20250522 VNG ledenbrief complete set vergaderstukken alv 18 juni 2025

Aan de leden

Datum

21 mei 2025 Ons kenmerk

U202500223 Lbr. 25/024 Telefoon

0703738393 Bijlage(n)

Onderwerp

Uitnodiging ALV 18 juni 2025

Geachte leden van college en gemeenteraad, Hierbij ontvangt u de agenda en stukken voor onze Algemene Ledenvergadering (ALV) van woensdag 18 juni 2025, 13.30 - 15.30 uur. U bent van harte welkom in het Klokgebouw in Eindhoven. Deze ALV maakt deel uit van het tweedaagse VNG Jaarcongres op 17 en 18 juni 2025. Meer informatie over het VNG Congres vindt u op vngjaarcongres.nl. In deze ledenbrief ontvangt u een toelichting op: - Agenda en stukken voor deze ALV (zie de vergaderset voor de agenda en alle bijlagen) - De besluitvormingsprocedure: indienen van amendementen en moties, de stemprocedure en de mogelijkheid tot inspreken U kunt statutair tot uiterlijk donderdag 5 juni, 12.00 uur amendementen op voorstellen indienen. Wij vragen u nadrukkelijk om ook eventuele moties uiterlijk op deze datum in te dienen, zodat het VNG-bestuur tijdig preadviezen kan vaststellen en de leden hun standpuntbepaling kunnen voorbereiden. Wij zijn u daarvoor bij voorbaat dankbaar. U kunt voor vragen hierover altijd contact met ons opnemen. Indienen amendementen en moties • • •

Indiening amendementen en moties uiterlijk 5 juni, 12.00 uur, via e-mail: motiealv@vng.nl Informatie over de procedure rond indiening en ondertekening Moties en amendementen worden behandeld bij het betreffende agendapunt of de rondvraag.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

vng.nl

Agenda en stukken ALV Agenda ALV De ALV start om 13.30 uur met de volgende agenda. Hierna ontvangt u per agendapunt een korte toelichting. De ALV eindigt om 15.30 uur. 1. 2. 3. 4. 5.

Opening Benoeming van de notulencommissie ALV 18 juni 2025 Vaststelling notulen Najaars ALV 29 november 2024 Mededelingen Jaarverslag 2024, inclusief Financieel Jaarverslag en verantwoording over het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) 6. Voorstellen inzet en financiën VNG 2026 i. Uitstel ALV en Jaarcongres 2026 naar 29 en 30 september 2026 ii. Contributievoorstel VNG 2026 iii. Kadernota 2026, GGU begroting 2026 en financiële bijdrage Fonds GGU 7. Oprichting VNG Risicobeheerfonds 8. Collectieve digitalisering a. Resolutie ‘Als één sterke bestuurslaag regie op de digitale samenleving’ b. Propositie common ground 9. Stand van zaken inzet VNG richting kabinet a. Gevolgen Voorjaarsnota b. Resolutie Jeugd c. Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA) 10. Stand van zaken actuele trajecten a. Vernieuwing mandaat inkoop sociaal domein b. Nieuwe afspraken inzameling verpakkingsafval 11. Verantwoording bestuur over uitvoering moties 12. Invulling vacatures in VNG bestuur en commissies 13. Rondvraag/WVTTK 14. Bekendmaking congreslocatie 2026 en sluiting.

Tijdpad voorbereiding ALV 18 juni 2025 Het tijdpad richting de ALV van 18 juni. ziet er als volgt uit: • 21 mei (woensdag): verzending ALV-voorstellen aan de leden • 5 juni (donderdag): deadline indiening amendementen (statutaire termijn) en moties (dringend verzoek van VNG-bestuur aan de leden) • 6 juni (vrijdag): VNG-bestuur stelt preadviezen vast op moties en amendementen • Zo spoedig mogelijk: toezending moties, amendementen en preadviezen aan de leden • 18 juni (woensdag): ALV

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/9

Korte toelichting op de agenda (zie de vergaderset voor de agenda en alle bijlagen) 2. Benoeming notulencommissie ALV 18 juni 2025 (ter besluitvorming) Ter vergadering ontvangt de ALV een voorstel voor de nieuwe notulencommissie. 3. Notulen Najaars ALV 29 november 2024 (ter besluitvorming) De notulen van de ALV geven volgens de toenmalige notulencommissie een goede weergave van hetgeen daar is besproken. 4. Mededelingen (op basis van actualiteit) 5. Jaarverslag 2024, inclusief Financieel Jaarverslag en verantwoording over het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (ter kennisname resp. ter besluitvorming) Wij hebben het Bestuurlijk Jaarverslag 2024 vastgesteld en leggen dit ter informatie aan u voor. In het bestuurlijk jaarverslag leest u hoe diverse VNG-onderdelen aan de slag zijn gegaan met de verenigingsstrategie 2030. Ook wordt ingegaan op andere onderwerpen die de aandacht van gemeenten vroegen in 2024 en leest u over de verschillende VNG-bedrijven. U leest het bestuurlijk verslag op onze website. Wij stellen u voor het Financieel jaarverslag 2024 vast te stellen en het bestuur decharge te verlenen. In het Financieel verslag 2024 vindt u de toelichting op het financiële resultaat van de VNG. In financieel-economisch opzicht was 2024 voor de VNG een stabiel jaar. De financiën van de VNG zijn op orde.

Het jaar 2024 bracht in financieel-economisch opzicht geen grote schokken. Het bedrijfsresultaat is weliswaar negatief, maar beter dan begroot. Wel is nog goed zichtbaar dat we te maken hadden met nog steeds hoge inflatie. Dit leidt tot hogere kosten voor personeel en de huisvesting. Positieve financiële ontwikkelingen zijn het goede rendement op de effectenportefeuille die de VNG aanhoudt, als ook het rendement van de dochterbedrijven. We zien ook een toename van subsidie gefinancierde projecten. 6. Voorstellen inzet en financiën VNG 2026 In 2024 is de Meerjarige Kadernota 2025-2028 aangeboden. In deze lijn presenteren wij u de Kadernota voor het jaar 2026 met daarin trends, ontwikkelingen en koerswijzigingen voor 2026. Eén plan dat alle activiteiten van de VNG in de volle breedte beslaat. Dit jaar is afgesproken het fonds niet te laten groeien met nieuwe proposities. De indexatie is 2,1% en gelijk aan de indexatie zoals die gebruikt wordt voor de contributie. De overbegroting wordt afgebouwd tot 1% van het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) in 2029. Op basis van de meerjarenraming 2026 t/m 2029 wordt de bijdrage van de leden aan Fonds GGU per inwoner in 2026 € 4,644 (2025 € 4,574). De beleidsinzet wordt primair vanuit de VNG-contributie gefinancierd en door het VNG-bestuur vastgesteld.

De GGU-activiteiten worden primair vanuit het Fonds GGU gefinancierd en zijn vooraf voorgelegd aan het College voor Dienstverleningszaken. Aansluitend stelt wij als VNG-bestuur deze onderdelen vast. Daarnaast zijn er activiteiten die op basis van subsidies worden gefinancierd. Voor gesubsidieerde activiteiten is geen aanvullende besluitvorming noodzakelijk in de ALV. Tenslotte is van belang dat wij in verband met de gevolgen van de raadsverkiezingen in maart 2026 voor de bezetting van zowel VNG-bestuur en -commissies als van nieuw te vormen colleges en raden, voorstellen om het VNG Jaarcongres en de ALV in 2026 uit te stellen van juni naar 29-30

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/9

september 2026. Dat heeft ook gevolgen voor het voorleggen van een aantal voorstellen inzake inzet en financiën van de VNG aan de leden in de ALV. Op basis hiervan doen wij u de volgende voorstellen. 6a. Uitstel ALV en Jaarcongres 2026 naar 29 en 30 september 2026 (ter besluitvorming) Wij stellen u voor in te stemmen met uitstel van ALV en Jaarcongres 2026 en de voorgestelde aanpak voor behandeling van contributievoorstel 2027, Kadernota, GGU begroting 2027 en financiële bijdrage Fonds GGU 2027. 6b. Contributievoorstel VNG 2026 (ter besluitvorming) Op basis van de in de ALV van 2018 vastgestelde meerjarige systematiek bestaat de contributie uit de indexatie voor de loon- en prijsontwikkeling op basis van CPB-indexcijfers, aangevuld met 1% voor de ingroei naar volledige dekking van de kosten van de kernorganisatie van de VNG vanuit de contributie. Gelet op de financiële situatie van gemeenten, zoals die in de Najaars ALV van 29 november 2024 nog eens door de gemeente Schiedam onder de aandacht is gebracht, stellen wij u voor bij de vaststelling van de voor 2026 af te zien van de genoemde 1% ingroei en te volstaan met de indexatie. Wij stellen u voor de contributie voor 2026 vast te stellen op 2,1%. 6c.

Kadernota 2026, GGU begroting 2026 en financiële bijdrage Fonds GGU, inclusief proposities (ter besluitvorming) Wij stellen u voor om in stemmen met de Kadernota, GGU-begroting en financiële bijdrage per inwoner aan het Fonds GGU voor 2026. 7. Initiatief VNG Risicobeheerfonds (ter kennisname) Het Risicobeheerfonds Nederlandse Gemeenten NV is een gezamenlijk initiatief van gemeenten en de VNG op het gebied van Dienstverlening en Kennisdeling. Het fonds heeft als doel vanuit gebundelde collectieve kracht gemeenten in staat te stellen zelf risico’s rond de verzekering van gemeentelijke gebouwen te verminderen om zo kosten te besparen en de veiligheid van gemeenten te vergroten. Hierdoor ontstaat een duurzaam stabiel financieel kader voor gemeenten waarmee gemeenten structureel middelen vrijspelen. de weerbaarheid op de lange termijn wordt vergroot. Gemeenten maken zelf de keuze of zij deelnemen in het Risicobeheerfonds. Hierbij informeren wij u nader over oprichtingsproces, voordelen voor gemeenten, business case, aandeelhoudersmodel, financiering en afdekking van risico’s. Wij nodigen u uit om deel te nemen aan het Risicobeheerfonds. 8a.

Resolutie ‘Als één sterke bestuurslaag regie op de digitale samenleving’ (ter besluitvorming) Wij vragen u om uw bereidheid uit te spreken om te komen tot verregaande collectivisering van de gemeentelijke digitalisering, ook voorbij de focus van Common Ground, met als streefbeeld om uiteindelijk meer dan 80% collectief te organiseren. Daarbij is het de bedoeling dat gemeenten de gemeentelijke digitalisering als één bestuurslaag sturen en organiseren onder het motto ‘de vrijblijvendheid voorbij’ en waar mogelijk aansluiting zoeken bij de nationale ontwikkelingen. Voor de uitvoering van de resolutie komen er afzonderlijke en navolgende ‘collectiviseringsvoorstellen’ op specifieke onderwerpen, met daarin de uitwerking zoals governance, organisatie, financiering en wijze van implementatie.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

4/9

8b. Propositie common ground (ter besluitvorming) Na het vaststellen van de Propositie Common Ground in de ALV van juni 2024 is het een programmaplan en aanpak uitgewerkt. Al snel werd duidelijk dat een aantal fundamentele keuzes gemaakt moeten worden tussen de verschillende richtingen, die door koplopers zijn verkend, om tot een duidelijk realisatiekoers te kunnen komen gericht op opschaling naar 342 gemeenten. Wij stellen u voor om de drie niveaus van samenwerken (‘Samen Denken, Samen Bouwen en Samen Exploiteren’) als uitgangspunt te nemen en daarbij in principe steeds te kiezen voor de meest collectieve wijze van samenwerken: • collectief waar het kan, decentraal waar het moet • dit in eerste instantie toe te passen op het dienstverleningsdomein om zo ervaring op te doen met de aanpak. Hiermee kunnen gemeenten hun collectief opdrachtgeverschap verder ontwikkelen en professionaliseren, in lijn met de resolutie “Als één sterke bestuurslaag regie op de digitale samenleving” (zie agendapunt 8a.). 9. Stand van zaken inzet VNG richting kabinet a. Gevolgen Voorjaarsnota (ter bespreking) In de brede ledenbrief ‘Voorjaarsnota: duiding, financiele analyse en begrotingsadvies’ informeerden wij u op 20 mei nader over de gevolgen van de Voorjaarsnota.

Daarin kondigden wij u aan een nieuwe resolutie Jeugd aan u voor te leggen (zie agendapunt 9b.) en daarnaast de resolutie uit de Najaars ALV van 29 november 2024 leidend te laten zijn voor onze inzet in de komende periode. b. Resolutie Jeugd (ter besluitvorming) De nieuwe resolutie Jeugd gaat in op de opvolging door het kabinet van het advies van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda jeugd 2023-2028 (commissie Van Ark), de weging van de inzet van het kabinet door het bestuur en de inzet van het bestuur ten aanzien van vervolgstappen. c. Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA) (ter besluitvorming-nazending) Op dit moment lopen de onderhandelingen over het AZWA. Na het bestuurlijk overleg van 26 mei zullen wij u hierover nader informeren. 10. Stand van zaken actuele trajecten 10a. Vernieuwing mandaat inkoop sociaal domein (ter besluitvorming) De VNG heeft sinds 2015 een mandaat om namens gemeenten landelijke raamovereenkomsten te sluiten voor hoogspecialistische en weinig voorkomende vormen van jeugdhulp en Wmo ondersteuning voor mensen met een zintuiglijke beperking. Het huidige mandaat loopt tot 31 december 2025. Wij stellen u voor het bestaande mandaat te verlengen voor een periode van maximaal 3 jaar.

Dit biedt de VNG de mogelijkheid om de bestaande overeenkomsten te verlengen, ter voorbereiding op definitieve besluitvorming over de duurzame toekomstige inrichting van de landelijke inkoop.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

5/9

10b. Nieuwe afspraken inzameling verpakkingsafval (ter besluitvorming-nazending) Wij verwachten u op korte termijn het onderhandelingsresultaat voor de inzameling van huishoudelijk verpakkingsafval voor te kunnen leggen. Wij zullen u vragen om in te stemmen met dit onderhandelingsresultaat en het bestuur te mandateren voor de verdere uitwerking van de afspraken in een juridische raamovereenkomst inclusief bijlagen en het aangaan van de overeenkomst. 11. Verantwoording uitvoering moties (ter besluitvorming) Het bestuur stelt de leden voor om in te stemmen met de verantwoording door het bestuur over de uitvoering van alle in de Najaars ALV van 29 november 2024 en eerder aangehouden moties. Bij dit agendapunt behandelen wij ook de nieuwe moties die niet direct betrekking hebben op een van de eerdere agendapunten. 12. Invulling vacatures in VNG-bestuur en commissies (ter besluitvorming) In de ledenbrief van 14 februari 2025 informeerden wij u over de benoeming door het bestuur van acht voorgedragen kandidaten tot waarnemer in VNG-bestuur en commissies in een extra vacatureronde. In de ledenbrief van 14 mei. informeerden wij u over 16 voorgedragen kandidaten voor vacatures in VNG-bestuur en commissies in de reguliere vacatureronde richting de ALV van 18 juni.

In deze laatste ledenbrief is voor al deze voorgedragen kandidaten, uitgezonderd de voorgedragen kandidaten voor de commissie Europa en Internationaal, de mogelijkheid tot het stellen van andere kandidaten geopend. Op 4 juni zullen wij u informeren over eventuele andere kandidaten. In de ALV leggen wij alle kandidaten en eventuele gestelde tegenkandidaten aan u voor. 13. Rondvraag/WVTTK 14. Bekendmaking congreslocatie 2026 en sluiting

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

6/9

Besluitvormingsprocedure Indienen amendementen en moties Mogelijkheden om uw aandachtspunten naar voor te brengen Vanwege de beperkte tijd in de ALV om recht te doen aan alle ingediende moties, wijzen wij u op de andere mogelijkheden om u aandachtspunten naar voor te brengen. U kunt het woord voeren zonder een motie in te dienen, waarbij het op het betreffende terrein verantwoordelijke bestuurslid reageert namens het bestuur. Ook kunt u aandachtspunten buiten de ALV meteen voorleggen aan het bestuur en de betreffende commissie(s). Vooral bij meer technisch complexe aandachtspunten of aandachtspunten die slechts een deel van de gemeenten betreffen kan behandeling door bestuur en commissies een goed alternatief bieden. Procedure indienen moties en amendementen Statutair is het mogelijk amendementen in te dienen op aanhangige voorstellen. Amendementen kunnen tot uiterlijk 9 werkdagen voorafgaand aan de ALV worden ingediend. Dat betekent dat amendementen uiterlijk donderdag 5 juni, 12.00 uur, bij het VNG-bureau moeten zijn ingediend. Vervolgens zullen wij de leden op de hoogte stellen van de ingediende amendementen en de preadviezen van het bestuur daarbij, zodat zij op basis daarvan de standpuntbepaling binnen de gemeente kunnen voorbereiden. We vragen u ook om moties uiterlijk donderdag 5 juni, 12.00 uur, in te dienen.

Dat stelt het bestuur in staat om de leden tijdig te informeren over de motie en het preadvies van het bestuur daarop. Op basis daarvan kunnen de leden de standpuntbepaling binnen de gemeente voorbereiden. Definitief ingediende moties worden gepubliceerd op de ALV-pagina op de VNG-site, voor zover beschikbaar met het preadvies van het bestuur. Voor moties geldt geen formele statutaire uiterlijke termijn voor indiening. Indienen amendementen en moties • Indiening amendementen en moties uiterlijk 5 juni, 12.00 uur, via e-mail: motiealv@vng.nl • Informatie over de procedure rond indiening en ondertekening Moties en amendementen worden behandeld bij het betreffende agendapunt of de rondvraag.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

7/9

Stemprocedure en mogelijkheid tot inspreken Stemprocedure In deze fysieke ALV is sprake van een gewogen stemming, waarbij een vooraf aangewezen vertegenwoordiger van de gemeente de stemmen uitbrengt. Zoals gebruikelijk bij fysieke ledenvergaderingen kunnen alleen in de zaal aanwezige vertegenwoordigers van de gemeenten aan de stemmingen deelnemen. De procedure voor aanwijzing van de stemgerechtigde vertegenwoordiger van de gemeente en het deelnemen aan de stemmingen ziet er als volgt uit: • Per gemeente is er één vertegenwoordiger die is gemachtigd om de stemmen van de gemeente uit te brengen. • Alle gemeentesecretarissen ontvangen in de week van 26 mei per e-mail een stemkaart met barcode voor de vertegenwoordiger van de gemeente. De gemeente kan worden vertegenwoordigd door een burgemeester, wethouder, secretaris, griffier of raadslid. Het is aan de gemeente zelf om een vertegenwoordiger aan te wijzen. • De vertegenwoordiger van de gemeente moet zich bij binnenkomst van de locatie Klokgebouw in Eindhoven aanmelden en registreren bij de stembalie met de geprinte of digitale stemkaart met barcode. Daarna ontvangt de vertegenwoordiger een persoonlijke stempas (met het aantal stemmen van de betreffende gemeente). Hiermee kan de vertegenwoordiger aan de stemmingen deelnemen.

In artikel 11 van de statuten van de VNG worden regels gesteld voor het uitbrengen van de stemmen door een lid van de vereniging en voor het aantal stemmen dat door een lid van de vereniging kan worden uitgebracht. De volledige tekst luidt als volgt: Artikel 11 - Stemmingen algemene vergadering 1. Het lid dat aan de stemming in de algemene vergadering wenst deel te nemen, wijst daartoe een vertegenwoordiger aan. Alleen een lid van het college van burgemeester en wethouders, een lid van de raad, de secretaris of de griffier van de eigen gemeente kan als vertegenwoordiger worden aangewezen. 2. De aangewezen vertegenwoordiger legt bij aanvang van de algemene vergadering een door of namens het bestuur te bepalen schriftelijke of elektronische verklaring over waaruit zijn volmacht blijkt. 3. Een lid heeft één stem voor elke veelvoud van één duizend (1.000) inwoners, met een minimum van één stem en een maximum van vijfenzeventig (75) stemmen. 4. Maatstaf voor het aantal stemmen van een lid is het aantal inwoners volgens de door het Centraal Bureau voor de Statistiek openbaar gemaakte bevolkingscijfers per 1 januari. 5. Bij stemmingen over zaken wordt het stemgedrag per lid openbaar gemaakt. Een voorstel is aangenomen als meer dan de helft van het aantal uitgebrachte stemmen het voorstel steunt, tenzij statutair een andere meerderheid is voorgeschreven.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

8/9

Inspreken in de ALV Alleen fysiek aanwezige deelnemers kunnen tijdens de ALV het woord voeren. Als u het voornemen hebt om het woord te voeren, stellen wij het op prijs dat u zich vooraf bij het VNG-bureau aanmeldt en aangeeft wat de strekking van uw betoog is. Dat stelt ons in de gelegenheid om een antwoord van het bestuur voor te bereiden. U kunt zich aanmelden via e-mail: motiealv@vng.nl. Tijdens de ALV krijgt u dan het woord bij het betreffende agendapunt. Vanzelfsprekend kunt u ook altijd spontaan het woord vragen tijdens de ALV. De vergadering wordt live gestreamd zodat iedereen die niet fysiek bij de ALV aanwezig kan zijn de vergadering toch kan volgen via www.VNG.nl/ALV. Hiervoor is geen toegangscode nodig. Ik kijk ernaar uit om u te ontmoeten op het VNG Congres.

Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

Sharon A.M. Dijksma Voorzitter

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

9/9

Procedure en regels voor indiening en ondertekening amendementen en moties voor de ALV van 18 juni 2025 Deze notitie beschrijft in het kort: 1. De procedure voor het indienen van amendementen 2. De procedure voor het indienen van moties 3. De regels die gelden voor de ondertekening 4. Het sjabloon voor de opbouw van moties. 1. De procedure voor het indienen van een amendement: Indienen van amendementen De leden kunnen bij voorstellen die ter besluitvorming aan de ALV worden voorgelegd volgens de statuten uiterlijk 9 werkdagen voorafgaand aan de ALV amendementen indienen. Dit betekent voor de ALV van 18 juni als deadline uiterlijk donderdag 5 juni vóór 12 uur: deadline indiening amendementen (statutair) en moties (dringend verzoek bestuur aan leden). U kunt voor amendementen hetzelfde mailadres gebruiken als voor moties: motiealv@vng.nl). Voor een amendement geldt dat helder moet zijn verwoord hoe het ALV-voorstel moet worden aangepast. Dit betekent dat precies moet worden aangegeven wat er in de tekst moet worden geschrapt en wat ervoor in de plaats moet komen. Voor het indienen van een amendement gelden voor ondertekening dezelfde voorwaarden als bij het indienen van een motie. Zie verder paragraaf 3. U kunt bij vragen over het indienen van een amendement contact opnemen met de Concernstaf. Contactpersoon is Frans van de Waart. (06-57593279).

Per mail bereikbaar via: motiealv@vng.nl. 2. De procedure voor het indienen van een motie: Vooraf: alternatieven voor het indienen van een motie Overweeg of er alternatieven zijn voor het indienen van een motie Graag verzoeken wij de gemeenten die het voornemen hebben om een motie in te dienen om te overwegen of het ook mogelijk is om op een andere wijze aandacht te vragen voor hun inhoudelijke boodschap. Dat kan door het woord te voeren in de ALV, waarbij de verantwoordelijke commissievoorzitter namens het bestuur reageert, of door de VNG te vragen om het betreffende onderwerp te bespreken in VNG-bestuur, commissies en/of colleges. Dat laatste is een goed alternatief voor meer specifieke/gedetailleerde moties en moties die slechts een beperkt deel van de gemeenten raken. De achtergrond van dit verzoek is dat het aantal ingediende moties in de afgelopen jaren sterk is gestegen en het daardoor in de praktijk nauwelijks mogelijk is om moties inhoudelijk te bespreken. Vaak is het al een race tegen de klok om alle stemmingen op tijd plaats te laten vinden. Uiteindelijk

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

vng.nl

is het echter vanzelfsprekend aan de gemeente(n) zelf om een motie in te dienen of om op een andere manier aandacht te vragen Aanbevelingen werkgroep “Anders communiceren over moties” Ten behoeve van de beperking van het aantal ingediende moties en het voorkomen van het opnieuw ontstaan van een complex en omvangrijk bouwwerk van nieuwe en aangehouden moties (op een gegeven moment circa 50 moties, die vaak inhoudelijk deels achterhaald waren) heeft een werkgroep op verzoek van het VNG-bestuur een aantal aanbevelingen gedaan. Deze aanbevelingen zijn door het bestuur overgenomen. De belangrijkste aanbevelingen zijn: - Beperk aan de voorkant het aantal moties door gemeenten op te roepen zich te beperken tot moties die toegevoegde waarde hebben (lees: die voor een substantieel deel van de leden herkenbaar zijn en een breder gemeentelijk belang betreffen) - Bied gemeenten de mogelijkheid om, naast de indiening van een motie, ook een onderwerp voor te leggen aan de verantwoordelijke VNG-commissie en/of het bestuur - Laat na de deadline voor aanlevering moties alleen nog moties toe die een actueel onderwerp betreffen waarop gemeenten redelijkerwijs niet eerder een motie hebben kunnen indienen - Maak voortaan onderscheid tussen moties die direct kunnen worden uitgevoerd, moties waarover in de eerstvolgende ALV nader verantwoording wordt afgelegd en moties die langer worden aangehouden

vanwege de inhoud of vanuit politiek-strategische overwegingen. - Informeer de gemeenten via een vaste pagina op de VNG-website over de status van moties en de uitvoering ervan - Werk aan een ‘cultuurverandering’ bij bestuur, commissies provinciale afdelingen, netwerken en gemeenten om te komen tot meer toegevoegde waarde van het instrument van de motie. Voor de goede orde, hiermee wordt niets afgedaan aan het recht van gemeenten om moties in te dienen. Uiteindelijk is het aan gemeenten zelf om een motie in te dienen in de vorm en op het moment waarop zij dat willen. Alleen de mogelijkheid van indiening van moties na de gestelde deadline wordt met deze voorstellen ingeperkt. De procedure Verzoek delen concept motieteksten met de VNG De VNG stelt het op prijs wanneer een gemeente een motie al in het concept-stadium deelt met het VNG-bureau (via motiealv@vng.nl) zodat er contact kan worden gelegd tussen de beleidsafdeling van de VNG en de betreffende gemeente. Dat stelt de VNG in staat om VNG standpunten/inzet en actuele ontwikkelingen nader toe te lichten. In de praktijk is gebleken dat deze afstemming vaak leidt tot aanpassingen of aanscherpingen in de tekst van de motie. U kunt bij vragen over de procedure voor het indienen van moties contact opnemen met de Concernstaf. Contactpersonen zijn Rommy Bakker (06-55893983) en/of Frans van de Waart (0657593279).

Zij zijn per mail bereikbaar via motiealv@vng.nl.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/6

De deadline voor het indienen van moties De deadline voor het indienen van definitieve moties voor de ALV van 18 juni is uiterlijk donderdag 5 juni vóór 12 uur via motiealv@vng.nl. Dit is geen statutaire deadline, maar een dringend verzoek van het VNG bestuur aan de leden. Als moties op tijd worden ingediend, kan de VNG de leden tijdig informeren over de moties en de preadviezen van het VNG-bestuur bij de moties. Latere indiening betekent dat het VNG bestuur geen tijdig preadvies meer kan vaststellen. Het gevolg hiervan is dat de gemeenten hun standpuntbepaling over de motie en het preadvies niet meer tijdig kunnen voorbereiden. Gemeenten geven aan dat ze het heel vervelend vinden als niet alle moties behandeld kunnen worden in de laatste collegevergadering voor de ALV. Voorbereiden en vaststellen preadviezen door het VNG-bestuur en informeren van de leden Het VNG-bureau bereidt op basis van de ingediende definitieve motie een preadvies van het VNGbestuur bij de motie voor. Er zijn drie smaken: overnemen, aanhouden of ontraden. De planning is als volgt: • Op vrijdag 6 juni van 9.30-10.30 uur bespreekt het VNG-bestuur in een extra ingelaste bestuursvergadering de tot dan toe definitief ingediende moties en stelt het VNG-bestuur de preadviezen vast. • Na deze bestuursvergadering informeert de VNG de leden zo spoedig mogelijk in een ledenbrief over de moties en preadviezen. 3.

De regels voor ondertekening Hieronder volgt meer informatie over de ondertekening van moties voor de ALV aan de hand van de meest gestelde vragen. Wie ondertekent namens de gemeente een motie voor de ALV? Het indienen van moties voor de ALV is een uitvoerende bestuurlijke aangelegenheid, die volgens artikel 160 van de Gemeentewet binnen de bevoegdheid van het college valt. Dit betekent dat moties namens het college ondertekend worden. Daarnaast is medeondertekening door raadsleden uiteraard ook mogelijk. Het advies aan het college is om de inhoud van de motie vóór indiening af te stemmen met de gemeenteraad. Wie ondertekent namens het college een motie voor een ALV? Namens het college zijn de volgende ondertekeningen mogelijk: • De burgemeester namens het college; • De burgemeester samen met de (inhoudelijk) betrokken wethouder namens het college; • De burgemeester samen met de gemeentesecretaris namens het college; Uitgangspunt is dat de inhoud van de motie binnen het college is afgestemd. Hoe zit het met de ondertekening van een motie die mede door andere gemeenten worden ingediend?

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/6

Onderaan de motie kunnen de namen worden gezet van de gemeenten die de motie mede indienen met daarbij een handtekening namens het college van de mede indienende gemeente (wie ondertekent namens het college van de mede-indienende gemeente is niet van belang). Hoe om te gaan met gemeenten die de motie willen ondersteunen? Daarvoor volstaat een opsomming (in bullets) van de namen van deze gemeenten onderaan de motie of in een aparte bijlage. Hiervoor zijn geen handtekeningen nodig. Steunbetuigingen aan moties dienen door ondersteunende gemeenten bij de indienende gemeente te worden aangeleverd. De gemeente is dus zelf verantwoordelijk voor het bijhouden van overzichten van ondersteunende gemeenten. De indienende gemeente kan het VNG-bureau tot uiterlijk 1 dag voor de ALV een definitieve lijst van ondersteunende gemeenten doorgeven. Deze lijst wordt geplaatst op de site van de VNG. Dit is een aparte lijst als bijlage bij de motie. Verzoeken hiervoor dienen uiterlijk dinsdag 17 juni vóór 10.00 uur te zijn ingediend via motiealv@vng.nl.

Doorgeven ambtelijke en bestuurlijke contactpersonen en mogelijkheid tot inspreken in ALV Wij vragen u om bij het indienen van de motie ook de naam en gegevens van de ambtelijke contactpersoon en van de inhoudelijk verantwoordelijke bestuurder (burgemeester, wethouder, raadslid, secretaris of griffier) van de gemeente aan ons door te geven (via motiealv@vng.nl) Daarnaast is het mogelijk dat een vertegenwoordiger van de gemeenten als inspreker de motie in de ALV toelicht. Dat kan een burgemeester, wethouder, secretaris, griffier of raadslid zijn. Voor moties waarop door het VNG bestuur een positief preadvies is uitgebracht is dit niet per se nodig. Alleen fysiek aanwezige deelnemers kunnen in de ALV het woord vragen. Indien u het voornemen hebt om het woord te voeren, stellen wij het op prijs als u zich vooraf bij het VNG-bureau aanmeldt (liefst vrijdag 13 juni vóór 12 uur) via motiealv@vng.nl zodat wij een reactie namens het VNGbestuur kunnen voorbereiden. U krijgt dan het woord bij het betreffende agendapunt. Vanzelfsprekend kunt u ook altijd spontaan het woord vragen in de ALV. Wat is nog meer van belang om te weten? • Een motie is pas definitief als deze is ondertekend. De VNG publiceert alleen moties die ondertekend zijn ingediend. • Logo’s van gemeenten op een motie is prima, maar hoeft niet per se.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

4/6

4. Sjabloon voor opbouw motie ALV Vooraf Bij de opstelling van dit sjabloon, inclusief de toelichting bij de onderdelen, is rekening gehouden met het advies van de werkgroep “Anders communiceren over moties”. Aandachtspunten: - Ingediende moties en preadviezen daarop van het bestuur bereiken de gemeenten meestal pas (zeer) kort voor de ledenvergadering. Dat beperkt de mogelijkheden van colleges en raden om hun standpunten voor te bereiden - In de praktijk is er maar zeer beperkt tijd om moties in de ALV te bespreken - In plaats van het indienen van een motie is het ook mogelijk om het woord te voeren in de ALV of aan het bestuur te vragen om een bepaald onderwerp te bespreken in VNG-bestuur en commissies. Gelet hierop vragen wij gemeenten die een motie willen indienen: - Moties zo vroeg mogelijk in te dienen en in ieder geval uiterlijk donderdag 5 juni vóór 12 uur a.s.

(tenzij er sprake is van een actuele ontwikkeling waardoor eerdere indiening van de motie redelijkerwijs niet mogelijk is) - De motie niet te gedetailleerd en te technisch te formuleren - Zich te beperken tot moties die voor een substantieel deel van de achterban herkenbaar en van belang zijn - Van het bestuur een inspanningsverplichting (en geen resultaatsverplichting) te eisen, wanneer het bestuur niet de eindverantwoordelijke of bevoegde partij is en derhalve ook geen doorzettingsmacht heeft - Te overwegen of in plaats van het indienen van een motie in het betreffende specifieke geval ook kan worden gekozen voor woordvoering in de ALV of het indienen van een vraag bij het VNG-bestuur om een bepaald onderwerp te bespreken in VNG-bestuur en commissies. Opbouw sjabloon motie Indiener(s), titel en datum Motie van de gemeente(n): .... Titel motie: …. Datum indiening: …. Inhoud motie Aanleiding Omschrijving directe aanleiding voor de motie. Dat kan zijn: een actuele ontwikkeling (bijv. nieuwe regelgeving, een calamiteit, nieuwe cijfers die bekend zijn geworden), een langer levende zorg (bijv. uitblijven van oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, signalen van inwoners en bedrijven) of een andere aanleiding.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

5/6

Overweging/constatering (“overwegende, dat ....” of “constaterende, dat ....”) Duiding van de problematiek die aan de orde is met aandacht voor: - Omvang probleem en betekenis voor gemeenten (en hun inwoners) - Urgentie van het probleem (welke actie/aanpak is op welke termijn nodig) - De betrokken stakeholders en de rol van gemeenten. Oproep aan het VNG-bestuur Gerichte oproep aan het bestuur om zich in te spannen voor een oplossing van het probleem door: - Belangenbehartiging richting rijk, medeoverheden en andere partijen - Als VNG aan de gemeenten te vragen om een bepaalde actie te ondernemen - Eigen VNG-beleid te gaan voeren of aan te passen. Slotzin “En gaat over tot de orde van de dag.” Ondertekening indiener(s) Het indienen van moties is een bevoegdheid van het college (of meerdere colleges). Ondertekening vindt daarom plaats door: - De burgemeester(s) van de indienende gemeente(n) - Eventueel met medeondertekening van gemeentesecretaris(sen), wethouder (s) of raadslid/raadsleden.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

6/6

CONCEPT NOTULEN ALGEMENE LEDENVERGADERING 29 NOVEMBER 2024 Notulen van de algemene ledenvergadering (ALV) van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, op vrijdag 29 november 2024 in het Beatrixtheater in Utrecht. Aanwezig Aanwezig zijn de leden van het bestuur en de algemene directie van de Vereniging, alsmede, blijkens de ingeleverde presentiekaarten. a. vertegenwoordigers van de volgende gemeenten, leden van de Vereniging Aa en Hunze Aalsmeer Aalten Achtkarspelen Alblasserdam Albrandswaard Alkmaar Almelo Almere Alphen aan den Rijn Alphen-Chaam Altena Amersfoort Amstelveen Amsterdam Apeldoorn Arnhem Assen Asten Baarle-Nassau Baarn Barendrecht Barneveld Beek Berg en Dal Bergen NH Bergen op Zoom Berkelland Bernheze Best Beuningen Bladel Blaricum Bodegraven-Reeuwijk Boekel

Borger-Odoorn Borne Breda Bronckhorst Brummen Bunnik Bunschoten Buren Capelle aan den IJssel Cranendonck Culemborg De Bilt De Fryske Marren De Ronde Venen De Wolden Delft Den Haag Den Helder Deurne Deventer Diemen Dijk en Waard Dinkelland Doetinchem Dongen Dordrecht Drechterland Drimmelen Dronten Duiven Echt-Susteren Edam-Volendam Ede Eemnes Eijsden-Margraten

Eindhoven Emmen Enkhuizen Enschede Epe Ermelo Etten-Leur Geertruidenberg Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Gennep Gilze en Rijen Goeree-Overflakkee Goes Goirle Gooise Meren Gorinchem Gouda Groningen Haaksbergen Haarlem Haarlemmermeer Halderberge Harderwijk Hardinxveld-Giessendam Heemstede Heerenveen Heiloo Hellendoorn Helmond Hengelo Het Hogeland Heusden Hilvarenbeek Hilversum

Hoeksche Waard Hof van Twente Hollands Kroon Hoogeveen Hoorn Horst aan de Maas Houten Huizen IJsselstein Kaag en Braassem Kapelle Katwijk Kerkrade Koggenland Krimpen aan den IJssel Krimpenerwaard Land van Cuijk Landgraaf Landsmeer Laren Leeuwarden Leiden Leiderdorp Leidschendam-Voorburg Lelystad Leusden Lingewaard Lisse Lochem Loon op Zand Lopik Losser Maasdriel Maasgouw Maashorst Maassluis Maastricht Meierijstad Meppel Middelburg Midden-Delfland Midden-Drenthe Midden-Groningen Molenlanden Montferland Montfoort Mook en Middelaar Neder-Betuwe

Nederweert Nieuwegein Nieuwkoop Nijmegen Nissewaard Noardeast-Fryslân Noordenveld Noordoostpolder Nunspeet Oegstgeest Oisterwijk Oldambt Oldebroek Oldenzaal Olst-Wijhe Oost Gelre Oosterhout Ooststellingwerf Oostzaan Opsterland Oss Oude IJsselstreek Ouder-Amstel Oudewater Overbetuwe Papendrecht Peel en Maas Pijnacker-Nootdorp Purmerend Raalte Reimerswaal Renkum Renswoude Rheden Rhenen Ridderkerk Rijssen-Holten Rijswijk Roermond Roosendaal Rotterdam Rozendaal Rucphen Schagen Scherpenzeel Schiedam Schiermonnikoog Schouwen-Duiveland

's-Hertogenbosch Sint-Michielsgestel Sliedrecht Sluis Smallingerland Soest Son en Breugel Staphorst Stede Broec Steenbergen Steenwijkerland Stein Stichtse Vecht Súdwest-Fryslân Terneuzen Terschelling Teylingen Tholen Tiel Tilburg Tubbergen Twenterand Uitgeest Uithoorn Utrecht Utrechtse Heuvelrug Veendam Veenendaal Veldhoven Velsen Venlo Vijfheerenlanden Vlaardingen Vlissingen Voorne aan Zee Vught Waadhoeke Waalre Waalwijk Waddinxveen Wageningen Wassenaar Weert West Betuwe Westerkwartier Westerveld Westland Weststellingwerf

Wierden Wijchen Wijdemeren Wijk bij Duurstede Winterswijk Woerden Wormerland Woudenberg Zaanstad Zaltbommel Zandvoort Zeewolde Zeist Zevenaar Zoetermeer Zoeterwoude Zuidplas Zundert Zutphen Zwartewaterland Zwijndrecht Zwolle

01. Opening en Agenda De voorzitter heet de leden welkom bij deze goed bezochte ALV, waarvoor zich bijna 600 mensen hebben aangemeld. Dat is een goede opkomst voor de Najaars ALV en er staat natuurlijk ook behoorlijk wat op de agenda. De voorzitter geeft vervolgens een toelichting op de stemprocedure. Zoals gebruikelijk vindt in de ALV besluitvorming plaats op basis van gewogen stemmen. Elke gemeente heeft per 1000 inwoners 1 stem, met een maximum van 75 stemmen per gemeente. De uitslagen zijn openbaar en het stemgedrag van de gemeente wordt na de vergadering via de VNG-website bekend gemaakt. Het systeem wordt getest met een proefstemming. Alleen vooraf aangemelde sprekers kunnen het woord voeren. Naast het elektronisch stemmen is het ook mogelijk om bij acclamatie te besluiten. Dat is bij een aantal minder spannende voorstellen gebruikelijk. Wij hebben opnieuw een groot aantal moties ontvangen en de tijd om deze te behandelen is helaas beperkt. Voorafgaand aan deze ALV hebben wij daarom aan de indieners gevraagd of zij kunnen instemmen met het bij acclamatie vaststellen van hun motie. Een meerderheid van de indieners bleek hiertoe bereid. Als iemand in de zaal toch een stemming wil dan kan dit kenbaar gemaakt worden.

Gelet op de beperkte tijd, hebben wij de indieners van moties waarop het bestuur een positief preadvies heeft uitgebracht, ook gevraagd of nadere toelichting op het podium nodig is. Daarop hebben een aantal indieners aangegeven af te zien van nadere toelichting op het podium. Om toe te zien op een juist verloop van de stemmingen wordt een commissie van stemopneming aangewezen. Deze staat onder voorzitterschap van Greet Buter, burgemeester van Deurne.

02. Mededelingen De voorzitter geeft aan dat wij de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Judith Uitermark rond 15.00 uur verwachten. Daarnaast vraagt zij, gelet op de volle ALV-agenda, aan alle insprekers om zich te houden aan een maximale inspreektijd van 1 minuut.

03. Voorstel notulencommissie Van deze vergadering zal het VNG-bureau een verslag uitwerken dat ter accordering op de eerstvolgende vergadering aan de leden wordt voorgelegd. Om toe te zien op een correcte weergave van de vergadering wordt statutair een notulencommissie ingesteld, bestaande uit ten minste drie personen. De voorzitter stelt voor om de volgende drie personen te benoemen in de notulencommissie: 1. 2.

Jan Weling, wethouder Eijsden-Margraten; Rob Duiven, raadslid Zoetermeer;

3.

Wilma van de Werken, secretaris IJsselstein.

Het voorstel wordt bij acclamatie aangenomen.

4

04. Voorstel tot goedkeuring notulen Extra ALV 24 mei 2024 en ALV 26 juni 2024 Aan de orde van behandeling is de vaststelling van de notulen van de Extra ALV van 24 mei 2024 in Utrecht en de ALV van 26 juni 2024 in Hazerswoude Dorp. De notulencommissie voor de Extra ALV van 24 mei bestond uit: 1. Hendrie van Assem, raadslid Woerden; 2. Ben van der Stee, wethouder Westland; 3. Annette Bronsvoort, burgemeester Oost Gelre. Zij hebben verklaard dat de notulen een getrouw beeld geven van wat tijdens de vergadering is besproken en besloten. Het voorstel tot goedkeuring van de notulen wordt bij acclamatie aangenomen. De notulencommissie voor ALV van 26 juni bestond uit: 1. Bas ten Have, wethouder Landsmeer; 2. Huub Stroeks, wethouder Veldhoven; 3. Winfried Ponsioen, raadslid Alphen aan den Rijn. Zij hebben verklaard dat de notulen een getrouw beeld geven van wat tijdens de vergadering is besproken en besloten. Het voorstel tot goedkeuring van de notulen wordt bij acclamatie aangenomen.

05. VNG Jaarplan 2025 De voorzitter geeft aan dat het “VNG Jaarplan 2025” ter informatie voorligt. Het Jaarplan is uitgewerkt binnen de kaders van de Kadernota 2025 die in ALV van 26 juni jl. is vastgesteld. Beleidsplannen en GGU-activiteiten worden in samenhang gepresenteerd, en tegelijkertijd onderscheiden. Dit geeft een beeld van beoogde inspanningen op inhoudelijke opgaven in 2025. Voor het Jaarplan zelf hebben zich geen insprekers aangemeld. Wel behandelen we hier de motie Schiedam “De VNG geeft het goede voorbeeld”. Het VNG bestuur heeft als preadvies “deze motie buiten de orde te verklaren”. Harald Bergmann, burgemeester van Schiedam, geeft een toelichting op de motie die ook wordt ondersteund door Rotterdam en Lansingerland. Hij wijst op de precaire financiele situatie en doet via de motie de oproep aan het bestuur om een pas op de plaats te maken bij het contributievoorstel voor 2026. Eric van Oosterhout, penningmeester, reageert namens het bestuur. Hij bevestigt dat het bestuur de strekking van de motie herkent en het signaal nadrukkelijk meeneemt bij de voorbereiding van het 5

komende contributievoorstel voor 2026. Dilemma is dat gemeenten het financieel moeilijk hebben, maar dat we juist in deze tijden ook een sterke VNG nodig hebben. Hij vraagt de indieners om de motie aan te houden tot het moment dat het contributievoorstel voor 2026 vier weken voorafgaand aan de ALV van 18 juni 2025 aan de leden is voorgelegd. Op dat moment staat het de leden natuurlijk vrij staat om een amendement of motie in te dienen bij het contributievoorstel. Harald Bergmann geeft aan dat de motie nu niet in stemming hoeft te worden gebracht. De indieners zullen later het contributievoorstel voor 2026 beoordelen en dan mogelijk met een nieuwe motie of een amendement komen.

06. Voorbereiding VNG Risicobeheerfonds De voorzitter geeft aan dat de leden in de ALV van 26 juni jl. zijn geïnformeerd over het initiatief voor een VNG Risicobeheersfonds in kader van Verenigingsstrategie 2030. Doel is het realiseren van forse besparingen voor gemeenten op hun verzekeringspremies door gebruik van een eigen schadeverzekeraar. Op basis van adviezen en gebleken belangstelling bij geïnteresseerde gemeenten en groepen van stakeholders zal het VNG-bestuur een besluit nemen over de daadwerkelijke oprichting van het Risicobeheerfonds. Bij dit agendapunt zijn geen insprekers vooraf aangemeld en zijn geen moties ingediend. De voorzitter stelt vast dat er ook geen spontane insprekers zijn op dit punt.

Behandeling resolutie VNG-inzet richting het kabinet en resolutie “Stop met gesprekken vervolg IZA totdat is voldaan aan gestelde voorwaarden” (agendapunten 7 en 8) De voorzitter stelt voor om de resoluties VNG-inzet richting het kabinet en de resolutie “Stop met gesprekken vervolg IZA totdat is voldaan aan gestelde voorwaarden” in samenhang te behandelen. In de ledenbrief van 22 november jl. is reeds aangegeven dat eerst de resolutie over IZA wordt behandeld en daarna de resolutie VNG-inzet richting het nieuwe kabinet. Zij stelt voor de behandeling als volgt in te richten: - Kort introductiefilmpje; -

Panelgesprek met vertegenwoordigers vanuit diverse netwerken over de volle breedte van de beide resoluties;

-

Behandeling IZA-resolutie: o

Toelichting namens het bestuur door Nathalie Kramers, commissievoorzitter Zorg, Jeugd en Onderwijs;

o o

Toelichting van de indieners van het amendement en de motie; Inbreng van aangemelde en spontane insprekers;

o

Reactie van Nathalie Kramers op de inbreng van de indieners amendement en motie en op de inbreng van de insprekers;

o

Stemming in de volgorde: amendement, resolutie, motie;

6

-

Resolutie VNG-inzet richting kabinet: o Toelichting namens het bestuur door de voorzitter; o o

Toelichting van de indieners op de twee moties bij de resolutie; Inbreng van mogelijke andere insprekers;

o o

Reactie voorzitter op indieners en insprekers; Stemming over de resolutie en daarna over de moties.

Panelgesprek De voorzitter geeft aan dat een aantal vertegenwoordigers van de netwerken is gevraagd om van gedachten te wisselen over de koers van de VNG in de komende periode. De verscheidenheid in de achterbannen van deze netwerken geeft ons hopelijk ook een goed beeld van hoe gemeenten van verschillende grootte en gemeenten in verschillende delen van het land aankijken tegen belangrijke maatschappelijke vraagstukken. Onderwerpen die wij willen bespreken zijn onder meer: het in balans brengen van middelen en taken, het werken aan een gezamenlijke agenda met het rijk, de financiële randvoorwaarden daarbij en de mogelijkheid van juridische stappen als het rijk bij de vergoeding van de kosten voor jeugd niet het advies van de deskundigencommissie volgt. Het panel bestaat uit: -

Eva Boswinkel, wethouder Zutphen (M50) Paul Depla, burgemeester Breda (G40)

-

Ellen Nauta, burgemeester Hof van Twente (P10)

-

Esther Weststeijn, burgemeester Rozendaal (K80) Jannewietske de Vries, burgemeester Súdwest Fryslân (R8)

Inbreng deelnemers panel Eva Boswinkel, wethouder Zutphen (M50), vreest dat gemeenten inwoners sowieso zullen moeten teleurstellen als het om het Zorgakkoord gaat. Of we nu stoppen of doorgaan, er is niet voldaan aan onze financiële randvoorwaarden en dat zal ten koste gaan van voorzieningen voor inwoners. De M50 wil helder zijn richting het rijk. Als het rijk zich niet houdt aan de afspraken stappen gemeenten uit het Zorgakkoord. Het traject “Elke regio telt!” kan ons helpen om concurrentie tussen gemeenten te voorkomen door anders en langdurige investeringsafspraken te maken. Paul Depla, burgemeester Breda (G40), geeft aan dat het kabinet in het vorige overhedenoverleg belangrijke stappen heeft gezet richting gemeenten. We zijn er echter nog niet en ook als we een oplossing voor jeugd vinden is er nog steeds het ravijnjaar. Het is nodig om collectief druk te blijven zetten op het kabinet, omdat de ervaring leert dat het kabinet anders niet beweegt. We moeten ook blijven uitkijken dat gemeenten niet uit elkaar worden gespeeld doordat het kabinet op deelterreinen gemeenten een “botje toegooit”. Ellen Nauta, burgemeester Hof van Twente (P10), geeft aan dat het platteland van nature gewend is om zelf zijn problemen op te lossen. Maar met de huidige bezuinigingen vallen straks essentiële voorzieningen weg.

Wat het collectief belang van alle gemeenten versus het specifieke belang van regiodeals voor een deel van de gemeenten betreft, voorziet zij dat tweeslachtigheid niet helemaal is te voorkomen. Als gemeenten binnen hun netwerken met alle betrokken partijen stappen weten te zetten 7

is het nu eenmaal moeilijk om vanuit een breder belang van alle gemeenten toch een pas op de plaats te maken. Wat de terugkerende takendiscussie betreft, het is de vraag of wij als gemeenten daaruit komen. Alle taken voeren we uit in het belang van inwoners en het is niet gemakkelijk om simpelweg een taak niet langer uit te voeren. Esther Weststeijn, burgemeester Rozendaal (K80), wijst erop dat de gevolgen van bezuinigingen van het kabinet soms heviger worden gevoeld in kleine gemeenten. Vaak is er slechts één jeugdmedewerker, BOA of andere medewerker op een specifiek terrein actief. Dat beperkt de mogelijkheden om te snijden in de organisatie. Belangrijk om in dit verband ook de andere investeringslogica van het rapport “Elke regio telt!” te blijven volgen. Jannewietske de Vries, burgemeester Súdwest Fryslân (R8), geeft desgevraagd aan dat de R8gemeenten in staat zijn om groot te denken en toch dicht bij de inwoners te staan. Veelkernigheid en stedelijkheid wordt gecombineerd door robuuste gemeenten. De R8 staat volledig achter de beide resoluties (IZA en inzet kabinet) en vindt deze passen binnen een lange termijn strategie, waarbij in stappen wordt binnengehaald wat gemeenten nodig hebben. Bij dit alles is van belang om alle gemeenteraden goed te betrekken. In de praktijk begrijpen raden ook wel dat collectieve inzet van gemeenten noodzakelijk is.

De voorzitter dankt de leden van het panel voor hun inbreng en geeft het woord aan VNG-voorzitter Sharon Dijksma die vervolgt met haar speech (zie voor volledige tekst: speech Sharon Dijksma Najaars ALV 29 november 2024).

08a. Resolutie “Stop met gesprekken vervolg IZA totdat is voldaan aan gestelde voorwaarden” De voorzitter geeft aan dat de leden op 1 november 2024 de resolutie “Stop met gesprekken vervolg IZA totdat is voldaan aan gestelde voorwaarden” met twee bijlagen hebben ontvangen. Een bijlage geeft een toelichting op de uitwerking van de gelijkwaardigheid tussen VNG, Zorg Verzekeraars Nederland en VWS. De andere bijlage geeft een toelichting op wat stoppen met IZA concreet betekent. Bij de resolutie zijn een amendement en een motie ingediend: -

Amendement van de gemeenten Hilversum en Den Bosch, met het preadvies van het bestuur: ontraden; Motie Apeldoorn “Gelijkwaardigheid als basis voor (aanvullend) Zorgakkoord”, met het preadvies van het bestuur: overnemen.

Nathalie Kramers, commissievoorzitter Zorg, Jeugd en Onderwijs, geeft een toelichting namens het bestuur op de resolutie en de preadviezen van het bestuur op het amendement en de motie. De VNG is eerder overtuigd in het IZA gestapt met een duidelijke “ja, mits” als uitgangspunt. De praktijk is helaas dat er onvoldoende structurele middelen zijn en gemeenten onvoldoende grip hebben op sturing en ontwikkeling. Op dit moment is geen sprake van gelijkwaardigheid tussen en betrouwbaarheid van de betrokken partijen. De resolutie biedt een helder spoorboekje, we stappen nu uit het IZA maar doen 8

graag weer mee als er enerzijds betere voorwaarden zijn voor financiering uitvoerbaarheid en anderzijds sprake is van gelijkwaardigheid en betrouwbaarheid. Overigens werkt de resolutie nu reeds in ons voordeel en hebben andere partijen ook begrip voor onze afwegingen. Op het thema van gelijkwaardigheid hopen wij op korte termijn een tripartite akkoord te kunnen sluit tussen gemeenten, rijk en verzekeraars. Het bestuur hoopt dat u massaal uw steun voor de resolutie uit zult spreken. Joke Lanphen, wethouder Blaricum, geeft namens de indieners een toelichting op het amendement van de gemeenten Hilversum en Den Bosch, dat wordt ondersteund door een aantal andere gemeenten. Het amendement stelt voor om de Resolutie van het VNG bestuur op een aantal punten aan te passen waarbij het voorstel is om niet te stoppen met het IZA, maar het aanvullende zorg en welzijnsakkoord te gebruiken om onze voorwaarden veilig te stellen. Op die manier kan worden voorkomen de opgebouwde relaties met IZA partners onder druk worden gezet en kan worden bereikt dat alle regio’s over SPUK IZA middelen kunnen blijven beschikken. In het voorjaar zou de VNG alsnog kunnen stoppen met IZA als aan de voorwaarden niet wordt voldaan. Zij is de VNG dankbaar voor haar inzet en de behaalde resultaten tot dusverre. Maar uit het IZA stappen geeft een verkeerd signaal af.

Anja Prins, wethouder Apeldoorn, geeft een toelichting op de motie. Alleen vanuit gelijkwaardig opdrachtgeverschap kan het juiste balansgesprek worden gevoerd over ambities, kaders, taken en knaken. Ook kunnen alleen vanuit die gelijkwaardige positie met het Rijk afspraken worden gemaakt over een nieuw Zorgakkoord en daarmee verwante gezamenlijke regionale investeringsagenda’s. De motie geeft daarbij een aantal randvoorwaarden rond gelijkwaardigheid, een gezamenlijke agenda, versterking van de sociale basis en collectieve preventie, financiële verhoudingen en uitvoering. De motie roept op om, als aan deze randvoorwaarden is voldaan, het aanvullend Zorgakkoord in de ALV van 18 juni 2025 aan de leden voor te leggen. De indieners steunen de voorliggende resolutie. Wout Jansen, wethouder Noordoostpolder, geeft zijn inbreng als inspreker namens de gemeenten Noordoostpolder, Urk en Zeewolde. Deze gemeenten steunen de resolutie van harte en roepen de collega’s in de zaal op om voor de resolutie te stemmen en het VNG-bestuur te steunen. Nathalie Kramers, reageert op de indieners en de insprekers. Zij voelt zich gesteund door motie en amendement. Het amendement moet het bestuur echter ontraden omdat het de pit uit de motie haalt. We zijn twee jaar geleden al met “ja, mits” ingestapt en moeten nu een volgende stap zetten.

Stemmingen over amendement, resolutie en motie Stemming over amendement van de gemeenten Hilversum en Den Bosch Het amendement is verworpen met 12,40% van de stemmen vóór het amendement. Stemming over resolutie “Stop met gesprekken vervolg IZA totdat is voldaan aan gestelde voorwaarden” De resolutie is aangenomen met 93,40% van de stemmen. Stemming over de motie Apeldoorn “Gelijkwaardigheid als basis voor (aanvullend) Zorgakkoord” De motie is aangenomen met 95,95% van de stemmen.

9

07. Resolutie VNG-inzet richting kabinet De voorzitter geeft aan dat de leden op 1 november 2024 de concept-resolutie “VNG-inzet inzet richting het kabinet” hebben ontvangen. Deze resolutie bouwt voort op eerdere resoluties. Op 22 november 2024 ontving de leden de geactualiseerde resolutie op basis van de uitkomsten van de informele ledenpeiling onder alle colleges en op basis van de uitkomsten van het Overhedenoverleg van 21 november 2024. Bij dit agendapunt zijn drie moties ingediend die raken aan de VNG-inzet richting het kabinet: -

motie Alphen aan den Rijn “Dringende Actie voor Betrouwbare en Voldoende Financiering voor Gemeentelijke Taken” met het preadvies van het bestuur: ontraden;

-

motie Haaksbergen “Ravijnjaar, twee over twaalf!” met het preadvies van het bestuur: ontraden; motie Son en Breugel “Kabinet kom over de brug of krijg de taken terug”, die op verzoek van het bestuur door de gemeente is ingetrokken.

Het bestuur heeft alle indienende gemeenten gevraagd of zij bereid zijn hun moties in te trekken en zich te scharen achter de geactualiseerde resolutie. De gemeente Son en Breugel heeft daarop haar motie ingetrokken. De gemeenten Alphen aan den Rijn en Haaksbergen hebben aangegeven hun moties te handhaven. Anouk Noordermeer, wethouder Alphen aan den Rijn, geeft een toelichting op de motie Alphen aan den Rijn. Zij spreekt haar waardering uit voor het bestuur en haar gemeente steunt de resolutie. De motie wil deze resolutie nog aanscherpen door te benadrukken dat er meer is dan het dossier jeugd en dat het ravijnjaar er nog steeds aankomt. Daarom moet het gesprek over de balans tussen taken en middelen over de volle breedte worden gevoerd en moet de VNG de druk op de ketel houden. Johan Nieman, wethouder Haaksbergen, geeft een toelichting op de motie Haaksbergen. De motie gaat over strategie. De VNG moet eerst met het kabinet afspraken maken over het ravijnjaar en pas daarna over een nieuwe agenda gaan praten. Nu heeft het kabinet een vrijbrief om niets te doen aan het ravijnjaar. De voorzitter geeft vervolgens het woord aan de insprekers bij dit agendapunt. Rob Duiven, raadslid Zoetermeer, biedt namens Raden in Verzet de button “geen taken zonder knaken” aan de voorzitter aan.

Raadsleden zijn raadslid geworden om hun inwoners te helpen en niet om hun gemeente kapot te bezuinigen. Hij wenst het bestuur veel succes in de gesprekken met het kabinet en roept alle aanwezigen op om de button te dragen bij alle contacten waarin de gemeentefinanciën op het spel staan. Natascha Stroo, raadslid Zaanstad, draagt een gedicht voor en overhandigt de tekst daarvan aan de voorzitter.

10

“Als het Rijk met de rug naar haar mensen staat brokkelt het kleine als eerst af het samenzijn op loopafstand de buurtmaaltijd, het potje kaart de boerderij waar kleinkinderen van opa's leren dat je dieren zacht moet aaien het zwembad, het warme water en dat terwijl we er allemaal naar verlangen gewichtloos te zijn als het Rijk met de rug naar haar mensen staat stort het kwetsbare als eerst in hoe leg je uit dat we op zorg afdingen hoe lang werken de eufemismen we kunnen alles in taal verpakken spreken over ‘nieuw gedrag’ toch is het een mijn waarin te veel wordt uitgehouwen en geen pilaar overblijft straks zullen de bovenste lagen nauwelijks te dragen zijn blijkt: we pleegden roofbouw op leefbaarheid als het Rijk met de rug naar haar mensen staat brokkelt het kleine als eerst af.” VNG-voorzitter Sharon Dijksma, geeft aan dat het bestuur de beide moties helaas moet ontraden. De motie Alphen aan den Rijn komt voor een groot deel overeen met de inzet in de resolutie. Maar niet helemaal en het is juist nu nodig dat wij eensgezindheid uitstralen. De motie Haaksbergen stelt feitelijk voor om niets meer te doen. Dan zijn wij ook niet meer in gesprek en kunnen wij ons ook niet sterk maken voor betere afspraken voor gemeenten. Deze motie is daarmee contrair aan de resolutie.

Stemmingen over resolutie en moties Stemming over resolutie voor de VNG-inzet richting het kabinet De resolutie is aangenomen met 97,19% van de stemmen. Stemming over de motie Alphen aan den Rijn “Dringende Actie voor Betrouwbare en voldoende Financiering voor Gemeentelijke Taken” De motie is verworpen met 18,87% van de stemmen vóór de motie. Stemming over de motie Haaksbergen “Ravijnjaar, twee over twaalf!” De motie is verworpen met 7,14% van de stemmen vóór de motie.

11

08b. Resolutie over asielbeleid + Resolutie over opvang Oekraïners De voorzitter geeft dat de leden op 15 november 2024 twee resoluties hebben ontvangen: -

Resolutie “Zorg voor congruent asielbeleid en behoud instrumentarium tot de keten op orde is”.

-

Resolutie “Naar een houdbaar perspectief voor de gemeentelijke opvang voor Oekraïners”.

Bij dit agendapunt zullen ook de volgende drie moties worden behandeld: o Motie Sliedrecht “Solidariteit in de asielopvang” met preadvies bestuur: aanhouden; o

Motie Zoetermeer en Leidschendam-Voorburg “Synchronisatie termijnen huisvesting statushouders” met preadvies bestuur: met een neutraal preadvies;

o

Motie Nunspeet en Harderwijk “Financiering van asielzoekerskinderen in de jeugdzorg” met preadvies bestuur: overnemen.

Mark Boumans, vicevoorzitter VNG en voorzitter van de Tijdelijke Commissie Asiel en Migratie, geeft namens het bestuur een toelichting op de resoluties. Hij stelt allereerst dat gemeenten er trots op mogen zijn dat zij veel werk hebben verzet en niet minder dan 90.000 plekken voor opvang van Oekraïners hebben gerealiseerd tegen prijzen waarvan het COA alleen kan dromen. Het kabinet doet helaas alsof er geen vluchtelingen meer zijn die moeten worden opgevangen. Eer zijn echter nog steeds veel asielzoekers die moeten worden opgevangen uit humanitaire overwegingen, medemenselijkheid, leefbaarheid van wijken en dorpen en omdat de wet gewoon nog geldt. De ervaring leert dat resoluties ons helpen. Jan de Vries, burgemeester Sliedrecht, geeft een toelichting op de motie Sliedrecht. Het gaat niet om een oproep aan de VNG of het bestuur, maar een oproep aan gemeenten zelf. Er is veel onzekerheid rond opvang asielzoekers, het draagvlak onder de inwoners neemt af en het kabinet geeft niet thuis. In die situatie moeten gemeenten zelf het heft in handen nemen en onderling solidair zijn. De indieners zijn bereid om de motie op verzoek van het bestuur aan te houden. Veronique Frinking, wethouder Zoetermeer, geeft een toelichting op de motie van Zoetermeer en Leidschendam-Voorburg.

Gemeenten zijn dagelijks bezig met opvang van statushouders, maar hebben zelf geen woningen en zijn afhankelijk van andere partijen. Belangrijk knelpunt is dat Rijk, COA en IND verschillende termijnen hanteren. Gelijktrekken van termijnen én financiering zou gemeenten zeer helpen. De gemeenten Nunspeet en Harderwijk hebben, gelet op het positieve preadvies van het bestuur, aangegeven niet het woord te zullen voeren. Motie Sliedrecht Mark Boumans, geeft aan dat het VNG-bestuur zich inhoudelijk wel kan vinden in de motie Sliedrecht, maar dat de motie door het Rijk en andere partijen ook kan worden misbruikt. Waarom zou je nog een Spreidingswet nodig hebben als gemeenten het zelf wel oplossen? Hij vraagt de indieners of zij bereid