bijlage 1 bij RB 10 - Jaarverslag VTH Twente
Tekst van het document
Advies Milieueffectrapportage
-
5
0
A1.31
Ontheffing Wet milieubeheer
-
0
0
A1.33
Maatwerkbesluit
-
12
5
A1.35
Melding activiteit bouwwerken leefomgeving
-
188
1
A1.36
Informatieplicht milieubelastende activiteit
-
149
28
A1.37
Melding gelijkwaardige maatregel
-
1
0
A1.38
Beoordelen conceptverzoek
-
3
3
A1.39
Informatieplicht bouwwerken leefomgeving
-
15
0
Totaal Vergunning
517
583
119
Overgangsjaar Zoals aangegeven, is het lastig om binnen het programma Vergunningen zuivere verantwoording af te leggen over het overgangsjaar 2024. In bovenstaande tabel staat een prognose op basis van de PDC Wabo, terwijl realisatie uiteenvalt in resterende werkvoorraad vanuit dit oude recht, evenals de instroom aan nieuwe producten onder de PDC Omgevingswet. Grootste complexiteit hierbij is het uiteenvallen van één melding Activiteitenbesluit (A1.02) in meerdere meldingen (A1.17) en informatieplichten (A1.36) milieubelastende activiteiten (mba’s). Binnen de meldingen en informatieplichten mba’s zitten daarnaast ook bodemgerelateerde subproducten, welke onder het oude recht separaat werden gerapporteerd via het product bodem melding (A1.10). Wat met zekerheid gezegd kan worden, is dat de toestroom van meldingen en informatieplichten mba afgelopen jaar sterk is achtergebleven bij de vooraf gestelde verwachtingen. Een eenduidige verklaring hiervoor kan niet gegeven kan worden. Het kan zijn dat meldingsbereidheid afneemt als gevolg van de nieuwe wetgeving en het bijbehorende Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Een andere verklaring kan zijn dat de meldingsplicht onder het nieuwe recht minder streng is door de introductie van de informatieplicht. De oorzaak is echter nog onduidelijk.
De komende jaren moet gekeken worden hoe de instroom aan meldingen en informatieplichten mba’s zich ontwikkelt en welke oorzaken hier mogelijk achter liggen. PDC Wabo en stikstof Voor de agrarische gemeenten blijft de stikstofproblematiek grote invloed uitoefenen op de realisatie. Het opschorten van vergunningverlening rondom emissiearme stalsystemen en uitspraken rondom intern en extern salderen heeft wederom geleid tot minder verleende omgevingsvergunningen dan verwacht. Het resultaat zijn veel langlopende openstaande aanvragen vanuit het oude recht. Vanaf volgend jaar zal de werkvoorraad vanuit de PDC Wabo separaat als bijlage worden gerapporteerd en toegelicht. De meest recente uitspraak van de Raad van State over intern salderen raakt naast agrarische ook industriële vergunningverlening onder het nieuwe recht. De OD Twente is in gesprek met de Provincie over een verdere aanpak.
18
4.2 Programma Toezicht & Handhaving Voor toezicht en handhaving zijn al geruime tijd strategieën in gebruik. Deze zijn opgenomen in het VTHA-beleid Twente en de Nadere uitwerking. Door toezicht te houden wordt gecontroleerd of wordt voldaan aan wet- en regelgeving en vergunningvoorschriften worden nageleefd. Voor de toezichthouders die de controle uitvoeren maakt de toezichtstrategie duidelijk hoe zij hun werk moeten uitvoeren. Ook geeft het inzicht in de verschillende soorten controles. Om vervolgens een goede uitvoering te geven aan handhaving, wordt aangesloten bij de LHSO.
4.2.1 Toezicht Almelo 2024 PDC
OMSCHRIJVING
UVP 2024
REA 2024
WV 2024
A2.01
Opleveringscontrole
10
7
n.v.t.
A2.02
Periodieke controle
438
344
n.v.t.
A2.03
Hercontrole
163
87
61
A2.04
Aspectcontrole
57
51
18
A2.05
Administratieve controle
88
3
0
A2.06
Administratieve audit
0
0
0
A2.07
Vrije veld toezicht/gevelcontrole
8
0
1
A2.08
Klacht/melding
103
92
31
A2.09
Bodem toezicht
99
109
24
A2.10
Toezicht sloop / asbest
69
0
0
A2.11
Toezicht bouwen
0
0
0
A2.12
Handhavingscontrole
20
18
2
A2.13
Informatieplicht ongewoon voorval
-
3
0
A2.14
Handhavingstoets
-
0
0
A2.15
Ketentoezicht
-
0
0
A2.16
Toezicht bouwwerken leefomgeving
-
36
1
1.055
750
138
Totaal Toezicht
Span of control toezicht De Omgevingswet heeft niet geleid tot grote verandering binnen het programma Toezicht, met uitzondering van enkele nieuwe producten (A2.13 tot en met A2.16). Middels de introductie van het nieuwe Team Leefomgeving is geprobeerd de ‘span of control’ bij toezicht te verkleinen. Hierdoor zal een deel van de werkzaamheden binnen dit programma door dit nieuwe team worden uitgevoerd. Het gaat hier vooral om bodemtoezicht (A2.09) en toezicht rondom sloop/asbest (A2.10, A2.11 en A2.16). Periodieke controles Het aantal verwachte periodieke controles is afgelopen jaar wederom niet gehaald. In 2023 heeft de OD Twente geconstateerd dat de oorspronkelijke prognosecijfers voor periodieke controles niet haalbaar werden geacht met de bijbehorende formatie die is toegekend bij de start van de organisatie. Met de begrotingswijziging 2024 is dit knelpunt opgelost, waarbij de verwachting was dat de prognoses voor afgelopen jaar gehaald konden worden met volledige bezetting.
19
Twentebreed zijn 80,4% van de geplande controles uitgevoerd in plaats van de gewenste 100%. Dit ligt in lijn met de gemeente Almelo (78,5%). De voornaamste oorzaak hiervoor is niet langer een gebrek aan formatie, maar onbezette vacatureruimte. Het opvullen van de extra vacatureruimte als gevolg van de begrotingswijziging kost tijd, voornamelijk binnen agrarisch toezicht. Niet uitgevoerde controles brengen risico’s met zich mee dat minder overtredingen worden geconstateerd en gecorrigeerd. De OD Twente zichzelf als doel gesteld om in 2025 openstaande vacatureruimte zoveel mogelijk te vullen, met de ambitie in 2025 de planning voor periodieke controles volledig uit te voeren. Klachtenanalyse De afgelopen jaren is een sterke regionale toename geconstateerd in het aantal klachtmeldingen dat door de OD Twente is afgehandeld. Deze Twentebrede ontwikkeling heeft zich ook in 2024 doorgezet. Hierbij heeft het totaal aantal klachtmeldingen van het afgelopen jaar de verhoogde prognose van het UVP 2024 andermaal overschreden. Deze ontwikkeling heeft een negatieve invloed op de omgevingskwaliteit, aangezien meer klachten, hinder en overlast duiden op een lagere belevingswaarde en gebruikswaarde van de leefomgeving. Om deze ontwikkeling beter te kunnen duiden en adresseren, voert de OD Twente jaarlijks een klachtenanalyse uit.
Ook in dit jaarverslag wordt middels onderstaande tabel inzicht gegeven in de omvang, oorsprong en aard van alle klachten die zowel regionaal als binnen gemeente Almelo zijn ontvangen in 2024. De cijfers vanuit de analyse zijn op basis van ontvangen klachten. Dit wijkt af van de realisatiecijfers uit PowerBI, welke uitgaan van het aantal afgehandelde klachten. Als onderdeel van de analyse zijn locatie(s) waar de meeste klachten zijn ontvangen verder toegelicht. Klachtenanalyse regio Twente 2024 Aantal klachten afgehandeld (PowerBI)
Aantal klachten ontvangen (klachtenanalyse)
1520
1627
Afval
Asbest
Bodem
Geluid
Licht
Lucht
Overig
14
19
16
445
16
1099
18
Toelichting: Het overgrote deel van alle klachten in Twente had afgelopen jaar betrekking op lucht (68%) en geluid (27%). Binnen het thema lucht, ging het voornamelijk over geur gerelateerde klachten. Locaties Toelichting: Het afgelopen jaar hebben vijf specifieke locaties binnen de regio een opvallend hoog aantal klachten ontvangen. Het gaat hierbij om: • Geurklachten rondom een asfaltcentrale in de gemeente Hengelo (13% van alle klachten); • Geurklachten rondom een landbouwbedrijf in de gemeente Wierden (12% van alle klachten); • Geurklachten rondom een veevoeder producent in de gemeente Hof van Twente (5% van alle klachten); • Geurklachten rondom een andere veevoeder producent in de gemeente Hof van Twente (5% van alle klachten); • Geurklachten rondom een vervaardiger van dierlijke oliën en vetten in de gemeente Hengelo (5% van alle klachten).
Bovenstaande ontwikkelingen hebben geen betrekking op Almelo, welke de uitzondering is op de regel. Hier is namelijk een afname in klachten geconstateerd, waarbij binnen de gestelde prognose is gebleven.
20
Klachtenanalyse Almelo 2024 Aantal klachten afgehandeld (PowerBI)
Aantal klachten ontvangen (klachtenanalyse)
79
99
Afval
Asbest
Bodem
Geluid
Licht
Lucht
Overig
2
5
2
61
5
23
1
Toelichting: Het overgrote gedeelte van alle klachten in Almelo hadden afgelopen jaar betrekking op geluid (62%) of lucht (23%). Binnen het thema lucht ging het enkel om geurhinder, niet om stofhinder. Locaties Toelichting: Het afgelopen jaar hebben drie specifieke locaties binnen de gemeente Almelo een bovengemiddeld aantal klachten ontvangen. Het gaat hierbij om: •
Geluidsklachten door installaties rondom een kunststof- en rubberproducent (13% van alle klachten).
•
Geurklachten rondom een voedselproducent (11% van alle klachten).
•
Geluidsklachten door installaties rondom een horecagroothandel (5% van alle klachten).
Milieuwinst Ondanks dat het gewenste aantal periodieke controles in 2024 niet is gehaald, zijn afgelopen jaar veel interventies geweest met milieuwinst als resultaat. Hierbij worden enkele belangrijke voorbeelden genoemd waarbij toezichtinzet direct heeft bijgedragen aan een schonere, veiligere en gezondere leefomgeving in Twente: •
•
• • •
•
Beheersing chemische calamiteit: Onze piketdienst en experts kwamen direct in actie bij een gevaarlijke reactie van geleverde chemicaliën. Door de snelle respons konden vrijgekomen stoffen veilig worden verdund en afgevoerd. Resterende chemicaliën werden vakkundig gekoeld en veiliggesteld. Veilige opslag gasflessen: Tijdens een inspectie werd een tiental gasflessen met propaan aangetroffen die onveilig waren opgeslagen. De OD Twente heeft ondersteund met het realiseren van een opslagruimte die voldoet aan de PGS-15. Dit heeft bijgedragen aan een veiligere omgeving. Bodemverontreiniging voorkomen: Een niet-gekeurde vloer van een autowasplaats is na interventie van de OD Twente gekeurd, gerepareerd en goedgekeurd. De integriteit van de bodem is gewaarborgd. Watervervuiling afgewend: Door tijdig in te grijpen bij een overvolle olie- en benzineafscheider, is voorkomen dat grote hoeveelheid oliehoudend afvalwater in het openbare riool is terechtgekomen. Mitigeren brandgevaar: Bij een bedrijf is een gevaarlijke situatie ontdekt, waarbij een propaantank te dicht bij een dieselolietank is geplaatst. Door het ingrijpen van de OD Twente zijn de tanks verplaatst en is een potentieel brandgevaarlijke situatie opgelost. Vuurwerkcontroles: Tenslotte hebben de vuurwerkcontroles in 2024 belangrijke resultaten opgeleverd.
Er zijn zes overtredingen geconstateerd, waarbij één strafrechtelijk is opgepakt. De OD Twente heeft een verschuiving ingezet naar meer structurele aandacht voor vuurwerkopslag gedurende het gehele jaar, wat risicovolle situaties vroegtijdig voorkomt.
21
4.2.2 Handhaving Almelo 2024 PDC
OMSCHRIJVING
UVP 2024 REA 2024
WV 2024
A3.01
Handhavingsverzoek
5
3
1
A3.02
Handhavingstraject
42
25
27
A3.03
(BOA) Strafrechtelijk onderzoek
26
12
1
A3.05
Toepassen last onder dwangsom
-
1
2
A3.06
Toepassen last onder bestuursdwang
-
1
0
Totaal handhaving
73
42
31
Cluster juridisch In 2024 heeft het cluster juridisch zich verder verdiept in de Omgevingswet en onderzocht hoe de huidige werkwijze beter kan aansluiten op deze nieuwe wet- en regelgeving. Concreet betekent dit een dienstbaardere opstelling van het cluster, wat leidt tot een andere benadering en werkwijze op gebied van bezwaar, beroep, handhavingsverzoeken, klachten en zienswijzen. Daarnaast heeft het cluster zich verder ingezet op natuur- en stikstofgerelateerde kwesties. Hierbij is onder andere een plan van aanpak met standaarden opgesteld rondom de toepassing van de stoppersregeling. Kenmerkend voor afgelopen jaar is de hoge instroom aan handhavingszaken op het gebied van energie en duurzaamheid. Hierdoor is de werkvoorraad nauwelijks afgenomen ten opzichte van vorig jaar. Inzet richtte zich afgelopen jaar toenemend op handhaving van wet- en regelgeving rondom energiebesparing en juridische advisering van energietoezichthouders. Door deze versterkte inzet draagt het cluster actief bij aan een duurzame leefomgeving, waarbij invulling wordt gegeven aan regionale beleidsdoelen. Dwangsommen Handhaving door de OD Twente heeft in 2024 geleid tot meerdere verbeurde last onder dwangsommen (LOD’s). Regionaal zijn afgelopen jaar 18 invorderingsadviezen opgesteld die moeten bijdragen aan een schonere, veiligere en gezondere leefomgeving.
Voor de gemeente Almelo gaat het om twee invorderingsadviezen, die betrekking hebben op: •
•
Restaurant/grillroom: Tijdens een handhavingstraject is een invorderingsadvies opgesteld van €10.000 naar aanleiding van een verbeurde LOD. Deze zaak heeft betrekking op het ontbreken van een juiste melding/vergunning en het ontbreken van geur reducerende maatregelen. Verhuurbedrijf: Tijdens een handhavingstraject is een invorderingsadvies opgesteld van €13.000 naar aanleiding van een verbeurde LOD. De LOD is het gevolg van overtredingen met betrekking tot bodemvoorschriften.
Het is van groot belang dat de gemeente duidelijk communiceert over de invordering van dwangsommen, zodat handhavingsprocessen hierop afgestemd kunnen worden. Het opleggen maar vooral het invorderen van dwangsommen heeft namelijk een afschrikkende werking en leidt zo tot beter naleefgedrag met indirecte milieuwinst als gevolg.
22
4.3 Programma Advies Naast producten op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving, kennen we ook specialistische adviesproducten. Deze producten zijn hieronder opgenomen.
Almelo 2024 PDC
OMSCHRIJVING
UVP 2024
REA 2024 WV 2024
A4.01
Voorlopige voorziening
0
0
0
A4.02
Bezwaar
2
2
3
A4.03
Beroep
2
0
0
A4.04
Advies bij juridische procedures
3
6
3
A4.05
Advies bodem
40
71
24
A4.06
Advies externe veiligheid
A4.07
Advies milieuzonering
A4.08
Advies geluid
Plustaak
A4.09
Advies luchtkwaliteit
Plustaak
A4.10
Milieuadvies ruimtelijke ordening
Plustaak
A4.11
Advies beleidsontwikkeling milieu
A4.12
Advies algemeen
Plustaak
A4.13
Informatieverstrekking
Plustaak
A4.14
Advies flora en fauna
Plustaak
A4.15
Advies energie en duurzaamheid
A4.16
Integraal advies
A4.17
Advies sloop/asbest
50
9
0
A4.18
Advies geur
-
0
0
A4.19
Advies lichthinder
-
2
1
A4.20
Advies activiteit bouwwerken leefomgeving
-
35
0
A4.21
Dronevlucht
-
4
0
A4.22
Advies beleid en bestuur
-
Totaal advies
97
Plustaak 0
0
0
0
0
1
1
0
0
Plustaak
0
130
32
Clusters geluid en luchtkwaliteit In 2024 is er een groot aantal adviesaanvragen binnengekomen op het gebied van geluid en luchtkwaliteit. Dit betreft interne aanvragen vanuit toezicht, handhaving en vergunningen, maar ook steeds meer externe aanvragen vanuit de partners. Dit duidt erop dat deze clusters steeds beter worden gevonden. Om wachttijden voor adviezen te verkorten, hebben beide clusters de ‘korte klusdag’ geïntroduceerd. Hiermee is dagelijks een adviseur beschikbaar om kleinere adviesaanvragen snel te behandelen. Binnen het cluster luchtkwaliteit is een sterke toename zichtbaar in adviesaanvragen in relatie tot zeer zorgwekkende stoffen (ZZS). Deze advies hebben vooral betrekking op de beoordeling van emissierapportages en de evaluatie van vermijd- en reductieprogramma’s bij vergunningplichtige bedrijven. Een vergelijkbare stijging valt te zien bij geuradviezen. De verwachting is dat deze trends zich de komende jaren zullen voortzetten. Vanuit het cluster geluid wordt vooral extra werk verwacht als gevolg van het onderwerp windturbines. Hierbij moet de OD Twente beleidsmatig meedenken, onder ander bij het opstellen van omgevingsplannen en ontwikkelingen van gebiedsgerichte programma’s.
23
Cluster externe veiligheid Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het lokale externe veiligheid (EV-)beleid niet langer actueel. Voor de gemeente Almelo heeft het cluster EV bijgedragen aan de ontwikkeling van nieuw beleid, waarbij de verwachting is dat voor meer gemeenten hierop ondersteuning geboden gaat worden. Daarnaast heeft de Omgevingswet het begrip omgevingsveiligheid geïntroduceerd, wat breder geïnterpreteerd kan worden dan enkel EV. Om deze reden heeft het cluster EV zich beziggehouden met de afbakening van taken en verantwoordelijkheden. Tenslotte is afgelopen jaar aandacht toegenomen voor het beheersen van specifieke risico’s rondom nieuwe energievormen en -infrastructuren, zoals waterstof, batterijen en windmolens.
24
5. Ketenpartners Bij de uitvoering van VTHA-taken werkt de OD Twente regelmatig samen met verschillende externe partners, Deze samenwerking is gebaseerd op wettelijke en wenselijke taken. Eventuele “wenselijke taken” worden vastgelegd in werkafspraken tussen de OD Twente en de desbetreffende externe partij. Hiervan wordt het bevoegd gezag in kennis gesteld, evenals voor afspraken en/of prioriteiten in het kader van toezicht en handhaving en het gezamenlijk uitvoeren van projecten. Veiligheidsregio De OD Twente heeft een structurele samenwerking met de Veiligheidsregio Twente. Er vindt periodiek overleg plaats op verschillende niveaus, van directieniveau tot casusniveau. De samenwerking is vastgelegd in een DVO, maar in de praktijk meer pragmatisch van aard. Medewerkers weten elkaar snel te vinden en er wordt periodiek bij elkaar op kantoor gewerkt. In 2024 is een projectplan opgesteld om ook informatie-uitwisseling tussen de Veiligheidsregio en de OD Twente verder te verbeteren. Het doel is om te inventariseren welke specifieke statische en dynamische gegevens beide diensten (nodig) hebben en openbare registers vervolgens beter op elkaar af te stemmen voor meer data-uitwisseling. Dit moet resulteren in snellere en meer volledige toegang tot informatie ten behoeve van een effectievere uitvoering van primaire taken.
De implementatie en afronding van dit project staan gepland voor 2025. Waterschappen De noordoostelijke OD’s en waterschappen uit de provincies Groningen, Drenthe en Overijssel hebben een structurele samenwerkingsovereenkomst. Hierbinnen wordt themagericht samengewerkt middels jaarlijkse projecten en activiteiten. De doelstelling van de samenwerking is om op een laagdrempelige manier en op basis van vrijwilligheid elkaar te versterken. Gezocht wordt naar een combinatie van kennisdeling en uitvoering. In 2024 heeft kennisdeling zich voornamelijk gericht op de implementatie van de Omgevingswet en risicogericht werken. Daarnaast zijn concrete acties genomen op de onderstaande speerpunten: 1.
2. 3.
ZZS: Naast het bevorderen kennisdeling en bewustzijn over ZZS vanuit het plan van aanpak van de Provincie Overijssel, zijn ook voorbereidingen getroffen rondom het opstellen van brancheplannen rondom dit thema. Vetproblematiek: Uitvoering van dit project heeft voornamelijk plaatsgevonden in 2023, waarbij de resultaten begin 2024 zijn opgeleverd. Covergisters: Samenwerking heeft plaatsgevonden ten aanzien van de problematiek en aanpak rondom dit thema. Hierbij heeft het waterschap en de OD Twente ieder hun eigen bevoegdheid, waarbij het belang van aanvullend werken wordt benadrukt. Dit helpt met een eenduidige benadering richting bedrijven.
Politie In 2024 heeft OD Twente wederom actief deelgenomen aan de Multidisciplinaire Integrale Aanpak (MIA-acties) in diverse Twentse gemeenten. Deze MIA-acties waren gericht op de aanpak van ondermijning, een fenomeen waarbij de onderwereld gebruikmaakt van de bovenwereld om criminele activiteiten te faciliteren, zoals witwassen, illegale handel en drugsproductie. Ondermijning kan plaatsvinden in uiteenlopende sectoren, waaronder horeca, kapperszaken, verhuur van garageboxen en autobedrijven. Hoewel de organisatie van deze acties bij de gemeenten ligt, heeft OD Twente haar meerwaarde bewezen door haar specialistische kennis en inzet bij te dragen aan een effectieve aanpak van ondermijning. De samenwerking met verschillende handhavingspartners bleek niet alleen effectief tijdens de MIA-controles, maar droeg ook bij aan een betere afstemming en samenwerking tussen collega’s van de betrokken organisaties. Ook in 2025 wil OD Twente blijven bijdragen aan deze gezamenlijke aanpak. Hierbij de organisatie een blijvende rol spelen in het versterken van de regionale samenwerking en het aanpakken van ondermijning in Twente. Inspectie Leefomgeving en Transport De OD Twente heeft afgelopen jaar meermaals deelgenomen aan transportcontroles in samenwerking met de politie en ook de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).
Deze controles hebben op verschillende locaties plaatsgevonden, waaronder bij grensovergangen. De transportcontroles hebben zich gericht op verschillende
25
thema’s, waaronder bodem- en afvaltransport. Dit levert waardevolle inzichten op, waarbij ter plekke gebruik wordt gemaakt van drones en monsternames. Ook is het goed voor de zichtbaarheid van de OD Twente naar de buitenwereld. Omgevingsdienst Nederland De OD Twente is landelijk betrokken bij verschillende ontwikkelingen en biedt hierbij proactieve ondersteuning aan Omgevingsdienst Nederland (ODNL) op verschillende thema’s zoals het Besluit WPM, de verschillende pijlers van IBP-VTH, de oplevering van de LVS en ondersteuning rondom implementatie van milieuwetgeving in Caribisch Nederland.
6. Projecten In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in alle projecten en collectieve werkzaamheden die in het afgelopen jaar zijn uitgevoerd of waaraan is deelgenomen. Hierbij is duidelijk onderscheid gemaakt tussen projecten met een begin- en eindpunt enerzijds, en doorlopende collectieve werkzaamheden die ten behoeve van de hele regio worden uitgevoerd anderzijds.
6.1 Twentse projecten
OD1: Omgevingswet (zie paragraaf 2.2) De initiële implementatie van de Omgevingswet in 2024 is succesvol verlopen, mede dankzij een zorgvuldige voorbereiding en nauwe samenwerking met onze (keten)partners. Verdere verbeteringen worden in 2025 binnen de reguliere processen doorgevoerd, waaronder de aanpassing van sjablonen, de landelijke kernregistratie van mba’s en de optimalisatie van de SFW. Daarnaast is de Omgevingstafel Twente in 2024 voortgezet en is projectmatig gewerkt aan het opstellen van een uniforme paragraaf voor milieuleges met eenduidige definities. Naar verwachting zal deze 2025 opgeleverd worden. OD2: Energie & Duurzaamheid (zie paragraaf 3.3) In 2024 heeft de OD Twente aanzienlijke stappen gezet op het gebied van energie en duurzaamheid. De uitvoering van het Projectplan energiebesparing 2022-2023 is afgerond, waarbij de extra hercontroles in 2024 zijn uitgevoerd vanwege lager naleefgedrag dan werd verwacht. Daarnaast is via de SPUK THE capaciteit voor energietoezicht uitgebreid en geprofessionaliseerd, met instemming van de partners om deze werkzaamheden in voort te zetten. Naast werving en opleiding, is in 2024 ook een flinke stap gezet in de uitvoering van het primaire proces. Zo zijn binnen de SPUK THE meer dan 200 bedrijfsbezoeken afgelegd.
Hieronder vallen ook 20 bezoeken aan grootverbruikers in Twente, om een zo groot mogelijke impact te hebben op energiebesparing en vermindering van CO2 uitstoot. Ook is gewerkt aan de transitie naar een circulaire economie via samenwerking met OD IJsselland, waarbij het VTHA-instrumentarium wordt versterkt en een regionaal kennisschakelpunt wordt ontwikkeld. Dit moet in 2025 leiden tot een ‘programma circulaire economie’, welke zal fungeren als kwartiermaker. Ook heeft OD Twente een grote rol gespeeld in de landelijke voorbereiding op het ‘Besluit CO2-reductie WPM’, dat per 1 juli 2024 in werking is getreden. De uitvoering hiervan, inclusief controles bij bevoegde gezagen, volgt in 2025. Onzekerheid rondom capaciteit en financiële middelen vormt hierbij een risico. OD3: SPUK IBP (zie pararagraaf 2.2) In 2024 is de OD Twente, met steun van de SPUK IBP-subsidie, actief bezig geweest met het versterken van de VTHA-taken. De inspanningen waren gericht op zes pijlers: robuustheid, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving, informatievoorziening, kennisinfrastructuur en arbeidsmarkt, onafhankelijke uitvoering en monitoring. Zo is onder andere een plan van aanpak opgesteld om per 2026 aan de robuustheidscriteria te
26
voldoen. Deze initiatieven dragen zowel bij aan de versterking van de organisatie en aan de verbetering van de leefomgeving. OD4: Project lozen buiten inrichtingen De OD Twente heeft in 2024 een pilotplan uitgevoerd voor indirecte lozingen buiten de kadastrale grenzen van bedrijven. In het kader hiervan zijn nieuwe uniforme werkwijze- en instructies opgesteld om de afhandeling van ingediende meldingen te verbeteren. De werkwijze is geïmplementeerd bij Team Leefomgeving, waarmee nu ervaring wordt opgedaan. Ook is een aansluitende toezichtstrategie en werkwijze opgesteld voor Team Toezicht en Handhaving. Deze wordt in 2025 geïmplementeerd.
ODP1: Project ZZS In 2024 is het projectplan voor de aanpak tegen zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) van de Provincie, OD Twente en OD IJsselland grensoverschrijdend opgepakt. De focus lag op het vergroten van bewustwording, het uitbreiden van kennis en het versterken van samenwerking. De OD Twente heeft tevens actief deelgenomen aan landelijke en Oost-Nederlandse netwerken (Gelderland-Overijssel) waar waardevolle kennis is gedeeld, vertaald en toegepast op de Twentse situatie. Deze gezamenlijke inspanning heeft onder andere geleid tot een document waardoor toezichthouders ZZS beter kunnen signaleren tijdens milieucontroles. Daarnaast is een fundament gelegd voor een signaleringskader, waarmee ZZS-signalen inzichtelijker worden voor vergunningverleners. Vanuit haar maatschappelijke verantwoordelijkheid heeft OD Twente in 2024, mede door het project, belangrijke stappen gezet in het terugdringen van ZZS en bijgedragen aan een gezondere en duurzamere leefomgeving. OD5: Project Gedragssturing (zie paragraaf 3.1) In 2024 is het project gedragssturing vanuit diverse invalshoeken benaderd en uitgevoerd. Daarbij is bijzondere aandacht besteed aan de rol van meldingscoach, het landelijke gedragsteam en de structurele verankering van gedragssturing binnen het VTH-proces.
OD6: Projectmatig werken Gedurende 2024 heeft de OD Twente verder gewerkt aan de doorontwikkeling van projectmatig werken. Interne werkprocessen, afspraken en sjablonen hiervoor zijn inmiddels vastgesteld. Ook is de nieuwe functie van ‘projectleider’ in 2024 ingevuld. Daarnaast is gewerkt aan het proces rondom het aannemen van projectmatige werkzaamheden en de registratie hierop. Dit heeft geleid tot een beter UVP 2025, waarin op hoger detailniveau wordt geprognosticeerd, gerapporteerd en bijgestuurd op projectmatige werkzaamheden. Dit is een basis die in 2025 verder zal worden verfijnd.
6.2 Collectieve werkzaamheden Twente 1) Ontwikkelingen stikstof PPLG: De OD Twente was in 2024 aangesloten bij de provinciale werkgroep en leverde van hieruit een bijdrage aan het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG). In september is met het vervallen van het Nationaal Programma Landelijk Gebied, ook het PPLG komen te vervallen. Het is momenteel onduidelijk hoe verder te gaan met de uitvoering van de doorontwikkeling van het landelijk gebied in Twente. Stoppersregeling: via deze regeling kregen agrariërs de mogelijkheid om tot 1 januari 2020 aan het Beh te voldoen. Eind 2024 is de OD Twente verdergegaan met het oppakken van het project om de betreffende vergunningen ambtshalve in te trekken. Het gaat nog om circa 95 locaties. Een deel hiervan staat ‘on hold’ in verband met nieuwe vergunningaanvragen en omgevingsvergunning beperkte milieutoetsen (OBM) rondom natuur. Daarnaast zijn er nog de ‘gekapte stoppers’ die toentertijd niet in aanmerking kwamen voor de
27
stoppersregeling, maar wiens vergunningen niet voldoen aan het Beh en ook nog niet zijn ingetrokken. Deze vergunningen worden momenteel opgepakt via een separaat traject los van het reguliere stopperstraject. Lbv en Lbv+: In 2024 hebben 127 bedrijven in Twente zich aangemeld voor de Landelijke beëindigingsregelingen veehouderijlocaties (Lbv en Lbv+). Hiervan hebben inmiddels 87 een besluit van het RVO ontvingen, waarvan 79 positief. Er zijn 9 intrekkingsverzoeken van omgevingsvergunningen vanuit de regeling ontvangen; 4 verzoeken zijn inmiddels afgehandeld. Het komende jaar wordt een verdere toename verwacht van het aantal intrekkingsverzoeken, adviesverzoeken voor omgevingsplanwijzigingen, ontwikkelingsmogelijkheden van erven en vragen van adviseurs en BG’s met betrekking tot deze regelingen.
2) Voorzitter regionale overleggen De OD Twente heeft ook in 2024 haar taak als voorzitter opgepakt in verschillende gremia. Dit is gedaan in het Kennisplatform Bodem Twente en de regionale werkgroep geluid. 3) Bodembeleidsagenda In 2024 heeft de OD Twente als voorzitter van het Kennisplatform Bodem Twente en deelnemer aan het kernteam Onder Twente, diverse projecten geïnitieerd en uitgevoerd. Dit omvat het optimaliseren van de samenwerking tussen KBT en Onder Twente, het opstellen van een strategische bodeminformatie agenda en het uitvoeren van de daaruit voortvloeiende actiepunten. Tevens is de OD Twente betrokken bij landelijke en regionale overleggen over PFAS, ZZS, de afdeling bodem in de Omgevingswet en bodemregels in het Omgevingsplan om gemeenten optimaal te informeren en ondersteunen. 4) Ketentoezicht Projectleiding en coördinatie ligt bij de OD Twente, maar uitvoering vindt plaats bij de OD Rivierenland. In 2024 heeft team ketentoezicht van OD Rivierenland een belangrijke bijdrage geleverd aan het versterken van toezicht en handhaving. Er zijn 590 uren besteed aan ketenanalyse voor de OD Twente, wat heeft geleid tot vijf tactische en operationele risicoanalyses en er is daarnaast ondersteuning geboden bij diepgaand administratief toezicht. De ketenaanpak is voortgezet voor E-waste, dierlijke bijproducten en verontreinigde grond.
Er zijn tevens gerichte interventies uitgevoerd binnen de ketens metaalrecycling, co-vergisting en e-waste. Team ketentoezicht heeft ook meegewerkt aan de analyse vanuit het project aanpak synthetische drugs (SONAR) in samenwerking met het RIEC. Hierbij zijn netwerken en kenmerken in de keten van de productie van synthetische drugs in kaart gebracht met het doel integraal te kunnen interveniëren. Naast het RIEC, is ook nauw samengewerkt met andere ketenpartners zoals Politie Oost Nederland, Functioneel Parket, de Belastingdienst, Waterschappen, Rijkswaterstaat, NVWA, ILT en andere OD’s. 5) Ontwikkelingen beleidsdoelen (zie paragraaf 3.4) In 2024 is vanuit de kerngroep en de OD Twente besloten om de beleidsdoelen nader te bekijken, voornamelijk omdat een gedeelte van deze doelen zich moeilijk laat meten. De ambitie is om in 2025 te komen tot verder uitgewerkte doelen, met duidelijk meetbare indicatoren en streefwaarden die de komende jaren goed gemonitord kunnen worden. De ontwikkeling hangt samen met vigerende VTHA-beleid, welke tevens moet worden doorontwikkeld.
6.3 Lokale projecten 1.
Vervolg project Prinses Amaliaplein
Het project rondom horecatoezicht aan het Prinses Amaliaplein heeft in 2024 een vervolg gekregen. Hieraan is iets meer tijd besteed (65 uur) dan vooraf werd geprognosticeerd in het UVP 2024 (40 uur).
28
2.
Gebiedsgericht inzet conform Omgevingswet
Afgelopen jaar is integraal toezicht op verschillende manieren vormgegeven. Denk hierbij aan de zogenaamde MIA-acties die binnen de gemeente Almelo zijn uitgevoerd. 3.
Toezicht energielabel C voor kantoren
De gemeente Almelo heeft een aparte bijdrage geleverd voor VTHA-werkzaamheden rondom energie en duurzaamheid, specifiek gericht op Label-C. Verantwoording over deze werkzaamheden loopt niet via het UVP 2024, maar komt separaat terug in de jaarrekening en wordt apart gerapporteerd in de desbetreffende verantwoording. De bijbehorende rapportage wordt separaat aangeboden.
29
7. Uitvoeringsorganisatie & bedrijfsvoering De OD Twente moet als uitvoeringsorganisatie met bedrijfsvoering aan een aantal elementen voldoen ten aanzien van haar organisatie, borging van middelen, monitoring en rapportage. De uitvoeringsorganisatie dient zodanig ingericht te zijn dat een goede uitvoering van het VTHA-beleid, inclusief de Nadere uitwerking en programma gewaarborgd is. Per element is aangegeven hoe hier uitvoering aan wordt gegeven. Omschrijving Uitvoeringsorganisatie
Toelichting
De bestuursorganen richten hun organisatie zodanig in dat een goede uitvoering van het VTHA-beleid en de uitvoeringsprogramma’s, gewaarborgd is.
Via een governance is geborgd dat de beleids- en uitvoeringscyclus zowel bestuurlijk als ambtelijk wordt opgepakt door zowel de bevoegde gezagen als de OD Twente. Tevens zijn de afspraken vastgelegd in de GR, DVO's en het bedrijfsplan.
De bestuursorganen dragen er in ieder geval zorg voor dat: a) De personeelsformatie ten behoeve van de uitvoering en de handhaving en de bij de onderscheiden functies behorende taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden worden vastgelegd. b) Vergunningverleners niet worden belast met het toezicht op naleving en het voorbereiden of uitvoeren van bestuurlijke sancties. c) Toezichthouders niet voortdurend worden belast met het uitoefenen van toezicht op de naleving met betrekking tot dezelfde inrichting. d) De organisatie van de bestuursorganen en van de Omgevingsdienst ook buiten de gebruikelijke kantooruren bereikbaar en beschikbaar is.
Bevoegdheden, taken en verantwoordelijkheden zijn beschreven in de functieomschrijvingen en het formatieplan.
De bestuursorganen dragen tevens zorg voor dat: a) Een beschrijving van de werkprocessen, de procedures en de bijbehorende informatievoorziening inzake de uitvoerings- en handhavingstaken en het voorbereiden, geven en uitvoeren van bestuurlijke sancties wordt vastgesteld. b) De uit te voeren werkzaamheden plaatsvinden overeenkomstig deze beschrijving.
Er geldt functiescheiding op persoonsniveau tussen vergunningverlening enerzijds en toezicht en handhaving anderzijds. Ook is er sprake van periodieke roulatie van toezichthouders en worden hercontroles altijd uitgevoerd door een andere toezichthouder. Voor specialismen en juridische deskundigheden geldt een scheiding op objectniveau. De OD Twente kent een 24/7 wachtdienst, welke in 2024 een professionaliseringsslag heeft gemaakt met een nieuw dienstvoertuig en een hoger specialisatieniveau. Hierbij wordt jaarlijks effectief gereageerd op milieu-incidenten.
a)
b)
In de werkprocessen staat beschreven op welke wijze vergunningverleners, toezichthouders, handhavers en adviseurs hun werkzaamheden uitvoeren. Deze staan in het kwaliteitssysteem (WIKI 360). Er wordt een kwaliteitsplan opgesteld waarin de uitvoeringskwaliteit wordt geborgd. Elementen hierin worden getoetst middels het uitvoeren van audits.
Borging van middelen De bestuursorganen dragen er zorg voor dat: a) De voor het bereiken van de gestelde doelen en de voor het uitvoeren van de daarin bedoelde activiteiten benodigde en beschikbare financiële en personele middelen inzichtelijk worden gemaakt en in de begroting van de rechtspersonen en van de Omgevingsdienst worden gewaarborgd. b) De wijze van berekening van de benodigde financiële en personele middelen inzichtelijk wordt gemaakt.
c) Voor de uitvoering van de uitvoeringsprogramma’s voldoende financiële en personele middelen beschikbaar zijn en dat deze middelen zo nodig worden aangevuld of de uitvoeringsprogramma’s zo nodig worden aangepast.
a) Borging vindt plaats middels de jaarlijkse programmabegrotingen, waarin per programma en partner de middelen in beeld worden gebracht.
b) Er wordt gewerkt met een PDC, die in 2024 is omgezet naar de Omgevingswet. Hierbij vormen producten, kengetallen en projecten een belangrijke basis voor de financiële berekening. c) Op Twents niveau wordt inzichtelijk gemaakt welke inzet de OD Twente in 2024 gaat uitvoeren, met voldoende capaciteit en middelen.
30
Monitoring De bestuursorganen bewaken resultaten en voortgang van: a) Het bereiken van de krachtens die leden gestelde doelen. b) De uitvoering van de uitvoeringsprogramma’s.
Er wordt 4 en 8 maandelijks gerapporteerd over de voortgang. Bevoegde gezagen worden hierover op de hoogte gehouden middels accountgesprekken. Per jaar wordt geprioriteerd inzichtelijk te maken welke bijdrage is geleverd aan gestelde doelen.
De bestuursorganen dragen zorg voor de registratie van gegevens die zijn verkregen in het kader van de uitvoering en handhaving.
Betreft de vastlegging middels het zaaksysteem PowerBrowser en ondersteunende applicaties (PowerBI). Het archief VTH is per partner afgestemd.
Rapportage De bestuursorganen rapporteren periodiek over: a) Het bereiken van de krachtens die leden gestelde doelen. b) De uitvoering van de voorgenomen activiteiten in verhouding tot de prioriteitenstelling c) De uitvoering van de afspraken
a) Monitoring en jaarverslag. b) Jaarverslag en 4- en 8-maandenrapportages. c) Jaarverslag en 4- en 8-maandenrapportages.
De bestuursorganen evalueren jaarlijks of de activiteiten die zijn opgenomen in de uitvoeringsprogramma’s zijn uitgevoerd en in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan het bereiken van de gestelde doelen.
Betreft de jaarlijkse rapportage middels het Jaarverslag VTH, inclusief terugkoppeling VTH-beleidsdoelen en bijbehorende UVP.
B&W en GS delen de rapportage mee aan de gemeenteraad en provinciale staten.
Betreft de jaarlijkse aanbieding van het Jaarverslag VTH.
Verplichte aansluiting Inspectieview Milieu
De verplichte aansluiting op Inspectieview Milieu is gerealiseerd middels deelname aan I-GO (Gelderse Omgevingsdiensten).
Preventief medisch onderzoek Het gemiddelde percentage ziekteverzuim voor de gehele OD Twente zag afgelopen jaar op 3,53%. Dit is in lijn met de voorgaande jaren en nog steeds onder het streefcijfer van 4%. De bedrijfscultuur en arbeidsomstandigheden zijn hierbij positieve factoren. In mei 2024 is een drie jaarlijks preventief medisch onderzoek uitgevoerd waaruit blijkt dat de OD Twente op de meeste punten beter scoort dan de benchmarkt. Dit hangt mogelijk samen met het relatief lage ziekteverzuim. Arbeidsomstandigheden Er zijn geen bedrijfsongevallen in 2024 geweest. Er is afgelopen jaar gewerkt aan het opstellen van een volwaardige risico-inventarisatie en -evaluatie. Voorlopige conclusie is dat er weinig aandachtspunten zijn om de werkzaamheden volgens voorschriften te kunnen uitvoeren. Ook ten aanzien van de werkomgeving zijn er weinig verbeterpunten. De RI&E en het daaruit voortkomende plan van aanpak zal in 2025 worden vastgesteld. Eventuele aandachtspunten die uit de RI&E inventarisatie voortkomen, worden in 2025 opgepakt en opgelost.
31