3.2 Notulen raadsvergadering 11 november 2021 (vervolg geschorste vergadering 9 november 2021) (getekend).pdf

De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! We waren bij de F35, verwerkt in de Nota kapitaalgoederen. De planning en de tracés zijn met uw raad besproken in een politiek beraad. Vorig jaar is het fietspad Wierdensestraat, Mosterdpot, Aalderinkssingel gerealiseerd, bij de voorzitter in de achtertuin, zal ik maar zeggen. En dit jaar hebben we de subsidie ontvangen voor het gedeelte Aalderinkssingel/Nieuwstraat. Dat traject is opgedeeld in drie fases. Fase 1 is de Aalderinkssingel tot de Egbert ten Catelaan. Die is nu afgerond of staat op het punt afgerond te worden. Fase 2 gaat langs beschermd stadsgezicht Wierdensestraat. Daar loopt op dit moment een participatietraject. Er is wat meer tijd voor nodig om dat goed te doorlopen. En fase 3 is het stuk ROC tot en met de Nieuwstraat. Het bestek is in voorbereiding en wordt in het voorjaar aangeleverd. We gaan volgend jaar door met het aanvragen van subsidie voor het tracé naar Borne. Dat hangt nauw samen met de definitieve keuze voorde R 2107039

16

Vloedbeltverbinding. Ik kom er later in mijn verhaal richting CDA-fractie nog op terug. Dat gaat dus goed. De heer TEEUW (Christenunie): Voorzitter! Dank voorde aandacht voorde F35. De wethouder noemt terecht de twee knelpunten, de Wierdensestraat en rond De Riet. Mijn vraag betreft vooral de Kolthofsingel richting Aadorp. Als ik de begroting goed lees, zie ik voor De Riet € 5 miljoen staan. Dat kan ik plaatsen. Maar ik zie maar € 1 miljoen staan voor het hele stuk Kolthofsingel richting Aadorp, terwijl het gemiddeld volgens mij over € 1 miljoen per kilometer gaat en hier een groot knelpunt ligt. De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Onze bijdrage is berekend op een bijdrage van 80%van de provincie. Dat betekent dat als wij € 1 miljoen opschrijven, de provincie er € 4 miljoen bij doet. Het tracé naar Borne is lang, maar is ook kostbaar, omdat er op papier een paar overgangen inzitten. We moeten nog kijken hoe dat in de praktijk uitpakt. In het kader van de zero-emissie stadslogistiek worden stappen gezet, zeg ik tegen de heren Buitenweg en Teeuw, maar bottom-up in plaats van top-down. Die top-down-benadering hanteert Enschede. Daarvoor hebben Hengelo en Almelo niet gekozen, omdat erin de stadslogistiek enorme ontwikkelingen gaande zijn om die zero-emissie op een goede manier te bereiken.

Almelo en Hengelo hebben een andere centrumfunctie dan Enschede, dus daarin zijn andere keuzes gemaakt. Wij hebben in dat opzicht nauwe contacten met het bedrijfsleven over de mogelijkheden, maar vooral ook de onmogelijkheden op dat vlaken hoe we die het hoofd bieden. De aanpak van bijstandsfraude heeft, net zoals alle andere vormen van fraude, prioriteit. Niet omdat onze sociale recherche dat zo plezierig vindt, maar vooral omdat het nodig is om de solidariteit inzake ons socialezekerheidsstelsel te borgen. De motie van de fracties van CDA en Lokaal Almelo Samen inzake de € 1.200 vrijstelling voor giften kunnen wij van een positief advies voorzien. In dit verband wordt in de beeldvorming elders, bijvoorbeeld in de Tweede Kamer, de casus Wijdemeren opgevoerd. Het college hecht er waarde aan te melden dat die casus van een heel andere orde is. Het oordeel van de rechtbank is klip en klaar, de gemeente Wijdemeren heeft hier terecht gehandeld. We snappen dat u zegt dat u over een paar gegeven boodschappen niet moeilijk gaat doen en hier grenzen aan stelt. Maar de casus Wijdemeren was weer het andere uiterste. Je kunt je echt afvragen of betrokkene terecht recht had op een uitkering. Bij het uitvoeren van de motie en het opstellen van beleidsregels gaan we goed kijken naar een helder toetsingscriterium voor onze uitvoering.

Mevrouw TEN SELDAM (CDA): Voorzitter! Wij blijven ver weg van de betreffende casus: daar gaat het ons ook niet om. Het gaat ons erom dat de vrijstelling verschilt per gemeente. Wij anticiperen feitelijk op wat er komt, want er is een motie aangenomen en er is een initiatiefvoorstel neergelegd in de Tweede Kamer namens partijen. AI we een kabinet hadden gehad, was die motie misschien al beleid geworden. Het gaat ons erom dat onze inwoners die gebruik moeten maken van de bijstand niet langer hoeven te wachten op de mogelijke verruiming tot maximaal € 1.200 per jaar, dus niet verdeeld in stukjes. Niet meeren niet minder. De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Nogmaals, we hebben die motie van een positief advies voorzien. De heer BETE (Lijst fete): Voorzitter! Het aantal tegenstrijdigheden wordt alleen maar groter als de wethouder zijn werk hier voortzet. We hebben drie jaar geleden onder zijn leiding de langdurigheidstoeslag afgeschaft, niet om te bezuinigen, maar omdat dit zou motiveren om een aantal bijstandsgerechtigden uit de bijstand te halen. Ik ben heel erg blij dat de wethouder de motie van mevrouw Ten Seldam steunt. Dat doe ik ook.

Maar ziet de wethouder de tegenstrijdigheden in zijn beantwoording? Aan de ene kant vindt hij dat elke cent minder motiverend is om uit de bijstand te komen, aan de andere kant staat hij ervoor open dat de bijstandsgerechtigden een gift tot € 1.200 krijgen. Dus ieder ander mag de bijstandsgerechtigde geld geven, behalve wij, Is dat zijn reactie?

R 2107039

17

De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Er zit geen tegenstrijdigheid in. Deze raad heeft volgens mij in de vorige bestuursperiode een taakstellend minimabeleid vastgesteld van € 4,8 miljoen waaraan geen uitvoering is gegeven door het college destijds. Dat heeft dit college wel gedaan en daar keuzes in gemaakt. Dat zijn niet altijd leuke keuzes geweest, zeg ik ook en deel ik met de heer fete. Maar die keuzes waren wel noodzakelijk. In dat opzicht zit daarin geen tegenstrijdigheid. De heer BETE (Lijst Cete): Dat is de vraag niet. De wethouder had het niet over de taakstelling, maar hij zei: als we de langdurigheidstoeslag verminderen naar het huidige niveau zou dat motiverend werken en het aantal bijstandsgerechtigden verminderen. Hij heeft zo'n beetje alles erbij gehaald, dit ook. Wat is daarop zijn antwoord? De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Dat is inderdaad een inhoudelijke afweging geweest ten opzichte van andere mogelijkheden om te bezuinigen in datzelfde minimabeleid. Daarbij hebben we ervoor gekozen dat we de jeugd alle kansen willen geven om zich te ontwikkelen. Jongeren kunnen niets doen aan de situatie waarin ze verzeild zijn geraakt. Daarom zeggen we ook dat we liever deze maatregel nemen; overigens is die drie jaar geleden genomen, dus ik verbaas me een beetje dat dit in dit debat oppopt als mogelijke tegenstrijdigheid.

Er is geen sprake van een tegenstrijdigheid. Uw raad heeft kaders gesteld en het college heeft voorstellen gedaan en die zijn in de raad geaccordeerd door een meerderheid. Die voeren we dan uit. De heer CETE (Lijst Cete): Voorzitter! De wethouder heeft die link gelegd tijdens het verdedigen van het voorstel. Het verlagen van de langdurigheidstoeslag zou direct effect hebben op het aantal bijstandsgerechtigden. Ik ben blij. Ontkent hij dit nu keihard? Is dat zijn antwoord? De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Het college gaat over zijn eigen antwoorden. In de argumentatie voor dat raadsvoorstel is dit argument genoemd. Maar dan moeten we de exacte woorden van het raadsvoorstel gaan volgen. Prima, hartstikke mooi. Uiteindelijk is dit de keuze geweest van het college om te voldoen aan de opdracht die de raad aan het college heeft gesteld: voldoe aan het taakstellend minimabeleid van € 4,8 miljoen. Dus maken we keuzes en kiezen wij in dit opzicht voor de jeugd. De beïnvloedbaarheid van het minimabeleid is beperkt. Dus draaien we aan knoppen die we hebben voorgelegd aan uw raad. Bewindvoering is wat dat betreft ongrijpbaarder. Daarin hebben we keuzes gemaakt, en dat ware harde keuzes. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Voorzitter! Ik lijk blij te kunnen zijn met wat de wethouder aangeeft: steun voor het voorstel van de CDA-fractie om die vrijstelling van giften te realiseren.

Is dat gebaseerd op het feit dat de wethouder onderkent dat het inkomen van uitkeringsgerechtigden te laag is? En is hij voorstander van-het verruimen van de bijverdienmogelijkheden? Want dat zou met name hem moeten aanspreken, omdat het mensen motiveert om te gaan werken. De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Over het bijverdienmodel is de discussie afgelopen dinsdag gevoerd en is er landelijk gemonitord wat daarvan de effecten zijn. Leidt dat uiteindelijk tot het vaker aan het werk krijgen van mensen? Dat is niet het geval. Dat is allemaal wetenschappelijk onderzocht en er is in dat opzicht geen causale relatie. En over het levensonderhoud... Kijk, wij bedrijven hier in de gemeenteraad van Almelo, uw raad en wij als college, geen inkomenspolitiek. Wij gaan niet over de vraag of de bijstandsnorm voldoende is om in het levensonderhoud te voorzien. We moeten uiteindelijk een wet uitvoeren, de Participatiewet. Daarin zit een inlichtingenplicht. Je wilt geen situatie krijgen dat mensen op een verjaardag een paar cadeautjes krijgen en die moeten aangeven. De motie ziet erop — ik zie mevrouw Ten Seldam knikken — om dat soort lulligheden in de uitvoering van de wet weg te nemen. De heer WIERTZ (D66): Voorzitter! Volgens mij gaat er iets niet goed. De wethouder noemt boodschappen in het kader van giften. Maar volgens mij zijn boodschappen helemaal R 2107039

18

geen giftin de zin van de Participatiewet. Dus kunnen ze ook nooit onder die € 1.200 vallen. Volgens mij is dit in de casus van Wijdemeren expliciet geoordeeld. Die giften zien dus op geld of op dure cadeaus. De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Volgens mij niet. In de casus Wijdemeren was sprake van structurele steun in het levensonderhoud van de betreffende persoon en werd door de rechtbank geoordeeld - eerst door de gemeente - dat er daardoor bestedingsruimte ontstond op het terrein waarvoor de bijstand wordt aangewend. En dat was nadrukkelijk niet de bedoeling. De heer WIERTZ (D66): Ik kom er in tweede termijn op terug. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Voorzitter! Ik heb gisteren de moties gelezen. Toen dacht ik: hè. Ik moet eerlijk zeggen dat ik me ereven niet verder in heb verdiept, collega Wiertz wellicht ook niet. Ik denk dat we dezelfde verwarring hebben. Even uit een diep verleden: een schenking is liberaliteit, vrijgevigheid... Het komt erop neer dat wanneer je iets doet zonder tegenprestatie, dit een schenking is. Maar als je voor iemand een vakantie betaalt en die wordt geacht met jou op vakantie te gaan, dan zit er een verplichting aan vast en is dit dus niet... En boodschappen word je geacht te eten. Ik vroeg mij af of die onder de definitie van schenking vallen, fiscaal gezien, en als het fiscaal geen schenking is, dan is het geen schenking.

De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Volgens mij moeten we dit punt in de tweede termijn beetpakken, dan kan ik me er even in verdiepen. Deze motie volgt wat er landelijk over is gewisseld en daar sluiten we bíj aan. Zo plat hebben we de motie beoordeeld De PVV-fractie heeft in de eerste termijn gevraagd naar het gebruik van cameratoezicht, of eigenlijk in het politiek beraad. Wij hebben uw raad schriftelijk geïnformeerd dat wij dit gebruiken bij sterke aanwijzingen van fraude in het kader van de Participatiewet, Wmo en Jeugdwet. Deze inzet wordt te allen tijde getoetst aan het beginsel van proportionaliteit, subsidiariteit en maximale bescherming van de privacy. Dit wordt alleen gedaan vanuit het vierogenprincipe met de leidinggevenden binnen Uitvoering Sociaal. De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! Mijn inbreng daarover tijdens het politiek beraad en in de schriftelijke vragen zag op twee dingen. Ten eerste: hoe waarborgt het college de privacy van mensen die geen onderdeel zijn van dat onderzoek die worden gefilmd door camera's? Daar heb ik graag uitleg over. Ten tweede: wat we niet willen, en ik denk het college ook niet, is dat dit soort trajecten wordt ingezet en de gemeente uiteindelijk door de Centrale Raad van Beroep, net als bij Bureau Buitenland, wordt teruggefloten.

Ik noemde in mijn bijdrage de Hoge Raad, maar het was de Centrale Raad van Beroep die dit in 2016 zei. Ik vraag daar extra aandacht voor. Misschien kan de wethouder zeggen hoe hij die extra aandacht houdt voor die uitspraak, zodat dit niet misgaat. De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Dat is situationeel. De Centrale Raad van Beroep heeft een oordeel geveld in een specifieke casus. We zijn het met de heer St~teler eens dat we te allen tijde aan gerechtelijke uitspraken moeten voldoen. En we zullen te allen tijde voldoen aan het borgen van de privacy van andere mensen die toevallig ook op de camerabeelden staan, door te zorgen dat ze niet herkenbaar in beeld zijn, omdat ze geen deel uitmaken van het onderwerp van onderzoek. De heer CETE (Lijst fete): Voorzitter! Ik ben verrast door de woorden van de wethouder dat de privacy wordt gerespecteerd bij de fraudebestrijding. Klopt het dat de gemeente Almelo een bedrijf in Turkije in dienst heeft genomen voor fraudebestrijding dat onrechtmatig informatie heeft binnengehaald met het schenden van wet- en regelgeving en met de schending van de Privacywet? De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Dat is mij niet bekend, maar dan zal dat uit een rechtelijke uitspraak moeten blijken. De heer f ete weet, maar dan vallen we in herhaling, dat Bureau Buitenland in het verleden een onderzoekssystematiek heeft gehanteerd die de R 2107039

19

toets der kritiek niet heeft doorstaan. Inmiddels werken we samen met het Internationaal Bureau Fraude-informatie, dat wel aan de opsporingscriteria voldoet en de toets der wetgeving kan doorstaan. Dat doen we, omdat het onze plicht is om bijstandsfraude op te sporen en beëindigen. De heer CETE (Lijst fete): De wethouder zegt met zoveel woorden dat het in het verleden misschien niet honderd procent koosjer is gegaan. Stel dat dit zo is en Almeloërs daar een beroep op doen, gaat de wethouder ze dan vergoeden in hun gelijk? Dat kan materieel zijn, maar ook emotioneel. De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! We voldoen altijd aan de rechtelijke uitspraken die ons worden opgelegd. Daar houden we het bij. De VOORZITTER: Dit is geen rechtszaak, maar een politiek debat. Meneer fete, uw vragen zijn beantwoord. Ik snap het, u wilt misschien uw tweede termijn overslaan. U gaat enorm in op de haarvaten van alles wat er gezegd wordt. Een interruptie dient ter verduidelijking van wat het college hier te berde brengt. U voert allerlei minidebatjes. Ik denk dat dit voorde collega's die wat minder op die thema's betrokken zijn, tot onduidelijkheid leidt. De heer DE OLDE (PVA): Ik heb een vraag over de Wet op de privacy. Hoe lang mogen die beelden bewaard worden? De heer MAATHUIS (wethouder): De heer De Olde overvraagt me, die vraag gaan we schriftelijke afdoen.

Dit zal ongetwijfeld in de wet staan, maar die heb ik niet paraat. Ik ben in dat opzicht ook maar een mens. De strekking van de motie over standplaatsen van leenscooters en fietsen snappen wij. Wij staan daar positief tegenover. Fijn om van de CDA-fractie afgelopen dinsdag te horen dat het haar doel niet is om onze handhavingscapaciteit te belasten met een extra taak. Wij hechten er waarde aan te melden dat we dit samen met GO Sharing en Bondi moeten gaan doen. In de volgordelijkheid is dat stap 1, alvorens tot aanwijzing van standplaatsen over te gaan, want het ook op is maar sterk de vraag of wij iets kunnen verhalen op deze bedrijven - daar ziet de motie samen om ernaar streven wij Kortom, ligt. grondslag ten aan -zonder dat er een overeenkomst de van bedoeling de ook dat mij is Volgens met deze bedrijven standplaatsen te realiseren. motie. Mevrouw TEN SELDAM (CDA): Voorzitter! Het gaat ons erom dat de scooters en leenfietsen niet overal geparkeerd mogen worden. Hoe de wethouder dat regelt, is aan hem. Of hij dat met fysieke standplaatsen regelt, met een beperking in de digitale parkeermogelijkheden of met boetes die door de leverancier worden opgelegd, vind ik allemaal prima. Hij heeft ons zit bij goed begrepen; dit gaat niet ten koste van onze handhavingscapaciteit.

Het verdienmodel geding het in niet heid bereikbaar en veiligheid dat de de exploitant en die moet ervoor zorgen komen. De heer MAATHUIS (wethouder): Fijn, dan begrijpen we elkaar in dat opzicht goed. Ik kijk uit naar de opening van de eerste standplaats. Mevrouw Ten Seldam weet van mij dat ik zo nu en dan een uitdagend aanbod doe. Dat zal ik tegen die tijd ook doen om gezamenlijk daarvan gebruikte maken. We hebben in dat kader met de Almeloloop al een gezamenlijke historie. Mevrouw TEN SELDAM (CDA): Voorzitter! Het scheelt, ik gebruik geen scooter en heb mijn eigen fiets, maar ik fiets graag met de wethouder mee. De heer MAATHUIS (wethouder): Dat komt helemaal goed. De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): Ik geef de wethouder nog even snel een tip mee. Ik zal even contact opnemen met de gemeente Zwolle, want die werkt aan precies hetzelfde plan.

R 2107039

20

De heer MAATHUIS (wethouder): Dank u. Voorzitter! Laadpalen plaatsen we in de openbare ruimte op verzoek van inwoners. Hiertoe kan een verzoek ingediend worden via onze website; dat kon in het verleden ook al. Er is sprake van een toename van het aantal laadpalen. Op dit moment loopt er een concessiehouder op. De provincie Overijssel gaat een nieuwe concessie uitschrijven, ook namens ons. Dit betekent dat het aantal laadpalen in deze stad geïntensiveerd gaat worden. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Voorzitter! Ik raak even in de war. Normaal krijgen we antwoord van wethouder Van Mierlo als het over laadpalen gaat. Nu antwoordt de heer Maathuis. De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Het college spreekt altijd met één mond. De heer BUITENWEG (GroenLinks): U hebt toch uw eigen portefeuille? De heer MAATHUIS (wethouder): De laadpalen zijn onderdeel van mobiliteit. In het kader van duurzaamheid zitten ze in de portefeuille van wethouder Van Mierlo. De samenwerking in het college is in dat opzicht goed. De fractie van Lokaal Almelo Samen heeft gevraagd naar de revitalisering van bedrijventerreinen. Het voorstel hiervoor komt binnenkort op de agenda van het college. Uw raad wordt er te zijner tijd over geïnformeerd.

De heer EKIZKUYU (GroenLinks): Voorzitter! Die laadpalen worden op verzoek van inwoners geïnstalleerd, maar hoe zit het met de wachttijden? Ik weet uit ervaring, maar ook van anderen, dat het heel lang kan duren. Ik heb het over maanden. Je bent gauw vier à vijf maanden verder. Is daaraan iets te doen? Dat is best een lange wachttijd voordatje je auto kunt Iaden. De heer MAATHUIS (wethouder): Wij hebben de concessie niet verleend, maar dit ís zinvolle input voorde nieuwe concessie: probeer laadplaatsen zo spoedig mogelijk te plaatsen. Maar, zeg ik erbij, dat gaat altijd in overleg met de buurt. De situatie ter plekke wordt altijd bekeken en er wordt een goede afweging gemaakt. Dan XL Businesspark. Een aantal fracties heeft hierop de aandacht gevestigd. De betrokkenheid van Dorpsbelangen gaan we zeker vormgeven. Dat hebben we al gedaan, dus dat gaat de goede kant op. In dit kader hebben de fracties van Christenunie en VVD aandacht gevraagd voor het profiel. Dat zal allemaal onderdeel worden van nadere uitwerking en discussie, ook in de regio. Wij snappen de opmerking daaromtrent. Op het politieke beraad van 14 december a.s. wordt uw raad geïnformeerd over het behoefteonderzoek. Vervolgens zullen wij het presidium verzoeken daarop een vervolgtraject te zetten.

De heer PAUWELS (VVD): Voorzitter! Kan de wethouder iets zeggen over de tijdlijn van de besluitvorming rondom dit onderwerp, vooral ook wanneer we daadwerkelijk de schop inde grond kunnen zetten voor fase 2, gelet op de ontwikkeling in Almelo en om ons heen - zeker bij de omliggende steden - en de verscherpte focus op maakindustrie en hightech? Deze vraag is heel prangend; de bedrijven staan te trappelen om huisvesting in Almelo. De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Een zeer terechte vraag van de heer Pauwels, maar dit soort trajecten gaan jaren in beslag nemen, helaas. Dat is de reden geweest waarom het college twee jaar geleden al heeft geroepen dat we ervoor moeten zorgen dat er een onderzoek komt naar het vervolg van XL Businesspark. Daar dacht de provincie toen anders over. Dat heeft allemaal de nodige tijd gekost. We staan nu waar we staan. Het streven van het college is erop gericht om nog deze bestuursperiode bij uw raad enkele kaders op te halen voor nadere uitwerking en verkenning. De VOORZITTER: Dat komt op een ander moment terug. De heer PAUWELS (VVD): Afrondend op dit punt. Terecht dat de wethouder opmerkt dat R 2107039

21

onze vrienden in Zwolle daar toen wellicht anders over dachten. Concreet is mijn vraag: hoe is de medewerking op dit moment vanuit de provincie op dit punten is ze vrij om dit zo snel mogelijk binnen de tijdlijnen en op zo kort mogelijke termijn door de besluitvorming te trekken? De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Buitengewoon goed. Gedeputeerde Van Hijum is ook groot voorstander van deze ontwikkeling in het kader van de economische structuurversterking van deze regio. De heer ZIELMAN (Democraten.Nu): Voorzitter! Zo'n onderzoek zouden we toch zelf kunnen doen. We hebben toch geen toestemming nodig van de provincie voor een onderzoek? De heer MAATHUIS (wethouder): Bedrijventerreinen en de programmering daarvan worden in onderling overleg afgestemd, ook in relatie tot de provincie, die de omgevingsvisie vaststelten daarbij een toetsend kader heeft. Het is zeker van belang om dit in regionaal verband te blijven oppakken. De VOORZITTER: Ik stel voor om al te informatieve interrupties te laten liggen, want dan worden het tweegesprekken. De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Ik kom bij het laatste punt: de stand van zaken Vloedbeltverbinding. De CDA-fractie heeft daarnaar gevraagd. Ze zegt dat het standpunt van het college helder is en zij dat steunt. We blijven voorlopig op die verbinding inzetten.

Recentelijk is er nog een bestuurlijk overleg geweest met de collega uit Borne en de gedeputeerde. Het is aan de provincie te streven naar een gedragen oplossing. Wij wachten de beweging daarop af. Zelf bereidt het college een brief voor, voor Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten. Uw raad krijgt daarvan een afschrift. Mijn dringende oproep is: maak gebruik van uw politieke kanalen richting Provinciale Staten om niet alleen te pleiten voor de oplossing van het Zenderense belang — daar zijn we het over eens — maar ook om duidelijk te maken dat het niet zo moet zijn dat het probleem in velerlei opzichten wordt verplaatst naar Almeloos grondgebied. Daarin moet een balans worden gezocht. De provincie heeft hierin een cruciale rol. Tot zo ver mijn bijdrage in eerste termijn. Ik heb nog twee moties onbecommentarieerd gelaten, die zijn ingediend door de fractie van Leefbaar Almelo, motie 14, Sociaal domein, economie, werkgelegenheid, inkomen, participatie en motie 15, Verkeer, vervoer, duurzaamheid, veiligheid. Beide voorziet het college van een negatief advies, omdat ze eerder in deze bestuursperiode zijn ingebracht. Gemakshalve verwijs ik naar de argumentatie van het college daaromtrent. De ene motie gaat over sociaal, economie, duurzame banen, bijverdienmogelijkheden en basisinkomen. De andere ziet op verkeersveiligheid, de 30 km/uzone en een autoluwe binnenstad.

Mevrouw GEERDINK (PvdA): Het amendement die wij hebben ingediend gaat over de tekst die onder het programma van wethouder Maathuis staat, het schrappen van de tekst over de Wbmgp. De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Wethouder Van Rees komt te spreken over dat amendement. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Dat is raar. Dit staat onder het programma van de heer Maathuis. De heer MAATHUIS (wethouderj: Voorzitter! Het is heel simpel. Het college legt de begroting integraal neer en ik heb aangegeven dat wethouder Van Rees er straks op terugkomt. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Maar toch. In de tekst discrimineert het college, omdat het mensen met een uitkering niet wil toelaten in Almelo. Dat vind ik een heftige uitspraak. Ik wil graag dat wethouder Maathuis daarop reageert. Hij gaat niet over wonen, maar ik wil wel dat hij op die tekst en die uitspraak reageert. R 2107039

22

De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Het college is geenszins van plan om te discrimineren. Wethouder Van Rees zal straks bevestigen dat we de laatste zin in het amendement buiten beschouwing zullen laten. De heer TEUNIS (SP): We hebben het er bij het politiek beraad ook al over gehad. Ik heb in mijn eerste termijn een kanttekening geplaatst bij de opmerking dat elk gewerkt uur telt. Daarop mag wat mij betreft een reactie komen. Die komt misschien in de tweede termijn. In het kader van kostenbesparing snap ik het, maar komt deze uitspraak ten goede aan mensen in een uitkering? Ik krijg er een beetje de rillingen van. In Duitsland is er sprake van mini-jobs en jobcentra. Eris onderzoek naar gedaan en er zitten nadelen aan. Hoe kijkt de wethouder daarnaar in het kader van de bestaanszekerheid van mensen met meerdere tijdelijke arbeidscontracten, met opgeknipte minibaantjes? Komt dit altijd ten goede van mensen in die situatie? De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Er zullen ongetwijfeld situaties zijn waarin dit niet het geval is. Er zijn ook situaties waarin deeltijdwerk, aan mensen een opstap kan bieden om uiteindelijk voor een langere tijd aan de slag te raken op de arbeidsmarkt. We sluiten het instrumentarium in dat opzicht niet uit.

Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Voorzitter! Het kan zijn dat ik het gemist heb, en dan bied ik bij voorbaat mijn excuses aan, maarde fractie van Forum van Rechts heeft ook een aantal vragen gesteld. Een daarvan had betrekking op die maatregel en op het Berenschotrapport. Heb ik dat gemist? De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Het Berenschotrapport ligt ter inzage bij de griffie. Wij hebben ook een raadsbrief gestuurd. Als daarover nadere vragen zijn, zal de portefeuillehouder die beantwoorden. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Oké. Dan heb ik nog het een en ander gevraagd over hetzelfde waarde heer Teunis het over had, de opmerking dat elk gewerkt uur telt. Hoe is dat bedoeld en hoe moet ik dat zien? Ik wil graag wat verduidelijking. Ik heb gemist dat de wethouder die vraag beantwoordde. De heer MAATHUIS (wethouder): Richting de heer Teunis heb ik net aangegeven dat het voor iemand zinvol kan zijn om in deeltijd aan de slag te komen. Dat leidt dan niet tot de beëindiging van de uitkering, maar tot aanvulling vanuit de bijstand, vanuit de Participatiewet. Het kan voor iemand heel zinvol zijn om op die manier twaalf of zestien uur aan de slag te zijn. Zo moet uw raad dat lezen. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Voorzitter! Als ik het goed begrijp - dat is een beetje de onrust die ik erbij krijg - is het niet zo dat...

Dit wil niet zeggen dat ik dit normaal gesproken niet omarm, of Forum voor Rechts. Forum voor Rechts staat absoluut voor werken, maar dan wel graag zo, dat mensen daarmee langdurig en consequent uit de uitkering komen. Dus dat iemand een oproep krijgt om drie uur in te pakken bij Bolletje of zo, is op zich misschien logisch, maar ik kan me voorstellen dat je beter kunt zorgen voor constructieve werkverhoudingen, alsje de werkloosheid constructief wilt aanpakken. De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! We kijken elke keer individueel naar de mogelijkheden van de persoon om hem of haar naar het werk te geleiden. Voor niet iedereen is de stap naar 40 uur fulltime werken meteen te maken. Daarop ziet deze zin. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Ik wil hier graag verduidelijking over. Nogmaals, Forum voor Rechts omarmt "aan het werk". Ik vind ook dat een paar uur werken werk is. Het gaat mij er alleen om dat de wethouder het heeft over twaalf uur. Dit betekent een constructieve opbouw bij een werkgever. Ik kan me voorstellen dat "elk uur werk" werkt voor een student die weet dat hij ad hoc moet reageren. Ik heb het even over beeldvorming en R 2107039

23

logisch denken. De VOORZITTER: Nu uw punt voorde interruptie. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Wat moet ik hierbij verwachten? Gaat het om constructief een aantal uren in de week werken, of gewoon een telefoontje krijgen, zoals bij een uitzendbureau: en nu aan het werk, drie uur lang inpakken en daarna doei. De heer MAATHUIS (wethouder): Voorzitter! Dat is afhankelijk van de individuele situatie. De taak van de werkcoach is om in te schatten wat in die individuele situatie reëel is. Er zijn mensen die uiteindelijk niet verder komen dan bijvoorbeeld maximaal twaalf uur werken qua belastbaarheid. Prima, daar zijn we toch hartstikke blij mee! Op die manier levert iemand een heel zinvolle bijdrage aan de samenleving. Dat is alleen maar toe te juichen. Voorzitter! Ik val in herhaling. De VOORZITTER: Dat was uw bijdrage? Dan klok ik u af op 11:41 minuten, zelfs iets minder dan wethouder Langlus. Daarop schorst de VOORZITTER de vergadering. Na heropening van de vergadering verleent de VOORZITTER het woord aan wethouder Van Mierlo. De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Vriendelijk dank aan alle fracties voorde algemene beschouwingen. Ik heb goed naar de bijdragen geluisterd en zal de grootste blokken belichten in mijn eerste termijn, te beginnen bij zorg.

Het is goed te horen dat er waardering is voor de focus die we in de op te stellen preventieagenda leggen, te weten het voorkomen van vechtscheidingen en het bevorderen van een gezonde leefstijl van onze inwoners; dat is heel belangrijk. De Christenunie-fractie noemt in dat kader expliciet de JOG-aanpak, jongeren op gezond gewicht. Terecht, maar wij zijn ook met een zogeheten gecombineerde leefstijlinterventie, GLI, bezig om een gezonde leefstijl van onze inwoners te bevorderen. Natuurlijk zitten daar nog veel meer activiteiten omheen, met ook hier aandacht voor preventie. Er is in een bijdrage gesproken over het Wmo-abonnementstarief. Het klopt, er wordt landelijk gesproken over maatregelen. Het gaat zowel om financiële als inhoudelijke maatregelen. Er is recent een Kamerbrief over verschenen, de derde monitor abonnementstarief, zoals die zo mooi heet. Maar gelet op de demissionaire status van het kabinet, wordt gesteld dat het besluit over die maatregel alsnog aan een volgend kabinet is. Helaas. Daaraan is gekoppeld de vraag van de CDA-fractie of ik snel kan anticiperen als zo'n inkomensafhankelijke bijdrage op tafel zou komen. Jazeker, heel snel, want bij het opstellen van de Verordening Wmo in 2019 hebben we daarmee rekening gehouden. Dus dat is snel in te voeren.

Vanuit de fracties van CDA en Lokaal Almelo Samen is gevraagd naar de inkoop, naar de reductie van het aantal aanbieders. Jazeker, om goed in contact te blijven en te kunnen blijven staan met de aanbieders, en voorde beheersbaarheid van het contractbeheer, is het verstandig om daar naartoe te werken, de kwaliteitseisen verder te optimaliseren en minder zogeheten maatwerkcontracten te sluiten die duurder zijn. Op een afnamepercentage van 50 wil het college zich nu nog niet vastpinnen, maar duidelijk is wel dat we het aantal aanbieders willen beperken, waarbij rekening wordt gehouden met de keuzevrijheid van onze inwoners. Mevrouw TEN SELDAM (CDA): De wethouder zegt dat het college zich niet wil vastpinnen op... Maar ik ken dit college. Het straalt al drieënhalf jaar veel ambitie uit en gaat graag grote uitdagingen aan. Ik bied het een mooie uitdaging en dan zegt het: dat weten we nog niet. Kan ik het college verleiden om die uitdaging aan te gaan? Die 50% is geen doel op zich, maar bedoeld om tot een substantiële verlaging te komen van het aantal zorgaanbieders, omdat daardoor meer zorggelden bij de zorg komen, in plaats van in overheadachtigezaken.

R 2107039

24

De heer VAN MIERLO (wethouder): Mijnheerde voorzitter! Zo is het exact bedoeld. Het percentage is geen doel op zich, maar wel een nadrukkelijk streven. We willen het aantal aanbieders substantieel omlaag brengen, waarbij keuzevrijheid van belang is. Met de beperking van dat aantal willen we intensiever kunnen toezien op de kwaliteit van de zorgaanbieders en de te leveren zorg en zelfs op het op en af kunnen schalen van de zorg. Ik kom daar nog nader op terug. In die zin begrijpen we elkaar. De heer STOTELER (PVV): Voorzitter! Ik wilde sowieso al vragen naar de tarifering. Ik hoorde net dat er vorig jaar een uitspraak is gedaan door de Centrale Raad van Beroep over zorgtarieven waarin staat dat de gemeenten verplicht zijn een eerlijk tarief te betalen aan zorgverleners. Ik weet — daarom vraag ik ernaar — dat erin sommige gevallen te weinig wordt betaald, dat de zorgverleners eigenlijk niet uit kunnen komen met de tarieven voorde zorg. Maar in andere gevallen maken zorgverleners enorme winsten op de tarieven die betaald worden. Heeft de gemeente mogelijkheden om bij de aanbesteding die volgend jaar wordt gedaan, de tarifering onder de loep te nemen en beter in balans te brengen? De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! De rijksoverheid heeft daarvoor een algemene maatregel van bestuur aangenomen. Collega Maathuis verwees er al naar.

Die biedt ook bij ons een kader voorde aanbesteding. We kijken daar terdege naar, ook tussendoor. Bij de afspraken voor beschermd wonen bijvoorbeeld - dit staat los van de inkoop, maar dat doen we middels subsidie - hebben we er bewust voor gezorgd dat de tarieven congruent lopen met de activiteiten die nodig zijn en de kosten die daaraan vasthangen voor het personeel bij de betreffende zorgaanbieders. Daar moet je tussentijds de peilstok in kunnen steken. Dat hebben we gedaan en heeft uw raad, als het goed is, kunnen zien in de besluitvorming die het college eind vorig jaar heeft doorlopen bij het updaten van die tarieven. Als ik even terug mag komen op het punt dat eerder passeerde. Dit versterkt mij in mijn opvatting over die substantiële verlaging van het aantal zorgaanbieders. Substantiële verlaging kan ook betekenen: meer dan 50%. Dat moeten we nadrukkelijk onder de loep nemen, maar we verstaan elkaar goed wat betreft het streven. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Voorzitter! Ik las de CDA-bijdrage over de aanbesteding. Is de wethouder bereid bij de nieuwe aanbesteding een loontarief van minimaal € 14 per uur als eis op te nemen? De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Dat gaat erg diepgaand. Wij kopen verschillende producten in, huishoudelijke ondersteuning, begeleiding en allerlei producten binnen de Jeugdwet en Wmo.

Natuurlijk kijken we naar de tarieven van de looncomponenten. Dat is gebruikelijk bij elke aanbesteding. Daarbij is het kader dat we moeten voldoen aan de AMvB reële prijs. Daarin wordt zo'n tarief opgebouwd uit diverse componenten. Daarmee houden we nadrukkelijk rekening. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Ik wil graag dat de wethouder die € 14 opneemt. Vorig jaar hebben het college en de raad een brief gestuurd naar minister Koolmees en opgeroepen om het minimumloon naar € 14 per uur te verhogen. Ik snap dat de cao's niet zijn veranderd, maar ik wil toch graag dat die looneis via de aanbesteding wordt opgenomen, zodat de medewerkers goed betaald worden en misschien minder snel in de bijstand terechtkomen. De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): Wij hebben in onze bijdrage aangegeven dat we graag een aanscherping zien van de regels in de aanbesteding om daarmee het kaf van het koren te kunnen scheiden. Ik hoor de wethouder graag hierover. De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Dat is geheel terecht. Daarover zijn we het volstrekt met elkaar eens. Ik kom er straks in mijn bijdrage nog op terug. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Mijn vraag... De VOORZITTER: Dat was geen vraag. U hebt gezegd dat u graag zou zien dat... De R 2107039

25

wethouder heeft daarover volgens mij gezegd dat dit in een wat breder verband moet worden bezien. De heer TEEUW (Christenunie): Voorzitter! Ik snap het terugbrengen van het aantal aanbíeders. Ik ben blij met de aandacht voor keuzevrijheid. Maar het is allemaal heel abstract. Wat betekent dit in de praktijk? Betekent dit dat we alleen met grote aanbieders blijven zitten? Is er ook ruimte voor kleine aanbieders en wordt het met grote niet zo duur? Of betekent dit dat we de inwoners allemaal richting pgb gaan jagen bij alleen grote wanbieders? De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Om met het laatste te beginnen. Het is uw raad geweest die, weliswaar op een voorstel van het college, de kwaliteitseisen voor het pgb gelijk heeft gesteld met die van zorg in natura. Die beweging naar het pgb willen we juist niet door dit soort activiteiten op gang brengen; dat moge duidelijk zijn. Het gaat ook zeker niet alleen om grote wanbieders. Wij stellen altijd heldere kwaliteitseisen aan de voorkant. We kunnen die kwaliteitseisen verscherpen. Ik kom daar verderop in mijn verhaal op terug, zoals ik al tegen de heer Kampman zei. Dat is ook de huidige praktijk. Of je nu een kleine of grote wanbieder bent, de eisen zijn hetzelfde. We horen ze consequent zeggen: het is niet erg wat u vraagt, Iaat helder zijn waaraan we moeten voldoen. Op die manier werken we.

De VOORZITTER: U komt ook nog even tegemoet aan de vraag van mevrouw Geerdink of u een toezegging wilt doen over die loontarifering. De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Nee, daarop doe ik geen toezegging. Ik wil geen toezegging doen op exacte hoogtes van salariseisen in een inkoop, juist omdat wij in dat hele traject conform de landelijke kaders AMvB reële prijs nadrukkelijk aandacht hebben voor alle wettelijke kaders die we daarvoor in acht moeten nemen. Ik ga dat niet zomaar toezeggen terwijl ik de consequenties niet kan overzien. De VOORZITTER: U kunt daar uw conclusies aan verbinden in tweede termijn. De heer VAN MIERLO (wethouder): Ik vervolg met de aanpak van zorgfraude. Dinsdagavond is gesteld dat ik verantwoordelijk ben voor het beleid van mijn voorganger. Zeker, daarom ben ik blij en dankbaar dat mijn voorganger, c.q. het vorige college, eind vorige periode hardop heeft aangedrongen op een eigen aanbesteding met heldere eisen aan de voorkant. Na het aantreden van dit college konden we daarop doorwerken en doorpakken. Waarom? De juridische procedures die we nu voeren betreffen casussen op basis van oude contracten en die boden ruimte, veel ruimte. Daarvan is geleerd. Onze opvatting is gegaan van eerst een contract en dan kijken of er iets bijzonders aan de hand is, naar een strenge poortwachtersfunctie.

Die lijn, strak aan de voorkant, krijgt nu in de regio navolging. Daar mag ik als bestuurlijk portefeuillehouder in de regio sturing aan geven. Door het beperken van het aantal gecontracteerde wanbieders kan efficiënter en effectiever toezicht worden gehouden op de activiteiten van die wanbieders. Signalen kunnen daardoor eerder worden opgepakt, waardoor oneigenlijk gebruiken misbruik van voorzieningen tot een minimum kan worden beperkt. De heer CETE (Lijst fete): Zegt de wethouder met zoveel woorden dat de contracten die in de vorige periode zijn afgesloten niet fraudebestendig genoeg waren? De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Daarin zat vanaf 2015 veel ruimte met de decentralisatie van de taken in het sociale domein op het gebied van Wmo en Jeugdwet, niet alleen bij ons. Ik herinner me van mijn raadsperiode dat we vanaf eind 2014, net aan de start van de vorige periode, hebben gesproken over de inrichting van de OZJT. Met de veertien gemeenten is in eerste instantie de inkoop georganiseerd. Gemeenten hadden daar nog geen ervaring mee. Die taak is toen op de schouders van de gemeenten komen te rusten. Daarom zeg ik dat we daarvan Ieren. Er is zeker ook geleerd, in de vorige periode al, door de inzet van eigen aanbesteding. We Ieren daar nog steeds van. We zien dat er ook nu nog verbeteringen in de kwaliteits- en integriteitseisen aan de voorkant mogelijk zijn.

Dit is een voortdurend R 2107039

26

leerproces. Het antwoord is in die zin helder. De contracten boden ruimte, en dat vergt tot op de dag van vandaag optimalisatie. Doordat bij een afname van het aantal aanbieders ook minder tijd hoeft te worden besteed aan reguliere kwaliteit- en toezichtcontroles kan er intensiever worden gecontroleerd op soms, zeg ik erbij, dubieuze niet gecontracteerde aanbieders die via een pgb-constructie meer gericht zijn op het verwerven van een aanvullend inkomen of hoge winst — hoe je dit ook zou willen noemen — in plaats van het leveren van kwalitatief goede zorg. Dat is uiteindelijk waar het college voor staat: het leveren van kwalitatief goede zorg aan de inwoners met het budget dat daarvoor beschikbaar is. Daarom zetten we ook zo stevig in op de bestrijding van fraude. Middelen voor zorg moeten aan de zorg worden besteed. Dat het college er dinsdagavond op werd aangesproken fraude uit te lokken, vind ík een misplaatste opmerking. We doen dit juist ter bescherming van al die goedwillende en hardwerkende mensen in de zorg, zeker ook voorde mensen die afhankelijk zijn van zorg of ondersteuning. Zij hebben er rechtop dat die ondersteuning van goede kwaliteit is. De heer BETE (Lijst fete): Voorzitter! Het klopt dat ik de wethouder afgelopen dinsdag het een en ander heb verweten.

Het ging mij niet zozeer om de persoon, maar hij heeft zelf toegegeven dat de contracten dermate slecht waren dat er ruimte was voor fraude. Dat was mijn opmerking. Voelt de wethouder zich ook verantwoordelijk voorde fouten die we hebben gemaakt? Heeft hij daarmee bureaus op een pad gezet waarop ze veel makkelijker foute handelingen konden doen? Daar ligt ook een verantwoordelijkheid voor ons. Dat ten eerste. Ten tweede hebben ik en meerdere raadsleden gevraagd hoe veel geld de wethouder heeft teruggevorderd van al die fraude die er is gepleegd. Dat wil ik heel graag weten. De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Dit college is verantwoordelijk voor hoe in vorige colleges, de periode vanaf de decentralisatie, contracten zijn vormgegeven en uw raad heeft daarop kunnen toezien. Ik zei al dat dit een lerend proces is. We Ieren daar als regio en gemeenten onderling van. De inspiratie die wij als Almelo c.q. regio Twente hebben opgedaan elders en visa versa delen we met elkaar. Daarom is Almelo ook een van de koplopers met de ervaringen die wij de afgelopen tijd hebben opgedaan. Maar om nu te stellen dat we wellicht onvoldoende geld met onze activiteiten hebben opgehaald... Dat proef ik een beetje in de vraag van de heer fete. Dit zijn langlopende trajecten, juridische procedures waarvan er een aantal liep voorde start van deze collegeperiode.

En de vraag is of er een juridische uitspraak komt binnen deze collegeperiode. Het is heel makkelijk om te zeggen: u investeert heel veel aan de voorkant, maar wat haalt u daarvan terug? Van juridische procedures gaat uitdrukkelijk ook een preventieve werking uit. Dat zien we op diverse fronten. De verantwoordelijkheid ligt zeker ook bij de aanbieders om kwalitatief goede zorg te bieden. Met de budgetten die daarvoor staan, kan het niet anders dan dat daarbij de winstmarges zeer beperkt zijn. De heer BETE (Lijst fete): Voorzitter! Dat was de vraag niet. De wethouder heeft verteld hoe het fout ging. Ja, we hebben de transitie samen als raadslid meegemaakt, ja dat was allesbehalve makkelijk, Maarde heer Van Mierlo is al drieënhalf jaar wethouder en de vaandeldrager van de fraudebestrijding. De vraag is heel simpel: hoeveel geld heeft hij teruggehaald met de fraudebestrijding? Wat hij in de toekomst allemaal wil, snap ik ook wel. Ik wil gewoon weten wat hij binnen heeft gehaald. De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Ik kom daar in tweede termijn nader op terug. Mevrouw TEN SELDAM (CDA): Voorzitter! De heer fete stelde net een vraag en wekte bij mij de indruk dat hij de wethouder citeerde. Dat zou correct kunnen zijn, maar ik heb het totaal anders gehoord.

De heer fete zei dat door het vorige en dit college door de slechte contracten die in het begin zijn aangegaan fraude in de hand zou zijn gewerkt. Volgens mij heb ik de wethouder dat niet horen zeggen, maar hebben veel meerde snelheid waarmee de invoering destijds over de volle breedte plaatsvond en de onervarenheid een grote rol gespeeld dan echt slechte contracten. Dat is een diskwalificatie die ik niet ken. R 2107039

27

De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Die kwalificatie is zeker niet de mijne. Ja, ik zei al dat erin 2014 een enorme slag moest worden gemaakt om de decentralisatie uit te voeren. Maar het is wel in alle redelijkheid correct om te constateren dat wij continu verbetermogelijkheden zien om contracten aan te scherpen. Dat is de portee van mijn verhaal. Dat is in de vorige periode al ingezet. Dit college heeft daarop kunnen doorpakken. Maar wij zien nog steeds mogelijkheden voor nog verdere aanscherping. De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter! Wij zijn ook van mening dat er geen sprake was van slechte contracten die fraude in de hand werkten. Volgens ons is het meer een juridisch steekspel tussen zorgbedrijven en gemeenten. Wij vragen ons af of de zorgbedrijven tussendoor juridisch kunnen worden getoetst of zij voldoen aan de aanbestedingsregels, of dat zij misschien op een slimme manier de aanbestedingsregels omzeilen. Wordt er ergens een achterdeurtje in de aanbesteding ingebouwd, zodat we alsnog van de contracten met die zorgbedrijven af kunnen komen? De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Ik moet even de vraag op me laten inwerken. Ik kan alleen uit ervaring van de laatste aanbesteding putten. Daarin was het heel duidelijk. Aan de voorkant wordt een set van kwaliteitseisen doorlopen.

Er heeft recent nog in de media gestaan — en ik heb dat in de beeldspraak gebruikt — dat de bureaus vol lagen met van a tot zdiploma-eisen, jaarrekeningen en alles wat werd bekeken om te beoordelen of er werd voldaan aan onze kwaliteitseisen: als dat zo is, zijn we samenwerkingspartner en als dat niet zo is, kom je er niet in. Zo plat is het verhaal. Dus aanbestedingsregels zijn in die zin helder: af je voldoet of je voldoet niet; het is een 0 of een 1. Ik weet niet of ik daarmee het antwoord op de vraag van de heer Kampman helder verwoord. Maar dan heb ik zijn vraag niet goed begrepen. De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): Dan aanvullend daarop. Bij de aanbesteding lijkt het erop dat het zorgbedrijf aan alle aanbestedingsregels voldoet. Maar lopende het jaar kom je erachter dat het op een slinkse manier toch niet voldoet aan die aanbestedingsregels. Wat doet de wethouder dan? De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Er kan in het uiterste geval tot ontbinding over worden gegaan na het bieden van een hersteltermijn, als wij constateren dat een bedrijf niet conform de afspraak werkt. Die mogelijkheid zit in de contracten. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Ik werd even geprikkeld door de vraagstelling van de heer fete. Ik zat te denken: hoe kijkt de wethouder ertegenaan? Ik kan me wellicht vinden in de constatering dat de contracten beter hadden moeten zijn.

Desondanks is er sprake van een soort morele verwerpelijkheid, grenzend aan criminaliteit, als er een aantal verwerpelijke dingen wordt gedaan,-zoals het kastje leegstelen van een kind-dat ranja verkoopt, of de collectepot leeghalen in de kerk, de kaarsjes... Het blijft toch altijd, ondanks dat zo'n kerk wellicht een bepaald plafond creëert, je eigen verantwoordelijkheid, zeker bij dingen als zorg, die iedereen raken in Nederland en waar je met je tengels van af moet blijven. De heer TEUNIS (SP): Voorzitter! Mijn vraag heeft ook betrekking op zorgfraude. Elke fractie geeft daar een antwoord op. Wat ons betreft werkt het hele systeem fraude in de hand, maar dat terzijde. De wethouder zei dat hij in de tweede termijn terug zou komen op hoeveel geld er is teruggevorderd. We zijn daarin geïnteresseerd, maar misschien kan hij erbij vertellen hoeveel procedures er in totaal zijn gevoerd. Ik heb niet zo veel aan een plat getal. Ik heb graag een beeld van hoe succesvol wij zijn in het terugvorderen van het gestolen geld; wat ons betreft is het gestolen geld. Hoevéel procedures hebben we lopen, hoeveel geld zit daarachter en hoeveel vertrouwen hebben we dat we dat geld nog kunnen terugvorderen? Ik ben daar benieuwd naar, wantin de praktijk zie je vaak dat die bedrijven zichzelf failliet laten verklaren en je naar het geld kunt fluiten.

De wethouder zei al dat dit langlopende procedures zijn. Ik ben benieuwd naar die cijfers en het vertrouwen van het college in de terugvordering. De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Dat zal ik meenemen in de beantwoording R 2107039

28

in tweede termijn. Om herhaling te voorkomen, volgens mij hebben we in de Jaarrekening 2020 daarvan ook al verslag gedaan. Wellicht kan ik even kijken of daar nog wijzigingen in zitten. Anders repeteer ik de informatie die al bij uw raad ligt. Mevrouw WIND (CDA): Voorzitter! Voortbordurend op de vraag van de heer Kampman. We hebben natuurlijk te maken met heel veel zorgfraude. Ik ben benieuwd - dit proefde ik ook uit zijn vraag - hoe het zit met de inzet van toezichthouders en de samenwerking met de IGJ, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! De inzet van onze toezichthouders is heel breed. Wij hebben de afspraak dat elke aanbieder wordt bezocht, zodat wij hetzij via toezicht op de Wmo, hetzij via contractmanagement achter de voordeur komen. De samenwerking met IGJ is op zich heel goed, maarde IGJ ziet vooral op de kwaliteit van de jeugdzorg en wij moeten vooral naar de rechtmatigheid kijken. Daarop vullen we elkaar aan. Er zit een belangrijk verschil in; dat wil ik hier benadrukken. We hebben situaties gehad dat de IGJ constateerde dat het allemaal spic en span was, en vervolgens de toezichthouder van de gemeente Almelo, c.q. de sociale recherche er een bezoek brengt en er andere zaken aan het licht komen. Dat komt omdat de IGJ standaard met aangekondigde bezoeken werkt.

Wij doen dat niet, want wij willen op een willekeurig moment kunnen zien hoe de bedrijfsvoering is. Maarde samenwerking is prima. Dat geldt overigens ook voor vele andere partners in dat toezichthouderdomein. De heer BETE (Lijst Cete): Voorzitter! Mijn volgende vraag mag de wethouder ook in tweede termijn beantwoorden. Nu we toch bezig zijn, we hebben uit de krant vernomen dat er contracten zijn stopgezet, maar via een uitspraak van de rechter weer zijn aangegaan met bepaalde zorgkantoren. Hoeveel zijn dat eren wat zijn de kosten en effecten daarvan geweest? De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Die zal ik in tweede termijn beantwoorden. Ik maak de sprong naar duurzaamheid. Diverse fracties geven aan dat er meer groen, meer blauw en minder asfalt moet komen. Daarmee is het college het zeker eens. Ik bespeurde afgelopen dinsdagavond het beeld dat er niet of nauwelijks iets gebeurt. Het tegendeel is waar. Er gebeurt veel en er wordt knetterhard gewerkt. We zitten nu al rond de 10.000 m2 aan extra groen, dus ruim boven het programmadoel van 6.000 m2 voor 2022. Dat is ongeveer een hectare. Ik hoor de pessimisten zeggen dat dit weinig lijkt, maar dit is wel groen op plekken die voorheen grijs waren. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Voorzitter! Vanwege de 8 minuten spreektijd is het in mijn spreektijd niet aan naar voren gekomen.

Ik omarm meer groen en minder beton bla, bla, bla; ik vind dat prachtig. Maar als ik op de snelweg rijdt en die enorme blokkendozen zie die al ter sprake zijn gekomen, vraag ik me af hoe die zich verhouden tot meer groen. Ik geloof best dat er heren der meer groente vinden is, maar volgens mij valt dat aan de andere kant weer af. Het is dweilen met de kraan open. Hoe realistisch zijn die cijfers? Zijn die daartegen afgezet? De heer VAN MIERLO (wethouder): Mijnheerde voorzitter! Over cijfers heb ik niet gesproken, maar over vierkante meters. Wij werken in dit huis met het afwegen van belangen. Als het vanuit economische belangen en werkgelegenheid zeer wenselijk is om bepaalde werkgelegenheid naar Almelo te halen en daarvoor moet worden geïnvesteerd inde openbare ruimte, blijven we binnen de wettelijke kaders bekijken hoe er elders groen kan worden gecompenseerd. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Die economische belangen betwist ik niet. Ik weet dat in het Nieuwstraatkwartier al die kleine bosjes met groen en elke boom minutieus worden geteld. Maar dit wordt gepresenteerd als een van de successen van Almelo: wij hebben meer groen en minder beton. Ik heb geen waardeoordeel gehad over de betonblokken bij de snelweg of het economische nut ervan. Ik vraag me af hoe waarheidsgetrouw die cijfers zijn.

Ik kan me met gewoon boerenverstand verstand niet voorstellen dat we er per saldo meer groen en minder beton bij hebben gekregen.

R 2107039

29

De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Inde programmadoelen is helder gesteld dat het gaat om groen in de openbare ruimte in ons gebied en niet om voormalige landbouwgrond. Dat is misschien een detail, maar wel een heel belangrijke. We zitten dus al ver boven de programmadoelen, de afspraken die wij met uw raad hebben gemaakt voor 2022. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Dat is een interessant punt; ik had dat wellicht in die criteria moeten lezen. Is de wethouder het met me eens dat er een bepaald beeld wordt geschapen met Almelo vergroent, Almelo wordt minder beton? Terwijl als ik om me heen kijk, ik overal meer verstening zie. Dan heb ik het niet over de betonblokken aan de snelweg, want dat is blijkbaar privaat, maar over de voortuintjes. Feitelijk is "Almelo groene stad" een misleidende presentatie. Ik heb eroverheen gelezen, maar een gemiddelde inwoner uit Almelo Iet niet op dat detailgeneuzel of woordgeneuzel en denkt: fijn, we hebben die doelen gehaald. Ik vind dat wel een beetje misleiding. Hoe kijkt de wethouder daartegenaan? De heer VAN MIERLO (wethouder): Mijnheerde voorzitter! Ik zie dat zeker niet als misleiding. Als ik op 19-hoog van dit gebouw over de stad kijk, zie ik een enorm groene en blauwe stad. Daar ben ik hartstikke trots op. Het is inderdaad hoe je "verkoopt" wat er gebeurt.

Heeft mevrouw Pol gezien wat er bij de Henriette Roland Holstlaan gebeurt? Daar wordt een infrastructurele slag geslagen met 20% minder verharding, 4.000 m2 meer groen, 20°/o minder bestrating, 1.100 m3 waterberging, COz-neutraal asfalt, 4.700 m2 bloemenmengsel — daar is ie, de honey highway — en de aanplant van 80 bomen. Daarom staan er prachtige bomen langs de weg. Mensen kunnen, als ze langzaam richting stoplicht glijden, zien dat wij dit soort vergroening met allerhande projecten realiseren. De VOORZITTER: Mevrouw Pol, dat is drie keer. Nu niet meer, dan moet u in de tweede termijn het gesprek voortzetten. U hebt nu cijfers gekregen, die kunt u in tweede termijn aanvullen. De heer STOTELER (PVV): Voorzitter! Het budget voor areaal deint eigenlijk elke begroting uit. Elk jaar is er sprake van areaaluitbreiding en niet vermindering. Hoe zit het met de verschillende vormen van areaal? We kennen asfalt, bomen, struiken, we kennen alles. Zou je asfalt vervangen door groen, levert dat dan minder areaalkosten op, of is het andersom? De heer VAN MIERLO (wethouder): Voorzitter! Ook dat groen moet onderhouden worden, maar dan begeef ik me op het vlak van collega Van Rees. Wellicht kan hij er nog wat nader op duiden, maar het is niet opeens zo dat er dan geen onderhoud hoeft te worden gedaan. Ik had het over ongeveer een hectare aan extra groen.

Dat lijkt weinig, maar dat is groen inde openbare ruimte. We willen er werk met werk mee maken. Binnen de bebouwde kom is dat een substantiële hoeveelheid. Komt de stimuleringsregeling op tijd? Die komt zeker voor het komende tuinseizoen.. We-werken er hard aan om die regeling in januari inwerking teJaten treden, zodat daarop een beroep kan worden gedaan. Heel concreet denken we daarbij ook aan tegelwippen, meneer Hummels, maar met een bescheiden budget kunnen we niet alles; daarover ben ik helder. Een aantal keren is het goede voorbeeld geven op tafel gekomen. Dat doen we zeker. Ik noemde net al even de Henriette Roland Holstlaan, maar dat doen we ook als het gaat om het busstation. We hebben uw raad schriftelijk geïnformeerd dat we daar een enorme klimaatadaptieve slag gaan maken en dat het klimaatadaptief wordt ingericht. We kijken ook naar de omgeving van het oude stadhuis. Zo gebeurt er op velerlei vlak het een en ander. Collega Van Rees gaat over de uitvoering in de openbare ruimte. Wellicht gaat hij nader in op de groene thema's. Maar hiermee heb ik in ieder geval een negatief advies gegeven op motie 1, Minder verharding, maar groen, minder COz, ingediend door de GroenLinks-fractie c.s. Dan de energiearmoede.

Eergisteren heeft uw raad wellicht op Nieuwsuur gezien dater gemiddeld sprake is van zo'n € 20 tot € 25 stijging van de energierekening, waarin de verlaging van de energiebelasting door de rijksoverheid al is verwerkt. Milieu Centraal, een onafhankelijke voorlichtingsorganisatie over het milieu, stelt letterlijk dat het wat hen betreft meevalt. Ze hadden erger verwacht. Natuurlijk is het een gemiddelde, maar dat zegt wel wat. Het kabinet heeft snel ingegrepen. Schuift het college daarmee dit vraagstuk van zich weg? R 2107039

30

Nee, geenszins, want een significant deel van onze inwoners worstelt er al een lange tijd mee en heeft moeite om mee te doen in die energietransitie. Het is nu tijd om te kijken naar oplossingen. Niets doen is gewoon geen optie. Juist daarom trekken Almelo, Hengelo en Enschede samen op om richting Den Haag een vuist te maken en aan te geven dat er vanuit Den Haag substantieel geld nodig is voor een concrete aanpak waarmee we deze mensen weer perspectief kunnen bieden op een toekomstbestendige particuliere woning met betaalbare energielasten. Daarmee richten we ons op de groep die niet zelfstandig in staat is om maatregelen te treffen in de wijken waar dit het hardst nodig is. Dat zijn vaak de wijken met verouderd woningbezit. De heer ZIELMAN (Democraten.Nu): Voorzitter! Wellicht maai ik de wethouder het gras voorde voeten weg, want hij maakte een opmaak naar iets. Juist wat hij nu aangeeft naar aanleiding van Nieuwsuur, een energierekening die € 20 tot € 25 maandelijks hoger is, is problematisch voor heel veel mensen. Dan hebben we het nog niet eens over het feit dat we graag van het gas af willen en dat de mensen die de gasrekening nu al niet kunnen betalen vaak in huizen wonen die op dit moment niet geschikt zijn om gasloos te worden. Als we dat over een aantal jaren willen, moeten we er nu al over nadenken.

Wat kunnen we eraan doen, of wat gaan we eraan doen om die mensen ook daarin tegemoet te komen en op dit moment gerust te stellen dat wij hun niet op onnodig hoge kosten gaan jagen die ze nu al niet kunnen betalen, Iaat staan met die extra investeringen? De heer VAN NIERCO (wethouder): Voorzitter! Ik merk dàt er een aantal interrupties komt voordat ik tot dat punt ben gekomen. Dat is vaak een beetje ingewikkeld. Staat u mij toe mijn verhaal op dit punt af te maken. Dan zien we of we tot elkaar komen. Ik zei al dat het bij dit vraagstuk vaak om wijken gaat met verouderd woningbezit. Het gaat veelal om mensen met een laag inkomen en slecht geïsoleerde eigen woningen. Zij worden geconfronteerd met hoge energielasten, zonder dat ze de financiële mogelijkheden hebben om die woning te verduurzamen, want dat is een belangrijke stap. Deze groep willen wij niet alleen op de korte termijn steun bieden. We koppelen die steun nadrukkelijk aan een traject waarmee bewoners ook op de lange termijn geholpen zijn: een wijkgerichte aanpak. Vanuit zo'n wijkgerichte aanpak willen we die slecht geïsoleerde woningen grondig verduurzamen, wat ons betreft straat voor straat en waar nodig zou ook herstructurering een oplossing kunnen zijn.

Om het punt van de heer Zielman af te ronden, als het gaat om áárdgasvrij — ik benadruk dit, want er wordt iedere keer gezegd gasvrij, maar er zijn ook andere gassen die in deze regio mogelijk haalbaar zijn — blijf ik benadrukken dat uw raad niet voor niets een aantal uitgangspunten heeft vastgesteld waarin heel helder staat dat het hele vraagstuk betaalbaar moet zijn voor onze inwoners. Die betaalbaarheid staat als uitgangspunt in de warmtevisie. Anders gaat het gebied vooralsnog niet van het aardgas af. U bent aan zet om de wijkuitvoeringsplannen vast te stellen. Daar moet een businesscase onder liggen die sluitend is, of op een andere manier uw instemming vergt voordat er ook maar iets gaat gebeuren. Het idee van de Christenunie-fractie rondom de gangmakers en van de CDA-fractie rondom de energiefixers bekijken we serieus bij de aanpak die ik net schetste. Maar: geen geld, geen Zwitsers. Oftewel: geen geld, geen uitvoering. De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! Over de energiearmoede. Toen de wethouder zei "nu gaan we naar het idee van", dacht ik, dat is de PVV-fractie, maar dat was helaas de Christenunie. Het idee van de PVV-fractie gaat over het meldpunt energiearmoede. In 2019 heeft Ecorys al gezegd dat in Nederland 650.000 gezinnen in energiearmoede leven. Sinds die tijd zijn de energierekeningen niet bepaald naar beneden gegaan, dus die zullen nu hoger liggen.