Document · PDF

Jaarverantwoording 2024 na accountantscontrole - bijlage 1 - Jaarverantwoording 2024 na accountantscontrole

Raad 24 juni 2025, gemeente AlmeloBij agendapunt: Jaarverantwoording 2024 na accountantscontrole33.681 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarverantwoording Gemeente Almelo 2024

Voorwoord Voorwoord Jaarverantwoording 2024 De Jaarverantwoording 2024 biedt inzicht in de inspanningen en resultaten van het afgelopen jaar. Ondanks deze financieel uitdagende tijden waarin we als gemeente te maken hebben met grote structurele tekorten, kijken we tevreden terug op wat we in 2024 hebben bereikt. In de perspectiefnota en de meerjarenprogrammabegroting van afgelopen jaar hebben we de eerste maatregelen vastgelegd en vervolgstappen uitgewerkt om de financiële tekorten te beperken. Om dit te realiseren hebben we onder andere het besluit genomen om de bedrijfsvoering van het sociaal domein op orde te brengen (Plan de Campagne). De komende tijd zal dit ook nog volop scherpe keuzes van ons vragen. In samenwerking met Hengelo, Enschede en de provincie Overijssel hebben we in 2023 gewerkt aan een Regionale Stedelijke Investeringsagenda (RSIA). Dit is in 2024 voortgezet met alle 14 Twentse gemeenten door het opstellen van de Position Paper Twente 2050. De RSIA en de Position Paper Twente 2050 vormen belangrijke bouwstenen voor de Ruimtelijke Ontwikkel Strategie Twente (ROS Twente), waarin we samen met het Rijk onderzoeken wat nodig is om een schaalsprong te realiseren in Twente. Ook binnen onze programma's hebben we veel bereikt.

We hebben hard gewerkt aan het behalen van de strategische doelen op het gebied van economie en arbeidsmarkt, klimaat en milieu, sociaal en vitaal, stedelijke ontwikkeling, zorg en veiligheid en het plan leefbare wijken en dorpen. De uitgebreide resultaten hiervan zijn terug te vinden in deze jaarverantwoording. Hoogtepunten 2024 In 2024 hebben we een aantal belangrijke documenten vastgesteld. We hebben in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) de investeringen voor de huisvesting van onderwijsinstellingen voor de komende jaren georganiseerd. In de Economisch Ruimtelijke Visie is een toekomstbeeld geschetst van de economisch ruimtelijke structuur van Almelo en de benodigde inspanningen voor een gezond economisch klimaat voor inwoners en bedrijven. En ons strategisch citymarketingplan 'heerlijkalmelo' is opgezet om Almelo nog meer en eenduidig op de kaart te zetten. Op het gebied van stedelijke ontwikkeling hebben we niet stilgezeten. De gemeenteraad heeft de ontwikkelvisie Almelo Centraal vastgesteld, evenals de nota van uitgangspunten voor Stadskade. Er is krediet beschikbaar gesteld om hiermee verder te gaan. De bouw van het zwembad vordert gestaag en onder meer aan de Henriëtte Roland Holstlaan en de Van Rechteren Limburgsingel heeft herinrichting plaatsgevonden.

Voor stedelijke ontwikkeling en herstructurering hebben we verschillende subsidies ontvangen, bijvoorbeeld voor de herinrichting van de Grotestraat Noord. Ook zijn al diverse gronden en panden aangekocht en is op verschillende plekken gestart met het bouwen van nieuwe huizen zoals aan de Chiel Dethmerstraat, de Heetveldsweg en de Savornin Lohmanstraat. Met de woningbouwcorporaties hebben we stadsbrede afspraken gemaakt over de programmering van sociale huurwoningen. Verder zijn er middelen beschikbaar gesteld voor onder andere een pilot fietsparkeren en een fietstunnel in Aadorp. Verder hebben we op cultureel vlak de volgende stappen gezet: de realisatie van een Metropool- poppodium in Almelo is in gang gezet en we zijn begonnen met de ontwikkeling van een nieuwe cultuur- en erfgoedvisie. In het kader van Zorg en Veiligheid voerden we landelijk een (noodzakelijke) lobby en hebben we afspraken gemaakt met onze partners. Ook zijn we in 2024 gestart met het project steunouders. Tot slot hebben we in 2024, na een lang proces, het aandeelhouderschap van Twence beëindigd en voorbereidingen getroffen om de exploitatie en het beheer van de wijkaccommodaties vanaf 2025 zelf te gaan doen.

Financiële verantwoording De jaarverantwoording laat een positief resultaat zien van 28,9 miljoen euro. Dit positieve rekeningresultaat is voor 22,8 miljoen euro veroorzaakt door incidentele baten en lasten. Waarbij de eenmalige bate vanuit de aandelenverkoop van Twence veruit het grootste onderdeel is. Het saldo van de structurele baten en lasten bedraagt 6,0 miljoen euro. Conform de toezegging van het college is in deze jaarverantwoording een overzicht opgenomen van de besteding van de middelen van het sport-, kunst- en cultuurfonds. Daarnaast is een overzicht van de stand van zaken van de rekenkameronderzoeken bijgevoegd. We blijven ambitieus en bouwen verder op het fundament dat we de afgelopen jaren hebben gelegd, investeren in een toekomstbestendige stad. We willen werken aan het verbeteren van bestaande woonwijken, aan goede voorzieningen en aan kansen voor inwoners en ondernemers.

Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Almelo, De secretaris, de burgemeester, J.H. Dijkstra

R.T.A. Korteland

Inhoudsopgave Voorwoord .......................................................................................................................................................................................... 2 Inleiding .......................................................................................................................................................................................... 5 1 Algemeen ......................................................................................................................................................................................... 7 1.1 Samenvatting ............................................................................................................................................................................ 7 1.2 Resultaat ................................................................................................................................................................................. 10 2 Programmaverantwoording ........................................................................................................................................................... 13 2.1 Programmaplan ......................................................................................................................................................................

13 2.2 Basisbegroting ........................................................................................................................................................................ 70 3 Paragrafen .................................................................................................................................................................................... 102 3.1 Paragraaf Lokale heffingen ................................................................................................................................................... 102 3.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.......................................................................................................... 104 3.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................................................................. 111 3.4 Paragraaf Financiering .......................................................................................................................................................... 118 3.5 Paragraaf Bedrijfsvoering .....................................................................................................................................................

122 3.6 Paragraaf Verbonden partijen .............................................................................................................................................. 133 3.7 Paragraaf Grondbeleid ......................................................................................................................................................... 142 3.8 Paragraaf Dienstverlening .................................................................................................................................................... 153 3.9 Paragraaf Wet open overheid .............................................................................................................................................. 158 3.10 Paragraaf Majeure projecten ............................................................................................................................................. 164 4 Jaarrekening ................................................................................................................................................................................. 167 4.1 Balans ...................................................................................................................................................................................

167 4.2 Baten en lasten ..................................................................................................................................................................... 193 4.3 Sisa ........................................................................................................................................................................................ 202 4.3.1 Sisa ..................................................................................................................................................................................... 202 4.4 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ................................................................................................................... 232 4.5 Rechtmatigheidsverantwoording ......................................................................................................................................... 234 5 Bijlagen ......................................................................................................................................................................................... 236 5.1 Kredietenverslag ...................................................................................................................................................................

237 5.2 Wijzigingen in gedelegeerde en gemandateerde bevoegdheden ........................................................................................ 254 5.3 Controleverklaring ................................................................................................................................................................ 255

Inleiding In deze jaarverantwoording wordt verantwoording afgelegd over de doelen en beleidsprestaties zoals vastgelegd in de programmabegroting 2024. Door het vaststellen van de jaarverantwoording neemt de gemeenteraad kennis van de wijze waarop de gestelde doelen gerealiseerd zijn. De raad wordt gevraagd een expliciet besluit te nemen over: • vaststelling van de jaarstukken (jaarverslag en jaarrekening); • de financiële resultaten per hoofdtaakveld in de basisbegroting; • het gerealiseerd resultaat; • de resultaatbestemming. De jaarverantwoording bestaat uit twee onderdelen, het jaarverslag en de jaarrekening. Jaarverslag (deel A) Het jaarverslag betreft de beleidsinhoudelijke verantwoording en bestaat uit twee onderdelen; een programmaverantwoording en de paragrafen. In de programmaverantwoording rapporteren we over de geformuleerde kernresultaten zoals deze in de begroting 2024 staan opgenomen. De programmaresultaten worden daarbij toegelicht aan de hand van indicatoren. Hierbij wordt opgemerkt dat niet alle indicatoren eind 2024 reeds beschikbaar zijn en er in algemene zin met enige terughoudendheid moet worden omgegaan met de interpretatie van indicatoren. Immers, niet alles wat we bereiken kan worden gemeten en niet alles wat gemeten wordt zegt iets over wat er is bereikt.

De indicatoren kunnen uiteraard wel dienen als aanknopingspunt voor het gesprek over de te bereiken doelen, de hiertoe geleverde prestaties en de daarbij behorende middeleninzet. De paragrafen geven enerzijds een dwarsdoorsnede van de jaarrekening, anderzijds bestaan de paragrafen uit onderwerpen waaraan politieke of financiële risico's zijn verbonden. Jaarrekening (deel B) De jaarrekening bevat de financiële verantwoording en bestaat uit de balans en uit het overzicht van baten en lasten. De balans geeft inzicht in de financiële vermogenspositie per einde 2024 en de mutaties die zich hierin hebben voorgedaan. Het overzicht van baten en lasten geeft een verantwoording over de middelen die besteed zijn om de gestelde doelen te realiseren. Het overzicht van baten en lasten vormt tezamen met de balans de basis van het college voor de rechtmatigheidsverantwoording en voor de accountant voor de controle op de getrouwheid van de jaarrekening. Afwijkingen ten opzichte van de begroting die groter zijn dan 150.000 euro worden toegelicht in de basisbegroting.

A. Jaarverslag Gemeente Almelo 2024

1 Algemeen 1.1 Samenvatting Deze jaarverantwoording geeft inzicht in de beleidsmatige en financiële resultaten van de gemeente Almelo over het jaar 2024. Algemeen financieel beeld De jaarverantwoording 2024 laat een gerealiseerd resultaat zien van 28,9 miljoen euro positief. Dit is 1,9 miljoen euro voordeliger dan de raming in de begroting na wijziging. De begroting na wijziging bestaat hierbij uit het begrotingssaldo van de slotrapportage 2024 en de verwerking van de aandelenverkoop van Twence. De belangrijkste verschillen zijn: • De decembercirculaire 2024 van het gemeentefonds, die op 12 december 2024 is gepubliceerd, leidt tot een voordeel van 1,7 miljoen euro op het saldo van baten en lasten (RAAD-8678); • Verschillende mee- en tegenvallers leiden tot een voordeel van per saldo 200.000 euro. Resultaat Lasten Baten Saldo baten en lasten Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Saldo mutatie reserves Resultaat 2024

Begroting N/V na wijziging 393.427 -411.087 -17.660 20.449 -29.748 -9.298 -26.958

N V V N V V V

Realisatie N/V 2024

Verschil N/V

369.147 -395.763 -26.616 20.508 -22.770 -2.262 -28.878

-24.280 15.324 -8.956 59 6.977 7.036 -1.920

N V V N V V V

V N V N N N V

Programma Stedelijke Ontwikkeling In 2024 werd de position paper Twente 2050 aangeboden aan de 14 Twentse colleges en gemeenteraden als aanvulling op de Regionale Stedelijke Investeringsagenda 2030-2040 (RSIA). Mede naar aanleiding van het ruimtelijk bod van de drie Twentse steden en de Provincie Overijssel (RSIA) is Twente als zoekgebied voor potentiële verstedelijking na 2030 opgenomen in de kamerbrief Grootschalige woningbouw van 5 juni 2024. Twente is in het voorontwerp Nota Ruimte benoemd als gebied dat op termijn een groter aandeel kan krijgen in de landelijke verstedelijkingsopgaven. Tijdens het bestuurlijk overleg Leefomgeving (BOL) op 7 november 2024 hebben het Rijk en de regio (gemeenten, provincie, waterschap) afgesproken een integrale verstedelijkingsstrategie voor Twente op te stellen. De regionale samenwerking met de drie steden en provincie is uitgebreid met de andere elf Twentse gemeenten, het Waterschap en het Rijk. We werken intensief samen aan de Ruimtelijke Ontwikkel Strategie Twente (ROS), de verstedelijkingsstrategie voor Twente. Samen met de provincie heeft Almelo actief deelgenomen aan de Provada 2024, waar ideeën en kennis werden uitgewisseld met belangrijke partners in de stedelijke ontwikkeling. Er werd gestart met de contourennotitie omgevingsvisie voor Almelo, waarin de lange termijn opgave voor de stad worden meegenomen.

Tevens is er voortvarend gewerkt aan de gebiedsvisies Bornerbroek, Aadorp, Aalanderveld en Leemslagen. Deze komen in 2025 ter besluitvorming naar uw raad toe. Programma Zorg en Veiligheid In 2024 hebben we een subsidie ontvangen voor het project 'Vroegsignalering en opvolging: versterken buurtkracht'. De gemeente Almelo heeft zich aangesloten bij het Expertisenetwerk Licht Verstandelijke Beperking (LVB), wat heeft geleid tot de oprichting van een casuïstiektafel LVB. Het project Halt in de Wijk is succesvol van start gegaan in de Wierdensehoek, met 28 doorverwezen jongeren in 2024. De YouChoose-campagne tegen wapenbezit en -gebruik onder jongeren is gelanceerd, met workshops en evenementen die veel aandacht trokken. Daarnaast zijn er diverse acties ondernomen om het zelfbeschermend gedrag van inwoners, waaronder jeugd, op het gebied van digitale veiligheid te versterken, zoals de Twentse digitale veiligheidsweek. Twee succesvolle conferenties met alle partijen in zorg en veiligheid zijn georganiseerd, waarbij de nadruk lag op gezamenlijke verantwoordelijkheid en betere samenwerking tussen partners. Er is een impactanalyse van het Huis van Herstel uitgevoerd, die aantoont aan dat de maatschappelijke waarde substantieel is.

Tot slot is er een pilot voor specialistische Onafhankelijke Cliëntondersteuning gestart om inwoners met complexe problematiek en veiligheidsrisico's passende zorg en ondersteuning te bieden. 7

Programma Economie en Arbeidsmarkt Binnen dit programma is afgelopen jaar een visie vastgesteld voor de economische en ruimtelijke ontwikkeling van Almelo tot 2040. Tijdens de Week van de Ondernemer kwamen 250 ondernemers bijeen om elkaar te ontmoeten en te inspireren. Daarnaast werd het House of Skills geopend, een leer- en experimenteercentrum voor leerlingen en studenten die zich willen ontwikkelen in de voeding- en procestechniek. De activiteiten van de Stichting Ontdek High Tech Almelo werden uitgebreid naar heel Twente met financiële steun van de Twente Board. Tot slot, kende het actieprogramma Water & Vrije Tijd in Almelo een uitstekende start met enkele concreet uitgevoerde acties, zoals het elektrificeren van de platbodem ‘Stad Almelo II’. Programma Klimaat en Milieu In 2024 heeft Almelo, samen met Enschede, Hengelo, de woningcorporaties en het ministerie van Binnenlandse Zaken, de Renovatiedeal Twente ondertekend. Het doel is om energiearmoede in de Twentse steden aan te pakken door samenwerking en het delen van ervaringen. Veel inwoners hebben gebruik gemaakt van gemeentelijke ondersteuning voor het verduurzamen van hun woning, zoals de fixbrigade, bouwadviseurs, energiecoach en isolatiesubsidie. In januari 2024 werd het addendum Duurzame Energieladder vastgesteld, wat helpt bij het bevorderen van lokaal eigendom bij de opwekking van duurzame energie.

Het aantal zonnepanelen op particuliere daken in Almelo is de afgelopen jaren fors gestegen van 3.375 in 2019 naar 12.224 in 2024. Er stappen gezet richting een aardgasvrije warmteoplossing voor Aalderinkshoek. Tevens hebben haalbaarheidsonderzoeken aangetoond dat een rendabele businesscase mogelijk is voor het leveren van restwarmte van Urenco aan bedrijven en omliggende woonwijken. In maart 2024 tekende Almelo de intentieverklaring "Biobased (ver)bouwen in Twente" samen met de Twentse Bouwboeren. Deze verklaring ondersteunt de ambitie om te bouwen met biobased materialen. Verder werd een kennisevent voor ondernemers georganiseerd om meer te leren over circulaire plastics en circulaire bedrijfsmodellen voor plastics en kunststoffen, wat goed werd bezocht met 100 deelnemers. Programma Sociaal en Vitaal In de zeven maanden waarin het Tejo-huis actief was in 2024, zijn er 376 jongeren bereikt, wat meer dan het dubbele is van de verwachte hoeveelheid. 48 jongeren hebben bovendien individuele begeleiding ontvangen en hadden hierna geen geïndiceerde zorg meer nodig. Om preventief werken te intensiveren, is binnen het wijkteam een coach gestart met een outreachende aanpak gericht op veerkrachtversterking. De effectiviteit hiervan wordt gemonitord door Hogeschool Saxion, die metingen uitvoert en de impact onderzoekt.

De ontmoetingsplek op ’t Groenedael heeft een vast prieel gekregen voor de ontmoeting van onze inwoners. Door de groei in het aantal gastheren/gastvrouwen en de uitbreiding van openingstijden komen we tegemoet aan de langzaam groeiende groep deelnemers. In alle wijken is een buurtsportwerker actief. Daarnaast zijn activiteiten ondersteund die op wijkniveau de vitaliteit van inwoners bevorderen. Zo werd een buurtrestaurant en fitkookclub in De Riet ondersteund en werden ouderen die gebruik wilden maken van de motoriekroute in het Schelfhorstpark, zo nodig ondersteund door een fysiotherapeut. Tijdens het eerste Almelose congres Vroeg erbij waren 300 jeugdprofessionals aanwezig die werken met kinderen van 10 maanden tot 7 jaar. Door de grote opkomst en het brede aanbod van onderwerpen (Opvoeden & Opgroeien; Gezondheid & Bewegen; Taal & Leesplezier) zijn de doelen kennis & expertise uitwisselen ruimschoots gehaald. Het project Steunouders is gestart in oktober 2024. Dit is een voorliggende voorziening waarbij informele ondersteuning wordt geboden aan kinderen en ouders.

Plan Leefbare Wijken en Dorpen In de wijken Windmolenbroek en Sluitersveld is een pilot gestart met het digitale platform voor bewonersinitiatieven ‘Almelo Buurt Samen’. Huishoudens in deze wijken kregen twee keer een voucher om te schenken aan één van de initiatieven op de website. Door de uitgifte van deze vouchers worden inwoners op een laagdrempelige manier betrokken bij het besteden van een deel van de wijkbudgetten. In 2024 zijn 61 initiatieven op de site gezet, waarvan 44 uitgevoerd zijn of worden. De jaarplannen 2023-2024 behorend bij de wijkopgave 2023-2026 zijn uitgevoerd samen met inwoners en partners in de verschillende wijken. Voor 2025-2026 zijn nieuwe jaarplannen opgesteld, inclusief een terugblik op 2023-2024. We hebben gewerkt aan het per 1 januari 2025 overnemen van exploitatie en beheer van zes wijkaccommodaties die in exploitatie en beheer bij Accres Almelo waren. In verschillende wijken hebben we een aanpak van onderop geïmplementeerd, waarbij we de talenten en kwaliteiten van de bewoners centraal stellen en vanuit hier verder bouwen. Dit heeft geleid tot actieve bewonersnetwerken die bijdragen aan de leefbaarheid en sociale cohesie in hun buurt. Samen met de gemeenten Enschede en Hengelo is de BuurtBarometer ontwikkeld. Deze werd in november 2024 gelanceerd.

Doordat de drie gemeenten nu exact dezelfde indicatoren gebruiken, kunnen we wijken in de verschillende steden met elkaar vergelijken. Naast de individuele indicatoren zijn per wijk en buurt urgentiescores berekend. Ook deze scores zijn voor de drie gemeenten op dezelfde wijze berekend en dus vergelijkbaar.

1.2 Resultaat

1.2.1 Samenvatting • •

Het gerealiseerde resultaat over 2024 is 28,9 miljoen euro voordelig. Het positieve resultaat wordt voor ongeveer 22,8 miljoen euro veroorzaakt door incidentele baten en lasten. Na correctie van de incidentele baten en lasten resteert een structureel resultaat van 6,0 miljoen euro voordelig.

1.2.2 Gerealiseerd resultaat Onderstaande tabel geeft inzicht in het gerealiseerd resultaat dat bestaat uit het saldo van baten en lasten en het saldo van de reserve mutaties. Resultaat

Begroting na N/V wijziging

Realisatie N/V 2024

Verschil N/V

Lasten

393.427

369.147

-24.280

Baten

-411.087

-395.763

15.324

Saldo baten en lasten

-17.660

-26.616

-8.956

Stortingen reserves

20.449

20.508

Onttrekkingen reserves

-29.748

-22.770

6.977

Saldo mutatie reserves

-9.298

-2.262

7.036

Resultaat 2024

-26.958

-28.878

-1.920

Bedragen x 1.000 euro Toelichting gerealiseerd resultaat 2024 Het gerealiseerde resultaat over 2024 is 28,9 miljoen euro voordelig. Dit resultaat bestaat uit twee delen: • Het saldo van gerealiseerde baten en lasten exclusief mutatie reserves is 26,6 miljoen euro voordelig. Ten opzichte van de begroting na wijziging is de afwijking 9,0 miljoen euro positief. • Het saldo van de gerealiseerde reserve mutaties is 2,3 miljoen euro voordelig. Ten opzichte van de begroting na wijziging is de afwijking 7,0 miljoen euro nadelig. Saldo van baten en lasten De belangrijkste verklaringen voor het voordeel van 9,0 miljoen euro op het saldo van baten en lasten ten opzichte van de begroting na wijziging: • De door het Rijk ontvangen middelen voor opvang van Oekraïense vluchtelingen leiden tot een voordeel van 1,8 miljoen euro op het saldo van baten en lasten. • De decembercirculaire 2024 van het gemeentefonds, die op 12 december 2024 is gepubliceerd, leidt tot een voordeel van 1,7 miljoen euro op het saldo van baten en lasten (RAAD-8678); • De meerjarige incidentele projecten resulteren per saldo in een voordeel van 7,0 miljoen euro ten opzichte van de begroting. Bij deze meerjarige incidentele projecten kan het jaar van begroten namelijk afwijken van het jaar van realisatie.

Gedurende de looptijd van het project zijn er elk jaar voor- of nadelen op het project die over de looptijd per saldo nul zijn. • In 2024 is per saldo het verschil op het Sociaal domein nihil. Saldo reservemutaties Bij het saldo van de reservemutaties is er een nadeel ten opzichte van de begroting na wijziging van 7,0 miljoen euro. Dit nadeel is opgebouwd uit hogere stortingen van 59.000 euro en lagere onttrekkingen dan begroot van 7,0 miljoen euro. De reserveonttrekkingen zijn 7,0 miljoen euro lager dan begroot, omdat er minder kosten zijn gemaakt voor meerjarige incidentele projecten. Bij deze meerjarige incidentele projecten kan het jaar van begroten namelijk afwijken van het jaar van realisatie. Gedurende de looptijd van het project zijn er elk jaar voor- of nadelen op het project die over de looptijd per saldo nul zijn.

Structureel resultaat Het gerealiseerde resultaat van het saldo van baten en lasten is 28,9 miljoen euro voordelig. Hiervan komt een saldo van 22,8 miljoen euro vanuit de incidentele baten en lasten en een saldo van 6,0 miljoen euro vanuit structurele baten en lasten. Toelichting verschil Het resultaat is 1,9 miljoen euro voordeliger dan de raming in de begroting na wijziging. De belangrijkste verschillen zijn: • De decembercirculaire 2024 van het gemeentefonds, die op 12 december 2024 is gepubliceerd, leidt tot een voordeel van 1,7 miljoen euro op het saldo van baten en lasten (RAAD-8678); • Verschillende mee- en tegenvallers leiden tot een voordeel van per saldo 200.000 euro.

1.2.3 Resultaatbestemmingen In onderstaande tabel staan de resultaatbestemmingen waarvoor bij deze jaarverantwoording instemming wordt gevraagd. Via de slotrapportage 2024 is reeds een bedrag van 1,1 miljoen euro overgeheveld naar 2025. Te bestemmen resultaat

Bedrag

Resultaat jaarrekening 2024

-28.878

Totaal te bestemmen resultaat

-28.878

Bedragen x 1.000 euro

Resultaatbestemming

Omschrijving

Bedrag

Bestemmingsreserve Stadsontwikkeling

Dotatie aan bestemmingsreserve Stadsontwikkeling

18.729

Bestemmingsreserve Sociaal domein

Dotatie aan bestemmingsreserve Sociaal domein

9.500

Decembercirculaire 2024 - Energiebeleid

Dotatie aan reserve overlopende werken. In 2025 een ophoging van de lasten op hoofdtaakveld Volksgezondheid en milieu

387

Algemene reserve

Dotatie aan de algemene reserve

262

Totaal resultaatbestemming

28.878

Bedragen x 1.000 euro

Bestemmingsreserve Stadsontwikkeling 18,729 miljoen euro. Voorgesteld wordt om de eenmalige baat vanuit de verkoop van alle aandelen Twence toe te voegen aan de bestemmingsreserve Stadsontwikkeling. Door de toevoeging aan de reserve en door de koppeling aan de door de raad gewenste Stedelijke Investeringsagenda wordt op deze wijze een belangrijke bijdrage aan de realisatie van de Uitvoeringsagenda Stadsontwikkeling geleverd. Door te investeren in een stad in balans worden ook de sociale staat en de leefbaarheid van de stad verstrekt, hetgeen van essentieel belang is voor het zijn van een krachtige toekomstbestendige stad. Deze ambitie vraagt echter ook om (mede)financieringsmogelijkheden vanuit de gemeente voor het financieren van onrendabele toppen en co-financiering in bijdragen van derden. Voorgesteld wordt om 18,729 miljoen euro toe te voegen aan de reserve Stadsontwikkeling die per 31 december 2024 27,2 miljoen euro bedraagt. Dit betekent dat deze reserve toeneemt naar 45,9 miljoen euro. Bestemmingsreserve Sociaal domein 9,5 miljoen euro. Een bedrag van 9,5 miljoen euro toe te voegen aan de bestemmingsreserve sociaal domein. Bij de begroting 2025 is aangegeven dat de uitwerking van besparingsmogelijkheden vooral binnen het sociaal domein ligt. Besparingsmaatregelen in het sociaal domein zullen vaak meerdere jaren nodig hebben om effect te sorteren.

Daarnaast zullen voor de implementatie van maatregelen vaak incidentele uitgaven nodig zijn. Voorgesteld wordt om 9,5 miljoen euro toe te voegen aan de reserve sociaal domein. Per 31 december 2024 bedraagt deze reserve 11,4 miljoen euro. Dit betekent dat deze reserve toeneemt naar 20,9 miljoen euro. Om de jaarschijf 2025 structureel sluitend te hebben, is bij de begroting 2025 een aantal aanvullende maatregelen opgenomen. Indien er -als aanvullende maatregel- uit de algemene reserve een onttrekking zal worden gedaan, zal de algemene reserve voor het gelijke bedrag worden aangevuld vanuit de reserve sociaal domein. 11

Decembercirculaire 2024 Toekomstbestendig maken Energiebeleid, 387.000 euro. Voor de taken op het gebied van het voorkomen van netcongestie, zoals het versnellen van de aanleg van infrastructuur, het bij elkaar brengen van vraag en aanbod van energie via een stimuleringsprogramma energiehubs en het ondersteunen van bedrijven bij hun verduurzaming, heeft het ministerie van Klimaat en Groene Groei middelen beschikbaar gesteld. Voorgesteld wordt om 387.000 euro vía de bestemmingsreserve overlopende werken over te hevelen naar 2025, in verband met het niet meer in 2024 aan kunnen wenden van deze bij de decembercirculaire 2024 verkregen middelen. Algemene reserve, 262.000 euro. Het restant van het gerealiseerd resultaat wordt toegevoegd aan de algemene reserve en maakt onderdeel uit van het weerstandsvermogen dat dient ter dekking van risico's.

2 Programmaverantwoording 2.1 Programmaplan In het programmaplan wordt verantwoording afgelegd over de doelen en beleidsprestaties zoals vastgelegd in de programmabegroting 2024.

2.1.1 Programma Stedelijke ontwikkeling 2.1.1.1 Meerjarige programmaopgaven Algemeen Voor de zomer 2022 is er een nieuw akkoord opgesteld, 'Samen bouwen aan kansen voor iedereen'. De keuze voor een programma Stedelijke ontwikkeling kwam destijds niet uit de lucht vallen. Het is een weloverwogen besluit. Almelo is namelijk aan het veranderen. Het programma heeft drie belangrijke strategische doelen: 1. 2. 3.

Kwalitatief aantrekkelijke stad Netwerken en positionering Kennis en professionalisering

De basis van deze doelen is gelegd in de totstandkoming van de eenheid Stedelijke ontwikkeling in 2023 met bijbehorende personele versterking, die de verschillende activiteiten uit het programma oppakken en tot uitvoering brengen, zoals de verdere uitwerking en realisatie van de prioritaire gebieden vanuit de uitvoeringsagenda. Daarnaast is de Regionale Stedelijke Investeringsagenda 2030-2040 (RSIA) samen met de gemeente Enschede, Hengelo en de provincie Overijssel opgesteld. Deze ontwikkelingen zijn een aanleiding om het programma verder te brengen en een verdiepingsslag te slaan in de strategische doelen die opgesteld zijn. Borging in de eenheid Stedelijke ontwikkeling Doordat de eenheid Stedelijke ontwikkeling nu staat, zijn een groot deel van de operationele doelen en bijbehorende inspanningen geland in de eenheid. De verantwoording van de werkzaamheden zal ook door de eenheid Stedelijke ontwikkeling worden gedaan.

2.1.1.1.1 Kwalitatieve aantrekkelijke stad Strategisch doel: Het realiseren van een veerkrachtigere, gezondere en inclusievere stad voor onze huidige en nieuwe inwoners en bedrijven, waarin we strategische keuzes maken die aansluiten bij de stedelijke, regionale en nationale opgave die we verwerken in de verstedelijkingsstrategie voor Twente. Hiermee versterken we onze regionale en nationale functie en bouwen we verder aan onze toekomst als aantrekkelijke stad voor onze bestaande en toekomstige inwoners, bedrijven en bezoekers. Wat hebben we gedaan? Wat hebben we bereikt? Activiteiten 2024

Omschrijving

Toekomst van Twente 2030-2050

Na het opstellen van de Regionale Stedelijke Investeringsagenda (RSIA) in 2023, is in 2024 bestuurlijk de wens uitgesproken om de ambities voor de steden te verbreden met een position paper voor heel Twente, met daarin de ambities voor Twente. Ook vanuit de provincie en het Rijk werd aangegeven dat verbreding naar de regio Twente wenselijk is. In september is de position paper Twente 2050 aangeboden aan de 14 Twentse colleges en gemeenteraden.

Verstedelijkingsstrategie Twente (ROS Twente)

Mede naar aanleiding van het ruimtelijk bod van de drie Twentse steden en de Provincie Overijssel (RSIA) in 2023 is Twente als zoekgebied voor potentiële verstedelijking na 2030 opgenomen in de kamerbrief Grootschalige woningbouw van 5 juni 2024.

Activiteiten 2024

Omschrijving Twente is in het voorontwerp Nota Ruimte benoemd als gebied dat op termijn een groter aandeel kan krijgen in de landelijke verstedelijkingsopgaven. Tijdens het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (BOL) op 7 november 2024 hebben het Rijk en de regio (gemeenten, provincie, waterschap) afgesproken een integrale verstedelijkingsstrategie voor Twente op te stellen. De verstedelijkingsopgave moet aansluiten op een te maken economische ontwikkeling. Er wordt vanuit het Rijk nog ruimte voorzien binnen het regionale mobiliteitssysteem. De verstedelijkingsstrategie bevat een integraal perspectief waar onder andere energie, waterbeschikbaarheid, klimaatadaptatie, defensie en groen in en om de stad ook worden meegenomen (Bron: BOL besluit 7 november 2024). De verstedelijkingsstrategie wordt gemaakt in samenwerking met 14 Twentse gemeenten, de Provincie Overijssel, het Waterschap Vechtstromen en het Rijk. Er wordt zo invulling gegeven aan de afspraak om te komen tot een integrale verstedelijkingsstrategie voor Twente. We doen dit onder de naam: Ruimtelijke Ontwikkelstrategie Twente (ROS Twente).

Economisch Ruimtelijke Visie

Contourennotitie omgevingsvisie Almelo

Op 23 april 2024 heeft de gemeenteraad de Economisch Ruimtelijke Visie (ERV) vastgesteld. Deze visie schetst de economische en ruimtelijke ontwikkeling van Almelo richting 2040, met als doel een gezond economisch klimaat te creëren. Verantwoording is terug te vinden bij het Programma Economische Zaken onder het punt Ontwikkelen van een economische-ruimtelijke visie. De huidige omgevingsvisie van Almelo is vastgesteld in 2020. Almelo staat voor een aantal (langjarige) opgave en ambities die integraal afgewogen moeten worden. De huidige omgevingsvisie kan daarom wel een update gebruiken. In 2024 is gestart met een contourennotitie omgevingsvisie. Door inventarisering van bestaand beleid en bestaande strategische plannen wordt in beeld worden gebracht welke direct of indirect invloed hebben op de fysieke leefomgeving en waar de omgevingsvisie op ingericht zal worden. Daarnaast zal in het proces van de contourennotitie aandacht besteed worden om gevoel aan de bal te krijgen bij de opgave die er voor de regio Twente liggen. Zo wordt onderzocht welke bijdrage Almelo kan en wil doen aan de ambities voor Twente en de nationale opgave met betrekking tot o.a. woningbouw. Uiteindelijk zal dit leiden tot concrete beleidsdocumenten, programma’s en acties onder de omgevingsvisie.

2.1.1.1.2 Netwerken en positioneren Strategisch doel: We zetten in op een nog stevigere positie in de samenwerking met onze strategische partners in de regio, het Rijk en positie binnen het ruimtelijk domein. We bouwen aan een stad met een duidelijker en meer onderscheidend profiel in regio en zullen dit ook uitdragen in onze omgevingsvisie. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Activiteiten 2024

Profilering Almelo

In de RSIA en position paper is door Almelo al richting gegeven aan de bijdrage die geleverd kan worden aan de verstedelijkingsstrategie voor Twente. De basis hiervan wordt nu al gelegd in onze spoorzone en andere prioritaire gebieden. De komende periode wordt de bijdrage van Almelo verscherpt in de ROS Twente (verstedelijkingsstrategie) en de omgevingsvisie voor Almelo. In 2024 is een start gemaakt met de contourennotitie omgevingsvisie voor Almelo, waarin de profilering van Almelo wordt aangescherpt en de ambities worden onderzocht. Stedelijke Ontwikkeling en Bereikbaarheid is één van de drie strategische kernlobbydossiers van de steden Almelo, Hengelo en Enschede.

Lobby Stedelijke Ontwikkeling en bereikbaarheid

Het opstellen van de RSIA en position paper en sterke lobby op deze onderwerpen hebben ervoor gezorgd dat we niet alleen in gesprek zijn met het Rijk, maar ook samenwerken aan een verstedelijkingsstrategie voor Twente (zie ook de alinea Verstedelijkingsstrategie Twente (ROS Twente). In december 2024 zijn we gestart met een kick off sessie met een groep Rijksambtenaren van MinVRO, MinIenW, MinEZK en MinOCW die hiervoor speciaal naar Twente afreisden. We waren een witte vlek op de kaart, maar werken nu actief met het Rijk aan gezamenlijke opgaven. Naast dat we de samenwerking met het Rijk hebben opgepakt, zijn we ook actief op zoek gegaan naar de samenwerking met onze buurgemeenten.

Provada 2024

Afgelopen zomer waren we aanwezig op de Provada, de grootste vastgoedbeurs van Nederland, waar we een bijdrage mochten leveren bij de stand van het Rijksvastgoedbedrijf. Wethouder Maathuis nam deel aan het plenaire gesprek aan tafel over o.a. de Versnellingstafels van BZK.

2.1.1.1.3 Kennis en professionalisering Strategisch doel: We zetten in op een nog stevigere positie in de samenwerking met onze strategische partners in de regio, het Rijk en positie binnen het ruimtelijk domein. We bouwen aan een stad met een duidelijker en meer onderscheidend profiel in regio en zullen dit ook uitdragen in onze omgevingsvisie. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Activiteiten 2024

Profilering Almelo

Lobby Stedelijke Ontwikkeling en bereikbaarheid

Provada 2024

2.1.1.2 Wat heeft het gekost? Programma Stedelijke ontwikkeling

Beschikbaar

Werkelijk

Jaar 2023

400

Jaar 2024

400

Jaar 2025

400

Jaar 2026

400

Totaal

1.600

Bedragen x 1.000 euro

Programmamiddelen De programmamiddelen zijn voor vier jaar beschikbaar gesteld. De werkelijke uitputting kan gedurende de periode 2023-2026 plaatsvinden. Naar verwachting wordt het volledige programmabudget gedurende de resterende programmaperiode uitgegeven.

2.1.1.3 Indicatoren

Bron: CBR, voor de gemeente Almelo komt dit neer op groei van 5,9 per 1000 inwoners

Bron: Socrates 2024, betreft cijfers Nederland.

Bron: Atlas Research.nl

Bron: CBR

Bron: Provincie Overijssel

Bron: Ontwikkeling binnenstad Almelo. Cijfers van ”De beste binnenstad”.

2.1.1.4 Prioritaire opgaven Stedelijke Ontwikkeling Uitvoeringsagenda Stadsontwikkeling In 2024 is er verder gebouwd aan een professionele en efficiënte eenheid Stedelijke Ontwikkeling. De activiteiten die voortvloeien uit de opgaven zijn ondergebracht in diverse projecten en ontwikkelingen, hieronder beschreven. Binnenstad Een binnenstad die verbindt en verrast. Een sterke binnenstad realiseren gaat over het compacter maken van het kernwinkelgebied, het vergroten van de aantrekkelijkheid van het centrum, hoogstedelijk wonen en het versterken van het water en groen. In 2018 is door verschillende partijen uit de stad samen een Koers voor de Binnenstad opgesteld. Een koers, waarbij gekozen is om te investeren in onze binnenstad, te kiezen voor de centrumfunctie van Almelo in Noordwest Twente, te kiezen voor een nieuwe kaart voor de binnenstad met gebiedsprofielen die elk hun eigen kracht en karakter hebben en dit samen te doen met de ondernemers, vastgoedeigenaren, investeerders en inwoners. Afgelopen jaar zijn weer belangrijke stappen gezet om uitvoering te geven aan de koers. Stadskade In 2024 heeft het college de uitgangspunten en de vervolgopdracht voor de Stadskade vastgesteld, waardoor de volgende fase kan worden ingegaan: het opstellen van een stedenbouwkundig programma van eisen, het uitvoeren van haalbaarheidsstudies en het ontwikkelen van een stedenbouwkundig plan.

In september 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met de volgende fase en hiervoor een voorbereidingskrediet toegekend. Daarnaast heeft de gemeenteraad de motie ‘het Vlaggenschip van Almelo’ aangenomen. Een stedenbouwkundig bureau is geselecteerd om, in samenwerking met het projectteam, het stedenbouwkundig plan op te stellen. Fietsparkeren in de binnenstad De gemeenteraad heeft in november 2024 ruim 1 miljoen euro beschikbaar gesteld voor een pilot van twee jaar om fietsparkeren in de binnenstad te verbeteren. Deze investering maakt veilig fietsparkeren mogelijk en wordt gecombineerd met aanpassingen in de openbare ruimte, betere communicatie over fietsparkeermogelijkheden en intensievere handhaving. Deze maatregelen moeten het gebruik van de fiets stimuleren en bijdragen aan een gebruiksvriendelijke en duurzame aanpak van fietsparkeren. Stimuleringsfonds en vastgoedregisseur Het netto percentage leegstaande panden binnen het werkingsgebied van de leegstandsverordening lag in 2024 tussen de 10% en 12%, een lichte stijging ten opzichte van 2023. Dit benadrukt de noodzaak van maatregelen en samenwerking om verdere leegstand tegen te gaan en herbestemming te stimuleren. Hiervoor is een vastgoedregisseur binnenstad actief. Hij speelt een centrale rol in de communicatie met vastgoedeigenaren over leegstaande panden.

Dit omvat gesprekken over de leegstandsproblematiek, mogelijke tijdelijke invullingen, transformatieopties en beschikbare subsidieregelingen zoals het Stimuleringsfonds. Binnen het Stimuleringsfonds zijn de gevelsubsidie, het transformatiefonds, de vestigingssubsidie, de verplaatsingssubsidie en de startsubsidie samengebracht. In 2024 sluit de besteding (voorlopige toekenningen) van het Stimuleringsfonds aan bij de geplande jaarlijkse verdeling van het totale budget wat de populariteit en het belang van het fonds benadrukt. Groot Gravenkwartier Drie panden hebben een Startbouwimpuls ontvangen vanuit het Rijk om de transformatie van winkelpanden naar woningen mogelijk te maken. Twee panden zijn eind 2024 gestart met de bouw. Het derde pand volgt in 2025. Daarnaast is één winkelpand getransformeerd naar woningen en is eind 2024 de subsidie Impulsaanpak Winkelgebieden toegekend voor de realisatie van woningbouw op een drietal locaties binnen het Groot Gravenkwartier, de herinrichting van de Hagengracht en een nieuwe voorgevel voor het Hofkeshuis. Momenteel wordt er nog met diverse eigenaren gesproken over transformatie dan wel opknappen van panden. De herinrichting van de Grotestraat Noord en Kerkstraat is gestart in 2024. Door de onverwachte hoeveelheid werkzaamheden van de nutsbedrijven en later diverse archeologische vondsten heeft het project enige vertraging opgelopen.

Oplevering wordt in april 2025 verwacht.

Visie openbare ruimte binnenstad Nu de openbare ruimte in de Grotestraat Noord is heringericht wenst het college ook de kwaliteit van rest van de openbare ruimte in de binnenstad op te waarderen en (beter) aan te laten sluiten bij het beoogde gebruik en de sferen van de kwartieren. Hiervoor is het noodzakelijk om een visie op te laten stellen, waarmee de Koers wordt doorontwikkeld, specifiek voor de openbare ruimte. Deze visie moet draagvlak hebben bij de ondernemers, de bewoners, de vastgoedeigenaren en de gebruikers van het gebied. De visie gaat een stevige basis vormen voor de herinrichtingsontwerpen voor de kwartieren in de binnenstad voor de komende 10 tot 15 jaar. De uitgangspunten waaraan deze visie moet voldoen zijn in oktober 2024 vastgesteld door het college. In 2025 wordt de visie gemaakt door een extern bureau, samen met de diverse interne en externe stakeholders in de stad. Binnenstadsmanagement In september 2024 heeft het college besloten over het zogenaamde gastvrij parkeren, waarbij de bezoeker aan de binnenstad 2 uur gratis kan parkeren op donderdag, vrijdag en zaterdag in de parkeergarages in de binnenstad (P1, P2, P3, P9 en P14). De maatregel is ingegaan op 3 oktober 2024 en zal maximaal tot eind 2026 duren. De geluiden vanuit de bezoeker aan de stad zijn positief.

De communicatie en marketing is verzorgd door winkeliersvereniging Centrum Almelo Aktief (CAA) waarbij het gastvrij parkeren breed in de regio moest worden weggezet en waarbij aangesloten diende te worden bij de nieuwe citymarketing van de stad. Vanuit het totale budget van 1,2 miljoen euro is hiervoor jaarlijks 30.000 euro beschikbaar. De samenwerking in de binnenstad is in 2024 verder versterkt. De binnenstadmanager (die door de gemeente en CAA wordt betaald) heeft zich actief ingezet voor samenwerking tussen verschillende partijen en inmiddels is er een structureel overleg met Almelo Events, Sportbedrijf en de gemeente. De ontwikkeling van het citymarketingconcept heeft ook bijgedragen aan nadere samenwerking en het concept is inmiddels geïntroduceerd. Uit onderzoek van Atlas (atlas voor gemeenten), het koopstromenonderzoek en de binnenstadspeiling blijkt dat de binnenstad ondanks dat er al veel gebeurd is, toch extra aandacht behoeft. De wens is om de binnenstad professioneler te organiseren, eind 2024 is hiervoor een opdracht geformuleerd en deze zal in 2025 ter besluitvorming aan het college worden voorgelegd. Omgevingsplan Binnenstad Om de wijziging van het omgevingsplan voor de Binnenstad voor te bereiden is een voorbereidingsbesluit genomen. Deze geldt t/m 27 juni 2025.

Hiermee worden ongewenste ontwikkelingen voorkomen en kan met een omgevingsvergunning medewerking worden verleend aan ruimtelijke ontwikkelingen die passen binnen de Koers voor de Binnenstad (en de uitwerkingen daarvan). Er is een start gemaakt met de voorbereiding van de wijziging van het omgevingsplan en er is een risicoanalyse opgesteld ten aanzien van het wegbestemmen van bepaalde bestemmingen. Voor de beleidsterreinen detailhandel en horeca worden nieuwe beleidsuitgangspunten geformuleerd. Daarnaast is het nog te prematuur om een volwaardig omgevingsplan op te stellen (landelijk verschijnsel), waardoor uitvoering wordt gegeven aan TAM-omgevingsplannen. Dit levert extra werkzaamheden op, aangezien deze omgezet dienen te worden naar volwaardige omgevingsplannen. Dit zijn redenen dat er nogmaals een voorbereidingsbesluit genomen zal moeten worden als het huidige voorbereidingsbesluit afloopt. Almelo Centraal In januari 2024 is de Ontwikkelvisie Almelo Centraal unaniem vastgesteld door de gemeenteraad. Hiermee is de basis gelegd voor het bouwen van 1.000 nieuwe woningen, hightech en cultuur rondom een vernieuwd station (kernwaarde Intens). Met daarbinnen een woning voor elke portemonnee (kernwaarde Divers). En dat in een gebied dat draait om stedelijk leven met het landschap om de hoek (kernwaarde Grenzeloos).

Met deze visie kan Almelo de komende jaren sturen op de gewenste kwaliteit van de herontwikkeling van het Spoorzone-gebied. Ook is een uitvoeringsstrategie uitgewerkt met als doel om samen de ambities uit de ontwikkelvisie waar te maken. Na vaststelling van de visie, is de uitwerking per ontwikkelgebied (Westerdok, Achter de Molen en Kerkelanden) opgepakt. Ook is gestart met de uitwerking van een visie voor het Kanaalpark en een integrale studie naar de toekomstige Intercityknoop. Deze studies lopen door in 2025, wanneer ook de uitgewerkte plannen voor de ontwikkelgebieden worden opgeleverd. Er zijn circa 20 werkateliers en 3 participatiemomenten in Westerdok, Achter de Molen en Kerkelanden georganiseerd. In de ateliers zijn door het gemeentelijk team, met hulp van een stedenbouwkundig bureau, samen met ontwikkelaars, woningcorporaties, ondernemers, inwoners en maatschappelijke organisaties de plannen voor de ontwikkelgebieden verder uitgewerkt. Daarnaast zijn in het kader van de gebiedsontwikkeling verschillende panden in Westerdok en Achter de Molen aangekocht, waarvoor de gemeenteraad voorkeursrecht had gevestigd. En zijn in 2024 meerdere succesvolle subsidieaanvragen bij het Rijk gedaan.

Zo is voor Westerdok 2,47 miljoen euro, voor Achter de Molen 1,08 miljoen euro en voor Kerkelanden 5,08 miljoen euro aan subsidie toegekend om daarmee de onrendabele aspecten van de gebiedsontwikkeling (deels) te dekken. Diverse subsidieaanvragen zijn ingediend in het kader van de Woningbouw Impuls (WBI) en Vokshuisvestingsfonds (VHF). 22

Herstructurering Nieuwstraatkwartier en Ossenkoppelerhoek Voor de prioritaire gebieden is in 2023 een wijkscan opgesteld waarin de kansen voor een integrale herstructureringsaanpak per wijk in beeld zijn gebracht. Daarop voortbouwend wordt tezamen met de woningbouwcorporaties een ontwikkelingsstrategie opgesteld. Door het opstellen van een wijkscan hebben we meer inzicht in de situatie en (koppel)kansen per wijk, zodat we gericht een ontwikkelingsstrategie kunnen opstellen. Voor Nieuwstraatkwartier en Kerkelanden wordt dat in samenhang met de gebiedsontwikkeling van de Spoorzone (Almelo Centraal) opgesteld. Voor Ossenkoppelerhoek is een zelfstandige herstructureringsaanpak opgesteld. Nieuwe woonlocaties en woningbouw op ontwikkellocaties De gebiedsvisies Aalanderveld en Leemslagen zijn verder uitgewerkt. De concept gebiedsvisies zijn tijdens inloopavonden getoond en toegelicht. Op basis van ontvangen reacties zijn waar mogelijk aanpassingen doorgevoerd. De gebiedsvisie Aalanderveld is opgewerkt naar een eindversie. De uitwerking van de gebiedsvisie Leemslagen is vertraagd als gevolg van keuzes rond de inpassing van een verdeelstation van TenneT. De uitwerking van de twee gebiedsvisies voor de dorpen Aadorp en Bornerbroek is opgepakt. Aan de hand van twee participatieprocessen hebben informatieavonden met dorpsbewoners plaatsgevonden.

De beide gebiedsvisies zijn zover gevorderd dat de besluitvorming kan worden voorbereid. XL Businesspark 2 In 2024 zijn het omgevingsplan (inclusief de MER) en het grondexploitatieplan voor bestuurlijke besluitvorming gereed gemaakt. Dat heeft geleid tot vaststelling van de plannen door het college op 17 december 2024 en het aanbieden van de plannen aan de raad voor vaststelling in de vergadering van 4 februari 2025. Gedurende het jaar is gewerkt aan het uitwerken van de onderliggende rapportages en de noodzakelijke voorbereidende bestuurlijke besluitvorming, zoals besluitvorming door college over de locatiekeuze, over de notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) en over het participatieplan. Daarnaast is de MER voorgelegd aan de Commissie MER, is het ontwerpplan in het najaar ter inzage gelegd en is het participatietraject doorlopen. De resultaten van de advisering van de Commissie MER, de resultaten uit de inspraak en uit het participatietraject, zijn samen met de uitkomsten van de onderzoeken verwerkt in de eindrapporten.

2.1.2 Programma Sociaal en Vitaal 2.1.2.1 Meerjarige programmaopgaven We zijn halverwege de programmaperiode. Nadat we het eerste jaar 2023 vol enthousiasme zijn begonnen, hebben we ook in 2024 op volle kracht doorgewerkt samen met al onze partners (intern en extern) aan het bereiken van onze strategische doelen. Veel activiteiten zijn ontwikkeld en gerealiseerd.

2.1.2.1.1 Mentaal veerkrachtige inwoners Strategisch doel 1: Onze kwetsbare inwoners redden zich beter met minder hulp van de overheid en ze zijn mentaal weerbaarder en veerkrachtiger. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Activiteiten 2024 Omschrijving Mentaal Gezond Almelo – het ecosysteem mentale gezondheid

Communicatie over mentale weerbaarheid

Implementeren actieplan eenzaamheidsbestrijding samen met KomErbij Almelo.

In Almelo werken we aan een ecosysteem mentale gezondheid. We ontwikkelen een andere manier van (samen)werken en een betere verbinding tussen het sociaal- en (geestelijke) gezondheidsdomein. Naast de formele ggz-behandelingen is in het ecosysteem mentale gezondheid veel meer plaats voor (online) zelfhulp, informele zorg en ervaringsdeskundigheid. Al deze vormen van ondersteuning hangen met elkaar samen en beïnvloeden elkaar. Net als een ecosysteem in de natuur, waarin alle organismen met elkaar verbonden zijn. Mentaal gezond worden en blijven zien we als een gedeelde verantwoordelijkheid van inwoners en professionals. Hiermee worden inwoners van Almelo beter en eerder geholpen als ze psychisch vastlopen. Een regiegroep is gevormd met vertegenwoordiging vanuit Dimence, Menzis, Federatie Eerstelijnzorg Almelo, Mens door Mens, Avedan en Tactus. Het is een coalitie waarin de gemeente een gelijkwaardige partner is. De deelnemers van deze coalitie hebben hun commitment gegeven op een gezamenlijke bestuursopdracht. De projectleiding is ondergebracht bij de Twentse koers. De projectleiders zijn gestart met ingang van 1 april 2024. Inmiddels zijn er 3 onderwerpen in veranderateliers verder uitgewerkt. Het gaat om de onderwerpen: consultatie, uitbreiden laagdrempelige inloopvoorzieningen en invoeren verkennend gesprek.

De veranderateliers hebben plaatsgevonden met uitvoerders van de verschillende betrokken organisaties. De uitkomst is teruggekoppeld in klankbordgroepen bestaande uit middenmanagement van de verschillende betrokken organisaties. In 2025 zal dit tot concrete proeftuinen leiden en zal er een transformatieplan (voor de gehele regio) geschreven worden om middelen vanuit het Integraal Zorg Akkoord beschikbaar te krijgen. In 2024 hebben we de krant “Goed bezig in Almelo” uitgebracht die huis-aan-huis verspreid is met het Almeloos Weekblad en te verkrijgen was bij: Stadhuis, bibliotheek, wijkcentra, huisartsenpraktijken en apotheken. In deze krant werden onze inwoners onder meer geïnformeerd over (algemene) voorzieningen op het gebied van eenzaamheid, gezondheid, dementie en mentale weerbaarheid. Om taboes te doorbreken, noaberschap te stimuleren en handelingsvaardigheid bij te brengen. In Q1 is het werkplan voor 2024 opgesteld met een focus op zichtbaarheid en verbinding. De uitgevoerde activiteiten hebben geleid tot een sterkere samenwerking tussen partners, meer bewustwording onder inwoners en een direct impact op kwetsbare doelgroepen. Meer bewustwording onder de inwoners met behulp van: • Informatiekramen op diverse markten, van de Cosbomarkt tot aan het lentefestijn in de Goossenmaat. • De Hoi-campagne; de voorbereiding en start heeft plaatsgevonden in november ’24.

Een klein gebaar kan immers grote gevolgen hebben. Opdat onze inwoners weer meer contact met elkaar zoeken door allereerst elkaar weer te begroeten en het gesprek te beginnen. De campagne wordt in 2025 verder verspreid en ingezet. 24

Activiteiten 2024

Omschrijving •

Leeflab

Tejo-huis - Mentale gezondheid jeugd

Diverse geluksmomenten waarbij onze inwoners andere "eenzame inwoners" moeten betrekken; bijv. het uitdelen van rozen. Tevens is ingezet op de bewustwording bij de professionals; het signaleren van eenzaamheid, het handelingsperspectief kennen en daarnaar kunnen handelen door: • Het congres EénSamen; hierbij waren meer dan 100 deelnemers aanwezig, van het ministerie van VWS, Dimence, reclassering tot aan vrijwilligers en ervaringsdeskundigen. Hier is met name gesproken over de spiraal van eenzaamheid, hoe verschillende personen/organisaties allemaal hun rol kunnen hebben om hierop in te spelen en hoe wij samen zo optimaal mogelijk de strijd kunnen aangaan tegen de eenzaamheid. Ca. 25% van de deelnemers heeft zich aangemeld als partner bij de Coalitie. Ten slotte is gefocust op het beter bereiken en helpen van onze inwoners die zich eenzaam voelen: • Bij de activiteiten (variërend van maandelijkse bingo, herfstwandeling, bezoek klooster Delden tot aan de kerstmaaltijd van het Leger des Heils) is meer aandacht gegaan naar het versterken van de reeds bestaande (gezamenlijke) activiteiten, “lessons learned”. Deelnemersaantallen liggen ca. 70% hoger dan in 2023 bij apart georganiseerde activiteiten. • Op de ontmoetingsplek ’t Groenedael is een vast prieel gerealiseerd.

Ook zijn we in oktober van 2 naar 6 gastheren/vrouwen gegaan en is de openstelling uitgebreid van 2 naar 4 dagdelen. De deelnemerscijfers laten een langzame maar gestage groei zien. Waren dit er in 2023 nog 10-12 per week, in 2024 zijn dit er 16-21 per week. In de wijk de Riet werken we, gefinancierd vanuit de SPUK GALA middelen, met het Leeflab. Vanuit de 3 sturingsprincipes lijn, wijk en programma werken we in 3 jaar gezamenlijk in deze wijk aan het versterken van veerkracht van de inwoners. Dit doen we met de aanwezige professionals en inwoners in de wijk aan de hand van life-events. We voeren dit project uit in samenwerking met Stichting ErWelzijn, Saxion Hogeschool en provincie Overijssel. In 2024 heeft het Leeflab gewerkt aan een solide basis voor verdere ontwikkeling in de komende twee jaar. Dit omvatte het uitbreiden van het netwerk, onder andere met het wijkteam, en het vergroten van kennis over preventief werken en de impact van life events op veerkracht. Door de samenwerking met het wijkteam kunnen signalen uit de wijk sneller worden opgepakt, zoals mogelijke misstanden in de zorg, wat tot onderzoek heeft geleid en waardevolle inzichten biedt voor toekomstige verbeteringen. De ervaringen uit het Leeflab tonen aan dat intensievere inzet op veerkrachtversterking nodig is binnen het sociaal domein en bij maatschappelijke partners.

Door vroegtijdige signalering en actieve veerkrachtversterking wil men problemen voorkomen en de behoefte aan indicaties verminderen, wat uiteindelijk bijdraagt aan het welzijn van inwoners en lagere uitgaven. Om preventief werken te intensiveren, is binnen het wijkteam een coach gestart met een outreachende aanpak gericht op veerkrachtversterking. De effectiviteit hiervan wordt gemonitord door Hogeschool Saxion, die metingen uitvoert en de impact onderzoekt. Na een nulmeting (niet alleen kwantitatief, maar ook via gesprekken met focusgroepen) begin 2024, volgt in Q1 2025 een vervolgmeting. De resultaten helpen bij de verdere ontwikkeling van het Leeflab en kunnen leiden tot uitbreiding naar andere wijken. In 2024 is het Tejo-huis geopend, met startsubsidie en ondersteuning van de gemeente. In 2 jaar tijd willen we onderzoeken of dit aanbod een aanvulling is op het reeds bestaande aanbod. Het Tejo-huis is een laagdrempelige inloopvoorziening voor jongeren tussen de 10 en 20 jaar waar jongeren een luisterend oor vinden bij vrijwilligers. Deze vrijwilligers zijn over het algemeen opgeleid in pedagogische richtingen en kunnen jongeren begeleiding bieden. De hulp wordt naast de fysieke inlooplocatie ook digitaal, en bovendien anoniem, aangeboden 25

Activiteiten 2024

Mentale gezondheid jeugd

Aanpak Licht Verstandelijke Beperking (LVB) Doorontwikkeling inloopvoorzieningen

Doorontwikkeling activiteiten thuiswonende mensen met dementie

Omschrijving zonder dat er toestemming van de ouders nodig is. In de 7 maanden waarin het Tejo-huis actief was in 2024 zijn er 376 jongeren bereikt. Dit is meer dan een keer de hoeveelheid waar we vanuit zijn gegaan. 48 jongeren hebben bovendien individuele begeleiding ontvangen en hadden hierna geen geïndiceerde zorg meer nodig. Binnen het netwerk 12-18 jaar werken we samen met scholen en de GGD aan een leergang op de scholen. In de leergang, die al succesvol geïmplementeerd is op alle scholen in Zwolle, leren jongeren hoe ze zelf kunnen omgaan met de uitdagingen van het leven. In 2025 start de leergang op een aantal VO-scholen. Na wisselingen in de bemensing vanuit Twentse kracht, is in januari 2025 de nieuwe projectleider van start gegaan. In 2024 heeft Mens door Mens zich verder doorontwikkeld naar een zelfstandige Stichting. Daarnaast is er een aanvullende opdracht verstrekt waarin Mens door Mens gevraagd is een plan te maken hoe we in Almelo tot een expertisecentrum/functie kunnen komen op het gebied van ervaringsdeskundigheid. Dit is nodig om de kwaliteit te waarborgen en expertise te bundelen en ook om strategische keuzes te kunnen maken over de toekomst van het vak van de ervaringsdeskundige. De meerwaarde die de inzet van ervaringsdeskundigheid heeft wordt steeds meer erkend.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Almelo&id=aecab386-3d3b-4964-9a8d-64c9a54f7d5e