3 Ontwikkelvisie Almelo Centraal

Bouwhoogte

In de lopende ontwikkelingen worden ongeveer 120

Naar ‘t Eilandje blijft 2 à 3 lagen. De bouwhoogte in

woningen toegevoegd. Met de aanpak van Kerkelanden

het centrumgebied mag oplopen tot 4 à 5 lagen met

Centrum en Naar ‘t Eilandje kunnen er op termijn 350

enkele torens van 50 tot 70 meter die de Intercityknoop

tot 450 woningen en functies die goed zijn voor de wijk

markeren.

bijkomen, uitgaand van een wat hogere dichtheid in het centrumgebied. De verdeling tussen sociale huur, middensegment en vrije sector moet bijdragen aan een gemengde wijk.

verder kunnen worden uitgebreid tot een aantrekkelijke singel met nog meer betekenis voor waterbeheer,

De Intercityknoop voorziet in een extra oost-

aan de Parallelweg kan uitgroeien tot een buurtpark, dé

westverbinding over het spoor. De verbindingen

ontmoetingsplek voor de buurt en het begin van de Laan

parallel aan het spoor (Parallelweg, Troelstralaan,

van De Hoop.

de Kerkelandensingel zijn echter smal en ontberen kwaliteit, wat het ‘we zijn samen één buurt’ gevoel niet ten goede komt. Doet de kans zich voor, dan zal worden bekeken of er extra dwarsverbindingen kunnen worden gerealiseerd.

Ontsluiting en parkeren Realisering van de Intercityknoop maakt Kerkelanden Centrum tot een spin in het web van loop- en fietsverbindingen. De Aalderinkssingel en Thorbeckelaan blijven de hoofdontsluiting voor de auto. De Thorbeckelaan bedient ook de tweede voorkant van het station, waar op termijn een volwaardige parkeervoorziening nodig is.

36

ROC City

De recent aangelegde groen- en waterstructuur zou

ecologie en recreatie. Het voormalige rangeerterrein

elkaar. De dwarsverbindingen tussen het spoor en

De luxe van de Wierdensestraat

Groen en duurzaam

Stedenbouwkundig raamwerk

Thorbeckelaan) zitten over het algemeen goed in

Kerkelanden Centrum

De kansenkaart ‘De vijf buurtjes van Kerkelanden’ 37

Stadsproject Intercityknoop Almelo Stad, openbare ruimte en multimodaliteit Ruimte voor extra perrons, een passarelle of tunnel.

ProRail, NS, vervoerders, provincie en gemeente

Een mogelijke oplossing is om een nieuwe ontsluiting

hebben een handelingsperspectief voor Station Almelo

te realiseren die iets noordelijker ligt. Nader onderzoek

opgesteld. Conclusie: het station en haar omgeving

moet uitwijzen of dat een tunnel wordt, of dat een

voldoen niet aan de eisen die aan een Plusstation gesteld

passerelle de voorkeur verdient. En of die alleen de

worden. Ook is het station niet klaar voor de toekomst.

bestaande en nieuwe perrons ontsluit, of dat een

Dat is aanleiding om na te denken over een grondige

combinatie met een openbare loop- en fietsverbinding

vernieuwing, waarmee ook andere pijnpunten zoals de

tussen de binnenstad, Indië en Kerkelanden Centrum

lange looplijnen, barrièrewerking en veiligheidsissues

tot de mogelijkheden behoort. Zo’n nieuwe ligging

kunnen worden oplost. De aanleg van extra perrons

kan gevolgen hebben voor de omvang en ligging van

is een ‘gamechanger’. De ruimte bij het bestaande

het fietsparkeren, het busstation en de al dan niet

stationsgebouw is beperkt, zodat de perrons moeten

vernieuwde mobiliteitshub. Ook de functie van het

opschuiven. Ze kunnen dan waarschijnlijk niet meer

huidige stationsgebouw, een Rijksmonument, wordt in

vanuit de huidige voetgangerstunnel ontsloten worden.

die afweging betrokken.

ca. 50m

menukaart Intercityknoop N

Wonen en functiemix De spoorse partijen, provincie en gemeente verrichten Langs het water naar

in de volgende fase een integrale studie naar de

de binnenstad.

Intercityknoop. Daarin wordt een veelheid aan Park & Ride wordt mobiliteitshub.

Een nieuwe verbinding

aspecten meegenomen, inclusief de toekomst van het emplacement. Je zou daar 350 tot 450 woningen en wat grotere functies voor de zakelijke markt (kantoren, hightech) kunnen realiseren die bijdragen aan het

naar Indië. De plek van de passarelle of tunnel wordt in de volgende fase bepaald.

‘Welkom in Almelo’ gevoel. Stedenbouwkundig raamwerk De exacte ligging van de extra oost-westverbinding ligt nog niet vast. De keuze tussen een tunnel of passerelle wordt mede bepaald door de logica vanuit het spoor

Ruimte voor extra perrons en

én vanuit de veranderende omgeving. Daarbij wordt

passerende goederentreinen.

rekening gehouden met de loop naar de binnenstad, een nieuwe fietsbrug naar Indië en een zachte ‘landing’ in Kerkelanden Centrum. De achterkant wordt een tweede voorkant.

38

slanke torens van 50 tot 70 meter hoog. Groen en duurzaam De oost-westverbinding loopt van de groene oevers van het toekomstige Kanaalpark naar de groene oevers van de Kerkelandensingel. Nader onderzoek moet uitwijzen of deze verbinding ook een rol in het ecologische en recreatieve netwerk kan spelen. Ontsluiting en parkeren De stationsomgeving wordt volgens het STOMP-principe ingericht. De huidige voetgangerstunnel is eigendom van de gemeente en blijft gewoon in gebruik, tenzij die geen toegevoegde waarde meer heeft. De Stationsstraat wordt, als onderdeel van het rechtbankproject, verbreed hetgeen de afwikkeling van het langzaam verkeer, de bus en het autoverkeer ten goede komt. De Park & Ride wordt omgebouwd tot een mobiliteitshub. De keuze voor een station met twee voorkanten biedt op

Bouwhoogte

de langere termijn een kans om de afwikkeling van het

De Intercityknoop is dé hoogbouwlocatie van Almelo.

autoverkeer gelijkmatiger over de beide zijden van het

Gedacht wordt aan een compositie van bouwblokken en

station te verdelen. 39

Stadsproject Laan van De Hoop Kralensnoer met maatschappelijke impact Wagenloods 2.0 verwijst naar de loods met treinen die ooit aan de Parallelweg stond. Je zou er maatschappelijke, culturele en

De Laan van De Hoop begint bij de gelijknamige

en ingesleten gewoontes veranderen als dat simpelweg

windkorenmolen aan de Nieuwstraat en eindigt bij het

goed voor je is. Vandaar de Laan van De Hoop. Dat is een

toekomstige buurtpark op het voormalige rangeerterrein

kralensnoer van bestaande en nieuwe maatschappelijke

aan de Parallelweg (of omgekeerd natuurlijk, net waar

programma’s, gebouwen en openbare ruimte voor

je vandaan komt). De molen staat voor iets groters:

gezondheid en zorg, sport en spelen, onderwijs,

liefde voor Almelo, vrijwilligerswerk, met je handen

beginnend ondernemerschap, zingeving en lekker buiten

bezig zijn, een diploma halen, gezonde en ambachtelijke

bezig zijn. Een kralensnoer dat het Nieuwstraatkwartier

voeding etc. etc. En dat is precies wat deze kant van

en Kerkelanden met elkaar verbindt, zodat je als

het spoor nodig heeft. Want gebiedsontwikkeling

bewoner wordt verleid om ook eens bij de buren in

is niet alleen een kwestie van mooie en betaalbare

de andere wijk te gaan kijken. Je wereld wordt op die

woningen bouwen, maar ook van naar elkaar omkijken,

manier vanzelf wat groter.

ondernemende initiatieven kunnen huisvesten.

80m

sociale achterstanden verkleinen, de handen uit de mouwen steken, het beste uit jezelf en anderen halen

menukaart Laan van De Hoop

N Molen De Hoop

Wonen en functiemix

Bouwhoogte

De Laan van De Hoop geeft houvast bij de

De laan doorkruist verschillende ontwikkelgebieden en

programmering van maatschappelijke voorzieningen en

voegt zich naar de bouwhoogtes die daar gelden.

bijzondere woonvormen voor doelgroepen die aandacht nodig hebben. Het geeft de sociale agenda een gezicht, stimuleert samenwerking tussen maatschappelijke partners op gebiedsniveau en voorkomt doublures (‘niet alles hoeft overal’).

Warm hart van de buurt Nieuwbouw Beter Wonen Nieuwe Moskee Zorgaccentlocatie

Kerkelanden Centrum ROC City

Naar ‘t Eilandje

Groen en duurzaam De laan krijgt een zo groen mogelijke inrichting. In de vervolgstudie met betrekking tot de Intercityknoop wordt uitgezocht of het groen tegen het spoor (‘achter het hek’) bij de straat kan worden getrokken. Zo ontstaat

Stedenbouwkundig raamwerk

er een parkachtige strook met bijvoorbeeld ruimte voor

De laan valt ongeveer samen met de Parallelweg en

een gecombineerde wateropvang voor het spoorpakket

Nieuwe Sligtestraat en geeft die een kop en staart. De

en de buurt.

kop tussen de molen en de nieuwe moskee wordt als onderdeel van het ontwikkelgebied Achter de Molen gerealiseerd. Het middendeel bestaat uit ROC City en

Ontsluiting en parkeren De laan is vooral bedoeld voor langzaam verkeer. De auto is te gast.

Kerkelanden Centrum. De staart valt samen met het buurtpark, symbool voor de vernieuwing van Naar

Vernieuwd station Wagenloods 2.0

‘t Eilandje. Op de tekening staat de 80 meter lange wagenloods die hier vroeger stond. Die geeft een indruk van de maat en schaal van de plek. En van wat er hier allemaal mogelijk is.

40

41

Stadsproject Kanaalpark Natuur, klimaatadaptatie en recreatie middenin de stad Bij ambitieuze verstedelijking hoort ambitieuze

en het Kanaal Almelo-Nordhorn. Het ontwikkelgebied

vergroening. Door slimme keuzes in de openbare

Westerdok is het centrum van het Kanaalpark. Hier

ruimte en de verkeersstructuur kunnen we bestaande

worden de oevers vergroend. De verbindingen naar de

verharding vervangen door groen, waterberging en

omgeving verbeterd. De vaarverbindingen voor sloepjes

verblijfsplekken. Zo ontstaat het Kanaalpark. Een park

en andere kleine vaart zoveel mogelijk hersteld. Ligt een

met spelende kinderen op het Indiëstrand. Met trotse

bestaand of nieuw gebouw aan het water, dan krijgt

bootjesbezitters die in de jachthaven afmeren. Met

de begane grond zoveel mogelijk een publieksgerichte

vrijwilligers die de praam onderhouden. Met winkelend

invulling. Dat geldt zeker voor de locatie Welkoop en het

publiek dat aan het water van een drankje geniet. En met

naastgelegen kantoorpand die samen een geweldige

de kunstliefhebbers die over de kunstkade slenteren.

plek voor Almeloërs en toeristen vormen.

66

Het Kanaalpark is een nieuwe naam voor alle groene en sportieve initiatieven op en rond het samenvloeien (of: ‘confluence’) van het Kanaal Almelo-de Haandrik

menukaart Kanaalpark N

Wonen en functiemix

oost-westverbinding naar Kerkelanden Centrum die

Woon je nu of in de toekomst in Westerdok, dan

onderdeel van de Intercityknoop is.

woon je middenin het Kanaalpark met alle sportieve Waterstraatjes

mogelijkheden van dien. De invulling van de begane grond (‘plint’) langs Haven Noordzijde en De Grenzen luistert nauw. Die krijgt voor het grootste deel een publieksgerichte functie, passend bij het recreatieve karakter van het gebied. Dat geldt ook voor de begane grond van de huidige rechtbank die, in haar huidige of

Bevaarbaar maken

nieuwe vorm, een publieksgerichte invulling krijgt. Met Levendige plint

Publieksfuncties Vergroenen oevers

Dimence wordt overlegd of hun gebouw zich op de hoek Haven-De Grenzen meer kan openen. Stedenbouwkundig raamwerk De duikers in het Kanaal van Almelo naar Nordhorn worden vervangen door een duiker of, bij voorkeur,

Extra verbindingen

brug met voldoende doorvaarthoogte. De Egbert Gorterbrug wordt op termijn beweegbaar (waarvoor die ontworpen is). Een nieuwe fietsbrug in het verlengde

Bouwhoogte Het Kanaalpark voegt zich naar de bouwhoogtes in de aangrenzende ontwikkelgebieden, inclusief die in Indië. Groen en duurzaam Westerdok wordt stapsgewijs getransformeerd naar een stedelijk gebied. Randvoorwaardelijk hierbij is de vergroening van het Kanaalpark om zo een gezonde, klimaatadaptieve woon-, werk- en leefomgeving te realiseren. Een omgeving waarin bewoners het groen kunnen ervaren, kinderen kunnen spelen, het regenwater kan worden gezuiverd en waar bewoners samen met bezoekers kunnen genieten. Ontsluiting en parkeren De waterkant is vooral bedoeld voor verblijf en langzaam verkeer. De auto is hooguit te gast.

van de Van Wulfften Palthestraat maakt de cirkel rond de kern van het Kanaalpark rond. Die sluit aan op de extra 42

43

ontwikkelgebied Westerdok

Korte termijn 2023-2025

Jong, actief en internationaal georiënteerd

Uitwerken stedenbouwkundig plan door coalitie Westerdok Uitwerken inrichtingsplan openbare ruimte Uitwerken verwervingsstrategie Opstellen omgevingsplan Realisatie nieuwe rechtbank en uitbreiding Campus Dreesz Stationsplein Middellange en lange termijn 2026-2035 Realisatie gemengd woon-werk programma

ontwikkelgebied Achter de Molen

Korte termijn 2023-2025

Gezellig en compact met zelf- en samenbouw Uitwerken stedenbouwkundig plan op basis van diverse initiatieven Uitwerken inrichtingsplan openbare ruimte Opstellen omgevingsplan Realisatie nieuwe moskee Middellange en lange termijn 2026-2035 Realisatie gemengd woon-werk programma

ONTWIKKELSTRATEGIE

Planning ontwikkelgebieden & stadsprojecten 2023-2035

Samen aan de slag Almelo Centraal staat voor een levendig, gevarieerd en gezond stuk stad dat talent aanspreekt en de stad als geheel meer in balans brengt. Deze Ontwikkelvisie is ambitieus en realistisch als bewoners, ondernemers, maatschappelijke partners, investeerders en overheid samenwerken. De gemeente kiest haar rol zorgvuldig: van aanjagen en faciliteren tot co-productie en regisseren. Almelo Centraal maken we samen

houden met regionale, provinciale en landelijke

Almelo heeft lef en gaat graag de samenwerking aan

afspraken. Zo realiseren we in Almelo Centraal een stuk

met haar inwoners en partners om Almelo Centraal

van de woondeal tussen Rijk, provincie en gemeente.

ontwikkelgebied Kerkelanden

Korte termijn 2023-2025

De vijf buurtjes van Kerkelanden

Opstellen vernieuwingsplan Kerkelanden Centrum

verder te ontwikkelen. Deze Ontwikkelvisie is via een

Maar de wereld verandert snel; wij hechten dan ook aan

Opstellen vernieuwingsplan Naar ‘t Eilandje

intensief traject van samenwerking tot stand gekomen.

maatwerk per deelgebied, zodat we flexibel in kunnen

Realisatie uitbreiding ROC met ca. 20 nieuwe appartementen

Naast input uit inloopbijeenkomsten, stadswandelingen,

spelen op kansen die zich onverwacht voordoen. Wij

Realisatie plan Thorbecke met ca. 100 nieuwe woningen

een expertconferentie en het Kort & Krachtig Festival,

doen dat met vertrouwde en nieuwe partners, waarmee

Realisatie ca. 20 nieuwe huurwoningen door Beter Wonen

was de rode draad in de manier van werken een

we samen investeren in Almelo Centraal.

Middellange termijn en lange termijn 2026-2035

tweewekelijks atelier waar iedereen welkom was. Hier zijn samen plannen gemaakt met bewoners,

Faciliteren

gemeenteambtenaren, ondernemers en ontwikkelaars.

De gemeente kiest vaak voor een faciliterende rol. Dit

Maar nu de Ontwikkelvisie af is, houdt het niet op.

betekent dat de gemeente andere partijen in staat stelt

Samenwerken blijft de basis om een aantrekkelijk

om een ontwikkeling ter hand te nemen. De gemeente

gebied te realiseren. Door de samenwerking te zoeken

stimuleert dan samenwerking, ruimt bureaucratische

en continu in gesprek te zijn en blijven met inwoners,

blokkades op en denkt mee over financiering. Een

ondernemers, culturele instellingen, eigenaren,

voorbeeld hiervan is het begeleiden van initiatiefnemers

Middellange en lange termijn 2026-2035

ontwikkelaars en initiatiefnemers zorgen we ervoor

in Achter de Molen. Initiatiefnemers zijn in de lead en

Start realisatie van onderdelen Intercityknoop

dat de ontwikkeling van Almelo Centraal daadwerkelijk

de gemeente ondersteunt en faciliteert waar mogelijk.

stadsproject Laan van De Hoop

Korte termijn 2023-2025

plaatsvindt, ook als keuzes voor het algemeen belang

Ook zorgt de gemeente voor afstemming zodat alle

Kralensnoer met maatschappelijke impact

Invullen programma Laan van De Hoop

om een compromis vragen. Per deelgebied zal dan

initiatieven samen leiden tot een aantrekkelijke wijk om

ook een aanpak op maat worden uitgewerkt, waarbij

te wonen en werken.

Uitvoeren vernieuwingsplannen stadsproject Intercityknoop Almelo

Korte termijn 2023-2025

Stad, openbare ruimte en multimodaliteit

Uitvoeren integrale studie Intercityknoop en extra oost-westverbinding met Rijk, provincie, gemeente, ProRail, NS en vervoerders Opstellen realisatiestrategie en financieringsplan Intercityknoop met Rijk, provincie, gemeente en spoorse partijen

Afstemmen met gebiedsontwikkeling Achter de Molen en Kerkelanden Middellange en lange termijn 2026-2035 Realisatie als onderdeel Achter de Molen en Kerkelanden

instrumenten zoals een doorlopend werkatelier en laagdrempelige inloopbijeenkomsten worden ingezet.

Samenwerken De gemeente treedt ook op als samenwerkingspartner

stadsproject Kanaalpark

Korte termijn 2023-2025

Rol van de gemeente

van marktpartijen. Dan participeert de gemeente in

Natuur, klimaatadaptatie en recreatie

Uitwerken inrichtings- en financieringsplan Kanaalpark

De gemeente kiest haar rol zorgvuldig, om het

de planvorming en investeert zelf ook in gebieden.

Middellange termijn 2026-2030

ontwikkelproces zoveel mogelijk een gezamenlijk

Voorbeeld hiervan is de transformatie van Westerdok.

Realisatie eerste fase(s) Kanaalpark

proces te laten zijn. Hierbij kan de gemeente faciliteren,

Deze transformatie wordt aangestuurd vanuit een

samenwerken of regisseren. Waarbij we rekening

coalitie van ontwikkelaars en de gemeente. Waarbij de

middenin de stad

44

45

Processtappen ontwikkeling Almelo Centraal Initiatieffase

Definitiefase 2e helft 2023

WESTERDOK

ontwikkelaars investeren in vastgoedontwikkeling en

initiatieven prioriteit gegeven kan worden. Vaste leden

de gemeente samen met de ontwikkelaars investeert in

van het Strategisch Team zijn de ontwikkelmanager,

verwerving van vastgoed, sloop en bouw- en woonrijp

stedenbouwkundige en planeconoom. Andere disciplines

maken.

sluiten afhankelijk van het initiatief aan.

Regisseren

De initiatieven worden gewogen aan de hand van de

In sommige gevallen staat de gemeente zelf aan de

volgende criteria:

lat, zowel op het gebied van beleid, planvorming als financiering. De gemeente is dan de initiatiefnemer en regisseur en bepaalt de speelruimte voor andere partijen die onderdelen van de opgave voor hun rekening nemen. Het belangrijkste voorbeeld van de regierol van de gemeente is de ontwikkeling van het Kanaalpark, één van de drie stadsprojecten in deze Ontwikkelvisie. De gemeente zet vol in op de realisatie hiervan, waarbij onder andere werk gemaakt wordt van meer ruimte voor voetgangers en fiets, klimaatadaptieve maatregelen en het creëren van een aantrekkelijke recreatieve route voor Almeloërs en bezoekers van buiten. Bij het uitwerken van het Kanaalpark wordt nadrukkelijk de samenwerking gezocht met diverse partijen in de stad en Rijk, provincie en waterschap.

Kernwaarden

3.

Ontwikkelprincipes

4.

Ontwikkelkader

5.

Ontwikkelstrategie

des te meer prioriteit het initiatief of project krijgt. Bijdrage aan de drie kernwaarden van Almelo Centraal Om het centrale ontwikkelconcept Almelo Centraal te realiseren, wordt deze benaderd vanuit drie kernwaarden: Intens, Divers en Grenzeloos. Iedere

verloren worden, is een zestal criteria opgesteld. Aan de hand van deze criteria worden nieuwe projecten en initiatieven door het Strategisch Team Almelo Centraal gewogen en wordt het college geadviseerd aan welke 46

→

Stedenbouwkundig Plan

door coalitie Westerdok

Samenwerkingsovereenkomsten

op basis van diverse initiatieven Samenwerkingsovereenkomsten

→ → → →

→ →

Omgevingsplan Anterieure overeenkomsten

Omgevingsplan Anterieure overeenkomsten

Vernieuwingsplan Kerkelanden Centrum

met Beter Wonen, bewoners en particuliere eigenaren

Vernieuwingsplan Naar ‘t Eilandje

met Beter Wonen, bewoners en particuliere eigenaren

Integrale studie Intercityknoop en extra oost-westverbinding

met de Rijk, provincie, ProRail, NS en vervoerders

Invullen programma Laan van De Hoop met maatschappelijke en culturele partners

Inrichtings- en financieringsplan Kanaalpark

met de Rijk, provincie, waterschap en recreatieondernemers

ontwikkelprincipes. Hoe meer een project of initiatief de kernwaarden en onderliggende principes ondersteunt, deste meer prioriteit het project of initiatief krijgt.

Ontwikkelvisie, krijgen een hogere prioriteit. Versterken van de sociale samenhang Ruimtelijke projecten dienen niet alleen woon- en commerciële doelen. Wanneer initiatieven ook een sociaal doel of project dienen, krijgen deze een hogere prioriteit.

verschillende wijken. Projecten en investeringen worden

Haalbaarheid

gedaan in verschillende deelgebieden van Almelo

De maatschappelijke en financiële haalbaarheid van

Centraal. Soms hebben investeringen een impact op

projecten, maar ook de impact op de korte termijn is van

alleen het deelgebied zelf, bijvoorbeeld de realisatie

belang voor de prioritering. Juist ook tijdelijke projecten

van nieuwe woningen aan de Thorbeckelaan. Soms

gericht op de openbare ruimte en vastgoed, worden

hebben investeringen ook deelgebied overstijgende

gezien als een belangrijke component van de uitvoering.

effecten, zoals bij de realisatie van het Kanaalpark

Bij haalbaarheid op korte termijn krijgt het project of

dat vanuit de Sluiskade en plezierhaven doorloopt

initiatief dan ook een hogere prioriteit.

tot in de binnenstad. Wanneer er sprake is van zo’n Almelo Centraal en de drie kernwaarden niet uit het oog

Stedenbouwkundig Plan

kernwaarde is opgebouwd uit verschillende

van de onderlinge relaties en verbindingen tussen

Om ervoor te zorgen dat het centrale ontwikkelconcept

→

Divers

bijdraagt aan het realiseren van het ontwikkelconcept,

stadsprojecten. Meer sturend met een menukaart voor

als inwoners, ondernemers en andere stakeholders.

2.

Grenzeloos

gebiedsgericht te gaan werken is het versterken

nieuwe ideeën en initiatieven vanuit zowel de gemeente

Ontwikkelconcept

verschillende facetten. Hoe meer een initiatief of project

jaar richting aan voor de drie deelgebieden en drie

Ook vinden we het belangrijk dat er ruimte is voor

1.

Een belangrijke aanleiding voor de gemeente om

en flexibel om te gaan met onvoorziene ontwikkelingen.

Intentieovereenkomsten

ALMELO CENTRAAL

opgesteld om een aantrekkelijk gebied te realiseren, in

De Ontwikkelvisie geeft voor de komende tien

niet in beton gegoten. De visie biedt ruimte om adaptief

Startnotitie

Intens

Almelo investeert in prioritaire gebiedsontwikkelingen.

Laan van de Hoop. Deze Ontwikkelvisie is nadrukkelijk

Ontwikkelvisie Spoorzone Almelo

ACHTER DE MOLEN

Voor de Ontwikkelvisie is een centraal ontwikkelconcept

Ruimte voor ideeën en initiatieven

verkennend voor Kerkelanden, de Intercityknoop en de

Intentieovereenkomsten

Bijdrage aan de impact op het centrale ontwikkelconcept

Gebiedsoverstijgende bijdrage

Westerdok, Achter de Molen en het Kanaalpark. En meer

Startnotitie

Ontwerpfase Medio 2023- medio 2025

gebiedsoverstijgend effect, stijgt de prioriteit van het

Instrumenten

project of initiatief.

In de uitvoering van de Ontwikkelvisie heeft de

Momentum en dynamiek Projecten en initiatieven die aanhaken bij publieke investeringen die reeds gedaan zijn of meeliften op private initiatieven en investeringen die passen bij de

gemeente verschillende instrumenten tot haar beschikking die zullen worden ingezet.

1. Planologische instrumenten zoals Omgevingsplan & Routekaart gebiedsontwikkeling Het vigerende omgevingsplan biedt niet genoeg ruimte voor alle nieuwe functies en initiatieven. Dit geldt voor alle deelgebieden. Via een proces van gebiedsontwikkeling zal dan ook toegewerkt worden naar nieuwe omgevingsplannen. Hierbij komt ook een proces van contractering bij marktpartijen kijken. Tezamen noemen wij dit een routekaart gebiedsontwikkeling. Vanuit het programmaplan Stedelijke Ontwikkeling is er de ambitie om deze routekaart in samenwerking met marktpartijen te ontwikkelen. Deze routekaart weerspiegelt de afspraken en spelregels tussen markt en overheid in het samenwerken aan complexe binnenstedelijke opgaven en geeft richting aan het proces van gebiedsontwikkeling. Hierboven is een beknopte samenvatting van een dergelijke routekaart opgenomen. Het wijzigen van het omgevingsplan is het sluitstuk van een zorgvuldig doorlopen proces en daarmee de vertaling van 47

gemaakte keuzes en overeenkomsten. Het proces

de mobiliteitsvisie en de klimaatadaptiestrategie. We

zichtbaar in de stad. Vanuit de gedachte van placemaking

van gebiedsontwikkeling zal bij de uitvoering van

zien namelijk dat de ontwikkeling van aantrekkelijke

wordt in de tussentijd ook ruimte gereserveerd om

In het kader van deze Ontwikkelvisie zijn financiële

deze Ontwikkelvisie verrijkt worden met diverse

en leefbare binnenstedelijke gebieden vraagt om

activiteiten te ontplooien die de aantrekkingskracht

doorrekeningen van de verschillende deelgebieden en

participatietrajecten. Op deze manier kunnen Almeloërs,

nieuwe perspectieven op de openbare ruimte,

van Almelo Centraal vergroten. Door activiteiten

stadsprojecten gemaakt. Duidelijk is dat binnenstedelijke

ondernemers, woningcorporaties, ontwikkelaars en

vastgoedontwikkelingen en mobiliteitsoplossingen.

te stimuleren die het toekomstig gebruik zichtbaar

transformatie tekorten in de grondexploitatie oplevert.

maken, stijgt de aantrekkelijkheid van het gebied en

De oorzaak van deze tekorten zit meestal in het feit dat

4. Grondbeleidsstrategie

worden investeringen van andere partijen uitgelokt.

bestaand vastgoed gesloopt of aangepast moet worden

2. Kwaliteitsborging

Grondbeleid is een middel om ruimtelijke doelstellingen

Tegelijkertijd kan overlast van bouwactiviteiten verderop

alvorens nieuwe functies gerealiseerd kunnen worden.

De Ontwikkelvisie gaat werken als een onderlinge

te realiseren. Via grondbeleid kan de gemeente sturen

in het proces met placemaking worden verzacht.

Hierbij zijn de kosten van aanpassing groter dan de

waarborg van en voor alle stakeholders in de

op de ontwikkelingen in de leefomgeving. Dit vormt

Goede placemaking vraagt om investeringen, die

financiële opbrengsten van de gebiedsontwikkeling. Aan

deelgebieden. De ambities van de Ontwikkelvisie

een middel om de lokale doelstellingen te halen

apart moeten worden gefinancierd. Bij de behandeling

de andere kant zijn de deelgebieden en stadsprojecten

zijn vertaald in een centraal ontwikkelconcept dat

op bijvoorbeeld het gebied van wonen, groen en

van voorbereidingskredieten voor de verschillende

kansrijk voor investeringen van Rijk, provincie en

is gebaseerd op de drie kernwaarden Intens, Divers

duurzaamheid. Er zijn globaal genomen twee strategieën

deelgebieden zal dan ook geld worden gevraagd

marktpartijen. In Westerdok is dit al zichtbaar met een

en Grenzeloos. Op niveau van de drie deelgebieden

die de gemeente kan kiezen:

voor placemaking. Idealiter wordt het geld ingezet in

Rijksbijdrage van 4,5 miljoen euro. Voor Westerdok en

samenwerking met ontwikkelaars en Almelose partijen.

Achter de Molen geldt dan ook dat deze deelgebieden

Daar waar private partijen het voortouw nemen in de

haalbaar te maken zijn met verdere bijdragen van Rijk,

financiering van placemaking, wordt eerder een bijdrage

provincie, marktpartijen en de gemeente (Reserve

geleverd vanuit de gemeente.

Stadsontwikkeling). Voor het verder ontwikkelen van de

andere betrokkenen ook per stap meedenken en -doen.

is een flinke aanzet richting de uitvoering gegeven. Voor Westerdok en Achter de Molen kunnen op basis van de menukaarten uit het ontwikkelkader stedenbouwkundige plannen op worden gesteld. Voor Kerkelanden geldt dat de menukaart vertaald gaat worden in een vernieuwingsplan voor de deelgebieden Kerkelanden Centrum en Naar ‘t Eilandje. De overall kwaliteit wordt bewaakt door het ‘Kwaliteitsteam Almelo Centraal’. Het kwaliteitsteam staat onder leiding staat van de ontwikkelmanager en bestaat minimaal uit een onafhankelijke

Actief grondbeleid Bij actief grondbeleid neemt de gemeente de touwtjes in eigen handen. De gemeente koopt de grond, maakt deze bouw- en woonrijp en verkoopt vervolgens de grond. Faciliterend grondbeleid Bij faciliterend grondbeleid heeft de gemeente een passievere rol. Initiatiefnemers nemen het heft in eigen handen. De gemeente legt de openbare werken aan waarvan de kosten worden verhaald op de initiatiefnemers.

Intercityknoop en Kerkelanden zal nader onderzoek naar Gefaseerde publiek-private investeringen

de financiële implicaties gedaan moeten worden. Dit

Almelo Centraal, waar naast 1.000 nieuwe woningen

onderzoek zal hand in hand gaan met een lobby om op

ook wordt gewerkt aan de vernieuwing van de

de Rijksagenda voor OV-knooppunten te komen.

Intercityknoop, vraagt om continue investeringen. In de verschillende deelgebieden wordt de ambitie nagestreefd om de kwaliteit en leefbaarheid te verhogen. Daarbij zijn het mobiliteitssysteem, de

De gemeente onderzoekt per ontwikkeling wat de beste

energievoorziening en het groen randvoorwaardelijk

ruimtelijke kwaliteitsbewaking van, en samenhang

strategie is, actief of faciliterend.

voor het verdichten van de stad met woningen, werk- en

tussen, bouwplannen. En anderzijds adviseert en

De afgelopen jaren kende Almelo weinig actief

stimuleert het team de proceskwaliteit en samenwerking

grondbeleid voor binnenstedelijke transformatie. Om

met Rijk, provincie en andere partners.

tempo te krijgen in de verschillende deelgebieden,

de spoorsector. Het team adviseert enerzijds over de

ontwikkelstrategie, inzet van instrumenten, financiële strategie en rol van de gemeente samengevat.

Situationeel grondbeleid

stedenbouwkundige/architect en een oud topman uit

Afsluitend wordt hieronder per deelgebied de

recreatieve functies. Er is sprake van een gezamenlijke opgave die vraagt om een brede (publiek-private) financiële aanpak.

en te kunnen sturen op de gewenste kwaliteit van de 3. Beleidsontwikkeling

ontwikkeling, zal er in lijn met de Uitvoeringsagenda

In het kader van de Uitvoeringsagenda

Stedelijke Ontwikkeling situationeel gekozen worden

Stadsontwikkeling heeft de gemeente het initiatief

voor actief grondbeleid. Verderop wordt dit per

genomen om deze Ontwikkelvisie Almelo Centraal op te

deelgebied uitgewerkt.

Westerdok en Achter de Molen start realisatie: 2026

stellen. Daarbij bouwt de Ontwikkelvisie voort op ingezet beleid zoals de omgevingsvisie voor de ideale gemeente

Placemaking

Almelo 2020-2040, de Mobiliteitsvisie Almelo op weg

Placemaking legt de verbinding tussen de

naar 2030 en de samenwerkingsagenda Almelo’s water

gebiedsontwikkelingen, de openbare ruimte en

beweegt. Andersom geeft deze Ontwikkelvisie ook input

haar gebruikers. Projecten en initiatieven hebben

voor het updaten van bijvoorbeeld de omgevingsvisie,

voorbereidingstijd nodig en zijn pas na (enkele) jaren

48

49

ontwikkelgebied Westerdok Jong, actief en internationaal georiënteerd

stadsproject Intercityknoop Almelo Stad, openbare ruimte en multimodaliteit

Ontwikkelstrategie

Financiële strategie

Ontwikkelstrategie

Financiële strategie

Planmatige gebiedsontwikkeling: ‘Het beste plan

Transformeren geeft tekorten

Integraal uitwerken Intercityknoop

Actieagenda OV-Knooppunten

voor Almelo zonder eigendomsgrenzen’

Rijksversnellingsgelden 280 woningen

Opstellen realisatiestrategie en financieringsplan

MIRT

Coalitie van ontwikkelaars, woningbouwcorporaties

Kansrijk voor aanvullende financiering Rijk,

& gemeente

provincie, Ontwikkelaars & inzet gemeentelijke Reserve Stadsontwikkeling

Instrumenten

Rol van de Gemeente Almelo

Instrumenten

Rol van de Gemeente Almelo

Actief grondbeleid

Samenwerken

Lobby

Samenwerken met Rijk, ProRail, NS en vervoerders

Routekaart gebiedsontwikkeling Stimuleren tijdelijk gebruik leegstaande panden ontwikkelgebied Achter de Molen Gezellig en compact met zelf- en samenbouw

stadsproject Laan van De Hoop Kralensnoer met maatschappelijke impact

Ontwikkelstrategie

Financiële strategie

Ontwikkelstrategie

Financiële strategie

Organische gebiedsontwikkeling

Kansrijk voor aanvullende financiering Rijk,

Uitwerking en realisatie gekoppeld aan

Lobby voor bijdragen sociaal, klimaatadaptatie e.d.

Mix van private initiatieven en actief grondbeleid

provincie, Ontwikkelaars & inzet gemeentelijke

gebiedsontwikkeling Achter de Molen en

(Laan van De Hoop)

Reserve Stadsontwikkeling

Kerkelanden

Instrumenten

Rol van de Gemeente Almelo

Instrumenten

Rol van de Gemeente Almelo

Situationeel grondbeleid (realisatie Laan van de

Faciliteren

Planologisch mogelijk maken van maatschappelijke

Regie

Hoop)

functies langs Laan van de Hoop

Routekaart gebiedsontwikkeling Stimuleren tijdelijk gebruik leegstaande panden ontwikkelgebied Kerkelanden De vijf buurtjes van Kerkelanden

stadsproject Kanaalpark Natuur, klimaatadaptatie en recreatie middenin de stad

Ontwikkelstrategie

Financiële strategie

Ontwikkelstrategie

Financiële strategie

Focus aanbrengen

Ruimtelijke en sociale investeringen bundelen

Uitwerking en realisatie gekoppeld aan

Lobby voor Rijks- en provinciale bijdragen op gebied

Kerkelanden Centrum

Kansrijk voor Rijksbijdrage. Mogelijk inzet

gebiedsontwikkelingen Westerdok en Stadskade en

van biodiversiteit, klimaatadaptatie e.d.

Naar ’t Eilandje

gemeentelijke Reserve Stadsontwikkeling.

de doelen uit het Programma Almelo Waterstad

Inzet middelen Almelo Waterstad en Integraal Groot Onderhouds Programma (IGOP) Nota Kapitaal Goederen (NKG)

Instrumenten

Rol van de Gemeente Almelo

Instrumenten

Rol van de Gemeente Almelo

Situationeel grondbeleid

Samenwerken

Uitwerken inrichtings- en financieringsplan

Regie

Handhaving bij overlast

Kerkelanden Centrum - regie gemeente Naar ‘t Eilandje - regie Beter Wonen

50

51

‘Spoorzone Almelo ligt centraal in de stad. Middenin het gebied vind je het intercitystation, één van de belangrijkste knooppunten in het spoornetwerk van OostNederland. �et station wordt het middelpunt van een intens, divers en grenzeloos stuk stad dat verbindt en waar een groot deel van onze woningbouwopgave gerealiseerd wordt.’