20250410 Samen Twente - Aanbiedingsbrief ontwerp programmabegroting 2026

De inhoud is grotendeels gelijk aan de memo van vorig jaar, met een korte beschrijving van relevante ontwikkelingen, de wettelijke taken van Veilig Thuis Twente (VTT), de cijf ers van de af gelopen vier jaar, en de noodzakelijke maatregelen om de organisatie in staat te stellen haar taken uit te voeren.

Ontwikkelingen sinds vorige tijdelijke begrotingsuitbreiding 1.

Ontwikkeling toekomstscenario kind en gezinsbescherming (TS) Het TS is een omvangrijk hervormingsprogramma, gericht op het verbeteren van de jeugdbescherming en gezinszorg in Nederland. Dit programma wordt geleid door de ministeries van Justitie en Veiligheid (JenV) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Met deze hervormingen streef t het Toekomstscenario naar een duurzame, ef f ectieve en rechtvaardige jeugdbescherming die beter aansluit op de realiteit en behoef ten van gezinnen. In Twente wordt nog niet in een proef tuin gewerkt aan het TS, in het land zijn 13 of f iciële proef tuinen. De verwachting is dat Twente op korte termijn hierin stappen gaat maken. Landelijk zal in mei een besluit vallen over de vorm, taken, f inanciering en wettelijke basis van de regionale veiligheidsteam. Daarna volgt verdere uitwerking en een wetgevingstraject 2027 en implementatie (2028-2030).

2.

Brief + opdracht IGJ De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heef t Veilig Thuis de opdracht gegeven een plan te maken om meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling tijdig te beoordelen en te behandelen. Dit komt voort uit de bevinding dat Veilig Thuis -organisaties in Nederland moeite hebben om de wettelijke termijnen voor de behandeling van meldingen te halen, wat ernstige gevolgen heef t voor de veiligheid van kinderen en gezinnen.

3.

Toename van adviezen en vervolgdiensten De werkdruk binnen VTT is verder toegenomen, vooral door een stijging van 12% in het

aantal adviezen en 17% in vervolgdiensten. De instroom van meldingen is gestabiliseerd, maar de complexiteit van de zaken neemt toe, wat meer van het personeel vraagt. 4.

Toename verzuim Na een af name van het ziekteverzuim in 2023, is er in 2024 weer een stijging te zien. Dit is waarschijnlijk het gevolg van de voortdurende hoge werkdruk en de toename van zware casuïstiek.

5.

Afname van wachtlijsten in laatste kwartaal 2024 De extra middelen die in 2024 door het AB zijn toegekend hebben als resultaat dat de stijging van de wachtlijsten omgebogen is. Daarvoor is echter tijd nodig geweest, omdat de beschikbare ruimte niet direct kon worden ingevuld. De arbeidsmarkt is moeizaam, inhuur via detacheringsbureaus of ZZP-ers is twee keer zo duur (waardoor minder productie wordt geleverd voor hetzelf de geld) en de medewerkers die in dienst komen hebben enkele maanden tijd nodig voordat ze volledig inzetbaar zijn.

Wat doet Veilig Thuis? Veilig Thuis is het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling (HG/KM). Slachtof f ers, daders en omstanders kunnen hier terecht voor deskundige hulp en advies. Veilig Thuis is er voor iedereen, jong en oud, die te maken heef t met huiselijk geweld of kindermishandeling. Veilig Thuis geef t advies en biedt ondersteuning, ook aan prof essionals. Veilig Thuis biedt de helpende hand, doorbreekt onveilige situaties en zet mensen in beweging. Veilig Thuis biedt perspectief op een betere situatie waardoor mensen weer toekomst hebben. Mét of zonder elkaar. Veilig Thuis is het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Veilig Thuis is er voor iedereen die te maken heef t met huiselijk geweld of kindermishandeling, en biedt advies en ondersteuning aan zowel prof essionals als inwoners. Onze wettelijke taken zijn onder andere: •

Advies geven over huiselijk geweld en kindermishandeling.

•

Meldingen in ontvangst nemen en onderzoeken of er sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling.

•

Zo nodig vervolgstappen ondernemen, zoals het inschakelen van vrijwillige hulp, de Raad voor de Kinderbescherming, of de politie.

•

Terugkoppeling aan de melder.

Daarnaast heef t Veilig Thuis vanuit haar expertise op het gebied van geweld in af hankelijkheidsrelaties aanvullende taken, waaronder advisering en voorlichting aan gemeenten en ketenpartners, het toetsen van tijdelijke huisverboden, en deelname aan multidisciplinaire overleggen zoals Code Rood en MDO’s. Onze taken vinden hun basis in de Jeugdwet, de Wmo, en de verplichting tot het instellen van een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Veel van de meldingen die Veilig Thuis ontvangt, zijn ernstig en illustreren de intensiteit van ons werk .

Onderstaand kader geef t regelmatig voorkomende situaties weer waarin Veilig Thuis een rol heef t. • • • • • • • • •

Een 11-jarig meisje moest toezien hoe haar vader haar moeder met een mes levensbedreigend verwondde. Twee kinderen van 2 en 5 jaar zijn door de spoedeisende psychiatrie aangetroffen bij een psychotische moeder. Een meisje van 14 jaar vertelt op school dat ze niet meer naar huis wil, omdat haar stiefmoeder haar achterstelt ten opzichte van haar halfzusjes. Een 16-jarig meisje loopt vlak voor de zomervakantie weg omdat ze bang is uitgehuwelijkt te worden. Een verslaafde vrouw meldt zich na acht maanden zwangerschap bij het ziekenhuis voor de eerste zwangerschapscontrole. Een 4-jarige jongen is alleen thuis en staat te huilen in een open raam op de derde verdieping. Een dementerende vrouw wordt door haar dochter vastgebonden, zodat ze zelf even rustig weg kan om boodschappen te doen Een volwassen zoon woont bij zijn hulpbehoevende vader en heeft beschikking over de bankpas. Geld van vader gaat op aan drugs Een baby van enkele dagen wordt door de kinderarts gemeld vanwege ernstig, levensbedreigend en onverklaarbaar letsel

Ontwikkeling 2020-2024 Sinds 2020 is het aantal meldingen bij VTT aanzienlijk gestegen. Het aantal meldingen bijvoorbeeld is in 2024 met 32% gestegen ten opzichte van 2020. Dit heef t ook geleid tot een toename van het aantal vervolgdiensten en adviezen, die vaak intensief en tijdrovend zijn. Ook het aantal adviezen is sterk gestegen ten opzichte van 2020. De f ormatie van Veilig Thuis Twente is sinds 2020 niet structureel aangepast aan de groei van de werkdruk, wat resulteert in een te hoge werkbelasting voor het personeel en het ontstaan van wachtlijsten. De af name van het aantal monitormomenten in 2023 was éénmalig en was het gevolg van het inzetten van de medewerkers van team monitoring bij de wachtlijstaanpak in 2023. In 2024 is het aantal monitoringmomenten weer op het oude niveau.

Jaar 2020 2021 2022 2023 (prognose) 2024

Ontwikkeling

aantal aantal adviezen meldingen

aantal aantal vervolgdiensten monitormomenten

totaal

3.055 3.285 3.115 3.441 3.850

3.265 3.525 4.020 4.273 4.300

340 430 415 413 485

565 709 535 393 580

7.225 7.949 8.085 8.520 9.215

+26%

+32%

+42%

+3%

28%

Versterking Veilig Thuis Twente In het AB voorstel van 15 januari 2025 wordt gevraagd om de begroting 2025 van Veilig Thuis Twente te verhogen met een incidentele bijdrage van € 982.514,11. Dit is dezelf de uitbreiding als is gevraag d in 2024, ondanks de groei in instroom. VTT zet zich in om dit zelf op te lossen. Hierin zit een risico, ook vanwege de opdracht van de IGJ om te komen tot een plan om wachtlijstvrij te werken. Omschrijving

FTE / %

Bedragen in €

1,17 1,00

140.529 106.862

Rand voorwaardelijke uitgaven: teamleider (ingevoerd in 2023) basisarts piket gedragswetenschapers en management (ingevoerd in 2023)

81.625

Taakstelling uit verleden

50.000

Materieel budget Scholingskosten 2% van loonsom Bedrijfsvoering/overhead

2,00% 17,65%

25.518 13.755 123.822

Subtotaal Uitgave vanwege toename in work-load o.b.v. TOC_onderzoek 2023:

-

542.111

frontoffice

2,4

224.844

backoffice

2,3

215.514

Subtotaal Totaal

4,7

440.358 982.469

Het betref t noodzakelijke uitgaven. De noodzakelijk extra uitgaven zijn in de begroting uiteen te zetten in twee categorieën: • •

uitgaven om de f orse toename in het aantal meldingen op te kunnen vangen (zoals geconcludeerd in het TOC-onderzoek van 2023) rand voorwaardelijke uitgaven

In onderstaande tabellen wordt per onderdeel een onderbouwing gegeven van de reden dat SamenTwente deze uitgave als noodzakelijk beschouwt en wat de risico’s zijn als hierv oor niet wordt gekozen.

Uitgaven vanwege toename in work-load; toevoegen 4,7 fte maatschappelijk werker conform resultaten TOC-onderzoek 2023 Met deze capaciteit kunnen we de huidige dienstverlening, bij gelijk blijven van meldingen voortzetten. De ondersteuning van gemeente blijf t op het huidige (af geschaalde) niveau.

Omschrijving

Waarom?

Risico als we het niet doen

4,7 fte maatschappelijk werker

Extra capaciteit nodig om meldingen op te pakken en onderzoeken uit te voeren door de toename in instroom.

Wachtlijsten, wat kan leiden tot calamiteiten, verergering van situaties, verhoogde werkdruk en risico op verzuim en verloop.

Randvoorwaardelijke uitgaven Omschrijving

Waarom?

Risico als we het niet doen

Extra teamleider (van 1,72 fte naar 2,89 fte)

Teamleiders hadden een te grote span of control (30+), er was onvoldoende aandacht voor medewerkers, en de toename in meldingen en complexiteit vraagt meer van teamleiders.

Overbelasting van teamleiders, onvoldoende aandacht voor medewerkers met als gevolg verhoogd ziekteverzuim en verloop.

Inzet basisarts (1 fte)

Ondersteuning van de vertrouwensarts door een basisarts is noodzakelijk om medische expertise in te zetten bij meldingen.

Zonder medische expertise kunnen er belangrijke medische gegevens over het hoofd worden gezien, wat kan leiden tot verkeerde besluiten.

Piketvergoeding

Beschikbaarheid van gedragswetenschappers en leidinggevenden bij acute situaties in 24-uurs crisisdienst.

Taakstelling

De resterende taakstelling van € 50.000 kan alleen worden ingevuld door formatie te reduceren. Noodzakelijke uitgaven voor bijvoorbeeld scholing van medewerkers en vervoerskosten.

Niet voldoen aan landelijke afspraken, wat resulteert in vertragingen in crisissituaties en gebrek aan nazorg voor medewerkers na incidenten. Verhoogde werkdruk door minder personeel, wat niet aansluit bij de opgave van Veilig Thuis Twente. Bij ontbreken van extra middelen kunnen medewerkers niet voldoen aan wettelijke verplichtingen voor scholing en andere operationele taken.

Materieelbudget / Scholingskosten / Bedrijfsvoering

Met deze investering kan VTT werken zonder wachtlijsten, mits de instroom gelijk blijf t. Dit werd in 2023 duidelijk toen de extra inzet van f ormatie, gef inancierd door een incidentele subsidie vanuit de centrumgemeente Enschede, VTT in staat stelde om de wachtlijsten te verminderen en de huidige instroom beter te beheersen. In 2024 is met extra middelen van 14 gemeenten een vergelijkbaar resultaat behaald, al was de uitvoering daarvan complexer. De druk blijf t echter groot, hoewel de groei in instroom enigszins is af gevlakt. Door de toevoeging van 4,7 f te maatschappelijke werkers komt er geen ruimte om andere taken, zoals voorlichting en advisering in gemeenten of bij ketenpartners, weer volledig op te pakken. De zichtbaarheid van VTT in overleggen en werkgroepen is daardoor s uboptimaal. Op uitvoeringsniveau is er een grotere vraag om aan te sluiten bij multidisciplinaire overleggen of om ondersteuningstrajecten (bijvoorbeeld herhaald advies of gezamenlijke huisbezoeken) te bieden dan we kunnen vervullen. Dit zorgt ervoor dat p reventieve en vroegtijdige interventies onderbelicht blijven. Vragen om participatie in regionale werkgroepen moeten we zorgvuldig af wegen en kunnen niet altijd worden ingewilligd.

Overige risico’s Als VTT niet op sterkte is, vermindert de maatschappelijke impact. VTT wordt dan minder toegankelijk voor ketenpartners die willen sparren over geweld in af hankelijkheidsrelaties. Het doorbreken van geweldspatronen conf orm de Regiovisie huiselijk geweld en kindermishandeling vereist samenwerking aan veiligheids- en hulpverleningsplannen, herstelplannen en stabilisatie. Wanneer VTT niet voldoende capaciteit heef t, komen vragen over huiselijk geweld en kindermishandeling bij andere organisaties terecht die vaak minder toegerust zijn om deze adequaat te beantwoorden. Dit verhoogt de werkdruk bij partners zoals de politie en gemeenten, die meer zelf moeten doen en minder capaciteit hebben voor hun kerntaken.

Tenslotte De komende jaren zullen er ingrijpende veranderingen plaatsvinden voor VTT en gemeenten. Het toekomstscenario voor kind- en gezinsbescherming zal de manier waarop samengewerkt wordt binnen de keten beïnvloeden. De Hervormingsagenda Jeugd zal gevolgen hebben voor de werkwijze van de lokale toegang en de samenwerking tussen lokale toegang, VTT en toekomstige regionale veiligheidsteams. VTT wil volop inzetten op deze ontwikkelingen, omdat ze concrete mogelijkheden bieden om meer preventief te werken, iets waar zowel VTT als gemeenten al langer naar streven. Deze ontwikkelingen, gecombineerd met de uitkomsten van het BMC-onderzoek bieden hiervoor concrete handvatten. Tot die tijd heef t VTT de gevraagde middelen nodig om haar wettelijke taken goed uit te voeren.