Notulen raadsvergadering 9 november 2021 (getekend).pdf

5 Gemeente

f -

~~._. e

~1~ Almelo Notulen Raadsvergadering Gemeenteraad Almelo Datum:

9 november 2021

Aanvang:

19.30 uur

Locatie:

Raadzaal

Voorzitter:

de heer A.J. Gerritsen, burgemeester.

Griffier:

mevrouw K.D. Handstede

Aanwezige leden:

mevrouw Y. Bijenhof, mevrouw J.T. Buíkema-Albers, de heren H. Buitenweg, U. Cete, mevrouw M.J.C. van Doorn, de heer A. Ekizkuyu, mevrouw H.J. Geerdink, mevrouw E. van den Ham-Jaarsma, de heren M.V.F.M. Hubers, A.G.P. Hummels, J.L.R. Kampman, H.F.T. Kamst, W. Loupattij, M. Makkinga, E.J. van Marle, mevrouw Q.D.D.M. Munnich, de heren H.G. de Olde, J. Pauwels, mevrouw P. Pol, mevrouw M.I. van Saane, mevrouw I.A.M. ten Seldam, de heren G.W.L. Stork, T.S.M. Stbteler, W.B. Teeuw, H. Teunis, A.J.J.M. Trienen, J. Tijhof, J.B.W. Wiertz, mevrouw D.C. Wind en de heer M. Zielman.

Afwezige leden:

de heren F. Akse, R.H. Gelici, F.J. Gerritsen, A. de Vries en W.H.H.L. Weinreder.

Aanwezige wethouders: de heren A.L. Langlus, A. Maathuis, E.J.F.M. Van Mierlo J.M. Van Rees. 1. Opening en mededelingen. De VOORZITTER: Dames en heren! Ik open de vergadering van de raad van Almelo ter gelegenheid van de bespreking van de programmabegroting voor het dienstjaar 2022 en de stukken die daarbij horen. Ik meld u de afwezigheid van de leden De Vries, Gelici, Gerritsen, Weinreder en Akse, om uiteenlopende redenen. Een aantal van hen zal donderdag wel of ten dele aanwezig zijn. Deze vergadering zal door mevrouw Wind worden geopend. Voordat ik haar daartoe de gelegenheid geef, sta ik even stil bij de heuglijke gebeurtenis van afgelopen zaterdag, waarbij collega Stork is betrokken. Hij is afgelopen zaterdag door Zijne Majesteit de Koning benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Het is mooi dat een van ons die eer ten deel valt, om redenen buiten de politiek gelegen. Beste Gijs, namens ons allemaal bied ikje een bos bloemen aan voordat we met onze vergadering beginnen. (Applaus.) Dames en heren! Ik weet dat de heer Stork met nadruk vindt dat hij vooral die andere zaken die hij in zijn werkzame en post-actieve leven heeft gedaan die onderscheiding heeft R 2107038

gekregen, maar zoals ik al zei, als een uit ons illustere gezelschap — want dat zijn we toch — zo'n eer te beurt valt, mogen we daar best even bij stilstaan. Nogmaals, gefeliciteerd Gijs en geniet van de momenten die daarbij horen. Mevrouw Wind opent de vergadering vanaf haar zitplaats, want we spreken vanavond vanaf de zitplaats, behalve de leden van het college. Zij spreken vanachter het spreekgestoelte als zij donderdag het woord voeren. Mevrouw WIND (CDA): Meneer Stork, van harte gefeliciteerd vanaf mijn plaats, ook namens de hele CDA-fractie. Voorzitter! De wereld is ons gemeenschappelijk huis, het huis waarin we met elkaar samenleven. In dat samenleven zien we wie wij mensen zijn: relationele wezens die in het samenleven met andere mensen verantwoordelijkheid nemen, elkaar helpen en solidair zijn. Goed samenleven sluit niemand uit, want ieder mens telt. Niet jij of ik, maar jij en ik. Dat mag obligaat klinken, maar is het niet. Het opent namelijk een radicaal perspectief. Het betekent dat een samenleving waarin voor bepaalde mensen of groepen geen plek is, incompleet en onvolmaakt is. In elke wijk, elk dorp of elke stad doen kwetsbare mensen ertoe, juist zij. De samenleving kan niet zonder overheid als schild voorde zwakkeren. De samenleving is niet perfect en zal dat ook nooit worden. Mensen zijn kwetsbaar, maken fouten, ontsporen, raken uit beeld.

Dat vraagt van politici de moed om zich te verplaatsen in de anderen burgers aan te zetten tot zorgzaamheid voor elkaar. De samenleving kan niet zonder overheid, maarde samenleving begint niet met de overheid. Politiek begint met de erkenning van het maatschappelijk initiatief. Mensen zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor hun wijk, dorp of stad. Ze zijn pas gelukkig als ze in harmonie met anderen leven, als ze worden gezien en gewaardeerd en als ze naar vermogen een bijdrage kunnen leveren aan iets dat groter is dan henzelf. Stelt u zich het volgende eens voor. U zit op een bankje met een koffiebeker in de hand en een voorbijganger gooit bijna achteloos een muntje in de beker. Het geld is natuurlijk winst, maar het verlies aan eigenwaarde en zelfrespect kan groot zijn. Mensen willen iets om handen hebben en zichzelf kunnen onderhouden. Dat geeft een gevoel van eigenwaarde. Daarom geef ik mijn redenatie als overdenking aan u mee. Op welke schaal organiseert een goede samenleving zichzelf en hoe sluit de overheid daarop aan? Kleinschalig als het kan, grootschalig alleen als het moet. Door burgers en maatschappelijke organisaties als het kan, door de overheid alleen als het moet. De VOORZITTER: Dames en heren! Ik kom bij u met de orde van de vergadering. Vanavond luisteren we in eerste termijn naar de beschouwingen van de fracties op de programmabegroting.

Daarvoor is een schema gemaakt. U mag maximaal 8 minuten per fractie het woord voeren en u kunt daarna ongeveer 5 minuten lang bevraagd worden op wat u te berde hebt gebracht. Dat is iets anders dan een politiek debat; dat hebben we donderdag. Ik zal u aan die 8 minuten, maar ook aan die ongeveer 5 minuten houden. 8 minuten is strak, 5 minuten ligt aan het niveau en het belang van de vragen. De fracties van de heren Gelici en Weinreder zijn vanavond niet aanwezig. Dit betekent dat veertien fracties het woord voeren in volgorde van loting. U spreekt vanaf uw zitplaats. Vragen vinden ook plaats vanaf de zitplaats. We proberen rondom 21.15-21.30 uur een pauze te nemen om de benen te strekken. Een aantal van u heeft technische hulpmiddelen nodig voor een presentatie; dat wordt allemaal geregeld. De sprekersvolgorde na loting is: Groen Links, PVA, PVV, VVD, D66, CDA, Fractie Weinreder, Lokaal Almelo Samen, Christenunie, PvdA, Lijst fete, Democraten.Nu, Fractie Gelici, SP, Leefbaar Almelo en Forum voor Rechts. Deze volgorde zal donderdag ook worden gehanteerd. 2. Algemene beschouwingen programmabegroting 2022. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Voorzitter! De Begroting 2022 ligt ter besluitvorming voor. De GroenLinks-fractie constateert veel positieve ontwikkelingen en voornemens. Financieel staan we er beter voor dan de voorgaande jaren. In diverse programma's worden R 2107038

2

vorderingen gemaakt. Ook op het gebied van duurzaamheid worden stappen gezet. Helaas zijn er ook voldoende zaken die onderbelicht worden of niet aan de orde komen. Bij een aantal programmaonderdelen zal de GroenLinks-fractie hierop ingaan. Het moet ons van het hart dat wij, en eigenlijk de gehele oppositie, weinig tot niets hebben kunnen bereiken tijdens de behandeling van de perspectiefnota. Hopelijk kunnen we donderdagavond aan het eind van de begrotingsbehandeling een andere conclusie trekken. Ik begin met het Programma Binnenstad. Daarbij gaat het om bouwen, parkeren, fietsen en meer elektrische auto's. Bouwen in de binnenstad is een belangrijk issue. De nadruk voor woningbouw ligt op inbreiding en er worden winkels omgebouwd tot woningen. Dat vindt de GroenLinks-fractie een goede ontwikkeling. Een probleem is wel dat de parkeerdruk toeneemt, omdat de eis van parkeren op eigen terrein níet overal realiseerbaar is. Het college zou serieus moeten kijken naar een parkeerfonds. Steeds meer mensen gaan met de fiets naar de binnenstad. Dat betekent veel gestalde fietsen ook op plekken waar het eigenlijk niet moet. Daarom pleit de GroenLinks-fractie voor snelle uitbreiding van goed bereikbare stallingen. Winkels worden veelal nog bevoorraad met vrachtwagens en busjes op fossiele brandstof. Dat moet anders. In veel steden gaat men over op elektrisch transport in de binnenstad.

De volgende stap zal een milieuzone in de binnenstad zijn om de meest vervuilende auto's en scooters te weren. Wordt hier al beleidsmatig over nagedacht? In het Programma Economie en Participatie komen aan de orde: XL Park, werkgelegenheid, algemene bijstand, iedereen doet mee, groene economie en het bevaarbaar maken van het Almelo-Nordhornkanaal. De plannen die het college ontwikkelt voor het Industrieterrein XL Park 2 worden door de GroenLinks-fractie afgewezen. Ze leggen een veel te groot beslag op kostbare en schaarse ruimte, ruimte die nodig is voor natuur, recreatie en landbouw. Zie als triest dieptepunt de berichtgeving over de onlangs gekapte rij mooie eiken op het huidige XL Park. Als het aan de GroenLinks-fractie ligt, wordt de sprong over het Twentekanaal niet gemaakt. De meeste grond gaat nu al op aan grote distributiecéntra, de zogenaamde blokkendozen. Die leveren maar beperkte werkgelegenheid op, die overigens hoofdzakelijk wordt ingevuld door arbeidsmigranten. Soms is het ook verplaatste werkgelegenheid. Distributiecentra worden bovendien meeren meer gerobotiseerd. We kunnen veel meer doen met bedrijvigheid op het gebied van de groene en circulaire economie. De uitstroom uit de bijstand is nog steeds erg laag, ondanks de ambities waar dit college in 2018 mee begon.

De toename van de werkgelegenheid in Almelo komt niet of nauwelijks ten goede aan mensen met een bijstandsuitkering. Voor veel mensen zijn er geen duurzame banen, maar alleen flex-contracten, soms van en paar uur. Die leveren meer problemen op dan dat ze oplossen. In Almelo woont een grote groep mensen die weinig kansen heeft om uit de bijstand te komen. Dat kan zijn door een ggz-verleden, verslavingsproblematiek, maar ook ziekte speelt een rol. Voor een deel van de bijstandsgerechtigden moet volgens ons de focus worden verlegd van betaald werk naar een zinvolle daginvulling. Een basisuitkering kan hiervoor een middel zijn. College, toon eens lef dat het anders kan! Over inclusiebeleid, waar al twee moties over zijn aangenomen, vernemen wij nog steeds niets. De GroenLinks-fractie vindt dat het college hier snel werk van moet maken. Het streven moet volgens ons de prijs voor de meest toegankelijke stad zijn. De gemeente Stein bijvoorbeeld springt eruit met haar Sociale Inclusie Agenda, waarin het beleid op een duidelijke en toegankelijke manier is opgeschreven. Die gemeente vertaalt de ambities ook naar daden. Op alle domeinen is ze bezig met de realisatie van toegankelijkheid. Wij kunnen bijvoorbeeld beginnen met een toegankelijkheidsscan uan de openbare ruimte en (semi-)openbare gebouwen.

De plannen om een deel van het Almelo-Nordhornkanaal bevaarbaar te maken, gaan veel geld kosten. De GroenLinks-fractie is hier niet per definitie tegen, maar heeft bij de behandeling van de perspectiefnota gepleit voor uitstel. Er zijn nu andere prioriteiten, zoals het energiebeleid, deenergie-armoede, de culturele sector die om geld zit te springen, de lokale omroep die zich bij ons in de raad heeft gemeld, het monumentenbeleid en verenigingen zoals de Gravenruiters, die graag meer kansen hebben. In het Programma Duurzaamheid komen aan de orde: gasloze wijken, duurzame energie, hittestress, ontstenen, geen megastal en biodiversiteit. R 2107038

Huizen en bedrijven moeten van het gas af, willen we de klimaatdoelen van Parijs en straks die van Glasgow halen. De laatste zijn naar verwachting nog verdergaand. Het tempo moet omhoog en we moeten het samen doen met bewoners en ondernemers. Het produceren van duurzame hernieuwbare energie moet zoveel mogelijk in afstemming met de bewoners. Energie van zonneparken en windmolens moet ook ten goede komen aan de Almelose bewoners. Productie moet zeker niet in handen zijn van buitenlandse beleggers. College, pak zelf ook die rol! De GroenLinks-fractie wil een actiever beleid op bestrijding van hittestress. We kunnen nu al beginnen met meer groen in de stad, zoals bomen en geveltuinen. Ontstenen moet ook door de gemeente zelf ter hand worden genomen. Hierover hebben we een motie. "Motie 1. Minder verharding, meer groen, minder COz.

De Almelose gemeenteraad in vergadering bijeen op 9 en 11 november 2021, constaterende dat • een groot deel van het oppervlak in de stad verhard is en daardoor de temperatuur zomers in de stad stijgt; • groen intuinen en de openbare ruimte bijdraagt aan biodiversiteit, het opslaan van CO2, het verminderen van wateroverlast en de daarbij horende overbelasting van riolen en tot slot aan het verminderen van hittestress; • de doelstelling is om in 2030 Almelo zo CO2 neutraal mogelijk te laten zijn; dit kan op twee manieren, door de uitstoot te verminderen en door de opslag van CO2 te vergroten, overwegende dat • het terugdringen van de verharding van tuinen en de aanleg van geveltuintjes een belangrijke bijdrage kan leveren aan de opslag van CO2; • een aantal gemeenten naar aanleiding van een advies van de VNG hun rioolverordening heeft aangepast; als (een) maatstaf voorde hoogte van de heffing wordt nu de hoeveelheid water dat per perceel wordt afgevoerd gebruikt, dus hoe groener de tuin, hoe lager de heffing; • een andere voorde hand liggende oplossing is de vergroening van tuinen onderdeel uit te laten maken van de prestatieafspraken met woningcorporaties; • er zo een bijdrage wordt geleverd aan Almelo Klimaatneutraal in 2030, het bevorderen van biodiversiteit en het verminderen van wateroverlast en hittestress, draagt het college óp om 1.

met een voorstel te komen voor een pakket aan maatregelen om de vergroening van tuinen te bevorderen en het aantal geveltuinen te verhogen; 2. overleg aan te gaan met de woningcorporaties met als doel de vergroening van tuinen en de aanleg van geveltuinen op te nemen in de prestatieafspraken voorde _ _ __ komende jaren; _ _ __ 3. de gemeentelijke bestratingen kritisch onder de loep te nemen en daar waar het kan weg te halen en/of te vervangen door waterdoorlatende verharding; 4. meer groen in de stad te realiseren dan in de begroting 2022 is voorzien; en gaat over tot de orde van de dag." De motie is ondertekend door de fracties van GroenLinks, Leefbaar Almelo en D66. De megastal die de Maatschap Dekker wil realiseren, moet pertinent worden voorkomen. De stikstof problematiek (lees de Wet PAS) en het dierenwelzijn zijn het grootse probleem bij een megastal. De GroenLinks-fractie wil dat het college overgaat tot het ontbinden van het contract uit 2016. Daarvoor dienen we een motie in. "Motie 2. Stop Megastal. De gemeenteraad van Almelo in vergadering bijeen op 9 en 11 november 2021, constaterende dat

R 2107038

4

het college van B en W van plan is aan de maatschap Dekker, gevestigd aan de Schout Doddenstraat 60, een vergunning te verstrekken voor een zogenaamde megastal; - het gaat om een uitbreiding van de veestapel met ruim zestienduizend varkens en biggen; - er een contract is afgesloten met daarin vastgelegd de ontbindende voorwaarden, overwegende dat - hier al jaren veel verzet tegen is uit de omgeving, o.a. uit Aadorp; - er veel bezwaar tegen is vanuit de dierenwelzijnsvisie; - een megastal ondanks moderne technieken toch een groot stikstofprobleem veroorzaakt; - dit voor de natuur en milieu (o.a. in Natura 2000 gebieden Engbertsdijksvenen en het Wierdenseveld) voor grote problemen zorgt; - stikstofemissies woning- en wegenbouwprojecten op slot kunnen zetten; - de voorwaarde voor contractontbinding weliswaar geld kost; - het bedrag niet geheel weg is omdat de grond en opstallen ook een waarde blijven vertegenwoordigen, verzoekt het college, - alles in gang te zetten om het contract met de maatschap Dekker uit 2016 zo spoedig mogelijk te kunnen ontbinden; - en de hieruit voortkomende (afkoop) kosten te accepteren en PM op te nemen inde begroting, en gaat over tot de orde van de dag." -

De motie is ondertekend door de fracties van GroenLinks, SP, Leefbaar Almelo, D66 en PvdA. Bij het Programma Zorg heb ik een punt over de preventie. We spreken vaak over preventie vooral als het gaat over thuis- en jeugdzorg, maar preventie gaat ook over gezonde leefstijl, bijvoorbeeld het voorkomen van obesitas. Onze invloed is niet zo groot, maar we kunnen wel sturen op de vestiging van snoep- en fastfoodzaken, zoals het aantal snoepzaken in de stad of bij het XL Park, waar een tankstation komt met een fastfoodketen. Heeft het college hier ideeën over? Het volgende punt gaat over nieuwe ontwikkelingen. Bij nieuwe ontwikkelingen noemt het college de Wet bijzonder maatregelen grootstedelijke problematiek de Wbmgp, in de volksmond de Rotterdamwet (RW). Het college wil die wet gebruiken. In 2015 is er wetenschappelijk onafhankelijk onderzoek gedaan naar de werking ervan onder leiding van Cody Hochstenbach van de Universiteit van Amsterdam. In het rapport staat dat de RW niet heeft bijgedragen aan de leefbaarheid en veiligheid van de wijken. Waarom denkt het college en een gedeelte van de raad dat deze wet hier wel zou werken? Dat is gebaseerd op onderbuikgevoelens; het is populisme en niks anders. De GroenLinks-fractie vindt deze wet discriminerend.

Wij overwegen als raad een figuurlijke muur op te bouwen, en te zeggen: "U mag hier niet wonen omdat u een strafblad heeft, al heeft de rechter u al bestraft en bent u jaren verder. Wij straffen u als machthebber weer. Almelo is uw geboorteplaats, u wilt weer terug omdat uw carrière niet goed heeft uitgepakt en om wat voor reden dan ook in de uitkering bent terechtgekomen en weer terug wilt keren naar uw familie om in een veilige omgeving erboven op komen. Helaas, dat gaat niet!" Ik moet afronden. De begroting is voor 80%ingevuld met wettelijke taken. Slechts een beperkt deel is beïnvloedbaar, maar in dat deel maakt dit college keuzes die niet de onze zijn. Resumerend: GroenLinks wil: • geen XL Park 2; • (voorlopig) geen geld voor het bevaarbaar maken van het Almelo-Nordhornkanaal; • andere keuzes met betrekking tot de uitvoering van de bijstandswet; • geen invoering van de zogenaamde Rotterdamwet; • meer groen in de stad en meer ontstening; • meer elektrisch transport van goederen, vooral in de binnenstad; • meer duurzame energie van en voorde bewoners; R 2107038

• geen megastal. De VOORZITTER: De moties staan al in iBabs. Ze zijn inmiddels bekend. Ik stop de klok. De heer PAUWELS (VVD): Voorzitter! De heer Buitenweg vond het uitspreken van de Wbmgp ingewikkeld. Even over de inhoud van de betreffende wet. Hij weet dat die uit drie artikelen bestaat. Een van die artikelen, artikel 10, ziet op zijn bijdrage: het criminele karakter van mensen die we met die wet zouden kunnen weren. Het is maar net de keuze die we maken. Is hij ook op de hoogte van de artikelen 8 en 9 die een heel andere werking hebben en meer aansluiten bij wat we in Almelo beogen om meer leefbaarheid in de wijken, maar balans in de woonwijken, te creëren? De heer BUITENWEG (GroenLinks): Ik ken niet alle artikelen uit mijn hoofd, maar wel de essentie van die wet, namelijk datje mensen kunt weren. Er kunnen nog meer redenen zijn om mensen te weren dan ik heb genoemd. De ontstaansgeschiedenis van die wet in Rotterdam was om allochtonen te weren uit Rotterdam en te spreiden over Nederland. Dat is later teruggedraaid, maar was wel het doel bij het ontstaan van deze wet. De heer PAUWELS (VVD): Voorzitter! Het weren is een uitleg. Wij hanteren meer het woord "balans", balans in woonwijken en de leefbaarheid vergroten. Dat is een heel andere benadering.

Als de heer Buitenweg zo'n stevig standpunt inneemt als hij nu doet, zou het hem sieren als hij de achtergrond van de wet goed begrijpt en weet dat díe uit drie artikelen bestaat. Dat is verstandig. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Mag ik hierop reageren? De VOORZITTER: Nee, liever niet, want dit was meer een stelling. Reageren komt later. De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): De heer Buitenweg had het over allerlei stimuleringsmaatregelen om de tuinen te eergroenen. Volgens mij staat er al veel in de perspectiefnota en heeft het college aangegeven begin 2022 met maatregelen naar de raad te komen. Waar denkt de heer Buitenweg zoal aan? De heer BUITENWEG (GroenLinks): Ik heb mijn betoog met name toegespitst op de binnenstad. Daar kan meer gebeuren. De binnenstad is sterk versteend, zelf de nieuwe delen die we hebben aangelegd, op de plas water na. Er zijn veel meer bomen en geveltuinen mogelijk. Er is veel meer aan te doen dan nu gebeurt. Wat het college voorstelt in de begroting, is maar zeer beperkt alsje er goed naar kijkt. Er staat in, meer oppervlaktewater ter grootte van 5.000 mz voorde hele stad. Dat is 50 bij 100 meter, een soort zwembad. Dat telt niet echt door.

De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! De GroenLinks-fractie heeft een uitvoerig pleidooi gehouden om de Rotterdamwet vooral niet in te voeren, in eerste instantie op basis van het strafblad en vervolgens komt de aap uit de mauw en heeft de heer Buitenweg het ineens over allochtonen. Ik vind het nogal stigmatiserend en populistisch om een strafblad aan allochtonen te koppelen. Afgezien daarvan, zou de heer Buitenweg het niet op moeten nemen voorde mensen die hier al wonen? Hij heeft het over mensen die hier vandaan komen en weer terug willen komen. Hij heeft jarenlang gepleit voor de voorrang van statushouders. Daarbij zei hij ook dat je je wel mag inschrijven, maar anderen voorrang krijgen. Zou hij niet met ons moeten pleiten voor gelijkheid? De heer BUITENWEG (GroenLinks): Ten eerste over de koppeling van criminaliteit en allochtonen. Ik heb dat niet beweerd. Ik heb alleen geschetst wat de ontstaansgeschiedenis is. Die kwam van Leefbaar Rotterdam en ging over allochtonen. Dat zal de partij van de heer Stbteler meer aanspreken dan mijn partij, vrees ik, maar dat terzijde. Mensen weren is bedoeld om wijken te verbeteren. Dat zegt de VVD-fractie en wil het college. Maar we moeten beginnen bij de mensen in Almelo zelf. Heel veel van onze bewoners hebben achterstanden: leerachterstanden, geen werk, slechte woningen. Begin daar meer eens R 2107038

6

mee. Dan komen er misschien betere wijken en als er dan iemand binnenkomt met een dubieuze reputatie, heeft dat in zo'n wijk niet zo veel weerslag als dat nu zou hebben. Mevrouw TEN SELDAM (CDA): Voorzitter! De heer Buitenweg gaf aan, zeker ook op de vraag van de heer Kampman, dat hij qua maatregelen vooral wil investeren in de binnenstad. Wil hij extra investeren ten opzichte van het plan dat voorde binnenstad en voorde Grotestraat recent is gepresenteerd? Ik dacht dat dat ging om € 1,2 miljoen, waarmee ook extra groen en waterpartijen worden aangelegd. Of zegt hij: als dat gebeurt, komt het college aardig tegemoet aan de wensen van de GroenLinks-fractie. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Het is natuurlijk een mooi begin, daar zeggen we absoluut geen nee tegen. Maarde binnenstad is niet alleen de Grotestraat. We hebben meer straten, een plein, een nieuw marktplein, de Adastraat; daar heb ik nog nooit een boom ontdekt. Zo zijn er meer straten waar wat kan gebeuren. Dat hoeft niet altijd heel veel geld te kosten, dat kan ook samen met de mensen inde straat. Maar dit moet wel gestimuleerd worden en de gemeente speelt daarin een heel belangrijke rol. De heer ZIELMAN (Democraten.Nu): Voorzitter! De heer Buitenweg noemde in zijn betoog de slechte behuizingen in Almelo. Ik sla aan op het gedeelte over Almelo gasloos.

Wie moet volgens hem die rekening betalen? Want veel huizen in Almelo zijn helemaal niet geschikt voor een gasloos Almelo. Sterker nog, bij heel veel huizen zal de investering niet opwegen tegen het rendement. Hoe kijkt de heer Buitenweg daartegenaan? De heer BUITENWEG (GroenLinks): Daarin heeft de heer Zielman voor een heel groot deel gelijk. Er zijn huizen die we misschien beter niet gasloos kunnen maken. Daar moeten we misschien eerst beginnen met isoleren. Er zitten vaak houten vloeren in waardoor er geen vloerverwarming kan worden aangelegd. Allemaal technische problemen. We kunnen bij renovatie wel verder doorpakken, wat woningstichtingen ook wel willen. Ik denk dat we moeten werken met clusters, straten tegelijk, en met collectieve vormen van energie. Niet een warmtepompje bij de heer Zielman op het dak, maar een grotere warmtepomp iets verderop in de straat voor meerdere mensen. Er zijn heel veel technische oplossingen. Ik kan er geen eenduidig antwoord op geven. En over betalen, ik denk dat we mensen met een lage uitkering of laag inkomen moeten helpen of ontzien. Voor andere mensen die het beter kunnen dragen zit er misschien niets anders op dan de hypotheek te verhogen.

De heer DE OLDE (PVA): Voorzitter! De gemeente Almelo is erin geslaagd om een negatieve algemene reserve van € 20,7 miljoen eind 2015 in 7 jaar om te buigen in een verwacht positief saldo van € 25 miljoen eind 2022, dus wellicht een concrete verbetering van € 44,3 miljoen. De recente versoepelingen van de coronamaatregelen bieden voor vele Almeloërs in eerste instantie weer perspectief, doch nieuwe zorgen duiken inmiddels op met duurdere levensbehoeften en een hogere energie- en benzineprijs. De woonlasten voor een gemiddeld gezin met een koopwoning gaan in 2022 vooralsnog stelselmatig omhoog. Dankzij aanvullende middelen uit het Gemeentefonds van de rijksoverheid lijkt het financieel perspectief te verbeteren. Door de afwezigheid van enige vorm van georganiseerde wijkaanpak hebben we de afgelopen jaren een groei van incidenten meegemaakt op het gebied van jeugdoverlast, vernieling en leefbaarheid. Het vertrek van de politie uit de wijk draagt bij aan een voedingsbodem voorde ontwikkeling van ondermijnende criminaliteiten overlastsituaties. Maar wie is nu mijn wijkagent? Veel inwoners weten de laatste tijd niet goed bij wie ze met vragen terecht kunnen. Denk je aan een wijkagent, dan krijg je een bepaald beeld voor ogen en dat is eigenlijk "oom agent", die regelmatig een rondje maakt door de wijk. Kortom, een zichtbaar, vertrouwd gezicht. De realiteit is anders.

In Almelo speelt de unieke, maar ook bizarre situatie dat er meer banen beschikbaar zijn dan er beroepsbevolking is en toch heeft Almelo 90% méér bijstandsgerechtigden dan andere gemeenten in dezelfde grootteklasse. Almelo is erg intrek bij het bedrijfsleven en staat ook R 2107038

7

bekend als een mkb-vriendelijke gemeente. Wellicht is het een idee om het werken voor bijstandsgerechtigden aantrekkelijker en kansrijker te maken bij sollicitaties door ze bij te scholen met allerlei vakopleidingen. Want er is in Almelo een groot tekort aan geschoolde bouwvakkers en gediplomeerd zorgpersoneel in ziekenhuizen vanwege opvolgende pandemieën. Uiteraard wordt het inkomen ná het behalen van hun gesubsidieerde bijscholing veel aantrekkelijker. Het lijkt er intussen op dat de bijscholing alleen bedoeld is voorde kansrijke, achter de broek aangezeten groep. De grootste groep langdurig werklozen krijgt nauwelijks aandacht, zit uitzichtloos op de banken wordt zo blijvend afgeschreven voorde samenleving. Nog steeds zijn veel ouderen eenzaam. Niet alleen ouderen die zelfstandig thuis wonen, maar ook bewoners in verzorgings- en verpleeghuizen. Vroege opsporing is alleen zinvol als er jaarlijks huisbezoek plaatsvindt. Steek het gesprek breed in, informeer hoe het gaat. Neem de mensen serieus. Behandel ze niet als onmondig of onwillig. We merken dat dit nog steeds gebeurt. Winkeldiefstallen, geweldsmisdrijven, diefstal uit woningen, vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners worden correct vermeld over 2017, 2018 en 2019, doch over 2020 ontbreken de cijfers helaas.

Ook van het aantal jongeren tussen 12 en 21 jaar die met een delict voorde rechter komen ontbreken de cijfers. Wat is hiervan de reden? We lezen dat laaggeletterdheid een veel voorkomend probleem is in Almelo. Dit werpt op bijna alle leefgebieden belemmeringen op en daardoor wordt de zelfredzaamheid en zelfstandige participatie in onze samenleving ernstig bemoeilijkt. Daarnaast zorgt dit voor een extra beroep op tal van sociale voorzieningen en veroorzaakt daardoor grote maatschappelijke kosten voor Almelo. Sinds 2020 zijn gemeenten verantwoordelijk voorde aanpak van laaggeletterdheid. Dat is zeker voor Almelo een heel grote opdracht. In Almelo staan 40.999 bomen. Op een totaal van 72.849 inwoners is dit 0,7 boom per Almeloër. Dit is heel slecht nieuws, want méér bomen zorgen immers juist voor méér CO2opname wat in Almelo dus niet het geval is. In Utrecht is het nog slechter gesteld met het aantal bomen. De gemeente Rozendaal steekt daarentegen supergezond af met 200.000 bomen en dat is met 128 bomen per inwoner een zeer gezonde toekomst. Dus wellicht is het een idee voor gezond ouder worden om een flink aantal bomen te gaan planten in Almelo en ze niet tegen de vlakte te gooien zoals diverse keren gebeurd is op het XL Businesspark. Gezonde bomen moeten wijken voor afschuwelijke blokkendozen onder het mom van werkgelegenheid. "Motie 3. Bomenkaq.

De gemeenteraad van Almelo, bijeen op 9 en 11 november Groen en bomen zijn belangrijk voorde kwaliteit van de buitenruimte en de woon- en leefomgeving. Groen nodigt uit om buiten te verblijven en draagt bij aan een aangenaam vestigingsklimaat. Wanneer het groen goed is onderhouden, speelt dit een belangrijke rol in de waardering van de buitenruimte en draagt het bij aan het welzijn en de veiligheid van inwoners. Het beheer en onderhoud ervan is een kerntaak van de gemeente. constaterende dat in het Beheerplan groen en bomen 2020-2023 veel van onze mooie bomen geen bijzondere bescherming genieten, overwegende dat - bomen een belangrijke bijdrage leveren aan de bescherming van de luchtkwaliteit en het behouden van de fauna in en om de stad en een bijdrage leveren in de CO2reductie; - bomen een belangrijke bijdrage leveren aan de beleving van veiligheid door burgers; - bomen van groot belang zijn voor het welbevinden van de burgers; - het kappen van mooie bomen blijvend onderwerp van zorg is en aanmerkelijke maatschappelijke onrust veroorzaakt maar ook het positieve beeld van de gemeente te veel aantast, verzoekt het college,

R 2107038

8

een moratorium af te kondigen voor het kappen van gezonde bomen, waarbij nadrukkelijk, alleen dan een uitzondering gemaakt kan worden als de veiligheid in het geding is, dan wel dat er sprake is van grote maatschappelijke of grote financiële consequenties die niet te voorkomen zijn door anders te plannen of anders te werken; deze maatregel te handhaven totdat er een nieuw bomenbeleid door de raad is vastgesteld, en gaat over tot de orde van de dag." De motie is ondertekend door de PVA-fractie. In Almelo wonen en werken veel Poolse arbeidsmigranten. Ze komen geheel vrijwillig deze kant op en kiezen er bewust voor om ver van huis hun gezinnen financieel te onderhouden. En ze nemen, net als de toenmalige textielarbeiders, een bescheiden slaapplek, gedeelde huisvesting en goedkope invulling van de vrije uurtjes voor lief. Het college doet er terecht alles aan om al te profiterende huisjesmelkers, die de regels aan hun laars lappen, aan te pakken. Hoeveel arbeidsmigranten zijn er daadwerkelijk in Almelo en waar wonen ze precies? De komende jaren zullen alleen maar meer arbeidsmigranten nodig zijn en dat maakt huisvesting voor deze mensen noodzakelijk. Dierenwelzijn is mensenwelzijn, daarom zijn we blij dat in de begroting weer wat uitgebreider aandacht aan dierenwelzijn wordt gegeven.

Dieren verrijken het leven van veel mensen, geven afleiding, nodigen uit tot zorg en maken het makkelijk om contacten met anderen aan te gaan. "Motie 4. Bestedin~aelden Dierenwelzi~. De gemeenteraad van Almelo, bijeen op 9 en 11 november constaterende dat - het op dit moment niet duidelijk is hoeveel geld er beschikbaar is voorde opvang van huisdieren en het vervoer van huisdieren; - er geen duidelijkheid bestaat over de overige budgetten voor dierenwelzijn in Almelo waaronder een budget voor investeringen in nestkasten, hondenspeelplaatsen en dergelijke; - er daardoor geen mogelijkheid bestaat voor het maken van een goede analyse van de huidige financiële en organisatorische stand van zaken wat betreft dierenwelzijn in de gemeente Almelo, overwegende dat het kunnen maken van een goede analyse zal bijdragen aan: 1. duidelijkheid over het gevoerde dierenwelzijnsbeleid van de gemeente Almelo; 2. het inventariseren welke dierenwelzijnsissues meer aandacht behoeven in de gemeente Almelo, verzoekt het college, - een inventarisatie te maken van de bestaande budgetten voor dierenwelzijn; - het budget voor het welzijn van huisdieren en voor wilde dieren apart mee te nemen in de inventarisatie; - jaarlijks — bij de verantwoording — de besteding van deze budgetten expliciet te maken, en gaat over tot de orde van de dag." De motie is ondertekend door de PVA-fractie.

Wat gaan we in 2022 doen? Het college wil de online dienstverlening nog verder verbeteren, zodat er op termijn 10% meer volume online wordt afgenomen, dan in 2021. Een op de zes tot zeven Almeloërs is echter digibeet. Veel dienstverlenende instanties gaan er vanzelfsprekend van uit dat alle burgers digitale dienstverlening kunnen en willen gebruiken. Onderzoek bewijst dat dit beleid haaks staat op de realiteit. Het moet mogelijk blijven om gewoon te bellen of langs te komen met een vraag. Heeft het college hier al een oplossing voor?

R 2107038

9

Tot slot, men heeft het over door de gemeenteraad benoemde 'majeure' projecten. Wat bedoelt de gemeente met 'majeure' en is het niet veel beter voor een betere uitleg aan de gemiddelde Almeloër om meer jip-en-janneketaal te gaan hanteren? De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! Rekent de PVA de bijstandsgerechtigden tot de beroepsbevolking? De heer DE OLDE (PVA): De bijstandsgerechtigden als beroepsbevolking? Er zitten heel veel mensen thuis die gewoon niet aan het werk komen. Er zijn natuurlijk cursussen, bedoeld om die mensen toch aan het werkte helpen. Dat gebeurt te weinig; ze zitten gewoon thuis. De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): De heer De Olde had het net over bomen, 0,7 boom per inwoner. Ik vraag me af of hij heeft gekeken wat het gemiddelde is in Nederland. De heer DE OLDE (PVA): We staan lager als het gemiddelde van Nederland. Die cijfers zijn mij gegeven. Daaruit blijkt dat Almelo minder bomen heeft per inwoners als gemiddeld in Nederland. De heer ZIELMAN (Democraten.Nu): Voorzitter! Waar haalt de heer De Olde het vandaan dat wij 90°/o meer bijstandsgerechtigden hebben? Waarom wil hij weten waarde arbeidsmigranten wonen en hoe komt hij erbij dat we niet genoeg diensten aan onze bijstandsgerechtigden verlenen? De heer DE OLDE (PVA): Dat heb ik helemaal niet gezegd. Er staan gewoonte veel mensen aan de zijkant van de samenleving die niet aan het werk komen.

We moeten proberen die mensen aan het werk te helpen, en dat gebeurt niet. De heer ZIELMAN (Democraten.Nu): Sorry, u hebt zelf het percentage 90 genoemd. We kunnen de band wel even terugluisteren. Maar u zegt: Almelo heeft 90% meer bijstandsgerechtigden dan andere gemeenten. Voor Schiermonnikoog klopt het. Die heeft 936 inwoners. Maar ik begrijp niet waar u deze informatie vandaan haalt. De heer DE OLDE (PVA): Ik heb de informatie van waarstaatjegemeente.nl. Daar staat alles duidelijk op. Almelo heeft behoorlijk wat bijstandsgerechtigden die aan de zijkant van de samenleving staan. De heer PAUWELS (VVD): Voorzitter! Ik heb twee vragen. Hoor ik het goed dat de heer De Olde er de voorkeur aan geeft om bomen te plaatsen op het gebied XL Businesspark in plaats van - ik noem eventjes twee mooie bedrijven - Kees Smit of VDL Energy Systems met ruim 400 arbeidsplaatsen? Ik hoorde de heer De Olde roepen dat het beleid in Almelo eigenlijk alleen maar is gericht op bijscholing van mensen die achter de broek worden gezeten en kansrijken.

Is hij op de hoogte van de maatschappelijke zinvolle en nuttige tegenprestatie die is ingevoerd, het preventieprogramma dat draait, het schuldenlab, de hele inzet samen met het ROC op laaggeletterdheid, alle programma's die daarop draaien waar we al jaren met elkaar mee bezig zijn? Kent hij al die programma's en herhaalt hij dan alsnog de stelling dat deze programma's niet zijn gericht op de hele doelgroep om mensen verder te brengen, mee te laten draaien in de samenleving, uit de bijstand te halen? De heer DE OLDE (PVA): Dat bedoel ik. In Almelo zijn er nog ontzettend veel mensen die niet aan het werk komen, die gewoon afgeschreven zijn. Wij willen proberen die mensen aan het werkte helpen, via cursussen of wat dan ook. De heer PAUWELS (VVD): Die mening delen we volledig, maar we delen niet de mening dat het beleid van de gemeente Almelo daar niet op gericht zou zijn. Dat is daar volop op gericht, al jarenlang. Alleen, het is een hardnekkige doelgroep en daar blijven we mee doorgaan. R 2107038

10

De heer DE OLDE (PVA): Precies. De heer PAUWELS (VVD): Dat is wat we doen. De heer DE OLDE (PVA): Ik weet dat de gemeente Almelo dingen probeert te doen, maar dat is blijkbaar niet voldoende, want er staan te veel mensen aan de zijlijn van de samenleving. Daar moeten we wat aan gaan doen. Natuurlijk willen we geen bomen in plaats van bedrijven. Maar het is diverse keren gebeurd dat erop XL Businesspark bomen worden gekapt. Dat had volgens ons anders gekund. Mevrouw WIND (CDA): Voorzitter! Er wordt door de heer De Olde geroepen dat een op de zes à zeven Almeloërs digibeet is. Ik vraag me af aan welke doelgroep dit gevraagd is. Is dat heel Almelo, zijn dit de kinderen van 0 tot 6 jaar of 0 tot 8 jaar of 80-plussers? Wie worden er allemaal toe gerekend? De heer DE OLDE (PVA): Dat is het gemiddelde van het aantal mensen. De gemeente wil er iets aan doen en daar staan wij voor. Mevrouw WIND (CDA): Dan nog, u zegt dat een op de zes à zeven Almeloërs digibeet is. Fijn dat u wilt dat Almelo er iets aan doet. Dat ben ik van harte met u eens. Maar dat een op de zes tot zeven Almeloërs digibeet is, is een harde stelling. Waar blijkt dat uiten welke doelgroep behoort daartoe? De heer DE OLDE (PVA): Dat hebben we uit waarstaatjegemeente.nl. Daar staan alle cijfers op over Almelo en wat het gemiddeld is over Nederland.

Mevrouw GEERDINK (PvdA): Is de heer De Olde van mening dat iedereen die in de bijstand zit, kan werken? Ik hoor dat een beetje uit zijn woorden. De heer DE OLDE (PVA): Dat denk ik natuurlijk niet, want er zijn ook heel veel mensen die een handicap hebben. We zeggen dat niet. Het gaat er gewoon om dat veel mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt geparkeerd worden. We moeten er meer aan gaan doen om die mensen aan werk te helpen. Ik zeg dus beslist niet dat iedereen met een handicap thuiszit. Mevrouw VAN DOORN (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter! Ik vraag me af waarde heer De Olde zijn informatie vandaan haalt. Als ik op een gewone Hollandse site kijk, lees ik dat Almelo 1,5 boom per inwoner heeft en niet 0,7. Ik vind dat een beetje misleidend. Kan hij dat uitleggen? De heer DE OLDE (PVA): Dat staat op de site waarstaatjegemeente.nl. Daarin worden de cijfers per gemeente vergeleken met het gemiddelde cijfer over heel Nederland. Daar komt dat cijfer vandaan. De VOORZITTER: Ik weet dat u een aantal moties hebt aangekondigd: "bomenkap" en "besteding gelden dierenwelzijn". Die mogen wij nu als ingediend beschouwen. Hetzelfde geldt voorde heer Buitenweg. De griffie vraagt mij dat punt formeel te maken, want dan worden ze genummerd en gaan ze over naar een andere rubriek.

De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! Dit is de laatste begroting voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart volgend jaar en dat is te zien. Partijen zitten al in de verkiezingsmodus en zelfs wethouders namen de afgelopen periode hun nevenfuncties als lijsttrekkers iets te serieus. Namens de PVV-fractie begin ik deze begrotingsbehandeling met een aantal zaken dat nog openstaat van het politiek beraad dat we vorige week hadden over deze Programmabegroting 2022 van de gemeente Almelo,

R 2107038

11

Allereerst het Stadsontwikkelingsfonds. Vorige week vroeg de PVV-fractie aan het college waar die € 5 miljoen incidenteel en € 500.000 structureel precies voor gebruikt gaan worden. Het antwoord van het college stemde deels ongerust, want in de opsomming van zaken werden ook de aankoop van gronden en/of panden genoemd. Nadat de gemeente miljoenen heeft moeten afschrijven op vastgoed, lijkt de PVV-fractie dit geen wenselijk voornemen. De aankoop van gronden en de bijbehorende planontwikkeling is naar ons idee een zaak voorde markt. Zeker gezien die eerdere afschrijvingen zien wij het zo gebeuren dat het onroerend goed door het college wordt aangekocht en vervolgens verlieslatend op almeloverkoopt.nl moet worden aangeboden. Kan het college toezeggen dat deze middelen niet worden gebruikt voor risicovolle transacties zoals de aankoop van onroerend goed? Waar het gaat om de binnenstad, voelen wij wel iets voor een stadsmakelaar die bijvoorbeeld planontwikkelaars of aspirantkopers met pandeigenaren van leegstaande panden in contact brengt. Hebben wij die, kan die ingehuurd worden? Op de vragen van de PVV-fractie van vorige week over het ontheiligen van inbreiding werd door het college positief geantwoord. Dank daarvoor.

Ook met die € 400.000 die naar wij begrepen zal worden gebruikt voor capaciteitsuitbreiding maken we een slagje in de goede richting als het gaat om het voldoen aan de woningbouwopgave, en dat is mooi. Betekent dit ook dat als ontwikkelaars zich met plannen bij de gemeente melden, hun plannen niet direct worden afgeserveerd, maar er in alle gevallen serieus naar wordt gekeken? Gaat dat per direct in en geldt dit ook zolang de brief die het college heeft toegezegd over hoe men aan de woningbouwopgave wil voldoen, er nog niet is? Dan de sociale recherche. Naar verluidt heeft het SRT het voornemen om camera's in te zetten bij de opsporing van bijstandsfraude. Laat ik vooropstellen dat wat de PVV-fractie betreft er niet hard genoeg kan worden opgetreden tegen bijstandsfraude, zorgfraude of welke fraude dan ook, maar dat moet wel doelgericht zijn, ook de opsporing. En het inzetten van camera's is in onze ogen te weinig specifiek gericht en levert daarmee een risico op te veel ongewenste bijvangst. Opsporing en handhaving tegen de een moet niet een privacy-inbreuk betekenen bij de ander. Bovendien heeft de Hoge Raad in 2016 geoordeeld dat gemeenten niet bevoegd zijn in dit soort trajecten camera's in te zetten. Ik vraag een beoordeling van het college.

Is er sinds 2016 een wetswijziging geweest die dit nu wel mogelijk maakt of gaat het college ervoor zorgen dat er geen camera's worden ingezet? Volgende week komt Sinterklaas weer in het land, maar zijn lieve collega en kindervriend Zwarte Piet is haast nergens meer welkom. De diversiteitscultus wint aan terrein. Eigenlijk is die inconsistentie gek, want van gemeentehuizen tot raden van bestuur moet het zo divers mogelijk, maar Zwarte Piet moet zo blank zijn als maar kan. Wij moeten niet buigen voorde woke-dictatuur. Almelo moet niet buigen voor die woke-dictatuur. Als we de krant moeten geloven, gaat het zo langzamerhand die kant op. Zwarte Piet is ook door het Almelose intochtcomité zo ongeveer voorde bus gegooid. Is het college bereid spoedig in gesprek te gaan met de organisatie van die intocht om ervoor te zorgen dat Zwarte Piet alsnog in Almelo komt? En is het college bereid komend jaar dat als subsidie- of vergunningsvoorwaarde te stellen? Kom mij niet aan met het antwoord dat dit geen taak is voorde overheid of dat het niet kan, want als het aankomt op de andere zijde van de diversiteitscultus, bijvoorbeeld in de kunst- en cultuursector, is diversiteit ineens wel een subsidievoorwaarde. Dus dat lukt hier ook: Zwarte Piet is zwart.

De mensen thuis hebben last van de linkse deugpolitie die wel even bepaalt wat ze mogen zeggen en wat ze mogen denken, die onze geschiedenis en cultuur en tradities wil vernietigen. En waar de mensen thuis ook last van hebben, zijn de alsmaar stijgende kosten, van woninghuur tot benzine, van boodschappen tot hun energierekening. Dat laatste, die energierekening, is natuurlijk een uitvloeisel van de zogeheten klimaatmaatregelen. Gevolg daarvan is dat in Nederland honderdduizenden gezinnen in energiearmoede leven. De groene revolutie eet haar eigen kinderen, want het zijn niet alleen maar PVV-stemmers die in energiearmoede leven. Heeft het college in beeld hoeveel Almelose gezinnen hun energierekening niet meer kunnen betalen? Zo niet, is het college bereid een campagne op te stellen, een meldpunt in te richten voor energiearmoede? Het minste wat het college kan doen is proberen die mensen te helpen door bijvoorbeeld te bemiddelen met woningbouwverenigingen of andere verhuurders die misschien een beter geïsoleerde woning beschikbaar hebben. R 2107038

12

Het college kan naast zo'n meldpunt en de opvolging middels bemiddeling nog wel meer doen door de lokale lasten te verlagen. De OZB bijvoorbeeld, de gemeentelijke melkkoe bij uitstek, kan drastisch omlaag om gezinnen wat ademruimte te geven. Nee voorzitter, die 0,02 verlaging van het percentage zet in de huidige omstandigheden geen zoden aan de dijk, want door de gemiddelde waardestijging van een woning gaat een doorsnee gezin komend jaar alsnog € 200 extra betalen. Dat helpt ze niet. Schrap liever een gedeelte van die OZB en zet daartegenover het schrappen van die gekke klimaatplannen die het college nog in de boeken heeft staan. We begrijpen uit de raadsbrief van 2 november 2021 dat niet alleen de gemeente Almelo voorde rechter is gedaagd door een derde afvalverwerkingsbedrijf, maar dat het college ook een kort geding tegen Twence in voorbereiding heeft. De PVV-fractie hoort graag wat de inzet van het college is bij dat kort geding, want volgens de brief wil het college alleen maar een tijdelijk contract met Twence. Misschien behoort het ook tot de mogelijkheden om helemaal geen contract aan te gaan met Twence. Dit hangtin de ogen van de PVV-fractie ook samen met die andere raadsbrief, die gaat over de PMD. Dank voor die brief, maar anders dan dat er vier scenario's zijn en een aantal sub-scenario's, begrijpen we van de inhoud van die brief niet zo gek veel.

Misschien kan het college in eerste termijn die brief nader toelichten en vertellen wat die verschillende scenario's inhouden. Tot slot, de handhavingsambtenaardie de leefbaarheid in bepaalde gebieden van onze stad moet verbeteren is natuurlijk symptoombestrijding. Echte slagen maak je door te deislamiseren en de islamitische invasie te stoppen, kortom door moskeeën en AZC-locaties te sluiten. In dat kader, maar los van die meer principiële benadering, vraag ik het college terug te komen op de vragen van vorige week. Klopt het dat er nu veiligelanders worden gehuisvest in Huize Alexandra? En zo ja, wat betekent dit voor het contract? En zo nee, worden die dan misschien geplaatst in het gewone AZC? Wij weten dat dit college in ieder geval niet van plan is om het contract met COA te beëindigen en het AZC te sluiten. Ik vraag ook niet naar de voornemens van dit college, maar ik vraag om een technische beantwoording. Wanneer loopt het contract van COA af en wat is er nodig om het contract te beëindigen en het AZC te sluiten? Opvang in de regio! Op naar de verkiezingen! De heer PAUWELS (VVD): Voorzitter! Volgens mij hebben we zojuist de lijsttrekker van de PVV horen spreken; gefeliciteerd daarmee. Twee vragen, één gaat over het stadsontwikkelingsfonds. Ikdenk dat we de mening delen daar waar het gaat om het nemen van een hoog risico met deze middelen door de gemeente.

Deelt de heer St~teler onze mening dat het wellicht verstandig is om middelen beschikbaar te hebben voor bepaalde projecten in bepaalde gebieden waar we ontwikkelingen willen aanjagen, zodat we eventueel bijstand kunnen verlenen aan een commerciële partij die er ook zijn risico neemt, door het risico van een onrendabele top weg te nemen, zodat die projecten aangejaagd worden, juist in gebieden die ingewikkeld zijn om te ontwikkelen? Is de heer Stóteler van mening dat dat verstandig geld is? De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! Nee, volgens mij is gemeenschapsgeld niet bedoeld om ergens een onrendabele top voor een ondernemer wat gemakkelijker, zachter of kleiner te maken. Als er een plan gemaakt wordt dat onrendabel blijkt te zijn, had men dat plan niet moeten maken. De heer PAUWELS (VVD): Misschien goed om goed naar de publieke middelen te kijken hoe bepaalde gelden juist publiek worden ingezet om onrendabele toppen soms weg te nemen. De tweede vraag is: vele jaren terug hebben we in Almelo de OZB stap voor stap verhoogd, ook in de periode dat de VVD in het college zat.

Is de heer Stbteler ervan op de hoogte dat we die OZB-verhogingen destijds hebben moeten doorvoeren om het uitdijende sociale domein in te dammen, in te perken en dat niet verder te laten afbrokkelen of in stand te kunnen houden? En dat het verstandig is geweest dat de OZB in Almelo redelijk hoog is? Op dit moment hebben we die blijvende verhoging gestopt. We hebben altijd gezegd dat we de OZB zullen verlagen als dat mogelijk is. Is de heer St~teler daarvan op de hoogte?

R 2107038

13

De heer STOTELER (PVV): Voorzitter! Een leuk verhaal over het verleden, mij gaat het om het komende jaar. We zitten hier per slot van rekening om de Programmabegroting 2022 te behandelen. Mijn pleidooi was juist dat het voor komend jaar niet hard genoeg gaat, omdat de woningprijzen stijgen, wat is het, met 20% in het komende jaar. Per 1 januari gaan we de WOZwaarde van 1 januari 2020 hanteren. Daarvoor bestond die waardestijging al. De heer Pauwels kan zeggen dat we de percentages verlagen, maar mensen met een gemiddelde woning gaan gewoon € 200 per jaar meer betalen. Met de inflatie, met die kostenstijging, met die gekke klimaatplannen, wordt het allemaal duurder. Mensen kunnen dat niet meer betalen. Daar ging mijn pleidooi over. De heer BETE (Lijst fete): Voorzitter! Het was hilarisch om te horen dat de heer Stóteler zei dat de verkiezingen eraan komen en er dus heel wat verkiezingsverhalen te horen zijn, terwijl hij zelf een verkiezingsverhaal Iaat horen. Hij heeft redelijk veel kritiek geuit op het college en de coalitie. Is hij ervan op de hoogte de PVV-fractie in Almelo de meest volgzame PW-fractie is van Nederland als het gaat om het volgen van het college en de coalitie? En als hij daarop vandaag geen antwoord kan geven, wil ik hem collegiaal helpen en kan hij hierop donderdag antwoorden.

Is hij niet bezig met verkiezingsretoriek, terwijl hij anders niets anders doet dan volgzaam te zijn aan de VVD-fractie en de coalitie? Kan hij echt een keer nee zeggen tegen de VVD-fractie en de coalitie? Normaal gesproken volgt hij de VVD-fractie blindelings. De heer STOTELER (PVV): Voorzitter! De PVV-fractie in Almelo zegt al jaren nee tegen de coalitie. Wij hebben volgens mij slechts één begroting gesteund. Voorde rest hebben we alle perspectiefnota's, alle begrotingen en alle najaarsrapportage van de hand gewezen, omdat die geen plannen van ons bevatten. Hou op met: de PVV-fractie volgt het college. We volgen het college helemaal niet. We trekken ons eigen plan. De heer CETE (Lijst fete): Voorzitter! Een mooie uitdaging van de heer Styteler. Ik zal donderdag met percentages komen. Ik ben benieuwd wat hij daarvan vindt. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Voorzitter! De heer Stbteler maakte een rechtstreeks of causaal verband tussen de gekte van de klimaatplannen, zoals hij dat noemt, en de energiearmoede. Volgens mij zijn er meerdere oorzaken aan te wijzen voorde energiearmoede — ik weet niet of hij het daarmee eens is — onder andere de wereldwijde energiecrisis. In Nederland is erin de zomer te weinig gas ingekocht. Dat gaat nu gebeuren en dat drijft de prijs op. Hij weet dat Rusland daarin meegaat en andere leveranciers ook.

Het is wel zo — ik weet niet of de heer Stbteler dat met mij eens is — dat zon- en windenergie goedkoper zijn, in ieder geval goedkoper worden. De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! Dan ben ik het niet met de heer Buitenweg eens. Hij moet bij mij niet aankomen met dat de klimaatplannen geen effect hebben gehad op de energierekening. De verhoging van belastingen op gas en elektra zijn daar een rechtstreeks voortvloeisel van. De SDE-subsidie bijvoorbeeld vloeit rechtstreeks voort uit die gekke klimaatplannen. Kom mij niet aan met dat het een niets met het andere te maken heeft. De VOORZITTER: Dames en heren! Dan is nu het woord aan de heer Pauwels. (De heer Pauwels laat zijn betoog vergezeld gaan van een vídeopresentatie.J

De heer PAUWELS (VVD): Voorzitter! Vandaag geen ronkende zeilboot - die hebben we steevast in beeld op de slide - maar wel een keerboei. Laat ik beginnen mijn complimenten uitte spreken voorde ambtelijke ondersteuning, ook weer voorde begroting die nu voorligt. Deze raad wil nog weleens klagen of zeuren over de begroting. Maar zowaar ligt er weer een dik, uitgebreid pak dat goed te lezen is. We hebben daarover in het politiek beraad al het nodige gezegd. Dus een leesbare begroting.

R 2107038

14

Het is de laatste begroting van deze periode van het college, dat in 2018 is gestart met het collegeakkoord Ambitie, daadkracht en vertrouwen. Ik kom daar straks nog op terug. Het is niet zomaar een begroting. We zien voor ons een begroting die van ons de titel heeft gekregen "De keerboei voorbij... een hernieuwd perspectief." We hebben de afgelopen jaren veel met beeldspraak gewerkt. Op deze slide staat de keerboei, we hebben mooie zaaivelden gezien waarop gezaaid werd en waarbij we zeiden dat er op enig moment zou worden geoogst. We hebben gezegd dat de keerboei verder bleek weg te liggen en we hebben gesteld: na zuur komt zoet, met citroenen en perziken. Vorig jaar hebben we gesteld dat we de wind in de zeilen hadden. Met deze begroting komen we met iets heel bijzonders, dat we de keerboei waarover we het eerder hadden voorbij zijn. We hebben de keerboei gerond. We zien dat we een gezamenlijke prestatie hebben geleverd als raad, als college en als stad. Wat hebben we veel gevraagd van die stad de afgelopen 11 jaar. Ik heb er heel vaak iets over gezegd, ook weer bij de laatste perspectiefnota. Ikheb toen gerefereerd aan - en dat staat ook weer in de algemene beschouwingen - wat we hebben gedaan voor die stad. We hebben met elkaar een geweldige opgave gerealiseerd, met de raad als geheel, zowel oppositie als coalitie, maar ook in de samenwerking tussen raad en college.

De ratio's zijn goed, de weerstandscapaciteit is € 21,4 miljoen daar waar we € 11,3 miljoen nodig hebben. Er komt nog een uitwerking van de najaarsrapportage en de septembercirculaire. Die zijn nog niet volledig verwerkt in deze begroting, waardoor die nog positiever uitwerkt. Kortom, er is ruimte om te investeren in de stad. Ik Iaat nog een keer het financiële plaatje zien. De Lokaal Almelo Samen-fractie noemde het mooi. Ik zei net nog even tegen collega Kampman: "Het gaat goed met Almelo." Dat is de titel van de bijdrage van de Lokaal Almelo Samen-fractie. Dat is ook zo, want Almelo staat er geweldig bij. Het financieel perspectief dat hier getoond wordt, Iaat dat nog maar weer eens zien. Op pagina 29 van het coalitieakkoord staat de doelstelling van dit college om ons als raad perspectief te bieden in het jaar 2022 met een positief begrotingssaldo van € 9,3 miljoen. In het document dat voor ons ligt zien we een positief begrotingssaldo van € 10,11 miljoen en daar komt nog de uitwerking van de najaarsrapportage en de septembercirculaire bij. Dat vinden wij in ieder geval een prestatie vanjewelste. Wat wil de VVD-fractie? De VVD-fractie wil een boel. Dat hebben we uitgewerkt in onze algemene beschouwingen. Daarin valt veel te lezen. We hebben dit keer geprobeerd het wat puntiger neer te zetten op verzoek van de heer Stork, die het in het verleden allemaal wat veel tekst vond.

Hier staat het voorde programma's die voor ons relevant zijn. Almelo: aantrekkelijke binnenstad! Dit is geen nieuw verhaal. Onze fractie heeft er heel vaak aandacht voor gevraagd. We willen daarvoor een gerichte aanpak. We willen een binnenstad met allure, water terug - dat hebben we gerealiseerd - recreatie aanwakkeren, zodat die waterfunctie in het centrum optimaal benut wordt en de toeristen hiernaartoe komen om te genieten van Almelo. We zien iedere week die Duitse advertenties. De regiofunctie terug, leegstand terugdringen. Vandaag bereikte ons helaas het signaal dat H&M verdwijnt uit de binnenstad. Dat is een teleurstelling en moedigt des te meer aan om door te gaan. Almelo: hier wordt gebouwd! Ik heb er net naar gevraagd in mijn interrupties. Dit gaat over de woningbouw, zo meteen ook over de bedrijvigheid. 3.000 nieuwe woningen zullen we de komende jaren moeten realiseren. De VVD heeft recent een avond belegd met ontwikkelaars en makelaars. De noodzaak is evident. 3.000 woningen kunnen we niet alleen halen met inbreiding, maar zullen we ook met uitbreiding moeten realiseren. Mooie woonvormen voor met name het middensegment. Ik heb bij de CDA-fractie daarover kunnen lezen. Dat is waar het nijpt, waarop dit moment een ernstig tekort is en waar we met elkaar volop op in moeten zetten. Hier wat ideeën over de inbreidingsplannen die ons door het college zijn aangereikt.

Wij hebben er ook ideeën over, bijvoorbeeld de Leemslagen, maar ook de Parkbuurt, ideeën als mooi Almelo. Laten we vooral daar inzetten en kijken wat mogelijk is. En laten we vooral de dorpen om ons heen niet vergeten. Almelo: Stad in balans. Ook hier gaat het om een gerichte aanpak. Dit gevoelige onderwerp is bekend, maar we zullen er met elkaar de schouders onder moeten zetten. Ik ben blij dat ik de heer Buitenweg iets heb mogen meegeven over de Wbmgp zelf, over de drie

R 2107038

15

artikelen daarin die heel relevant zijn. De wet gaat niet alleen maar over criminaliteit. Hij gaat over de leefbaarheid van onze stad, veiligheid en geen overlast. We hebben recent de berichtgeving gezien over de zelfbewoningsplicht. Amsterdam voert hem in. Als we dit in Almelo niet doen, ontstaat er een waterbedeffect en zullen er vanzelf beleggers vanuit Amsterdam komen die daar geen pandjes meer kunnen kopen, maar hier geld stoppen in panden, zodat die niet meer vrijkomen voor onze mensen in Almelo en de mensen die hier graag willen wonen. Almelo: Hier wordt gewerkt. Daar is al iets over gezegd. Almelo is een top-10-mkb-stad. We staan er hartstikke goed op. Bedrijven komen hier graag naartoe. De omliggende steden kijken met grote ogen naar de ontwikkeling in Almelo. Velen van u weten dat ikzelf werkzaam ben in Enschede. Ik hoor daar hoe men naar Almelo kijkt: we doen het goed. Mensen kijken met grote interesse naar de manier waarop Almelo die ontwikkeling neerzet, en naar de ontwikkeling en potentie van XL Businesspark fase 2, die daarbij zeer van belang is. De focus, dit is vanavond ook gezegd, moet wellicht verder worden verbreed naar de maakindustrie en vooral ook de hightech industrie. Daarin is Almelo sterk. We moeten ietsje meer verbreden ten opzichte van de logistieke sector.

Het is terecht dat daarover soms een opmerking wordt gemaakt, de grote dozen, want daarmee hebben we inderdaad wat minder. Maar op XL Businesspark staan ook prachtige bedrijven met enorme werkgelegenheid. Ik rond af. Ik heb een viertal moties. Daar zijn we nog druk mee doende. We proberen daarvoor bij andere fracties draagvlakte bereiken. We komen hierin de loop van donderdag nog op terug. De VOORZITTER: Die moties zijn dus formeel nog niet ingediend. De heer TEUNIS (SP): Voorzitter! Bij het thema wonen noemt de VVD-fractie de Wbmgp, daar zijn we bij de SP minder enthousiast over, maar ook de zelfbewoningsplicht voor bestaande bouw. Daar zijn we wel blij mee, want de SP-fractie heeft zich daarvoor ook altijd hard gemaakt. De heer Pauwels zegt dat als we die niet invoeren, de belegger naar Almelo komt. Maarde belegger is hier al en is zeer actief geweest. Hij heeft al zijn slag geslagen. Misschien kunnen we elkaar vinden. Welke ideeën heeft de VVD-fractie om de beleggers die hier al zijn, de rot in de stad — ook omschreven door de burgemeester — aan te pakken, wellicht samen met ons? De heer PAUWELS (VVD): Voorzitter! De VVD-fractie heeft de afgelopen tijd gewerkt aan een visiedocument. Dat bevat ook maatregelen anders dan de Wbmgp en de zelfbewoningsplicht. Je kunt ook denken aan verhuurdersvergunningen.

Het gaat dus om het brede instrumentarium dat binnen de wetgeving wordt aangereikt. Op lokaal niveau, dus voor de gemeente Almelo, zijn wij daar voorstander van. Ik ben het helemaal met de heer Teunis eens. We hebben in het voorjaar al gezien dat Almelo de stad was voor beleggers om vooral hier te investeren. De tijd dat hier pandjes verkocht konden worden voor € 80.000 en in de verhuur gaan voor € 850 is gelukkig voorbij. Ook die inflatie heeft hier plaatsgevonden. Maar wij zijn erin ieder geval van overtuigd dat als we deze maatregelen niet invoeren, ook de zelfbewoningsplicht voorde bestaande bouw, de inflatie doorloopt en de prijzen doorstijgen. We hebben recent huizen gezien die in het verleden voor misschien € 700 à € 800 gingen en nu richting de € 1.000 gaan. Die stijging loopt gewoon op, waarmee de huizen nog minder bereikbaar worden voorde doelgroep die daar graag wil wonen. Ik denk dat we elkaar de hand kunnen geven en naar een breed instrumentarium kunnen kijken om deze ontwikkeling een halt toe te roepen. De heer TEEUW (Christenunie): Voorzitter! Over het XL Park zegt de heer Pauwels dat hij iets minder heeft met die grote dozen. Prima! Volgens mij heb ik ook weleens gehoord: Almelo, de logistieke hotspot.