8 Regiovisie aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling.pdf
Tekst van het document
van Huiselijk Geweld & Kindermishandeling.
van huiselijk geweld & kindermishandeling. Door regionaal samen te werken willen
Een belangrijk uitgangspunt is ‘primaat lokaal’. Dat houdt in dat alleen zaken die
we in Twente - als gemeenten, professionals en andere betrokkenen - een sluitende
de lokale situatie te boven gaan en/of regionaal efficiënter georganiseerd kunnen
en integrale aanpak voor slachtoffers en plegers realiseren. De afstemming
worden, regionaal worden opgepakt. Casemanagement is bijvoorbeeld altijd een
over besteding van de financiële middelen vindt plaats in het ambtelijk overleg
lokale verantwoordelijkheid. Taken met een duidelijk regionale component zijn:
en het bestuurlijk overleg centrumgemeentetaken aanpak Huiselijk Geweld &
Afstemming met strafrechtketen - justitie/zorg en veiligheidshuis.
Kindermishandeling, Vrouwenopvang en Mensenhandel. Daarnaast zijn de afspraken
Opvang in situaties met een acuut veiligheidsrisico.
over taakverdeling regiogemeenten en centrumgemeente, de financiering van de
Opschalen naar de aanpak Code Rood.
taken, besluitvorming en de wijze van afstemming ook vastgelegd in het convenant
Opdrachtgeverschap Veilig Thuis Twente.
‘Samenwerken aan beschermd wonen, opvang en zorg Twente 2022’. De regie op het regionale beleid Aanpak Huiselijk Geweld & Kindermishandeling
5.2 ROL EN VERANTWOORDELIJKHEDEN REGIOGEMEENTEN
ligt bij centrumgemeente Enschede. De centrumgemeente heeft, samengevat,
Naast de uitvoering van het regionale beleid door de centrumgemeente, hebben
de volgende verantwoordelijkheden:
gemeenten ook een lokale verantwoordelijkheid om in hun eigen dorp of stad
Samen met de 14 regiogemeenten beleid formuleren.
huiselijk geweld en kindermishandeling aan te pakken. In de Wmo en de Jeugdwet is
Zorgen dat er samen met de regiogemeenten een regioaanpak voor huiselijk
dat ook opgenomen. Het gaat dan onder andere om toezicht houden op de naleving
geweld en kindermishandeling wordt (door)ontwikkeld die past bij de schaal,
van de meldcode, maatregelen nemen om kindermishandeling te bestrijden en
de cultuur en de bestaande samenwerkingsverbanden in de regio.
hulp en nazorg bieden bij geweld in de privésfeer. Deze regiovisie biedt input voor
Zorgen dat de afspraken met gemeenten en uitvoerende organisaties zijn
regiogemeenten om het gesprek te voeren over de lokale aanpak van huiselijk
vastgelegd in een convenant.
geweld & kindermishandeling; waar is er binnen uw gemeente nog ruimte voor verbetering, versteviging of doorontwikkeling van de aanpak?
AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING 2023 - 2026
de regiovisie. Deze regiovisie is de basis voor het beleid voor de regionale aanpak
24
INHOUD
1
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
Zoals reeds eerder benoemd is de lokale situatie leidend, dat wat lokaal kan,
5.3 FINANCIEEL KADER
doen we lokaal. Daar waar we elkaar kunnen versterken kiezen we voor regionale
Centrumgemeente Enschede ontvangt via de DU VO (Decentralisatie Uitkering
samenwerking.
Vrouwenopvang) middelen voor de uitvoering van een aantal taken op het
BIJLAGEN
gebied van Vrouwenopvang. Het begrip Vrouwenopvang is een algemene term Voor een goede uitvoering van de lokale taken met betrekking tot de aanpak
die de volgende dossiers omvat: aanpak Huiselijk Geweld & Kindermishandeling,
Huiselijk Geweld & Kindermishandeling is het van belang dat elke gemeente een
vrouwenopvang en mannenopvang (en indien van toepassing ook hun
sterke lokale toegang heeft ingericht. De lokale toegang, al dan niet gecombineerd
kind(eren), mensenhandel, seksueel geweld en seksueel overschrijdend gedrag
voor Jeugd en Wmo, bestaat veelal uit een team. Gemeenten zijn vrij in de
en eergerelateerd geweld. De DU VO-middelen ontvangt Enschede als
naamgeving van die teams; zo zijn er onder andere wijkteams, buurtteams en
centrumgemeente om de bovengenoemde zaken te organiseren voor heel Twente.
gebiedsteams. Om gemeenten te ondersteunen bij het inrichten en versterken van
De regiogemeenten zijn financieel en inhoudelijk verantwoordelijk voor hun lokale
hun team(s) om huiselijk geweld en kindermishandeling, maar ook andere (jeugd)
aanpak. Twee keer per jaar vindt er regionale afstemming plaats in het ambtelijk
problematiek in beeld te krijgen, is het kwaliteitskader ‘Werken aan Veiligheid voor
en bestuurlijk overleg over het financieel kader en de inzet van centrumgemeente
lokale (wijk)teams en gemeenten’ ontwikkeld. 7 8
middelen voor aanpak Huiselijk geweld & Kindermishandeling, Vrouwenopvang en Mensenhandel.
van de overheid ontvangen. Een specifieke actielijn binnen de POK-middelen
Om de ambities uit de regiovisie te realiseren is er blijvend inzet nodig van mensen
is Versterking lokale (wijk)teams. Deze extra middelen zijn bedoeld voor extra
en financiële middelen. Een deel van onze opgaves en ambities worden reeds vanuit
uitvoeringscapaciteit in de sociale wijkteams. De POK-middelen kunnen verder
het reguliere budget van de centrumgemeente (DU VO) gefinancierd en uitgevoerd
worden aangewend om de coördinatie tussen de verschillende soorten van
door onze partners Zorg en Veiligheid. Maar om de komende jaren actief te kunnen
hulpverlening in het sociaal domein te verbeteren en te versterken. De toekenning
inzetten op de ambities die er liggen vanuit de regiovisie zijn er aanvullende
van de financiering kan gemeenten helpen de gewenste doorontwikkeling van
middelen nodig. Daarom willen we een budget ‘Budget uitvoeringsprogramma’
de lokale toegang vorm te geven. Iets wat voor de aanpak van huiselijk geweld
vanuit de reserve-DU VO beschikbaar stellen voor de duur van vier jaar. Op deze wijze
& kindermishandeling noodzakelijk is, maar ook voor de opgave die er ligt voor
kunnen we regionaal projectmatige en incidentele initiatieven aanjagen, bijdragen
gemeenten vanuit het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.
aan het borgen van bestaande ontwikkelingen, investeren in onderzoek en onze aanpak (door)ontwikkelen.
https://vng.nl/sites/default/files/2021-03/20191122-definitief-kwaliteitskader-werken-aan-veiligheid-voor-lokale-wijkteam.pdf https://www.huiselijkgeweld.nl/publicaties/publicaties/2020/03/25/zelfscan-kwaliteitskader-werken-aan-veiligheid-voor-lokale-wijkteams-en-gemeenten 9 De middelen komen naar aanleiding van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen (POK). 7
8
AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING 2023 - 2026
In 2022 hebben ook de gemeenten in Twente de zogenaamde POK -middelen9
25
FIGUUR 4
CENTRUMGEMEENTETAKEN MENSENHANDEL, PROSTITUTIE EN SEKSUEEL GEWELD
HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING
KENNISCENTRUM MENSENHANDEL TWENTE
REGIONAAL ADVIES EN MELDPUNT Advies en melding Onderzoek en crisis 24 uurs bereikbaarheid
Preventie en voorlichting Meldpunt en advies Regiocoördinatie slachtoffers Zorgtoeleiding Daderaanpak
OPSCHALING ACUUT GEVAAR Uitvoering Tijdelijk Huisverbod Code Rood (meest extreme geweldszaken)
REGIONAAL UITSTAPPROGRAMMA PROSTITUEES Prostitutie maatschappelijk werk Verblijfszorg en begeleiding voor sekswerkers die willen stoppen
SEKSUEEL GEWELD EN SEKSUEEL OVERSCHRIJDEND GEDRAG
CENTRUMGEMEENTETAKEN AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING, VROUWENOPVANG EN MENSENHANDEL
Hulp aan iedereen die een ongewenste seksuele ervaring hee meegemaakt
PREVENTIE EN VOORLICHTING Preventieaanbod slachtoffers (en plegers) Werkconferenties en bewustwordingsacties Voorzier- en secretarisschap Zorg, Veiligheid & Straf Beleidsontwikkeling, monitoring en evaluatie Regiovisie aanpak Huiselijk geweld & Kindermishandeling
Beleidsontwikkeling, monitoring en evaluatie Aanpak Mensenhandel Twente
LANDELIJKE OVERLEGGEN Wethoudersoverleg centrumgemeenten Vrouwenopvang Ambtelijk overleg centrumgemeenten Vrouwenopvang
VROUWENOPVANG BOVENREGIONAAL MET CENTRUMGEMEENTE ZWOLLE
REGIONALE OVERLEGGEN Opvang en woonbegeleiding: slachtoffers Huiselijk Geweld, Mensenhandel en ongedocumenteerden Ambulante begeleiding Preventie en voorlichting
Beleidsontwikkeling, monitoring en evaluatie Regiovisie aanpak Huiselijk Geweld & Kindermishandeling
Bestuurlijk overleg centrumgemeentetaken aanpak Huiselijk Geweld & Kindermishandeling, Vrouwenopvang en Mensenhandel Ambtelijk overleg Huiselijk Geweld & Kindermishandeling Expe- en Stuurgroep Zorg, Veiligheid & Straf
26
1
5.4 REGIONALE AFSTEMMING ZORG, VEILIGHEID & STRAF Gemeenten dragen zorg voor het realiseren van passende zorg en ondersteuning voor inwoners en zijn daarnaast verantwoordelijk voor openbare orde en veiligheid. Steeds meer opgaven bevatten zorg- en veiligheidsaspecten en vragen een integrale
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
BIJLAGEN
Henk
benadering en samenwerking. Landelijk wordt de samenhang tussen Zorg en
Henk woont in een verzorgingstehuis. Hij was altijd een vrolijke
Veiligheid ook gezien als speerpunt. In Twente hebben we sinds 2016 de integrale
man en altijd in voor een grapje. De afgelopen maanden wordt
afstemming tussen het Zorg- en Veiligheidsdomein al een aantal jaren ingericht
Henk steeds somberder. Hij lacht steeds minder, zit vaak alleen
met de stuurgroep en expertgroep Zorg, Veiligheid & Straf (figuur 5). Onze integrale
in een hoekje van de eetzaal en heeft eigenlijk nooit meer zin
samenwerking is uniek en als Twente worden we dan ook gezien als voorbeeld voor
in een praatje. De dochter van Henk heeft deze verandering ook
de rest van Nederland. Daar zijn we trots op!
opgemerkt en hier al meerdere keren haar zorgen over geuit. Tijdens de vakantie van zijn vaste verzorgende Anja, wordt Henk ‘s morgens geholpen door Carolien. Carolien merkt een aantal donkere plekken op zijn bovenarmen en -benen op. Als ze Henk er naar vraagt, geeft hij aan dat dat per ongeluk gebeurt is bij Anja.
‘HIJ SCHOOT NIET OP DUS HEEFT ANJA HEM EVEN GEHOLPEN EN TOEN HEEFT HIJ ZICH BEZEERD.’ Carolien reageert meelevend, vertelt hem dat hij zich absoluut niet hoeft te haasten, ze hebben alle tijd van de wereld. Heel langzaam ontdooit Henk, hij vertelt Carolien dat het prettig is om rustig aan te kunnen doen. Met Anja moet het altijd snel, en als hij dan te traag is, wordt Anja boos. Hij begint te huilen. Hij is geschrokken van zijn verklaring en vraagt Carolien om het gesprek te vergeten.
AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING 2023 - 2026
INHOUD
27
INHOUD
1
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
BIJLAGEN
FIGUUR 5
Zorg Veiligheid & Straf Twente
Bestuurlijke lijn
Ambtelijke lijn
Uitvoerende lijn Themagroepen
ZORG
Districtelijke Veiligheids Overleg Twente (DVO)
Platform Integrale Veiligheidszorg (IVZ)
Themagroep (ex)-detentie
Zorg en Veiligheidshuis Twente (waaronder KMT)
Themagroep mensenhandel
STUURGROEP ZORG, VEILIGHEID & STRAF TWENTE
Bestuurlijk overleg centrumgemeentetaken VOO
GR Samen Twente
EXPERTGROEP ZORG, VEILIGHEID & STRAF
AO centrumgemeentetaken VOO (waaronder VTT)
AO’s Jeugd, WMO en Publieke gezondheid
Themagroep aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling
Themagroep personen onbegrepen gedrag
Themagroep zorg en veiligheid jeugd
AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING 2023 - 2026
VEILIGHEID
28
INHOUD
1
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
STUURGROEP EN EXPERTGROEP ZORG, VEILIGHEID & STRAF
Door gebruik te maken van de structuur Zorg, Veiligheid & Straf kunnen we de
Momenteel is er een doorontwikkeling gaande die gaat bijdragen aan het verder
integrale samenwerking van onze aanpak nog meer versterken en komen tot een
verstevigen van de positie van de stuurgroep en expertgroep en het vergroten van
gedeeld perspectief vanuit Zorg en Veiligheid, zowel op bestuurlijk, organisatorisch
de herkenbaarheid en zichtbaarheid in onze de regio.
en uitvoeringsniveau.
BIJLAGEN
De stuurgroep richt zich op: Het signaleren van knelpunten in de verbinding tussen Zorg en Veiligheid. Het voorbereiden van besluiten over de aanpak/sturing van de knelpunten. Het leggen van verbindingen om fragmentatie in de aanpak te voorkomen. Het monitoren van de praktijk en behouden van een overall-beeld. Het sturen op commitment bij de ketenpartners. Het aansluiten bij landelijke trends/ontwikkelingen en de vertaling daarvan naar lokaal. Het stimuleren van kennisuitwisseling. De opgave voor de expertgroep is de afstemming op ambtelijk strategisch niveau en om gezamenlijkheid in aanpak. Met ingang van 2023 is de bestuurlijke structuur Zorg, Veiligheid & Straf Twente aangevuld met themagroepen in de uitvoerende lijn. Deze themagroepen richten zich op het signaleren van knelpunten en het kijken naar trends en ontwikkelingen voor de aanpak en uitvoering. Voor de coördinatie en uitvoering van deze regiovisie is de Themagroep aanpak Huiselijk geweld & Kindermishandeling aan zet.
AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING 2023 - 2026
advisering van de stuurgroep. Er zijn (grote) maatschappelijke opgaven die vragen
29
INHOUD
1
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
BIJLAGEN
6. LANDELIJK KADER De rijksoverheid werkt samen met gemeenten om huiselijk geweld te bestrijden. Ze financiert, initieert publiekscampagnes en komt met wet- en regelgeving zoals Wet tijdelijk huisverbod en de Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. In dit hoofdstuk geven we naast de specialistische functies en opvang een korte uiteenzetting van de landelijke initiatieven om huiselijk geweld en kindermishandeling tegen te gaan.
VEILIG THUIS Veilig Thuis is het advies- en meldpunt op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. Ons land telt 26 regionale Veilig Thuis-organisaties die zijn verenigd in het Landelijk Netwerk Veilig Thuis (LNVT). Veilig Thuis werkt nauw samen met verschillende samenwerkingspartners. In onze regio is Veilig Thuis Twente (VTT) actief. Zij zijn ondergebracht bij Samen Twente en voeren taken uit voor onze regio op het gebied van advies, melding, crisis, onderzoek en monitoring bij huiselijk geweld zaken.
Vanuit de landelijke overheid zijn opvang en een aantal specialistische functies
CENTRA SEKSUEEL GEWELD
belegd bij centrumgemeenten. Het gaat om Veilig Thuis, Centra Seksueel Geweld en
De Centra Seksueel Geweld (CSG) bieden dag en nacht hulp aan iedereen die
Vrouwenopvang. In Twente worden deze functies en opvang gefinancierd vanuit de
slachtoffer is van seksueel geweld zoals aanranding of verkrachting. Ons land kent
reguliere financiering van de centrumgemeente.
16 locaties en bij iedere locatie werkt een team van artsen, verpleegkundigen, politie, psychologen, maatschappelijk werkers en seksuologen samen om slachtoffers de benodigde specialistische zorg en onderzoek te geven. In onze regio is het Centrum Seksueel Geweld Twente-Achterhoek actief. Zij zijn ondergebracht bij de GGD Twente en voeren taken uit op het gebied van advies, melding en casemanagement bij acuut en niet acuut seksueel geweld.
VROUWENOPVANG De landelijke opvanglocaties, vroeger ‘Blijf-van-mijn-lijfhuizen’ genaamd, zorgen voor opvang en begeleiding van vrouwen, mannen en hun kinderen die te maken hebben met huiselijk geweld. Zij bieden directe, veilige opvang en hulp bij herstel, 7 maal 24 uur en hebben daarover onderling landelijk bindende afspraken gemaakt.
AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING 2023 - 2026
6.1 SPECIALISTISCHE FUNCTIES EN OPVANG
30
1
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
Ze bieden landelijk toegankelijke crisisopvang, noodbedden, landelijke specialisaties,
NATIONAAL MEERJARENPROGRAMMA GEWELD HOORT NERGENS THUIS
de piketregeling van het Landelijk Expertisecentrum Eergerelateerd Geweld
Geweld hoort nergens thuis (GHNT) was het landelijk meerjarenprogramma met de
van de politie, safe houses en ambulante hulp in verschillende vormen. De
opdracht om huiselijk geweld en kindermishandeling terug te dringen, de schade
samenwerkingsafspraken tussen de vrouwenopvang en de centrumgemeenten zijn
ervan te beperken en de vicieuze cirkel van geweld te doorbreken. In Twente
beschreven in een landelijk beleidskader. Centrumgemeente Enschede organiseert
hebben we ervoor gekozen invulling te geven aan het programma door voort te
samen met centrumgemeente Zwolle de opvang van slachtoffers huiselijk geweld.
bouwen op de ingezette weg van samenwerking tussen Zorg, Veiligheid & Straf,
We hebben zowel in Enschede als in Zwolle een opvanglocatie beschikbaar. Kadera
het uitbouwen van de zaken die zich in de praktijk bewijzen of bewezen hebben
aanpak huiselijk geweld draagt zorg voor de uitvoering op iedere locatie, daarnaast
(bijvoorbeeld aanpak mensenhandel en Tijdelijke huisverboden) en impulsen te
bieden zij training, voorlichting en traumabehandeling op het gebied van huiselijk
geven op die terreinen waar nog blinde vlekken zijn of hernieuwde aandacht nodig
geweld en dragen zij bij aan preventie. In de opvang is er extra aandacht voor
is. Op 1 juni 2022 kwam er een einde aan GHNT. Binnen het Toekomstscenario kind-
de begeleiding van kinderen. Dit is conform het normenkader Veiligheid in de
en gezinsbescherming (zie voor meer informatie paragraaf 5.4.) zal aangesloten
Vrouwenopvang.
worden bij GHNT en ook in deze regiovisie nemen we de opbrengsten en inzichten uit
10
10
Veiligheid in de Vrouwenopvang | Publicatie | Huiselijk Geweld
GHNT mee.
6.2 INITIATIEVEN
PROGRAMMA ‘SAMEN TEGEN MENSENHANDEL’
ACTIEAGENDA SCHADELIJKE PRAKTIJKEN
Samen tegen Mensenhandel is een integrale programma-aanpak van seksuele
De actieagenda Schadelijke Praktijken komt voort uit de verkenning van het
uitbuiting, criminele uitbuiting en arbeidsuitbuiting. Het programma is ontwikkeld
onderdeel specifieke doelgroepen van het programma Geweld hoort nergens
in opdracht van de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, de Ministers van VWS,
thuis. De agenda bevat maatregelen van algemene aard (bedoeld voor alle
SZW, BZ en BHOS en de staatssecretaris van SZW. De ambitie van het programma
vormen van schadelijke praktijken) en maatregelen gericht op de specifieke
is om gezamenlijk het aantal slachtoffers van mensenhandel in Nederland naar
verschijningsvormen vrouwelijke genitale verminking, huwelijksdwang en
beneden te brengen. Hiervoor is meer en beter zicht op de problematiek en
achterlating en eergerelateerd geweld. De ambitie van de actieagenda is om
mogelijke slachtoffers nodig. Vanuit dit programma ligt voor iedere gemeente de
schadelijke praktijken te voorkomen, te bestrijden en de slachtoffers eerder
opdracht om voor 2023 een aanpak Mensenhandel te realiseren. In Twente hebben
te helpen. Niet te berusten in dat het onvoldoende lukt om deze praktijken te
we ervoor gekozen om de aanpak van Mensenhandel regionaal in te richten
voorkomen. Het is belangrijk dat professionals beter leren de problemen vroegtijdig
(zie hoofdstuk 4).
te herkennen, dat zij signalen en vermoedens melden en vervolgens kunnen in overleg met de ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), Onderwijs,
NATIONAAL ACTIEPLAN TEGEN SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG EN SEKSUEEL GEWELD
Cultuur en Wetenschappen (OCW) en Buitenlandse Zaken (BZ), professionals en met
Het kabinet komt binnenkort met een nationaal actieplan tegen seksueel
diverse maatschappelijke organisaties. De opdracht vanuit deze actieagenda ligt deels
grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld.
handelen met de juiste vaardigheden en instrumenten. De actieagenda is opgesteld
bij de betrokken ministeries en deels bij gemeenten en organisaties als Veilig Thuis.
BIJLAGEN
AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING 2023 - 2026
INHOUD
31
INHOUD
1
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
Actie is noodzakelijk om de problematiek van seksueel grensoverschrijdend
Deze werkt nauw samen met een regionaal veiligheidsteam waarin functies van de
gedrag en seksueel geweld in de samenleving aan te pakken met versteviging
Gecertificeerde Instellingen, Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming zijn
van wet- en regelgeving, gerichte acties en een maatschappelijk gesprek over
samengebracht. Dit zal een grote verandering met zich meebrengen voor zowel de
normen over hoe we op een prettige en respectvolle manier met elkaar omgaan.
lokale toegangen van gemeenten als Veilig Thuis en alle andere organisaties die zich
Verschillende incidenten in de voorbije maanden hebben laten zien dat het
bezighouden met de aanpak van huiselijk geweld & kindermishandeling. Voor Twente
probleem breed in de samenleving terug te vinden is. Er zijn al meerdere gesprekken
ligt er de komende jaren een grote opgave op lokaal en regionaal niveau. Er is door
en verkenningssessies met maatschappelijke organisaties, wetenschappers,
de centrumgemeente een kwartiermaker aangetrokken om de ontwikkelingen en
ervaringsdeskundigen, jongeren, sociale partners en overheidsinstanties gehouden.
opgaves vanuit het toekomstscenario vorm te geven samen met regiogemeenten en
Hiermee wil het kabinet op grote schaal kennis en aanbevelingen ophalen die
onze partners Zorg en Veiligheid.11
moeten leiden tot het Nationaal Actieplan. Het overkoepelende doel van de aanpak
11
in het Nationaal Actieplan is het voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld en het bereiken van een samenleving waarin ieder zich
BIJLAGEN
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2021/03/30/tk-bijlage-toekomstscenario-kind-en-gezinsbescherming
FIGUUR 6
veilig voelt. Dit vraagt om een cultuurverandering.
TOEKOMSTSCENARIO KIND- EN GEZINSBESCHERMING Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is in samenwerking met de VNG. Het biedt perspectief op hoe de jeugdbeschermingsketen er in de toekomst slimmer en effectiever uit kan zien waarbij het belang van kind en gezin centraal staat. De kind- en gezinsbescherming zijn daarbij onderdeel van een brede, gezinsgerichte (0-100 jaar) aanpak. De huidige jeugdbeschermingsketen is complex georganiseerd met veel betrokken organisaties zoals lokale wijkteams, Veilig Thuis, Gecertificeerde Instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming. De vele schakels sluiten niet altijd op elkaar aan, met als gevolg dat de juiste hulp en bescherming tekort kan schieten. Daar moet verandering in komen. Het scenario kenmerkt zich door een integrale, intersectorale en domein overstijgende (Zorg, Veiligheid & Straf) benadering. De basisprincipes van het scenario zijn gezinsgericht, rechtsbeschermend en transparant, eenvoudig en lerend. Belangrijk uitgangspunt is dat er voor kind en gezin één vast gezicht is. Rondom het kind vormt zich een lokaal team met een vast contactpersoon.
AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING 2023 - 2026
betrokken partijen opgesteld, in opdracht van de ministeries van VWS en J&V en
32
UITVOERINGSPROGRAMMA REGIOVISIE 2023 - 2026
33
INHOUD
1
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
INLEIDING
Om trots te kunnen laten zien wat er de afgelopen jaren regionaal is gebeurd voor de
Voor u ligt het uitvoeringsprogramma 2023-2026. De komende jaren zal de Themagroep aanpak Huiselijk Geweld & Kindermishandeling de uitvoering van de regiovisie op zich nemen, onder leiding van de centrumgemeente en onder aanmoediging van en namens de hele regio. Dit uitvoeringsprogramma is een werkdocument dat gaandeweg verder zal worden ingevuld en vormgegeven. Het programma wordt jaarlijks geëvalueerd en er wordt door de themagroep gerapporteerd over de stand van zaken. Het is goed om onze aanpak elk jaar te evalueren waarbij teruggekeken wordt op actiepunten en op de opgedane ervaringen. En om vervolgens verder te kijken naar het uitvoeringsprogramma voor het jaar erop. Daarin kunnen we dan nieuwe verbeterpunten opnemen, maar ook nieuwe doelgroepen als de ontwikkelingen daarom vragen.
aanpak Huiselijk Geweld & Kindermishandeling is een terugblik op de periode 2018-
BIJLAGEN
2022 met een overzicht van activiteiten en ontwikkelingen opgenomen.
De ambities en acties die we hebben opgenomen in het uitvoeringsprogramma vloeien voort uit de 5 pijlers van onze regiovisie: 1. Het signaleren, aanpakken en duurzaam stoppen van geweld. 2. Het ondersteunen van mensen in onveilige situaties. 3. Het belang van preventie: ‘voorkomen is beter dan genezen.’ 5. De gezamenlijke verantwoordelijkheid; huiselijk geweld gaat ons allen aan: inwoners, professionals en gemeenten/overheid.
UITVOERINGSPROGRAMMA REGIOVISIE 2023 - 2026
4. De integrale aanpak en samenwerking.
34
INHOUD
1
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
BIJLAGEN
UITVOERINGSPROGRAMMA 2023 -2026 AMBITIES
WAT GAAN WE DOEN?
PERIODE
Meer bewustwording op
Opstellen van jaarlijkse factsheet met feiten en cijfers, op zowel landelijk als Twents
Jaarlijks
niveau, over huiselijk geweld, zoals figuur 3
Jaarlijks
impact en omvang
DOOR
VOORTGANG
O rganiseren van jaarlijkse werkconferentie voor professionals om te ontmoeten, actuele ontwikkelingen te horen, te verdiepen op thema’s en kennis te delen
Jaarlijks
Bewustwordingsacties via (social) media of in de publieke ruimte uitzetten Betere vroegsignalering en preventie
P rofessionals vragen welke ondersteuning ze nodig hebben voor betere vroegsignalering en het gebruik van de meldcode daarbij Inventariseren wat er nodig is en wat we nog missen op het gebied van preventie M et samenwerkingspartners een plan maken voor preventie van huiselijk geweld en kindermishandeling onder andere door risicofactoren beter in beeld te hebben D iscussie aanjagen over de aanpak ter bescherming van de positie van uitvoerenden
Inzetten op het stoppen
Reguliere werkwijze Code Rood jaarlijks evalueren en doorontwikkelen waar nodig
Jaarlijks
van geweld, stabiliteit
Werkwijze tijdelijk huisverbod jaarlijks evalueren en aanpassen waar nodig
Jaarlijks
en effectieve, duurzame
Opvangmogelijkheden qua aard en omvang evalueren en waar nodig actie ondernemen
Verder uitrollen van
Implementatieplan schrijven voor het verder uitrollen van ‘Gefaseerd samenwerken aan
‘Gefaseerd samenwerken
veiligheid’ in Twente
aan veiligheid’
Een regionaal/integraal veiligheidsplan in Twente ontwikkelen S amenwerkingsafspraken en voorwaarden vastleggen met gemeenten en partners Zorg en Veiligheid om te kunnen werken volgens de principes van ‘Gefaseerd samenwerken aan veiligheid’ D oorontwikkeling Code Rood en kwaliteitsontwikkeling MDA++ als onderdeel van ‘Gefaseerd samenwerken aan veiligheid’ en de bijhorende Top 3-methodiek.
UITVOERINGSPROGRAMMA REGIOVISIE 2023 - 2026
oplossingen
35
INHOUD
1
2
3
4
5
6
AMBITIES
WAT GAAN WE DOEN?
PERIODE
Verstevigen van
Formeren van een Themagroep aanpak Huiselijk geweld & Kindermishandeling
2023
integrale aanpak en
V astleggen wat de rol, taak en verantwoordelijkheid is van deze themagroep, ook in
2023
samenwerking van-
relatie tot de expertgroep Zorg, Veiligheid & Straf.
uit Zorg en Veiligheid
Jaarlijks evalueren en rapporteren over stand van zaken uitvoeringsprogramma regiovisie
Jaarlijks
Stimuleren van lokale
Budget Lokale Initiatieven vanuit centrumgemeente Enschede beschikbaar stellen
2023
initiatieven
K enbaar maken dat het Budget Lokale Initiatieven er is en welke voorwaarden daaraan
2023
UITVOERINGSPROGRAMMA
DOOR
BIJLAGEN
VOORTGANG
(domeinoverstijgend en intersectoraal)
verbonden zijn Betrekken van
I nrichten gemeentelijke klankbordgroep t.b.v. advies aan het Ambtelijk Overleg over
ervaringsdeskundigen
het honoreren van een ingediend initiatief.
practices
B etrekken van ervaringsdeskundigen overwegen bij iedere actie (beleid en uitvoering)
Doorlopend
in het kader van aanpak Huiselijk Geweld & Kindermishandeling Bij iedere nieuw te ontwikkelen activiteit inspiratie zoeken bij best practices.
UITVOERINGSPROGRAMMA REGIOVISIE 2023 - 2026
en inzetten van best
Doorlopend
36
INHOUD
1
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
BIJLAGEN
TERUGBLIK 2018 - 2022 ACTIVITEITEN EN ONTWIKKELINGEN Bewustwordingsactiviteiten
PERIODE
DOOR
VOORTGANG
Buitententoonstelling ‘Wij doorbreken de cirkel van geweld’
2022
Gemeente Enschede
Allen afgerond
Buitententoonstelling ‘Wij doorbreken de cirkel van geweld’
2022
Gemeente Hellendoorn,
Regionale werkconferentie ‘Het taboe voorbij’
2022
CG12,
Regionale werkconferentie ‘Samen voor veiligheid’
2021
regiogemeenten, partners
Regionale werkconferentie; vervallen i.v.m. coronapandemie
2020
Zorg en Veiligheid
R egionale werkconferentie ‘Partnerschap – Samenwerking – Ketenaan-
2019
Hof van Twente en Hengelo
pak in de aanpak van huiselijk geweld & kindermishandeling’ Regionale werkconferentie ‘Opgroeien in Veiligheid’
2018
S ocialmedia-actie kindermishandeling, Orange the World en Samen
2021
tegen Geweld 2021
Socialmedia-actie impact huiselijk geweld tijdens corona
2020
C ommunicatieplan regiovisie (o.a. ontwikkeling huisstijl,
2020-heden
CG i.s.m.
Doorlopend
regiogemeenten
opmaak regiovisie, regionale website, publiekscampagne etc.) 2020
CG/regiogemeenten
Afgerond
Uitgangspunten regiovisie vastgesteld
2019
CG/regiogemeenten
Allen afgerond
Opmaak praatplaat/visual uitgangspunten regiovisie
2021
CG
Gesprekken ervaringsdeskundigen, samenwerkingspartners Zorg
2022
Ontwikkeling logo en huisstijl aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Twente Voorfase regiovisie
CG
en Veiligheid en gemeenten Concept regiovisie 11
CG = centrumgemeente Enschede.
2022
CG
UITVOERINGSPROGRAMMA REGIOVISIE 2023 - 2026
Zichtbaarheid in de regio
Socialmedia-actie ouderenmishandeling
37
INHOUD
1
2
3
ACTIVITEITEN EN ONTWIKKELINGEN Gefaseerd samenwerken aan
Verkennende gesprekken Civil Care
veiligheid
Advies Route naar Veiligheid Voorfase /regionale implementatie visiedocument ‘Eerst samenwerken
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
PERIODE
DOOR
VOORTGANG
2020-2021
CG/regiogemeenten
Afgerond
Civil Care
Afgerond
2018-2019
Vervolg in
voor veiligheid, dan samenwerken voor risico gestuurde zorg’
2022/2023
Advies en doorontwikkeling Code Rood i.h.k.v. MDA++
Vervolg in 2023
Ontwikkelingen Zorg,
Samenvoeging regiegroep huiselijk geweld en kindermishandeling en
Veiligheid & Straf Twente
projectgroep veiligheidshuis naar expertgroep ZVS
(ZVS)
Samenvoeging stuurgroep huiselijk geweld en kindermishandeling en
BIJLAGEN
2017 -2019
Afgerond
2020
Afgerond
stuurgroep Veiligheidshuis Twente naar stuurgroep ZVS Afgerond
Doorontwikkeling Zorg, Veiligheid & Straf
2021-2022
Vervolg 2023
Ontwikkelingen Veilig Thuis
Opdracht stuurgroep tot doorontwikkeling en positionering van VTT
2018-2019
Afgerond
Twente (VTT) en Zorg en
en ZVH onder één dak
Veiligheidshuis Twente (ZVH)
Opdracht regionaal informatieknooppunt
2019-heden
ZVH, VTT en
Lopend
stuurgroep ZVS Geweld hoort nergens thuis
Pilot Amelo
2019
CG, regionaal
Vervolg 2023
(GHNT)
Trainingen Gefaseerd samenwerken aan veiligheid
2019
projectleider GHNT,
Afgerond
Regionale bijeenkomsten i.h.k.v. aangescherpte meldcode
2019-2020
Veilig Thuis Twente
Vervolg
2019-2021
UITVOERINGSPROGRAMMA REGIOVISIE 2023 - 2026
Formalisering bestuursovereenkomst
38
INHOUD
1
2
3
ACTIVITEITEN EN ONTWIKKELINGEN
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
PERIODE
DOOR
VOORTGANG
2019 - 2021
CG. Regionaal
Afgerond
Projecten
Implementatie in de praktijk; werken volgens het visiedocument
‘Van denken naar doen’
‘Eerst samenwerken voor veiligheid dan samenwerken voor risico
projectleider GHNT,
gestuurde zorg’; expertteam, scholingspilot subregio Almelo
partners Zorg en
Ondersteuning van en samenwerking met de lokale zorgstructuur;
Veiligheid, regioge-
methodische leertafels ‘werken met de verbeterde meldcode’
meenten
BIJLAGEN
Expertisegroep en kennisbank ouderenmishandeling en ontspoorde zorg (OMOZ); kennisbank en puzzelboekje ten behoeve van het voorkomen van ouderenmishandeling Aanpak van huiselijk geweld & kindermishandeling bij ongeboren en jonge kinderen (-9 maanden tot 4 jaar) in regio Twente Werken vanuit de visie gefaseerde ketzenzorg; vervolg pilot subregio
UITVOERINGSPROGRAMMA REGIOVISIE 2023 - 2026
Almelo
39
INHOUD
1
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
BIJLAGEN
BIJLAGEN BIJLAGE 1 DEFINITIELIJST
A fhankelijkheidsrelatie: kenmerkt zich door een ongelijkwaardige verdeling van
Deze definitielijst is onder andere samengesteld om een indruk te geven van de
economische en sociale middelen. Naast huiselijk geweld gaat het ook om geweld
veelheid aan definities die gebruikt worden voor onveiligheid in de relationele sfeer.
binnen professionele relaties in bijvoorbeeld de zorg.
Deze lijst is niet compleet. Er komen nog regelmatig definities bij voor soorten geweld die eerder onder een meer algemene noemer vielen en nu meer specifiek
Code Rood: Twentse opschalingsstructuur waarbij door de dreiging van escalatie
beschreven zijn, zoals intieme terreur. Deze definitielijst is ook bedoeld om de
op korte termijn actie noodzakelijk is. Er is een hoog risico voor één of meerdere
diversiteit aan huiselijk geweld en kindermishandeling te schetsen. Overigens zullen
leden van een huishouden om het slachtoffer te worden van geweld en (ernstig)
niet alle definities in deze lijst gebruikt worden in dit document.
letsel op te lopen of om in een levensbedreigende situatie terecht te komen. Complexe scheiding: zie vechtscheiding C onflictscheiding: zie vechtscheiding.
gepleegd vanuit een collectieve mentaliteit in een reactie op een (dreiging van) schending van de eer van een man of vrouw en daarmee van zijn of haar familie waarvan de buitenwereld op de hoogte is of dreigt te raken (bron: Movisie). E ermoord: zie eerwraak. Eerwraak: de extreemste vorm van eergerelateerd geweld waarbij men als doel heeft de verloren gegane zedelijke eer te herstellen door het plegen van een moord op de veroorzaker van het eerverlies of degene die schuldig wordt bevonden aan het eerverlies. Deze persoon kan een man of een vrouw zijn (bron: Wikipedia). Achterlating: iemand wordt onder dwang teruggestuurd naar of achtergelaten in het buitenland, vaak na een vakantie (bron: huwelijksdwangenachterlating.nl).
E motionele mishandeling: zie psychische mishandeling.
AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING 2023 - 2026
E ergerelateerd geweld: elke vorm van geestelijk en/of lichamelijk geweld
40
INHOUD
1
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
E motionele verwaarlozing: is iets anders dan emotionele mishandeling.
G eslacht/sekse: de biologische kenmerken die bepalen tot welk geslacht iemand
Bij emotionele verwaarlozing gaat het vaak juist om dingen die ouders níet doen:
behoort. Denk hierbij aan chromosomen, hormonen en geslachtskenmerken.
ze geven een kind geen aandacht, liefde, emotionele steun en bevestiging
(bron: Wikipedia)
BIJLAGEN
(bron: huiselijkgeweld.nl). Huiselijk geweld: zie paragraaf 1.1. F inancieel misbruik: ongewenst en ongeoorloofd gebruik van geld en/of goederen
Huisverbod: zie Tijdelijk huisverbod (THV).
of andere bezittingen van een oudere door iemand uit de huiselijke kring. De mate kan variëren van het zich niet-realiseren tot aan een strafbaar feit
H uwelijksdwang: kent een glijdende schaal van zachte drang (op iemand
(bron: huiselijkgeweld.nl).
inpraten) tot onder dreiging of toepassing van geweld iemand dwingen met de
F inanciële uitbuiting: zie financieel misbruik.
geselecteerde partner te trouwen. (bron: huwelijksdwangenachterlating.nl)
F ysiek geweld: zie lichamelijke mishandeling.
I ntergenerationele overdracht: Het doorgeven van bepaalde kwaliteiten, eigenschappen of problemen aan de volgende generatie. (bron: ouderpeil.nl)
G eestelijke mishandeling: zie psychische mishandeling. G eestelijke verwaarlozing: zie emotionele verwaarlozing.
I ntieme terreur: hierbij is er sprake van een machtsverschil tussen de partners.
G eestelijk geweld: zie psychische mishandeling.
Eén partner, meestal de man, oefent dwang en controle uit op zijn partner door
G ender: de kenmerken, eigenschappen, talenten en verwachtingen die we
geweld, ook seksueel. Het slachtoffer en de kinderen voelen zich continu bedreigd
toekennen aan vrouwen en mannen (bron: Wikipedia) en de verschillen in macht
en onveilig. (bron: vng.nl)
die daaruit voortvloeien (bron: Movisie). G endersensitief werken: het bewust zijn van en rekening houden met de
K indermishandeling: zie paragraaf 1.1.
verschillen in macht, afhankelijkheid en wederzijdse verwachtingen die uit
Kind-oudermishandeling: zie Oudermishandeling.
genderrollen voortvloeien. (bron: Movisie) Lichamelijke mishandeling: het toebrengen van fysieke schade, verwondingen of G efaseerd samenwerken aan veiligheid: visie dat er eerst veiligheid binnen een
pijn bij een ander. (bron: wetrecht.nl)
gezin/systeem moet zijn voordat gewerkt kan worden aan structurele oplossingen
L ichamelijke verwaarlozing: een ‘passieve’ vorm van kindermishandeling
en herstel van alle betrokkenen. Ook bekend onder de noemers ‘Veiligheid voorop’,
waarbij ouders stelselmatig onvoldoende tegemoet komen aan de lichamelijke
Gefaseerde ketensamenwerking of ‘Eerst samenwerken voor veiligheid, dan
basisbehoeften van het kind zoals voeding, hygiëne, toezicht, kleding en/of
samenwerken voor risicogestuurde zorg’. (bron: Civil Care)
medische zorg. (bron: Augeo.nl)
AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING 2023 - 2026
haar vrijheid te beperken, haar te isoleren en door het gebruik van - vaak ernstig -
41
INHOUD
1
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
M annenopvang: zie Vrouwenopvang.
Psychische mishandeling: het stelselmatig uitschelden, treiteren, vernederen,
M eisjesbesnijdenis: zie Vrouwelijke genitale verminking.
bedreigen, kleineren, overvragen, isoleren of elk ander gedrag dat een negatieve
BIJLAGEN
invloed kan hebben op de emotionele ontwikkeling van een kind. (bron: Augeo.nl) M ünchhausen by proxy: zie Pediatric condition falsification. S eksueel geweld: een breed begrip dat onder andere verkrachting en aanranding O ntspoorde mantelzorg: de mantelzorg overschrijdt de grens van goede zorg door
maar ook seksuele intimidatie omvat. (bron: kadera.nl)
overbelasting, onmacht, onkunde of onwetendheid. Er is geen opzet in het spel.
Seksueel kindermisbruik: seksueel contact tegen de wil van het kind of als het
(bron: Nederlandse Vereniging voor Klinisiche Geriatrie)
kind dit contact niet kan weigeren. Plegers zetten het kind emotioneel onder
O pvang: zie Vrouwenopvang.
druk. Ze dwingen het kind tot seksuele handelingen of zorgen door hun overwicht (bron: Rijksoverheid.nl)
Ouderenmishandeling komt voor in gezins- of familierelaties, maar ook in relaties
S eksueel misbruik: zie Seksueel geweld.
met beroepskrachten. De mishandeling kan het resultaat zijn van zowel actief
S eksuele intimidatie: seksueel getinte opmerkingen en het aanraken zonder
(plegen van handelingen) als passief gedrag (nalaten van handelingen). (bron:
toestemming. Er hoeft niet per se sprake te zijn van fysiek contact. Iemand kan
veiligthuisgv.nl) In het geval van (overbelaste) mantelzorgers kan sprake zijn
bijvoorbeeld ook gedwongen worden om seksuele handelingen te verrichten bij
van niet-opzettelijke mishandeling van ouderen. Het betreft hier ‘ontspoorde
zichzelf. (bron: kadera.nl)
mantelzorg’.
S eksuele mishandeling: zie Seksueel geweld.
O udermishandeling: het thuiswonende kind wil macht en controle krijgen over de ouder(s). Vaak is er sprake van lichamelijk of psychisch geweld van een kind tegenover een of beide ouders, maar ook financieel misbruik komt veel voor, denk aan het stelen van geld. (bron: veiligthuiswb.nl) O uderverstoting: het fenomeen waarbij een kind (na een scheiding) het contact verbreekt met een van zijn ouders. (bron: verstotenouders.nl) Partnergeweld en ex-partnergeweld: iedere vorm van geweld tussen partners of ex-partners. (bron: huiselijkgeweld.nl) P ediatric condition falsification: het uitvergroten, veroorzaken, verergeren of verzinnen van psychische en fysieke klachten bij kinderen door de ouder(s). (bron: huiselijkgeweld.nl)
AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING 2023 - 2026
dat het kind geen nee durft te zeggen tegen seksuele toenaderingen. O uderenmishandeling: mishandeling van een persoon van 65 jaar of ouder.
42
INHOUD
1
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
BIJLAGEN
Vechtscheiding: wanneer een (echt)scheiding niet alleen gepaard gaat met negatieve gevoelens naar de ex-partner, maar ook met acties met de bedoeling de andere partner schade toe te brengen. De term vechtscheiding wordt tevens gehanteerd als de kinderen daar nadelen van ondervinden. (bron: encyclo.nl) V erwaarlozing: ouders of opvoeders geven het kind bijvoorbeeld structureel te weinig, slechte of onregelmatige voeding. Er wordt ook gesproken van verwaarlozing als ouders het kind niet adequaat kleden, bijvoorbeeld in vuile kleren laten rondlopen of in de winter nog in een T-shirtje buiten laten lopen. Shaken baby syndroom: de gevolgen van het heftig schudden of hardhandig
(bron: jgzrichtlijnen.nl)
wegleggen van een baby of jong kind. (bron: wij.nl) V rouwelijke genitale verminking (VGV): het (deels) verwijderen van het Stalking: iemand bewust de hele tijd lastigvallen waardoor die persoon zich niet
vrouwelijke geslachtsdeel. (bron: RIVM)
meer veilig voelt. Voorbeelden van stalking zijn achtervolgen, dreigen met geweld,
Vrouwenbesnijdenis: zie Vrouwelijke genitale verminking.
ongewenste telefoontjes en berichten sturen of op naam van iemand anders
V rouwenopvang: achterhaalde term voor de opvang van iedereen die slachtoffer
dingen bestellen. (bron: slachtofferhulp.nl)
is van huiselijk geweld; vrouwen, mannen en hun kinderen. In Twente verzorgt
T ijdelijk huisverbod (THV): Sinds 1 januari 2009 is de Wet tijdelijk huisverbod van kracht. Deze wet geeft de burgemeester/hulp officier van justitie de mogelijkheid om een pleger van huiselijk geweld voor een periode van 10 dagen of na verlenging 28 dagen de toegang tot de woning, waarin hij/zij met regelmaat samen met het (de) slachtoffer(s) verblijft te ontzeggen. Hierdoor ondervindt niet het slachtoffer maar de pleger van huiselijk geweld de gevolgen van een gedwongen vertrek uit huis om de veiligheid van een heel systeem te kunnen waarborgen. Het is een instrument om rust in het systeem te brengen en bedoelt als afkoelingsperiode voor de pleger. T raumasensitief werken: kort gezegd betekent dit dat professionals in hun werk er altijd rekening mee houden dat kinderen en hun ouders ingrijpende ervaringen kunnen hebben, waardoor hun stresssysteem in de war kan zijn. (bron: augeo.nl)
AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING 2023 - 2026
Kadera dit.
43
INHOUD
1
BIJLAGE 2 GEFASEERD SAMENWERKEN AAN VEILIGHEID
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
BIJLAGEN
We hanteren de volgende definities voor directe veiligheid en stabiele veiligheid:
Om met elkaar op een effectieve wijze samen te werken en uitvoering te kunnen geven aan de visie ‘Gefaseerd samenwerken aan veiligheid’ is het van belang om concrete samenwerkingsafspraken te maken. Daarvoor moeten we met elkaar
DIRECTE VEILIGHEID: staat voor het realiseren van directe veiligheid door
duiden wat we precies bedoelen met ‘veiligheid’ en ook moet het onderscheid
de mishandeling, verwaarlozing of het geweld te stoppen en de slachtoffers
tussen ‘directe veiligheid’ en ‘stabiele veiligheid’ helder zijn. We hanteren de
te beschermen. Directe veiligheid scherpt de voorwaarden voor hulpverleing
volgende definitie voor veiligheid en gevaar:
waarmee de onderliggende factoren kunnen worden aangepakt die de onveiligheid in stand te houden.
VEILIGHEID: de aanwezigheid van krachten die hebben laten zien voldoende
STABIELE VEILIGHEID: het aanpakken van de onderliggende factoren zelf
en gedurende langere tijd te beschermen tegen gevaar of dreiging daarvan.
noemen we ‘risocogestuurde zorg’ waarmee we beogen een stabiele veiligheid te realiseren.
GEVAAR: bestaat uit de feitelijke onveilige gebeurtenissen die zich hebben voorgedaan en waarover zorg is dat zich herhalen. De drie fasen maken deel uit van één plan: F ase 1: Werken aan directe veiligheid met behulp van het veiligheidsplan.
EERST DIRECTE VEILIGHEID, DAN RISICOGESTUURDE ZORG VOOR STABIELE VEILIGHEID
regio. We denken dat dit gaat bijdragen aan een gezamenlijke focus en het
Om doelgericht en effectief te kunnen handelen in de dagelijkse praktijk maken
Fase 2: Werken aan stabiele veiligheid met behulp van het hulpverleningsplan voor
we een onderscheid tussen veiligheid op de korte termijn (directe veiligheid) en
risicogestuurde zorg.
veiligheid op de lange termijn (stabiele veiligheid). Directe veiligheid en stabiele
Fase 3: Werken aan herstel van de ontwikkeling van de individuele gezinsleden
veiligheid kunnen niet tegelijkertijd worden aangepakt, want eerst moet er veiligheid
met behulp van herstelplannen voor trauma-geïnformeerde en herstelgerichte
zijn om tot rust te komen en na te kunnen denken. Pas als er voldoende directe
zorg. Door gefaseerd te werken wordt het natuurlijke herstelproces van het
veiligheid is, ontstaat ruimte voor verwerking en verandering. Werken aan het
huishouden in de tijd ondersteund en gevolgd. Tevens biedt het de professionals
vergroten van veiligheid is een proces op zich. Het plan ‘Gefaseerd samenwerken aan
overzicht en rust gedurende het proces van hulpverlening.
spreken van dezelfde taal in de hulp aan gezinnen/systemen.
veiligheid’ is een hulpmiddel in dit proces en bestaat uit drie fases. Dit plan vraagt om gerichte aandacht, verloopt stapsgewijs en heeft langere tijd nodig.
Dankzij een vroegtijdige afstemming van veiligheidsmaatregelen lopen interventies naast elkaar en in aanvulling op elkaar in plaats van na elkaar. De kans dat de interventies bijdragen aan het herstel van de veiligheid neemt hierdoor toe.
AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING 2023 - 2026
In Twente hebben we de ambitie om te komen tot één veiligheidsplan voor de
44
INHOUD
1
2
3
4
5
6
UITVOERINGSPROGRAMMA
BIJLAGEN
Vervolgens wordt risicogestuurde zorg ingezet om de risicofactoren voor herhaling wordt aangeboden voor herstel. Het veiligheidsplan loopt ook in deze twee laatste fases door. Professionals die het gezin/huishouden al kennen, zijn de aangewezen personen om samen met ouders, kinderen en hun netwerk de meest onveilige situaties te benoemen. Is de wijkpolitie erbij betrokken, of de partners uit de strafrecht- en/ of jeugdbeschermingsketen, dan is het essentieel om hen eveneens te betrekken bij het in kaart brengen van alle bekende onveilige situaties. Het daadwerkelijk werken volgens de visie ‘Gefaseerd samenwerken aan veiligheid’ vraagt inspanning op zowel bestuurlijk en management- als uitvoerend niveau. Bron: Civil Care; de visie van Civil Care is in 2016 door Linda Vogtländer en Sander van Arum voor het eerst geformuleerd.
AANPAK HUISELIJK GEWELD & KINDERMISHANDELING 2023 - 2026
van geweld en onveiligheid aan te pakken waarna ondersteuning of behandeling
45
BIJLAGE 3
MELDCODE HUISELIJK GEWELD - STAPPENPLAN STAP 1 BRENG SIGNALEN IN KAART KINDCHECK!
STAP 4 WEEG HET HUISELIJK GEWELD/ DE KINDERMISHANDELING NEEM BIJ TWIJFEL CONTACT OP MET VEILIG THUIS TWENTE
STAP 2 OVERLEG MET EEN COLLEGA EN RAADPLEEG EVENTUEEL VEILIG THUIS TWENTE
STAP 3 GA IN GESPREK MET BETROKKENE(N)
Heb ik op basis van stap 1 tot en met 3 een vermoeden van Huiselijk Geweld of Kindermishandeling? Heb ik een vermoeden van acute of structurele onveiligheid?
VEILIG THUIS TWENTE 0800 - 2000
STAP 5 NEEM TWEE BESLISSINGEN AFWEGINGSKADER! 1. IS MELDEN NOODZAKELIJK?
2. IS HULP VERLENEN OF ORGANISEREN (OOK) MOGELIJK?
Melden is noodzakelijk als er sprake is van: Acute onveiligheid Structurele onveiligheid
Hulp verlenen is mogelijk als: De professional in staat is om effectieve/passende hulp te bieden of te organiseren De betrokkenen meewerken aan de geboden of georganiseerde hulp De hulp leidt tot duurzame veiligheid Indien hulp verlenen op basis van één van deze punten niet mogelijk is, is melden bij Veilig Thuis Twente noodzakelijk
46 46