Notulen raadsvergadering 13 april 2021 (getekend).pdf

De gemeenteraad van Almelo, bijeen in vergadering op 13 april 2021 constaterende dat: - het publiceren van verkiezingsuitslagen in Nederland nu een rommeltje is; - elke gemeente op haar eigen manieren volgens haar eigen systeem uitslagen publiceert; - sommige gemeenten, zelfs kleinere met een overzichtelijk aantal stemmen en stembureaus, hierbij ook na dagen nog in gebreke blijven; - uitslagen vaak slecht vindbaar zijn op websites van gemeenten; overwegende dat: - het organiseren van verkiezingen bij de kerntaken van een gemeente hoort; - een transparante en overzichtelijke publicatie van de uitslag daarbij van groot belang is; verzoekt het college: - bij de VNG en de Kiesraad aan te dringen op het komen tot een uniform systeem van publicatie van verkiezingsuitslagen; - hierbij bij beide organisaties te pleiten voor een landelijke website, die alle gemeentelijke uitslagen op uniforme wijze verzamelt en verwerkt, 32 R 2106648

en gaat over tot de orde van de dag." De motie wordt ingediend door de fracties van Lokaal Almelo Samen, Leefbaar Almelo en PVA. De heer GERRITSEN (burgemeester): Voorzitter! Met uitzondering van de kwalificatie dat het in Nederland een rommeltje is -dat woord durf ik niet over te nemen - is er bij het college het gevoel dat deze motie behulpzaam is. Het publiceren van de verkiezingsuitslagen, in de detaillering die we nu kennen, is wettelijk verplicht. Die wettelijke verplichting zit in de Kieswet, artikel n12, maar is ook opgenomen in de Tijdelijke wet verkiezingen Covid-19, artikel 17g. Je moet als gemeente nogal wat publiceren: de totale optelling, maar ook alle processenverbaal van alle stembureaus. Alle gemeenten doen dat, maar ik ben het eens met de constatering in de motie dat het in verschillende gemeenten in een verschillend tempo gebeurt. In sommige gemeenten is het een aantal dagen zichtbaar en dan weer niet. In een aantal gemeenten is het pas na dagen zichtbaar en dan weer heel lang. Wel is het zo dat de Kiesraad op zijn eigen website een overzicht van alle gemeentelijke websites heeft opgenomen met een directe link. Als gemeenten die pagina echter gaan aanpassen, worden het dode links en dan werken ze niet meer.

Wij geven ook onze medewerkers aan dat er een publiek belang is dat er een centraal geformuleerd format is -bijvoorbeeld door de Kiesraad, het ministerie van BZK of de VNG waarinalle uitslagen op wijkniveau en kandidaatsniveau vindbaar zijn, niet alleen in de weken na de uitslag van de verkiezingen maar gedurende de hele bestuursperiode. In die bestuursperiode worden die immers met enige regelmaat door mensen geraadpleegd. De heer BETE (Lijst fete): Voorzitter! Ik ben het eens met de motie. Aanvullend op het antwoord van de burgemeester wil ik aanraden om het, als het niet te veel moeite en geld kost, voor altijd te bewaren. Het is soms handig om de gegevens van de vorige bestuursperiode even op te zoeken. Op de site van de Kiesraad kun je redelijk veel vinden, als je de weg eenmaal weet. Ik ben het eens met mevrouw Van Doorn dat het bij elke gemeente een ander blaadje is. De ene geeft het per stembureau, per persoon. De andere geeft het stembureau niet aan, maar doet het per partij. Het vinden van een format lijkt mij heel handig. Ik zou willen dat vanaf nu de uitslagen continu worden gepubliceerd voorde stadsgenoten. Dat lijkt me handig. Ik steun de motie. De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! De burgemeester vindt de motie wel passend, maar de PVV-fractie vraagt wat hiervan de toegevoegde waarde is.

De meeste Nederlanders die gestemd hebben bij de verkiezingen, volgen de NOS, Nu.nl, RTL Nieuws, De Telegraaf, Geen Stijl, noem maar op. Die publiceren in de nacht van de verkiezingen en de volgende dag alle uitslagen. Zij vatten dat allemaal samen. Voorde meeste Nederlanders, ik zou zeggen voor 95°/a, is alleen de zetelverdeling interessant. Zij kijken niet dieper dan dat. De enigen die in onze ogen dieper kijken en ook naar de voorkeursstemmen kijken, zijnde beroepspolitici en de beroepsbestuurders. Wat is dan de toegevoegde waarde voorde gewone Nederlander, die alleen maar kiest? Wat heeft hij hieraan? Die kijkt natien jaar niet meer wat de zetelverdeling en de voorkeursstemmen in een bepaalde wijk precies waren. Het lijkt mij allemaal weggegooid geld en weggegooide inzet vooral. De heer CETE (Lijst fete): Moeten die 5% politiek betrokken Nederlanders minder bediend worden in de ogen van de heer Styteler? Het is voor iedereen nodig. Stel dat een PVV'er over tien jaar wil kijken wat zijn voorganger per stembureau in Almelo heeft gedaan om zijn of haar positie te verbeteren. Dan is het heel belangrijk om de juiste informatie zo snel mogelijk op te kunnen halen. Ik ken genoeg Nederlanders die enorm benieuwd zijn naar de gegevens per stembureau en per partij.

De heer St6teler begint over de kosten, maar ik denk dat het voorde democratie belangrijk is om zo lang mogelijk terug te gaan in de geschiedenis om te kijken wie welke stem heeft uitgebracht. Het merendeel van Nederland heeft dat misschien niet nodig, maar dat weerhoudt ons niet om BZK, Kiesraad en VNG te vragen om goed en op een nette manier te publiceren. Toch, mijnheer Styteler? Als u een Partij voorde Vrijheld bent, moet u de Nederlander die na een bepaalde periode geïnteresseerd is in de 33 R 2106648

uitslagen ook de vrijheid gunnen. De heer STOTELER (PVV): De heer fete weet ook hoe het werkt. Als je maar zo veel mogelijk komma's gebruikt, komt niemand ertussen. Dat is fijn voor zijn betoog. In reactie zeg ik dat wij leven in een democratie waarin de meerderheid bepaalt en beslist. Als de raad besluit om deze motie aan te nemen, is dat helemaal goed. Wij zouden dit willen doen voorde meerderheid van de Nederlanders. Moeten wij dat nu doen voor die 5%, die beroepspolitici en -bestuurders die het interessant vinden om te kijken wat hun voorganger heeft gedaan? Daar zitten we hier niet voor. Laten we gewoon vooruitkijken. De VOORZITTER: Het is nu bijna 22.40 uur. We hebben nog een reserveavond staan voor woensdag en we hebben hierna nog een motie. Als we vanavond niet de agenda afronden, moet u morgen terugkomen voorde laatste motie. De heer AKSE (SP): Voorzitter! Dank u voor deze hint. Onze fractie ziet geen meerwaarde in deze motie. Ik heb er belang bij om zo snel mogelijk van mijn eigen plaats, Almelo, te weten wat de scores zijn. Daarin is Almelo behoorlijk vlot. Ik heb er geen belang bij om te wachten tot de uitslagen van alle andere gemeenten er zijn, die misschien dagenlang op zich laten wachten. Als je de VNG er nog een keer tussen zet, komt er weer een extra schakel tussen een definitieve uitslag. Daar zit ik echt niet op te wachten.

Wat mij betreft, houden we het zoals het is. Ik ben zeer tevreden met wat de gemeente Almelo de afgelopen keer aan data heeft geleverd. De VOORZITTER: Dat laatste is altijd goed om te horen. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Voorzitter! Forum voor Rechts vindt het een sympathieke motie. Voor degenen die er behoefte aan hebben, wie dat dan ook mogen zijn, zou het nuttig kunnen zijn. Forum voor Rechts kan voorde motie stemmen. De VOORZITTER: Mevrouw Van Doorn, hebt u nog behoefte om te reageren op de sprekers? Mevrouw VAN DOORN (Lokaal Almelo Samen): Over de toegevoegde waarde is al van alles gezegd. Het is heel belangrijk dat je tot een uniform systeem komt, dat landelijk geregeld wordt, zodat elke gemeente hetzelfde systeem hanteert. Je kunt dan alleen in je eigen stad geïnteresseerd zijn, maar dat is niet erg, want het gaat erom dat het uniform geregeld wordt. De heer St~teler spreekt over 5%. Ik denk dat de Nederlander veel nieuwsgieriger is dan wij denken. Het is fijn als ze dan meteen op de site kunnen kijken wat hun partij gedaan heeft. Ik geloof beslist dat de heer Stbteler misschien een beetje politieke oogkleppen op heeft. Naar aanleiding van de woorden van de portefeuillehouder stel ik voor om onder "constaterende dat" de woorden "nu een rommeltje is" te-wijzigen in "nu niet uniform_is". Ik hoop dat ik hem daarmee blij kan maken.

De heer GERRITSEN (burgemeester): Ik ben blij met die wijziging. Het geeft de tekst van de motie iets meer kracht als we die kwalificatie wijzigen naar "niet uniform". Ik hecht eraan nog eens te herhalen dat het voorde democratie van vitaal belang is dat verkiezingsuitslagen herleidbaar zijn tot op het detailniveau waarop de stemmen zijn uitgebracht. Dat is op het niveau van kandidaten en stembureaus en niet alleen in de dagen na de verkiezingen. Ik weet dat het niet voorde goegemeente is. De meeste mensen kijken naar het zeteltal. Maar voorde legitimiteit van volksvertegenwoordigers, op elk niveau van ons staatsbestel, ís het van belang dat de uitslag op grond waarvan zij fungeren te allen tijde herleidbaar is voor de kiezer. Tegen die achtergrond ondersteun ik deze motie graag. De VOORZITTER: Ik concludeer dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. Dan gaan wij over tot stemming. Mevrouw VAN DOORN (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter[ Wij stemmen nu dus over de gewijzigde motie. 34 R 2106648

De VOORZITTER: Inderdaad, maar daarmee wordt het besluit niet anders. Bij "constaterende dat" wordt het eerste aandachtsstreepje: "het publiceren van verkiezingsuitslagen in Nederland nu niet uniform is". Hierna wordt digitaal gestemd over de gewijzigde motie, waarna de voorzitter constateert dat de motie is aangenomen met 29 tegen 5 stemmen. Voorde gewijzigde motie hebben gestemd de aanwezige leden van de fracties van CDA, Christenunie, D66, Forum voor Rechts, Fractie Weinreder, GroenLinks, Lokaal Almelo Samen, Leefbaar Almelo, Lijst fete, PvA, PvdA en VVD, alsmede één lid van de fractie van Democraten.Nu. Tegen de gewijzigde motie hebben gestemd de leden van de fracties van PVV en SP, alsmede één lid van de fractie van Democraten.Nu. 12. Motie Vlag in Almelo in de raadzaal. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Voorzitter! Ik las dit vanochtend: "De vlag die verzetsstrijder Kees de Jong uit Bloemendaal tijdens de Tweede Wereldoorlog verstopte voorde Duitse bezetters, wappert nu halfstok op het Kopje van Bloemendaal. De Jong had de vlag gedurende de bezetting bewaard als laatste daad van verzet om op de dag van de bevrijding te kunnen hijsen." Soldaten van vreemde mogendheden en Nederlandse soldaten hebben hun leven gegeven, zodat wij in vrijheid kunnen leven, om onze vlag te kunnen laten wapperen. Tijdens de bezetting moesten we onze vlag verstoppen.

Ruim 70 jaar na dato lijkt het soms wel alsof wij vrijwillig onze vlag verstoppen in plaats van er trots op te zijn. Deze verhouding tot onze vlag, te meer gezien onze geschiedenis, betreurt Forum voor Rechts. In steeds meer gemeenten hangt echter gelukkig de vlag in de raadzaal. Steeds meer politieke partijen dienen een motie in om de vlag in de raadzaal zichtbaar te tonen. Forum voor Rechts heeft gezien dat er moties zijn ingediend door de CDA, SGP, VVD en uiteraard de PVV. Kortom, het wordt inmiddels breed in de politiek gedragen. Heel mooi vond Forum voor Rechts dat erin Rotterdam een motie van DENK was. DENK gaf hierbij aan dat de vlag een gemeenschappelijk symbool is voor alle Rotterdammers. Wat een mooie gedachte! In Zuidplas was het een motie van de Christenunie en de SGP met de volgende motivering: "In een volksvertegenwoordigend orgaan in Nederland behoort de Nederlandse vlag te staan. Deze vlag staat symbool voor onze vrijheid, voor onze democratie en voorde eenheid in ons land. Het is dus een verbindend symbool." De motie daar was mede ingediend door Sep Pouwels van de VVD, niet te verwarren met onze VVD'er, de heer Jemy Pauwels. Sep Pouwels lichtte van haar kant het voorstel als volgt toe: "Dames en heren, is dit het toppunt van inburgering of niet? Dat ik de vlag van mijn verworven land mag erkennen en verdedigen.

Voor mij heeft de vlag nog een extra emotionele lading. De vlag van het land waar ik geboren ben, bestaat sinds de revolutie officieel niet meer. Eigenlijk verbaast het mij dat de Nederlandse vlag, ons symbool voor vrijheid en onafhankelijkheid en eenheid, niet vanzelfsprekend een evidente plek heeft in onze democratie. Deze motie had wat de VVD betreft al op 6 mei 1945 ingediend moeten worden." Wat kan Forum voor Rechts nog toevoegen aan dit mooie pleidooi van Sep Pouwels van de VVD? Forum voor Rechts wil het hierbij laten, omdat dit verwoordt waarom Forum voor Rechts vindt dat onze nationale vlag in onze raadzaal behoort te hangen. De motie is in Zuidplas unaniem aangenomen. Forum voor Rechts hoopt dat de Almelose politiek net zo'n mooie brede trots en waardering voor onze vlag heeft als deze gemeente. "Motie. Vlag in Almelo in de raadzaal. De raad van de gemeente Almelo in vergadering bijeen op 13 april 2021, constaterende dat: - in de raadzaal van de gemeente Almelo geen Nederlandse vlag staat; - in 2017 een Nederlandse vlag reeds is geplaatst in de Tweede Kamer van ons land, nadat de motie hierover met overgrote meerderheid in de Tweede Kamer is aangenomen; 35 R 2106648

het tijdens de Duitse overheersing het onder andere verboden was om een Nederlandse vlag te bezitten, Iaat staan zichtbaar in volle glorie te laten wapperen als symbool van Nederland en onze Nederlandse identiteit; - de Nederlandse vlag een duidelijk symbool is van eenheid en verbondenheid en de herkregen vrijheid na de bevrijding van de Duitse overheersing; - dat Nederland en Almelo de vrijheid in het algemeen en onze vlag in het bijzonder moet koesteren en uitdragen; - dat Nederland en Almelo deze herkregen vrijheid onder meer uitdraagt door trots te zijn op onze nationale vlag en zichtbaar te plaatsen in het hart van het bestuur van onze stad, te - weten onze raadszaal; overwegende dat: - de Nederlandse vlag een duidelijke functie heeft als symbool van ons land, waaronder onze nationale trots en onze herkregen vrijheid; - meerdere gemeenten reeds het goede voorbeeld hebben gegeven door de Nederlandse vlag te plaatsen in de raadszaal, zoals bijvoorbeeld de gemeenten Enschede, Rotterdam, Medemblik en Lelystad; - dat het ook in verreweg de meeste landen een goed gebruik is om de vlag zichtbaar te tonen in de Raadszalen, maar dat erin Nederland sprake lijkt te zijn van een misplaatste schaamte of valse bescheidenheid om ons trots te zijn op onze nationale vlag; - de met inachtneming van voorstaande onze nationale driekleur als symbool van ons land en de vrijheid van Nederland

thuishoort in onze raadzaal; verzoekt het college: op korte termijn een Nederlandse vlag in de raadzaal van de Gemeente Almelo op een zichtbare en prominente plekte plaatsen, en gaat over tot de orde van de dag." -

De VOORZITTER: Ik zie twee keer een spreker van GroenLinks, de heer Buitenweg en de heer Ekizkuyu. Dat kan gebeuren omdat u elkaar niet ziet. Laat ik beginnen bij de fractievoorzitter. De heer BUITENWEG (GroenLinks): We hebben niet afgestemd. Dat kan gebeuren. Is mevrouw Pol zich bewust van het feit dat op 5 juni 2018 deze motie is ingediend door de PVV en dat die toen is weggestemd met 7 stemmen voor en 28 stemmen tegen? Is het dan niet overbodig om het na enkele jaren weer te gaan proberen? Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Ik was destijds onderdeel van de PVV. Natuurlijk weet ik dat. Sterker nog, ik was er heel trots op dat Hidde Heutink die namens de PVV indiende. Ikwas-zeer-teleurgesteld-over-de uitslag.—In-Rotterdam-was-het-eer-st-Leefbaar-Rotter-dam_die_de motie indiende. Die werd toen afgewezen. Vervolgens diende DENK de motie in met de geciteerde motivering en werd de motie toch aangenomen. Ik zou zeggen: er ligt een mooie kans dat deze raad Iaat zien hoe trots wij op onze vlag zijn. Ik hoop dat het dit keer beter gaat. De heer EKIZKUYU (GroenLinks): Ik heb naar mevrouw Pol geluisterd. Wat vindt mevrouw Pol van het feit dat bij vlaggen an sich -niet per se de Nederlandse vlag -trots en eer vaak de andere kant op wijzen? Als je trots bent op je vlag, creëer je een groep. En als je een groep creëert, krijg je mensen die daarbuiten staan. Dat kan voor frictie zorgen.

Zij refereerde aan de Tweede Wereldoorlog, maarde Duitse vlag zorgde er nu juist voor dat heel Europa werd binnengevallen. Het kan dus net zo goed de andere kant opgaan. Het is een heel dun lijntje: trots, de Nederlandse vlag of welke vlag dan ook. Ziet zij ook de gevaren van het trots zijn op je identiteit? Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Wellicht ziet de heer Ekizkuyu er gevaren in. Wat de Duitsers hebben gedaan, is uitermate te betreuren, maar dat doet niets af aan het feit dat ik hoop dat heel veel Nederlanders er trots op zijn dat ze in vrijheid in dit mooie land mogen wonen. Ik zie alleen maar positieve dingen. Hij mag er uiteraard anders over denken. Voor deze 36 R 2106648

vlag -sorry dat ik daar gepassioneerd over word, ik had me nog zo voorgenomen om dat niet te doen -hebben buitenlandse soldaten hun leven gegeven. Dat soort landen, zoals Amerika en Canada, hebben altijd de vlag uithangen omdat ze weten waar die voor staat: trots zijn op je land, datje voor je land mag staan en dat in vrijheid mag uitdragen. Ik begrijp de heer Ekizkuyu niet helemaal, maar respecteer wel zijn mening. De heer PAUWELS (VVD): Ik wil allereerst mevrouw Pol een compliment maken. Ik vind de overwegingen in de motie mooi verwoord. Ik kan die begrijpen. Onze fractie komt een beetje in gewetensnood omdat we in een vorige raadsvergadering hierover hebben gesproken. Wij laten ons definitieve standpunt nog afhangen van het antwoord van de portefeuillehouder, die hier een mening over gaat vormen. Mijn vraag aan mevrouw Pol is: waar verschilt de uitleg ten opzichte van de eerdere uitleg van een fractie waar zij eerder onderdeel van was? Ik heb daar zelf wel een gevoel bij, namelijk het gevoel dat het toen opriep. Ik hoor graag van haar nog een keer een verduidelijking van de motivatie die zij nu uitspreekt. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Nu moet ik even iets minder chic zijn. Ik hoop niet dat men mij dat kwalijk neemt. Het PVV-gedachtegoed dat destijds gaande was, onderstreep ik ten volle. Ik weet niet meer exact wat de heer Heutink heeft gezegd.

Hij was toen woordvoerder voorde PVV en daar wil ik absoluut geen afbreuk aan doen. Ik heb na die tijd een onderonsje met de heer Pauwels gehad en toen gaf hij in alle eerlijkheid aan dat hij een beetje overvallen was door de motie en weinig bedenktijd had gehad. Ik proefde daar eigenlijk een beetje in dat hij wellicht twijfelde of hij op dat moment de juiste weg had gekozen. Er was in de tekst iets wat de VVD niet aanstond. Ik weet dat niet meer precies. Ik zou normaal gesproken zo'n gesprek niet aanhalen, maar dit was een van de overwegingen waarom ik dacht dat ik op een later moment, als we wat meer bekend zijn met de gedachtegang achter deze vlag, de raad een nieuwe kans moest geven. Ik proefde dit destijds niet alleen bij hem maar bij meer fracties. Ik bedoel dit niet op een gemene manier. Ik zou nooit een privégesprek aanhalen, maar op dat moment hebben volgens mij meerdere fracties daarover hun twijfel uitgesproken. Wellicht overviel de PVV destijds de raad in Almelo, maar ik ben blij dat de PVV deze motie indiende. Dit is een van de redenen om de motie opnieuw in te dienen. De heer PAUWELS (VVD): Het onderonsje was in een hotel tijdens een training, voordat daar een eigen invulling wordt gegeven door de collega-raadsleden. Het woord "gewetensnood" heb ik genoemd. Dat was het inderdaad op dat moment. De motie riep destijds een bepaald gevoel op.

Daarom zeg ik nu dat wij de reactie van de portefeuillehouder afwachten alvorens een definitief standpunt in te nemen. De VOORZITTER: Mijnheer Hummels, wilt u een interruptie plaatsen, of wordt dit uw eerste termijn? De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Voorzitter! Dit is geen interruptie, maar mijn eerste termijn. Vlagvertoon kun je op allerlei manieren uitleggen. Juist dat multi-interpretabele vind ik wat ingewikkeld. Ik vind de Nederlandse vlag hartstikke mooi. Ik ben blij dat hij voor ons stadhuis staat. Ik vind het een beetje onzinnig om dan ook nog in de raadzaal een vlag te zetten of te hangen, te meer omdat daar over het algemeen maar een klein gezelschap is. Ik vind een vlag buiten het stadhuis voldoende. En als er dan een vlag bij moet komen, heb ik liever dat er een andere vlag buiten bij komt, bijvoorbeeld de regenboogvlag, De heer DE VRIES (PvdA): Voorzitter! Ook van onze kant een compliment voorde stevige motivatie van mevrouw Pol om de motie nieuw leven in te blazen. Het is ingewikkeld en dat blijft het. Ik sluit aan bij de heer Hummels. De raadzaal is het hart van onze lokale democratie. Dat zijn wij. Artikel 1 van de Grondwet mag wat ons betreft op de muur geprojecteerd worden.

Maar wij worden er geen betere raad door en ook raadsvergaderingen en debatten worden er niet beter van als we hier het rood-wit-blauw hebben hangen, dat ook al voor het stadhuis wappert, samen met de Europese en de Almelose vlag. Wij zijn niet van standpunt veranderd ten opzichte van 2018, ondanks de complimenten aan mevrouw Pol. 37 R 2106648

De heer BETE (Lijst f ete): Voorzitter! Het gevoel en de emotie die de PVV-motie toen creëerde, zijn er nu niet. Je moet wel constructief zijn. Als ik onze mijnheer Pauwels mag citeren, heeft hij in 2018 gezegd: we hebben vier vlaggenmasten en als de gordijnen open zijn, zien we die vier mooie vlaggen. Hij heeft er destijds een punt van gemaakt om de gordijnen continu open te houden. Ik heb hem toen gesteund. Ik zei dat hij het heel mooi had verwoord. Ik heb emotioneel geen bezwaar of de vlag er wel of niet hangt. Uit consequentheid ga ik tegen stemmen. Als ik tegen de PVV stem, stem ik ook tegen Forum voor Rechts, maar ik zou het niet erg vinden als er een raadsmeerderheid voor is. Zonder vlag ben ik niet een minder trotse Nederlander. Natuurlijk is de vlag belangrijk, maar mijn trots op Nederland en mijn Nederlanderschap wordt al door vier vlaggen buiten verbeeld. Ik heb destijds tegen de PVV gestemd en kan dus nu niet voor Forum voor Rechts stemmen. Als mevrouw Pol het destijds had ingediend, had ik het misschien wel gesteund, maar uit consequentheid zal ik het nu niet steunen, vooral ook omdat wij de vier vlaggen buiten hebben hangen. De heer STOTELER (PVV): Voorzitter! Naar aanleiding van het interruptiedebat meld ik mij toch maar even voor de eerste termijn.

De heer Pauwels begon over het gevoel dat bij hem naar boven kwam in 2018 toen een soortgelijke motie door de PVV werd ingediend. Een boekhouderspartij ats de VVD begint over gevoel. Hou op! De heer VAN MARLE (CDA): Voorzitter! Op de valreep wil ik namens het CDA reageren. De overwegingen van mevrouw Pol in deze motie spreken ons aan. Het is een sympathieke motie. We zijn er zeker niet op tegen, maar we zijn wel nieuwsgierig naar de mening van de portefeuillehouder en het college. Dat zal ons er niet van weerhouden om voor deze motie te stemmen. De heer BETE (Lijst fete): Ik heb een interruptie of een punt van orde. De VOORZITTER: Dat zijn twee verschillende dingen. Een punt van orde gaat over de afhandeling van de vergadering en een interruptie kan worden uitgesproken op het betoog van de heer Van Marle. De heer BETE (Lijst fete): De heer Van Marle heeft net gezegd dat het CDA nieuwsgierig is naar de woorden van de burgemeester. Dat heeft de heer Pauwels ook gezegd. Ik weet niet in hoeverre het handig is om de burgemeester hier de doorslaggevende opmerking over te laten maken. De fracties gaan hierover. Ik weet niet wat het belang is om de burgemeester hierover te horen. Wat vindt de heer Van Marle hiervan? Dan maar een interruptie. De VOORZITTER: Nee, zo gaan we het niet doen.

De ene keer wordt eerst het college gehoord en krijgt daarna de raad de gelegenheid, de andere keer is het andersom. De raad besluit. Ik kan me niet voorstellen dat de heer f ete bang is voorde reactie van het college en dat die van doorslaggevend belang bij het stemgedrag zal zijn. De heer BETE (Lijst fete): Ik ben inderdaad niet zo snel bang. De heer VAN MARLE (CDA): Als de heer fete goed naar mij had geluisterd, had hij gehoord dat mijn laatste zin was: "Dat weerhoudt ons er niet van om voor deze motie te stemmen". De VOORZITTER: Dan lijkt het mij goed om nu te horen wat het standpunt van het college is in dezen. De heer GERRITSEN (burgemeester): Voorzitter! Ik heb twee punten vooraf. De burgemeester heeft op grond van de Gemeentewet altijd het recht om aan de beraadslagingen deel te nemen. Ik ben dus niet afhankelijk van de goedkeuring van de gemeenteraad om mijn bijdrage te leveren. Ik heb overigens zelden gebruikgemaakt van dat prachtige voorrecht. Ik herinner de heer fete even aan dat punt. In de tweede plaats zijn er inderdaad raadsleden in dit gezelschap, onder wie ik ook de 38 R 2106648

heer fete reken, waarbij het op de vingers van één hand te tellen is dat zij overtuigd zijn geraakt door de bijdrage die ik heb geleverd. Het is uiteraard aan de standvastigheid van de heer fete zelf om aan dat track record vast te houden. Dan kom ik bij de inhoud. Het college heeft in de discussie die in juni 2018 over dit onderwerp plaatsvond geen bijdrage geleverd. Ik heb de notulen erop nageslagen om dat zeker te weten. De discussie is uitsluitend in de kring van de gemeenteraad zelf gevoerd. Het college wordt nu gevraagd wat het hiervan vindt. Dat vergt enige beschouwing. In de afgelopen jaren heeft het gevoel van identiteit en van integrerende identiteit in Nederland steeds meer plaats gekregen in de gemeentehuizen. In bijna alle raadzalen van Nederland hangt tegenwoordig een Nederlandse vlag, ook in de zaal van de Tweede Kamer. Dat is geen overdreven teken van nationalisme, maar een teken van verbondenheid van de landelijke gemeenschap die we met elkaar vormen, maar ook van de lokale gemeenschap. Mijn ervaring bij het naturaliseren van nieuwe Nederlanders is de enorme gehechtheid die zij zelf tonen, de uitspraken die zij doen en de foto's die zij graag willen laten nemen van zichzelf als nieuwe Nederlander bij Nederlandse symbolen, waaronder de Nederlandse vlag.

Het verbindende elementen niet zozeer het nationalistische of historische element van de Nederlandse vlag, ook in de parlementszaal van een gemeente - en dat is deze raadzaal -heeft in de ogen van het college een belangrijke symboolfunctie. Die zien wij niet als scheidend of onderscheid makend, maar juist als verbindend. En ja, voor dit gemeentehuis wapperen de vlaggen van Europa, van Nederland, van Overijssel en van Almelo, als aanzicht voor het mooie gemeentehuis dat hier enkele jaren geleden is gerealiseerd. We zijn er trots op om dat te laten zien. Een vlag in de raadzaal heeft een iets andere functie, omdat daarmee ook de democratie die we met elkaar in Nederland vormen, vertaald op lokaal niveau, gesymboliseerd wordt. Deels gebeurt dat door de aanwezigheid van het borstbeeld van Zijne Majesteit de Koning als symbool van eenheid van de Nederlandse Staat, maar dat kan evengoed ook gebeuren door de aanwezigheid van een vlag, die niet zozeer de Koninklijke aanwezigheid maarde aanwezigheid van de gemeenschap die we met elkaar vormen benadrukt.

Inde ogen van het college zou het overigens een heel waardevolle aanvulling zijn om, als de raad zou besluiten om de motie van mevrouw Pol te volgen en dat verzoek aan het college te doen, de vlag te laten vergezellen van de Almelose vlag, om te laten zien dat in dit huis, in deze zaal, een Almelose gemeenteraad, tegelijkertijd een Nederlandse gemeenteraad, vergadert en dat bezoekers en gebruikers van deze zaal van dat besef doordrongen raken. Mijn opvatting, die ik namens het college te berde mag brengen, is dat wij sympathiek staan tegenover deze motie en dat we bij aanname ervan willen voorstellen om, als de sentimenten er zouden zijn dat de vlag als te nationalistisch zou worden ervaren - ik heb benadrukt dat dit niet het beeld is dat het college daarbij heeft -ook het lokale karakter van deze zaal te benadrukken door de vlag met onze drie ruiten ernaast te hangen. De heer EKIZKUYU (GroenLinks): Ik weet niet goed wat ik moet zeggen. Ik heb het gevoel dat dit heel oude teksten zijn. Ik kan er met mijn hoofd niet goed bij. Ik denk juist dat je vooruit moet. Het is verre van progressief. De burgemeester zegt dat het geen vorm van nationalisme is, maar dat is het wel. Je houdt aan je identiteit vast met de vlag en dat heeft direct te maken met ons land, Nederland. Dat is wel nationalistisch.

De VOORZITTER: Mijnheer Ekizkuyu, het was een interruptie en u maakt er een hele verhandeling van. U krijgt nog een tweede termijn. Mevrouw Pol, wilt u interrumperen of wilt u een tweede termijn uitspreken? Mevrouw POL (Forum voor Rechts): 4 en 5 mei komen dichterbij en dat vind ik een mooi symbolisch moment voor een nieuwe herkansing van de raad, met deze gedachtegang en door het feit dat we niet fysiek bij elkaar iets kunnen vieren of herdenken. Ik heb vanochtend overwogen om ook de Almelose vlag toe te voegen, maar ik dacht: laten we beginnen met één vlag. Ik zou het toejuichen als we beide zouden doen. Als de rest daar ook mee instemt, laten we het dan in één keer goed doen. De VOORZITTER: Ik kijk of er behoefte is aan een tweede termijn. 39 R 2106648

De heer BUITENWEG (GroenLinks): Voorzitter! Wij begrepen dat het nu, na twee jaar, de andere kant op kan gaan. Inhoudelijk zouden dezelfde redenen kunnen worden gebruikt die in de notulen staan, maar omdat destijds een bepaalde partij dit heeft ingediend, zou men toen tegen hebben gestemd. Dat vind ik vreemd. Het gaat mij om de inhoud en niet zozeer om de partij die iets inbrengt. Nu kan het blijkbaar wel. Er wordt gepleit voor een tweede vlag. Ik zou zeggen: hang er nog een derde vlag bij, de Twentse Ros of zo. Dan hebben we er drie hangen. De heer PAUWELS (VVD): Voorzitter! Wij zijn blij met de aanvullende woorden van de heer Gerritsen als portefeuillehouder. Ik heb het woord "gewetensnood" al eerder genoemd. Met het voorstel om de Nederlandse vlag te combineren met de Almelose vlag wordt het nationalistische en het harde randje dat destijds om het debat hing wat verzacht. Daarmee is het wat ons betreft werkbaar. Ik zie de heer Stóteler reageren. Ik snap dat, maar nogmaals, in het debat zat destijds een scherp randje. Ik ben blij dat dat nu wordt verzacht door een combinatie van twee vlaggen te maken. Onze gewetensnood is daarmee opgelost. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Het was tijdens detraining van alle raadsleden, vrij snel na de vorige keer dat de motie was ingediend ... De VOORZITTER: Mevrouw Pol, laten we deze details niet helemaal gaan uitspitten.

Daarmee doet u uw eigen voorstel onrecht. Laten we bij de hoofdlijn blijven. Het gaat om de vlag en niet om de details van het introductieprogramma van de raad. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Ik wil hiermee aangeven dat ik van meerdere partijen heb gehoord dat er oprechte twijfel was of de beslissing destijds goed is geweest. Het was niet alleen de VVD. Dat wil ik hiermee onderstrepen. Dat bleek uit het onderonsje dat hieruit voortvloeide. De VOORZITTER: Onderonsjes lopen altijd het risico om anders geïnterpreteerd te worden. Daarvoor probeer ik u beiden te behoeden. Er is een interruptie van de heer St~teler op de heer Pauwels. De heer ST~TELER (PVV): Ik werd aangesproken door de heer Pauwels. Ook de Almelose vlag is in 2018 in de beraadslaging voorgekomen. Toen hebben we ook gesproken over de Nederlandse en de Almelose vlag. De heer PAUWELS (VVD): Volgens mij is er geen vraag gesteld. Ik neem het voor kennisgeving aan. Mevrouw VAN DOORN (Lokaal Almelo Samen): Niet alleen in de beraadslagingen stond de Almelose vlag, maar ook in de motie zelf werd de Almelose vlag genoemd, drie jaar geleden. De VOORZITTER: Dank u wel voorde aanvulling. De heer PAUWELS (VVD): Ik heb net duidelijk een signaal afgegeven. Ik heb gesproken over gewetensnood en over een scherp randje in het debat destijds.

Wij zijn blij met de toelichting en de toevoeging van de burgemeester op dit ietwat gevoelige dossier. Op basis daarvan kunnen we een verstandig besluit nemen. De heer DE VRIES (PvdA): Ik hoor de heer Pauwels zeggen dat het werkbaar is. Het lijkt wel een soort "wij gedogen het". Het enthousiasme straalt er niet bepaald vanaf. Is die conclusie juist? De heer PAUWELS (VVD): Ik weet dat de heer De Vries vaak iets achter mijn woorden probeert te zoeken wat er niet is. Wij vinden het prima om hiermee door te gaan en zijn blij met 40 R 2106648

de toevoeging van de burgemeester. Ik heb herhaald wat we destijds in een scherp debat naar voren hebben gebracht en dat we daarbij gewetensnood hadden. We kunnen prima leven met wat er nu ligt. Volgens mij wordt dat ook gedeeld door andere fracties. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Voorzitter! Misschien is het bijzonder dat partijen last of gemak van gevoel hebben. Ik heb daarin elk geval vaker last en gemak van. Er bekruipen mij allerlei gevoelens en gedachten met betrekking tot deze discussie. Ik hoop dat, als we besluiten een vlag in de raadzaal te hebben, het niet 1, niet 2, maar misschien wel 6 of 35 vlaggen worden. Want dan is het misschien mogelijk om ieders trots, ieders gevoel, ieders gewetensnood te compenseren. Het gaat om Almelose politiek, om Nederlandse politiek, om Twentse politiek, om Overijsselse politiek, om Europese politiek en wereldpolitiek. AI die vlaggen zou je misschien wel in de raadzaal moeten plaatsen als je al een vlag zou willen plaatsen. De heer DE VRIES (PvdA): Voorzitter! Ik wil één ding aanvullen bij de opmerkingen die mevrouw Pol aan het begin van de tweede termijn maakte. Ze zei dat Nederland wel een oppepper kan gebruiken en de stad ook. Ze noemde 4 en 5 mei. Dat brengt mij helemaal op het standpunt dat wij niet met beslissingen op incidenten bezig zijn.

Het sterkt mij in de gedachte dat, hoe sympathiek de motie dan ook is, voor ons het beeld sinds 2018 niet veranderd is. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Nee, dat is niet wat ik gezegd heb. Ik sprak over de motie in het licht van het naderbij komen van 4 en 5 mei en omdat we die dagen niet kunnen vieren of herdenken, fysiek samen. Ik heb het niet gehad over een oppepper. Ik vind wel dat dit toont hoe belangrijk de vlag is, omdat we die in die periode zo lang niet hebben kunnen tonen. Daarom is dit een goed moment. Ik heb mij wellicht niet goed uitgedrukt, maar een oppepper en oorlog gaan bij mij heel slecht samen. Ik begrijp dat dat bij de heer De Vries ook zo is. We zitten dus op één lijn. De heer BETE (Lijst Cete): Voorzitter! Ik heb het net via een interruptie geprobeerd, maar dat is niet gelukt. Ik wilde zeggen dat het college vorige keer geen reactie heeft gegeven. Ik ben blij dat de burgemeester er nu iets over heeft gezegd. Ik ben het eens met de burgemeester. Het is niet meer qua gevoel wat het drie jaar geleden was. In meerdere raadzalen en in de Tweede Kamer hangt er een driekleur. Ik zie dat de VVD-fractie van standpunt is veranderd. Ik vind de tijd nu ook heel anders en mevrouw Pol brengt het heel anders. Maar ik vind het niet eerlijk tegenover de PVV om nu voor te stemmen. Ik ben trots op de Nederlandse vlag, ik ben een trotse Nederlander.

Als de vlag er komt te hangen, heb ik daar absoluut geen spilt van. Ik vind de Almelose kleuren erbij ook een prachtig idee. Maar ik ga niet nu ineens voorstemmen omdat het van een andere partij komt. Als de vlag er komt, zal ik er geen enkele last van hebben. Trots hoeft hopelijk niet alleen afhankelijk te zijn van drie kleuren. Ik hoop en denk dat wij allemaal trotse Nederlanders zijn. De VOORZITTER: Dames en heren! Wij lopen naar de klok van 23.30 uur. Wij hebben 23.00 uur afgesproken. Ik weet niet of u morgen nog verder wilt. Ik vraag u bij de hoofdlijnen te blijven. Bewaart u alle beschouwingen en filosofieën tot een later moment. Heeft de heer Pauwels nog steeds behoefte aan een interruptie? Nee, dat dacht ik al. De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! Ik heb twee opmerkingen. De eerste is richting de heer Cete. De PVV-fractie voelt zich niet bezwaard als hij nu wel voorde motie stemt. Ik dank mevrouw Van Doorn voorde toevoeging. Wij hebben inderdaad in 2018 gepleit voor zowel de Almelose vlag als de Nederlandse vlag. Ik zei net dat die alleen in de beraadslaging was voorgekomen, maar het stond inderdaad ook in de motie. Dank voorde toevoeging. De heer VAN MARLE (CDA): Voorzitter! Zoals gezegd vindt de CDA-fractie de overwegingen die nu geformuleerd zijn sympathiek. Er worden nu andere vlaggen bijgehaald, wellicht een beetje ter compensatie.

Voorde CDA-fractie is de Nederlandse vlag voldoende. 41 R 2106648

De heer WIERTZ (D66): Voorzitter! Ik heb in eerste termijn niets gezegd en er is al veel gezegd. Wat ons betreft, is het plaatsen van de vlag inde raadzaal niet nodig. Dat standpunt hadden wij de vorige keer ook en dat is niet veranderd. Het blijft een uiting van een soort nationalisme en daaraan hebben wij in de raadzaal geen behoefte. U kunt bedenken wat wij stemmen. De VOORZITTER: Ik zie het als een combinatie van de tweede termijn en een stemverklaring. De heer TEEUW (Christenunie): Voorzitter! De vorige keer hebben wij gezegd dat wij er geen expliciete mening over hadden. We hebben ook gezegd dat we het portret van de Koning belangrijker vinden dan de vlag. Een aantal mensen heeft gesproken over gevoel en de indienende partij en dat heeft de vorige keer wel degelijk meegespeeld. De vorige keer ging het onder het mom van trots op Almelo. Dat werd met veel bravoure gebracht door een raadslid dat nauwelijks in Almelo woonde en daar inmiddels ook niet meer woont. Dat was zeker een argument dat heeft meegespeeld. Wij hebben toen ook gezegd dat trots niet afhangt van een vlag. Nu kunnen wij zeker meegaan en wij willen daar graag de vlag van Almelo bij zetten. Die vinden wij misschien nog wel belangrijker dan de Nederlandse vlag. De VOORZITTER: Dank u wel. Daarmee is de tweede termijn afgehandeld.

Wie zie ik over het hoofd? De heer Ekizkuyu, ik ben begonnen met de heer Buitenweg. Het is goed gebruik in deze raadzaal dat bij de besluitvormende raad één woordvoerder optreedt. Gezien het tijdstip waarop wij ons bevinden, wil ik geen uitzondering maken. Ik heb al ruimte geboden voor interrupties. De heer EKIZKUYU (GroenLinks): Voorzitter, u gaf mij net een tweede termijn. De VOORZITTER: Maar dan had u onderling even moeten communiceren wie de eerste en wie de tweede termijn zou doen. De heer Buitenweg had zich aangemeld als spreker. Ik heb de heer Ekizkuyu de ruimte gegeven voor een aantal interrupties. Ik Iaat het hierbij. De heer EKIZKUYU (GroenLinks): U hebt mij een tweede termijn gegeven. U moet dan toch wel uw woord nakomen. Dit kan natuurlijk niet. De VOORZITTER: GroenLinks heeft een tweede termijn gehad bij monde van de heer Buitenweg. De heer EKIZKUYU (GroenLinks): Nee, u zei: u krijgt een tweede termijn. Ik had allang mijn bijdrage kunnen doen. De VOORZITTER: U hebt zelf niet voldoende afgestemd wie de woordvoering hierover zou doen. Daar kan ik niks aan doen. De heer EKIZKUYU (GroenLinks): U moet consequent blijven. De VOORZITTER: U had net een interruptie. Ik heb u daar de ruimte voor geboden. Ik ga nu niet langer met u in debat. Uw partij heeft de woordvoering gehad. Het woord is aan de heer Gerritsen voorde beantwoording in tweede termijn.

De heer GERRITSEN (burgemeester): Voorzitter! Ter beantwoording ligt er niet veel meer. Ik heb op verzoek van de raad aangegeven waar het college in deze discussie staat. Ik heb ook benadrukt dat vooral nieuwe Nederlanders erg hechten aan dat symbool. Je kunt nationalisme negatief duiden, maar het heeft in de vorm van herkenning, identiteit, een nieuw begin maken en verbonden zijn met elkaar - en of je het dan patriottisme wilt noemen, er zijn allerlei termen voor -heel veel positieve connotaties. Dat heb ik in eerste termijn meegegeven. Het college zal bij aanname van de motie die graag in aangevulde vorm uitvoeren. 42 R 2106648

De VOORZITTER: Daarmee zijn wij aan het einde van de beraadslagingen. Is er behoefte aan een stemverklaring? De heer DE OLDE (PVA): Voorzitter! Wij hebben de motie in 2018 ook gesteund en dat zullen we nu weer doen. Als de Almelose vlag erbij kan, zou dat fantastisch zijn. De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter! De Lokaal Almelo Samen-fractie zal verschillend stemmen op dit onderwerp. Wij zien graag de Almelose vlag verschijnen in de raadzaal. Een laatste mededeling heeft vooral betrekking op de vorige keer: het is de toon die de muziek maakt. De heer AKSE (SP): Voorzitter! Tijden veranderen. Wij veranderen ook mee met de tijd. Wij vinden dat de tijd waarin we nu leven wel wat meer duidelijkheid kan hebben. Daarom zullen we voorde motie stemmen. Wij steunen ook het initiatief om de Almelose vlag naast de Nederlandse vlag te hangen. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Voorzitter! Mijn stemverklaring kan kort zijn. Als het beperkt blijft tot één of misschien twee vlaggen, ben ik tegen. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Voorzitter! Het was in mijn eerste termijn al wel duidelijk welke kant GroenLinks opgaat, ook met de inbreng van mijn collega. Er was inderdaad niet afgestemd. Daar had u gelijk in, voorzitter. Wij vinden dat een vlag moet wapperen en dat kan alleen maar buiten. Het is voldoende dat hij daar hangt.

Hierna wordt digitaal gestemd over de motie, waarna de voorzitter constateert dat de motie is aangenomen met 24 tegen 10 stemmen. Voorde motie hebben gestemd de aanwezige leden van de fracties van CDA, Christenunie, Democraten.Nu, Forum voor Rechts, Fractie Weinreder, PvA, PVV, SP en VVD, alsmede drie leden van de Lokaal Almelo Samen-fractie. Tegen de motie hebben gestemd de leden van de fracties van D66, Groen Links, Leefbaar Almelo, Lijst fete en PvdA, alsmede twee leden van de Lokaal Almelo Samen-fractie. Sluiting.

De VOORZITTER: Dames en heren! Ik heb de vergadering mogen openen en heb ook het genoegen om de vergadering te mogen sluiten. Ik dank u allen voor uw inbreng en voor het geanimeerde debat dat is gevoerd. Wij hebben het in één avond kunnen afhandelen. U hebt dus morgen allen de handen vrij. Ik wens u een goede nachtrust en veel plezier voor morgen. De voorzitter sluit hierna, te 23.34 uur, de vergadering.

Ongewijzigd vastgesteld door de gemeenteraad van Almelo in zijn vergadering van 22 juni 2021, De griffier,

De voorzitter,

drs. C.M. Steenbergen

A.J. G

43 R 2106648