners uit de stad aan één herkenbare en aansprekende brand van de binnenstad. Veel gemeenten en binnensteden lijken op elkaar.

Waar tot voor kort de concurrentie vaak werd aangegaan met nieuwbouw en uitbreiding van het winkelareaal, biedt deze strategie tegenwoordig weinig soelaas meer. Meer en meer (binnen)steden zijn bezig zichzelf nadrukkelijker te positioneren en maken keuzes in aanbod, sfeer en marketing. In de “Koers voor de Binnenstad” is het

25

•

adagium “wie kiest, wordt gekozen”. En daarbij rijst de vraag: wie is de beoogde klant voor onze (nieuwe) binnenstad en hoe kan optimaal naar (potentiële) bezoekers gecommuniceerd worden wat de binnenstad van Almelo te bieden heeft? Hierin gaan we samen met onze partners toewerken naar een gezamenlijke strategie en aanpak. Hierbij zetten we in op binnenstad waar altijd iets te doen is, met accenten op waterstad en (regionale) winkelstad.

Programmalijn 5: Samenwerking • Bij voldoende draagvlak wordt in 2022 een bedrijveninvesteringszone (BIZ) ingevoerd voor ondernemers in de binnenstad. Indien de vastgoedeigenaren in 2021 de voorbereiding voor de BIZ hebben kunnen afronden, kan ook in 2022 een draagvlakmeting onder eigenaren worden uitgevoerd.

Wat mag het kosten? Beschikbaar

Werkelijk / Prognose

Jaar 2019

200

49

Jaar 2020

300

207

Jaar 2021

600

700

Jaar 2022

650

794

Totaal

1.750

1.750

Programma binnenstad

Bedragen x 1.000 euro

De incidentele programmamiddelen zijn voor vier jaar beschikbaar gesteld. De werkelijke uitputting kan gedurende de periode 2019-2022 plaatsvinden. Daarnaast is in de programmabegroting 2020 250.000 euro beschikbaar gesteld voor (planvoorbereiding) investeringen vanaf 2021. De nog beschikbare middelen worden ingezet voor de programmalijnen 1 tot en met 5. Belangrijke onderdelen hiervan zijn de planvoorbereidingskosten van een aantal fysieke projecten, gelden voor transformatie en bestrijden van leegstand. Daarnaast wordt een bedrag gereserveerd voor het versterken van de kwaliteit van de openbare ruimte, samenwerking en communicatie/marketing.

26

Indicatoren Indicator Groei aantal centrumbezoekers per week Leegstand m2 winkels in nieuwe kernwinkelgebied Leegstand m2 winkels buiten nieuwe kernwinkelgebied Rapportcijfer Almeloërs evenementen aanbod binnenstad Rapportcijfer Almeloërs cultuur aanbod binnenstad Rapportcijfer Almeloërs sfeer en gezelligheid binnenstad

Rapportcijfers Almeloërs veiligheid

2020

Peilwaarde (jaartal)

2022

2022

80.000 (2018) 2.900 (2018) 12.160 (2018)

41.700

(bijgestelde (oorspronkeambitie) lijke ambitie) 61.000*

2.216

0

12.146

12.160*

6,8

6,8

7,0

6,6

6,5*

6,8

6,5

7,1

7,0

6,5

7.0

60%

60%

(realisatie)

(2017) 6,7 (2017) 6,0 (2017) 6,7 (2017)

Rapportcijfer Almeloërs Parkeermogelijkheid auto binnenstad Percentage Almeloërs dat de binnenstad gastvrij vindt Aantal bedrijfsvestigingen in de binnenstad

6,7 (2017) 48% (2017)

Bron

Locatus Locatus Locatus Kennispunt Twente (BS Monitor) Kennispunt Twente (BS Monitor) Kennispunt Twente (BS Monitor) Kennispunt Twente (BS Monitor) Kennispunt Twente (BS Monitor) Kennispunt Twente (BS Monitor)

672

680

706

Kennispunt Twente (Biro)

*Aangepaste doelstelling conform Begroting 2021

Effecten coronacrisis Risico’s in relatie tot doelstellingen 1. Het aantal bezoekers kan afnemen als gevolg van gewijzigd koopgedrag. Het aantal bezoekers aan de binnenstad is afgelopen jaar gedaald met name als gevolg van de coronamaatregelen die tot lange sluiting van winkels en horeca hebben geleidt. Hoewel er een duurzame verandering in het koopgedrag wordt voorzien, verwachten wij dat het aantal bezoekers in 2022 zich enigszins herstelt ten opzichte van 2020. Impact doelstelling: In de begroting 2021 is de doelstelling voor 2022 reeds met circa 30 procent bijgesteld naar 61.000 weekbezoekers ten opzichte van de oorspronkelijke doelstelling van 87.000 bezoekers in 2022. Zolang winkels niet op nieuw op slot moeten, lijkt dit ons deze doelstelling anno 2021 haalbaar.

27

2. Aantal vestigingen onder druk, lees toename leegstand Er bestaat een kans dat de leegstand in de binnenstad zal toenemen als winkels en bedrijven hun deuren sluiten. Conform ook de recente (landelijke) onderzoeken van Locatus zien we dat de leegstand in Almelo beperkt blijft, deels doordat de aanloopstraten transformeren naar wonen en deels omdat er ook tijdens de coronaperiode nog 17 nieuwe ondernemers gestart zijn in de binnenstad. Impact doelstelling: Het streven is om de doelstelling voor het kernwinkelgebied te behouden (0 m2 leegstand in 2022) ondanks dat deze doelstelling onder druk staat. De doelstelling voor de transformatiegebieden en stadskwartieren is bij de begroting 2021 bijgesteld, waarbij we streven naar een gelijk blijvende leegstand ten opzichte van 2018. 3. Verschraling cultureel klimaat/aanbod, minder evenementen De levensvatbaarheid van culturele instellingen kan onder druk komen te staan als gevolg van een terugloop van het aantal bezoekers. Dit zou kunnen leiden tot een tot een verschraling van het culturele aanbod en het verslechteren van het vestigingsklimaat van de stad Almelo. Impact doelstelling: Als gevolg hiervan kunnen bewoners het culturele aanbod lager waarderen. Van een cijfer van 6,9 in 2019 naar 6,5 in 2022.

28

4.1.2 Programma Economie en participatie Wat willen we bereiken? Ambitie “Almelo hier wordt gewerkt” is onze ambitie. Onze lokale economie is krachtig en heeft potentie en ruimte om verder te groeien. Onze inwoners voelen zich volop uitgedaagd om actief te zijn op de lokale/regionale arbeidsmarkt of op een andere manier een bijdrage te leveren aan de maatschappij. Visie Almelo en de regio rondom zijn economisch sterker, met meer groei. Meer Almeloërs zijn aan het werk. In Almelo zijn meer banen beschikbaar dan er beroepsbevolking is en toch heeft onze stad 60% meer bijstandsgerechtigden dan andere gemeenten in dezelfde grootteklasse. Er is sprake van een disbalans die jaren geleden is ontstaan en die grote impact heeft op de sociaal economische ontwikkeling van Almelo en op onze begroting. Onze ambitie is en blijft om die disbalans op te heffen. Onderzoek heeft aangetoond dat Almelo veel woningen in het lage segment heeft, zowel particulier als huur. De bewoners daarvan doen relatief een groter beroep op onze sociale voorzieningen (bijstand en zorg). Door samen met de woningcorporaties (door uitvoering van de woonvisie) in te zetten op herstructurering van bepaalde wijken en het verminderen van het aanbod aan sociale huurwoningen in Almelo verwachten we dat op termijn- de stad meer in balans zal zijn.

Daarnaast willen we -na besluitvorming door de raad eind 2021 – de Wet Bijzondere Maatregelen Grootstedelijke Problematiek toepassen voor bepaalde wijken in Almelo. Het doel is de instroom van mensen buiten Almelo, zonder baan, tegen te gaan. In de jaren 2020 en 2021 hebben we te maken met de impact van de coronacrisis. De effecten daarvan op de economie en arbeidsmarkt blijken minder groot dan vorig jaar aangegeven. Het Centraal Plan Bureau voorspelt dat de Nederlandse economie sneller gaat groeien dan verwacht zowel in 2021 als in 2022. De negatieve scenario’s van vorig jaar worden geen realiteit. Mede dankzij de investeringen en steunpakketten van de Rijksoverheid. We zien dan ook dat bedrijven in Almelo groeien en uitbreiden en dat Almelo met haar ondernemersklimaat een aantrekkelijke vestigingsplek is. Omdat onze bedrijventerreinen zo goed als vol zijn, is het een uitdaging om bedrijven en nieuwe vestigers in hun groei en daarmee behorende ruimtevraag te faciliteren. Hierbij hoort ook een toenemende vraag naar personeel bij de Almelose werkgevers. Onze opgave is om daar zoveel mogelijk de Almelose werkzoekende van te laten profiteren. We zien daarbij dat de arbeidsmarkt verandert en steeds flexibeler wordt. Uitgangspunt moet zijn hoe en met welke ondersteuning we klanten vanuit de bijstand matchen op deze flexibele vraag.

Het uitgangspunt is dan ook dat ‘elk gewerkt uur telt’. We blijven ook in 2022 volop inzetten op de uitvoering van onze dienstverlening, projecten en beleid. Belangrijk zijn de verdere uitwerking en uitvoering van de ontwikkelstrategie van XL-2 businesspark, Almelo Waterstad en de revitaliseringsaanpak van onze bedrijventerreinen. Strategische en operationele doelstellingen Samen met de stad zijn de doelen voor het programma Economie en Participatie bepaald. Binnen de verschillende projecten wordt samengewerkt met partners, inwoners en ondernemers. De Provincie Overijssel en de Twente Development Board zijn belangrijke partners in het realiseren van onze doelen. Vorig jaar hebben we de doelstellingen aangepast op de voorspelde impact van de coronacrisis. We constateren nu dat die voorspellingen niet geheel uitkomen. Op basis van de recente ramingen van het CPB, de

29

doorrekeningen naar de lokale/regionale situatie (door Kennispunt) en onze eigen kennis en beeld van de Almelose situatie, hebben we de streefwaarden op onze indicatoren positief bijgesteld. Hoofddoel I: Almelo, hier wordt gewerkt 1. In 2022 doen minder Almeloërs een beroep op de bijstand en gaan meer Almeloërs van bijstand naar werk. • Een betere ontwikkeling van het aantal bijstandsuitkeringen dan in andere gemeenten. (aantal uitkeringen per 1.000 inwoners vergeleken met het gemiddelde van Nederlandse gemeenten met 50.000 - 100.000 inwoners) • Minder mensen in de bijstand: Onze ambitie hebben wij in de programmabegroting 2021 bijgesteld naar 2.500 bijstandsdossiers eind 2022. Met de huidige en voorspelde economische ontwikkelingen willen we onze ambitieniveau weer richting het oorspronkelijke plan brengen: max. 2.250 uitkeringen eind 2022. 2. In 2022 sluiten vraag en aanbod op de regionale arbeidsmarkt beter op elkaar aan. • Minder spanning tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt (in 2022 naar “gemiddeld”, UWV spanningsindicator). 3. In 2022 zijn meer Almeloërs in staat om in de veranderende arbeidsmarkt aan het werk te komen of te blijven. • In 2018 was het idee dat iedereen een duurzame (langdurig) arbeidscontract moet hebben. Anno 2021 is de arbeidsmarkt meer flexibel geworden en geldt dat belangrijker is dat mensen aan het werk zijn (ieder gewerkt uur telt).

Dit betekent dat meerdere kortdurende flexibele arbeidscontracten ook een duurzame invulling van werk kan zijn. 4. In 2022 zetten meer Almeloërs zich in voor hun stad of buurt. • Meer bijstandsgerechtigden zetten zich in voor de samenleving (aantal mensen uit het uitkeringenbestand dat actief is in vrijwilligerswerk). Het uitgangspunt in Almelo is dat je ofwel naar een (betaalde) baan wordt begeleid, ofwel (als dat nog niet kan) naar een tegenprestatie wordt begeleid. Vanuit de huidige ontwikkelingen en aanpak willen wij eind volgend jaar op 1.000 dossiers een tegenprestatie ingevuld hebben. Hoofddoel II: Almelo en haar subregio kent een krachtige, groeiende economie 1. In 2022 is Almelo aantrekkelijker als vestigingsplaats voor bedrijven • Meer banen: de ambitie is een groei met 3.000 banen in 2022 (t.o.v. peildatum 2016). • Een beter ondernemersklimaat (rapportcijfer 7 in 2022).

Wat gaan we in 2022 doen? Voor hoofddoel I "Almelo, hier wordt gewerkt" voeren we de volgende projecten en activiteiten uit: 1.

Verbeteren van de match op de arbeidsmarkt Flexibiliteit op de regionale arbeidsmarkt en brede inzet van werknemers blijft belangrijk. Daarom doet Almelo mee in de regionale projecten die beogen de huidige arbeidsmarkt én scholingsstructuur meer in te richten op competentie ontwikkelingen bij onze jeugd en werknemers. Wij blijven in 2022 werkzoekenden en werkenden actief benaderen en helpen om gebruik te maken van het scholingsfonds Twents Fonds voor Vakmanschap. Op deze manier hebben Almeloërs meer kans op werk en kunnen er makkelijker stappen gemaakt worden van de ene naar de andere beroepssector door werknemers die hun baan dreigen te verliezen. Vanuit het Twents Huis van de Logistiek worden in 2022 nieuwe werkfittrajecten uitgevoerd met als resultaat dat mensen vanuit de bijstand in de logistiek aan het werk kunnen. Daarnaast zijn er de jaarlijkse

30

evenementen zoals de week van de logistiek (om scholieren te interesseren), een marketingcampagne en een platform waar men zich kan oriënteren op werken in de logistiek (indelogistiek.nl). Een nieuwe ontwikkeling, die ontstaan is door de Corona-crisis, is het regionaal mobiliteitsteam. Het doel is het behoud van werk voor de werkenden in onze arbeidsmarktregio. In de tweede helft van 2021 komt er een uitvoeringsplan waarin duidelijk wordt hoe gemeenten gebruik kunnen maken van de extra inzet van het RMT. 2. •

•

•

•

•

• •

3.

Ondersteunen van Almeloërs met bijstand én problematische schulden, bij het vinden van werk. In 2022 gaan we binnen het Schuldenlab Almelo verder met nieuwe en eerder gestarte projecten. Dit betreft onder meer de Doorbraakmethode, Jeugd heeft de Toekomst, Grip op Bewindvoering, Vroegsignalering, Collectief Schuldregelen, de Nederlandse Schuldhulproute, geldlessen in het onderwijs en de implementatie van diverse nieuwe wetgeving binnen het schuldendomein. De Doorbraakmethode wordt in 2022 een structureel instrument, volledig ingebed in de staande organisatie tegen lagere kosten dan voorheen. Dat betekent dat we door kunnen gaan met gelegitimeerd maatwerk, waardoor we snellere oplossingen voor inwoners realiseren. Tegelijk dalen daarmee de uitgaven op Wmo, Jeugdwet en Participatiewet. Met de Nederlandse Schuldhulproute leiden we inwoners sneller toe naar de juiste ondersteuning bij financiële problemen. Hierdoor voorkomen we het verergeren van deze problematiek en dragen we bij aan het gevoel van welzijn van inwoners. Dit is een factor wat bijdraagt aan arbeidsinschakeling of het behoud van werk. Door toepassen van vroegsignalering en het blijven uitbreiden van het aantal signaalpartners kunnen we inwoners met financiële problemen gericht helpen. De schuldenspecialisten zorgen voor een integrale aanpak, waarbij ook werk een belangrijk onderdeel is.

Door onderzoek te doen naar het verband tussen arbeidsinschakeling of het behoud van werk versus openstaande schulden, krijgen we meer inzicht in een mogelijk causaal verband. Dit kan aanleiding geven andere keuzes te maken op beleidsmatig gebied. Door al vroeg jongeren te onderwijzen op het gebied van geld, dragen we bij aan het duurzaam voorkomen van financieel ongezond gedrag en het ontstaan van schulden. Grip op bewindvoering moet leiden tot een vermindering van de instroom in bewindvoering en een vergroting van de uitstroom. Maatstaf hierbij is het aantal mensen dat bijzondere bijstand voor bewindvoering kreeg. We streven naar een daling van 15% in 2023 ten opzichte van het aantal begin 2019 (1.150 mensen) Inzet van alle participatie instrumenten om de kans op werk te vergroten We voeren de Participatiewet uit: • Het hanteren en uitvoeren van het uitvoeringskader Participatiewet 2019-2022 • Inclusieve arbeidsmarkt: faciliteren van plaatsingen van mensen met een arbeidsbeperking bij reguliere werkgevers. • Uitvoeren van de maatschappelijk nuttige tegenprestatie die in september 2020 is vastgesteld. • Slim investeren in mensen: We blijven inzetten om inwoners klaar te stomen voor werk. Dit willen we doen door het inzetten van bijvoorbeeld werkfittrajecten. • We gaan extra inzetten op werk voor een uitkering.

We willen bereiken dat inwoners vaker met een baan geholpen worden in plaats van met een uitkering. • We willen het arbeidspotentieel van onze inwoners maximaal uitnutten. Ieder gewerkt uur telt en draagt bij aan de zelfredzaamheid van de inwoner. Dit willen we gaan stimuleren met een deeltijdpremie.

31

4.

Ondersteunen van initiatieven vanuit ondernemers voor banen in de techniek en logistiek. Techniek en jongeren is al jaren een uitdaging. Onze bedrijven springen om nieuwe aanwas. In 2022 blijven wij een aantal initiatieven ondersteunen, zoals Ontdek High Tech Almelo, Week van de techniek, waarbij ons bedrijfsleven en onderwijsinstellingen samenwerken om de jeugd enthousiast te maken over het werken in de techniek en waarbij ze kennismaken met bedrijven in Almelo uit de (high)tech, chemie, logistiek en bouw. Het innovatieplatform van Heracles Almelo is volop in beweging. Naast events en vele projecten met studenten, wetenschappers en bedrijven wordt ook gewerkt aan langdurige samenwerkingsverbanden tussen topsport, onderwijs, zorg en bedrijfsleven. Nog altijd is er het hightech-speerpunt en wordt op allerlei manieren gewerkt aan het aantrekken en behouden van technisch talent in de regio, maar ook zijn er speerpunten als veiligheid en hospitality, duurzame leefomgeving en vooral ook vitaliteit & gezondheid. Voor het seizoen 2021-2022 is er de doelstelling het platform verder uit te bouwen, vooral via de genoemde structurele samenwerkingsverbanden.”

5.

Voorkomen van instroom in de bijstand en beperken instroom van buiten Almelo Via de uitvoering van woonvisie werken we op termijn naar een betere balans in onze woningvoorraad en voorkomen we een aanzuigende werking van mensen die zonder perspectief op een baan zich in Almelo vestigen. In de tweede helft van 2021 vindt besluitvorming plaats over de eventuele uitvoering van de Wet Bijzondere Maatregelen Grootstedelijke Problematiek waarmee voor bepaalde wijken in Almelo een huisvestingsvergunning ingevoerd kan worden.

6.

Intensivering van de uitvoering van het handhavingsbeleid We hebben een wettelijke verantwoordelijkheid in het toetsen op de rechtmatigheid van de verstrekte uitkeringen. Bij het aanvragen wordt toegezien op de juiste verblijfplaats, inkomsten uit andere bronnen en de vermogenssituatie. Wij onderzoeken gedurende een periode van 3 jaar op projectmatige basis het vermogen en/of inkomsten van onze klanten in het buitenland door alle bijstandsgerechtigden te benaderen met de vraag ons te informeren over eventueel eigen vermogen en bij vermoedens deze actief te toetsen. Bij twijfel worden vervolgonderzoeken ingesteld in samenwerking met het Internationaal Bureau Fraude-informatie (IBF).

7.

Tegenprestatie naar vermogen Bij inwoners waarbij werk (nog )niet tot de mogelijkheden behoort gaan we in gesprek over een andere activiteit. Dit kan betekenen dat de inwoner zich in gaat zetten voor de samenleving. Dit noemen we de maatschappelijk nuttige tegenprestatie. Deze draagt bij aan de persoonlijke ontwikkeling van de inwoner en is erop gericht om enerzijds problemen bij de inwoner op te lossen en anderzijds om de kans op werk te vergroten. We benutten alle mogelijkheden en instrumenten in de Participatiewet actief om uitkeringsgerechtigden te activeren om de kans op werk te vergroten. Voorop staat betaald werk bij een reguliere werkgever. Daarom zetten wij, onder voorwaarde van maatwerk gericht op de persoonlijke ontwikkeling van de bijstandsgerechtigde, ook de onbeloonde maatschappelijke tegenprestatie actief in bij het verstrekken van bijstandsuitkeringen. Hierbij is het van belang dat iemand eerst zelf aangeeft wat hij/zij wil leren tijdens de tegenprestatie.

8.

Minimabeleid ondersteunend bij aan het werk gaan Het doel is dat het minimabeleid ondersteunend is bij aan het werk gaan. Randvoorwaarde daarbij is dat het minimabeleid taakstellend is. Na eerdere aanpassingen in de collectieve zorgverzekering en de individuele inkomenstoeslag, de bijzondere bijstand en bij ‘Almelo doet mee’, is er in 2021 een wasservice ingevoerd en zijn er aanpassingen gedaan in de kinderopvang op grond van een sociaal medische indicatie. In tegenstelling tot de vorige wijzigingen zal daardoor het beroep op de bijzondere bijstand stijgen. Echter 32

we verwachten meer dan deze stijging te kunnen besparen op de uitgaven WMO en Jeugdwet. Er blijven risico’s voor stijgende uitgaven bijzondere bijstand, door met name de moeilijk te beheersen kosten van bewindvoering en effecten als gevolg van de Coronacrisis. Voor hoofddoel II "Almelo en haar subregio kent een krachtige, groeiende economie" voeren we de volgende projecten en activiteiten uit: 1.

Bevorderen vestigingsklimaat ondernemers Een goed vestigingsklimaat bestaat vooral uit goede bereikbaarheid, logistiek en beschikbaar arbeidskapitaal. Dus dat zijn ook in 2022 belangrijke aandachtspunten. Een vlotte toegang tot het bedrijf en het aan- en afvoeren van goederen is cruciaal. Zaken die in 2021 op het programma stonden zijn in 2022 in volle gang of worden opgestart, namelijk; • De Aanpassing van het kanaal naar klasse VA, de aanpassing kade Buitenhaven. • Top 3 logistieke hotspot: Regionale samenwerking via Regionaal havenbedrijf Twente en Twents Huis van de Logistiek. • Verbeteren hoofdinfrastructuur. De gemeenteraad stelde bij begroting in november 2019 middelen beschikbaar voor impuls infrastructuur 2021-2024. Komende jaren zullen hieruit o.a. H. Roland Holstlaan en Van Rechteren Limpurgsingel worden aangepast. Doel: betere doorstroming op deze wegen, zodat bedrijfsterreinen en binnenstad beter bereikbaar worden. • Aandacht voor parkeerknelpunten op bedrijventerreinen, zowel voor personenwagens als ook het vrachtverkeer. Zie ook het onderwerp bedrijventerreinen. • De dienstverlening van het ondernemersloket

2.

Ondernemersdienstverlening verbeteren In 2022 wordt verder ingezet op zichtbaarheid en verbinden. De dienstverlening van het ondernemersloket wordt middels de inzet van social media, berichtgeving en activiteiten nog meer zichtbaar waardoor ondernemers het ondernemersloket goed weten te vinden. Middels netwerk/informatiebijeenkomsten worden ondernemers met elkaar en met de gemeente in brede zin in contact gebracht. Vanwege de toenemende spanning op de arbeidsmarkt, zal het ondernemersloket zich opwerpen als logische partner voor de werkgevers. Wij zetten in op het matchen van vraag en aanbod middels SROI en reguliere plaatsing. Ervan uitgaande dat in 2022 de coronamaatregelen zijn opgeheven, intensiveren de accountmanagers EZ het contact met het bedrijfsleven middels bedrijfsbezoeken. Kernboodschap hierbij is dat de gemeente Almelo haar ondernemers waardeert en waar mogelijk het ondernemerschap faciliteert.

3.

Bedrijventerreinen Almelo is erg in trek bij het bedrijfsleven. De vraag naar bedrijfsgrond overstijgt het beschikbare aanbod in Almelo en in de regio. De focus ligt in 2022 op de verdere uitwerking en uitvoering van het XL-2 businesspark. Het rapport Grootschalige Kavels toont de marktbehoefte op de beoogde locatie aan. Almelo vervult een voortrekkersrol en werkt een ruimtelijke plan met ruimtelijke kaders uit en stemt deze in 2022 af met de regiogemeenten en Provincie Overijssel. Deel van het plan is ook de mogelijke exploitatievorm. Daarnaast zetten we in op revitalisering en verduurzaming van onze huidige bedrijventerreinen. Hierbij sluiten we aan op provinciaal beleid en subsidiemogelijkheden. Na besluitvorming (in de tweede helft van 2021) over een plan van aanpak, richten we ons op de uitvoering. Samenwerking met én door het bedrijfsleven is noodzakelijk. We zetten in op een krachtenbundeling van het bedrijfsleven op de

33

bedrijventerreinen. Bij voorkeur in de vorm van een BedrijvenInvesteringsZone, of een andere vorm waar de voorkeur bij het bedrijfsleven naar uit gaat. 4.

Verbeteren vestigingsklimaat voor (potentiële) werknemers van bedrijven: Almelo the place to be! Voor werknemers van bedrijven zijn we een levendige, aantrekkelijke stad. We faciliteren partijen die werken aan een levendig Almelo: • Stichting Almelo Promotie, Inzet op evenementen en stadspromotie. • Initiatieven op Waterboulevard zoals Stichting Almelose Platbodems, bruidsboot en B&B op water Stichting Almelo Promotie (SAP) voert voor de gemeente Almelo tal van promotionele activiteiten uit, is verantwoordelijk voor het verstrekken van financiële bijdragen voor evenementen en ondersteuning hiervan. Daarnaast functioneert het als verbindend platform voor alle partijen die een positieve bijdrage willen leveren aan het imago van Almelo als aantrekkelijke stad om te wonen, werken en recreëren. Op basis van een evaluatie wordt in 2022 (nog) meer de focus gelegd op het profiel van de stad: logistiek, (high)tech en water. Daarnaast is ervoor gekozen om meer budget vrij te maken voor promotionele activiteiten. Het visiedocument Almelo Waterstad en de bijbehorende economische impactanalyse tonen aan dat Almelo de potentie heeft om dé waterstad van Twente te worden. Nadat in 2021 al nieuwe regelgeving van kracht is geworden die betrekking heeft op het gebruik van de Waterboulevard, wordt in 2022 de motie ‘Versterken groen en blauw in Almelo’ verder uitgewerkt.

Samen met externe partners, waaronder het waterschap en de provincie, worden de mogelijkheden en kansen verkend voor het bevaarbaar maken van het Almelo-Nordhornkanaal. De resultaten van deze verkenning worden zodra consensus is bereikt vertaald naar een (investerings)voorstel dat aan de raad ter besluitvorming wordt voorgelegd.

5.

Faciliteren van het MKB Het MKB is onze banenmotor, de (stille) kracht van onze economie. Wij faciliteren via: • Het Ondernemersloket: zie hiervoor • Ons inkoopbeleid gericht op verbinding met lokale en regionale ondernemers: In 2022 zetten wij innovatieve en duurzame inkoopvraagstukken uit bij lokale en regionale ondernemers. • Het ROZ dat in samenwerking met het Ondernemersloket programma’s uitvoert voor startende ondernemers.

Wat mag het kosten? Beschikbaar

Werkelijk / Prognose

Jaar 2019

750

219

Jaar 2020

880

355

Jaar 2021

50

600

Jaar 2022

130

636

Totaal

1.810

1.810

Programma economie en participatie

Bedragen x 1.000 euro

Voor het gehele programma is voor de duur van 4 jaren 1,8 miljoen euro beschikbaar. Dit is inclusief 80.000 euro die beschikbaar is gesteld in de perspectiefnota 2021 voor de uitwerking van de ontwikkelstrategie XL Businesspark 2 / Kanaalsprongzone.

34

Uit het budget zijn en worden de volgende activiteiten bekostigd. Activiteiten Schuldenlab Schuldenexperts Informatievoorziening Professionaliseren accountmanagement Doorontwikkeling Ondernemersloket Deelname 'Ontdek High Tech' Deelname 'De Innovatie box' Heracles Onderzoek uitbreiding XL businesspark Ruimtelijke Ontwikkelstrategie XL-2 businesspark Onderzoek disbalans sociale woningvoorraad Visie Almelo Waterstad Economische impactanalyse vaarroutes Plan van aanpak revitalisering bedrijventerreinen

35

Indicatoren Indicator

Peilwaarde (jaartal)

Een betere ontwikkeling van het -2,7% t.o.v. aantal bijstandsuitkeringen dan 4,2% (2018) in de andere gemeenten. Minder mensen in de bijstand (dossiers)

2.857

2020

2022

2022

(realisatie)

(bijgestelde (oorspronkelijke ambitie) ambitie)

+13,7% tov +24,1%

% daling Almelo > vergelijkbare gemeenten

2.649

2.250

2.500

Bron

waar staat je gemeente.nl

Gemeente Almelo

(2018) Minder spanning tussen vraag en krap (2018) aanbod op de arbeidsmarkt Minder mensen terug naar de bijstand Meer bijstandsgerechtigden zetten zich in voor de samenleving Meer banen in Almelo

Kennispunt Twente gemiddeld (arbeidsmarktmon itor)

gemiddeld

65 (2018)

65

n.v.t.

20 Gemeente Almelo

336 (2018)

339

1.000

1800 Gemeente Almelo

40.700

42.630

(2016)

Een beter ondernemingsklimaat 6,4 (2018)

6,7

Effecten coronacrisis Wij verwachten in 2022 geen grote effecten van de coronacrisis.

36

+3.000

Kennispunt Twente (arbeidsmarkt monitor) Gemeente Almelo 7,0 (ondernemerspeiling)

4.1.3 Programma Duurzaamheid Wat willen we bereiken? Ambitie Almelo is bij uitstek een bomen- en waterstad. Niet veel steden in Nederland kunnen bogen op water dat tot in het stadshart reikt. Evenmin hebben veel steden de hoeveelheid bomen die Almelo rijk is. Naast het behoud van deze prachtige kenmerken ligt er ook voor Almelo een dringende opgave om onze leefomgeving en ons milieu te behouden voor toekomstige generaties. Duurzaamheid is geen overbodige luxe; het is een urgente verantwoordelijkheid die op een ieders schouders rust. We zetten sterk in op duurzaamheid, met de focus op Energietransitie en Klimaatadaptatie. Almelo wordt nog groener en krijgt meer waterberging zodat we als stad voorbereid zijn op de gevolgen van de klimaatveranderingen. We worden een klimaatrobuuste stad. De CO 2 uitstoot zal sterk verminderen omdat we op een duurzame wijze energie opwekken. Ook maken we meer gebruik van de (elektrische) fiets. We gaan naar een circulaire en meer lokaal gerichte economie. Hergebruik van grondstoffen wordt nog vanzelfsprekender. Hierdoor zal Almelo er over een aantal jaren anders uitzien. Het programma Duurzaamheid zoekt steeds meer de samenwerking op met andere programma's en de wijkregisseurs.

Duurzaamheid is verankerd in de Omgevingsvisie, via het ondernemersloket worden bedrijven ondersteund bij het verduurzamen van hun bedrijf en bij programma Nieuwstraatkwartier en Binnenstad wordt verduurzamen van huizen en klimaatadaptatie gezamenlijk opgepakt waar dat kan. De wijkregisseurs worden in een vroeg stadium betrokken bij projecten in hun wijk en er wordt gekeken waar we elkaar kunnen versterken.

Visie Een mooie groene en blauwe stad die in stappen naar 2050 bijna energie neutraal is. Een stad waar het fijn en betaalbaar wonen en werken is en waar inwoners trots zijn op hun stad! 1. Almelo is groener, schoner en beter voorbereid op en bestand tegen de gevolgen van klimaatverandering 2. Almelose inwoners, bedrijven en instellingen dragen bij aan een duurzamer Almelo

Strategische en operationele doelstellingen 1.

2.

3.

4.

In 2022 is de openbare ruimte schoner met meer (functioneel en natuurlijk) groen, meer onverhard terrein en meer open water van goede kwaliteit. • Toename van in totaal 6.000 m2 groen en onverhard terrein in 2022 in de openbare ruimte van de gemeente Almelo. • Eind 2022 doen 20 Almelose scholen mee aan educatieprojecten over afval. In 2022 is de openbare ruimte in Almelo beter voorbereid op en bestand tegen wateroverlast en hittestress. • Toename van in totaal 5.000 m2 open water in 2022 in de gemeente Almelo. In 2022 gebruiken Almelose inwoners, bedrijven en instellingen relatief minder fossiele en meer duurzame energie en ervaren hiervan ook de voordelen. • Eind 2022 is 20% van het totale energiegebruik in Almelo duurzaam opgewekt. • In 2022 rijden er 1.000 personenauto’s in Almelo op elektriciteit (Full Electric Vehicle (FEV) en Plug-in Hybrid Electric Vehicle (PHEV)) of waterstof In 2022 kunnen inwoners makkelijker duurzame initiatieven nemen • In 2022 zijn er ten minste 12 initiatieven van inwoners op het gebied van duurzaamheid (zoals energiecoöperaties) waar meerdere huishoudens aan mee doen.

37

Wat gaan we in 2022 doen? Het programma Duurzaamheid ligt stevig op koers. Sterker nog: de doelstellingen meer functioneel groen en meer open water zijn al gerealiseerd. En grootschalige duurzame energie opwek gaat als een speer: zo snel dat we te maken hebben met net congestie. In 2022 gaan we verder met het realiseren van de overige doelstellingen uit het programma Duurzaamheid. We gaan het laatste jaar van het programma Duurzaamheid stevig inzetten op de energietransitie en klimaatadaptatie. Dit betekent niet dat we eind 2022 al klaar zijn. De eerste meters van de duurzaamheidsmarathon hebben we dan pas gelopen. Hieronder per programmalijn een opsomming van projecten die in 2022 plaatsvinden. Sommige projecten lopen continu of lopen vanaf 2021 door naar 2022. Andere projecten starten in 2022. Programmalijn 1: In Almelo wordt minder fossiele energie gebruikt en meer duurzame energie opgewekt. • We komen steeds dichterbij onze doelstelling voor opwek van duurzame elektriciteit en zetten stappen in de overgang naar aardgasvrij en de verduurzaming van gebouwen: o De duurzame energieladder is vastgesteld en één zonnepark is gerealiseerd. Voor twee nieuwe zonneparken is door de initiatiefnemers een SDE subsidie aangevraagd. Zodra de beschikking binnen is wordt een gebiedsfonds ingesteld, waarvoor wij de kaders definiëren.

In deze parken is ook ruimte om te experimenteren, bijvoorbeeld met meervoudig ruimtegebruik. o Samen met de gemeenten Twenterand en Tubbergen verkennen we de mogelijkheden voor een windpark in de Noordflank. o We faciliteren TENNET en Enexis daar waar mogelijk bij het versterken van het elektriciteitsnet zodat nog meer bedrijven zonnepanelen op hun dak kunnen plaatsen. o Zon op kleine daken blijft mogelijk. Daarom blijven we kleine bedrijven en woning eigenaren stimuleren om hun dak vol te leggen met zonnepanelen. o De Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 is vastgesteld en in 2022 starten we me de uitwerking van 1.0 naar 2.0. o We gaan verder met het opstellen van wijkuitvoeringsplannen voor de overgang naar aardgasvrij voor 3 reeds door de raad geselecteerde gebieden. Dit doen we samen met inwoners en andere stakeholders (ondernemers, Cogas, woningbouwcorporaties, waterschap). Hierbij staat betaalbaarheid voor inwoners centraal. o We houden de ontwikkelingen op het gebied van waterstof en andere innovaties scherp in de gaten en stimuleren dit. o Samen met programma Nieuwstraatkwartier stellen we een plan van aanpak voor het verduurzamen van kwetsbare wijken op.

o We stimuleren eigenaren van kantoorgebouwen om hun pand te verduurzamen, met als doel om per 1 januari 2023 te voldoen aan de wettelijke eis dat elk kantoor groter dan 100 m2 minimaal energielabel C heeft en dat er minder energie gebruikt wordt. o Ons eigen maatschappelijk vastgoed gaan we verder verduurzamen, om het goede voorbeeld te geven maar ook om kosten (energie) te besparen. Hiervoor wordt een plan van aanpak opgesteld. o Scholen blijven we faciliteren met het verduurzamen van hun gebouwen. • We zetten volop in op bewustwording en verduurzaming: o We faciliteren bedrijven bij het doen van een energiescan en het gebruik maken van subsidieregelingen. o Het vernieuwde energieloket voor inwoners over energie besparen en landelijke en provinciale subsidies en leningen wordt verder ingericht. o Samen met andere gemeenten onderzoeken we de mogelijkheden voor het verbeteren van een advies aan huis voor woningeigenaren door wooncoaches.

38

o

• • •

Inwoners van Almelo kunnen gebruik maken van de RREW-subsidie om energiebesparende maatregelen te treffen. Deze subsidie heeft de gemeente ontvangen van het Rijk. o Via educatieve projecten maken we kinderen (en daarmee hun gezinnen) bewust van de effecten van klimaatverandering en duurzaamheid. o In vier jaar tijd wordt alle openbare verlichting versneld omgezet naar LED. In 2020 zijn de eerste armaturen vervangen door LED. Per augustus 2021 zijn er ruim 4000 armaturen vervangen. In totaal zullen ruim 11.000 armaturen vervangen worden. Steeds meer inwoners vragen een openbare laadpaal aan. Om dit in goede banen te leiden wordt gewerkt aan een visie voor laadinfrastructuur en plaatsingsbeleid. Het gemeentelijk wagenpark wordt bij vervanging elektrisch waar dat kan. We kijken wat er mogelijk is binnen de werkzaamheden die de gemeente laat uitvoeren om zo ervaring op te doen met circulariteit.

Programmalijn 2: De openbare ruimte is schoner met meer groen en open water. • De doelstellingen voor meer groen en meer open water zijn gerealiseerd. Dat betekent niet dat we nu stoppen met vergroenen. • Bij reguliere onderhoudswerkzaamheden zoals bij wegen, rotondes, bermen en trottoirs wordt waar mogelijk meer groen aangelegd. Zoals bij de H.R. Holstlaan, Ijsselstraat en Witvoeten en Gravenstraat. • We stimuleren samen met de Groene loper, IVN en stichting Natuurhus inwoners, bedrijven, instellingen en verenigingen om meer groen rondom hun gebouw aan te brengen om zo de biodiversiteit te verbeteren. • Met de subsidie Natuur voor Elkaar die we van de provincie hebben ontvangen stellen we samen met partners een Integrale aanpak van natuur, biodiversiteit en groen op. • We stimuleren en faciliteren inwoners (vooral ook scholieren) en bezoekers om de stad schoon te houden en hierdoor het zwerfafval te verminderen. Voorbeelden zijn Heel Almelo Schoon, uitgifte van afvalgrijpers, en het zakgeldproject. • Bij evenementen wordt een proef met hardcups gedaan om zo de hoeveelheid plastic afval te reduceren. • Het cameratoezicht bij milieupleintjes gaat door, de ervaringen zijn positief. • Het intern gebruik van wegwerpartikelen zoals eenmalige waterflessen en koffiebekers willen we ontmoedigen.

Programmalijn 3: De openbare ruimte is beter voorbereid op en bestand tegen wateroverlast en hittestress. • De klimaatadaptatiestrategie is vastgesteld. De prioriteiten zijn vastgelegd en nu wordt gestart met het uitvoeren van de uitvoeringsagenda zoals een groen effectanalyse in het kader van hittestress. • Bij reguliere onderhoudswerkzaamheden in de openbare ruimte en bij nieuwe ontwikkelingen wordt waar mogelijk ruimte gegeven aan regenwater. Om zo via bijvoorbeeld meer groen, wadi's en via afkoppelen, het water op te vangen om wateroverlast te beperken. Hierdoor wordt het water ook langer vast gehouden om droogte te voorkomen. • We gaan wederom één hectare dak van het rioolstelsel afkoppelen voor betere waterbestendigheid. • Met de stimuleringsregeling, een campagne en acties stimuleren we de bewustwording van inwoners zodat zij hun steentje kunnen bijdragen aan de klimaatrobuustheid van Almelo; immers circa 70% van de stad is in particulier eigendom. Programmalijn 4: Er zijn meer duurzame initiatieven in Almelo • We ondersteunen inwoners bij het starten en uitvoeren van duurzame initiatieven. • We interesseren en mobiliseren inwoners om zelf hun eigen straat of buurt te vergroenen. • Scholen faciliteren we met realiseren van meer groen en minder zwerfafval rondom de scholen.

39

Wat mag het kosten? Beschikbaar

Werkelijk / Prognose

Jaar 2019

200

107

Jaar 2019 revolverend fonds

600

Jaar 2020

462

Jaar 2020 revolverend fonds

-600

Jaar 2021

200

277

Jaar 2022

200

450

Totaal

1.062

1.062

Programma duurzaamheid

228

Bedragen x 1.000 euro

De programmamiddelen zijn voor vier jaar beschikbaar gesteld. De werkelijke uitputting kan gedurende de periode 2019-2022 plaatsvinden. Naar verwachting wordt het volledige programmabudget gedurende de resterende programmaperiode uitgegeven, vanwege vele aangegane verplichtingen van circa 450.000 euro voor 2022. Projecten die geïnitieerd worden door Uitvoering Fysiek (Groen, water, riolering en afval/circulair) en die een bijdrage leveren aan het programma Duurzaamheid worden grotendeels gefinancierd via de reguliere budgetten. Als er sprake is van een duurzaamheidsplus bovenop een regulier project, waarvoor geen middelen uit reguliere budgetten of subsidies beschikbaar zijn, dan zal een bijdrage vanuit het programmabudget overwogen worden. Daar waar mogelijk doen we een beroep op alternatieve financieringsbronnen, zoals subsidies. We hebben vanaf de start van het programma meerdere subsidies ontvangen. Lobby voor financiële middelen Klimaatakkoord Eind 2021 begin 2022 hopen we meer duidelijkheid te hebben wat voor bijdrage we van het Rijk mogen verwachten voor de uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord. Om ook onze eigen prioritering te halen moeten we de middelen van het Rijk inzetten voor de energietransitie: wijkuitvoeringsplannen, bewustwording, draagvlak van inwoners, bedrijven en andere partijen. Samen met o.a.

de VNG en G40 sturen we bij het Rijk aan op voldoende financiële middelen voor de uitvoering van het Klimaatakkoord om een situatie als in het sociaal domein, waarbij de inkomsten van gemeenten niet in verhouding staan tot de uitgaven, te voorkomen. Voor de periode tot en met 2021 is ruim 262.000 euro beschikbaar gesteld voor een energieloket, het opstellen van een warmtevisie en voor het opstellen van wijkuitvoeringsplannen.

40

Indicatoren Indicator Toename van m2 groen en onverhard terrein in 2022 in de openbare ruimte Toename van m2 open water Aantal scholen dat meedoet aan educatieprojecten % inwoners dat vindt dat de eigen buurt schoon is % hernieuwbare energie als % van het totaal Gasverbruik woningen (in miljoen m3) Aantal personenauto's op elektriciteit (FEV/PHEV) en waterstof Aantal particuliere duurzaamheidsinitiatieven % inwoners dat 'Almelo, blauwgroene stad' van toepassing vindt % inwoners dat trots is op Almelo

2020

Peilwaarde (jaartal)

(realisatie)

0

8.765

2022

2022 Bron

(bijgestelde (oorspronkelijke ambitie) ambitie) 6.000

gem. Almelo

(2018) 0 (2018) 5 (2018) 57% (2017) 2,10% (2016) 44 (2017) 254 (2018) 2 (2018) 38%

7956

5.000

14

20

52% (2019) 17%

65%

gem. Almelo gem. Almelo WSJG

20%

gem. Almelo

37,4 (2019) 463

1.000

17

12

53%

33%

Kennispunt Twente

45%

50%

Kennispunt Twente

n.t.b. Klimaatmonitor Klimaatmonitor

(2018) 34% (2018)

gem. Almelo

Effecten coronacrisis De coronacrisis leidt voor het programma Duurzaamheid niet tot grote vertragingen of grote risico’s. We zien de volgende ontwikkelingen: •

Door de huidige omstandigheden, als gevolg van het corona-virus, kan het verduurzamen van gebouwen, het plaatsen van zonnepanelen en de aanschaf van elektrische auto’s bij (met name) bedrijven een iets lagere prioriteit krijgen.

•

Fabrikanten krijgen steeds meer productie problemen door een tekort aan materialen. Hierdoor lopen de levertijden van veel elektrische auto's op en worden producten duurder.

•

Mensen werken veel thuis. Ook na corona zal er meer vanuit huis gewerkt worden dan voor maart 2020, dit wordt ook wel hybride werken genoemd. Hierdoor vinden minder reisbewegingen plaats en is er minder kantoorruimte nodig. Online participatie raakt ook steeds meer ingeburgerd en zal in de toekomst meer ingezet worden. Dit kan een mooie manier zijn om mensen te bereiken die niet naar informatieavonden komen.

•

Het herstel vanuit de corona crisis moet een duurzaam herstel zijn, zo vinden ook de Europese Commissie en onze Rijksoverheid. De combinatie van woningbouw, verduurzaming en

41

stadsontwikkeling kan hier een grote bijdrage aan leveren. Deze drie aspecten kunnen dan ook niet los van elkaar worden gezien, maar kunnen elkaar juist versterken en bijdragen aan de leefbaarheid in onze stad. De duurzame ambities uit de Omgevingsvisie moeten we vasthouden. •

Het beschikbaar stellen van voldoende financiële middelen door het Rijk voor de uitvoering van het Klimaatakkoord is essentieel.

42

4.1.4 Programma Veiligheid Wat willen we bereiken? Ambitie Almelo heeft leefbaarheid, sociale cohesie en veiligheid hoog in het vaandel en investeert daar ook flink in met financiële middelen, maar ook door vertrouwen te wekken en met bestuurlijke interventies bij misstanden. Samen maken we Almelo veiliger. Via het programma Veiligheid wordt doelgericht gestuurd op de opgaven en doelstellingen die zijn vastgesteld. In Almelo is het plezierig wonen, werken en recreëren. Dit komt onder andere door het voorzieningenniveau, de mogelijkheden op de woningmarkt en het aanbod van sport, kunst, cultuur en ontspanning in onze stad. Het komt óók omdat werk wordt gemaakt van veiligheid en de bestrijding van criminaliteit. Wij zetten vol in op het tegengaan van ondermijnende criminaliteit en overlast.

Visie Almeloërs voelen zich veiliger in hun stad en buurt en dragen hier hun steentje aan bij. De criminaliteit daalt, er wordt minder overlast ervaren, kwetsbare overlastveroorzakers krijgen passende zorg en er komt meer vertrouwen in handhaving en toezicht door de gemeente.

Strategische en operationele doelstellingen 1.

2.

3.

4.

In 2022 krijgen kwetsbare personen meer passende zorg en veroorzaken ze minder overlast in buurten: • Er belanden minder kwetsbare personen met verward gedrag in een politiecel terwijl er geen sprake is van een strafbaar feit. • Het aantal meldingen van woonoverlast is gedaald. In 2022 hebben inwoners meer vertrouwen in hoe de gemeente handhaaft en toezicht houdt in wijken en buurten: • Het percentage inwoners dat tevreden is over hoe de gemeente handhaaft en toezicht houdt in hun wijk of buurt is gestegen. • De meldingsbereidheid voor overlast en overtredingen is gestegen. In 2022 zijn Almeloërs zich meer bewust van de veiligheid in hun stad en dragen ze hier zelf meer aan bij: • Er zijn 32 buurtpreventie-initiatieven. • De tevredenheid over de gemeentelijke aanpak van sociale veiligheid is gestegen. In 2022 voelen inwoners, ondernemers en bezoekers zich veiliger in de stad en hun buurt en ervaren minder overlast: • Het percentage inwoners dat zich altijd veilig voelt is met 5% gestegen. • Het aantal misdrijven is met 360 afgenomen. • Het rapportcijfer veilige buurt is gestegen.

Wat gaan we in 2022 doen? Aanpak ondermijning Ondermijning is een ingewikkeld probleem dat diep in de samenleving geworteld is. Voor de aanpak ervan is een lange adem nodig. Onze stevige integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit (lokaal en (boven)regionaal) blijven wij voortzetten en doorontwikkelen, waarbij we inspelen op actuele ontwikkelingen en mogelijkheden. Daarnaast gaan we aan de slag met de volgende activiteiten:

43

•

•

• •

•

op een innovatieve manier zullen wij meer het bestuursrecht gaan toepassen in de aanpak van ondermijning. Zo worden panden waar illegale prostitutie heeft plaatsgevonden gesloten en worden drugsdealers geconfronteerd met hoge dwangsommen; wij gaan het Digitaal Opkopers Loket (DOL) in combinatie met het Digitaal Opkopers Register (DOR) inzetten en gebruiken ten behoeve van het toezicht op handelaren in ongeregelde goederen. Dit draagt bij aan het verder tegengaan van heling en daarmee ook aan het tegengaan van vermogensdelicten als inbraken en overvallen (‘zonder heler geen steler’) en de aanpak van malafide handelaren en malafide pandeigenaren; in onze aanpak van ondermijnende criminaliteit zetten we een bewustwordingscampagne op om de bewustwording en de meldingsbereidheid van onze inwoners te verhogen; door meer integrale controles uit te voeren in samenwerking met onze partners (o.a. de politie, belastingdienst, het Openbaar Ministerie en inspectiediensten) willen wij criminele samenwerkingsverbanden verstoren en hier beter zicht op krijgen; wij zullen samenwerking aangaan met het lector maatschappelijke weerbaarheid van Saxion Hogeschool (‘Safety and Security lab’) inzake cyberweerbaarheid en het tegengaan van cybercriminaliteit.

Waarbij zowel aandacht is voor communicatiestrategieën richting onze inwoners als interventiestrategieën gericht op het vergroten van zelfredzaamheid.

Zorg, Jeugd en Veiligheid We willen dat zorg- en veiligheidsprofessionals intensiever samenwerken aan concrete veiligheidsvraagstukken en elkaar versterken. Dit willen wij doen door: • het projectplan Zorg en Veiligheid te concretiseren en uit te rollen, met als doel een nog betere samenwerking tussen het veiligheids- en sociale domein (zowel intern als extern), gericht op de thema’s met zowel een sociale als een veiligheidscomponent, zoals verwarde personen, mensenhandel, polarisatie; • uitrollen van het model AVE (Aanpak Voorkomen Escalatie) zodat interne en externe partners dezelfde werkwijze hanteren op het gebied van opschalen en afschalen van escalerende sociale problematiek; • regionaal is onder regie van de Veiligheidsregio een programma Jeugd en Criminaliteit ontwikkeld, waar de gemeente Almelo intensief in participeert. Het programma is gericht op vroegsignalering, preventie, aanpak jeugdgroepen / rising stars, intergenerationele problematiek, informatie gestuurd werken en interventiemogelijkheden om te voorkomen dat jeugd afglijdt richting criminaliteit; • we zorgen voor een goede aansluiting op het regionale kenniscentrum mensenhandel, waarbij producten worden ontwikkeld ter bevordering van preventie, signalering, bewustwording, hulp aan slachtoffers en aanpakken van daders (en achterliggende criminele organisaties).

Radicalisering en polarisatie Het is van belang om polarisatie in een vroeg stadium aan te pakken om escalatie te voorkomen. Dat doen we op verschillende manieren: •

scherp zijn op signalen van polarisatie, met name als er sprake is van radicalisering en de bereidheid om geweld te gebruiken. Alle signalen worden serieus geanalyseerd en waar mogelijk vinden interventies plaats;

•

betrokken functionarissen worden getraind om signalen te herkennen en ook preventief op te treden waar mogelijk;

•

weten wat er speelt in de samenleving door periodiek in gesprek te gaan met sleutelfiguren in de samenleving. En ze ook met elkaar in gesprek te laten gaan;

•

wij participeren in de regionale werkgroep die zich buigt over het vraagstuk rondom polarisatie en het voorkomen dat polarisatie leidt tot extremisme.

44

Informatiegestuurd werken Door meer informatiegestuurd te werken willen wij meer werken vanuit overzicht, trends en ontwikkelingen en minder reactief en op basis van incidenten acteren. • We gaan hiertoe werken met structurele veiligheidsdashboards die informatie geven over aantallen (bijvoorbeeld inbraken, hennepteelt en overlast) en de locaties/wijken. Op deze manier kunnen wij meer gerichte acties uitzetten; • Daarnaast gaan we aan de slag met het verbeteren van de informatie-uitwisseling met ketenpartners, zodat we nog eerder kunnen anticiperen op veiligheidsontwikkelingen.

Wat mag het kosten? Beschikbaar

Werkelijk / Prognose

Jaar 2019

200

88

Jaar 2020

200

309

Jaar 2021

200

133

Jaar 2022

200

270

Totaal

800

800

Programma veiligheid

Bedragen x 1.000 euro

De middelen veiligheid zijn structureel beschikbaar, maar voor 4 jaar toegekend aan het programma Veiligheid. Na het opstartjaar van de projecten in 2019 zijn in 2020 op alle projecten uitgaven gedaan binnen de begroting van het programmacontract. In het eerste kwartaal van 2021 hebben wij van het Rijk een eenmalige specifieke uitkering ontvangen van 238.000 euro, over de periode van 15 december 2020 t/m 30 september 2021, voor de dekking van extra ondersteuning voor toezicht en handhaving. Door deze uitkering heeft er in 2021 geen budgetoverschrijding plaatsgevonden. De onderbesteding van 2021 zal naar verwachting in 2022 ingelopen worden. Hiermee zal het volledige programmabudget gedurende de resterende programmaperiode worden uitgegeven.

45

Indicatoren Indicator Het percentage inwoners dat zich altijd veilig voelt is met 5% gestegen Het rapportcijfer veilige buurt is gestegen Het aantal misdrijven is met 360 afgenomen In 2022 zijn er 32 buurtpreventie initiatieven In 2022 belanden minder kwetsbare personen met verward gedrag in een politiecel terwijl er geen sprake is van strafbaarheid In 2022 is het aantal meldingen woonoverlast gedaald In 2022 is het percentage inwoners dat tevreden is over hoe de gemeente handhaaft en toezicht houdt in hun wijk of buurt gestegen

Peilwaarde (jaartal)

2020 (realisatie)

2022

2022

(bijgestelde (oorspronkelijke ambitie) ambitie)

Bron

nulmeting 2020

-

pm CBS/ Kennispunt

2017

7,5

>7,3

Burgerpanel

2017

3.775

3.535

Politiecijfers/ CBS

2018

-

32

BV

nulmeting 2020

-

pm

Politie / BV

725 (geluidsoverlast);

1.004

pm

391 (burengerucht)

293

pm

nulmeting 2020

-

pm

Politiecijfers

Kennispunt

Effecten coronacrisis We moeten er in ieder geval rekening mee houden dat ook in 2022 corona onderdeel is van de samenleving. Dat betekent dat er mogelijk nog maatregelen of beperkingen gelden die ook effect hebben op veiligheid: 1. Sociale effecten; mensen werken veel meer thuis dan voor de coronacrisis en dit zal waarschijnlijk zo blijven, waardoor de ervaren overlast gelijk blijft. Hulp aan kwetsbare inwoners kan onder druk komen te staan, waardoor sociale problemen mogelijk escaleren. En mogelijk een toename van achter de voordeur problematiek door oplopende spanningen thuis; 2. Polarisatie; des te langer de maatregelen van kracht blijven des te groter de kloof wordt tussen vooren tegenstanders van de maatregelen. Dit kan zorgen voor maatschappelijke onrust, zeker als de situatie vraagt om nieuwe maatregelen, zoals een nieuwe lockdown. Er ontstaan risico’s voor openbare orde en veiligheid als de bereidheid ontbreekt om met elkaar in gesprek te gaan over de tegenstellingen en te kijken naar gezamenlijke oplossingen. Tevens kunnen de maatregelen zorgen voor minder vertrouwen in de overheid als ze te lang duren; 3. Effecten op de jeugd; allereerst is het aantal signalen van eenzaamheid onder jongeren als gevolg van corona gestegen. En daarnaast is het aantal meldingen van jeugdoverlast gestegen.

Enerzijds mogelijk doordat mensen meer thuis zijn en dus meer overlast ervaren, en anderzijds omdat jongeren minder te doen hebben. Als er komende periode weer aanvullende maatregelen ter bestrijding van corona worden genomen, zal er zeker aandacht moeten worden besteed aan de effecten op de jongeren, met als doel om een passend aanbod voor ze te ontwikkelen; 4. Repressief effect; zolang er maatregelen gelden voor de aanpak van de coronacrisis, zal dat capaciteit vragen, bijvoorbeeld van toezicht en handhaving, maar ook van juristen die bestuurlijke maatregelen voorbereiden. Zeker als er in de komende periode meer maatregelen worden genomen, zal er een

46

beroep worden gedaan op deze inzet, waardoor er een spanning kan ontstaan met de reguliere werkzaamheden.

47

4.1.5 Programma Zorg Wat willen we bereiken? Ambitie Ervoor zorgen dat mensen en de stad het beste uit zichzelf kunnen halen. Dat is onze ambitie. Ons uitgangspunt is dat iedereen iets kan, alleen de mate waarin verschilt. Wij gaan er vanuit dat ieder mens behoefte heeft aan sociaal en fysiek welzijn en gemotiveerd is zelf te werken aan sociale stijging. Tegelijkertijd is sprake van een verschil in ondersteuningsbehoeften om hieraan daadwerkelijk invulling te kunnen geven. Naast dat wij geloven in de eigen verantwoordelijkheid van onze inwoners, geloven wij ook in hun zelfredzaamheid én in hun vermogen om anderen behulpzaam te zijn. Voor diegenen die dat echt nodig hebben, zal altijd een passend vangnet voorhanden zijn, maar waar mogelijk faciliteren wij de kracht van onze inwoners. Onze inzet is te voorkomen dat onze inwoners zijn aangewezen op geïndiceerde zorg. Tegelijkertijd constateren wij nu nog bij onze bevolking een meer dan gemiddelde zorg- en ondersteuningsbehoefte op het gebied van Jeugdzorg, Wmo en Participatiewet die Almelo voor grote uitdagingen stelt. Deze grote uitdagingen blijven, ondanks de door het Rijk toegezegde structurele verhoging van het budget voor jeugdzorg. Om te zorgen dat de zorg ook betaalbaar blijft, moeten we de zorg anders organiseren.