7.6 Vaststelling Omgevingsplan XL Businesspark 2 - bijlage 3c TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22a XL Businesspark 2_Bijlagen bij de motivering 1-3

22

Ten tijde van het opstellen van deze behoefteraming zijn de aanbodcijfers per 1-1-2023 nog niet (definitief) bekend. We rekenen in dit rapport daarom met het harde planaanbod per 1-7-2022 én trekken hier de reeds verkochte (maar nog niet bij de notaris gepasseerde) hectares vanaf. Deze cijfers zijn door gemeenten zelf aangeleverd. Dit geeft op dit moment de beste benadering van de meest recente cijfers over het aanbod.

42

Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel 22.034

Tabel 14: Hard planaanbod binnen afspraken uit 2019 (>1 ha) regio West-Overijssel en beoordeling werkmilieus Gemeente

Bedrijventerrein

Deventer Bedrijvenpark A1 Hardenberg Broeklanden Hardenberg Broeklanden Zuid uitbr. Hardenberg De Boschkamp Hardenberg De Krim II Hardenberg Katingerveld Hardenberg Mercator Kampen Bedrijvenpark Rijksw. 50 Kampen Uitbr. Spoorlanden Kampen Zuiderzeehaven Olst-Wijhe De Meente Noord Olst-Wijhe Wesepe uitbr. Zuid Ommen De Rotbrink Raalte De Zegge VII Raalte Uitbreiding Heino Steenwijkerland Boterberg-Noord Steenwijkerland Eeserwold Steenwijkerland Woldmeenthe Z’waterland Meppelerdiep Zwolle Hessenpoort Zwolle Scholtenssteeg Zwolle Voorst Totaal aanbod (incl. aanbod < 1 hectare)

Uitgeefbaar binnen afspraken 13,9 5,0 13,8 5,1 3,2 1,9 3,4 2,0 1,1 11,0 1,8 1,4 5,3 6,5 3,5 1,3 1,5 1,1 4,0 78,7 1,4 3,5 190

Campus

Gemengd stedelijk

Regulier

Grootschalige distributie

Grootschalige productie

0,0

11,2

94,7

65,2

109,1

6.3 Behoefte (confrontatie vraag-aanbod) De confrontatie van vraag en aanbod maken we voor de periode 2023 tot en met 2030. We ramen dus de vraag vanaf 1-1-2023 tot en met 31-12-2030. Daar zetten we in dit rapport het aanbod op 1-7-2022 (minus reeds verkochte maar nog niet bij notaris gepasseerde kavels) tegen af, maar in de programmeringsafspraken uit 2019 hoort daar, voor en correct beeld, uiteindelijk het harde planaanbod per 1-1-2023 tegen te worden afgezet. We zien in de praktijk dat het uitgifteniveau nog op een hoog niveau ligt. Dat betekent dat de gepresenteerde aanbodcijfers mogelijk niet helemaal overeen komen met de ervaren werkelijkheid van vandaag. Tegelijkertijd is het zo dat die gerealiseerde uitgiftes feitelijk het effectueren van de uitbreidingsvraag zijn, en in een hoogconjunctuur gaat dat altijd harder dan het gemiddelde. Dat betekent dat vraag en aanbod evenredig zijn afgenomen in de tussentijd. Kwantitatieve confrontatie vraag-aanbod We confronteren de totale ruimtevraag t/m 2030 met het aanbod. Kijkend naar het aanbod dat binnen de reguliere afspraken uit 2019 valt, is er in het lage scenario is er in deze periode sprake geen behoefte. In het hoge scenario is sprake van een behoefte aan ongeveer 68 hectare. Mogelijke vervangings- en additionele vraag is hierin niet meegerekend.

Daar staan regionaal circa 106 hectare aan zachte plannen (plannen in structuurvisie) tegenover.De behoefte kan worden ingevuld door het ontwikkelen van nieuwe plannen, het intensiveren van bestaande bedrijventerreinen en/of het alsnog benutten van aanbod dat nu buiten de afspraken valt. Ook kan ervoor worden gekozen om de behoefte niet volledig te faciliteren, bijvoorbeeld door selectiever te zijn. 

Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel 22.034

43

Figuur 19: Kwantitatieve vraag-aanbodverhouding West-Overijssel in netto hectare (2023 t/m 2030)

In de figuur hierna geven we de reikwijdte weer van het harde planaanbod dat zich richt op de (boven)lokale markt (voornamelijk het reguliere en gemengd stedelijke werkmilieu) 23. Dit doen we via twee kaarten: één met isochronen om alle locaties met minimaal 1 hectare aan aanbod (links) en één met isochronen om alle locaties met minimaal 3 hectare aan aanbod die binnen de afspraken vallen (rechts). Hier zien we dat er grote delen van de regio bestaan, met name in het noorden en de N35-as van de regio, waar nauwelijks nog aanbod te vinden is en de urgentie zo bezien ook het grootst lijkt. Figuur 20: Geografische beschikbaarheid van ‘lokaal’ aanbod West-Overijssel Links: hard aanbod > 1 ha; rechts: hard aanbod > 3 ha binnen afspraken (uit 2019)

23

We hanteren hierbij een isochroon van circa 7,5 kilometer reisafstand per auto. Dit is de gemiddelde verhuisafstand van bedrijven op bedrijventerreinen.

44

Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel 22.034

Kwalitatieve confrontatie vraag-aanbod We confronteren de vraag per type werkmilieu (tabel 12) met de kwalitatieve beoordeling van het aanbod (tabel 14). Daarbij zetten we de ruimtevraag in de twee scenario’s per werkmilieu af tegen het aanbod dat als geschikt beoordeeld is voor dat werkmilieu, zie onderstaand figuur. Hierbij is vaak sprake van een dubbeltelling van het aanbod; een terrein kan bijvoorbeeld voor zowel het reguliere werkmilieu als voor grootschalige productie en distributie geschikt zijn. Uit de kwalitatieve confrontatie concluderen we het volgende: x Het aanbod voor campusbedrijvigheid en of bedrijven gericht op een innovatiemilieu is schaarser dan de verwachte vraag. Er resteert een vraag van ongeveer 7 hectare t/m 2030 die in principe niet binnen het al beschikbare aanbod ingevuld kan worden. x Ook het aanbod voor de doelgroep ‘gemengd stedelijk’ is schaarser dan de verwachte vraag. Er resteert een vraag van ongeveer 12 hectare t/m 2030 die in principe niet binnen het reeds beschikbare aanbod ingevuld kan worden. x Voor de doelgroep ‘grootschalige distributie’ is de schaarste het grootst in hectares. In het hoge scenario is sprake van een behoefte van 32 hectare.

In het lage scenario zijn vraag en aanbod kwantitatief in balans, maar in de praktijk verwachten we ook in dit scenario een tekort omdat een deel van het geschikte aanbod waarschijnlijk niet door grootschalige distributie ingevuld gaat worden (bijvoorbeeld Zuiderzeehaven in Kampen). x Voor de doelgroepen ‘regulier’ en ‘grootschalige productie’ is in theorie voldoende aanbod beschikbaar, maar hier is sprake van overlap en daarmee onderschatting van de behoefte. Afhankelijk van de inzet van het bestaande areaal is er in deze twee categorieën nog enige behoefte t/m 2030, maar zeker voor de periode daarna. Figuur 21: Vraag-aanbodverhouding per type werkmilieu in West-Overijssel, in netto hectare 120 100 80 60 40

Hard, binnen afspraken

20

Ruimtevraag in EIB hoog

0

Ruimtevraag in EIB laag

45

Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel 22.034

Bijlagen A. Methodiek Indeling regio’s We ramen in twee verschillende regio’s, namelijk Twente en West-Overijssel. Beide regio’s werken al langer samen in regionaal verband op het gebied van afstemming tussen vraag en aanbod van bedrijventerreinen. In de regionale ambtelijk en bestuurlijke overleggen worden regelmatig de uitgiftes besproken en wordt afstemming georganiseerd voor nieuw te ontwikkelen plannen.

Regioo Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente

COROP P Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente Twente

Gemeente e Almelo Borne Dinkelland Enschede Haaksbergen Hellendoorn Hengelo (O) Hof van Twente Losser Oldenzaal Rijssen-Holten Tubbergen Twenterand Wierden

46

Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel 22.034

Regio West-Overijssel West-Overijssel West-Overijssel West-Overijssel West-Overijssel West-Overijssel West-Overijssel West-Overijssel West-Overijssel West-Overijssel West-Overijssel

COROP Noord-Overijssel Zuidwest-Overijssel Noord-Overijssel Noord-Overijssel Zuidwest-Overijssel Noord-Overijssel Zuidwest-Overijssel Noord-Overijssel Noord-Overijssel Noord-Overijssel Noord-Overijssel

Gemeente Dalfsen Deventer Hardenberg Kampen Olst-Wijhe Ommen Raalte Staphorst Steenwijkerland Zwartewaterland Zwolle

Sectoren raming We onderscheiden in de bedrijventerreinenraming twaalf sectoren. Basis voor de indeling is de Standaard Bedrijfsindeling (SBI) van het CBS. Met deze indeling in sectoren clusteren we bedrijven zoveel mogelijk op basis van zowel kwantitatieve aspecten (onder andere groeiverwachtingen, ruimtegebruik, locatievoorkeur) als kwalitatieve aspecten (zoals vestigingsvoorkeuren, marktoriëntatie etc.). Sector Landbouw

SBI-secties/-afdelingen A

Afval, energie en water

B, D, E

Industrie - Kleding & textiel

C13 t/m C15

Textielindustrie, productie van leer(producten) en schoenen, productie van kleding.

Industrie – VGM

C10 t/m C12

Voedingsmiddelenindustrie, productie van dranken, tabaksindustrie

Industrie – Chemie Industrie – HTSM

C19-C20 C24 t/m C30, C33

Aardolieverwerking, chemische producten Metaalindustrie, elektrotechnische industrie, transportmiddelenindustrie, machine-industrie

Industrie - Overige maak- en procesindustrie

C16 t/m C18, C21 t/m C23, C31-C32

Bouw, handel en reparatie

F, G45

Papier- en kartonindustrie, drukkerijen, hout- en meubelindustrie, productie van o.a. glas, cement, beton; sociale werkvoorzieningen, farmaceutische industrie, rubber en kunststofindustrie Bouwbedrijven, GWW, handel in en reparatie van auto’s

Logistiek en groothandel

G46, H

Post- en koeriers, vervoer over land en water, opslag, logistieke dienstverleners, transport, groothandels

Consumentendiensten

G47, I, R, S

Detailhandel (PDV), horeca, leisure, sport, recreatie, wellness

Dienstverlening & ICT

J, K, L, M, N

Overheid, zorg en onderwijs

O, P, Q, U

Zakelijke diensten, R&D, ingenieurs, facility management, schoonmaakbedrijven, beveiliging, uitzendbureaus, vastgoed, callcenters, softwarebedrijven, IT Overheidsdiensten zoals brandweer, politie, gemeentewerf of -kantoor; maatschappelijke organisaties, trainings- en opleidingscentra



Bevat onder andere… Dienstverlening voor de landbouw, akkerbouw, tuinbouw, veeleelt Winning van delfstoffen, nutsbedrijven, winning en distributie van water, afval(water)beheer en sanering

47

Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel 22.034

Raming uitbreidingsvraag De raming van de uitbreidingsvraag berekenen we met een afgeleide methode van de oorspronkelijke Bedrijfslocatiemonitor (BLM, opgesteld door CPB/PBL in 2001). De basis voor deze zogenaamde terreinquotiëntenmethodiek is dat werkgelegenheid (en het ruimtegebruik per werknemer) een graadmeter is voor de ruimtevraag van bedrijven. De methode kent drie parameters: x Werkgelegenheid: met hoeveel banen neemt de werkgelegenheid toe? x Locatievoorkeur: welk deel (%) daarvan komt op bedrijventerreinen terecht? x Terreinquotiënt: hoeveel ruimte (in m² kavel) heeft elke baan op een bedrijventerrein nodig?

1. Ontwikkeling werkgelegenheid Voor de toekomstige werkgelegenheidsontwikkeling maken we gebruik van de scenario’s ‘behoedzaam’ en ‘gunstig’ van de actualisatie en regionalisering bedrijfstakramingen opgesteld door het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) in 2022. Het EIB geeft voor 18 bedrijfstakken de verwachte ontwikkeling van arbeidsvolume en toegevoegde waarde weer in de periode 2019-2032. Zij onderscheiden daarbij twee scenario’s: behoedzaam en gunstig. We gebruiken de groeipercentages van de EIB-scenario’s voor het arbeidsvolume om de werkgelegenheidsontwikkeling per bedrijfstak door te rekenen. Dit doen we op het niveau van de bestuurlijke regio’s (Twente en West-Overijssel). Dit betekent dus een vertaling van de EIBcijfers die gegeven zijn op COROP-niveau. We leggen de EIB-groeicijfers per bedrijfstak op de LISA-cijfers uit het basisjaar 2019 van de EIB-raming. Het hanteren van de EIB-raming resulteert in twee scenario’s van de prognose: EIB laag en EIB hoog. Het aantal banen heeft betrekking op het totaal aantal fulltimers, parttimers en uitzendkrachten. Tabel 15: Totaal aantal banen per marktregio volgens EIB-scenario’s Regioo Twente West-Overijssel

Scenario o EIB Laag

1-1-20222 322.400

1-1-20311 318.300

1-1-20411 312.600

EIB Hoog EIB Laag

325.300 291.000

330.700 296.200

335.300 303.200

EIB Hoog

293.600

307.400

323.600

Bron: LISA, 2021; EIB-scenario’s, 2022; Bewerking: Stec Groep, 2022. Afgerond op honderdtallen.

48

Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel 22.034

Tabel 16: Ontwikkeling sectoren per regio, in aandeel van totale werkgelegenheid per regio Regio

Sector

WestOverijssel

EIB Hoog

1-1-2031 9.624

1-1-2041 9.474

1-1-2022 9.799

1-1-2031 9.976

1-1-2041 10.105

Afval, energie en water Industrie - Kleding & textiel

2.364 1.691

2.343 1.617

2.306 1.529

2.385 1.738

2.429 1.801

2.460 1.861

Industrie - VGM Industrie - Chemie

5.270 5.207

4.858 4.757

4.413 4.279

5.270 5.207

4.858 4.757

4.406 4.272

Industrie - HTSM Industrie - Overige maaken procesindustrie

21.463 10.226

20.018 9.010

18.423 7.782

21.292 10.354

19.393 9.479

17.354 8.530

Bouw, handel en reparatie Logistiek en groothandel

30.039 33.462

31.209 32.286

32.378 30.850

30.289 33.585

32.265 32.763

34.361 31.641

Consumentendiensten Dienstverlening & ICT

62.360 53.953

61.358 53.953

59.925 53.650

62.736 54.277

62.850 55.262

62.525 55.973

Overheid, zorg en onderwijs

86.613

87.310

87.589

88.358

94.819

101.788

Landbouw Afval, energie en water

13.221 3.452

13.512 3.540

13.864 3.646

13.329 3.482

13.958 3.665

14.655 3.870

Industrie - Kleding & textiel Industrie - VGM

1.974 4.278

1.852 4.005

1.727 3.727

1.992 4.287

1.920 4.037

1.838 3.768

Industrie - Chemie Industrie - HTSM

4.910 13.882

4.553 13.124

4.193 12.347

4.919 13.811

4.585 12.856

4.231 11.842

Industrie - Overige maaken procesindustrie

8.331

7.410

6.515

8.439

7.808

7.144

Bouw, handel en reparatie Logistiek en groothandel

23.930 32.233

25.339 31.257

27.042 30.250

24.144 32.458

26.261 32.144

28.759 31.716

Consumentendiensten Dienstverlening & ICT

54.300 44.638

54.893 45.888

55.643 47.388

54.686 44.906

56.468 46.998

58.372 49.315

Overheid, zorg en onderwijs

85.846

90.837

96.855

87.152

96.652

108.130

Landbouw

Twente

EIB Laag 1-1-2022 9.711

2. Locatietypevoorkeur De locatietypevoorkeur is het aandeel van de totale werkgelegenheid dat op een bedrijventerrein gevestigd is. We bepalen de locatietypevoorkeur van bedrijven op basis van LISA (2021) en op basis van een gekwantificeerde trendanalyse: x De meest recente LISA-gegevens vormen het uitgangspunt. De gegevens zijn uitgesplitst naar sector. Op basis van provinciale contouren van bedrijventerreinen is berekend welk deel van de werkgelegenheid op bedrijventerreinen is gevestigd. Op die manier wordt in het ramingsmodel per sector de locatietypevoorkeur bepaald. x Aan de hand van historische gegevens uit LISA analyseren we met het ramingsmodel de historische ontwikkeling van de locatietypevoorkeur per sector. Aan de hand hiervan maakt het ramingsmodel eerste aannames over de ontwikkeling van de locatietypevoorkeur per sector in de komende jaren. x Additioneel analyseren we de belangrijke trends en ontwikkelingen in relatie tot de ruimtevraag per sector en per regio. Deze kwantificeren we voor de locatietypevoorkeur. In onderstaande tabel geven we weer welke input we ten aanzien van locatietypevoorkeur hanteren voor de verschillende sectoren en regio’s. 

49

Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel 22.034

Tabel 17: Ontwikkeling locatietypevoorkeur (LTV) per sector en regio Regio

Twente

West-Overijssel

Sector

LTV 2022

LTV 2031

Landbouw

0,8%

0,8%

Ontwikkeling 2022-2031 (%-punt) 0,0%

LTV 2041 0,8%

Ontwikkeling 2031-2041 (%-punt) 0,0%

Afval, energie en water Industrie - Kleding & textiel

85,5% 76,4%

86,8% 76,6%

1,3% 0,2%

87,6% 76,8%

0,9% 0,2%

Industrie - VGM Industrie - Chemie

76,4% 91,4%

77,7% 92,0%

1,2% 0,6%

79,0% 92,3%

1,4% 0,3%

Industrie - HTSM Industrie - Overige maak- en procesindustrie Bouw, handel en reparatie

89,6% 85,0%

90,6% 86,3%

1,0% 1,4%

91,2% 86,7%

0,6% 0,3%

60,8%

61,2%

0,4%

61,4%

0,2%

Logistiek en groothandel Consumentendiensten

76,1% 10,8%

78,1% 11,2%

2,0% 0,4%

79,2% 11,5%

1,1% 0,3%

Dienstverlening & ICT Overheid, zorg en onderwijs

37,5% 3,9%

38,7% 3,9%

1,2% 0,0%

40,6% 3,9%

1,9% 0,0%

Landbouw

9,2%

9,1%

0,0%

9,0%

-0,1%

Afval, energie en water Industrie - Kleding & textiel

64,5% 92,0%

64,9% 93,0%

0,4% 0,9%

65,1% 92,6%

0,2% -0,4%

Industrie - VGM Industrie - Chemie

79,1% 92,7%

79,2% 93,5%

0,1% 0,8%

79,3% 94,0%

0,1% 0,5%

Industrie - HTSM Industrie - Overige maak- en procesindustrie

85,4% 84,0%

86,7% 84,4%

1,3% 0,4%

87,5% 84,8%

0,8% 0,4%

Bouw, handel en reparatie Logistiek en groothandel

59,9% 81,0%

59,9% 82,5%

0,0% 1,5%

59,9% 84,1%

0,0% 1,6%

Consumentendiensten Dienstverlening & ICT

17,7% 36,0%

18,5% 36,6%

0,8% 0,6%

18,8% 37,1%

0,3% 0,5%

Overheid, zorg en onderwijs

7,1%

7,3%

0,3%

7,6%

0,3%

3. Terreinquotiënt De terreinquotiënt is het gemiddeld aantal m2 kavel per werkzaam persoon, onderscheiden naar sector. Als onderdeel van deze raming heeft een uitgebreide data-analyse plaatsgevonden om het huidige ruimtegebruik per sector in beeld te brengen. Daarbij is een koppeling gemaakt van bedrijfskavels op bedrijventerreinen en het vestigingenbestand van de provincie. Zo kan op bedrijfsniveau het ruimtegebruik in kaart worden gebracht. Op basis hiervan hebben we per regio en per sector het gewogen gemiddelde ruimtegebruik in de huidige situatie vastgesteld. De ontwikkeling van het terreinquotiënt per sector in de toekomst baseren we op: x De ontwikkeling van de algehele terreinquotiënt (totale netto uitgegeven voorraad gedeeld door totaal aantal banen op bedrijventerreinen) per regio. Dit geeft een beeld van de ontwikkeling van het gemiddelde ruimtegebruik en daarmee het intensiever of juist extensiever worden van ruimtegebruik in de regio’s. x De verhouding van het terreinquotiënt per sector in de regio’s ten opzichte van het terreinquotiënt per sector in de provincie. x Impact van trends en ontwikkelingen (zoals robotisering) op het ruimtegebruik per werknemer per sector.

50

Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel 22.034

Leegstand op bedrijventerreinen, of een verlies aan banen bij bedrijven heeft een opwaarts effect op de terreinquotiënten (minder personeel op hetzelfde oppervlakte). De leegstand op bedrijventerreinen is bij terreinquotiënten (impliciet) meegeteld. Tot een niveau van frictieleegstand is dit geen probleem. Leegstand bóven dit niveau vertekent de terreinquotiënten. Uit de analyses van leegstand/aanbod per regio blijkt dat er geen sprake is van overmatige leegstand in de verschillende regio’s. In onderstaande tabel geven we weer welke input we ten aanzien van terreinquotiënten hanteren voor de verschillende sectoren en regio’s. Tabel 18: Ontwikkeling terreinquotiënt (TQ) per sector en regio, in m² kavel



TQ 2041

Ontwikkeling 20312041 (in %)

TQ 2022

TQ 2031

Ontwikkeling 20222031 (in %)

TQ 2041

Ontwikkeling 20312041 (in %)

WestOverijssel

Ontwikkeling 20222031 (in %)

Twente

Sector

TQ 2031

Regio

EIB Hoog

TQ 2022

EIB Laag

Landbouw

1.221

1.221

0%

1.221

0%

1.221

1.221

0%

1.221

0%

Afval, energie en water Industrie - Kleding & textiel

1.461 476

1.461 523

0% 10%

1.461 549

0% 5%

1.461 476

1.461 547

0% 15%

1.461 574

0% 5%

Industrie - VGM Industrie - Chemie

241 324

265 372

10% 15%

278 409

5% 10%

241 324

265 388

10% 20%

278 447

5% 15%

Industrie - HTSM Industrie - Overige maak- en procesindustrie Bouw, handel en reparatie

227 307

261 353

15% 15%

287 389

10% 10%

227 307

273 369

20% 20%

314 424

15% 15%

230

230

0%

230

0%

230

230

0%

230

0%

Logistiek en groothandel Consumentendiensten

301 337

346 337

15% 0%

380 337

10% 0%

301 337

361 337

20% 0%

397 337

10% 0%

Dienstverlening & ICT Overheid, zorg en onderwijs

117 456

111 434

-5% -5%

106 412

-5% -5%

117 456

111 434

-5% -5%

106 412

-5% -5%

Landbouw

115

115

0%

115

0%

115

115

0%

115

0%

Afval, energie en water Industrie - Kleding & textiel

443 273

443 314

0% 15%

443 377

0% 20%

443 273

443 382

0% 40%

443 459

0% 20%

Industrie - VGM Industrie - Chemie

234 284

258 327

10% 15%

271 359

5% 10%

234 284

258 341

10% 20%

271 392

5% 15%

Industrie - HTSM Industrie - Overige maak- en procesindustrie Bouw, handel en reparatie

256 365

295 420

15% 15%

324 462

10% 10%

256 365

321 438

25% 20%

369 504

15% 15%

333

333

0%

333

0%

333

333

0%

333

0%

Logistiek en groothandel Consumentendiensten

227 287

261 287

15% 0%

287 287

10% 0%

227 287

272 287

20% 0%

299 287

10% 0%

Dienstverlening & ICT Overheid, zorg en onderwijs

120 135

114 128

-5% -5%

109 122

-5% -5%

120 135

114 128

-5% -5%

109 122

-5% -5%

51

Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel 22.034

Uitbreidingsvraag per regio en per sector in hectare Twente Sector ź

Scenario Ź

EIB Laag 2023 - 2031

EIB Hoog 2023 - 2031

2031 - 2041

2031 - 2041

Landbouw Afval, energie en water

0 2

0 -/- 2

1 9

0 7

Industrie - Kleding & textiel Industrie - VGM

3 3

0 -/- 3

11 3

7 -/- 3

Industrie - Chemie Industrie - HTSM

8 33

-/- 1 9

14 40

6 17

Industrie - Overige maak- en procesindustrie Bouw, handel en reparatie

7 17

-/- 13 18

28 27

12 31

Logistiek en groothandel Consumentendiensten

94 5

58 1

138 9

72 5

Dienstverlening & ICT Overheid, zorg en onderwijs

-/- 4 -/- 5

-/- 2 -/- 6

0 3

2 4

Totaal

162

59

282

161

… per jaar

20,3

5,9

35,2

16,1

West-Overijssel Sector ź

Scenario Ź

EIB Laag 2023 - 2031

EIB Hoog 2023 - 2031

2031 - 2041

2031 - 2041

Landbouw Afval, energie en water

0 3

0 3

1 5

1 6

Industrie - Kleding & textiel Industrie - VGM

4 2

6 -/- 2

16 3

10 -/- 2

Industrie - Chemie Industrie - HTSM

9 28

3 15

15 49

10 25

Industrie - Overige maak- en procesindustrie Bouw, handel en reparatie

6 25

-/- 7 34

27 37

17 50

Logistiek en groothandel Consumentendiensten

72 14

57 9

111 19

76 15

Dienstverlening & ICT Overheid, zorg en onderwijs

-/- 1 3

-/- 1 4

2 7

2 9

Totaal

164

122

292

219

… per jaar

20,5

12,2

36,5

21,9



52

Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel 22.034

B. Kwalitatieve vertaling uitbreidingsvraag en beoordeling aanbod Beoordeling aanbod Relevant is natuurlijk of het aanbod ook kwalitatief past op de uitbreidingsvraag. Waar moeten locaties aan voldoen om in de ruimtevraag te voorzien? We baseren ons daarbij op trends en ontwikkelingen, marktanalyse (recente uitgifte en transacties in de markt) en onze eigen langjarige monitoring van locatiedynamiek. We onderscheiden daarbij enkel ruimtelijk relevante factoren, die primair van belang zijn bij het maken van een locatiekeuze van een bedrijf. Dit zijn namelijk ook factoren waarop we het aanbod objectief kunnen beoordelen. We onderscheiden de volgende locatiefactoren: 1. Bereikbaarheid

2. Gebruiksmogelijkheden

3. Arbeidsmarkt

4. Omgevingskwaliteit

x Autobereikbaarheid x Multimodaliteit (spoor, water) x OV-bereikbaarheid

x Milieucategorie x Kavelomvang

x Beschikbaarheid beroepsbevolking

x Mate van stedelijkheid

Het belang van deze locatiefactoren brengen we in beeld per werkmilieu. In het hoofdrapport vindt u per regio en bedrijventerrein de uitkomsten van deze analyse. In onderstaande tabellen geven we een beschrijving van de vijf werkmilieus. We beoordelen het aanbod vanuit de profielen per werkmilieu. Dit doen we voor alle bedrijventerreinen met een harde planstatus, en minimaal 1 hectare uitgeefbaar. Van al deze terreinen hebben we de relevante kenmerken (zoals in bovenstaand tabel weergegeven) in beeld gebracht. De kenmerken van de locaties zijn geconfronteerd met profielen per milieu. Elk terrein krijgt op deze manier per werkmilieu een score tussen 0 en 100%. Deze scores zijn vervolgens ingedeeld in vier categorieën, zie onderstaand tabel. Categorie

Score < 30%

Toelichting Niet geschikt, voldoet niet aan cruciale markttechnische eis(en) vanuit de doelgroep.

30 – 59%

Markttechnisch ongeschikt. Voldoet niet aan het merendeel van de markttechnische eis(en) vanuit de doelgroep.

60 – 89% 90 – 100%

Geschikt, voldoet aan belangrijkste markttechnisch gestelde eisen vanuit de doelgroep. Volledig geschikt, voldoet markttechnisch aan alle eisen die de doelgroep stelt aan een vestigingslocatie.

De score groen of donkergroen betekent dat locaties, puur vanuit ruimtelijk relevante factoren, markttechnisch voldoen om het doelgroep vanuit het werkmilieu te huisvesten. Daarbij houdt dit model geen rekening met bijvoorbeeld het profiel of imago van een locatie. In de praktijk kan het voorkomen dat verschillen tussen locaties kleiner zijn dan de score doet voorkomen. Deze beoordeling geeft een eerste beeld van de markttechnische kwaliteiten van de locaties, en in hoeverre deze in de kwalitatieve vraag kunnen voorzien. We geven de resultaten weer per regio. Daarbij gaan we per regio in op de conclusies op hoofdlijnen. Hiermee geven we een eerste beeld van de kwalitatieve opgave per regio. Verdere uitwerking en verdieping moet plaatsvinden in de regionale programmering. Belangrijk voor de interpretatie van de uitkomsten per regio is dat hectares voor verschillende doelgroepen geschikt kunnen zijn. Een bedrijventerrein kan bijvoorbeeld geschikt zijn voor zowel een stedelijk als een regulier werkmilieu. Er zit zo bezien een dubbeltelling in het aanbod, maar uiteraard kan het aanbod maar een keer een bedrijf worden uitgegeven. Dus als het aanbod op dat bedrijventerrein aan een bedrijf vanuit een stedelijk milieu wordt uitgegeven, dan is dat niet meer beschikbaar voor een bedrijf op zoek naar een regulier milieu. 

Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel 22.034

Toelichting werkmilieus Gemengd d stedelijkk 1. Beschrijving Impressie

Activiteiten

Type bedrijven

Handel en reparatie, (stedelijke) diensten als verhuur, schoonmaak, beveiliging, consumentendiensten, bedrijfsverzamelgebouwen, kleinschalige productie, R&D, opslag, werkplaats, last mile, showroom B2B & B2C; MKB, diensten, bouw, handel, kleinschalige stadslogistiek

Marktregio (reikwijdte) Voorbeelden Overijssel

Stedelijk gebied Voorst in Zwolle, Westerval in Enschede

2.

Locatiekenmerken n Bereikbaarheid weg

x Nabijheid uitvalswegen richting snelweg, aansluiting op fijnmazige stedelijke infra

Multimodaliteit Openbaar vervoer

x Nabijheid water- of spoorterminal is niet relevant x Bereikbaarheid met de bus (eventueel als onderdeel van ketenmobiliteit) en trein is een pré

Milieucategorie Kavelomvang

x Overwegend in de categorie 1, 2 (incidenteel 3.1) x Gemengd, tot circa één hectare

Campuss 1. Beschrijving Impressie

Activiteiten Type bedrijven

Research and development, educatie, hoogwaardige productie Agrifood, HTSM en andere kennisintensieve (subsegmenten)

Marktregio (reikwijdte) Voorbeelden Overijssel

Nationaal tot internationaal Kennispark Twente in Enschede, High Tech Systems Park in Hengelo

2.

Locatiekenmerken n Bereikbaarheid weg Multimodaliteit Openbaar vervoer Milieucategorie Kavelomvang

x Goede bereikbaarheid over de weg (nabij snelweg) is een pré x Nabijheid water- of spoorterminal is niet relevant x Minimaal bereikbaar met de bus x Bereikbaarheid via een (metro/trein)station is een sterke pré x Overwegend in de categorie t/m 3.2 x Bepaalde research and development activiteiten hebben een hogere milieucategorie nodig x Kleiner dan een hectare

53

Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel 22.034

Regulierr werkmilieu u 1. Beschrijving Impressie

Activiteiten Type bedrijven

Handel en reparatie, opslag, werkplaats, productie/assemblage, transport/distributie B2B; MKB, bouw, groothandel, logistiek, industrie, diensten

Marktregio (reikwijdte) Voorbeelden Overijssel

Lokaal tot bovenlokaal (veelal binnen gemeentegrens) Weuste Noord in Wierden, Blankenfoort in Heino

2.

Locatiekenmerken n Bereikbaarheid weg

x Ontsluiting niet door woongebied en nabijheid provinciale weg zijn een pré

Multimodaliteit Openbaar vervoer

x Nabijheid water- of spoorterminal is minder relevant x Bereikbaarheid met de bus is een pré

Milieucategorie Kavelomvang

x Overwegend in de categorie 3.1 t/m 4.2 x Vaak een mix van kavels van kleiner dan een hectare en enkele kavels tussen 1 á 2 hectare

Grootschalige e distributie e 1. Beschrijving Impressie

Activiteiten

Distributie, opslag/warehousing, assemblage

Type bedrijven Marktregio (reikwijdte)

E-commerce, logistieke dienstverlening, value added logistics, agrologistiek Regionaal tot internationaal

Voorbeelden Overijssel 2. Locatiekenmerken n

XL Businesspark Twente in Almelo

Bereikbaarheid weg Multimodaliteit

x Probleemloze, niet door een woongebied lopende ontsluiting voor vrachtverkeer x Max. 5 min van snelwegafslag aan primaire logistieke as x Nabijheid water- of spoorterminal is een pré voor overslag van bulk- en containergoederen

Milieucategorie

x Nabijheid van arbeidspotentieel en bereikbaarheid via ov daarmee in belang gestegen als locatiefactor x Openbaar vervoer en gezamenlijke vervoersoplossingen zijn een pré x Overwegend t/m 3.2, incidenteel 4.2 (ADR/chemisch)

Kavelomvang

x (overwegend) vanaf 3 hectare

Openbaar vervoer

54

Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel 22.034

55

Grootschalige e productie e 1. Beschrijving Impressie

Activiteiten

Productie, recycling, circulair

Type bedrijven Marktregio (reikwijdte)

o.a. chemie, HTSM, industriële bouw (prefab), voedingsmiddelenindustrie Regionaal tot nationaal

Voorbeelden Overijssel 2. Locatiekenmerken n

Zuiderzeehaven in Kampen, Broeklanden Zuid in Hardenberg, Dollegoor in Almelo

Openbaar vervoer

x Ontsluiting niet door woongebied en nabijheid provinciale weg zijn vereisten, snelweg is pré x Nabijheid water- of spoorterminal zijn voor bepaalde segmenten een randvoorwaarde en voor anderen een pré x Bereikbaarheid met het OV is van ondergeschikt belang

Milieucategorie Kavelomvang

x Hogere milieucategorieën: 4.1 of hoger x Overwegend kavels vanaf circa 1 hectare

Bereikbaarheid weg Multimodaliteit



1/,0527$0%3

%LMODJH6WHGHQERXZNXQGLJHVFKHWVSODQ



YDVWJHVWHOGEHVWHPPLQJVSODQ7$0RPJHYLQJVSODQKRRIGVWXND;/%XVLQHVVSDUN



'H¿QLWLHI

6WHGHQERXZNXQGLJVFKHWVSODQ;/%XVLQHVVSDUN *HPHHQWH$OPHOR

%-

DXJXVWXV

Gemeente Almelo Opdrachtgever Stedenbouwkundig schetsplan XL Businesspark 2 Project BJ2615 Dossier

CtC, EH EH EH 26-08-2024



Auteur(s) Gecontroleerd Projectmananger datum

,QKRXGVRSJDYH ,QOHLGLQJ  ,QOHLGLQJ 3URFHV /HHVZLM]HU







6WHGHQERXZNXQGLJSODQ ,QOHLGLQJ     3UR¿OHULQJ;/%XVLQHVVSDUN 9HUNHHUVVWUXFWXXU :DWHUEHUJLQJ (FRORJLH





   







     

/DQGVFKDSSHOLMNHLQSDVVLQJ 'HODQGVFKDSSHOLMNHUDQG]RQH 2POLJJHQGODQGVFKDSHQHUYHQ

  

,QULFKWLQJNDYHOVHQEHHOGNZDOLWHLW ,QULFKWLQJNDYHOV %HHOGNZDOLWHLW

  

6WHGHQERXZNXQGLJHVFKHWVSODQ ;/%XVLQHVVSDUN

-XOL

)LJXXU3ODQJUHQV;/%XVLQHVVSDUN



,QOHLGLQJ ,QOHLGLQJ 'H JHPHHQWH $OPHOR KHHIW LQ  KHW LQLWLDWLHI JHQRPHQ RP GH RQWZLNNHOLQJ YDQ HHQ UHJLRQDDO EHGULMYHQWHUUHLQ YRRU JURRWVFKDOLJH EHGULMYHQ WH RQGHU]RHNHQ ;/ %XVLQHVVSDUN  +HW SODQJHELHG ZRUGW EHJUHQVG GRRU GH $ DDQ GH QRRUG]LMGH KHW 7ZHQWHNDQDDO DDQ GH RRVW]LMGH 'H 'RRUEUDDN DDQ GH ]XLG]LMGH HQ GH JHPHHQWHJUHQV DDQ GH ZHVW]LMGH ,Q YRRUOLJJHQGH UDSSRUWDJH ZRUGW KHW VWHGHQERXZNXQGLJ VFKHWVSODQ EHVFKUHYHQ 'H .DGHUQRWD 2QWZLNNHOLQJ ;/ %XVLQHVVSDUN  DXJXVWXV  YRUPGH KHW YHUWUHNSXQW YRRU KHW VFKHWVSODQ

3URFHV +HW VFKHWVSODQ LV LQ VDPHQZHUNLQJ PHW GH JHPHHQWHOLMNHSURMHFWJURHSHQRPJHYLQJRSJHVWHOG (U ]LMQ ELMHHQNRPVWHQ JHRUJDQLVHHUG PHW EHZRQHUV GH :HUNJURHS %OLMYHUV YDQ GH 6WLFKWLQJ 'RUSVEHODQJHQ %RUQHUEURHN KHW EHVWXXU YDQ 3ODDWVHOLMN%HODQJ5HFWXP<SHORHQPHW/DQGVFKDS 2YHULMVVHOHQZDWHUVFKDS9HFKWVWURPHQ'DDUQDDVW KHEEHQ HU LQGLYLGXHOH µKXLVNDPHUJHVSUHNNHQ¶ SODDWVJHYRQGHQHQLVHUHHQ¿HWVWRFKWJHKRXGHQ

6WHGHQERXZNXQGLJHVFKHWVSODQ ;/%XVLQHVVSDUN

,QKHWSURFHVRPWHNRPHQWRWKHWVFKHWVSODQLVJHVWDUW PHWKHWRSVWHOOHQYDQKHWLQWHJUDDO3URJUDPPDYDQ (LVHQ 2S EDVLV GDDUYDQ LV HHQ YDULDQWHQVWXGLH XLWJHYRHUGGLHKHHIWJHOHLGWRWHHQYRRUNHXUVYDULDQW 'H]HLVXLWJHZHUNWWRWKHWVFKHWVSODQ'HUHVXOWDWHQ XLW GLYHUVH RQGHU]RHNHQ GLH JHGXUHQGH KHW SURFHV ]LMQ XLWJHYRHUG ELMYRRUEHHOG KHW HFRORJLVFK YHOGRQGHU]RHN HQ GH QDGHUH XLWZHUNLQJ YDQ GH ZDWHUKXLVKRXGLQJ]LMQYHUZHUNWLQKHWVFKHWVSODQ

/HHVZLM]HU ,QKRRIGVWXNZRUGWKHWVFKHWVSODQQDGHUWRHJHOLFKW (HUVW ZRUGW LQJHJDDQ RS KRRIGRS]HW HQ GH ZLM]LJLQJHQWHQRS]LFKWHYDQGH.DGHUQRWDXLW ZDDUQD QDGHU ZRUGW LQJHJDDQ RS GH YHUVFKLOOHQGH RQGHUGHOHQ 'H ODQGVFKDSSHOLMNH LQSDVVLQJ ZRUGW LQ KRRIGVWXN  EHVFKUHYHQ ,Q KRRIGVWXN  ZRUGW LQJHJDDQ RS GH EHRRJGH EHHOGNZDOLWHLW RS ;/ %XVLQHVVSDUN'LWJDDWRYHU]RZHOGHRUJDQLVDWLH RSHHQNDYHODOVGHEHHOGNZDOLWHLWYDQGHJHERXZHQ HQRSHQEDUHUXLPWH

-XOL



)LJXXU,PSUHVVLHYHUNDYHOLQJXLW.DGHUQRWD DXJXVWXV



)LJXXU&RQFHSWXHHOPRGHO;/%XVLQHVVSDUN

6WHGHQERXZNXQGLJSODQ ,QOHLGLQJ 2P WH NRPHQ WRW HHQ LQWHJUDDO JHZRJHQ HQ WRHNRPVWEHVWHQGLJRQWZHUSYRRU;/%XVLQHVVSDUN ]LMQ GLYHUVH DVSHFWHQ EHVFKRXZG 'H]H ]LMQ RQGHU WHYHUGHOHQLQGHDVSHFWHQ SHRSOHSODQHWSUR¿W(U LVJH]RFKWQDDUHHQMXLVWHEDODQVWXVVHQGHVRFLDOH SHRSOH  HFRORJLVFKH SODQHW  HQ HFRQRPLVFKH SUR¿W EHODQJHQ

7RHNRPVWEHVWHQGLJ 2QWZHUS

)LJXXU'XXU]DPHJHELHGVRQWZLNNHOLQJ

6WHGHQERXZNXQGLJHVFKHWVSODQ ;/%XVLQHVVSDUN

'H XLWEUHLGLQJVORFDWLH ;/ %XVLQHVVSDUN  OLJW LQ HHQ DJUDULVFK FXOWXXUODQGVFKDS (HQ GHHO YDQ KHW JHELHG EHKRRUW WRW KHW RXGH KRHYHQODQGVFKDS KHW RYHULJH GHHO WRW KHW MRQJH KHLGH HQ EURHNRQWJLQQLQJODQGVFKDS 'DW YHUNODDUW GH UHFKWOLMQLJKHLG YDQ GH =RPHUGLMN HQ +RHVHOGHUGLMN $DQGH]XLG]LMGHZRUGWKHWJHELHGEHJUHQVGGRRU'H 'RRUEUDDN PHW PHDQGHUHQGH EHHN QHYHQJHXOHQ HQEURHNERVHQUXLPWHYRRUZDWHUEHUJLQJ 'HRS]HWLQGH.DGHUQRWDJLQJDOXLWYDQHHQJRHGWH YHUNDYHOHQFHQWUDOHNHUQPHWGDDURPKHHQHHQUXLPH JURHQ]RQH GLH ]RUJ NDQ GUDJHQ YRRU HHQ JRHGH ODQGVFKDSSHOLMNH LQSDVVLQJ 'H KRRIGVWUXFWXXU YROJGH GH KXLGLJH RS]HW YDQ KHW DVVHQNUXLV YDQ ZHJHQ YDQ GH +RHVHOGHUGLMN HQ =RPHUGLMN 'H EUHHGWHYDQGHODQGVFKDSSHOLMNH]RQHLVPLQLPDDO PHWHUPDDULVRSYHUVFKLOOHQGHORFDWLHVRRNEUHGHU ,QGHQLHXZHRS]HWLVGHKRRIGVWUXFWXXUORVJHODWHQ 'H RRUVSURQNHOLMNH RS]HW XLW GH .DGHUQRWD OHLGGH RS HHQ DDQWDO SOHNNHQ WRW LQHႈFLsQWH NDYHOV HQ GRRGORSHQGH ZHJHQ 'DDUQDDVW LV GH RPYDQJ HQ VFKDDO YDQ GH EHRRJGH RQWZLNNHOLQJ HQ GH WRHNRPVWLJH EHGULMIVJHERXZHQ ]RGDQLJ JURRW GDW GH]H JHHQ FXOWXXUKLVWRULVFKH  YHUZDQWVFKDS PHW KHW RQGHUOLJJHQGH ODQGVFKDS KHHIW 'H KXLGLJH NDUDNWHULVWLHNYDQGH=RPHUGLMNHQ+RHVHOGHUGLMNPHW GH WH VPDOOHSODWWHODQGVZHJHQ]RXLQGHWRHNRPVW

YHUORUHQJDDQHQQLHWPHHUKHUNHQEDDU]LMQ'DDURP LV JHNR]HQ YRRU HHQ RS]HW PHW HHQ ]R HႈFLsQW PRJHOLMNH YHUNDYHOLQJVVWUXFWXXU HQ ELMEHKRUHQGH QLHXZH LQIUDVWUXFWXXU +HW VFKHWVSODQ ZLMNW GXV DI

YDQ GH YHUNDYHOLQJVVWUXFWXXU XLW GH µ.DGHUQRWD 2QWZLNNHOLQJ;/%XVLQHVVSDUN¶ DXJXVWXV  'HQLHXZHZHJHQKHEEHQHHQSUR¿HOYDQPHWHU PHW GDDULQ HHQ UXLPH ULMZHJ YDQ  PHWHU 'H]H ULMZHJ LV EUHHG JHQRHJ YRRU YUDFKWYHUNHHU LQ WZHH ULFKWLQJHQ 'RRU GH HႈFLsQWH YHUNDYHOLQJVVWUXFWXXU LV KHW XLWJHHIEDDU JHELHG ]R FRPSDFW PRJHOLMN HQ EOLMIWHUDDQGHUDQGHQ]RYHHOPRJHOLMNUXLPWHRYHU YRRUHHQ]RUJYXOGLJHODQGVFKDSSHOLMNHLQSDVVLQJ 'H RQWVOXLWLQJVVWUXFWXXU ZRUGW JHFRPELQHHUG PHW RSJDDQGH EHSODQWLQJHQ ZDGL¶V ¿HWVSDGHQ YRHWSDGHQHQZDWHUJDQJHQZDDUGRRUHUHHQVWHYLJ JURHQEODXZFDVFRRQWVWDDW'DWFDVFR]DOELMGUDJHQ DDQ HHQ JH]RQGH ZHUNRPJHYLQJ DDQ HHQ JRHGH GRRUDGHULQJYDQKHWJHELHGYRRUÀRUDHQIDXQDHQ ELHGWUXLPWHYRRUZDWHUEHUJLQJ 'H RRVWZHVW JHOHJHQ QRRUGHOLMNH RQWVOXLWLQJVWDN OLJW TXD SRVLWLH YDVW 'LW KHHIW WH PDNHQ PHW GH DDQZH]LJKHLGYDQHHQRQGHUJURQGVHWUDQVSRUWOHLGLQJ LQ KHW SUR¿HO 0HW GH ]XLGHOLMNH RRVWHOLMNH HQ ZHVWHOLMNH RQWVOXLWLQJVWDN NDQ QRJ LHWV ZRUGHQ JHVFKRYHQ'LWLVDIKDQNHOLMNYDQGHEHKRHIWHYDQGH RQWZLNNHOHQGH SDUWLMHQ  +HW RQWZHUS LV JHEDVHHUG RS GH RQWZLNNHOLQJ YDQ NDYHOV YDQ PLQLPDDO  KHFWDUHJURRW

-XOL





)LJXXU6WHGHQERXZNXQGLJVFKHWVSODQ

6WHGHQERXZNXQGLJHVFKHWVSODQ ;/%XVLQHVVSDUN

-XOL



'RRU HHQ HႈFLsQWH RQWVOXLWLQJV HQ YHUNDYHOLQJVVWUXFWXXU RQWVWDDW µUXLPWH¶ DDQ GH UDQGHQ ZDDU LQYXOOLQJ ZRUGW JHJHYHQ DDQ HHQ ]RUJYXOGLJH ODQGVFKDSSHOLMNH LQSDVVLQJ YDQ KHW WHUUHLQLQKHWRPOLJJHQGH7ZHQWVHODQG,QGHUDQGHQ YDQ KHW SODQJHELHG NULMJHQ YHUVFKLOOHQGH IXQFWLHV KXQSOHN+HWEHWUHIW Ŷ /DQGVFKDSSHOLMNHLQSDVVLQJYHUNOHLQHQRYHUODVW QDDURPJHYLQJ Ŷ :DWHUEHUJLQJ Ŷ 0LWLJHUHQGH HQ FRPSHQVHUHQGH PDDWUHJHOHQ ÀRUDHQIDXQD Ŷ 5HFUHDWLHIPHGHJHEUXLN 9RRU GH H[DFWH YRUPJHYLQJ YDQ GH UDQGHQ LV HHQ µWRROER[¶ VDPHQJHVWHOG PHW LQULFKWLQJVHOHPHQWHQ 'H LQYXOOLQJ YUDDJW PDDWZHUN ZDDUELM µYDQ EXLWHQ

)LJXXU3ULQFLSHSUR¿HOKRRIGRQWVOXLWLQJVVWUXFWXXU



QDDU ELQQHQ¶ ZRUGW RQWZRUSHQ 'DDUPHH ZRUGW EHGRHOGGDWHUJHNHNHQZRUGWZDDUPHQVHQZRQHQ HQ ZDDU KLQGHU HUYDUHQ NDQ ZRUGHQ 'RRU DDQ WH VOXLWHQ RS JURHQVWUXFWXUHQ LQ GH RPJHYLQJ NDQ HHQ ¿MQPD]LJH JURHQVWUXFWXXU YRRU GLHUHQ ZRUGHQ JHUHDOLVHHUG 'RRU KHW JHEUXLN YDQ GH WRROER[ NDQ HHQ ]RUJYXOGLJH LQSDVVLQJ YDQ ;/ %XVLQHVVSDUN  LQ GH RPJHYLQJ ZRUGHQ JHERUJG HQ NDQ KHW EHGULMYHQWHUUHLQ ]RUJYXOGLJ ZRUGHQ YHUDQNHUG LQ GH RPJHYLQJ +HW SODQ VWHXQW VDPHQJHYDW RS WZHH SLMOHUV GLH EHSDOHQG]LMQYRRUGHRS]HW Ŷ (HQ KHOGHUH KRRIGVWUXFWXXU PHW HHQ RQWVOXLWLQJVVWUXFWXXULQGHYRUPYDQHHQULQJGLH W ELHGW YRRU GH IDVHULQJ HQ GH XLWJLIWH ÀH[LELOLWHLW

YDQ NDYHOV 'H FRPSDFWH RQWVOXLWLQJVVWUXFWXXU ZRUGW JHFRPELQHHUG PHW HHQ JURHQEODXZH GRRUDGHULQJYDQKHWJHELHG Ŷ (HQ UREXXVWH ODQGVFKDSSHOLMNH UDQG]RQH ZDDUELQQHQ UXLPWH LV YRRU PDDWZHUN YRRU HHQ JRHGH ODQGVFKDSSHOLMNH LQSDVVLQJ YRRU ZDWHUEHUJLQJ YRRU QDWXXURQWZLNNHOLQJ HQ YRRU UHFUHDWLHIPHGHJHEUXLN

3UR¿OHULQJ;/%XVLQHVVSDUN 9RRU GH VWHGHQERXZNXQGLJH RS]HW LV GH RRUVSURQNHOLMNH SUR¿OHULQJ YDQ  PDDNLQGXVWULH LQFOXVLHI KLJKWHFK  HQ PD[LPDDO  ORJLVWLHN ULFKWLQJJHYHQG 'H ORJLVWLHNH EHGULMYHQ ]LMQ LQ KHW FHQWUXP YDQ GH YHUNDYHOLQJ JHVLWXHHUG QDELM KHW 7ZHQWHNDQDDO ,QGHRS]HWLVHHQ]RQHRSJHQRPHQGLHDIKDQNHOLMN YDQGHYUDDJPHWORJLVWLHNNDQZRUGHQLQJHYXOG$OV GHYUDDJQDDUPDDNLQGXVWLHJURRWLVNDQGLWGHHORRN ZRUGHQ EHQXW YRRU PDDNLQGXVWULH +HW SHUFHQWDJH ORJLVWLHN QHHPW GDQ YHUGHU DI 5LFKWOLMQ LV GDW KHW SHUFHQWDJHORJLVWLHNQLHWJURWHUZRUGWGDQPDDU KHWSHUFHQWDJHPDDNLQGXVWULHZHOJURWHUNDQZRUGHQ GDQ  (HQ YHUGHOLQJ YDQ  ORJLVWLHN  SURFHQWPDDNLQGXVWULHLVGXVPRJHOLMNHHQYHUGHOLQJ YDQORJLVWLHNSURFHQWPDDNLQGXVWULHQLHW 'H EHSHUNLQJ ]LW RYHULJHQV QLHW LQ GH RS]HW YDQ KHW VWHGHQERXZNXQGLJ SODQ 'H RS]HW PDDNW DOOH YRUPHQ YDQ JURRWVFKDOLJH EHGULMYLJKHLG PHW HHQ UXLPWHEHKRHIWHYDQPLQLPDDOKHFWDUHPRJHOLMN 1DDVW EHGULMIVNDYHOV LV HU LQ KHW RQWZHUS UXLPWH RSJHQRPHQ YRRU HHQ FROOHFWLHYH YRRU]LHQLQJ 2S GHORFDWLHQDELMGH]ZDDLNRPNDQELMYRRUEHHOGHHQ KRUHFDHQRIYHUJDGHUIDFLOLWHLWZRUGHQJHUHDOLVHHUG +HWNDQRRNHHQVHUYLFHSXQWYRRUKHWYHUOHQHQYDQ IDFLOLWHLWHQYDQXLWSDUNPDQDJHPHQW]LMQ'H]HORFDWLH OLJW YULM FHQWUDDO LQ

KHW SODQJHELHG HQ WHYHQV QDELM GH UHFUHDWLHYH ¿HWV URXWH ODQJV KHW7ZHQWHNDQDDO ,QGLHQ QRGLJ NDQ RS GH]H ORFDWLH RRN HHQ EOXVZDWHUYRRU]LHQLQJNRPHQ,QGHUDQG]RQHOLJJHQ HQNHOHEHVWDDQGHHUYHQ(HQGHHOYDQGHJHERXZHQ RS GH]H HUYHQ NDQ HHQ QLHXZH IXQFWLH NULMJHQ ELMYRRUEHHOG DOV JH]DPHQOLMN FRQIHUHQWLHFHQWUXP RI DOVIDXQDKXLV )LJXXU7KHPDNDDUW3UR¿OHULQJ;/%XVLQHVVSDUN

6WHGHQERXZNXQGLJHVFKHWVSODQ ;/%XVLQHVVSDUN

-XOL



9HUNHHUVVWUXFWXXU +RRIGRQWVOXLWLQJ ;/ %XVLQHVVSDUN  ZRUGW RQWVORWHQ YDQDI ;/ %XVLQHVVSDUN  9HUNHHU YDQ HQ QDDU ;/ %XVLQHVVSDUN]DOYLD;/%XVLQHVVSDUNHQYLDGH NUXLVLQJ +HQULsWWH 5RODQG +ROVWODDQ $ HHQ ZHJ YLQGHQQDDUGH$(ULVHHQEUXJYRRU]LHQSDUDOOHO DDQ GH EUXJ LQ GH $ RYHU KHW 7ZHQWHNDQDDO 7XVVHQGHEUXJRYHUKHW7ZHQWHNDQDDOLQGH$HQ GHQLHXZHEUXJEOLMIWZDWUXLPWH PLQLPDDOPHWHU  'H]H UXLPWH PDDNW KHW PRJHOLMN RP RS WHUPLMQ GH $WHNXQQHQYHUEUHGHQPHWHHQH[WUDULMVWURRN'H QLHXZH EUXJ ELHGW UXLPWH DDQ DXWRYHUNHHU PDDU LV RRNYRRU]LHQYDQHHQYULMOLJJHQG¿HWVSDGRP¿HWVHUV FRPIRUWDEHOGHRYHUVWHHNWHODWHQPDNHQ'HKXLGLJH +RHVHOGHUEUXJYHUYDOW'HQLHXZHEUXJYHUYDQJWGH KXLGLJHEUXJ $QGHUHORFDWLHVYRRUGHQLHXZHEUXJ]LMQEHVWXGHHUG PDDU]LMQDIJHYDOOHQ'HUXLPWHYRRUKHWPDNHQYDQ HHQEUXJRYHUKHW7ZHQWHNDQDDOLVQDPHOLMNEHSHUNW 2S ;/ %XVLQHVVSDUN  ]LMQ GH JURQGHQ ODQJV KHW 7ZHQWHNDQDDO YULMZHO RYHU GH JHKHOH OHQJWH XLWJHJHYHQ(ULVIHLWHOLMNDOOHHQUXLPWHEHVFKLNEDDU SDUDOOHODDQGH$%LMDOOHDQGHUHRSWLHV]RXYRRU KHWUHDOLVHUHQYDQHHQEUXJUHHGVXLWJHJHYHQWHUUHLQ PRHWHQZRUGHQEHQXWZDWWRWYHUERXZRIVORRSYDQ EHVWDDQGHSDQGHQ]RXOHLGHQ'DDUQDDVWYRUPWGH DDQZH]LJH JDVOHLGLQJ HHQ EHOHPPHULQJ RPGDW RS

RIQDELMGLHOHLGLQJJHHQJURQGOLFKDDPPDJZRUGHQ DDQJHOHJG

)LJXXU7KHPDNDDUWYHUNHHU



2S KHW WHUUHLQ ]HOI ZRUGW GH KRRIGRQWVOXLWLQJ DOV ULQJVWUXFWXXU RQWZLNNHOG $DQ ZHHUV]LMGHQ YDQ GH]H ULQJVWUXFWXXU NXQQHQ EHGULMYHQ ZRUGHQ JHUHDOLVHHUG+LQGHUYDQJHPRWRULVHHUGHYHUNHHURS ;/%XVLQHVVSDUNQDDUGHRPJHYLQJEOLMIWGDDUPHH

EHSHUNWWRWGHQRRUGZHVWKRHNYDQKHWWHUUHLQZDDU GH DDQVOXLWLQJ RS GH EUXJ OLJW 2S GH]H SOHN LV HHQ URWRQGH JHVLWXHHUG JHVFKLNW YRRU /=9 ODQJH HQ ]ZDUH YUDFKWZDJHQFRPELQDWLHV  HQ YHUYRHU YDOOHQG LQ GH FDWHJRULH µFRQYRL H[SHFWLRQQHO¶ 'H URWRQGH GLHQW DOV VQHOKHLGVUHPPHU HQ RULsQWDWLH YHUGHHOSXQW+HWLVGDDUQDDVWHHQSXQWZDDU¿HWVHUV YHLOLJGHULMEDDQNXQQHQNUXLVHQ 'H KRRIGRQWVOXLWLQJ LV DDQJHZH]HQ DOV µHUIWRHJDQJVZHJ¶ 2S ;/ %XVLQHVVSDUN  JHOGW HHQ PD[LPXPVQHOKHLG YDQ  NPX 'LW LV GH JHVFKLNWH VQHOKHLG YRRU HHQ EHGULMYHQWHUUHLQ HQ SDVW JRHG ELM GH UXLP RSJH]HWWH ZHJVWUXFWXXU (U GLHQHQ YHLOLJH RYHUVWHHNSODDWVHQ YRRU ¿HWVHUV HQ YRHWJDQJHUV LQJHULFKW WH ZRUGHQ 'HYHUNHHUVVWUXFWXXULV]RYHHOPRJHOLMNHHQJHVORWHQ V\VWHHP6OXLSYHUNHHUYDQHQQDDUGHRPJHYLQJLV RQPRJHOLMN 'DDUQDDVW PRHW YRRUNRPHQ ZRUGHQ GDW GH RPJHYLQJ GRRU GH RQWZLNNHOLQJ YDQ GH ;/ %XVLQHVVSDUNJHwVROHHUGZRUGWYDQGHRPJHYLQJ RIYDQHLJHQJURQGHQLQGHRPJHYLQJ(ULVVSHFLDOH DDQGDFKWQRGLJYRRUKHWODQGERXZYHUNHHUHQYRRUGH YHUYDQJLQJYDQGHORNDOHLQIUDVWUXFWXXUGLHYHUORUHQ JDDW+LHUYRRUZRUGWHHQHLJHQVWUXFWXXURQWZRUSHQ 2S;/%XVLQHVVSDUNZRUGHQEHGULMYHQUHFKWVWUHHNV RS GH RSHQEDUH ZHJ RQWVORWHQ *H]LHQ KHW EUHGH SUR¿HO GDW RS ;/ ZRUGW WRHJHSDVW ]DO HU JHHQ VSUDNH ]LMQ

YDQ RQJHZHQVW PDQRHXYUHUHQ YDQ YUDFKWZDJHQVRSGHRSHQEDUHZHJ'DDUQDDVWGLHQW HON EHGULMI HHQ YRRU]LHQLQJ WH WUHႇHQ RS GH HLJHQ NDYHOYRRUYUDFKWZDJHQVGLHEXLWHQUHJXOLHUHWLMGHQ DUULYHUHQ 'DW YRRUNRPW RQJHZHQVW SDUNHUHQ YDQ YUDFKWZDJHQVRSGHRSHQEDUHZHJ

6WHGHQERXZNXQGLJHVFKHWVSODQ ;/%XVLQHVVSDUN

2SHQEDDUYHUYRHU 'HUHDOLVDWLHYDQHHQEXVOLMQOLJWRSGLWPRPHQWQLHW LQGHOLMQGHUYHUZDFKWLQJHQ(HUGHUHSRJLQJHQRP YRRU;/%XVLQHVVSDUNHHQEXVOLMQRSWH]HWWHQ]LMQ QLHWJHOXNW(HQDOWHUQDWLHILVKHWRS]HWWHQYDQHHQ VKXWWOHGLHQVWGRRUGHEHGULMYHQ]HOI,QKHWVFKHWVSODQ LVUXLPWHLQGHSUR¿HOHQJHUHVHUYHHUGYRRUUHDOLVDWLH YDQKDOWHSODDWVHQZDDUPHGHZHUNHUVNXQQHQLQHQ XLWVWDSSHQ (HQ HYHQWXHHO WUDQVIHULXP LV DDQZH]LJ ELMGHHQWUHHYDQ;/%XVLQHVVSDUN 3DUNHUHQ *HVWUHHIG ZRUGW QDDU HHQ DDQWUHNNHOLMNH RSHQEDUH UXLPWH GLH ]RUJW YRRU HHQ JRHGH RQWVOXLWLQJ YRRU GH YHUVFKLOOHQGH JHEUXLNHUV HQ GLH PHGH HHQ UREXXVW JURHQ EODXZ FDVFR YRUPW 3DUNHUHQ YDQ DXWR¶VRIYUDFKWZDJHQVKRRUWGDDUQLHWLQWKXLV(HQ SDUNHHUYHUERG YRRU YUDFKWZDJHQV LQ GH RSHQEDUH UXLPWHZRUGWLQGH$39JHUHJHOG2YHULJHIDFLOLWHLWHQ YRRUWUXFNSDUNLQJ]LMQXLWJHVORWHQ 'HYROJHQGHXLWJDQJVSXQWHQYRRUSDUNHUHQ]LMQYDQ WRHSDVVLQJ Ŷ 'HWHKDQWHUHQSDUNHHUQRUPHQYUDJHQPDDWZHUN ZDDUELMDDQGDFKWGLHQWWH]LMQYRRUÀH[LELOLWHLWHQ GXXU]DDPKHLG Ŷ 3DUNHUHQ YDQ DXWR¶V GLHQW RS HLJHQ WHUUHLQ SODDWVWHYLQGHQ5HDOLVDWLHYDQHHQJH]DPHQOLMN SDUNHHUWHUUHLQ LV YHUNHHUVNXQGLJ  JH]LHQ QLHW QRGLJ PDDU PRJHOLMN ZHO DDQWUHNNHOLMN ,QGLHQ ZHQVHOLMN NDQ KHW ZRUGHQ LQJHSDVW LQ GH VWHGHQERXZNXQGLJH VWUXFWXXU 2RN LV

GHHOPRELOLWHLWWHRYHUZHJHQ Ŷ 3DUNHUHQYDQYUDFKWZDJHQVPRHWRSHLJHQWHUUHLQ JHEHXUHQ 9RRU YUDFKWZDJHQV GLH QLHW JHORVW NXQQHQ ZRUGHQ WH YURHJ RI WH ODDW DUULYHUHQ PRHWHQ WHQPLQVWH WZHH SDUNHHUSODDWVHQ RS

HLJHQ WHUUHLQ PDDU EXLWHQ GH WRHJDQJVSRRUW ZRUGHQJHUHDOLVHHUG+LHUYRRUPRHWHQSHUEHGULMI YRRU]LHQLQJHQ ZRUGHQ JHWURႇHQ $IKDQNHOLMN YDQ KHW W\SH EHGULMI HQ GH NDYHOJURRWWH NDQ KHW PLQLPDDOYHUHLVWHDDQWDOSOHNNHQYDULsUHQ +XOSGLHQVWHQ +XOSGLHQVWHQ PRHWHQ ;/ %XVLQHVVSDUN  WLMGLJ NXQQHQ EHUHLNHQ 'DDUYRRU LV QLHW DOOHHQ GH KRRIGRQWVOXLWLQJ YLD GH EUXJ EHVFKLNEDDU PDDU RRN GH URXWHV YLD GH %UHHVHJJH SDUDOOHO DDQ KHW 7ZHQWHNDQDDO  GH ,HPHQNDPSVZHJ GH +RHVHOGHUGLMN HQ GH =RPHUGLMN 2S GH]H URXWHV PRHWHQ YRRU]LHQLQJHQ ZRUGHQ JHWURႇHQ ]RGDW ]H ZHO WRHJDQNHOLMN ]LMQ YRRU KXOSGLHQVWHQ PDDU QLHW YRRU RYHULJ JHPRWRULVHHUG YHUNHHU YRRUNRPHQ VOXLSYHUNHHU EXLWHQJHELHG  2YHU GH H[DFWH KXOSGLHQVWURXWHV HQ RSNRPVWWLMGHQ YLQGW QRJ QDGHU RYHUOHJSODDWVPHWGH9HLOLJKHLGVUHJLR /DQGERXZYHUNHHU 5RQGRP ;/ %XVLQHVVSDUN  OLJJHQ DJDULVFKH JURQGHQ HQ EHGULMYHQ 9RRU KHW ODQGERXZYHUNHHU ]RXHHQVHSDUDWHURXWHYRRUODQGERXZYHUNHHUODQJV KHW 7ZHQWHNDQDDO GLH DDQWDNW RS GH %UHHVHJJH GH YRRUNHXU KHEEHQ 'DDUPHH YHUSODDWVW ODQGERXZYHUNHHU]LFKQLHWRYHU;/%XVLQHVVSDUNHQ ZRUGWYRRUNRPHQGDWKHWRYHULJHYHUNHHUJHEUXLNNDQ PDNHQYDQGHURXWHVDOVVOXLSURXWH*H]LHQGHSRVLWLH YDQGHDJUDULVFKHEHGULMYHQHQJURQGHQLVGDDUPHH GH EHUHLNEDDUKHLG QRJ QLHW YROGRHQGH JHERUJG

'DDURPLVGHRQWVOXLWLQJYRRUODQGERXZYHUNHHURYHU ;/ %XVLQHVVSDUN  RSJHQRPHQ LQ KHW SODQ 1DGHU RQGHU]RFKWPRHWZRUGHQRSZHONHZLM]HVOXLSYHUNHHU NDQZRUGHQYRRUNRPHQPDDULQJHYDOYDQFDODPLWHLW GHGRRUJDQJYRRUKXOSGLHQVWHQJHERUJGEOLMIW

-XOL

%XXUWRQWVOXLWLQJ 2P GH RPZRQHQGHQ WH IDFLOLWHUHQ LV HHQ EXXUWRQWVOXLWLQJ ODQJV KHW NDQDDO RSJHQRPHQ 9LD GH]HURXWHEOLMYHQELMYRRUEHHOGZLQNHOVHQ]LHNHQKXLV JRHG EHUHLNEDDU +HW GLHQW JHHQ YHHOJHEUXLNWH GRRUJDDQGH URXWH WH ZRUGHQ HQ JHPRWRULVHHUG YHUNHHUKHHIWJHHQYHUELQGLQJPHW;/%XVLQHVVSDUN  XLWJH]RQGHUGKXOSGLHQVWHQHQ¿HWVHUV 'HH[DFWH LQULFKWLQJ ZRUGW LQ GH YROJHQGH IDVH EHSDDOG (U ZRUGW GDQ RRN EHNHNHQ RI GH]H URXWH HHQ URO NDQ YHUYXOOHQYRRUGHRQWVOXLWLQJYDQODQGERXZYHUNHHU )LHWVHQ (UZRUGWHHQJRHGH¿HWVVWUXFWXXUJHUHDOLVHHUGYRRU GH ZHUNQHPHUV ]RGDW ]LM JHVWLPXOHHUG ZRUGHQ SHU HOHNWULVFKH  ¿HWV QDDU KHW ZHUN WH NRPHQ 9RRU GH YHUNHHUVYHLOLJKHLG HQ LQ DDQVOXLWLQJ RS ;/ %XVLQHVVSDUN  LV HUYRRU JHNR]HQ YULMOLJJHQGH ¿HWVSDGHQRSWHQHPHQLQKHWSODQ2RNRSGHQLHXZH EUXJ RYHU KHW 7ZHQWHNDQDDO ZRUGW HHQ YULMOLJJHQG ¿HWVSDGDDQJHOHJG'H]H¿HWVSDGHQ]LMQHYHQHHQV JHVFKLNW YRRU UHFUHDWLHI ¿HWVYHUNHHU IRUHQ]HQ HQ VFKROLHUHQ'HKXLGLJH¿HWVURXWHVYLDGH%UHHVHJJH ,HPHQNDPSVZHJ+RHVHOGHUGLMN=RPHUGLMNHQODQJV KHW7ZHQWHNDQDDO]LMQJHwQWHJUHHUGLQKHWSODQGRRU GHYULMOLJJHQGH¿HWVSDGHQDDQWHODWHQVOXLWHQRSGH ¿HWVURXWHVLQGHRPJHYLQJ :DQGHOHQ 9RRU HHQ JRHGH ZHUNRPJHYLQJ LV KHW ZHQVHOLMN GDW HU UHFUHDWLHI JHZDQGHOG NDQ ZRUGHQ /DQJV GH

KRRIGVWUXFWXXU RS ;/ %XVLQHVVSDUN  HQ LQ GH ODQGVFKDSSHOLMNH UDQG]RQH ]LMQ YRHWSDGHQ RSJHQRPHQ LQ KHW VWHGHQERXZNXQGLJ VFKHWVSODQ 'LW ]LMQ KDOIYHUKDUGH SDGHQ GLH GH ZHUNQHPHUV GH PRJHOLMNKHLG ELHGHQ RP HHQ OXQFKZDQGHOLQJ WH PDNHQ 5RXWHV LQ GH ODQGVFKDSSHOLMNH UDQG]RQH ELHGHQ HYHQHHQV ZDQGHOJHOHJHQKHLG YRRU RPZRQHQGHQ



7UDQVSRUWRYHUZDWHU ,Q GH HHUVWH VWHGHQERXZNXQGLJH YHUNHQQLQJ LQ GH .DGHUQRWD ZDV QRJ UXLPWH JHUHVHUYHHUG YRRU GH RQWZLNNHOLQJ YDQ HHQ DDQOHJKDYHQ ODQJVKDYHQ  'H 5LFKWOLMQ 9DDUZHJHQ YDQ 5:6 XLW  DUWLNHO  ODQJVKDYHQV HQ ORVZDOOHQ  PDDNW GLW IHLWHOLMN RQPRJHOLMNRILQLHGHUJHYDO]HHURQZDDUVFKLMQOLMN 9RRU GH SODQYRUPLQJ LV GH]H RQWZLNNHOLQJ QX XLWJHVORWHQ$OVGHUHJHOJHYLQJZLM]LJWNDQGLWDVSHFW ZHHUZLM]LJHQ (HQ DOWHUQDWLHI ELQQHQ KHW SODQJHELHG YRRU GH ODQJVKDYHQLVGHRQWZLNNHOLQJYDQHHQLQVWHHNKDYHQ PLQLPDOHPDDWYRHULQJPHWHUOHQJWHHQPHWHU EUHHGWH 0HHUYRRUGHKDQGOLJJHQGLVLQWH]HWWHQ RSGHJRHGHYHUELQGLQJPHWGHODQJVKDYHQ V RS;/ %XVLQHVVSDUN 9LD GH EUXJ LV GH DIVWDQG WRW GH KDYHQIDFLOLWHLWHQ EHSHUNW'DDUPHHNDQRRNYDQDI;/%XVLQHVVSDUN HHQHႇHFWLHYHFODLPZRUGHQJHGDDQRSYHUYRHURYHU ZDWHU+HWRQGHU]RHNHQYDQHHQLQVWHHNKDYHQZRUGW GDDURPRSGLWPRPHQWQLHWRYHUZRJHQ (HQ LQVWHHNKDYHQ ]RX RRN HHQ WH JURWH FODLP RS GH UXLPWH OHJJHQ +HW EHKDOHQ YDQ GH PLQLPXP KRHYHHOKHLG QHWWR XLWJHHIEDDU WHUUHLQ ZRUGW GDQ ODVWLJ]RQGHULQWHOHYHUHQRSDQGHUHDVSHFWHQ]RDOV GH]RUJYXOGLJHODQGVFKDSSHOLMNHLQSDVVLQJ

:DWHUEHUJLQJ ,Q H[WUHPH VLWXDWLHV NDQ HU KHHO YHHO UHJHQ YDOOHQ +HW .10, KHHIW EHUHNHQG GDW ELM HHQ EXL GLH QDDU YHUZDFKWLQJHHQVLQGHMDDUYRRUNRPWLQKHWNOLPDDW YDQGHWRHNRPVWPPUHJHQLQWZHHGDJHQWLMGNDQ YDOOHQ 'H]H JURWH KRHYHHOKHLG UHJHQ PRHW HUJHQV KHHQ RP WH YRRUNRPHQ GDW HU ZDWHURYHUODVW RQWVWDDW (HQ GHHO YDQ GLW ZDWHU NDQ ZRUGHQ DIJHYRHUG QDDU HHQZDWHUJDQJLQGHRPJHYLQJPDDUGLW]DOJHOHLGHOLMN PRHWHQJHEHXUHQRP]RGHEHODVWLQJEHQHGHQVWURRPV YDQ GH]H ZDWHUJDQJ WH EHSHUNHQ +HW RYHUJURWH GHHO YDQGHUHJHQ]DOWLMGHOLMNLQKHWJHELHGJHERUJHQPRHWHQ ZRUGHQ 2SEDVLVYDQKHWEHOHLGYDQKHWZDWHUVFKDSLVKHW LQ GHWRHNRPVW QRRG]DNHOLMNRPPPZDWHUWHNXQQHQ EHUJHQ ]RQGHU GDW GLW OHLGW WRW HHQ RYHUVFKULMGLQJ YDQ GH PD[LPXP DIYRHU QDDU GH RPJHYLQJ 2P DDQ GH FHUWL¿FHULQJ YRRU KHW QLYHDX %5(($0 H[FHOOHQW WH YROGRHQ LV KHW HFKWHU QRRG]DNHOLMN RP  PP ZDWHU WH NXQQHQ EHUJHQ (HQ YHUVFKLO YDQ  PP ,Q KHW VWHGHQERXZNXQGLJ VFKHWVSODQ LV KLHU UHNHQLQJ PHH JHKRXGHQ (U ]LMQ ZDWHUJDQJHQ ZDGL¶V HQ RYHUORRSJHELHGHQRSJHQRPHQLQKHWSODQ]RZHOLQGH KRRIGVWUXFWXXURSKHWWHUUHLQDOVLQGHODQGVFKDSSHOLMNH UDQG]RQH2RNZRUGHQYRRUZDDUGHQPHHJHJHYHQDDQ GHWRHNRPVWLJHEHGULMYHQRPEHUJLQJVPRJHOLMNKHGHQWH FUHsUHQRSKXQWHUUHLQHQHQGDNHQ $OOH

UHJHQ GLH YDOW HQ QLHW ELQQHQ ;/ %XVLQHVVSDUN  ]DO LQ¿OWUHUHQ PRHW XLWHLQGHOLMN HUJHQV QDDUWRH ZRUGHQ DIJHYRHUG 'LH DIYRHU QDDU HHQ ZDWHUJDQJ LQ GH RPJHYLQJPRHWELQQHQGHFDSDFLWHLWYDQGHEHWUHႇHQGH ZDWHUJDQJ SDVVHQ HQ PDJ EHQHGHQVWURRPV JHHQ NQHOSXQWHQ YHURRU]DNHQ ,Q RYHUOHJ PHW ZDWHUVFKDS 9HFKWVWURPHQ LV YRRUJHVWHOG RP ;/ %XVLQHVVSDUN  DDQ GH ZHVWNDQW DDQ WH VOXLWHQ RS KHW EHVWDDQGH ZDWHUV\VWHHPHQHHQWZHHGHDDQVOXLWLQJWHPDNHQDDQ GH]XLGNDQWQDDUGH'RRUEUDDNPLWVGHZDWHUNZDOLWHLW YROGRHQGHLV

6WHGHQERXZNXQGLJHVFKHWVSODQ ;/%XVLQHVVSDUN

)LJXXU7KHPDNDDUW:DWHU

-XOL



(FRORJLH (HQXLWJHEUHLGHLQYHQWDULVDWLHKHHIWSODDWVJHYRQGHQ RP LQ NDDUW WH EUHQJHQ ZHONH EHVFKHUPGH ÀRUD HQ IDXQD  DDQZH]LJ LV LQ KHW SODQJHELHG HQ ZHONH PLWLJHUHQGH HQ FRPSHQVHUHQGH PDDWUHJHOHQ JHQRPHQ PRHWHQ ZRUGHQ 'H FRPSHQVDWLHRSJDYH LV JURRW 'H]H LV LQWHJUDDO PHHJHQRPHQ LQ KHW VFKHWVSODQYRRU;/%XVLQHVVSDUN 2P LQYXOOLQJ WH JHYHQ DDQ GH FRPSHQVDWLH HQ PLWLJDWLH RSJDYH LV HHQ ¿MQPD]LJH JURHQEODXZH VWUXFWXXU RSJHQRPHQ LQ KHW VFKHWVSODQ 'H]H LV RQGHUWHYHUGHOHQLQGHYROJHQGHRQGHUGHOHQ Ŷ +RRIGVWUXFWXXU RS KHW WHUUHLQ HQ ODQJV KHW 7ZHQWHNDQDDO  *URHQEODXZH VWUXFWXUHQ YRRU NOHLQH ]RRJGLHUHQYRJHOVHQYOHHUPXL]HQ  *HFRPELQHHUG PHW RQWVOXLWLQJ YRRU JHPRWRULVHHUG YHUNHHU ¿HWVHUV HQ YRHWJDQJHUV Ŷ %HGULMIVSHUFHOHQLQFOXVLHIJHERXZHQ  1HVWYRRU]LHQLQJHQ HQ JURHQVWUXFWXUHQ YRRU NOHLQH]RRJGLHUHQYRJHOVHQYOHHUPXL]HQ Ŷ /DQGVFKDSSHOLMNHUDQG]RQH  'LYHUVLWHLW NUXLGHQULMN JUDVODQG SRHOHQ ZDWHUJDQJHQERVHQVWUXZHHOIDXQDKXL]HQ YRRUNOHLQH]RRJGLHUHQYRJHOVYOHHUPXL]HQ HQGHSDWULMV  *HFRPELQHHUG PHW GH DQGHUH RSJDYHQ LQ GH]H]RQH Ŷ 2PJHYLQJ  .UXLGHQULMNJUDVODQGYRRUGHSDWULMV  1HVWYRRU]LHQLQJHQYRRUGLYHUVHYRJHOV

)LJXXU7KHPDNDDUW(FRORJLH



'H]H JURHQEODXZH VWUXFWXXU LV QLHW DOOHHQ YRRU GH ÀRUD HQ IDXQD RQWZRUSHQ +HW GUDDJW RRN ELM DDQ GH ZDWHUEHUJLQJVRSJDYH DDQ YHUJURWLQJ YDQ GH ELRGLYHUVLWHLW HQ DDQ KHW LQULFKWHQ YDQ HHQ JH]RQGH OHHIRPJHYLQJ YRRU ]RZHO ZHUNQHPHUV DOV RPZRQHQGHQ +HW SODQWPDWHULDDO LV ELM YRRUNHXU ]RYHHO PRJHOLMN DXWRFKWRRQ'LW]LMQERPHQHQVWUXLNHQGLHYDQQDWXUH YRRUNRPHQ LQ KHW JHELHG HQ ]LFK]HOI YRRUWSODQWHQ 'HPDWHZDDULQGHEHSODQWLQJRRNJHVFKLNWLVYRRU YHUDQGHUHQGNOLPDDWGLHQWHFKWHUZHOPHHJHZRJHQ WHZRUGHQLQGHNHX]H

)LJXXU*URHQEODXZHVWUXFWXXU

6WHGHQERXZNXQGLJHVFKHWVSODQ ;/%XVLQHVVSDUN

-XOL



)LJXXU/DQGHOLMNHRPJHYLQJ



/DQGVFKDSSHOLMNHLQSDVVLQJ (HQ JRHGH ODQGVFKDSSHOLMNH LQSDVVLQJ YDQ ;/ %XVLQHVVSDUN  LV EHODQJULMN RP KLQGHU RS GH RPJHYLQJ ]RYHHO PRJHOLMN WH EHSHUNHQ *HOXLG HQ ]LFKW]LMQYHHOJHQRHPGHDVSHFWHQZDDURPZRQHQGHQ ]RUJHQRYHUKHEEHQ'HODQGVFKDSSHOLMNHLQSDVVLQJ YLQGWQLHWDOOHHQSODDWVDDQGHUDQGYDQKHWJHELHG ,QSDVVLQJLVHHQLQWHJUDOHRSJDYH(UZRUGWLQJH]HW RS PHHUGHUH ]RQHV ZDDULQ PDDWUHJHOHQ JHWURႇHQ NXQQHQ ZRUGHQ GLH ELMGUDJHQ DDQ HHQ JRHGH ODQGVFKDSSHOLMNHLQSDVVLQJ

+HWEHWUHIW Ŷ 'HODQGVFKDSSHOLMNHUDQG]RQH Ŷ +HWRPOLJJHQGHODQGVFKDS Ŷ 'H ZRRQNDYHOV RI HUYHQ LQ GH RPJHYLQJ DDQVOXLWHQGDDQKHWSODQJHELHG Ŷ 'HEHGULMIVNDYHOV

9RRUPDDWUHJHOHQRSGHEHGULMIVNDYHOV]LMQHLVHQHQ UDQGYRRUZDDUGHQ JHIRUPXOHHUG ]LH KRRIGVWXN   +HW]ZDDUWHSXQWYRRUGHODQGVFKDSSHOLMNHLQSDVVLQJ OLJWHFKWHUZHOELMGHUDQG]RQH

9RRUPDDWUHJHOHQLQKHWRPOLJJHQGHODQGVFKDSHQRS GHZRRQNDYHOVRIHUYHQLVGHJHPHHQWHELMUHDOLVDWLH DIKDQNHOLMN YDQ HLJHQDUHQ 7RFK LV GLW RQGHU]RFKW RPGDWPDDWUHJHOHQGLHGLFKWELMGHJHQHQGLHRYHUODVW HUYDUHQ ZRUGHQ JHWURႇHQ KHW PHHVW HႇHFWLHI NXQQHQ ]LMQ$IVFKHUPLQJ GLFKWELM LV HႇHFWLHYHU GDQ DIVFKHUPLQJRSDIVWDQG

)LJXXU=RQHVYRRUODQGVFKDSSHOLMNHLQSDVVLQJ

6WHGHQERXZNXQGLJHVFKHWVSODQ ;/%XVLQHVVSDUN

-XOL



'HODQGVFKDSSHOLMNHUDQG]RQH 'H]H ]RQH LV LQ GH VWHGHQERXZNXQGLJH RS]HW PLQLPDDOPHWHUEUHHGHQLVGDDUPHHEUHGHUGDQGH PHHVWH DIVFKHUPHQGH ]RQHV ELM EHGULMYHQWHUUHLQHQ LQ1HGHUODQG'HUDQG]RQHEOLMIWRSDQGHUHSOHNNHQ PHHVWDOEHSHUNWWRWHHQVPDOOHVWURRNEHSODQWLQJRI HHQVWURRNLQJHYXOGPHWLQIUDVWUXFWXXU =RDOV HHUGHU DDQJHJHYHQ GLHQW GH UDQG]RQH PHHUGHUH GRHOHQ 1DDVW ODQGVFKDSSHOLMNH LQSDVVLQJNULMJHQRRNZDWHUEHUJLQJPLWLJHUHQGHHQ FRPSHQVHUHQGHPDDWUHJHOHQYRRUÀRUDHQIDXQDHQ UHFUHDWLHIPHGHJHEUXLNHHQSOHN (U PRHW HHQ DDQWUHNNHOLMNH PL[ ZRUGHQ JHYRQGHQ WXVVHQ PHHU RSHQ HQ JHVORWHQ GHOHQ 2SHQ GHOHQ PHW ELMYRRUEHHOG RSSHUYODNWHZDWHU LQ GH YRUP YDQ ZDWHUJDQJHQ YLMYHUV SRHOHQ ZDGL¶V HQ NUXLGHQULMN JUDVODQG HQ JHVORWHQ GHOHQ PHW ERV VLQJHOV VWUXZHHOHQJURQGZDOOHQWRWPHWHUKRRJ

'H WRROER[ LV VDPHQJHVWHOG XLW LQJUHGLsQWHQ  ODQGVFKDSVHOHPHQWHQ YRRU ]RZHO KHW ]XLGHOLMNH DOV KHWZHVWHOLMNHGHHOZDDUPHHLQYXOOLQJZRUGWJHJHYHQ DDQGHRSJDYHQLQGHUDQG]RQHHQGLHSDVVHQELMGH SOHN'RRUµYDQEXLWHQQDDUELQQHQ¶WHRQWZHUSHQNDQ PDDWZHUN ZRUGHQ JHOHYHUG ELM GH ODQGVFKDSSHOLMNH LQSDVVLQJ'HYUDDJZRUGWGDQµ:DW]LMQEHODQJULMNH EHOHYLQJVSOHNNHQLQHQURQGRPHHQZRQLQJRIHUIHQ ZHONHWRROVPRHWHQZRUGHQLQJH]HWRPKHWWHUUHLQ]R JRHGPRJHOLMNODQGVFKDSSHOLMNLQWHSDVVHQ¶

7RROER[HQPDDWZHUN 'H DDQWUHNNHOLMNH PL[ QRHPHQ ZH ]RDOV HHUGHU DDQJHJHYHQ GH µWRROER[¶ 0HW GH WRROER[ NDQ PDDWZHUN ZRUGHQ JHERGHQ +HW NDUDNWHU YDQ KHW ]XLGHOLMN GHHO ]DO GDDUELM DDQVOXLWHQ ELM GH NDUDNWHULVWLHNYDQ'H'RRUEUDDN'HUDQG]RQHDDQ GHZHVW]LMGH RSGHJUHQVPHWGHJHPHHQWH:LHUGHQ  VOXLW DDQ ELM KHW NOHLQVFKDOLJ FXOWXXUODQGVFKDS YDQ KHWRXGHKRHYHQODQGVFKDS

)LJXXU5HIHUHQWLHEHHOGHQWRROER[ODQGVFKDSSHOLMNHUDQG]RQH



7HKDQWHUHQµWRROV¶]LMQ Ŷ %RVPHWJRHGHPDQWHOYHJHWDWLHHQNUXLGHQODDJ VRUWLPHQW DIKDQNHOLMN YDQ GH SOHN LQ GH ODQGVFKDSSHOLMNHUDQG]RQH Ŷ 6LQJHOV Ŷ +RXWZDOOHQ Ŷ 6WXZHHO Ŷ *URQGZDO:HEHSHUNHQGHKRRJWHWRWPHWHU WRY SHLO ULMEDDQ RS ;/ %XVLQHVVSDUN   HQ SDVVHQGH]HELMYRRUNHXULQELQQHQKHWRSJDDQGH JURHQ 'RRU HHQ KRRJWH YDQ PD[LPDDO   PHWHUWRHWHSDVVHQNDQGHPHHVWH OLFKW KLQGHU YDQYHUNHHUHQDQGHUHDFWLYLWHLWHQRSKHWWHUUHLQ ZRUGHQ ZHJJHYDQJHQ HQ EOLMIW HU YROGRHQGH UXLPWH RYHU YRRU DQGHUH IXQFWLHV GLH HHQ SOHN PRHWHQNULMJHQLQGHODQGVFKDSSHOLMNHUDQG]RQH Ŷ :DWHUJDQJHQYLMYHUVHQSRHOHQ Ŷ :DGL¶VHQQDWXXUOLMNHODDJWHVYRRUZDWHUEHUJLQJ Ŷ .UXLGHQULMNJUDVODQG

)LJXXU2YHU]LFKWVNDDUWSUR¿HOHQ

)LJXXU3ULQFLSHSUR¿HOZHVW]LMGHWKYHQWUHH $$

6WHGHQERXZNXQGLJHVFKHWVSODQ ;/%XVLQHVVSDUN

-XOL



)LJXXU3ULQFLSHSUR¿HO]XLGZHVWKRHN.HXUVZHJ &&



6WHGHQERXZNXQGLJHVFKHWVSODQ ;/%XVLQHVVSDUN

-XOL



)LJXXU3ULQFLSHSUR¿HOZHVW]LMGHWKYEHGULMYHQ %%

)LJXXU3ULQFLSHSUR¿HO]XLG]LMGH ''



2POLJJHQGODQGVFKDSHQHUYHQ %HVWDDQGH  ODQGVFKDSVHOHPHQWHQ ]RDOV KDJHQ KRXWZDOOHQ ODDQEHSODQWLQJ HQ ERVMHV GLFKWHU ELM ZRQLQJHQ HQ HUYHQ GUDJHQ LQ EHODQJULMNH PDWH ELM DDQ KHW ZHJQHPHQ YDQ YLVXHOH KLQGHU GRRU ;/ %XVLQHVVSDUN  ,Q RYHUOHJ PHW EHZRQHUV HQ JURQGHLJHQDUHQ NDQ RQGHU]RFKW ZRUGHQ RI HQ ]R MD ZDDU ODQGVFKDSVHOHPHQWHQ LQ GH RPJHYLQJ WRHJHYRHJGNXQQHQZRUGHQ'H]HHOHPHQWHQGUDJHQ RRNLQEHODQJULMNHPDWHELMDDQYHUVWHUNLQJYDQKHW ODQGVFKDS HQ DDQ KHW FUHsUHQ YDQ HHQ ¿MQPD]LJH VWUXFWXXU HQ YHUEHWHULQJ YDQ GH OHHIRPJHYLQJ YRRU GLYHUVH GLHUHQ =H ]RUJHQ HU RRN YRRU GDW ;/ %XVLQHVVSDUNEHWHUZRUGWYHUDQNHUGRIYHUZHYHQ PHW GH RPJHYLQJ GRRUGDW HU JHHQ µKDUGH UDQG¶ RI RYHUJDQJ ZRUGW LQJHULFKW PDDU VWUXFWXUHQ PHHU LQ HONDDUJDDQJULMSHQ

)LJXXU/DQGVFKDSVHOHPHQWHQLQRPJHYLQJGLH]RUJHQ YRRUYHUZHYLQJYHUVWHUNLQJODQGVFKDSHQLQSDVVLQJ

6WHGHQERXZNXQGLJHVFKHWVSODQ ;/%XVLQHVVSDUN

)LJXXU/DQGVFKDSVHOHPHQWHQLQRPJHYLQJ

)LJXXU/DQGVFKDSSHOLMNHUDQG

-XOL



)LJXXU'HHOJHELHGHQ



,QULFKWLQJNDYHOVHQEHHOGNZDOLWHLW ,QULFKWLQJNDYHOV 'H JHPHHQWH ZLO GH LQULFKWLQJ YDQ GH NDYHOV JDDQ VWXUHQ DDQ GH KDQG YDQ HHQ NDYHOSDVSRRUW +HW NDYHOSDVSRRUWEHYDWULFKWOLMQHQHQUDQGYRRUZDDUGHQ GLH ELM XLWJLIWH ZRUGHQ PHHJHJHYHQ DDQ GH QLHXZH HLJHQDDU HQ NXQQHQ ZRUGHQ JHKDQGKDDIG ELM GH GDDGZHUNHOLMNHUHDOLVHULQJ +HWNDYHOSDVSRRUW]RUJWHUYRRUGDWGHNZDOLWHLWYDQKHW EHGULMYHQWHUUHLQYRRUGHODQJHUHWHUPLMQNDQZRUGHQ JHERUJG+HWNDYHOSDVSRRUWELHGWRRN]HNHUKHLGDDQ GH JHEUXLNHUV HQ DDQ GH RPZRQHQGHQ =LM NXQQHQ HURS YHUWURXZHQ GDW GH EHORRIGH NZDOLWHLW RRN GDDGZHUNHOLMNZRUGWJHUHDOLVHHUGHQEOLMIWEHVWDDQ (HQ NDYHOSDVSRRUW LV QLHW JHOLMNOXLGHQG YRRU KHW JHKHOH EHGULMYHQWHUUHLQ +HW SODQ YRRU KHW JHELHG LV YHUGHHOG LQ YHUVFKLOOHQGH VIHHUJHELHGHQ GLH DIKDQNHOLMN YDQ GH ORFDWLH HQ SUR¿HO HHQ DQGHUH LGHQWLWHLWKHEEHQ3HUGHHOJHELHGZRUGWRSEDVLVYDQ GH VSHFL¿HNH HLVHQ HQ ZHQVHQ HHQ NDYHOSDVSRRUW RSJHVWHOG

Ŷ 'H ]RQH LQ KHW FHQWUXP +HW JURRWVFKDOLJH ÀH[LEHOH PLGGHQJHELHG GDW RRN QRJ GHHOV YDQ NOHXUNDQYHUVFKLHWHQ+HWLVQXRRNQRJJHVFKLNW YRRUORJLVWLHNPDDUGHYHUKRXGLQJPDDNLQGXVWULH ORJLVWLHN NDQ ZLM]LJHQ DOV GH YUDDJ XLW GH PDUNW QDDU UXLPWH YRRU PDDNLQGXVWULH DDQKRXGW +HW SHUFHQWDJHORJLVWLHNZRUGWGDQNOHLQHU Ŷ 'H ]RQH DDQ GH ]XLGUDQG (HQ JURRWVFKDOLJ JHELHGJHVFKLNWYRRUPDDNLQGXVWULH Ŷ 'H ]RQH DDQ KHW 7ZHQWHNDQDDO JHVFKLNW YRRU ORJLVWLHN Ŷ 2SHQEDUH UXLPWH WHUUHLQ 'H RSHQEDUH UXLPWH WXVVHQGHXLWJHHIEDUHNDYHOV Ŷ /DQGVFKDSV]RQH'HODQGVFKDSSHOLMNH]RQHDDQ GHZHVWNDQWULFKWLQJ:LHUGHQHQDDQGH]XLGUDQG ULFKWLQJ'H'RRUEUDDN 1DGHUHLQYXOOLQJYDQGHNDYHOSDVSRRUWHQHQGDDUPHH GH EHHOGNZDOLWHLWVHLVHQ ZRUGHQ LQ GH YHUYROJIDVH XLWJHZHUNW LQ HHQ VHSDUDDW EHHOGNZDOLWHLWVSODQ ,Q GLW KRRIGVWXN ]LMQ GH DOJHPHQH XLWJDQJVSXQWHQ EHVFKUHYHQ

(UZRUGHQGHHOJHELHGHQRQGHUVFKHLGHQ ¿JXXU  Ŷ 'H ]RQH DDQ GH VQHOZHJ $ 'LW LV HHQ ]LFKWORFDWLH Ŷ 'H]RQHRSGHJUHQVPHW:LHUGHQ+LHULVUXLPWH YRRU EHGULMYHQ PHW GH NOHLQVWH NRUUHO RPYDQJ  'H EHGULMYHQ GLH GH RQGHUJUHQV YDQ GH JURRWVFKDOLJHEHGULMYLJKHLG PLQLPDDOKHFWDUH  DOVPD[LPXPKDQWHUHQ