21 Kennisgeving vaststellen Jaarverslag VTH 2021 (lokale taken).pdf

Gemeente Almelo

Raadsbrief ter informatie

Postadres: Gemeente Almelo Postbus 5100 7600 GC Almelo

Aan de raad van de gemeente Almelo Bijlage 1

Doorkiesnummer 541091

Behandeld door R.B.J. Maathuis

Datum 29 maart 2022

Onderwerp kennisgeving vaststellen Jaarverslag VTH 2021 (lokale taken)

Geachte leden van de raad, Hierbij informeren wij u dat wij het jaarverslag vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) van de fysieke leefomgeving hebben vastgesteld. Met dit jaarverslag wordt teruggekeken op de uitvoering VTH-taken in 2021. Het verslag heeft betrekking op de uitvoering van lokale taken op basis van de Wabo en APV / Bijzondere Wetten. Naast dit jaarverslag wordt het jaarverslag voorbereid dat betrekking heeft op de uitvoering van milieutaken door Omgevingsdienst Twente (ODT) voor de gemeente Almelo in 2021. Dit verslag wordt uw Raad aangeboden kort na afronding van de verslaglegging en de vaststelling in ons college. Essentie van het jaarverslag VTH De verantwoordelijkheid voor een adequate uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving ligt voor een groot deel bij de lokale overheid. Als VTH-taken niet goed worden uitgevoerd, kan dat grote invloed hebben op de veiligheid en gezondheid van de leefomgeving. Door te rapporteren over de uitvoering van de voorgenomen activiteiten en het bereiken van gestelde beleidsdoelen, wordt de basis gelegd voor volgende VTH-programma’s. Waar nodig wordt op basis van de resultaten bijgestuurd. Jaarverslag VTH 2021 De inzet en productie bij het verlenen van omgevingsvergunningen en het toezien op de realisatie bleek hoger dan voorzien.

Dit ten opzichte van het VTH-programma 2021, maar ook ten opzichte van voorgaande jaren. Vanwege de toegenomen werkvoorraad is capaciteit ingehuurd voor bouwplantoetsing, als aanvulling op de bestaande capaciteit. Inhuurkrachten bleken lastig te vinden vanwege krapte op de arbeidsmarkt. Het is gelukt om 444 vergunningaanvragen te behandelen. Dit heeft gezorgd voor aanmerkelijk hogere legesinkomsten. Wij zijn blij dat dit is gelukt en zijn trots op deze uitkomsten. In 2021 is de leefbaarheid in Almelo verbeterd door het gericht handhaven van het bestemmingsplan ‘Parapluherziening wonen’ op illegale kamerbewoning. Er zijn 290 controles uitgevoerd. Wij werken voortdurend aan samenwerking met de stad bij de uitvoering van VTH-taken. De inzet van de Intaketafel en de Omgevingstafel zijn goede initiatieven op basis van onze Omgevingsvisie. In aanloop naar het werken onder de Omgevingswet doen wij hier in 2022 ervaring mee op. Risicogericht werken is een belangrijk uitgangspunt van ons VTH-beleid. In 2021 is opdracht geven voor het leveren van een nieuwe risicoanalysetool VTH. De tool is geschikt voor alle VTH-taken en kan worden toegepast voor zowel de milieugerelateerde omgevingsdiensttaken als voor de ‘thuistaken’

Pagina 1 van 2 Raad - 2207157 DCS - 2277403

(bouwen, ruimtelijke ordening en APV/Bijzondere Wetten). De milieurisicoanalyse is in 2021 voorbereid door de ODT. Met de risicoanalyse van de overige VTH-taken wordt gestart in 2022. Een belangrijk aandachtspunt voor 2022 is het verbeteren van de registratie en monitoring van onze VTH-inzet ten behoeve van de sturing op inzet, resultaat en rapportages. De gevolgen van COVID-19 voor de taakuitvoering De gevolgen van de coronacrisis waren ook in 2021 van invloed op de uitvoering van VTH-taken. Vanwege aanpassing in werkwijzen waren de gevolgen minder groot dan in 2020. De gevolgen waren vooral merkbaar bij vergunningverlening APV/Bijzondere Wetten. Door landelijke regels ter voorkoming van de verspreiding van het coronavirus werden evenementen afgelast en nieuwe vergunningen beperkt aangevraagd. Een zeer aanzienlijk deel van de boa-capaciteit is ingezet op toezicht en naleving van de coronaregelgeving. Daarnaast zijn vanwege de coronaregels vooral in het eerste kwartaal van 2021 minder objectgerichte controles op brandveiligheid uitgevoerd. De gevolgen van de coronapandemie op de VTH-uitvoering hebben niet geleid tot noodzakelijke bijstelling van het VTH-programma. Onze dienstverlening is in stand gebleven.

Verordening kwaliteit VTH Kaderstellend voor onze VTH-uitvoering zijn de kwaliteitseisen uit het Besluit omgevingsrecht en de door uw Raad vastgestelde verordening Kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving. Dit wordt geborgd met kwaliteitscriteria, die inzichtelijk maken welke kwaliteit bij uitvoering verwacht mag worden. Het voldoen aan kwaliteitscriteria zorgt ervoor dat het bevoegd gezag in staat is kwaliteit en continuïteit te leveren. Uit het jaarverslag blijkt dat binnen de deskundigheidsgebieden constructieve veiligheid en cultuurhistorie niet (volledig) wordt voldaan aan de frequentie-eisen. Er is toegelicht hoe toch voldoende kwaliteit wordt geboden. De eisen ten aanzien van deskundigheid worden in 2022 opnieuw in beeld gebracht vanwege wisselingen in het personeelsbestand. Daarnaast wordt in 2022 een keuze gemaakt in de wijze waarop medewerkersgegevens in relatie tot kwaliteitscriteria eenduidig kunnen worden vastgelegd in een informatiesysteem. Het jaarverslag VTH 2021 wordt geplaatst in iBabs.

Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Almelo, de secretaris, de burgemeester,

F.W. van Ardenne

Pagina 2 van 2

A.J. Gerritsen

Hier komt de titel te staan, eventueel over meerdere regels. Jaarverslag VTH 2021 Eventueel nog een onderregel. Lokaal jaarverslag vergunningverlening, toezicht en handhaving van de fysieke leefomgeving

DCS 77403 – INT 80862

Samenvatting Een jaarverslag in een nieuw jasje Voor u ligt het jaarverslag vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) 2021 nieuwe stijl. Het jaarverslag is qua opzet en uiterlijk toegankelijker gemaakt. Deze uitvoering zorgt ervoor dat de in 2021 bereikte resultaten beter te vergelijken zijn met de beoogde doelen. Het verslag leest daarom anders. In komende jarenverslagen werken wij aan het verbeteren van onze informatievoorziening en het toegankelijk presenteren van onze inzet. Wettelijke verplichting Het is verplicht om jaarlijks verslag te doen van de uitvoering van VTH-taken op basis van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Voor de taken met betrekking tot APV/Bijzondere Wetten geldt dit niet. Toch geven wij hier invulling aan, zodat verantwoording wordt afgelegd over alle VTH-taken van de fysieke leefomgeving. Voor de milieutaken die zijn uitgevoerd door Omgevingsdienst Twente (ODT) is een apart verslag gemaakt: het jaarverslag VTH Twente 2021. Beide verslagen worden na vaststelling ter kennisname voorgelegd aan de gemeenteraad en toegezonden aan de provincie Overijssel, vanwege het interbestuurlijk toezicht op het domein Wabo. Terugblik 2021 De gevolgen van de coronapandemie waren vooral merkbaar bij vergunningverlening APV en Bijzondere Wetten, omdat veel activiteiten geen doorgang vonden.

De inzet van boa’s richtte zich voor een groot deel op de naleving van coronaregels. Het toezicht op brandveiligheid was vanwege coronamaatregelen lager dan voorzien. Onze gemeentelijke dienstverlening is voor het taakveld VTH goed in stand gebleven. Beleidsdoelen Voortdurend werken wij aan de samenwerking met de stad. De inzet van de Intaketafel en Omgevingstafel zijn goede initiatieven op basis van onze Omgevingsvisie. In aanloop naar het werken onder de Omgevingswet doen wij in 2022 hier ervaring mee op. Met de ODT is in 2021 gewerkt aan het verbeteren van de onderlinge samenwerking. Ook is opdracht gegeven voor levering van een nieuwe risicoanalysetool, als instrument voor ons VTH-beleid voor de omgevingsdiensttaken en onze ‘thuistaken’: bouwen en ruimtelijke ordening, brandveiligheid en APV en Bijzondere Wetten. In 2022 starten wij met de inrichting en het gebruik van de risicoanalysetool. Belangrijk aandachtspunt voor 2022 is de registratie en monitoring van onze VTH-inzet. De sturing op inzet, resultaat en rapportages moet worden verbeterd. Uitvoering VTH-taken Wabo Het aantal behandelde bouwaanvragen bleek in 2021 beduidend hoger dan voorzien, evenals het toezicht op de bouwactiviteiten. Meerjarig is sprake van een stijging van het aantal vergunningen voor de activiteit bouwen. De juridische werkzaamheden rondom handhaving bleken ook hoger dan verwacht.

Dit leidde in 2021 tot een structureel verhoogde werkdruk binnen het team Vergunningverlening en Naleving. Toepassen kwaliteitscriteria De kwaliteitscriteria zijn bedoeld om de uitvoering van VTH-taken in het omgevingsrecht te professionaliseren en de kwaliteit in de organisatie te borgen. Het voldoen aan de criteria zorgt ervoor dat het bevoegd gezag in staat is om de gewenste kwaliteit en continuïteit te leveren. Binnen de deskundigheidsgebieden constructieve veiligheid en cultuurhistorie wordt niet (volledig) voldaan aan frequentie-eisen. De eisen ten aanzien van deskundigheid worden in 2022 opnieuw in beeld gebracht vanwege wisselingen in het personeelsbestand. Daarnaast wordt in 2022 een keuze gemaakt in de wijze waarop medewerkersgegevens in relatie tot kwaliteitscriteria eenduidig kunnen worden vastgelegd in een informatiesysteem.

Pagina 2 van 41 Jaarverslag VTH 2021

Inhoudsopgave Samenvatting ............................................................................................................................................................ 1 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................................... 3 1.

Inleiding .............................................................................................................................................................4 1.1 Aanleiding ........................................................................................................................................................4 1.2 Leeswijzer ........................................................................................................................................................4

2.

Terugblik 2021 .................................................................................................................................................. 5

3.

Beleidsdoelen en resultaten .............................................................................................................................6 3.1 Beleidsdoel ‘samen met de stad’ .....................................................................................................................6 3.2 Beleidsdoelen VTH ..........................................................................................................................................6 3.3 Beleidsdoelen op basis van de Kwaliteitsverordening .................................................................................. 10

4.

Vergunningverlening ...................................................................................................................................... 11 4.1 Ruimtelijke ontwikkelingen ........................................................................................................................... 11 4.2 Voortraject vergunningverlening .................................................................................................................. 11 4.3 Vergunningverlening bouwen en ruimtelijke ordening ................................................................................ 12 4.4 Vergunningverlening APV en Bijzondere Wetten ....................................................................................... 15

5.

Toezicht en handhaving ................................................................................................................................. 17 5.1 Toezicht bouwen en ruimtelijke ordening .................................................................................................... 17 5.2 Toezicht brandveiligheid ............................................................................................................................... 19 5.3 Toezicht APV en Bijzondere wetten ............................................................................................................. 22

6.

Juridische advisering ...................................................................................................................................... 24 6.1 Ontwikkelingen ............................................................................................................................................. 24 6.2 Resultaat juridische advisering..................................................................................................................... 24

7.

Projecten ......................................................................................................................................................... 31 7.1 Omgevingswet ............................................................................................................................................... 31 7.2 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen ....................................................................................................... 33

Bijlagen ..................................................................................................................................................................... 34 Bijlage 1.

Evaluatie beleidsdoelen................................................................................................................ 34

Bijlage 2.

Zelfanalyse kwaliteitscriteria........................................................................................................ 37 Pagina 3 van 41 Jaarverslag VTH 2021

1.

Inleiding

Met dit jaarverslag wordt verantwoording afgelegd over de taken die in 2021 zijn uitgevoerd op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving. Het verslag biedt inzicht hoe invulling is gegeven aan onze opgave om te werken aan een veilige, leefbare en gezonde leefomgeving.

1.1 Aanleiding Het Besluit omgevingsrecht geeft aan dat het college jaarlijks evalueert of de activiteiten die zijn opgenomen in het VTH-programma zijn uitgevoerd. De rapportage van deze evaluatie is het Jaarverslag VTH 1. Dit jaarverslag legt verbinding met het VTH-programma 2021. Het beschrijft in hoeverre de voorgenomen activiteiten zijn uitgevoerd, hoe beschikbare capaciteit is ingezet en welke resultaten zijn behaald. Er wordt verbinding gelegd met de doelen en prioriteiten uit ons VTH-beleid. Op basis van de evaluatie kan, indien nodig, het VTH-beleid en het VTH-programma worden bijgesteld. Ook gebruiken wij de resultaten voor het optimaliseren van de uitvoering van onze VTH-taken. Het verslag heeft betrekking op de taakvelden bouwen, ruimtelijke ordening, brandveiligheid en APV/Bijzondere Wetten. Het verantwoorden van de taakuitvoering op het gebied van APV/Bijzondere Wetten valt niet onder de wettelijke verplichting, maar is wel opgenomen in dit verslag. Hiermee wordt een vollediger beeld gegeven van het uitvoeren van de lokale VTH-taken. Het merendeel van de milieutaken wordt uitgevoerd door Omgevingsdienst Twente (ODT). Het Besluit omgevingsrecht geeft aan dat de deelnemers aan de omgevingsdienst zorgen voor een uniform jaarverslag dat betrekking heeft op de uitvoering van het opgedragen takenpakket.

Hiervoor is voor onze gemeente een apart verslag opgesteld: het Jaarverslag VTH Twente 2021 voor de gemeente Almelo, dat gezamenlijk is voorbereid. Beide jaarverslagen VTH worden na vaststelling in het college ter kennisname voorgelegd aan de gemeenteraad. Ook worden de verslagen toegezonden aan Gedeputeerde Staten van Overijssel vanwege het interbestuurlijk toezicht op het domein Wabo.

1.2 Leeswijzer Het volgende hoofdstuk blikt korte terug op 2021. Hoofdstuk 3 gaat in op onze beleidsdoelstellingen en vergelijkt dit met de behaalde resultaten. In de hoofdstukken 4 en 5 wordt achtereenvolgens ingegaan op vergunningverlening en toezicht en handhaving. Juridische advisering komt aan bod in hoofdstuk 6. Het laatste hoofdstuk gaan in op de projecten. Bijlage 1 bevat de evaluatie van de doelen uit ons VTH-beleid. Bijlage 2 bevat de zelfevaluatie van de kwaliteitscriteria voor onze organisatie.

1

Zie artikel 7.7 Besluit omgevingsrecht

Pagina 4 van 41 Jaarverslag VTH 2021

2.

Terugblik 2021

De gevolgen van de coronacrisis waren ook in 2021 van invloed op de uitvoering van VTH-taken. Dit raakte vooral de het boa-toezicht, het toezicht op brandveiligheid en vergunningverlening APV / Bijzondere Wetten. De inzet op vergunningverlening en het toezicht op basis van de Wabo bleek beduidend hoger dan geprogrammeerd. In 2021 hebben wij ons voorbereid op het werken met de Wkb en de Omgevingswet en gaan hier mee verder in 2022.

Gevolgen coronapandemie op uitvoering VTH De coronapandemie kwam onverwacht in 2020 en is ook in 2021 van invloed geweest op onze VTH-uitvoering. Vanwege aanpassing in werkwijzen waren de gevolgen minder groot. De gevolgen waren vooral merkbaar bij vergunningverlening APV / Bijzondere Wetten. Vooral bij de behandeling van evenementenvergunningen moest regelmatig snel geschakeld worden. Een zeer aanzienlijk deel van de boa-capaciteit is ingezet op toezicht op de naleving van de coronaregelgeving. Door landelijke regels ter voorkoming van de verspreiding van het coronavirus werden evenementen afgelast en nieuwe vergunningen beperkt aangevraagd. Daarnaast zijn vanwege de coronaregels vooral in het eerste kwartaal van 2021 minder objectgerichte controles op brandveiligheid uitgevoerd. De gevolgen van de coronapandemie op de VTH-uitvoering waren gedurende 2021 te overzien en hebben niet geleid tot noodzakelijke bijstelling van het VTH-programma. Onze dienstverlening is in stand gebleven. Omvangrijke inzet op VTH Wabo De inzet en productie bij zowel vergunningverlening als het toezicht en handhaving op basis van de Wabo bleek groter dan voorzien. Ten opzichte van het VTH-programma 2021, maar ook ten opzichte van voorgaande jaren, bleek de realisatie beduidend hoger.

Aanschaf vernieuwde risicoanalysetool VTH Er is besloten tot aanschaf van een nieuwe, provinciebrede risicoanalysetool. Het huidige model voor risicoanalyse is verouderd. De risicoanalysetool is geschikt voor alle VTH-taken. De tool kan worden toegepast voor zowel de milieugerelateerde omgevingsdiensttaken, als voor de thuistaken (bouwen, ruimtelijke ordening en APV/Bijzondere Wetten) van de gemeente. De milieurisicoanalyse is in 2021 inhoudelijk voorbereid door de ODT. In december 2021 is opdracht gegeven voor de levering van de risicoanalyse voor de thuistaken. In 2022 wordt de risicoanalyse met bijbehorende besturingsmodule ingericht, in gebruik genomen en verwerkt in het VTH-beleid. De nieuwe risicoanalysetool is ‘Omgevingswet-proof’ en ‘Wabo-proof’. De risicoanalyse kan worden toepast binnen de gewijzigde systematiek van de Omgevingswet, waarbij wordt uitgegaan van milieubelastende activiteiten in plaats van activiteiten binnen de begrenzing van een inrichting. Als de Omgevingswet nog even op zich laat wachten, kan de tool ook onder de werkingssfeer van de Wabo worden toegepast. Voorbereiden op de Omgevingswet en Wkb In 2021 zijn voorbereidingen getroffen voor het werken met de Omgevingswet en de Wkb. Alhoewel vorderingen zijn gemaakt, is het beeld eind 2021 dat onze dienstverlening nog niet volledig is voorbereid op deze wetgeving.

In 2022 krijgt de implementatie een gericht vervolg, doen wij meer ervaring op met de Intaketafel en Omgevingstafel en wordt gericht ingezet op opleiding en training.

Pagina 5 van 41 Jaarverslag VTH 2021

3.

Beleidsdoelen en resultaten

Wij werken aan een veilige en gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Met het VTHprogramma 2021 hebben wij hiervoor doelen en prioriteiten gesteld. De resultaten en noodzakelijke bijstellingen verwerken wij in het nieuwe VTH-programma 2023. Hiermee volgen wij de beleidscyclus. Ons uitvoerings- en handhavingsbeleid2020 en ons VTH-programma 2021 bevatten concrete doelen. Deze doelen zijn drieledig: Het gaat het om samenwerken met de stad, werken conform ‘vakinhoudelijke’ beleidsdoelen voor VTH en werken op basis van de kwaliteitscriteria. De doelen en resultaten worden toegelicht in de volgende drie paragrafen. 3.1 Beleidsdoel ‘samen met de stad’ Vanuit ons gemeentelijke organisatieperspectief willen wij samenwerken met onze inwoners, bedrijven en ketenpartners. De uitgangspunten van ons plan ‘Voor Stad en Resultaat’ (2018) zijn nog steeds actueel. De kernboodschap is en blijft dat we minder werken vanuit ‘regie bij de gemeente’ en meer overlaten aan de stad. Dat betekent niet dat we loslaten, maar juist meer verbinding zoeken en samenwerkingsrelaties aangaan: meer contact met de stad, luisteren en de juiste rol kiezen. Dit sluit aan bij onze kernwaarden: we zijn nabij, aanspreekbaar, geïnteresseerd, denken mee met initiatieven en werken op basis van vertrouwen. Leidend in onze werkwijze is onze Omgevingsvisie (2020).

Wij gebruiken deze om de ideeën van alle Almeloërs aan te toetsen en stellen ons de vraag: past het initiatief bij de visie op Almelo? Het doel is een omgeving waarin we zo goed mogelijk kunnen wonen, werken, sporten en ontspannen. In 2021 is gewerkt met de Intaketafel en de Omgevingstafel. In de initiatieffase geven wij met deze tafels invulling aan integraliteit, snelheid en transparantie. De ervaring met deze tafels worden toegelicht in de volgende paragraaf. Met de vaststelling van de Participatieverordening in 2022 worden inwoners (blijvend) betrokken bij de ontwikkelingen in de samenleving. Er wordt ruimte geboden voor nieuwe verbindingen met hen. Het beleidsdoel ‘samen met de stad’ is geen doel dat in 2021 is behaald en ‘af’ is. Het is een doel waar continu aan wordt gewerkt. In onze dagelijkse contacten geven wij hier samen inwoners, bedrijven en ketenpartners blijvend invulling aan. Dit sluit aan op onze doelstellingen voor het werken op basis van de Omgevingswet.

3.2 Beleidsdoelen VTH Een leidraad voor het verantwoorden van onze inzet op de beleidsdoelen is de Verordening kwaliteit VTH. Deze verordening heeft betrekking op Wabo-gerelateerde taken en geeft aan dat er doelen worden gesteld voor de onderwerpen dienstverlening, uitvoeringskwaliteit en financiën. Navolgend is per onderwerp aangegeven welke activiteiten zijn gepland en welke zijn uitgevoerd. Hierbij wordt verbinding gelegd met onze inhoudelijke VTH-beleidsdoelen.

▪

Dienstverlening

Verbeteren samenwerking ODT Met het project ‘verbeteren samenwerking ODT’ zijn in 2021 interne samenwerkingsrelaties verduidelijkt. Er zijn governance-afspraken vastgelegd. Daarnaast is gewerkt aan de verbetering van de informatie-uitwisseling. Tussen het team Vergunningverlening en Naleving, het Ondernemersloket en Omgevingsdienst Twente wordt periodiek afgestemd over milieurelevante zaken. Dit gaat over de behandeling van milieuaanvragen en milieumeldingen, maar ook over bedrijven die vanwege de milieuregelgeving extra aandacht nodig hebben 2

VTH-beleid 2020. Uitvoerings- en handhavingsbeleid voor de Wabo-taken bouwen, ruimtelijke ordening en brandveiligheid.

Pagina 6 van 41 Jaarverslag VTH 2021

vanuit de Omgevingsdienst. Door gerichte afstemming tussen gemeente en Omgevingsdienst is de inzet van beide organisaties bij het uitvoeren van VTH-taken duidelijker. De integraliteit van handelen is hierdoor versterkt. Voorbereiding op de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Met het project Wkb zijn voorbereidingen getroffen voor de komst van de Wkb. Vanwege de inwerkingtreding van de Wkb en de Omgevingswet verandert er veel voor initiatiefnemers en de gemeente Almelo. Dit heeft gevolgen voor onze publieke dienstverlening en stelt ons voor de vraag hoe dienstverlenend de gemeente Almelo moet zijn bij de behandeling van bouwinitiatieven. In het laatste hoofdstuk van dit jaarverslag wordt een toelichting gegeven op de tussentijdse resultaten van het project Wkb. Het project Wkb loopt door in 2022. De resultaten van dit project worden gebruikt voor het bijstellen van ons VTH-beleid. Voorbereiden op de Omgevingswet De Omgevingswet vraagt om een andere wijze van dienstverlening. Ondanks het herhaalde uitstel van deze wet, is in 2021 gewerkt aan de ontwikkeling van de serviceformules: de snelserviceformule, de ontwerpformule en de toezichtformule. -

Snelserviceformule: Het proces van de snelserviceformule is uitgewerkt. Uitgangspunten zijn: simpele regels, simpele interactie en simpele processen. De flitsvergunning kan worden verleend binnen twee weken (wettelijke termijn acht weken) als wordt voldaan aan de voorwaarden. De lessen tot nu toe zijn dat er te weinig is gecommuniceerd over de mogelijkheden van een flitsvergunning. Er wordt relatief weinig gebruik gemaakt van dit type vergunning. Als er wel gebruik van wordt gemaakt, dan wordt vaak niet voldaan aan de indieningscriteria. In 2022 vraagt dit om verbetering: De gemeentelijke internetpagina wordt aangepast en er wordt onderzocht of indieningscriteria kunnen worden gewijzigd en of een eenvoudige digitale tekenapplicatie kan worden gebruikt bij het voorbereiden van de aanvraag om omgevingsvergunning.

-

Ontwerpformule: De Intaketafel en Omgevingstafel zijn opgezet als onderdeel van de ontwerpformule. In 2021 is met de Intaketafel uitgebreid ervaring opgedaan. Er zijn processen en werkafspraken gemaakt en geïmplementeerd. De inzet van de Intaketafel is geëvalueerd. In 2021 zijn op deze tafel 163 initiatieven behandeld. Het gebruik van de Omgevingstafel is nog beperkt. Verwachting is dat de casuïstiek op de tafels in 2022 gaandeweg toeneemt. Ervaringen met de tafels leiden tot het verbeteren van de inzet. Belangrijke actie voor 2022 is de implementatie van de rol van casemanager Omgevingstafel.

-

Toezichtformule: Toezichthouders en handhavers werken op het gebied van milieu vooral bij de ODT, terwijl toezichthouders en handhavers bouwen vooral bij de gemeente werken. Ook voor de veiligheidsregio (brandveiligheid), de waterschappen (water) en de GGD (medische milieukunde) werken vanuit hun ‘eigen’ deelaspect aan de fysieke leefomgeving. Bij het invullen van toezicht en handhaving onder de Omgevingswet gaat het dus vooral om het organiseren van ketensamenwerking. Via de werkgroep ‘werkende ketens’ wordt het onderdeel toezicht en handhaving in 2022 uitgewerkt, getest en uiteindelijk verwerkt in het VTH-beleid.

Het VTH-beleid bevat procesdoelen over dienstverlening. Aandachtspunten zijn navolgend opgenomen. Tijdigheid van de besluitvorming Besluiten op aanvragen zijn tijdig afgehandeld. In 2021 was sprake van één van rechtswege verleende vergunning. Er is 69 keer toepassing gegeven aan de wettelijke mogelijkheid tot het verlengen van de beslistermijn (21%). Dit valt ruim binnen de streefwaarde van 40% die in ons VTH-beleid is gesteld. In afwijking van ons VTH-beleid is er geen analyse uitgevoerd op de oorzaak van deze verlengingen. Verbeterpunt is het uitvoeren van deze analyse in 2022. Daarmee kunnen oorzaken van termijnverlenging worden achterhaald en kan het aantal keren dat de besluitvorming wordt verlengd mogelijk worden teruggebracht. Dit versnelt de besluitvorming op aanvragen. Pagina 7 van 41 Jaarverslag VTH 2021

Dwangsom niet tijdig beslissen Op ingediende aanvragen of bezwaren moet tijdig door de overheid worden beslist. Als de overheid niet op tijd beslist, kan zij in gebreke worden gesteld. De overheid heeft dan 2 weken de tijd om alsnog een beslissing te nemen. Gebeurt dat niet, dan ontstaat de verplichting tot uitbetaling van een dwangsom. Het VTH-beleid gaat uit van een streefwaarde van 0% betaalde dwangsommen vanwege niet tijdig beslissen. Voor zover bekend zijn er in 2021 geen dwangsommen betaald vanwege niet tijdig beslissen. Deze informatie kan nu niet direct worden uitgelezen uit de datasystemen. Voor een betere monitoring verdient het aanbeveling dit aan te passen. Behandeling van klachten Het proces voor de behandeling van klachten is in 2021 verbeterd. Eind 2021 is een regisseur voor de behandeling van klachten aangesteld, die direct betrokken is bij de behandeling van klachten die zijn gerelateerd aan het taakveld VTH. Alle binnenkomende klachten worden geregistreerd en in behandeling genomen. In het merendeel van de gevallen wordt diezelfde dag contact gelegd met de klager. Milieugerelateerde klachten kunnen zowel bij gemeente als bij ODT worden ingediend. Daarnaast komt het voor dat bij ODT klachten worden ingediend die betrekking hebben op bouwen of APV/Bijzondere Wetten.

In 2021 zijn met ODT afspraken gemaakt, op basis waarvan de klachtenbehandeling nu frequent inhoudelijk wordt afgestemd. Eind 2021 was het proces van registratie en klachtbehandeling goed op orde. Opgave voor 2022 is het beter analyseren van klachten, op basis waarvan onze inzet of werkwijze wordt aangepast. In 2022 wordt hiervoor een opzet gemaakt en wordt periodiek een klachtenanalyse uitgevoerd. Onderzoek klanttevredenheid In het VTH-programma 2021 is aangegeven dat, in afwijking van ons VTH-beleid, het eerste onderzoek naar klanttevredenheid wordt uitgevoerd in 2022. In ons VTH-programma 2022 is opgenomen dat wij vanaf 2022 werken wij aan een methode om de klanttevredenheidsmeting structureel in te bedden in ons VTH-proces. Dit gebeurt via een groeimodel.

▪ Uitvoeringskwaliteit Algemeen: monitoring Binnen het VTH-proces zijn prestatie-indicatoren benoemd, ten behoeve van managementsturing en rapportage. Ons VTH-beleid bevat een overzicht van beleidsindicatoren. Om te kunnen evalueren of geplande werkzaamheden en beleidsdoelstellingen uit het VTH-programma zijn gerealiseerd, is het van belang dat de verschillende gegevens hierover goed worden geregistreerd en gemonitord. Voor 2021 was de opgave om het gebruik en registratie hiervan te verbeteren. In 2021 zijn verbeteringen zijn doorgevoerd in het ontsluiten van managementinformatie ten behoeve van sturing en verantwoording. Echter, bij de voorbereiding van dit jaarverslag is evident gebleken dat bepaalde data moeilijk of niet gevonden kan worden. Onduidelijk is of bepaalde (beleids-)doelen gehaald worden. Het genereren van data is (te) tijdrovend; capaciteit is beperkt beschikbaar. Voor het genereren van data wordt gebruik gemaakt van verschillende systemen, die onderling niet of onvoldoende samenwerken. Dit geldt voor vergunningverlening, toezicht, handhaving en juridische advisering op basis van de Wabo c.a.. Uit het vorenstaande kan niet de conclusie worden getrokken dat VTH-taken niet goed worden uitgevoerd. Wel kan gesteld worden dat het VTH-proces op onderdelen onvoldoende ‘in control’ is, in die zin dat er onvoldoende zicht bestaat op de voortgang van de uitvoering.

Op de onderdelen waar wordt afgeweken van de uitvoering, kan tijdig inzicht ontbreken in de risico’s die hiermee verband houden.

Pagina 8 van 41 Jaarverslag VTH 2021

In bredere zin blijft verbetering van de monitoring een belangrijke opgave voor 2022. Na aanpassing kunnen VTH-prestaties beter worden gemonitord en kan de inzet waar nodig worden bijgestuurd. Belangrijke verbeterpunten voor 2022 zijn: - Het verbeteren van het dashboard met relevante prestatie-indicatoren; ten behoeve van processturing (sturingsinformatie) en verslaglegging (verantwoordingsinformatie); - Het meten en rapporteren verbeteren door tussentijdse verslaglegging, bij voorkeur in een 4 en 8 maandrapportage. In 2021 is één kwartaalrapportage opgesteld in het eerste kwartaal. Algemeen: beoordeling beleidsdoelen VTH 2021 Het VTH-beleid bevat concrete doelen per taakveld. Dit maakt het mogelijk om de kwaliteit van de uitvoering gericht af te stemmen op de verschillende taakvelden. Onderstaande tabel bevat een beknopte evaluatie van de taakvelden voor het jaar 2021, waarbij een doorkijk wordt gegeven naar 2022. De beleidsdoelen VTH zijn niet gerealiseerd, omdat de doelen worden beschouwd als een constante opgave voor de kwaliteit van de uitvoering. Het zijn doelen waar voortdurend aan wordt gewerkt. Taakveld bouwen: Waarborgen constructieve veiligheid en bouwkundige brandveiligheid. Uit de resultaten over 2021 blijkt dat actief invulling is gegeven aan het waarborgen van constructieve veiligheid en bouwkundige brandveiligheid.

Conform het VTH-beleid is de focus gelegd op bouwwerken met veel gebruikers, dan wel minder zelfredzame gebruikers. In 2021 was structureel sprake van structureel verhoogde werkdruk, die als langdurig wordt ervaren. Dit vergroot de kans op uitval. Zie paragraaf 4.3. In 2022 werken wij verder aan dit beleidsdoel, waarbij de focus wordt gelegd op wijzigingen vanwege de Wkb en Omgevingswet. Dit leidt tot bijstelling van het VTH-beleid. Taakveld ruimtelijke ordening: Behoud kwaliteit leefomgeving. Er is toegezien op naleving van bouw- en gebruiksvoorschriften uit het bestemmingsplan. Daarbij is vooral gelet op strijdigheden met het bestemmingsplan en de bewoning van niet-woningen. Er is actief gecontroleerd op illegale kamerbewoning. Er zijn multidisciplinaire Gustos-controles uitgevoerd. Ook is invulling gegeven aan gebiedstoezicht en controle op de regelingen voor Rood-voor-Rood en Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving. Zie paragraaf 5.1. In 2022 werken wij verder aan dit beleidsdoel. Ook hier wordt de focus gelegd op wijzigingen vanwege de Wkb en de Omgevingswet. De focus van toezicht verplaatst zich gaandeweg van bouwgericht toezicht naar omgevingsgericht toezicht. Het VTH-beleid moet hierop worden aangepast. Taakveld monumenten: Behoud kwaliteit leefomgeving.

Het belangrijkste effect van niet-naleving van voorschriften is dat monumentale waarden kunnen worden vernietigd of blijvend worden aangetast. Monumenten vragen om actieve bescherming. Hieraan is invulling gegeven. In 2022 werken wij verder aan dit beleidsdoel. Taakveld slopen: Waarborgen gezondheid en omgevingsveiligheid. Risico’s bij sloop doen zich voor bij verwijdering van asbesthoudende toepassingen (risico voor de gezondheid) en bij grootschalige sloop (veiligheid voor de omgeving). Door behandelen van meldingen en actief toezicht is hier in 2021 invulling aan gegeven door gemeente en ODT. Zie paragraaf 5.2. In 2022 blijft dit doel actueel. Omdat sprake is van verschillende toezichtorganisaties en informatiestromen, wordt in 2022 gezocht naar mogelijkheden voor verbeterde uitvoering. Taakveld brandveiligheid: Bevorderen een efficiënte en effectieve naleving op het gebied van brandveiligheid. Dit doen we om de brandveiligheid in onze gemeente te vergroten. Ook dit doel blijft in 2022 actueel. Hierover vindt periodiek afstemming plaats met Brandweer Twente.

Voor enkele taakvelden is navolgend een specifieke toelichting opgenomen.

Pagina 9 van 41 Jaarverslag VTH 2021

- Bouwtechnische beoordeling: Het gewijzigde gebruik van BRIS-toets Bij de behandeling van bouwaanvragen zijn de constructieve veiligheid en bouwkundige brandveiligheid op reguliere wijze getoetst. Bouwaanvragen worden overeenkomstig het toetsprotocol beoordeeld. In december 2021 heeft het college besloten om vanaf 2022 alleen de gevolgklassen 2 en 3 te beoordelen met de applicatie BRIS-toets; vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Wkb 3. Voor gevolgklasse 1 is besloten geen beoordeling uit te voeren aan de hand van BRIS-toets4. Dit sluit aan bij de uitgangspunten van de Wkb (bouwtechnische toetsing door de kwaliteitsborger) en vermindert de administratieve lasten voor de gemeentelijke bouwplantoetsing. Vanwege verhoogde werkdruk zijn bouwaanvragen in 2021 niet consequent getoetst met de applicatie BRIS-toets. Dit is een afwijking van het VTH-beleid. - Bouwtechnische beoordeling: Toetsen aan eisen voor BENG Voor alle nieuwbouw, zowel woningbouw als utiliteitsbouw, geldt dat de vergunningaanvragen vanaf 1 januari 2021 moeten voldoen aan de eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG). Die eisen vloeien voort uit het Energieakkoord voor duurzame groei en uit de Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD). Vanaf deze datum zijn bouwaanvragen getoetst aan deze regelgeving. Vergunningverleners hebben in januari 2021 hiervoor een cursus gevolgd.

Nadien zijn tussen vergunningverleners afspraken gemaakt over de beoordeling van de BENG-eisen, zodat uniform wordt getoetst. - Afronding onderzoek brandveiligheid gevels Vanwege de brand in de Londense woontoren ‘Grenfell Tower’ (2017) en het grote aantal (dodelijke) slachtoffers heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) opdracht gegeven aan Nederlandse gemeenten om onderzoek uit te voeren naar de brandveiligheid van gevels in Nederland. Met het protocol Inventarisatie en onderzoek brandveiligheid gevels zijn de meest risicovolle gebouwen in onze gemeente geselecteerd. Dit selectie richtte zich op hoge gebouwen met minderzelfredzame personen (zoals ziekenhuizen en zorginstellingen) en andere hoge gebouwen waarin wordt geslapen (woongebouwen en hotels). Aannemelijk is dat bij deze gebouwen de meeste risico's zijn te verwachten. In Almelo zijn vijf gebouwen geselecteerd die binnen de scope van het onderzoek vielen. Deze gebouwen zijn beoordeeld aan de hand van de risicotool. Op basis van de invoer kreeg een gebouw een indeling in één van de vier mogelijke categorieën rood, oranje, geel of groen. In deze volgorde symboliseren de kleuren een aflopend potentieel risico. Vier gebouwen in Almelo zijn ingedeeld in categorie geel en één gebouw in categorie groen. Nader onderzoek was alleen noodzakelijk bij gebouwen die rood of oranje scoorden.

Dat bleek in Almelo niet het geval. Het onderzoek is afgerond. De gemeenteraad is in maart 2021 in kennis gesteld van de resultaten van het onderzoek. ▪ Financiën De legesverordening 2021 is tijdig vastgesteld. Vanwege de inwerkingtreding van de Wkb is in 2021 onderzoek gedaan naar leges. Beide wetten hebben gevolgen voor de legesheffing. Het onderzoek richtte zich op de lasten, baten en kostenheffing. De uitkomsten van dit onderzoek wordt betrokken bij de uitwerking van scenario’s en beleidskeuzes. 3.3 Beleidsdoelen op basis van de Kwaliteitsverordening Onze Kwaliteitsverordening5 is gebaseerd op de landelijke kwaliteitscriteria. Op basis van de verordening wordt jaarlijks mededeling gedaan aan de gemeenteraad in hoeverre wordt voldaan aan kwaliteitscriteria. Bij afwijking wordt aangegeven hoe de kwaliteit wordt geborgd. Voor de uitwerking wordt verwezen naar bijlage 2.

3 BRIS-toets is een webapplicatie die is ontwikkeld voor bouwtechnische toetsing. 4 Gevolgklasse 1 is de lichtste bouwklasse; straks direct vallend onder de werkingssfeer van de Wkb. 5

Kwaliteit verordening vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht gemeente Almelo 2017

Pagina 10 van 41 Jaarverslag VTH 2021

4.

Vergunningverlening

Ruimtelijke ontwikkelingen en de organisatie van tal van activiteiten laten zien dan Almelo bruist. Met de inzet van het instrument ‘vergunningen’ werken we aan een aantrekkelijke stad én aan leefbaarheid en veiligheid.

Dit hoofdstuk gaat in de eerste drie paragrafen in op de activiteiten die verband houden met de omgevingsvergunning (Wabo). De laatste paragraaf gaat in op vergunningverlening op basis van de APV / Bijzondere Wetten. Advisering over brandveiligheid is belegd bij Brandweer Twente en wordt toegelicht in paragraaf 5.2,, toezicht brandveiligheid. Milieugerelateerde vergunningverlening is onderdeel van het Jaarverslag VTH Twente 2021.

4.1 Ruimtelijke ontwikkelingen In 2021 ging veel aandacht uit naar door doorontwikkeling van het Indiëterrein. Dit terrein is al ruim tien jaar in ontwikkeling en is gefaseerd vrijgekomen voor (her)ontwikkeling tot stedelijk woon- en werkgebied. Ongeveer zestig procent van het Indiëterrein is nu (her)ontwikkeld. Voor het overige deel dient vergunningverlening nog plaats te vinden. Ook zijn veel werkzaamheden verricht voor de realisatie van Businesspark XL. Het merendeel van de kavels op Businesspark XL is uitgegeven of in optie genomen; het merendeel van de omgevingsvergunningen voor dit bedrijventerrein is verleend.

4.2 Voortraject vergunningverlening De fase van het voortraject vergunningverlening bestaat uit adviseren, informeren en communiceren voorafgaand aan de indiening van de formele indiening van omgevingsvergunningaanvragen.

Voortraject vergunningverlening 101

Klantvragen Vooroverleg

350 191

85

Intaketafel

1

Omgevingstafel

2 1

0

160

50

100

150

Gerealiseerde werkvoorraad

200

250

300

350

400

Geplande werkvoorraad

Het aantal contacten in het voortraject (454) komt redelijk overeen met de planning (437). Wel zijn verschuivingen zichtbaar. Het aantal keren vooroverleg is sterk gestegen, evenals de inzet van de Intaketafel. Het relatief grote aantal vooroverleggen houdt verband met de omvang van de werkvoorraad (zie volgende

Pagina 11 van 41 Jaarverslag VTH 2021

paragraaf). De inzet van de Intaketafel komt voort op de voorbereiding op de Omgevingswet. De Intaketafel heeft is in 2021 nagenoeg elke week georganiseerd, waarbij per week gemiddeld 4 initiatieven zijn behandeld. De invoering van de Omgevingswet leidt ertoe dat de ureninzet voor vooroverleg en behandeling van klantvragen en initiatieven verder toeneemt, onder meer door inzet van de Intaketafel en de Omgevingstafel. Het aantal keren dat de tafels worden ingezet zal gaandeweg toenemen. Vanwege verbeterde registratie van klantvragen is ook bij dit onderdeel een verhoging te verwachten. Goede registratie van de verschillende onderdelen van dit voortraject is een verbeterpunt voor 2022. Dit gebeurt door gerichte verbetering van de datahuishouding, het maken van afspraken over invoer van gegevens en de controle hierop. De eerste stappen hiervoor worden begin 2022 gezet.

4.3 Vergunningverlening bouwen en ruimtelijke ordening Kenmerkend voor 2021 is de sterk toegenomen omvang van de gerealiseerde werkvoorraad. Er zijn beduidend meer aanvragen om omgevingsvergunningen met de activiteit bouw ingediend en behandeld dan was voorzien. Dit geldt de bouw aanvragen in alle categorieën, die als volgt zijn opgebouwd: - Aanvragen bouwen cat. 3: De bouwkosten zijn hoger dan €1.000.ooo.-; - Aanvragen bouwen cat. 2: De bouwkosten liggen tussen €100.000 en €1.000.000.- Aanvragen bouwen cat. 1: De bouwkosten zijn lager dan €100.000.-. De aanvragen om afwijken van het bestemmingsplan bleek ook een veelvoud van de planning. Waar uit werd gegaan van 20 verzoeken om afwijkingen, bleken eind 2021 dat 80 afwijkingsverzoeken te zijn ingediend. Dit aantal kan in werkelijkheid nog hoger liggen, omdat de combinatie van vergunningactiviteiten (in dit geval bouwen en afwijken bestemmingsplan) vaak onder de hoofdactiviteit ‘bouwen’ worden geregistreerd. Het aantal aanvragen tot wijziging van een monument bleek minder dan gepland: Uitgegaan werd van 8 aanvragen. Dit waren er uiteindelijk 4. Het programma vergunningen is een vraaggerichte activiteit. Op voorhand is het dus niet zeker hoeveel en welke werkzaamheden moeten worden uitgevoerd. In het jaarprogramma voor 2021 werd uitgegaan van in totaal 371 producten voor bovenstaande activiteiten.

Dit bleken er uiteindelijk 528 te zijn (+ 42%). Het is gelukt om het merendeel van de bouwaanvragen binnen de wettelijk termijn af te handelen. In 2021 is 1 vergunning van rechtswege verleend (2020: 4). Bij 69 vergunningprocedures bouwen is besloten de om de beslistermijn te verlengen (32 bij categorie 1, 28 bij categorie 2 en 9 bij categorie 3). Mogelijke oorzaken voor deze afwijking zijn een combinatie van de relatief lage rentestand in combinatie met de maatregelen vanwege Covid19, die hebben geleid tot extra investeringen in onroerend goed. Ook spelen de gunstige mogelijkheden voor ruimtelijke ontwikkeling binnen onze gemeente waarschijnlijk een rol. Structureel verhoogde werkdruk De aanhoudende stroom van aanvragen leidde in combinatie met schaarste op de arbeidsmarkt tot een structureel verhoogde werkdruk, die ook als langdurig wordt ervaren. Dit vergroot het risico op uitval. Waar mogelijk moet in 2022 tijdig worden ingezet op het aantrekken van extra capaciteit in een gespannen arbeidsmarkt. Onderstaande figuur bevat een toelichting op de gerealiseerde werkvoorraad in vergelijk met de geprogrammeerde werkvoorraad.

Pagina 12 van 41 Jaarverslag VTH 2021

Vergunningen activiteit bouwen en RO 2021 Aanvraag bouwen categorie 1

279

210

Aanvraag bouwen categorie 2

120

143

22 13

Aanvraag bouwen categorie 3

4 8

Aanvraag monumenten

Aanvraag afwijken bestemmingsplan

80

20

0

50

Gerealiseerde werkvoorraad

100

150

200

250

300

Geplande werkvoorraad

Figuur 1. Meerjarig overzicht vergunningverlening bouwen en ruimtelijke ordening

Meerjarig overzicht Het meerjarig overzicht van het aantal behandelde bouwaanvragen in de periode 2017 tot en met 2021 geeft het volgende beeld. Het aantal behandelde bouwaanvragen is in deze periode jaarlijks gestegen.

Behandelde bouwaanvragen 2017 t/m 2021 2021

444

2020

414

2019

357

2018

334

2017

315 0

50

100

150

200

250

300

350

400

450

500

Figuur 2. Meerjarig overzicht behandelde bouwaanvragen

Resultaat van de beoordeling Er is vergunning verleend bij 74% van de bouwaanvragen. Circa 9% van de bouwaanvragen is ingetrokken en bij 7% is de aanvraag buiten behandeling gesteld. Er is één vergunning van rechtswege verleend. Er zijn geen bouwaanvragen geweigerd. Eind 2021 was op 6% van de aanvragen nog geen besluit genomen. De getalsmatige toelichting is opgenomen in onderstaand figuur.

Pagina 13 van 41 Jaarverslag VTH 2021

Uitkomst beoordeling bouwaanvragen (2021)

verleend (327)

ingetrokken (42)

buiten behandeling (32)

in behandeling (29)

vergunningsvrij (13)

van rechtswege verleend (1)

geweigerd (0)

Figuur 3. Uitkomst beoordeling bouwaanvragen

Overige toestemmingen Wabo De overige toestemmingen bouwen en ruimtelijke ordening komen nagenoeg overeen met de prognose; zie onderstaande figuur. De aanvragen en meldingen voor brandveilig gebruik bleken beduidend hoger dan geprogrammeerd. Bij de registratie van sloopmeldingen wordt er in Powerbrowser bij registratie van relatief kleine sloopmeldingen geen onderscheid gemaakt in het al dan niet verwijderen van asbest. Meldingen bouwkundig slopen zonder asbest en particuliere sloop met asbest worden behandeld door de gemeente. Op de bedrijfsmatige en grootschalige asbestverwijdering wordt toegezien door de ODT. Dit onderdeel is opgenomen in het Jaarverslag VTH Twente 2021. Voor de gemeente Almelo zijn in 2021 door de omgevingsdienst 189 meldingen voor de behandeling van asbest behandeld.

Overige toestemmingen Wabo 95 92

Melding slopen met/zonder asbest Melding brandveilig gebruiken

36

5

31 35

Aanvraag kappen / vellen Aanvraag uitvoeren van een werk

6 4

Aanvraag brandveilig gebruiken

3

7

0 Gerealiseerde werkvoorraad

20

40

60

80

100

Geplande werkvoorraad

Figuur 4. Overige toestemmingen Wabo

Conclusie vergunningverlening Wabo Uit bovenstaande figuren blijkt dat er beduidend meer werkzaamheden zijn verricht dan was voorzien in het VTH-programma 2021. Behandeling vroeg om versterkte inzet van het team Vergunningverlening en Naleving. Gedurende het jaar is voorzien in extra capaciteit. Het toegenomen werkaanbod leidde ook tot structurele druk binnen dit team. Pagina 14 van 41 Jaarverslag VTH 2021

Belangrijk aandachtspunt voor 2022 is om, waar mogelijk, tijdig voor te sorteren op toename in de werkvoorraad. Dit kan betekenen dat heroverweging plaatsvindt in de prioritering van werkzaamheden of extra inzet van (tijdelijke) medewerkers noodzakelijk is. Naast de reguliere werkvoorraad vraagt de voorbereiding op nieuwe wetgeving (Omgevingswet, Wkb) gerichte inzet van bouwplantoetsers, evenals inzet bij het vullen van de nieuwe risicoanalysetool VTH, de verbetering bedrijfsvoering VTH en het datagericht werken. 4.4 Vergunningverlening APV en Bijzondere Wetten Ook in 2021 is corona nog van grote invloed geweest op de vergunningverlening. De corona-regelgeving wijzigde regelmatig en dit had direct effect op de werkzaamheden van de medewerkers van het team Veiligheid / Bijzondere wetten. Met name ten aanzien van het verlenen van evenementenvergunningen moest hierdoor regelmatig snel en flexibel geschakeld worden. Door het college van B en W werd, evenals in 2020, besloten om de terrassen (tijdelijk) ruimer op te stellen, zodat terrasbezoekers 1,5 meter afstand tot elkaar konden houden. De verzoeken van horecaondernemers voor een ruimere opstelling van het terras zijn door het team Vergunningverlening en Naleving behandeld. Vanaf september 2021 is het team Veiligheid / Bijzondere wetten weer (volledig) op sterkte.

Daarbij moet worden opgemerkt dat diverse APV-taken zijn overgenomen door het KCC (o.a. standplaatsvergunningen, stookontheffingen en de behandeling van aanvragen in het kader van de Leegstandwet). Hierdoor kan het team Veiligheid / Bijzondere wetten zich meer richten op zaken die betrekking hebben op openbare orde en veiligheid. Eind 2021 is de nieuwe APV van de gemeente Almelo in werking getreden. Grotendeels alle formulieren en vergunningen zijn hierop aangepast. Het resterende deel wordt in 2022 aangepast, waarbij de meeste aanvraagformulieren gedigitaliseerd zullen worden. Wanneer een aanvraag volledig digitaal kan worden ingediend bevordert dit de kwaliteit en snelheid van het vergunningverleningsproces. Het vergelijk tussen planning en realisatie is opgenomen in de tabel op de volgende pagina.

Pagina 15 van 41 Jaarverslag VTH 2021

Producten Algemene Plaatselijke Verordening Artikel 2:3 (kennisgeving openbare betoging) Artikel 2:6 (ontheffing flyeren) Artikel 2:9 (ontheffing straatartiest) Artikel 2:10 (ontheffing voorwerp openbare plaats) Artikel 2:25 (vergunning evenement) Artikel 2:25 (melding evenement) Artikel 2:26a (vergunning betaald voetbal) Artikel 2:28 (vergunning horeca-exploitatie) Artikel 2:28 (Wijziging exploitatievergunning Artikel 3:4 (vergunning seksinrichting) Artikel 4:3 (Kennisgeving incidentele festiviteiten) Artikel 5:13 (inzameling geld of goed) Artikel 5:18 (vergunning standplaats) Alcoholwet Artikel 3 (vergunning horeca- of slijtersbedrijf) Artikel 3 (Wijziging horeca of slijterij) Artikel 35 (ontheffing zwak-alcoholische drank) Wet op de kansspelen Artikel 3 (vergunning kansspel) Artikel 30b (vergunning kansspelautomaten) Wet Milieubeheer Artikel 10.63 lid 2 (stookontheffing) Besluit Brandveilig Gebruik en Basishulpverlening Overige Plaatsen (BGBOP) Artikel 2.1 (melding brandveiliggebruik, veelal tenten) Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer (BABW) Artikel 56 (aanstellen verkeersregelaars en onderhoud SVNL) Artikel 58 (aanstellen verkeersbrigadiers) Figuur 5. Vergelijk planning en realisatie APV / Bijzondere Wetten

Gepland

Gerealiseerd

3 13 10 80 91 30 6 20 30 1 12 10 30

5 12 2 137 52 42 5 7 17 2 13 2 1

20 30 30

8 17 0

10 24

2 17

10

10

8

4

200 10

1 0

Pagina 16 van 41 Jaarverslag VTH 2021

5.

Toezicht en handhaving

Naleving van regelgeving is in onze maatschappij geen vanzelfsprekendheid. Gezien de risico’s van bepaalde activiteiten in de fysieke leefomgeving en vanwege overlastsituaties is het toezicht op naleving van regelgeving cruciaal. Wij reageren op signalen uit de stad over het niet naleven van regels. Samen met onze ketenpartners houden wij actief toezicht op veiligheid en leefbaarheid. Het toezicht op bouwen en ruimtelijke ordening wordt toegelicht in paragraaf 5.1. Toezicht op brandveiligheid wordt uitgevoerd door Brandweer Twente en komt aan bod in paragraaf 5.2. Het toezicht op APV / Bijzondere Wetten wordt uitgevoerd door de boa’s. Het uitoefenen van milieutoezicht is opgedragen aan ODT en wordt toegelicht in het jaarverslag VTH Twente 2021.

5.1 Toezicht bouwen en ruimtelijke ordening Het takenpakket toezicht op bouwen en ruimtelijk is de afgelopen jaren in omvang toegenomen. Het aantal taken nam toe, evenals de omvang van de taak. Relevante taken zijn het vergunninggerichte toezicht (inclusief meldingen), gebiedstoezicht met de focus op afwijkingen van het bestemmingsplan, klachtafhandeling, inzet Gustos, controles vanwege handhavingsverzoeken, controles met de brandweer vanwege handhaving brandveiligheid en controles vanwege strijdigheden die vanuit de BAG zijn geconstateerd. Taken waar in 2021 expliciet aandacht aan is besteed is het toezicht op de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving, Rood voor Rood en het toezicht op illegale kamerbewoning en bestaande bouw. De omvangrijke werkvoorraad bij vergunningverlening had tot gevolg dat in de fase van toezicht in 2021 ook sprake was van een sterk toegenomen werkvoorraad. Binnen de werkzaamheden van bouwinspecteurs vormt het vergunninggerichte toezicht de hoofdmoot van de werkzaamheden. De werkvoorraad van vergunningverlening wordt dan ook als basis gebruikt voor het bouwtoezicht. Het aantal uitgevoerde controles in 2021 is opgenomen in onderstaande figuur. Er is een vergelijk gemaakt met het voorgaande jaar 2020.

Vergunninggericht toezicht Toezicht bouwen categorie 1

122

245 345

Toezicht bouwen categorie 2 Toezicht bouwen categorie 3

100

407

287

59 49

Toezicht sloop / asbestverwijdering

Toezicht afwijken bestemmingsplan

20

0

44

50 2021

100 150 200 250 300 350 400 450 2020

Figuur 6. Vergunninggericht toezicht bouwen en ruimtelijke ordening

Pagina 17 van 41 Jaarverslag VTH 2021

In het jaarprogramma voor 2021 werd uitgegaan van controle van 343 vergunningen. Op basis van kentallen per bouwcategorie gaat het hier om 611 bouwcontroles. In 2021 zijn 877 bouwcontroles uitgevoerd (+44%). Dit werd veroorzaakt door een sterke toename in de bouwcategorieën 3 (complexe bouw) en 1 (eenvoudige bouw). Waar nodig zijn werkzaamheden geprioriteerd op basis van risicogericht inzicht van de bouwinspecteurs. Toezicht Rood voor Rood en Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving Vanaf eind 2020 zijn met doorloop in 2021 ruim 25 locaties bezocht in het kader van Rood voor Rood-regeling (RvR) en de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (KGO). Op deze locaties is vanaf 2008 gebruik gemaakt van de RvR-regeling. Deelname aan de RvR-regeling geeft de erfeigenaren de verplichting om het nieuwe erf landschappelijk in te passen door middel van een KGO. De RvR en KGO maatregelen waren, op 1 plan na, goed en duidelijk in het bestemmingsplan opgenomen. Geconstateerd is dat op een tweetal adressen waar wel is gesloopt, er niet wordt gebouwd. De gesloopte RvR-meters zijn op een andere locatie ingebracht. Een aantal adressen moet opnieuw worden bezocht. De bouw was daar nog niet gestart of afgerond, het bestemmingsplan was nog niet definitief, of men was nog niet gestart met de aanplant. In het VTHuitvoeringsprogramma van 2022 is daarom nogmaals een controleronde opgenomen.

Toezicht op slopen en kleinschalige asbestverwijdering Het toezicht op kleinschalige asbestverwijdering en bouwkundige sloop gebeurt door de gemeente; het toezicht op grootschalige en professionele asbestverwijdering gebeurt gezien door de omgevingsdienst. Voor beide activiteiten wordt een sloopmelding ingediend; de omgevingsdienst houdt wettelijk gezien alleen toezicht op asbestverwijdering en niet op bouwkundige sloop. In de praktijk leidt dit tot verschillende informatiestromen en toezichtorganisaties. In 2022 wordt overwogen om dit toezicht gecombineerd uit te laten voeren door de ODT. Toezicht op bestaande bouw en ruimtelijke regelgeving In 2021 zijn 15 controles bij bestaande bouw uitgevoerd. Gemeente Almelo beschikt niet over beleidskader voor toezicht op bestaande bouw. Bij de herijking van het VTH-beleid wordt overwogen om hiervoor een beknopt beleidskader vast te leggen. Ook zijn 44 toezichtcontroles op ruimtelijke regelgeving uitgevoerd. Binnen de verschillende rayons is uitvoering gegeven aan gebiedstoezicht. Daarnaast zijn 101 diverse andere controles uitgevoerd, onder meer met betrekking tot calamiteiten, klantvragen, bestuurlijke verzoeken en illegaal gebruik van gemeentegrond. Inzet bouwtoezicht bij handhaving brandveiligheid In 2021 zijn samen met de brandweer 19 controles op brandveiligheid uitgevoerd.

Bouwgerelateerde klachten Er zijn ruim150 bouwgerelateerde klachten behandeld. Hiervan bleek 42% terecht en 18% onterecht. 12% van de klachten is nog in behandeling. Van 27% van de klachten is de afhandelingsstatus onbekend vanwege beperkte registratie. Gustos-controles en aanpak illegale kamerbewoning De controles van Gustos zijn multidisciplinair en richten zich vanuit het team Vergunningverlening en Naleving op brandveiligheid, gebruik en (illegale) kamerbewoning. Met het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan ‘Parapluherziening wonen’ is het mogelijk om handhavend op te treden. In 2021 is hier actief invulling aan gegeven. Dit omdat het huisvesten van meerdere huishoudens in één woning zonder nadere ruimtelijke toetsing of maximale norm, kan leiden tot onwenselijke situaties; zoals overbewoning, slechte woonomstandigheden, geluidsoverlast, parkeerdruk en dergelijke. Dit geldt voor zowel de te huisvesten personen zelf, als ook voor de (directe) omgeving. In 2021 is de leefbaarheid in Almelo verbeterd door het gericht handhaven van het bestemmingsplan ‘Parapluherziening wonen’ op illegale kamerbewoning. Pagina 18 van 41 Jaarverslag VTH 2021

Toezicht kamerbewoning en Gustos Controles kamerbewoning Controles Gustos Overlastmeldingen kamerbewoning Figuur 7. Toezicht kamerbewoning en Gustos

290 70 84

Daarnaast is één woning gesloten op basis van spoedeisende bestuursdwang. Structureel verhoogde werkdruk Ook bij toezicht was sprake van structureel verhoogde werkdruk. Ondanks uitbreiding van formatie op tijdelijke basis, was sprake van een structureel sterk verhoogde werkdruk, die ook als langdurig wordt ervaren. Dit vergroot het risico op uitval. Waar mogelijk moet in 2022 tijdig worden ingezet op het aantrekken van extra capaciteit in een gespannen arbeidsmarkt. 5.2 Toezicht brandveiligheid Brandweer Twente voert de taken uit op het gebied van advisering en toezicht brandveiligheid. De gemeente is als bevoegd gezag (eind)verantwoordelijk voor deze taak en de eventuele bestuursrechtelijke handhaving die hieruit voortvloeit. Brandweer Twente wil, in samenspraak met de Twentse gemeenten, hoogwaardig uitvoering geven aan taken en gezamenlijke projecten op het gebied van advies en toezicht brandveiligheid. Het doel is een relevante bijdrage te leveren aan meer veiligheid en betere naleving in Twente. Advisering brandveiligheid Ruimtelijke veiligheid Onderdeel

Positief advies

Bereikbaarheid bluswater Milieu Ontbrandingstoestemming Omgevingsplan Totaal Figuur 8. Advisering ruimtelijke veiligheid

2 0 1 0

Negatief advies 2 1 0 0

Positief onder voorwaarden 2 2 7 6

Geen advies

Totaal

0 0 1 2

6 3 9 8 26

Negatief advies

Positief onder voorwaarden

Geen advies

Totaal

25

14

5

91

1

0

2

13

3

0

1

27 131

Bouwen en brandveiligheid gebruik Onderdeel

Positief advies

Omgevingsvergunning 47 activiteit bouwen Omgevingsvergunning – 10 activiteit brandveilig gebruik Installaties 23 Totaal Figuur 9. Advisering bouwen en brandveilig gebruik

De positieve effecten van tijdig vooroverleg blijven merkbaar. Dat is ook terug te zien bij de verschillende Omgevingstafel-pilots, waarbij integraal adviseren eenvoudiger wordt omdat alle ketenpartners gelijktijdig aan tafel zitten. Ervaring is dat integraal adviseren aan de voorkant meer tijd kost, maar dit bijdraagt aan kortere termijnen voor de behandeling van vergunningaanvragen.

Pagina 19 van 41 Jaarverslag VTH 2021

Daarnaast zijn er effecten merkbaar van de gewijzigde regelgeving ten aanzien van het aspect ‘veilig vluchten’, zoals het aanbrengen van vrijloopdeurdrangers en het voorkomen van koude rookverspreiding. Aanvragers, architecten en adviesbureaus hebben tijd nodig om dit goed te verwerken in de aanvragen. Regelmatig ontbreken er gegevens, waardoor Brandweer Twente in de tweede helft van 2021 vaker negatief heeft moeten adviseren. Voor de informatie over het project brandveiligheid gevels wordt verwezen naar hoofdstuk 3. Brandweer Twente heeft ondersteuning geboden in de beoordeling van gebouwen die onderzocht moesten worden op basis van vooraf geformuleerde eigenschappen. In onze gemeente is onderzoek nader onderzoek 6 uitgevoerd bij ziekenhuis ZGT Almelo, enkele woongebouwen en het Stadhuis. Hieruit bleek dat geen aanvullende voorzieningen noodzakelijk waren.

Evenementen Soort evenement A B C

Positief advies 0 0 0

Negatief advies 0 0 0

Positief onder voorwaarden 3 4 0

Algemene regels 5 3 0

Geen advies

Totaal

1 2 0

9 9 0

Figuur 10. Advisering over evenementen Vanaf 2020 hebben wij te maken met het coronavirus. Door de landelijke regels ter voorkoming van de verspreiding van dit virus zijn veel evenementen afgelast en zijn nieuwe vergunningen beperkt aangevraagd. Met name in de zomerperiode was er weer ruimte om evenementen te laten plaatsvinden onder bepaalde voorwaarden. Deze voorwaarden riepen veel vragen op bij organisaties en gemeenten. Veiligheidsregio Twente heeft, net als in 2020, een spreekuur ingericht waarbij Brandweer Twente ook was aangesloten om deze vragen te beantwoorden. Op kleine schaal zijn diverse evenementen georganiseerd waarbij ook de reguliere advisering weer is opgestart. In de toekomst wil Brandweer Twente meer risicogericht adviseren en inzetten op beter contact met organisatoren om zo aan de voorkant de veiligheid van het evenement en de kwaliteit van de aanvragen te verhogen. Toezicht brandveiligheid De belangrijkste kerntaken van Brandweer Twente op het gebied van toezicht zijn: - Periodieke / reguliere controles brandveilig gebruik; - Toezicht brandveiligheid tijdens de bouw; - Controles (brand)veiligheid bij evenementen.