Document · PDF

bijlage 2 bij RB 13 - Eindrapport Lysias - Voorstellen kerntakendiscussie ter bespreking

Raad 15 april 2025, gemeente AlmeloBij agendapunt: raadsbrieven vanuit B&W27.336 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Samen goed(e) keuzes maken voor Twente Voorstellen ter voorbereiding op de Bestuurdersdag 16 januari 2024 December 2024

Opdrachtgever: Ons kenmerk: Samenstellers:

Datum:

Algemeen Bestuur SamenTwente A24STW-042 Jolanda Waaijer Lobke van Meijel Marcel Benard Jacco van Gastel 18 december 2024

Inhoudsopgave

Hoofdstuk 3: Veiligheid ..........................................................................................58

Inleiding ................................................................................................................... 5

Algemeen ........................................................................................................58 Ontwikkelingen en opgaven ...........................................................................58 Koers en beleid ...............................................................................................59 Taken Veiligheid..............................................................................................59 Veiligheid: Scenario Kern ................................................................................62 Veiligheid: Scenario Koers ..............................................................................64 Veiligheid: Scenario Ambitie ...........................................................................66 Hoofdstuk 4: Kennisontwikkeling en kennisdeling ................................................69

Voorbereiding op bestuurdersdag 16 januari 2025 ................................................. 7 Proces en aanpak ..................................................................................................... 8 Totaaloverzicht voorstellen Kerntakendiscussie ................................................... 12 Totaaloverzicht voorstellen Kerntakendiscussie ................................................. 13 Voorstellen uitgewerkt per inhoudelijke pijler ...................................................... 26 Hoofdstuk 1: Jeugd ................................................................................................ 26 Algemeen ........................................................................................................ 26 Ontwikkelingen en opgaven ........................................................................... 26 Koers en beleid ............................................................................................... 27 Taken Jeugd .................................................................................................... 28 Benchmark (GGD 2021) .................................................................................. 28 Jeugd: Scenario Kern ......................................................................................

33 Jeugd: Scenario Koers ..................................................................................... 35 Jeugd: Scenario Ambitie ................................................................................. 37 Hoofdstuk 2: Publieke gezondheid en leefomgeving ............................................ 41 Algemeen ........................................................................................................ 41 Ontwikkelingen en opgaven ........................................................................... 41 Koers en beleid ............................................................................................... 42 Taken Publieke gezondheid en leefomgeving ................................................ 42 Benchmark (GGD 2021) .................................................................................. 43 Publieke gezondheid en leefomgeving: Scenario Kern ................................... 48 Publieke gezondheid en leefomgeving: Scenario Koers ................................. 52 Publieke gezondheid en leefomgeving: Scenario Ambitie ............................. 55

Algemeen ........................................................................................................69 Ontwikkelingen en opgaven ...........................................................................69 Koers en beleid ...............................................................................................69 Taken Kennisontwikkeling en kennisdeling ....................................................70 Benchmark (GGD 2021) ..................................................................................70 Kennis: Scenario Kern .....................................................................................72 Kennis: Scenario Koers....................................................................................72 Kennis: Scenario Ambitie ................................................................................73 Hoofdstuk 5: Inkoop, contractmanagement en -beheer .......................................75 Algemeen ........................................................................................................75 Ontwikkelingen en opgaven ...........................................................................75 Koers en beleid ...............................................................................................75 Taken Inkoop, contractmanagement en -beheer ...........................................76 Inkoop,

contractmanagement en -beheer: Scenario Kern .............................78 Hoofdstuk 6: Bedrijfsvoering .................................................................................80 Bedrijfsvoering: scenario Kern ...............................................................................80 Bijlage 1: Benchmark Bedrijfsvoering ....................................................................81

Bijlage 2: Niet uitgewerkte voorstellen ................................................................. 84 Niet uitgewerkte voorstellen Jeugd ................................................................ 85 Scenario Kern .................................................................................................. 85 Scenario Koers ................................................................................................ 85 Scenario Kern .................................................................................................. 85 Scenario Ambitie............................................................................................. 85 Niet uitgewerkte voorstellen Veiligheid ......................................................... 85 Scenario Kern .................................................................................................. 85 Scenario Koers ................................................................................................ 86 Scenario Ambitie............................................................................................. 86 Niet uitgewerkte voorstellen Kennisontwikkeling en kennisdeling................ 86 Scenario Kern ..................................................................................................

86 Niet uitgewerkte voorstellen Inkoop, Contractmanagement en Contractbeheer ............................................................................................... 86 Scenario Kern .................................................................................................. 86 Scenario Koers ................................................................................................ 86 Scenario Ambitie............................................................................................. 86 Niet uitgewerkte voorstellen Bedrijfsvoering ................................................. 86 Bijlage 3: De scenario’s .......................................................................................... 87 Bijlage 4: Afwegingskader ...................................................................................... 89

Inleiding Het algemeen bestuur van SamenTwente heeft besloten om een kerntakendiscussie te voeren. De aanleiding voor dit besluit lag in een voorstel om extra middelen beschikbaar te stellen voor een aantal majeure inhoudelijke opgaven en financiële knelpunten. Het algemeen bestuur wil inzicht in de taakuitvoering, het ambitieniveau en de daarbij horende middelen en zal vervolgens de taken van SamenTwente tegen het licht houden. Ze wil een fundamentele inhoudelijke discussie voeren die gericht is op de toekomst. Het bestuur maakt keuzes om het juiste te blijven doen en te blijven zorgen voor kwalitatieve dienstverlening voor de inwoners van Twente tegen aanvaardbare middelen. Het is belangrijk dat de keuzes met draagvlak worden genomen. Daarom is naast inhoud ook het proces belangrijk. In deze rapportage presenteren wij voorstellen die tot stand zijn gekomen in samenwerking met medewerkers van SamenTwente en gemeenten. Met het neerleggen van deze voorstellen wordt de ambtelijke voorbereidende fase afgerond. Het is de opmaat voor de start van het bestuurlijke besluitvormingsproces. Het bestuurlijke besluitvormingsproces moet leiden tot een resultaat waarin een helder beeld ontstaat welke voorstellen door het bestuur worden omarmd en welke niet. Er wordt gestreefd naar een zo breed mogelijke consensus over het resultaat.

In het algemeen bestuur van 11 december 2024 is afgesproken om dit bestuurlijke besluitvormingsproces vorm te geven aan de hand van 3 stappen: 1. Beeldvormen: bestuurlijke gesprek over voorstellen – verkennen van de beweging (16 januari 2025) 2. Oriënteren: richtinggevend bestuurlijk gesprek – keuzes worden helder (5 maart 2025) 3. Besluiten: besluiten op basis van een voorstel met een advies (26 maart 2025) In het besluitvormingsproces wordt in de planning rekening gehouden met een collegevoorbereiding voor de oriënterende bespreking en de besluitvorming. Eerste reflectie en bevindingen • Op basis van de voorstellen en onze analyse komen we tot de conclusies dat de mogelijkheden die er zijn om regionale taken over te hevelen naar lokaal, gepaard gaan met een groot waterbedeffect waarbij er sprake is van een verschuiving van kosten c.q. capaciteit. In een aantal gevallen is het ook de vraag of het realistisch is omdat het lokaal organiseren van bijvoorbeeld meldpunten, niet in iedere gemeente mogelijk zal zijn. • SamenTwente wordt op een aantal onderdelen geconfronteerd met autonome ontwikkelingen. Deze leiden voor een aantal taken tot een financiële uitzetting. Daarnaast zijn voorstellen ontwikkeld die een besparingspotentieel hebben.

De opstelsom van het financieel effect van de voorstellen met besparingspotentieel is echter kleiner dan kostenstijging naar aanleiding van autonome ontwikkelingen. • Deze uitkomst strookt met het beeld dat we uit benchmarks hebben gehaald, namelijk dat het takenpakket van SamenTwente ‘lean and mean’ wordt ingevuld.

Nog een aantal algemene opmerkingen vooraf: • De kerntakendiscussie is vorm gegeven door te starten met het in beeld brengen van de taken/bouwstenen van SamenTwente, het afwegingskader per taak en de geldstromen. Hierbij is aansluiting gezocht bij de begroting van SamenTwente. Vervolgens zijn voorstellen ontwikkeld in ambtelijke werksessies waar SamenTwente, gemeenten en Twentse Koers bij zijn betrokken. Hierbij is iedere taak/bouwsteen tegen het licht gehouden en gevraagd welke voorstellen denkbaar zijn kijkend vanuit het scenario Kern, Koers en Ambitie. Deze voorstellen zijn op inhoud gerubriceerd in vijf inhoudelijke pijlers, geanalyseerd en uitgewerkt met daarbij benoemd de effecten. Waar samenhang is tussen voorstellen is dit vermeld. Per pijler zijn ontwikkelingen beschreven en is benoemd welke ambities uit vastgestelde beleidsdocumenten van toepassing zijn. Daarop heeft ambtelijke toetsing plaatsgevonden (SamenTwente, gemeenten en Twentse Koers) aan de hand van de vragen: Is voorstel helder en zijn effecten voldoende in beeld. De AO’s Jeugd, Publieke Gezondheid en Huiselijk Geweld en Kindermishandeling hebben een advies uitgebracht. Het AO-advies en de toetsingsmomenten hebben op onderdelen geleid tot aanpassing c.q. aanvulling. Het resultaat van dit proces is weergegeven in dit rapport. • De voorstellen en dit rapport hebben de status van concept.

Dit betekent dat er op onderdelen nog verfijning van de voorstellen kan plaatsvinden en waar nodig aanvullende informatie kan worden toegevoegd. • Bij de voorstellen in de scenario’s Kern en Koers zijn bij vrijwel alle voorstellen de financiële effecten voor de begroting van SamenTwente uitgewerkt. Uitzondering hierop zijn de voorstellen die gaan over de rol OZJT in de transformatie zorglandschap en voorstellen n.a.v. autonome ontwikkelingen forensische geneeskunde en infectieziektebestrijding. • Voor een aantal voorstellen in scenario Ambitie zijn de financiële effecten op PM gezet danwel is benoemd dat ze tot meerkosten leiden. We snappen dat dit op dit moment nog niet de totale gewenste helderheid geeft. De keuze om dit nu nog niet op geld te zetten is tweeledig. Allereerst zijn voorstellen die misschien wel gewenst zijn, maar waarbij het de vraag is of ze in deze tijd realistisch zijn. Daarnaast moet om de effecten goed in beeld te brengen, het voorstel verder uitgewerkt en concreter worden gemaakt. Dat is op dit moment niet legitiem gelet op de capaciteit en de inzet die dit vraagt. Hiervoor wordt de bespreking in januari 2025 afgewacht. Ditzelfde geldt ook voor het kwantificeren van frictiekosten. • Tijdens de bestuurdersdag op 25 september 2024 is besloten om tot een prioritaire opdracht Jeugd te komen.

De bestuurlijke begeleidingscommissie ziet de uitvoering van deze bredere opdracht Jeugd niet als onderdeel van de kerntakendiscussie. Dit laat onverlet dat in de set voorstellen een aantal voorstellen zit die ook een relatie hebben met deze bredere opdracht. Waar dit aan de orde is, hebben we dit bij de voorstellen aangegeven. Ook is het opgenomen in het onderdeel proces en aanpak van de set voorstellen. Leeswijzer In het volgende hoofdstuk is de bedoeling van de bestuurdersdag op 16 januari 2025 uitgewerkt en worden vragen meegegeven om de bestuurdersdag goed voor te bereiden. Daarna is het proces en de aanpak beschreven. Vervolgens volgt het hoofdstuk waarin de voorstellen voor de kerntakendiscussie zijn opgenomen. Hierbij treft u eerst een leeswijzer aan die beschrijft hoe de opbouw van dit hoofdstuk eruit ziet. Vervolgens is nog een aantal bijlagen opgenomen met de benchmark bedrijfsvoering, een overzicht van voorstellen die niet verder zijn uitgewerkt en informatie en uitleg over de scenario’s en het afwegingskader.

Voorbereiding op bestuurdersdag 16 januari 2025 De bestuurdersdag op 16 januari 2025 staat in het teken van beeldvorming. Doel is een gezamenlijk vertrekpunt creëren in de voorbereiding op de oriënterende en oordeelsvormende bespreking op 5 maart. Het gaat daarbij allereerst om het met elkaar doorleven van de bevindingen en het bespreken van de mogelijke dilemma’s die hier uit voortkomen. Daarna gaat het om het bespreken van de voorstellen en de impact die mogelijke keuzes gaan hebben. Dit wordt gespiegeld aan de maatschappelijke opgaven, de geformuleerde ambities uit de strategische koers van SamenTwente en de inhoudelijke visies die vastgesteld zijn. Denk bij deze laatste categorie aan de visie ‘Gezonde generaties in Twente’, Regiovisie Jeugd (inclusief Samenwerkingsagenda Jeugd) en de Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Het is daarbij belangrijk om in de bespreking de hoofdlijn vast te houden en het bestuurlijke gesprek te voeren. Het programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen: 1. Presentatie bevindingen, benchmarks en opbrengsten kerntakendiscussie 2. Delen van beelden en dilemma’s die hierdoor mogelijk ontstaan 3. Beelden vormen over de voorstellen die voorliggen, aftasten (on)mogelijkheden en risico’s en spiegelen aan vastgestelde beleidskaders.

Zoals in de eerste bevindingen is gedeeld, is de opstelsom van het financieel effect van de voorstellen met besparingspotentieel kleiner dan de kostenstijging naar aanleiding van autonome ontwikkelingen. Het is daarom voorstelbaar dat gezien de financiële opgave die veel gemeenten hebben, de focus in de voorbereiding komt te liggen op de voorstellen in de scenario’s Kern en Koers. Daarnaast is het van belang om in de voorbereiding na te denken over de volgende vragen: • Kijkend naar de lokale en regionale opgaven, welke voorstellen wil je dan omarmen? • Welke minimum niveau is acceptabel? • Welke risico’s kun en wil je als bestuurders nemen? • Hoe verhoudt zich dit tot de ambities die regionaal zijn afgesproken?

Proces en aanpak Met het opleveren van dit rapport wordt de ambtelijke fase afgerond en gaan we de bestuurlijke besluitvormingsfase in. De fasen waarlangs de kerntakendiscussie is vormgegeven zijn in de afbeelding die hiernaast is weergegeven, afgebeeld. We bevinden ons in de overlap tussen de fase reflecteren en dialoog en fase uitwerken en besluiten. Daarmee lopen we op schema zoals afgesproken tijdens de bestuurdersdag op 25 september 2024. Opdrachtgeverschap Het algemeen bestuur is formeel opdrachtgever voor deze kerntakendiscussie. Om het werkbaar te maken is een Bestuurlijke Begeleidingscommissie ingesteld die het AB vertegenwoordigd en waarin ook het DB vertegenwoordigd is. Met hen is de voortgang besproken en zijn bijeenkomsten voorbereid. Zij bepalen of voorstellen rijp zijn voor bespreking en besluitvorming in het AB. De rol van het Dagelijks Bestuur is in de voorbereiding op het AB doorgeleidend namens de bestuurlijke begeleidingscommissie. Het DB kan relevante overwegingen vanuit de DB-verantwoordelijkheid inbrengen in het AB. Proces van co-creatie In de totstandkoming van de inhoudelijke scenario’s en de voorstellen over de wijze van samenwerking is gebruik gemaakt van de kennis en de denkkracht van medewerkers SamenTwente, de coalitions of the willing’ en gemeenten.

Het gaat dan om het in beeld brengen van relevante ontwikkelingen, toetsen van de feiten analyse en meedenken in de scenario ontwikkelingen en voorstel(len) samenwerking. Hiervoor zijn meerdere werksessies en toetsingsbijeenkomsten georganiseerd onder regie van Lysias. De ambtelijk overleggen Publieke Gezondheid, Jeugd en Huiselijk Geweld en Kindermishandeling hebben over de voorstellen een advies uitgebracht. Het primaat over de inhoud van de uiteindelijke voorstellen ligt bij Lysias vanuit de onafhankelijke rol die wordt gewenst. Overzicht uitgevoerde activiteiten Juli-augustus 2024 • De eerste stap in de analyse was het in beeld brengen van de grondslag van taken van SamenTwente en de financiële vertaling hiervan in de begroting 2025. • Gedurende de zomerperiode is met de organisatie van SamenTwente gewerkt aan informatiesets per organisatieonderdeel van SamenTwente. Ieder organisatieonderdeel heeft op basis van bouwstenen inzicht gegeven in de taken die worden uitgevoerd. De grondslagen op basis waarvan de taken worden uitgevoerd, zijn verder aangevuld en in beeld gebracht.

•

Gedurende de zomerperiode hebben wij werksessies georganiseerd met medewerkers van gemeenten en SamenTwente. De bouwstenen uit de informatiesets van de organisatieonderdelen van SamenTwente zijn de basis geweest om voorstellen te maken passend binnen de Kern, Koers en Ambitie. Er is geïnventariseerd welke keuzes gemaakt kunnen worden waarbij rekening is gehouden met vrijheidsgraden in het uitvoeren van taken. De werksessies kenden een zodanig rijke oogst dat verwerking hiervan niet voor de bestuurdersdag kon worden afgerond. Wij hebben de bouwstenen langs de lijn van de inhoud toebedeeld aan een pijler. In totaal zijn vijf pijlers ontstaan die laten zijn waar SamenTwente op is betrokken en wat zij doet. De pijlers zijn: Jeugd, Publieke gezondheid en leefomgeving, Veiligheid, Kennisontwikkeling en kennisdeling en Inkoop en contractbeheer.

September 2024 • De informatiesets inclusief de analyse zijn aangeboden aan de leden van het AB voor de bestuurdersdag op 25 september 2024. • Tijdens en na afloop van de bestuurdersdag in september hebben wij geïnventariseerd op welke punten bestuurlijk behoefte bestaat aan nadere uitwerking. Dit heeft geleid tot een duidelijke prioritering van verdere uitwerking van het thema jeugd, zowel op inhoud als op structuur en samenwerking. Onderkend is dat de reikwijdte hiervan veel breder is dan het takenpakket van SamenTwente. Daarom is/wordt hiervoor separaat een bestuursopdracht uitgezet. Verder werd duidelijk dat de bestuurlijke wens is om alle taken van SamenTwente tegen het licht te houden en daarvan niet op voorhand onderwerpen of scenario’s uit te zonderen. Dat heeft onder meer als consequentie gehad dat uitwerking meer tijd en inzet kost dan eerder voor het traject van de kerntakendiscussie was gereserveerd. Oktober 2024 • In oktober heeft Lysias de eerdere analyse verrijkt met uitkomsten van benchmarks en relevante onderzoeken (waaronder de twee trajecten die in opdracht van centrumgemeente Enschede zijn uitgevoerd en Veilig Thuis is betrokken). Voor de benchmarks is gebruik gemaakt van de generieke landelijke benchmark voor GGD’en (bron), specifieke benchmarks op taken (infectieziekten bestrijding, forensische geneeskunde, ICT…).

Ook hebben we de kosten voor overhead in SamenTwente vergeleken met gedetailleerde benchmarkgegevens van 5 GGD’en waarover Lysias beschikt. • We hebben de analyse geconfronteerd met de uitkomsten van de werksessies om tot uitwerking van voorstellen en daarmee tot invulling van scenario’s voor bestuurlijke keuzes te komen. Daarbij hebben we een weging gemaakt van alle maatregelen. Maatregelen met een heel groot waterbedeffect of andere redelijkerwijs zeer onwenselijke gevolgen hebben we niet uitgewerkt (de lijst en de afwegingen zijn opgenomen in de bijlage). Er blijft een behapbaar pakket mogelijke maatregelen over. • De Twentse Koers heeft een informatieset gemaakt waarmee inzicht wordt gegeven in de opdrachten. Dit wordt gebruikt als onderlegger voor de analyse voor samenhang, verbinding en mogelijke overlap.

November 2024 • In november heeft Lysias drie toetsingsbijeenkomsten georganiseerd voor medewerkers van gemeenten, SamenTwente en de Twentse Koers. Tijdens deze bijeenkomsten zijn de voorstellen besproken en is besproken of de voorstellen helder zijn en waar nodig zijn voorstellen aangevuld met effecten. • Lysias heeft de voorstellen voorgelegd aan het CMT van SamenTwente. Zij hebben de voorstellen getoetst op juistheid (klopt het wat er staat) en zij hebben de voorstellen voorzien van financiële consequenties. • De voorstellen zijn aangevuld met de input uit de toetsingsbijeenkomsten en de financiële effecten zijn toegevoegd. Daarna zijn de voorstellen ambtelijk weer gedeeld. • Aan de ambtelijk overleggen Publieke Gezondheid, Jeugd en Huiselijk Geweld en Kindermishandeling is gevraagd of zij de voorstellen willen voorzien van een advies waarbij is gevraagd aan te geven of de voorstellen kansrijk danwel niet kansrijk worden geacht. Hiervoor is een afwegingskader meegegeven. December 2024 • Lysias heeft de voorstellen voorgelegd aan het CMT van SamenTwente. Zij hebben de voorstellen getoetst op juistheid (klopt het wat er staat) en zij hebben de voorstellen nogmaals gecheckt op financiële consequenties. • Er zijn voorstellen gedaan voor de scenario’s Kern, Koers en Ambitie.

Waar dit aan de orde is worden de voorstellen thematisch gepresenteerd • Lysias heeft in het algemeen bestuur van 11 december 2024 de algemene bevindingen gedeeld en procesafspraken gemaakt over de inrichting van het bestuurlijke proces in het eerste kwartaal 2025. • Op basis van de verstrekte documenten van SamenTwente en de Twentse Koers heeft Lysias een eerste analyse gedaan op de verbindingen en mogelijke overlap in taken. Dit wordt in januari 2025 met betrokkenen besproken. Samenhang SamenTwente met de ‘coalitions of the willing’ Afgesproken is dat we in de uitvoering van de opdracht breder kijken, omdat SamenTwente onderdeel uitmaakt van een keten. Voor de bredere blik wordt gekeken naar: • samenhang en mogelijke overlap in taakuitvoering tussen SamenTwente en de coalities Samen14, Kennispunt Twente en de Twentse Koers. • mogelijk ‘communicerende vaten’ die er zijn in de samenwerking tussen SamenTwente en het voorliggend veld in gemeenten. Hiermee worden de verbindingen die er zijn helder en wordt ook helder of er bij keuzes sprake is van een waterbedeffect. Dit beperkt zich tot inzicht omdat de governance voor deze onderdelen anders is georganiseerd. Deze activiteit pakken we in 2025 verder op en dit is helder voor de oriënterende bespreking op 5 maart 2025.

‘Het samen van SamenTwente anders organiseren’ In de zomerperiode is een ambtelijke werksessie georganiseerd waarin is stilgestaan bij de (on)mogelijkheden om het samen van SamenTwente anders te organiseren. Tijdens de werksessie is geconcludeerd dat er kansen liggen, maar dat het thema te groot is om gelijktijdig met de kerntakendiscussie op te pakken, hier voorstellen op ontwikkelen en het ook goed af te hechten. Afgesproken is tot een gedragen opdrachtformulering te komen waarover gelijktijdig met de voorstellen kerntakendiscussie besluitvorming door het algemeen bestuur kan plaatsvinden. Onderdelen die in 2025 in ieder geval aan de orde nog aan de orde moeten komen zijn: • Duidelijk totaalbeeld van de samenwerkingsstructuren tussen gemeenten en SamenTwente. • Duidelijkheid over de rollen, taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden op zowel het bestuurlijke- als het ambtelijke niveau. Hoe verhouden gremia zich tot elkaar en waar richten zij zich op het regionale belang en waar op het lokale belang? • Hoe kan congruente sturing op vier niveaus van bestuur, management, beleid en uitvoering worden georganiseerd, waarbij het zowel gaat over sturing op inhoud als op beschikbaarheid van ambtelijke inzet en capaciteit voor de regionale opgaven.

• Waar zijn efficiency mogelijkheden en waar zitten mogelijk dubbelingen in het besluitvormingsproces naar het algemeen bestuur? In het eerste kwartaal van 2025 wordt de concept opdrachtformulering bij meerdere gremia getoetst. De bestuurlijke begeleidingscommissie is bestuurlijk aanspreekpunt. Daarnaast zal de opdrachtformulering worden getoetst bij de gemeentesecretarissen en wordt een ambtelijke toetsingsbijeenkomst georganiseerd. Prioritaire opgave jeugd Tijdens de bestuurdersdag op 25 september 2024 is door het bestuur een duidelijke prioritering gegeven aan verdere uitwerking van het thema jeugd, zowel op inhoud als op structuur en samenwerking. Onderkend is dat de reikwijdte hiervan veel breder is dan het takenpakket van SamenTwente. Daarom is/wordt hiervoor separaat een bestuursopdracht uitgezet. Deze wordt door de gemeente Enschede bestuurlijk verder gebracht en valt daarmee buiten de scope van de kerntakendiscussie.

Totaaloverzicht voorstellen Kerntakendiscussie In totaal zijn 45 voorstellen uitgewerkt. Deze voorstellen zijn toegekend aan vijf inhoudelijke pijlers. Ook is een voorstel met betrekking tot de bedrijfsvoering toegevoegd. De voorstellen zijn verdeeld over de scenario’s Kern, Koers en Ambitie. Voor een beschrijving van deze scenario’s verwijzen we naar bijlage 3. Bij de totstandkoming van voorstellen hebben we gebruik gemaakt van een afwegingskader dat u in bijlage 4 aantreft. De aantallen voorstellen per pijler zijn: • Pijler Jeugd: 12 voorstellen • Pijler Publieke gezondheid & leefomgeving: 10 voorstellen • Pijler Veiligheid: 10 voorstellen • Pijler Kennisontwikkeling & kennisdeling: 4 voorstellen • Pijler Inkoop, contractmanagement en -beheer: 3 voorstellen • Bedrijfsvoering: 1 voorstel Per pijler wordt eerst een algemene inleiding gegeven. De ontwikkelingen en de opgaven worden benoemd, evenals de koers en het beleid dat is vastgesteld. Er is een schema opgenomen waarin de basis voor de taakuitoefening is opgenomen en waar dit beschikbaar is, zijn de benchmarkgegevens opgenomen. Deze corresponderen met de zogenaamde bouwstenen die zijn opgenomen in de informatieset waarin alle organisatieonderdelen van SamenTwente zijn beschreven. Deze set is aan u toegezonden ter voorbereiding op de bestuurdersdag op 25 september 2024.

Vervolgens is per pijler een tabel opgenomen met daarin het overzicht van alle voorstellen uit de betreffende pijler, verdeeld over de scenario’s Kern, Koers en Ambitie. Er is onderscheid gemaakt tussen voorstellen naar aanleiding van autonome ontwikkelingen (paarse blokken in het totaaloverzicht) en voorstellen op specifieke thema’s (roze blokken in het totaaloverzicht). Vervolgens zijn alle voorstellen uitgewerkt en zijn effecten in kaart gebracht. Waar samenhang is met andere voorstellen is deze ook in de uitwerking aangegeven. Voor sommige thema’s is een voorstel uitgewerkt in het scenario Kern, Koers en Ambitie. Dit is niet bij alle thema’s het geval. Waar bij een thema in een of twee scenario’s een voorstel is uitgewerkt, is het niet noodzakelijk om voor een voorstel te kiezen. Geen keuze voor een voorstel betekent in die gevallen dat de huidige situatie wordt gehandhaafd. De voorstellen zijn in samenwerking met medewerkers SamenTwente en gemeenten tot stand gekomen. Zij hebben meerdere keren meegedacht en gekeken qua toetsing en logica. Dit heeft er toe geleid dat op een later moment nog voorstellen zijn toegevoegd en zijn doorgenummerd (in plaats omgenummerd). Hierdoor loopt de nummering in bepaalde pijlers niet logisch door. Daarnaast zijn 26 voostellen niet uitgewerkt. Deze treft u aan in bijlage 2.

Daarin is ook aangegeven welke afweging is gemaakt om voorstellen wel of niet uit te werken.

Totaaloverzicht voorstellen Kerntakendiscussie De financiële effecten hebben enkel betrekking op de begroting van SamenTwente. Bij enkele maatregelen zijn de financiële effecten nog niet helder. Om deze helderheid te kunnen geven is een verdere uitwerking van de voorstellen nodig.

Overzicht voorstellen Jeugd Voorstellen over specifieke thema’s: Samenwerkingsagenda en zorglandschap Jeugd Deze voorstellen hebben samenhang met de voorstellen 2 en 3 uit pijler 5 Inkoop, Contractmanagement en -Beheer Scenario Koers Voorstel 7: OZJT coördineert de Samenwerkingsagenda OZJT coördineert in opdracht van Samen14 de uitvoering van de Samenwerkingsagenda Jeugd. Concreet betekent dit: • OZJT is verantwoordelijk voor de coördinatie op de Samenwerkingsagenda Jeugd; • OZJT zorgt voor integrale sturing op het zorglandschap o.a. door verbinding te maken tussen inkoop, contractmanagement, leveranciersmanagement en de Samenwerkingsagenda; • OZJT stuurt op om- en afbouw van residentiële zorg en de benodigde randvoorwaarden om dat te bewerkstelligen.

Fin. Effect PM

Scenario Ambitie Voorstel 12: OZJT stuurt op het regionale zorglandschap jeugd OZJT stuurt strategisch op het regionale zorglandschap, zoals vastgesteld in de regiovisie Jeugd Twente. Er wordt nadrukkelijker gestuurd op strategisch partnerschap met alle relevante partijen voor jeugd in de regio. Concreet betekent dit: • OZJT stuurt strategisch op opgaven binnen het jeugddomein, zoals onder andere vermindering verblijf; • OZJT voert regie op de strategische agenda: volgt ontwikkelingen, is proactief in plaats van reactief, initieert ontwikkelingen, is strategisch gesprekspartner (zowel landelijk als voor gemeenten);

Fin. effect Meerkosten

• Andere activiteiten uit de actielijnen binnen SamenTwente staan ten dienste aan de opgave van de regiovisie. • OZJT maakt samen met JGZ stappen op het vlak van normalisering en demedicalisering.

In het bijzonder Jeugdzorg Plus. Het regionaal plan afbouw Jeugdzorg Plus is gericht op het verminderen van de instroom van jeugdigen bij deze vorm van jeugdzorg. Doelstelling is om de instroom met 10% per jaar te verminderen vanaf 2023; • De aanpak wachttijden is geïntegreerd in de Samenwerkingsagenda.

Voorstellen over specifiek thema: Jeugdgezondheidszorg Scenario Kern Voorstel 1: Centraliseren aantal locaties consultatiebureaus Het aantal consultatiebureaus in afstemming met gemeenten terugbrengen. Concreet betekent dit: • Uit te gaan van een ruimere norm voor de verhouding tussen het aantal consultatiebureaus en de omvang van de doelgroep; • Daarbij een toets te doen op de aanwezigheid van consultatiebureaus in wijken met een lage SES-score en tenminste 1 per gemeente.

Fin. Effect 0

Scenario Koers Voorstel 4: Binnen basispakket JGZ meer maatschappelijke impact genereren Huidige dienstverlening anders organiseren zodat meer gericht kan worden geïnvesteerd voor gelijke kansen. Concreet betekent dit: • Contactmomenten worden benut voor een brede check-in met oog voor alles binnen het sociaal domein. Er wordt gesignaleerd op een bredere problematiek. • Op onderdelen het traject Toekomstbestendig werken implementeren; • Werken met onderdelen van de kindreis; • Meer inzet plegen op de doelgroep 4+ en meer inzet plegen op ouders.

Fin. Effect 0

Fin. effect Meerkosten

• JGZ heeft rol bij toegang tot de Jeugdhulp (obv kennis/expertise en longitudinaal dossier. • Uitbreiden van (digitaal) informatie en voorlichtingsaanbod gericht op specifieke leeftijdsfasen. • SamenTwente vult voorlichtingsactiviteiten risicogericht in. • JGZ verbindt zich nadrukkelijker met zorgteams op scholen, huisartsen en met wijkteams.

Voorstellen over specifiek thema: Gezonde School Aanpak Deze voorstellen hebben samenhang met de voorstellen over Seksuele gezondheid uit pijler 2 Publieke Gezondheid & Leefomgeving Scenario Kern Voorstel 2: Beëindigen of versoberen Gezonde School Aanpak SamenTwente beëindigt de Gezonde School Aanpak of voert dit uit op versoberde wijze (minder scholen of gebundelde inzet per school)

Fin. Effect -/185k

Scenario Koers Voorstel 5: Continueren Gezonde School Aanpak SamenTwente continueert de Gezonde School Aanpak.

Fin. Effect 0

Scenario Ambitie Voorstel 10: Verbreden Gezonde School Aanpak Het project Gezonde School Aanpak wordt verbreed. Concreet betekent dit: • Op meer Twentse school komt een Gezonde School Aanpak • Er komt ook een Gezonde School Aanpak op de voorschoolse (kinder)opvang • SamenTwente stimuleert/faciliteert bij de implementatie lesprogramma’s, samen met gemeenten en scholenkoepels. • Binnen activiteiten wordt gebruik gemaakt van bewezen collectieve interventies.

Fin. effect +106k

• De adviseringsrol van SamenTwente wordt uitgebreid. • SamenTwente benut meer data voor dit project. (Dit hangt samen met keuzes die gemaakt worden in de pijler kennisontwikkeling en -deling.)

Voorstellen over specifiek thema: Verzuimbegeleiding 18+ Scenario Kern Voorstel 3: Beëindigen Verzuimbegeleiding 18+ MBO/ROC SamenTwente stopt – na evaluatie in 2026 met Verzuimbegeleiding 18+ MBO/ROC.

Fin. Effect -/- 70k

Scenario Koers Voorstel 6: Continueren Verzuimbegeleiding 18+ MBO/ROC met structurele middelen SamenTwente continueert ook na 2026 de inzet op Verzuimbegeleiding 18+ MBO/ROC en ZONE college en maakt hiervoor structurele middelen vrij.

Fin. Effect 0

Fin. effect PM

Voorstel over specifiek thema: Pedagogische gezinsondersteuning Scenario Ambitie Voorstel 9: Pedagogische gezinsondersteuning collectieve taak maken in opdracht van gemeenten (AB) De maatwerktaak wordt omgezet naar een collectieve opdracht waarbij SamenTwente pedagogische gezinsondersteuning uitvoert in opdracht van 14 Twentse gemeenten.

Fin. effect PM

Overzicht voorstellen Publieke gezondheid en leefomgeving Voorstellen naar aanleiding van autonome ontwikkelingen: Forensische geneeskunde Scenario Kern Voorstel 7: Forensische geneeskunde in de regio op niveau brengen Budgetten forensische geneeskunde met ingang van 2026 structureel verhogen. Bij dit voorstel wordt geen rekening gehouden met tegenvallende kosten.

Fin. Effect +450k

Scenario Koers Voorstel 10: Forensische geneeskunde in de regio op niveau brengen Budgetten forensische geneeskunde met ingang van 2027 structureel verhogen. Bij dit voorstel wordt wel rekening gehouden met tegenvallende kosten, die niet meegenomen zijn in het voorstel uit scenario Kern. Kosten kunnen bijvoorbeeld tegenvallen als de GGD de forensisch artsen in dienst moet nemen als blijkt dat sprake is van schijnzelfstandigheid.

Fin. Effect PM

Voorstellen naar aanleiding van autonome ontwikkelingen: Infectieziektebestrijding Voorstel 9: Formatienormering infectieziektebestrijding Formatie IZB in lijn brengen met de nieuwe veldnormen voor de uitvoering van reguliere IZB taken.

Meerkosten

Voorstellen over specifiek thema: Seksuele gezondheid Deze voorstellen hebben samenhang met de voorstellen 2, 5 en 10 over Gezonde School Aanpak uit pijler 1 Jeugd Scenario Kern

Fin. Effect

Voorstel 1: Consulten seksuele gezondheid verminderen Het aantal consulten beperken door bepaalde doelgroepen uit te sluiten en zodoende te drukken op het aantal consulten.

-/€80k (voorstel 1+2)

Scenario Kern

Fin. Effect

Voorstel 2: Stoppen met preventie en voorlichting over seksuele gezondheid Stoppen met preventie en voorlichtingsactiviteiten over seksuele gezondheid. Concreet betekent dit: • Rol van preventiecoördinator terugleggen naar gemeenten. • Stoppen met aanbieden van seksuologische counseling.

Scenario Ambitie Voorstel 13: Verbreding seksualiteitshulpverlening Seksualiteitshulpverlening aanbieden voor alle inwoners van en doelgroepen in Twente.

Fin. Effect Meerko sten

-/€80k (voorstel 1+2)

• Stoppen met andersoortige preventie en voorlichting die georganiseerd wordt vanuit het preventieteam van SamenTwente. • Verpleegkundigen geven niet langer trainingen aan intermediairs in onderwijs, jeugdzorg en jongerenwerk en pakken niet langer andere preventietaken op.

Voorstellen over specifiek thema: Crisisbeheersing Scenario Kern

Fin. Effect

Scenario Ambitie

Fin. Effect

Voorstel 3: Opleiden trainen en oefenen crisisbeheersing (OTO) terugbrengen naar wettelijk minimum Dit voorstel is ingetrokken, omdat de financiering niet via gemeenten loopt.

0, geen gem. financiering

Voorstel 11: Intensiveren opleiden trainen en oefenen crisisbeheersing (OTO) Dit voorstel is ingetrokken, omdat de financiering niet via gemeenten loopt.

0, geen gem. financiering

Scenario Ambitie

Fin. Effect

Voorstellen over specifiek thema: Pandemische paraatheid Scenario Kern Voorstel 4: Pandemische paraatheid in Twente De uitvoering van de landelijke opdracht uitvoering versterkende taken loopt gelijk op met de omvang van de middelen die de rijksoverheid hiervoor beschikbaar stelt.

Fin. Effect 0

Voorstel 12: Pandemische paraatheid in Twente De versterkende taken blijven uitvoeren ook als de rijksoverheid hiervoor geen middelen meer beschikbaar stelt.

+ 373k

Voorstellen over specifiek thema: Advisering Milieu & Gezondheid Deze voorstellen hebben samenhang met de voorstellen uit pijler 4 Kennisontwikkeling en Kennisdeling Scenario Kern Voorstel 5: Adviezen Milieu en Gezondheid (M&G) ihkv Omgevingswet De GGD vervult geen adviesrol voor gemeenten op het gebied van gezondheid, in het kader van de Omgevingswet.

Fin. Effect -/134k

Scenario Koers Voorstel 8: Beperkte focus adviestaken GGD Milieu & Gezondheid ihkv omgevingswet De GGD vervult een beperkte adviesrol voor gemeenten op het thema gezondheid, in het kader van de Omgevingswet.

Fin. Effect 0

Scenario Ambitie Voorstel 14: GGD is adviseur van gemeenten op vlak van milieu & gezondheid ihkv omgevingswet De GGD vervult een belangrijke adviesrol over gezondheid aan gemeenten in het kader van de Omgevingswet. Zij heeft een rol bij casussen op de omgevingstafels en bij het meedenken en participeren in lokale trajecten voor Omgevingsvisies en Omgevingsplannen

Fin. Effect + 134k

Voorstellen over specifiek thema: Advisering gezondheidsbevordering Deze voorstellen hebben samenhang met de voorstellen uit pijler 4 Kennisontwikkeling en Kennisdeling Scenario Kern Voorstel 6: Informatie gezondheidsbevordering zonder toegepast advies naar gemeenten Terugbrengen van gevraagde en ongevraagde inhoudelijke en procesmatige advisering over publieke gezondheid en het geven van adviezen over gezonde leefstijl tot het wettelijk minimum volgens de Wpg. De GGD stuurt landelijke adviezen zonder toegepast advies door naar gemeenten en verwijst hen naar toolboxen.

Fin. Effect -/- 25k

Scenario Koers Voorstel 16: Handhaven adviserende rol gezondheidsbevordering voor gemeenten Handhaven adviserende rol gezondheidsbevordering voor gemeenten.

Fin. Effect 0

Scenario Ambitie Voorstel 15: Intensiveren adviserende rol gezondheidsbevordering voor gemeenten Adviesrol gezondheidsbevordering voor gemeenten intensiveren. Concreet betekent dit: De GGD adviseert en monitort proactief op het effect van gezondheidsbevorderende maatregelen in gemeenten. Zij werkt meer samen met gemeenten en voert verdiepende analyses uit, bijvoorbeeld op wijkniveau in gemeenten.

Fin. Effect + 100k

Ze ontwikkelt daarbij nieuwe vormen van monitoring die meer aansluiten op de wens van inwoners waardoor aantal respondenten groeit en representatief blijft.

Overzicht voorstellen Veiligheid Voorstellen naar aanleiding van autonome ontwikkelingen: Wettelijke taken Veilig Thuis Scenario Kern Voorstel 1: Wettelijke taken VTT melding en advies Wettelijke taken op een minimum niveau uitvoeren. Concreet betekent dit: • focus op de afhandeling van meldingen en het geven van adviezen; • na overdracht nog 2 monitoringsmomenten te hebben.

Fin. Effect + 983k

Scenario Koers Voorstel 4: Wettelijk taken VTT melding en advies Wettelijke taken uitvoeren met een focus op uitvoering en voorlichting en preventief werken.

Fin. Effect + 1.257k

Scenario Ambitie Voorstel 6: Wettelijk taken VTT melding en advies VTT werkt wachtlijstvrij op meldingen en ontwikkelt door naar een expertisecentrum HGKM voor de regio. Ze doet mee in trajecten om de samenwerking in de keten te verbeteren en is klaar voor de rol in de op te richten RVT’s.

Fin. Effect + 1.570k

Voorstellen over specifiek thema: Meldpunten Woningvervuiling en Zorgwekkend gedrag Scenario Kern Voorstel 9: Meldpunt Woningvervuiling (OGGZ) Stoppen met inzet van extra capaciteit en accepteren van een wachtlijst.

Fin. Effect 0

Scenario Koers Voorstel 5: Handhaven Meldpunt Woningvervuiling (OGGZ) Handhaven van de extra inzet Meldpunt Woningvervuiling door de extra inzet vanaf 2026 structureel te maken.

Fin. Effect 0, inc. wordt structu reel

Scenario Ambitie Voorstel 7: Intensiveren Meldpunt Woningvervuiling (OGGZ) Intensiveren Meldpunt Woningvervuiling door structureel versterken inzet om zoveel als mogelijk wachtlijstvrij te werken.

Fin. Effect +95k

Voorstel 3: Meldpunt Zorgwekkend gedrag (OGGZ) Beëindigen extra inzet (politiemeldingen) meldpunt Zorgwekkend gedrag.

Voorstel 10: Handhaven Meldpunt Zorgwekkend gedrag (OGGZ) Handhaven extra inzet Meldpunt Zorgwekkend gedrag en deze structureel maken. Financiering vanuit gemeentelijke bijdrage.

+117k

Voorstel 11: Intensiveren Meldpunt Zorgwekkend gedrag (OGGZ) Intensiveren inzet Meldpunt Zorgwekkend gedrag. Structureel financieren vanuit gemeentelijke bijdrage.

+257k

Voorstellen over specifiek thema: Samenvoegen crisisdiensten en meldpunten Scenario Ambitie Voorstel 8: Crisisdiensten en meldpunten Onderzoek of crisisdiensten en meldpunten samengevoegd kunnen worden in een meldkamer voor Twente.

Fin. Effect PM

Voorstel over specifiek thema: Maatwerkadvisering, voorlichting en preventie Dit voorstel heeft samenhang met de voorstellen uit pijler 4 Kennisontwikkeling en Kennisdeling Scenario Kern Voorstel 2: maatwerkadvisering, voorlichting en preventie VTT stopt met maatwerkadvisering, voorlichting en preventie. Dit voorstel is ingetrokken en is in scenario kern niet mogelijk als alleen de wettelijke taken nog worden uitgevoerd. Dan is er überhaupt geen ruimte om deze taak uit te voeren.

Fin. Effect -

Overzicht voorstellen Kennisontwikkeling en Kennisdeling Deze voorstellen hebben samenhang met diverse voorstellen uit voorgaande pijlers: • Voorstellen over Advisering Milieu & Gezondheid • Voorstellen over Advisering gezondheidsbevordering • Het voorstel over maatwerkadvisering/voorlichting/preventie bij Veilig Thuis Twente Scenario Kern Voorstel 1: Onderzoeken en monitoren gezondheidssituaties Alleen nog wettelijk verplichte onderzoeken uitvoeren waarbij de data op regionaal niveau zonder duiding en presentatie aan gemeenten wordt teruggegeven. Monitoren vindt niet meer plaats.

Fin. Effect -/- 25k

Scenario Koers Voorstel 4: Onderzoeken en monitoren gezondheidssituaties Handhaven huidige niveau van onderzoeken en monitoren gezondheidssituaties

Fin. Effect 0

Scenario Ambitie

Fin. Effect

Voorstel 2: Samenbrengen en verbinden data en onderzoeken Werk maken van datagedreven werken binnen SamenTwente breed en hiervoor actieve samenwerking zoeken met Kennispunt Twente. Starten met een of meerdere pilots om dit verder vorm te geven.

Meerkosten

Voorstel 3: Samenwerking met gemeenten GGD intensiveert de samenwerking met gemeenten door gericht onderzoek en actieve inzet als adviseur gezondheid en advisering over gezonde leefstijl. SamenTwente gaat vaker kwalitatief onderzoek uitvoeren dat volgt op huidige kwantitatieve onderzoeken.

+ 100k

Overzicht voorstellen Inkoop, Contractmanagement en -beheer Voorstellen over specifieke thema’s Deze voorstellen hebben samenhang met de voorstellen 7 en 12 uit pijler 1 Jeugd Scenario Koers Voorstel 2: Contractmanagement Jeugdhulp Andere invulling geven aan contractbeheer en contractmanagement Jeugdhulp. Concreet betekent dit: • Meer samenhang tussen beleidsdoelen & ambities en de contractvoorwaarden die zorgen voor gewenste transformatie in zorglandschap. • Samen met zorgaanbieder op zoek naar optimum in contractvoorwaarden en beheersen administratieve last. • Minder financieel maar meer inhoudelijk gestuurde criteria meegeven.

Fin. Effect PM

Scenario Ambitie Voorstel 3: Strategische verbindingen leggen bij inkoop en contractmanagement Jeugdhulp OZJT benut kansen om verbindingen te leggen tussen de inkoop en contractmanagement van jeugdhulp en de strategische agenda. OZJT ziet toe op gezamenlijk leren en ontwikkelen.

Fin. Effect PM

Voorstel over specifiek thema: KIT Scenario Kern Voorstel 1: Stoppen met de coördinatie op KIT. Stoppen met de coördinatie op KIT.

Fin. Effect PM

Overzicht voorstel Bedrijfsvoering Voorstel over specifiek thema: ICT Scenario Kern

Fin. Effect

Voorstel 1: Keuzes in de bedrijfsvoering Verlagen van het ICT budget € 100.000

-/100k

Voorstellen uitgewerkt per inhoudelijke pijler Hoofdstuk 1: Jeugd Algemeen SamenTwente is op verschillende manieren betrokken bij taken en werkzaamheden die zich richten op de jeugd van Twente. Een belangrijk onderdeel is de uitvoering van het basispakket Jeugdgezondheidszorg door de GGD-JGZ. De uitvoering is een wettelijke taak op grond van de Wet publieke gezondheid. JGZ draagt bij aan het gezond en veilig opgroeien van kinderen in de leeftijd van 0 tot 18 jaar. De inzet is gericht op het screenen/opsporen van ziektes, aandoeningen en/of problemen, het tijdig bieden van juiste hulp of zorg (inclusief vaccineren), het ondersteunen van ouders en het voorkomen van problemen bij jeugdigen. Ook richt ze zich op het versterken van de eigen kracht van de jeugdige en het gezin en adviseert ze gemeenten en scholen over collectieve maatregelen en bruikbare interventies die bewezen effectief zijn. Daarnaast coördineert SamenTwente activiteiten die zijn gericht op het terugbrengen van wachtlijsten in de jeugdhulp en de afbouw van residentiële zorg. Hier ligt een belangrijke relatie met de rol die SamenTwente vervult bij het inkopen van jeugdhulp en jeugdzorg (zie hoofdstuk 5). Ontwikkelingen en opgaven Op landelijk niveau spelen er meerdere ontwikkelingen die het domein Jeugd raken. De vraag naar jeugdhulp neemt toe waardoor de kosten stijgen.

Daarnaast is met de decentralisatie van taken door de rijksoverheid een efficiencykorting doorgevoerd. Dit maakt dat gemeenten in toenemende mate staan voor stevige uitdagingen om de zorgkosten te kunnen blijven betalen. Los van dit kostenaspect is er ook een toenemende krapte op de arbeidsmarkt in de zorgsector waarneembaar. Ook dit heeft effect op de mate waarin zorg kan worden geleverd. Wachtlijsten bij de GGZ nemen toe waardoor jongeren langer moeten wachten op passende hulp en situaties daardoor verslechteren. Met de Hervormingsagenda Jeugd wordt beoogd dat de kwaliteit en de effectiviteit van jeugdhulp wordt verbeterd en daarmee ook de stijgende zorgkosten onder controle te houden zodat het jeugdstelsel op de lange termijn betaalbaar blijft. De gemeenten moeten hier regie voeren en sturen op een transitie van het zorglandschap dat dekkend blijft, de jeugdhulp beheersbaar blijft en de zorgkosten worden afgebouwd. Een belangrijke maatregel waar op gestuurd moet worden is de omen afbouw van de residentiële zorg. In Twente neemt het aantal kwetsbare gezinnen toe en is een toename van complexe problematiek onder jongeren. In Twente heeft 1 op de 13 kinderen in de leeftijd van 4 tot 12 jaar een hoog risico op psychosociale problematiek en maakt 1 op de 7 kinderen in Twente gebruik van geïndiceerde jeugdhulp.

Er is een lange wachtlijst voordat jongeren gebruik kunnen maken van de GGZ. Logischerwijs valt hieruit af te leiden dat er veel vragen zijn bij ouders over opvoedvraagstukken en ouders in veel gevallen handelingsverlegen zijn. Deze ontwikkeling komt ook tot uitdrukking in de toename van het aantal leerlingen in het passend onderwijs.

Daarnaast is er een toename van het schoolverzuim zichtbaar waarbij in een aantal gevallen een relatie is te leggen met mentale problematiek onder jongeren. Er wordt in toenemende mate een beroep gedaan op JGZ professionals om mee te denken en intensiever mee te werken in de keten. Ook de komst van nieuwkomers leidt tot een stijging van taken. In periode 2018-2024 is dit verdubbeld. In Twente zijn op jaarbasis 1.400 nieuwkomers op jaarbasis (ter vergelijking geboortecohort is circa 5.500 kinderen). Er wordt in Twente samengewerkt met ketenpartners om de beoogde transformatie in het zorglandschap en het terugdringen van het beroep op jeugdhulp te realiseren. Dit gebeurt aan de hand van actielijnen in de Samenwerkingsagenda Jeugd (als uitwerking van de regiovisie Jeugd). Er is een start gemaakt en de coördinatie en het aanbrengen van samenhang vraagt voor de komende jaren nog de nodige inzet. Twente is door de rijksoverheid aangewezen als jeugdhulpregio. Deze verantwoordelijkheid brengt opdrachten mee als sturen op het zorglandschap, verplichte regionale inkoop, de vertaling van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd naar de regio en vraagstukken die daarmee annex zijn. De vraagstukken die over het jeugdhulplandschap gaan, overstijgen voor een deel de invloed van de lokale gemeenten en moeten daarom collectief opgepakt worden.

Landelijk zijn aanpassingen gedaan in het rijksvaccinatieprogramma. Er komen nieuwe vaccinaties bij en de momenten van vaccinatie wijzigingen. Hierdoor zijn inhaalcampagnes noodzakelijk. Dit kost extra tijd. Daarnaast neemt ook in Twente de vaccinatiegraad af en is er meer inzet nodig om ouders te motiveren om te vaccineren. Koers en beleid De strategische koers van SamenTwente richt zich op gezond, veilig en vitaal opgroeien, leven en oud worden. Ingezet wordt op veerkracht versterken, normaliseren, demedicaliseren en het versterken van preventie. Daarnaast heeft het algemeen bestuur in 2023 de visie publieke gezondheid ‘Gezonde generaties in Twente’ vastgesteld. De speerpunten waar op ingezet moet worden zijn: gericht investeren voor gelijke kansen, een brede blik op gezondheid waarbij ook meer systeemgericht moet worden gekeken, verschuiving in aandacht van het individu naar het collectief en een focus op mentale gezondheid en leefstijl. Als uitvoering van dit beleid is JGZ gestart met het traject Toekomstbestendige JGZ. Doel is om de dienstverlening beter aan te laten sluiten op de omgeving en de opgaven en meer impact te genereren in de verbinding met het vraagstuk toenemende jeugdhulp. Hiervoor is in 2023 een omgevingsanalyse uitgevoerd en zijn kernopgaven geformuleerd. De regiovisie Jeugdhulp Twente is vastgesteld in 2022. In de visie zijn leidende principes opgenomen.

Belangrijke principes zijn dat ondersteuning zo licht als mogelijk en zo zwaar en specialistisch als nodig moet worden ingezet; dat de jeugdige in zijn omgeving centraal staat en dat de hulp thuis is, tenzij. Normalisering is het uitgangspunt en de ambitie is dat het zorglandschap overzichtelijk, effectief en beheersbaar is waarbij er gewerkt wordt zonder wachtlijsten. De visie is aan de hand van vijf actielijnen gespecificeerd in de Meerjarige Samenwerkingsagenda jeugdhulp Twente (2023). SamenTwente coördineert en werkt mee aan de uitvoering van actielijnen uit de Samenwerkingsagenda.

Taken Jeugd

Wettelijke taak met

Taak met een wettelijke

Taak in opdracht van de

indirecte financiering,

indirecte

basis die in opdracht

rijksoverheid, waarvoor

verplicht collectief

financiering,

van gemeenten wordt

directe financiering

Keuze collectief

uitgevoerd

beschikbaar is

als basistaak Basispakket Jeugdgezondheid (JGZ)

Gezonde schoolaanpak (JGZ)

Verzuimbegeleiding 18+ (JGZ)

Hervormingagenda Jeugd (OZJT en JGZ)

Regionaal plan afbouw residentiële zorg (jeugdzorg+) (OZJT)

Samenwerkingsagenda Jeugd; coördinatie en deelname tafels (OZJT en

JGZ) Rijksvaccinatieprogramma en postnatale screening

(is onderdeel van Basispakket Jeugdgezondheid) Dienstverlening Oekraïense vluchtelingen (JGZ)

Jeugdgezondheidszorg asielzoekers (JGZ)

Benchmark (GGD 2021)

Twente

Landelijk gemiddelde

Aantal fte per 100.000 kinderen (JGZ)

104

116 (11 van 15)

Percentage extra contactmomenten

21,4%

51,8% (18 van 20)

(JGZ)

Overzicht voorstellen Jeugd Voorstellen over specifieke thema’s: Samenwerkingsagenda en zorglandschap Jeugd Deze voorstellen hebben samenhang met de voorstellen 2 en 3 uit pijler 5 Inkoop, Contractmanagement en -Beheer Scenario Koers Voorstel 7: OZJT coördineert de Samenwerkingsagenda OZJT coördineert in opdracht van Samen14 de uitvoering van de Samenwerkingsagenda Jeugd. Concreet betekent dit: • OZJT is verantwoordelijk voor de coördinatie op de Samenwerkingsagenda; • OZJT zorgt voor integrale sturing op het zorglandschap o.a. door verbinding te maken tussen inkoop, contractmanagement, leveranciersmanagement en de Samenwerkingsagenda; • OZJT stuurt op om- en afbouw van residentiële zorg en de benodigde randvoorwaarden om dat te bewerkstelligen. In het bijzonder Jeugdzorg Plus. Het regionaal plan afbouw Jeugdzorg Plus is gericht op het verminderen van de instroom van jeugdigen bij deze vorm van jeugdzorg. Doelstelling is om de instroom met 10% p.j. te verminderen vanaf 2023; • De aanpak wachttijden is geïntegreerd in de Samenwerkingsagenda.

Fin. Effect PM

Fin. effect Meerkosten

Fin. Effect 0

Scenario Ambitie Voorstel 8: Verbreding inhoud en aanbod JGZ SamenTwente verbreedt de invulling van de JGZ en breidt het aanbod uit. Concreet betekent dit: • Gericht investeren voor gelijke kansen. • Andere vormen van contactmomenten (bijv. groepsconsulten ikv normaliseren). • Er komen meer mogelijkheden voor contact voor de leeftijdsgroepen 4 tot 18. JGZ is voor de ouders van kinderen in deze levensfase meer zichtbaar. • Het prenatale huisbezoek wordt verstevigd en er wordt geïnvesteerd in programma's als Voorzorg. • JGZ heeft rol bij toegang tot de Jeugdhulp (obv kennis/expertise en longitudinaal dossier. • Uitbreiden van (digitaal) informatie en voorlichtingsaanbod gericht op specifieke leeftijdsfasen. • SamenTwente vult voorlichtingsactiviteiten risicogericht in. • JGZ verbindt zich nadrukkelijker met zorgteams op scholen, huisartsen en met wijkteams.

Fin. effect Meerkosten

Fin. Effect -/185k

Scenario Koers Voorstel 5: Continueren Gezonde School Aanpak SamenTwente continueert de Gezonde School Aanpak.

Fin. Effect 0

Fin. effect +106k

Fin. Effect -/- 70k

Voorstel over specifiek thema: Pedagogische gezinsondersteuning

Fin. Effect 0

Scenario Ambitie Voorstel 11: Verbreden Verzuimbegeleiding 18+ MBO/ROC Verzuimbegeleiding 18+ MBO/ROC wordt verbreed. Concreet betekent dit: • Er komen nieuwe afspraken tussen SamenTwente en RMC (doorstroompunt) voor verzuimbegeleiding. SamenTwente neemt taken van RMC (doorstroompunt) gedeeltelijk over. • Student-psychologen worden waar nodig vaker ingezet. • Er vindt een warme overdracht plaats van het VO naar het MBO. • De adviseringsrol van SamenTwente wordt uitgebreid. • SamenTwente benut meer data voor dit project. Scenario Ambitie Voorstel 9: Pedagogische gezinsondersteuning collectieve taak maken in opdracht van gemeenten (AB) De maatwerktaak wordt omgezet naar een collectieve opdracht waarbij SamenTwente pedagogische gezinsondersteuning uitvoert in opdracht van 14 Twentse gemeenten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Almelo&id=1fd3bff4-1dec-4080-ac86-261bcd6aa5fe