6.1a Jaarverantwoording 2021 - Bijlage 1 - Jaarverantwoording 2021 (Aangepast 20220613).pdf

Jaarverantwoording Gemeente Almelo 2021

Vast te stellen door de raad op 28 juni 2022 Registratienummer (INT-82134)

1

Voorwoord Voor u ligt de Jaarverantwoording 2021. De Jaarverantwoording 2021 geeft u inzicht in de inspanningen en resultaten van het jaar 2021. Een jaar waarin wij ondanks alle beperkende coronamaatregelen in staat zijn geweest om uitvoering te geven aan onze ambities en onze beleidsvoornemens hebben weten te realiseren. Het centraal stellen van de vraag of behoefte van onze inwoners en de stad is vertaald in de zeven programma’s met bijbehorende ambities, visies en doelstellingen die door de raad zijn vastgesteld. De programma’s laten over 2021 mooie resultaten zien, alle inspanningen van de afgelopen jaren beginnen vruchten af te werpen. Ook onze andere sturingsprincipes, lijn- en wijksturing laten mooie resultaten zien in 2021. Er wordt volop gewerkt aan de stad, of het nu de aanpassing is van onze fysieke infrastructuur, of de kleinschaligere initiatieven in onze wijken, we zien op alle onderwerpen vooruitgang. De jaarverantwoording laat een gerealiseerd resultaat zien van 16,2 miljoen euro positief. Dit is 11,6 miljoen euro voordeliger dan de raming in de slotrapportage 2021. Het voordelige resultaat over 2021 wordt in belangrijke mate veroorzaakt door incidentele meevallers. Na correctie voor de incidentele baten en lasten resteert een structureel rekeningresultaat van 1 miljoen euro voordelig.

Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Almelo, de secretaris, de burgemeester,

F.W. van Ardenne

A.J. Gerritsen

2

Inhoudsopgave Voorwoord .............................................................................................................................................. 2 Inleiding .............................................................................................................................................................. 4

1 Algemeen ............................................................................................................................................. 7 1.1 Samenvatting ............................................................................................................................................... 7 1.2 Resultaat..................................................................................................................................................... 11

2 Programmaverantwoording............................................................................................................... 18 2.1 Programmaplan .......................................................................................................................................... 18 2.2 Basisbegroting ............................................................................................................................................ 78

3 Paragrafen ........................................................................................................................................ 111 3.1 Lokale heffingen ....................................................................................................................................... 111 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................................................. 115 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................. 122 3.4 Financiering .............................................................................................................................................. 128 3.5 Bedrijfsvoering ......................................................................................................................................... 132 3.6 Verbonden partijen .................................................................................................................................. 139 3.7 Grondbeleid ..............................................................................................................................................

143 3.8 Dienstverlening ........................................................................................................................................ 151 3.9 Wijksturing ............................................................................................................................................... 156 3.10 Majeure projecten.................................................................................................................................. 161

4 Jaarrekening ..................................................................................................................................... 165 4.1 Balans ....................................................................................................................................................... 165 4.2 Baten en lasten ......................................................................................................................................... 185 4.3 Sisa en Ontwikkelagenda Netwerkstad Twente ....................................................................................... 198 4.4 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ...................................................................................... 217

5 Bijlagen ............................................................................................................................................. 220 5.1 Controleverklaring .................................................................................................................................... 220 5.2 Verbonden partijen .................................................................................................................................. 220 5.3 Kredietenverslag ...................................................................................................................................... 229 5.4 Wijzigingen in gedelegeerde en gemandateerde bevoegdheden ............................................................ 240

3

Inleiding In deze jaarverantwoording wordt verantwoording afgelegd over de doelen en beleidsprestaties zoals vastgelegd in de programmabegroting 2021. Door het vaststellen van deze jaarverantwoording neemt de gemeenteraad kennis van de wijze waarop wij de gestelde doelen hebben gerealiseerd. De raad wordt gevraagd een expliciet besluit te nemen over: • de financiële resultaten per hoofdtaakveld in de basisbegroting; • het gerealiseerd resultaat; • de resultaatbestemming. De jaarverantwoording bestaat uit twee onderdelen, het jaarverslag en de jaarrekening. Op verzoek van onze accountant is het (formele) onderscheid in deze jaarverantwoording duidelijker zichtbaar gemaakt. Jaarverslag (deel A) Het jaarverslag betreft de inhoudelijke verantwoording en bestaat uit twee onderdelen; een programmaverantwoording en de paragrafen. In de programmaverantwoording rapporteren we over de geformuleerde kernresultaten zoals die in de begroting 2021 stonden. We maken daarbij onderscheid tussen de programma's voor de prioriteiten en de basisbegroting voor de 'reguliere taken'. De programmaresultaten worden daarbij toegelicht aan de hand van indicatoren. Hierbij wordt opgemerkt dat niet alle indicatoren eind 2021 reeds beschikbaar zijn en er in algemene zin met enige voorzichtigheid moet worden omgegaan met de interpretatie van indicatoren.

Immers, niet alles wat we bereiken kan worden gemeten en niet alles wat gemeten wordt zegt iets over wat er is bereikt. De indicatoren kunnen uiteraard wel dienen als aanknopingspunt voor het gesprek over de te bereiken doelen, de hiertoe geleverde prestaties en de daarbij behorende middeleninzet. De paragrafen geven enerzijds een dwarsdoorsnede van de jaarrekening, anderzijds betreft het onderwerpen waaraan politieke of financiële risico's zijn verbonden. Jaarrekening (Deel B) De jaarrekening bevat de financiële verantwoording over 2021 en bestaat uit een balans en een overzicht van baten en lasten. De balans geeft inzicht in de financiële positie van de gemeente Almelo en de mutaties die zich hierin hebben voorgedaan. Samen met het overzicht van baten en lasten vormt het de basis voor de controle van de rechtmatigheid en het oordeel over het getrouwe beeld van de jaarrekening door de accountant. Afwijkingen ten opzichte van de begroting die groter zijn dan 100.000 euro worden toegelicht in de basisbegroting en niet in het overzicht van baten en lasten.

Wijzigingen ten opzichte van de jaarverantwoording 2020 Ten opzichte van het vorige verslagleggingsjaar zijn er in de algemene opzet en inrichting van de jaarverantwoording enkele wijzigingen aangebracht: • In de paragraaf bedrijfsvoering is op verzoek van de gemeenteraad een onderdeel juridische zaken opgenomen (3.5.10 juridische zaken). • In lijn met de programmabegroting 2022 is in deze jaarverantwoording een paragraaf majeure projecten opgenomen. • De opzet van de paragraaf grondbeleid is gewijzigd ter bevordering van de leesbaarheid. Net als in de jaarverantwoording 2020 is in verband met de coronacrisis onder 1.3.3 een tijdelijke paragraaf over de financiële gevolgen van corona voor het verslagjaar 2021 opgenomen.

4

Onder de waarderingsgrondslagen is in de jaarrekening een bepaling opgenomen met betrekking tot de verantwoording van door het CAK ontvangen afdrachten (eigen bijdragen). In materiële zin is er geen wijziging doorgevoerd.

5

A. Jaarverslag Gemeente Almelo 2021

6

1 Algemeen 1.1 Samenvatting Deze jaarverantwoording geeft inzicht in de beleidsmatige en financiële resultaten van de gemeente Almelo over het jaar 2021. Algemeen financieel beeld De jaarverantwoording laat een gerealiseerd resultaat zien van 16,2 miljoen euro positief. Dit is afgerond 11,6 miljoen euro voordeliger dan de raming in de slotrapportage 2021. De belangrijkste verschillen zijn: • Een voordelig resultaat op de gemeentelijke grondexploitaties van 8,02 miljoen euro. • De decembercirculaire 2021 van het gemeentefonds leidt tot een voordeel van 2,28 miljoen euro op het saldo van baten en lasten. Via resultaatbestemming wordt een bedrag van 1,54 miljoen euro overgeheveld naar 2022, waarmee een netto voordeel van 735.000 euro in 2021 resteert (RAAD7070). • Vrijval van de verliesvoorziening RBT/XL-Businesspark van 1,07 miljoen euro. • Voordeel op de Inkomensregelingen (BUIG/bijstand en TONK) van 1,64 miljoen euro. • Een nadeel op WMO/Jeugd van afgerond 3,6 miljoen euro. Ondanks de coronacrisis hebben wij in het afgelopen jaar uitvoering kunnen geven aan onze ambities en hebben wij onze beleidsvoornemens weten te realiseren. Het voordelige resultaat over 2021 wordt dan ook vrijwel volledig veroorzaakt door incidentele meevallers. Na correctie voor de incidentele baten en lasten resteert een structureel rekeningresultaat van 1 miljoen euro voordelig.

Als gevolg van het positieve rekeningresultaat en de toevoegen aan het eigen vermogen die in de afgelopen jaren zijn gedaan, is de gemeentelijke reservepositie na jaren weer op niveau. Het financieel herstelplan uit 2016 is daarmee voltooid en kan worden afgesloten in deze jaarverantwoording. De financiële positie biedt een stevige basis en geeft ruimte om in de komende jaren weer meer te gaan investeren in onze stad. De organisatie staat daarbij voor de opgave om van beheerorganisatie naar ontwikkelorganisatie te gaan. Programma Binnenstad In 2021 zijn we in de Binnenstad volop doorgegaan met ontwikkelingen die onze stad mooier en aantrekkelijker maken. We werken hard door aan een ontwikkelplan voor de Stadskade (het gebied tussen de bibliotheek, het Stadshuis en het marktplein, inclusief het Havenblok). De binnenstadsondernemers hebben in 2021 positief gestemd over de totstandkoming van een Bedrijven Investeringszone (BIZ). Een mooie mijlpaal die komend jaar leidt tot een nieuwe impuls en extra investeringen in onze binnenstad! We pakten leegstand vroegtijdig aan door het verstrekken van subsidies via het gevelfonds en door op basis van de door de gemeenteraad vastgestelde leegstandsverordening vroegtijdig met eigenaren van leegstaande panden in gesprek te gaan.

We stelden de gebiedsvisie Grootgravenkwartier vast om de vervolgstap in de transformatie van het gebied rondom Grotestraat Noord te kunnen zetten. Hiervoor werd een bijdrage van 1 miljoen euro van de provincie verkregen vanuit de Ruimte, Wonen en Retail regeling. De voorbereiding van de herinrichting van de openbare ruimte is inmiddels gestart voor dit gebied en verschillende pandeigenaren zijn ook al begonnen met de transformatie van hun pand van winkel naar woning. Programma Economie en Participatie Almelo scoort hoger bij ondernemers op ondernemersklimaat en dienstverlening dan 2 jaar geleden. En we doen dat beter dan veel andere gemeenten: inmiddels staat Almelo in de top 10 van meest MKB vriendelijke steden van Nederland. Dat is mede te danken aan de inzet vanuit ons Ondernemersloket op de dienstverlening aan en samenwerking met het Almelose bedrijfsleven. De samenwerking tussen bedrijven en gemeente heeft

7

een impuls gekregen met de instelling van twee nieuwe Bedrijven Investeringszones, in de binnenstad en op het bedrijvenpark Bornsestraat. De vraag naar bedrijfskavels overtrof alle eerdere regionale prognoses. In samenspraak met de regiogemeenten en de Provincie Overijssel is ruim 12 hectare gedeprogrammeerde (ijskast)grond alsnog beschikbaar gekomen en verkocht in 2021. Op het XL Businesspark zijn inmiddels alle kavels vergeven. Om regionaal toch grote ruimtevragers te kunnen faciliteren werkt Almelo, op verzoek van de Twenteboard, aan een ruimtelijke ontwikkelstrategie voor XL Businesspark 2. Een groot aantal Almeloërs heeft een (nieuwe) baan gevonden door gebruik te maken van voorzieningen zoals het Twents Fonds voor Vakmanschap, de nieuwe werkplein app of het Twents Huis van de Logistiek. Bovendien zijn ruim 700 mensen gestimuleerd om meer maatschappelijk actief te zijn door het uitoefenen van een tegenprestatie. Programma Duurzaamheid We hebben heel veel 'zon op daken' gerealiseerd. Met zonnepanelen op daken en op land hebben we onze bijdrage via zonne-energie in de Regionale Energiestrategie zo goed als ingevuld. Daarnaast levert de Leemslagenplas duurzame koude aan het ziekenhuis. Ook in het verduurzamen van de woningvoorraad zijn stappen gezet.

In november 2021 heeft de gemeente Almelo voor de wijk Aalderinkshoek een aanvraag gedaan voor een Rijksbijdrage in het kader van het Programma Aardgasvrije Wijken. De bijdrage dekt de onrendabele top van de investering af en maakt het in financieel opzicht mogelijk om een deel van de wijk aardgasvrij te maken. Onlangs is bekend gemaakt dat wij de bijdrage daadwerkelijk ontvangen. De gemeente Almelo heeft gebruikgemaakt van een landelijke regeling met subsidie voor kleine energiebesparende maatregelen. Ruim 5.000 woningeigenaren hebben voor 50 euro aan kleine energiebesparende maatregelen ontvangen. Denk aan duurzame lampen, tochtstrippen en radiatorfolie. Samen met de buurgemeenten Tubbergen en Twenterand en de provincie Overijssel werkt Almelo aan een verkenning naar de mogelijkheden voor windenergie. De samenwerking zorgt voor afstemming op het gebied van ruimtelijke- en technische (on)mogelijkheden en een eenduidige communicatie naar inwoners van het gebied. In mei 2021 is de Almelose Klimaatadaptatiestrategie vastgesteld. Het geeft duidelijkheid over de gevolgen van Klimaatverandering voor Almelo en de stappen die Almelo zet om zich daarop voor te bereiden. De voorbereidingen voor de stimuleringsregeling zijn opgestart. Programma Veiligheid Almelo is in 2021 helaas geconfronteerd met een aantal dodelijke incidenten.

Deze incidenten onderstrepen het belang van het versterken van de verbinding tussen het sociaal domein en het veiligheidsdomein. Het project Streettriage is hier een voorbeeld van. In 2021 werd streettriage structureel na een succesvolle pilot. Streettriage levert volgens de betrokken partners een grote bijdrage aan het realiseren van passende hulpverlening bij meldingen van personen met zorgwekkend gedrag. De gemeente Almelo participeert binnen het regionaal programma Jeugd en Criminaliteit. Lokaal zijn wij gestart met het opstellen van een integraal actieplan voor Jeugd en Veiligheid. Het actieplan richt zich op het beperken van het risico dat kwetsbare jeugd afglijdt richting criminaliteit. Dit gebeurt door preventie, signalering en gerichte interventies, zowel op het gebied van zorg als straf.

8

In 2021 vonden verschillende integrale controles plaats. Zo startte de gemeente met de grootschalige integrale controle van garageboxen en controles bij autobedrijven. Ook werd integraal gecontroleerd op illegaal gokken. Met deze integrale acties blijven wij illegale activiteiten bestrijden. Inwoners waarderen deze acties. Ze dragen daarmee bij aan het vertrouwen in de gemeente. Uit de evaluatie van een proef met bodycams door boa’s blijkt dat een bodycam een preventief effect heeft op het gedrag van mensen. Zij gedragen zich rustiger zodra ze een bodycam zien, hetgeen het veiligheidsgevoel van boa’s vergroot. Almelo kiest er voor de bodycam onderdeel te laten zijn van de standaarduitrusting van alle boa’s. Onze voortrekkersrol op het gebied van aanpak van ondermijnende criminaliteit is bevestigd door een weerbaarheidsscan van het Regionaal Informatie en Expertise Centrum Oost Nederland (RIEC ON). Almelo scoort hoog en is voorloper in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Daarmee heeft Almelo regionaal een voorbeeldrol. Programma Zorg Eind 2021 is de Preventieagenda 1.0 vastgesteld. Hiermee leggen we de focus op het bevorderen van een positieve gezondheid van Almeloërs en zetten we in op het normaliseren en demedicaliseren van problemen en op het vergroten van eigen kracht en zelfredzaamheid. Het doel hiervan is om meer gezonde jaren voor Almeloërs te realiseren.

Om eigen kracht en zelfredzaamheid te bevorderen zijn er verschillende projecten gestart. Zo deed Almelo mee aan een landelijke pilot om de bestaande mantelzorgregelingen beter bekend te maken onder mantelzorgers en zijn we in september gestart met een campagne "Tijd gaat snel". Via deze campagne willen we oudere inwoners van Almelo bewust maken van hun toekomstige woon- en zorgbehoefte en hen beter voorbereiden, zodat zij in de toekomst zo veilig en zo zelfstandig mogelijk kunnen blijven wonen. Verder zijn wij als een van de eerst gemeenten in Twente gestart met het programma 'Nu Niet Zwanger' en zijn er 2021 voorbereidingen getroffen om een signaalpunt eenzaamheid te realiseren. Begin 2022 wordt dit signaalpunt gelanceerd. Programma Nieuwstraatkwartier In het Nieuwstraatkwartier is in 2021 hard gewerkt, samen met de bewoners en de andere partijen die actief zijn in de wijk. Dit heeft geleid tot een aantal mooie resultaten, waarvan de belangrijkste misschien wel is dat er ondanks alle coronabeperkingen tóch diverse bewonersinitiatieven zijn gerealiseerd, zoals bijvoorbeeld de realisatie van een hondenspeelveld aan de Nieuwstraat/Rohofstraat of de Geveltuintjes aan de Ambtsstraat.

Daarnaast is er samen met de betrokken partijen voor de Witvoeten- en Gravenstraat een plan gemaakt voor een klimaat- en toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte, is er een lange termijn visie opgesteld voor bedrijventerrein Achter de molen en is er gewerkt aan een aardgasvrij-ready Nieuwstraatkwartier. De oude woningen aan de Witvoeten- en Gravenstraat zijn inmiddels gesloopt en de nieuwe aardgasvrije woningen zijn in aanbouw. Om overlast van (illegale) kamerverhuur tegen te gaan is in de week van de ondermijning een actie gehouden om overlast van (illegale) kamerverhuur tegen te gaan. Programma Omgevingswet In 2021 is de invoering van de wet uitgesteld tot 1 januari 2023. Oorzaak hiervan is dat de softwaresystemen nog niet goed aansluiten en het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) nog niet vlekkeloos functioneert. Daarnaast zijn er nog veel gemeenten die meer voorbereidingstijd nodig hebben. Almelo heeft zich goed voorbereid op de inwerkingtreding, hierdoor kunnen wij aangesloten worden direct ná de grote gemeenten. Op verschillende onderdelen van de Omgevingswet zijn in 2021 stappen gezet. Zo is er gewerkt aan een participatieverordening die begin 2022 is vastgesteld en wordt er daarnaast gewerkt aan participatiebeleid. Onze werkprocessen hebben we in het afgelopen jaar verder uitgelijnd en in principe moeten we nu in staat

9

zijn om binnen 8 weken een vergunning te verlenen. Daarbij is er ook veel aandacht geweest voor houding en gedrag. Via inhoudelijke opleidingen en trainingen zijn onze medewerkers voorbereid op de komst van de Omgevingswet. In 2022 krijgt dit een vervolg. In 2021 hebben college en raad gesproken over de rol van de raad bij fysieke ontwikkelingen die een grote impact op de omgeving hebben. Naar aanleiding daarvan heeft de gemeenteraad een besluit genomen over de vraag bij welke ontwikkelingen de gemeenteraad gebruik wil maken van zijn adviesrecht en wanneer verplichte participatie aan de orde is. Wijksturing Voor wijksturing heeft 2021 in het teken gestaan van het samen met de woningcorporaties opstellen van wijkanalyses. De wijkanalyses vormen de basis voor de wijkopgaven 2022-2026. Maar ook in de wijken is het nodige opgepakt in 2021. Zo werden er in totaal 36 bewonersinitiatieven gerealiseerd met hulp van de gemeente en hebben wij samen met partners en bewoners complexe overlastsituaties aangepakt, zoals bij het Stadsstrand Indië en het Beeklustpark. Omwonenden van het uitgaansgebied werden betrokken bij het tegengaan van uitgaansoverlast. Dit leidde tot de uitbreiding van de fietsenstalling in parkeergarage Hagenborgh en een grote schuifpoort bij de aangelegde calamiteitenroute voor de hulpdiensten.

10

1.2 Resultaat 1.2.1 Samenvatting • •

• •

Het gerealiseerde resultaat is 16,2 miljoen euro voordelig. Het positieve rekeningresultaat wordt voor ongeveer 15,2 miljoen euro veroorzaakt door incidentele mee- en tegenvallers. Na correctie voor de incidentele baten en lasten resteert een structureel rekeningresultaat van 1 miljoen euro voordelig. Almelo is in 2021 met de corona compensatiepakketten voldoende gecompenseerd. Er wordt voor 15,8 miljoen euro aan resultaatbestemming ter besluitvorming voorgelegd. Het resterende saldo van 348.000 euro wordt gestort in de algemene reserve.

1.2.2 Gerealiseerd resultaat Onderstaande tabel geeft inzicht in het gerealiseerd resultaat. Het gerealiseerde resultaat bestaat uit het saldo van baten en lasten en saldo van de reserve mutaties. Begroting na wijziging N/V

Realisatie 2021 N/V

Saldo van baten en lasten

-18.753

V

-30.924

V

-12.171

V

Saldo reserve mutaties

14.155

N

14.731

N

576

N

Resultaat

-4.598

V

-16.193

V

-11.595

V

Resultaat

Verschil N/V

Bedragen x 1.000 euro Begroting na wijziging Het resultaat van de begroting na wijziging bedroeg 4,598 miljoen euro positief. Het begrote resultaat is als volgt opgebouwd:

Verloopoverzicht begrotingssaldo 2021

Begrotingssaldo

N/V

-131

V

2

N

Voorjaarsrapportage 2021

- 2.423

V

Najaarsrapportage 2021

- 9.510

V

Resultaatbestemming najaarsrapportage 2021

11.844

N

Slotrapportage 2021

- 4.379

V

Begroting na wijziging

- 4.598

V

Primitieve begroting 2021 Slotrapportage 2020

Bedragen x 1.000 euro Resultaat 2021 Het gerealiseerde resultaat 2021 is 16,19 miljoen euro voordelig. Dit resultaat bestaat uit twee delen: • het werkelijk saldo van baten en lasten is 30,92 miljoen euro voordelig. Ten opzichte van de begroting is het saldo van baten en lasten 12,17 miljoen euro voordelig; • het werkelijk saldo van de reserve mutaties is 14,73 miljoen euro nadelig. Ten opzichte van de begroting na wijziging is het saldo reserve mutaties 576.000 euro nadelig. Saldo van baten en lasten De belangrijkste verklaringen voor het voordeel op het saldo van baten en lasten van 12,17 miljoen euro zijn: • Een voordelig resultaat op de gemeentelijke grondexploitaties van 8,02 miljoen euro.

11

•

• • •

De decembercirculaire 2021 van het gemeentefonds leidt tot een voordeel van 2,28 miljoen euro op het saldo van baten en lasten. Via resultaatbestemming wordt een bedrag van 1,54 miljoen euro overgeheveld naar 2022, waarmee een netto voordeel van 735.000 euro in 2021 resteert (RAAD7070). Vrijval van de verliesvoorziening RBT/XL-Businesspark van 1,07 miljoen euro. Voordeel op de Inkomensregelingen (BUIG/bijstand en TONK) van 1,64 miljoen euro. Een nadeel op WMO/Jeugd van afgerond 3,6 miljoen euro.

De begrotingssystematiek van meerjarige incidentele projecten leidt tot een voordeel van 340.000 euro op het saldo van baten en lasten. Hier staat een lagere onttrekking uit de reserve overlopende werken tegenover. Saldo reservemutaties Bij het saldo van de reservemutaties is er een nadeel ten opzichte van de begroting na wijziging van 576.000 euro. Dit nadeel is opgebouwd uit hogere stortingen van 106.000 euro en lagere onttrekkingen dan begroot van 470.000 euro. De hogere storting komt voort uit de regionale afspraak dat het financiële voordeel bij beschermd wonen wordt gestort in de bestemmingsreserve maatschappelijke opvang en beschermd wonen (mo en bw). De onttrekkingen aan de reserve overlopende werken en reserve gebiedsgerichte aanpak zijn per saldo 340.000 euro lager dan begroot, omdat er minder kosten zijn gemaakt voor meerjarige incidentele projecten. Bij deze meerjarige incidentele projecten kan het jaar van begroten namelijk afwijken van het jaar van realisatie. Gedurende de looptijd van het project zijn er elk jaar voor- of nadelen op het project die over de looptijd per saldo nul zijn. Tot slot is de onttrekking aan de reserve mo en bw 130.000 euro lager dan begroot door de systematiek om eventuele verschillen bij maatschappelijke opvang en beschermd wonen in enig jaar te verrekenen met het opgebouwde saldo in de bestemmingsreserve.

Structureel rekeningresultaat Het resultaat wordt voor ongeveer 15,2 miljoen euro veroorzaakt door incidentele mee- en tegenvallers. Na correctie voor de incidentele baten en lasten resteert een structureel rekeningresultaat van afgerond 1 miljoen euro voordelig (zie paragraaf 4.2.2. Incidentele baten en lasten).

12

1.2.3 Financiële gevolgen corona Ook het jaar 2021 werd beheerst door de coronacrisis. De raad is hierover in de tussenrapportages geïnformeerd. Net zoals vorig jaar wordt in de jaarverantwoording een financieel beeld gegeven van de extra uitgaven en minder inkomsten en de compensatie die daartegenover staat. Naast de hieronder genoemde posten heeft de gemeente ook compensatie ontvangen via specifieke uitkeringen, zoals de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (TOZO) en de Tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving. Deze specifieke uitkeringen zijn voor de gemeente budgetneutraal. In het overzicht zijn alleen de directe financiële gevolgen voor de gemeentelijke jaarcijfers 2021 opgenomen, voortkomend uit de financiële administratie. Indirecte effecten, zoals bijvoorbeeld (vervolg)schade van het niet doorgaan van activiteiten door gesubsidieerde instellingen op het gebied van cultuur, welzijn en sport, zijn niet gekwantificeerd. Financiële gevolgen Categorie

Omschrijving

Bedrag

V/N

Meer lasten

Meerkosten en omzetderving zorgaanbieders

633

N

Extra kosten organiseren Tweede Kamerverkiezing

189

N

Corona-compensatie aan Soweco nv

149

N

Facilitaire zaken en communicatie

97

N

Ventilatie schoolgebouwen

96

N

Herstelplan 'Samen voor de jeugd in coronatijd'

65

N

Signaalpunt eenzaamheid

40

N

Tijdelijke subsidieregeling coronanoodfonds

34

N

Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK)

22

N

Meerkosten uitvoering GBTwente

14

N

Extra zomeractiviteiten Binnenstad

14

N

Compensatie kinderopvang

14

N

Overig

25

N

1.392

N

Bedrag

V/N

Totaal meer lasten

Categorie

Omschrijving

Minder lasten

Minder opdrachten bij Kennispunt

-14

V

Lagere uitgaven inspectie kinderopvang

-20

V

Lagere subsidie Theaterhotel

-58

V

-92

V

Bedrag

V/N

Totaal minder lasten

Categorie

Omschrijving

Minder baten

Lagere parkeeropbrengsten

859

N

Lagere opbrengst toeristenbelasting

120

N

Lagere opbrengst OZB door corona

115

N

Lagere opbrengst leges burgerzaken

65

N

13

Lagere opbrengsten leges evenementen en kermis

61

N

Lagere precariobelasting

20

N

Gederfde invorderingsrente GBTwente

14

N

1.253

N

Totaal minder baten

Categorie

Omschrijving

Bedrag

V/N

Meer baten

Corona compensatiepakketten gemeentefonds

-5.939

V

-18

V

Totaal meer baten

-5.957

V

Totaal effect corona

-3.404

V

Extra inkomsten door inzet capaciteit TOZO

Bedragen x 1.000 euro Conclusie Almelo is in 2021 met de corona compensatiepakketten voldoende gecompenseerd. Hierbij passen twee kanttekeningen. In de eerste plaats is het niet altijd goed mogelijk om de financiële gevolgen van de coronapandemie te kwantificeren. Zorgaanbieders zijn bijvoorbeeld gecompenseerd voor de meerkosten die ze hebben gemaakt, maar we zien ook dat het beroep op de zorg groter is dan verwacht. Deze laatste kosten zijn niet in de tabel hierboven vertaald, omdat ze niet eenduidig te kwantificeren zijn. Een andere kanttekening is dat de eventuele structurele doorwerking van corona in de stad en de mogelijk hieruit voortvloeiende financiële consequenties pas in de komende jaren duidelijk zullen worden. Te denken valt bijvoorbeeld aan de (middellange-)termijn effecten van een toenemend beroep op sociale voorzieningen, of het onder druk komen te staan van de parkeereconomie in de binnenstad. Via de resultaatbestemming 2021 wordt voorgesteld om een deel van de coronacompensatie die bij de decembercirculaire 2021 beschikbaar is gesteld, over te hevelen naar 2022.

14

1.2.4 Resultaatbestemmingen In de onderstaande tabel staan de resultaatbestemmingen waarvoor bij deze jaarverantwoording instemming wordt gevraagd. Via de slotrapportage is reeds een bedrag van 336.000 euro overgeheveld naar 2022. Resultaatbestemming Rijksuitkering bodemgelden

Omschrijving Storting in de reserve gebiedsgerichte aanpak

Decembercirculaire 2021Maatschappelijke opvang en beschermd wonen Decembercirculaire 2021 - Lokaal cultuuraanbod

Storting in de reserve centrumgemeentetaken mo en bw

698

Storting in de reserve overlopen werken en in 2022 een ophoging van de lasten op hoofdtaakveld Sport, cultuur en recreatie Storting in de reserve overlopende werken en in 2022 een ophoging van de lasten op meerdere taakvelden Storting in de reserve overlopende werken en in 2022 een ophoging van de lasten op hoofdtaakveld Sociaal domein Storting in de algemene reserve grondbedrijf

202

8.759

Storting in de bestemmingsreserve stadsontwikkeling

5.000

Decembercirculaire 2021 - overige reserveringen IJsbaan binnenstad Algemene reserve grondbedrijf Bestemmingsreserve stadsontwikkeling Algemene reserve

Storting in de algemene reserve

Totaal

Bedrag 456

645 85

348 16.193

Bedragen x 1.000 euro

Toelichting: Rijksuitkering bodemgelden Door vertraging bij de invoering van de Omgevingswet hebben uitvoeringsgemeenten in 2021 nog incidenteel een rijksuitkering bodem ontvangen. De verwachting is dat de gemeenten vanaf 2022 geen middelen voor het bodemprogramma meer ontvangen. Voorgesteld wordt de ontvangen uitkering toe te voegen aan de reserve gebiedsgerichte aanpak. De uitkering blijft daarmee beschikbaar om projecten in de bodemsanering de komende jaren te financieren. Decembercirculaire 2021 - Maatschappelijke opvang en beschermd wonen (RAAD-7070) In de decembercirculaire 2021 heeft het Rijk een zesde corona compensatiepakket aan gemeenten beschikbaar gesteld. De huidige beleidslijn is om de compensatie toe te voegen aan de algemene middelen, tenzij er andere bestuurlijke afspraken zijn of worden gemaakt (BW-7979). Voor de centrumgemeentetaken maatschappelijke opvang en beschermd wonen geldt dat in regionaal verband is afgesproken dat alle financiële middelen hiervoor beschikbaar blijven. Het via de decembercirculaire 2021 ontvangen bedrag van 698.000 euro wordt daarom gestort in de reserve centrumgemeentetaken bw en mo Decembercirculaire 2021- Lokaal cultuuraanbod (RAAD-7070) Het zesde corona compensatiepakket uit de decembercirculaire 2021 omvat een bijdrage van 202.000 euro ter versterking van het lokaal cultuuraanbod.

Het college stelt voor om dit bedrag vooralsnog te reserveren en op korte termijn te betrekken bij de afweging rondom cultuur. Decembercirculaire 2021 - overige reserveringen (RAAD-7070) Via de decembercirculaire van het gemeentefonds hebben wij financiële middelen ontvangen die, gelet op het tijdschip van verschijnen van de circulaire, niet meer in 2021 konden worden aangewend. Deze middelen worden daarom overgeheveld naar 2022. Het gaat om de navolgende onderwerpen en bedragen:

15

Onderwerp Versterken gemeentelijke dienstverlening: het kabinet heeft als reactie op het rapport “Ongekend onrecht” van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag aangegeven dat naast de hersteloperatie voor getroffen ouders en kinderen, ook maatregelen nodig zijn die structureel tot brede verbeteringen in beleid en uitvoering moeten leiden. Onderdeel hiervan is het versterken van de dienstverlening bij alle onderdelen van de overheid, waaronder de gemeenten.

bedrag

518.000

Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht: voor de noodzakelijke voorbereidingen die de gemeenten nog moeten treffen tot de inwerkingtreding van de wet ontvangen gemeenten in 2021 een initiële bijdrage van landelijk 10 miljoen euro.

44.000

Inburgering: aan de integratie-uitkering Inburgering wordt voor 2021 landelijk 6 miljoen euro toegevoegd voor de kosten die gemeenten maken voor informatievoorziening in voorbereiding op het nieuwe inburgeringsstelsel.

17.000

Einde lening inburgeringsplichtig: dit zijn inburgeraars die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn. Gemeenten zullen inburgeraars die tot deze doelgroep behoren begeleiden en ontvangen hiervoor aanvullende middelen.

16.000

Mantelzorgbeleid: het Rijk faciliteert via een eerste tranche in totaal 44 gemeenten via een decentralisatie-uitkering om de toegang tot lokale regelingen voor mantelzorgers te vereenvoudigen en de regellast voor mantelzorgers bij de aanvraag van deze voorzieningen te verminderen.

50.000

Totaal

645.000

Bedragen x 1 euro IJsbaan binnenstad Als gevolg van de beperkende coronamaatregelen heeft de geplande ijsbaan in de binnenstad in het laatste kwartaal van 2021 geen doorgang kunnen vinden. Inmiddels heeft het evenement alsnog plaatsgevonden. Ter dekking van de kosten hevelen we de hiervoor in 2021 gereserveerde middelen over naar 2022. Algemene reserve grondbedrijf De algemene reserve grondbedrijf is op dit moment nog negatief. Hoewel tegenover de negatieve reserve grondbedrijf een positieve algemene reserve staat, is het voortdurend aanhouden van negatieve reserves in beginsel niet wenselijk. Onze financiële positie laat het op dit moment na vele jaren weer toe om de reserve grondbedrijf weer op niveau te brengen. Voorgesteld wordt daarom om vanuit het positieve resultaat van de jaarverantwoording een bedrag van 8,76 miljoen euro toe te voegen aan de algemene reserve grondbedrijf. Het saldo van deze reserve is daarmee volledig aangezuiverd en bedraagt dus 0 euro ultimo 2021. Vanuit deze basis kan in het kader van de herziening van de Nota reserves en voorzieningen, welke in 2022 aan uw raad zal worden voorgelegd, opnieuw een afweging worden gemaakt over de algemene reserve grondbedrijf en de wijze waarop er in de toekomst wordt gedoteerd of onttrokken aan deze reserve.

Bestemmingsreserve stadsontwikkeling De raad is met raadsbrief (RAAD-6762) geïnformeerd over de Strategische uitvoeringsagenda stadsontwikkeling. Deze agenda geeft houvast en kaders voor de ontwikkeling van wijken, gebieden en locaties. Het college heeft hierin een aantal gebieden aangewezen als prioritaire ontwikkelopgaven voor de komende jaren. Ook de uitbreiding van bedrijventerreinen voor regionale en lokale ondernemers en het tot ontwikkeling brengen van een grote nieuwe woningbouwlocatie zijn prioritaire opgaven. Voor deze opgaven zijn de komende jaren forse (financiële) investeringen nodig. Bij de begroting 2022 is om die reden een bestemmingsreserve stadsontwikkeling ingesteld. Hieraan worden in 2022 en de daarop volgende jaren dotaties gedaan. Voorgesteld wordt om vanuit het rekeningresultaat 2021 een bedrag van 5 miljoen euro te storten in deze bestemmingsreserve.

16

Algemene reserve Het restant van het gerealiseerd resultaat wordt gestort in de algemene reserve.

1.2.5 Herstel eigen vermogen In de afgelopen jaren is uitvoering gegeven aan het in 2016 afgesproken financieel herstelplan. In 2018 bereikte de gemeente Almelo voor het eerst weer een positief eigen vermogen en door de toevoeging van de eveneens positieve rekeningresultaten in de jaren daarna is de gemeentelijke reservepositie verder verstevigd. Na de voorgestelde bestemming van het resultaat van de jaarverantwoording 2021 bedraagt het saldo van de algemene reserve en de reservegrondbeleid 29,4 miljoen euro. Daarmee is ook de ratio weerstandsvermogen, de verhouding tussen de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de onderkende risico's en het beschikbare weerstandscapaciteit, inmiddels op niveau. Deze ratio komt ultimo 2021 op 2,66 en dat is hoger dan de minimale gewenste weerstandsratio van 1,2 zoals vastgesteld in de Kadernota Integraal Risicomanagement en Weerstandsvermogen (RAAD-6246). Voor een nadere toelichting op de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit wordt verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Met de voltooiing van het financieel herstel kan het financieel herstelplan uit 2016 nu ook formeel worden afgesloten. In deze jaarverantwoording wordt daarom voor het laatst separaat op deze plek over het herstel van het eigen vermogen gerapporteerd.

17

2 Programmaverantwoording 2.1 Programmaplan In deze jaarverantwoording wordt verantwoording afgelegd over de doelen en beleidsprestaties zoals vastgelegd in de programmabegroting 2021. De teksten uit die begroting zijn in het programmaplan steeds vet gedrukt. Daaronder wordt steeds de realisatie in 2021 vermeld.

2.1.1 Programma Binnenstad 2.1.1.1 Wat hebben we bereikt? Doel: In 2022 recreëren en winkelen meer inwoners en bezoekers in de binnenstad van Almelo. • Groei van het aantal bezoekers per week van het centrum met 7.000 ten opzichte van 2018 (80.000) Bereikte resultaten in 2021: In 2021 is er sprake van een lichte toename van het aantal weekbezoekers aan de binnenstad. Na een diep dal door corona in 2020 (41.000 weekbezoekers) is het bezoek aan de binnenstad in 2021 weer licht toegenomen naar 57.800. Doel: In 2022 staan minder winkels en panden leeg in de binnenstad van Almelo • 0 m2 winkelvloeroppervlak staat leeg in het nieuwe kernwinkelgebied van de binnenstad (2018: 2.900 m2) • Maximaal 6.000 m2 winkelvloeroppervlak staat leeg in de stadskwartieren en transformatiemilieus (2018: 12.160 m2) Bereikte resultaten in 2021: In 2021 staat in het kernwinkelgebied 2.100 m2 winkelvloeroppervlak leeg. Dit is een lichte daling van 100 m2 ten opzichte van vorig jaar. De leegstand in het overige deel van de binnenstad is het afgelopen jaar met ruim 2.000 m2 afgenomen tot ongeveer 7.189 m2.Hierbij moet opgemerkt worden dat het Havenblok à 2.790 m2 winkelvloeroppervlak (2018) niet meegerekend wordt, omdat het gebied deel uitmaakt van de ontwikkelopgave Stadskade en daarom niet heringevuld wordt voor nu.

Ondanks langdurige sluitingen en lage bezoekersaantallen is de leegstand sinds 2018 afgenomen. Doel: In 2022 kent de binnenstad betere activiteiten op het gebied van cultuur, vrije tijd en sport met meer maatschappelijk-economische waarde • Almeloërs waarderen het evenementenaanbod in de binnenstad gemiddeld met een 7,0 (2017: 6,8) • Almeloërs waarderen het cultuuraanbod in de binnenstad gemiddeld met een 7,0 (2017: 6,7) Bereikte resultaten in 2021: Uit de binnenstadspeiling die in december 2021 is uitgevoerd, blijkt dat de waardering van het evenementenaanbod na een piek in 2019 verder is gedaald. Waar Almeloërs het evenementenaanbod in de binnenstad in 2019 nog waardeerden met een 7,1, is dit in 2021 gedaald naar een 6,3. Dezelfde trend is zichtbaar bij de waardering van het culturele aanbod. Deze is tussen 2019 en 2021 gedaald van een 6,9 naar een 6,5. Dit is niet verrassend gezien het schrale aanbod van cultuur en evenementen door de coronacrisis.

Doel: In 2022 is de binnenstad van Almelo aantrekkelijker, veiliger en gastvrijer met betere parkeermogelijkheden • Almeloërs waarderen de sfeer en gezelligheid in de binnenstad gemiddeld met een 6,5 (2017: 6,0) • Almeloërs waarderen de veiligheid in de binnenstad gemiddeld met een 7,0 (2017: 6,7) • Almeloërs waarderen de parkeermogelijkheden voor auto’s in de binnenstad gemiddeld met een 7,0 (2017: 6,7) • 60 procent van de Almeloërs vindt de term ‘gastvrij’ van toepassing op de binnenstad (2017: 48%)

18

Bereikte resultaten in 2021: Uit de binnenstadspeiling die in december 2021 is uitgevoerd, blijkt dat Almeloërs de sfeer en gezelligheid in de binnenstad minder goed zijn gaan waarderen dan de vorige jaren. Dit is afgenomen van een 6,8 in 2019 en 2020 naar een 6,5 in 2021. De waardering van de veiligheid in de binnenstad is ook gedaald. Dit is gedaald van een 7,1 naar een 6,7. De waardering van de parkeervoorzieningen voor de auto is verder gedaald naar een 6,2. Ook minder mensen vinden de binnenstad dit jaar gastvrij. In 2021 vindt 56 procent van de Almeloërs de term gastvrij van toepassing op de binnenstad, ten opzichte van 60 procent vorig jaar. Doel: In 2022 zijn er meer bedrijven in de binnenstad van Almelo gevestigd met meer omzet • Het aantal bedrijven in de binnenstad groeit tot 706 (2017: 672) Bereikte resultaten in 2021: Uit de meest recente cijfers (2020) blijkt dat er in de binnenstad 710 bedrijven gevestigd zijn. Dit betekent een toename van bijna 6 procent ten opzicht van 2019. Hiermee is de doelstelling van het programma gehaald.

2.1.1.2 Wat hebben we gedaan? In 2021 zijn we verder gegaan met de stad om de doelen uit het programma te bereiken. De verbeteringen en veranderingen in het centrum zijn voor een groot deel afhankelijk van de inzet van particuliere partijen (onder andere eigenaren, ondernemers(vereniging), ontwikkelaars). Samen met de partners van de koers voor de binnenstad werken we aan uitvoering van het programma. In 2021 hebben we onder andere ingezet op het voorbereiden van de gebiedsontwikkeling Grotestraat Noord, Stadskade en het busstation. PROGRAMMALIJN 1: Compacter centrum en aantrekkelijke binnenstadskwartieren • We willen de ruimtelijke kwaliteit van de binnenstad versterken, hiervoor zijn gevelsubsidies beschikbaar voor eigenaren om gevels van panden aantrekkelijker te maken. Daarnaast willen we transformatiegelden beschikbaar stellen om (leegstaande) panden om te vormen naar andere functies. • Via de uitvoering van de leegstandsverordening willen we (structurele) leegstand van panden zijnde niet woningen terugdringen. Een leegstandsverordening verplicht vastgoedeigenaren om leegstand te melden, zodra die leegstand langer duurt dan zes maanden. Daarna volgt een leegstandsoverleg met een adviseur. De gemeente kan gebruikers aandragen voor leegstaande panden en in extremis ook boetes uitdelen indien de eigenaar niet voldoet aan zijn verplichtingen volgens de verordening.

• Samen met de Herstructureringsmaatschappij Overijssel ontwikkelen we een plan voor de herontwikkeling van de Stadskade (het gebied tussen de bibliotheek, het Stadshuis en het Marktplein incl. Havenblok). Een groot deel van het vastgoed in dit gebied is gemeentelijk bezit (parkeergarage Stadsbaken, ANWB/Huis van Katoen, het Havenblok). Samen met de Herstructureringsmaatschappij Overijssel (HMO) wordt gewerkt aan een gebiedsvisie voor de herontwikkeling van dit gebied. • In overleg met eigenaren, bewoners en ondernemers, stellen we een ontwikkelplan op voor de Grotestraat Noord. In dit plan nemen we spelregels op voor bouwen, programma/functies, verkeer en mobiliteit. Daarnaast maakt de herinrichting van dit deel van de Grotestraat deel uit van het ontwikkelplan. • Door het toegenomen fietsgebruik is er behoefte aan meer stallingen en maatregelen om de overlast van gestalde fietsen in de openbare ruimte tegen te gaan. Bij de ruimtelijke projecten in de binnenstad wordt fietsparkeren als een belangrijke opgave meegenomen. • Onderzocht wordt of het niveau van het beheer van de openbare ruimte in de binnenstad naar een kwalitatief hoger niveau getild kan worden. • De vastgoedregisseur gaat actief eigenaren benaderen van leegstaande winkels om eigenaren te stimuleren en te adviseren hun leegstaande pand een nieuwe invulling te geven.

Daarnaast voert een adviseur leegstandsgesprekken in het kader van de leegstandsverordening.

19

Uitvoering in 2021: Projecten en activiteiten binnen dit spoor dragen bij aan het verkleinen van het kernwinkelgebied, het versterken van het karakter van de vier binnenstadskwartieren en/of het transformeren van winkelruimte in de flanken naar wonen en werken. 1. In 2020 is het gevelfonds van kracht geworden om eigenaren van panden in de binnenstad te stimuleren om (voor)gevels en winkelpuien te verbeteren of te herstellen. Hiermee worden panden aantrekkelijker en de ruimtelijke kwaliteit van de (historische) binnenstad verhoogd. 2. We hebben een programma van eisen opgesteld voor de gebiedsvisie voor de Grotestraat Noord, als eerste stap in de aanpak van de transformatiegebieden. De Grotestraat Noord is één van de drie transformatiegebieden in het koersdocument en een gebied met hoge leegstand. De gebiedsvisie Grootgravenkwartier vormt het toetsingskader voor initiatieven voor de panden in het plangebied. Tijdens een tweetal avonden met bewoners en vastgoedeigenaren is de visie toegelicht. Inmiddels hebben diverse eigenaren de transformatie van hun pand ter hand genomen en zijn zij gestart met planvoorbereiding. Ook is de voorbereiding van de herinrichting van de openbare ruimte gestart. Deze herinrichting wordt voorzien in 2023. 3.

Sinds 1 april 2020 is de leegstandsverordening van kracht in de binnenstad om (structurele) leegstand van panden, niet zijnde woningen, terug te dringen. De leegstandsverordening verplicht eigenaren van leegstaande panden zich te melden zodra hun pand langer dan een half jaar leeg staat (na invoering van de leegstandsverordening). In het kader van de leegstandsverordening worden gesprekken gevoerd met de eigenaren. 4. Voor Stadskade werkt de gemeente aan het opstellen aan een ontwikkelplan Stadskade (het gebied tussen de bibliotheek, het Stadshuis en het Marktplein incl. Havenblok). Een groot deel van het vastgoed in dit gebied is gemeentelijk bezit (zoals bijvoorbeeld parkeergarage Stadsbaken, ANWB/Huis van Katoen, het Havenblok). De ontwikkelvisie is in 2020 gepresenteerd aan het college en in 2021 is verder gewerkt aan het komen tot een ontwikkelplan met een bijbehorende businesscase. Omdat met name de parkeeropgave in dit gebied leidt tot een grote druk op het komen tot een haalbaar plan, wordt op dit moment ook nadrukkelijk gekeken naar het vraagstuk mobiliteit en parkeren voor de binnenstad als geheel. 5. Eén van de speerpunten uit het DNA van de binnenstad is 'dichtbij': Almelo is kleinschalig en een familiestad.

Bij een bezoek aan de binnenstad staat niet alleen het winkelen centraal, maar ook het beleven van de binnenstad in een combinatie met verblijven (recreëren, ontspannen). Bij de ontwikkelopgaven nemen we deze uitgangspunten steeds mee. 6. We investeren in het vergroenen van de openbare ruimte. Hierdoor wordt de binnenstad aantrekkelijker om in te wonen, winkelen en verblijven. Groen is immers gezond en belangrijk voor het klimaat. Het nodigt uit tot ontmoeting en beweging. Door de Stichting Bomenstad zijn een aantal projecten uitgevoerd in de openbare ruimte in de binnenstad. De samenwerking met onze partners in de binnenstad waarderen we dan ook enorm. PROGRAMMALIJN 2: versterken Almelose DNA in de binnenstad • We investeren in het vergroenen van de openbare ruimte. Hierdoor wordt de binnenstad aantrekkelijker om in te wonen, winkelen en verblijven. Groen is immers gezond en belangrijk voor het klimaat. Het nodigt uit tot ontmoeting en beweging. Ook draagt groen bij aan de herkenbaarheid van de Almelose binnenstad, waarin water en groen belangrijke elementen zijn. • Nu de havenkom in het centrum is gerealiseerd, neemt ook de waterrecreatie toe. We willen voorkomen dat waterrecreatie leidt tot overlast, onveiligheid of onwenselijke situaties. Daarom willen we 2021 duidelijke richtlijnen/spelregels voor het gebruik van het water voor recreatievaart in de binnenstad.

20

Uitvoering in 2021: Waar de stad van is zou de binnenstad meer van moeten zijn. Projecten en activiteiten moeten bijdragen aan de versterking van de zichtbaarheid van het DNA van Almelo. De binnenstad draagt het DNA van Almelo, de identiteit van de stad en de geschiedenis van de stad. De betekent dat bedrijven, verenigingen, instellingen, verhalen etc. uit de stad meer zichtbaar mogen worden in de binnenstad. We hebben een cultuurmakelaar aangesteld om organisaties uit de binnenstad en de amateurverenigingen in Almelo en omgeving te verbinden aan activiteiten in de binnenstad . Daarmee wordt de binnenstad als podium van de stad gestimuleerd. In 2020 hebben de werkzaamheden van de cultuurmakelaar voor een deel ook bestaan uit het ondersteunen en hulp bieden aan culturele organisaties die geraakt zijn door de coronacrisis. We hebben wel gemerkt dat 2021 wat dit betreft een lastig jaar is geweest. Veel activiteiten konden op het laatste moment niet doorgaan door de coronamaatregelen en het daarmee vervullen van je functie als podium van de stad van Almelo en de binnenstad in het bijzonder was lastig. PROGRAMMALIJN 3 en 4: Versterken positie in Noordwest Twente, Vermarkten en imago: • Samen met partners uit de stad zetten we in op actieve acquisitie van winkels. Dit moet leiden tot een compacte kern waar een je een compleet winkelrondje ervaart.

De samenwerking wordt gezocht met vastgoedeigenaren om de juiste winkel op de juiste plek te krijgen. • We bouwen waar mogelijk voort op de campagne Almelo Loves You. Veel gemeenten en binnensteden lijken op elkaar. Waar tot voor kort de concurrentie vaak werd aangegaan met nieuwbouw en uitbreiding van het winkelareaal, biedt deze strategie tegenwoordig weinig soelaas meer. Meer en meer (binnen)steden zijn bezig zichzelf nadrukkelijker te positioneren en maken keuzes in aanbod, sfeer en marketing. In de "Koers voor de Binnenstad" is het adagium “wie kiest, wordt gekozen”. En daarbij rijst de vraag: wie is de beoogde klant voor onze (nieuwe) binnenstad en hoe kan optimaal naar (potentiële) bezoekers gecommuniceerd worden wat de binnenstad van Almelo te bieden heeft? • Na de campagne Almelo Loves You zetten we de gerichte marketing op de binnenstad voort met accenten op waterstad en (regionale) winkelstad. Uitvoering in 2021: Communicatie is de vierde en belangrijke pijler van het programma binnenstad. We kunnen investeren in stenen, evenementen, transformatie, initiatieven etc., maar als de investeerder, regio inwoner, ondernemers etc. van niets weet, komen ze niet in beweging. Een sterke communicatie- en marketingstrategie is dus noodzakelijk om bezoekers, investeerders, ondernemers en bewoners te trekken.

We hebben in 2020 het volgende gedaan en gaan hier ook in de toekomst meer op inzetten: 1. Er is een werkgroep acquisitie in het leven geroepen, onder leiding van Start je Winkel. Samen met partners uit de stad wordt gewerkt aan onder andere een bidboek voor acquisitie franchise bedrijven. 2. De marketing en promotie van de binnenstad hebben we in 2020 vanwege corona moeten bijstellen. 2020 had in het teken moeten staan van de opening van Haven-Zuid en de viering van 600 jaar Almelo. Door corona zijn de meeste evenementen komen te vervallen. 3. Samen met Centrum Almelo Actief (CAA) hebben we er echter voor gekozen om na de eerste lockdown een campagne op te zetten, om te laten zien dat we blij zijn dat de binnenstad weer mensen kon ontvangen en om het belang van kopen bij lokale ondernemers te onderstrepen. Dit is de campagne Almelo Loves You geworden. 4. Deze tijdelijke campagne vraagt echter om strategisch en langjarig doorgezet te worden. In 2021 is een aanzet gemaakt voor een merkboek voor de binnenstad samen met SAP, CAA en Start je Winkel. Idealiter zou je dit als een onderdeel willen laten zijn van de stadsmarketing van de gehele stad Almelo, waarmee de binnenstad geen merk op zich is, maar een belangrijk onderdeel is van het merk Almelo.

21

5.

Vanuit Almelo Promotie is onder andere een aantal fonteinen geplaatst in de Havenkom in de kerstperiode en heeft het CAA een groot aantal kerstbomen geplaatst. Ondanks de maatregelen heeft iedereen geprobeerd er met elkaar toch nog een beetje een kerststad van te maken in 2021.

PROGRAMMALIJN 5: Samenwerking • Indien er uit de draagvlakmeting onder ondernemers in de binnenstad voldoende draagvlak blijkt, wordt in 2021 een bedrijveninvesteringszone (BIZ) ingevoerd voor ondernemers in de binnenstad. De insteek is deze later uit te breiden met BIZ voor eigenaren. Uitvoering in 2021: Het programma Binnenstad zet nadrukkelijk veranderingen in gang op ruimtelijk en programmatisch vlak, maar daar horen ook organisatorische veranderingen bij. Daarvoor hebben we het volgende gedaan: 1. Vanaf het voorjaar van 2020 is door Centrum Almelo Aktief (CAA), het GBTwente en de gemeente intensief gewerkt aan de invoering van de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) Binnenstad per 1 januari 2021. Op 15 december 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met de invoering van de Bedrijveninvesteringszone voor ondernemers. In 2021 heeft de officiële draagvlakmeting plaatsgevonden onder ondernemers. Een meerderheid van de ondernemers heeft zich uitgesproken voor een BIZ en dus is per 1 januari 2022 formeel de BIZ ondernemers in werking getreden. 2. In het najaar van 2020 is er weer een professionele centrummanager aangetrokken die ondernemers, gemeente en andere partijen in de binnenstad met elkaar verbindt, en die projecten en acties uitvoert ter versterking van de binnenstad.

2.1.1.3 Wat heeft het gekost? Programma binnenstad

Beschikbaar

Werkelijk

Jaar 2019

200

49

Jaar 2020

300

207

Jaar 2021

600

337

Jaar 2022

650

Totaal

1.750

593

Bedragen x 1.000 euro

Toelichting: Voor het programma binnenstad is een meerjarig incidenteel project ingesteld. Dit betekent dat de totale programmamiddelen voor de periode 2019-2022 beschikbaar zijn gesteld en de werkelijke uitnutting van deze middelen tot en met 2022 kan plaatsvinden. Vanuit het programma wordt een grote bijdrage aan het ontwikkelplan Stadskade voorzien. Daarnaast zijn er een groot aantal aanvragen voor de gevelsubsidie zijn in behandeling, wordt extra ingezet op communicatie en citymarketing en wordt er in samenwerking met het CAA en vanwege de gevolgen van de coronamaatregelen in onze binnenstad extra ingezet op activiteiten en evenementen in 2022. Verwacht wordt dat de resterende middelen uit het programma worden uitgegeven in 2022.

22

2.1.1.4 Indicatoren Indicator

Peilwaarde (jaartal)

2021

2022

Groei aantal centrumbezoekers per week

80.000 (2018)

57.800

61.000*

Locatus

Leegstand m2 winkels in nieuwe kernwinkelgebied

2.900 (2018)

2.100

0

Locatus

Leegstand m2 winkels buiten nieuwe kernwinkelgebied

12.160 (2018)

7.189

12.160*

Locatus

Rapportcijfer Almeloërs evenementen aanbod binnenstad

6,8 (2017)

6,3

7,0

Rapportcijfer Almeloërs cultuur aanbod binnenstad

6,7 (2017)

6,5

6,5*

Rapportcijfer Almeloërs sfeer en gezelligheid binnenstad

6,0 (2017)

6,5

6,5

Rapportcijfer Almeloërs veiligheid

6,7 (2017)

6,7

7,0

Rapportcijfer Almeloërs parkeermogelijkheid auto binnenstad

6,7 (2017)

6,2

7,0

Percentage Almeloërs dat de binnenstad gastvrij vindt

48% (2017)

56%

60%

Aantal bedrijfsvestigingen in de binnenstad

672

710

706

* Aangepaste doelstelling conform Begroting 2021

23

Bron

Kennispunt Twente (BS monitor) Kennispunt Twente (BS monitor) Kennispunt Twente (BS monitor) Kennispunt Twente (BS monitor) Kennispunt Twente (BS monitor) Kennispunt Twente (BS monitor) Kennispunt (Biro)

2.1.2 Programma Economie en Participatie 2.1.2.1 Wat hebben we bereikt? Hoofddoel I: Almelo, hier wordt gewerkt Doel: In 2022 doen minder Almeloërs een beroep op de bijstand en gaan meer Almeloërs van bijstand naar werk. • Een betere ontwikkeling van het aantal bijstandsuitkeringen dan in andere gemeenten Bereikte resultaten in 2021: De cijfers over 2021 van de 50.000 – 100.000 gemeenten zijn op dit moment nog niet beschikbaar over het hele jaar. Wel zien we in de Twentse arbeidsmarktmonitor dat Almelo over 2021 een daling van 4,3 % kende op het aantal Participatiewet uitkeringen. In heel Twente daalde dit bestand met 4,5%, in Enschede met 4,6% en Hengelo met 3,7%. • Minder mensen in de bijstand (in 2022 naar 2.500 bijstandsdossiers). Bereikte resultaten in 2021: In 2021 is het bijstandsbestand gedaald van 2.654 dossiers (januari 2021) naar 2.489 dossiers (eind december 2021). Met deze daling is de doelstelling voor 2021 gerealiseerd. Doel: In 2022 sluiten vraag en aanbod op de regionale arbeidsmarkt beter op elkaar aan. • Minder spanning tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt (in 2022 naar “gemiddeld”, UWV spanningsindicator). Bereikte resultaten in 2021: De spanningsindicator is de verhouding tussen het aantal openstaande vacatures en het aantal geregistreerde werkzoekenden dat direct inzetbaar is.

Ten opzicht van het jaar 2020 is de spanning op de arbeidsmarkt sterk toegenomen en ligt inmiddels boven de spanning die er pre-coronaperiode was. Dit betekent dat het voor werkgevers moeilijker is geworden om vacatures in te vullen. Het betekent ook dat er kansen zijn voor werkzoekenden. Voor elke WW-gerechtigde staan er drie-en-een-halve vacature open. Ter vergelijking: dit was ruim een jaar geleden exact één vacature. Het onbenutte arbeidspotentieel biedt kansen. Wanneer we specificeren naar sectoren zijn er 4 ‘extreme-krapte’ sectoren te identificeren: Elektriciens en elektronicamonteurs; Elektrotechnisch ingenieurs; Machinemonteurs; Software- en applicatieontwikkelaars. Bron: Twentse arbeidsmarktmonitor Doel: In 2022 zijn meer Almeloërs in staat om in de veranderende arbeidsmarkt aan het werk te komen of te blijven. • Minder mensen terug naar de bijstand (in 2022 naar 20 mensen). Bereikte resultaten in 2021: Het gaat hier om inwoners die na uitstroom uit de uitkering binnen 185 dagen weer instromen. Hierdoor kunnen we pas halverwege 2022 beschikken over het cijfer over 2021. Gemeten over de laatste 6 maanden van 2021 hebben 18 inwoners opnieuw een beroep gedaan op bijstand. Over geheel 2020 waren er dit er in totaal 36. In de vorige jaarrapportages rapporteerden we onderstaande aantallen: 2018

65

2019

56

24

2020

36

Met een halfjaarcijfers van 18 over 2021 zitten we nu op het niveau van 2020. Er is dus sprake van een dalende ontwikkeling. Dat betekent dat we er beter in slagen inwoners in de huidige arbeidsmarkt aan het werk te houden. Doel: In 2022 zetten meer Almeloërs zich in voor hun stad of buurt. • Meer bijstandsgerechtigden zetten zich in voor de samenleving Bereikte resultaten in 2021: In 2021 zijn 375 inwoners begonnen met een maatschappelijke nuttige activiteit in het kader van de tegenprestatie. Het totaal aantal inwoners dat over 2021 een activiteit verricht bedraagt 784. Een inwoner verricht de tegenprestatie voor maximaal 20 uur per week. De meeste activiteiten vinden plaats bij organisaties als sportclubs, buurthuizen en zorginstellingen. Na maximaal 44 weken wordt de tegenprestatie opnieuw beoordeeld. Bij de herbeoordeling wordt gekeken of de activiteit van de inwoner heeft bijgedragen aan de ontwikkeling en of een volgende stap richting bemiddeling naar werk kan worden gemaakt. Hoofddoel II: Almelo en haar subregio kent een krachtige, groeiende economie Doel: In 2022 is Almelo aantrekkelijker als vestigingsplaats voor bedrijven • Meer banen (in 2022 verhoging van het aantal banen met 3.000 ten opzichte van 2016). Bereikte resultaten in 2021: Almelo kende in 2021 een groei van 0,8% in haar werkgelegenheid, dit zijn ruim 330 banen.

De totale werkgelegenheid komt hiermee op 43.510 arbeidsplaatsen. Ten opzichte van peildatum 2016 is de werkgelegenheid in Almelo met ruim 2.500 arbeidsplaatsen gestegen. • Een beter ondernemersklimaat (rapportcijfer 7 in 2022). Bereikte resultaten in 2021: In de ondernemerspeiling (najaar 2021) scoorde Almelo een hogere waardering bij ondernemers voor het ondernemersklimaat (van een 6,4 naar 6,7), het vestigingsklimaat (van een 6,3 naar een 7) en de dienstverlening (van een 6,3 naar een 6,7) dan in 2018. We zijn op de goede weg! Ook in de meting van MKB NL steeg Almelo in de ranking van meest MKB vriendelijkste gemeenten: we staan nu in de top 10 van meest MBK vriendelijke steden van Nederland!