2022-07 - Meerjarenplan 2022-2034 Stadstheater Almelo.pdf

Geheimnouding opgelegd op grond van artikel 87 Gemeentewet. Raadsbesluit: 18 april 2023: De geheimhouding op de documenten over het Stadstheater, zoals opgenomen in de bijlage bij brief 2300900, INT-86696, onder voorbehoud van de toestemming van de eigenaar van de documenten, op te heffen.

S id s ThEnteP d L ME LL þÿ-=" = M

rj "

n

0

0

l id

l

Inclusie"een meerjarige exploitatie- en investeringsraming

Stadstheater Almelo Juli 2022

Auteur/samenstelling:

Stads ThEBter dLmELO

Inhoudsopgave Pagina

1

2

3

4 5

6

7

8 9 10

Inleiding. Waarde en positie van het Stadstheater 2.a. Lokaal 2.b. Regionaal 2.c. Landelijk 2.d. Concurrentieanalyse F nanciële & uridische analyse van de huidige situatie. 3.a. Inleiding 3.b. Financiële positie per 31 december 2021 3.c. Juridische structuur 3.d. Relatie Theaterhotel met familiebedrijven Van der Valk Sterkte/zwakte analyse. Renovatie van de heaterfaciliteiten . 5.a. Stand van zaken 5.b. Naar meer bezoekers, meer uitstraling,meer mogelijkheden 5.c. Twee scenario's Culturele ambities van het Stadstheater. 6.a. Inleiding 6.b. Ambities 6.c. Groei in beeld 6. d. Ontwikkeling personeel Samenwerkende heaters Almelo. 7 .a. Analys 7 .b. Voorstel: Samenwerk ngsverband Theaters Almelo (ST Visie, missie, Strategie. F nanciële mpact/meerjarenbegroting. Samenvatting/conclusies.

3 5 5 6 6 6 10 10 11 12 14 15 17 17 17 18 21 21 22 24 25 26 26 28 29 33 36

Bijlagen A. Gesprekken met ondernemers B. Onderzoek . B.1. Merkwaarde Stadstheater B.2. Ontwikkeling merkbekendheid Stadstheater C. Groeitabellen C. 1. Ontwikkeling bezoekers en voorstellingen C.2. Verdeling voorstellingen D. Financiële modellen D. 1. Zonder investering in vlakke vloer D.2. Met investering in vlakke vloer E. Input meerjarenonderhoudsbegroting

37 38 40

42

44

49

Opmerking: In april 2022 heeft adviesbureau BMC het rapport Onderzoek subsidiëring theaters Almelo opgeleverd. In dit meerjarenbeleidsplan wordt regelmatig naar dit plan verwezen. We gaan ervan uit dat lezers van dit plan kennis hebben genomen van de inhoud het BMC-rapport. Het rapport is niet als bijlage bijgevoegd.

2

Stads ThEdter dLmELO

1 / Inleiding Het gaat niet goed met het Stadstheater Almelo. Al vele jaren is de exploitatie van het theater verliesgevend. De directie heeft zich eind 2021 tot de gemeente Almelo gewend en aangegeven dat zij zich bij voortzetting van de huidige situatie gedwongen ziet het theater op korte termijn te sluiten. De gemeente heeft hierop adequaat gereageerd door adviesbureau BMC in te schakelen met de vraag om te onderzoeken in hoeverre de subsidie die het theater ontvangt toereikend is, dit ook in samenhang bezien met de subsidiëring richting Theater Hof 88. Om e.e.a. te kunnen beoordelen heeft BMC een brede analyse gemaakt van de prestaties van het Stadstheater in vergelijking met andere theaters in Nederland, o.a. op basis van benchmarks. Het rapport van BMC heeft geleid tot een aantal constateringen en adviezen.

Geconstateerd wordt1: - Dat Almelo met de huidige theatervoorzieningen (Stadstheater en Theater Hof 88) een passende podiuminfrastructuur heeft; - Dat de huidige opzet (Stadstheater gekoppeld aan Theaterhotel en Theater Hof 88 gekoppeld aan de Stichting Openbare Bibliotheek) voor- en nadelen heeft; - Dat de aan het Stadstheater verleende subsidie de afgelopen jaren onvoldoende was: het Theaterhotel heeft jaarlijks ongeveer een vergelijkbaar bedrag moeten bijleggen. Daarmee is uiteindelijk alleen voorzien in het kunnen voortzetten van de theateractiviteiten (exploitatie); in het theater zelf (het gebouw) kon de afgelopen jaren niet of nauwelijks geïnvesteerd worden; - De faciliteiten van het Stadstheater zijn onvoldoende toekomstbestendig. Indien de gemeente Almelo deze theaterzaal wil blijven inzetten, is een investering vanuit de gemeente nodig; - Om e.e.a. goed in kaartte brengen is een integraal businessplan (inclusief meerjarenraming en financieringsplan) nodig. In het laatste punt voorziet dit integrale meerjarenbeleidsplan, dat een zo volledig mogelijk beeld geeft van uitdagingen en kansen voor het Stadstheater, in zowel cultureel als financieel opzicht. Daarbij worden de aanbevelingen van BMC meegenomen. Horizon: tot 2034 Dit meerjarenbeleidsplan geeft uitsluitsel over de strategie die het Stadstheater de komende twaalf jaar wil volgen.

Er is bewust gekozen vooreen verre horizon, omdat dit plan spreekt over grote en ingrijpende stappen, die met hulp van en in samenwerking met de gemeente Almelo gezet moeten gaan worden. In dit plan spreekt het Theaterhotel zich nadrukkelijk uit voor een constructieve en heldere samenwerking met de gemeente en met de verschillende culturele en maatschappelijke instanties die samen bijdragen aan een prettige, leefbare stad, waarin het samen beleven van cultuur een onmisbaar element is. Hierbij wordt expliciete aandacht besteed aan de samenwerking met Theater Hof 88, juist ook omdat de gemeente behoefte heeft aan een eenduidige theaterprogrammering voor de gemeente Almelo.

Korte teruqblik Het Stadstheater kijkt terug op een moeilijke tijd. Met een niet-toereikende subsidie heeft de theaterorganisatie er alles aan gedaan om het hoofd boven water te houden. Dat is voor wat betreft het programmeren van voorstellingen in ieder geval gelukt, onder meer dankzij de hoge gunfactor die het theater in de afgelopen tientallen jaren heeft opgebouwd, niet alleen

1 Rapport BMC, Conclusies en advies, pag. 39

3

StBdS Theater

dLMELD

bij bezoekers in de stad en regio, maar ook bij theaterproducenten en artiesten. Het Stadstheater is een populair theater. Daardoor - en door slim en zuinig werken - konden ondanks financiële krapte mooie producties geprogrammeerd worden. Maar al die jaren was er geld tekort. Het Theaterhotel, onder één dak met het Stadstheater, heeft jarenlang fors moeten bijleggen. Dat dat gebeurd is, geeft blijk van een bijzonder warm hart voor het theater. Maar nu, na de coronacrisis, gaat dat niet meer. De koek is zogezegd op. Het Theaterhotel, gerund door zelfstandig ondernemers die keihard moeten werken voor iedere euro, lijdt eronder en heeft nu zélf last van onderhouds-achterstanden. De huidige situatie is schrijnend; als niet op korte termijn uitzicht komt op een oplossing voor de lange termijn, zal het Stadstheater haar deuren moeten sluiten.

De constructie dat het Stadstheater gehuisvest is in het Theaterhotel en feitelijk in eigendom is van de eigenaren van het Theaterhotel, zorgt al jaren voor discussie over de subsidiëring. Dat kost energie en is vermoeiend voor alle partijen. Het is ook niet nodig. Al geruime tijd houdt het Stadstheater een formele, van het hotel afgescheiden administratie bij, die jaarlijks gecontroleerd wordt door een accountant. De jaarrekening wordt door de accountant voorzien van een goedkeurende controleverklaring. Ook de gemeente heeft hier inzicht in. De cijfers maken duidelijk dat het Theaterhotel de negatieve exploitatie van het Stadstheater al jaren financiert. Het theater heeft het hotel de afgelopen jaren veel geld gekost, zoals BMC in haar rapport heeft aangetoond. Het is tijd om met een schone lei te beginnen, waarbij op basis van wederzijds vertrouwen op een positieve manier (samen) gewerkt wordt aan het realiseren van de cultuurdoelstellingen van de gemeente Almelo, op basis van een passende subsidie. Het college van B&W van de gemeente Almelo heeft uitgesproken dat zij het Stadstheater (blijvend) wil inzetten voor het bereiken van die doelstellingen.

Positieve ambitie Wij verwachten dat we met dit plan een stevig fundament leggen onder een langdurige constructieve samenwerking met de gemeente Almelo, zodat we met elkaar een gezond cultureel klimaat in Almelo in stand kunnen houden en verder bevorderen. Het Stadstheater wil daar dolgraag aan blijven bijdragen. Dit plan is tot stand gekomen onder leiding van en geschreven door adviseur , ervaringsdeskundige in het theatermanagement. Zij heeft ervoor gezorgd dat in dit plan alle belangrijke aspecten belicht worden en dat alle relevante partijen input konden leveren. Met de praktische strategische doelstellingen die in dit plan beschreven staan, zijn we ervan overtuigd dat we de beschreven doelstellingen ook kunnen halen. Het Stadstheater dankt de gemeente hartelijk voor deze aangeboden hulp en dankt voor de constructieve en leerzame periode die achter ons ligt.

Ook dank aan de andere leden van het projectteam: (financieel) en (theatertechnisch). Daarnaast hartelijk dank aan een ieder die - op welke manier dan ook - input heeft gegeven aan dit plan.

Directeur Stadstheater Almelo

4

stads Theater dLmELO

2 / Waarde en positie van het Stadstheater in lokaal, regionaal en landelijk perspectief 2 .a Loka Almelo wil een trotse stad zijn met een groeiende aantrekkingskracht. Een stad met een centrumfunctie voor Noordoost-Twente; met een binnenstad die verbindt en verrast. Met stedelijke voorzieningen - waaronder een theater - die mensen vanuit de regio aantrekken. Daarbij hoort een goed ondernemersklimaat, sfeer en beleving De waarde van het Stadstheater voor de stad Almelo is onomstreden. Het theater ligt in het hart van de stad, en speelt een belangrijke rol voor de inwoners, maar ook voor de lokale horeca en middenstand. Uit gesprekken die we hebben gevoerd met Almelose middenstanders in de binnenstad blijkt dat zij voordeel hebben van de aanwezigheid van het theater en het theater zeker niet zouden willen missen. Meer gezelligheid én omzet op voorstellingsavonden: een hapje eten voorafgaand aan de voorstelling, een gezellige borrel achteraf. Het zorgt voor kruisbestuiving, theaterbezoekers waaieren uit over de hele binnenstad. Het theater draagt bij aan een positief imago van de stad

Ook voor grotere ondernemingen is het Stadstheater van grote waarde. Uit gesprekken met ondernemers blijkt nadrukkelijk dat ondernemers waarde hechten aan de aanwezigheid van een theater in de stad “ Het maakt onderdeel uit van de mix die een stad aantrekkelijk maakt De ondernemers merken op dat Almelo zich positief ontwikkelt voor ondernemers. De afgelopen jaren is gewerkt aan een betere infrastructuur, er zijn meer þÿAls je Almelo wilt bedrijventerreinen gekomen.þÿAlmelo is booming, aldus één van de ondernemers. Bij een stad die inzet upgraden, hoort daar ook op dóórontwikkeling is een theater een onmisbaar het theater bijþÿ element. Daarbij verwachten de ondernemers ook dat ( , Studio MAD) de gemeente uitstraalt dat cultuur belangrijk is. Ze kijken met enthousiasme terug op de lokaal/regionale productie Van Katoen en Nu, die reuring bracht in de stad en waar ondernemers en serviceclubs ervoor zorgden dat bewoners met een smalle beurs deze voorstelling toch konden zien Typisch Almelo; hier helpen de mensen elkaar De ondernemers zien allerlei mogelijkheden voor samenwerking met het Stadstheater en willen het theater niet missen, ook niet in het belang van hun bedrijf Een theater van enige omvang in de stad is goed voor het vestigingsklimaat.

Uit 'Almelo ontwikkelt uitvoeringsagenda stadsontwikkeling Zie bijlage 1 (Input van ondernemers) voor een samenvatting van de verschillende gesprekken en mailwisselingen met ondernemers uit de stad Tijdens een ondernemersontmoeting op 29 juni 2022 is met verschillende ondernemers gesproken over de

waarde van het theater. Hierbij was ook vertegenwoordiging vanuit de gemeente aanwezig. Een kort verslag van deze bijeenkomst is bij dit plan gevoegd als bijlage A. Andere ondernemers zijn telefonisch bevraagd op hun ervaringen m.b.t. het Stadstheater.

5

T h e a te r

dLMELD |

2.b Regionaal Het Stadstheater is een populair theater, ook in de regio. Uit onderzoek van Brand Consultancy blijkt dat het Stadstheater/Theaterhotel één van drie meest favoriete culturele instellingen in Overijssel is (naast Museum de Fundatie en Rijksmuseum Twente). De capaciteit van het Stadstheater zorgt ervoor dat relatief grote voorstellingen ontvangen kunnen worden; daarmee bekleedt het theater ook echt een regiofunctie. Dat blijkt duidelijk uit het feit dat ongeveer de helft van de bezoekers aan professionele voorstellingen in het Stadstheater uit omliggende gemeentes komt Ook Almelose ondernemers geven aan dat zij in hun zaak vanwege het theater vaker bezoekers van buiten Almelo in hun bedrijf mogen ontvangen. Zij geven aan het zeer belangrijk te vinden dat mensen uit de regio de weg naar Almelo weten te vinden.

Samenwerkingsverbanden Het Stadstheater werkt op positieve wijze samen met diverse regionale (culturele) instellingen. Het Stadstheater is aangesloten bij verschillende overleggen, zoals het SOS (de oostelijke tak van de Vereniging van Schouwburg- & Concertzaal-directies) en divers ad hoe overleg tussen de theaters in de regio - onder meer om af te stemmen over de programmering. Daarnaast is een in het oog springend voorbeeld het samenwerkingsverband Twentse Theaterkassa7, waarin verschillende grote en kleine theaters uit de regio samenwerken aan een versterking van cultuur in de regio. Deze Twentse theaters onderzoeken ook de mogelijkheid om gezamenlijk te programmeren of kennis en personeel uit te wisselen. Het Stadstheater speelt in dit overleg een actieve rol. Verder is met name met het Wilminktheater in Enschede is goed overleg, hoewel we zien dat het Wilminktheater er ook niet voor terugdeinst om als concurrent terreinwinst te boeken op het Stadstheater. Door de financiële problemen bij het Stadstheater is het voor theaters met meer financiële middelen makkelijker om producties te pakken of terreinwinst te boeken. 2.c Landelijk Op beperkte schaal heeft het Stadstheater ook een aantrekkingskracht van buiten de regio.

Met name de combinatie met de hotelfunctie zorgt ervoor dat voorstellingen voor een specifieke doelgroep (bijvoorbeeld opera) met name in het weekend een aantrekkingskracht hebben van buiten de regio. De combinatie met het hotel zorgt ervoor dat het voor specifieke genres makkelijker is om een groter publiek te trekken. Daardoor kan het Stadstheater sommige voorstellingen die het puur en alleen op Almelo en omgeving niet zouden redden, toch programmeren Deze bezoekers verblijven vaak wat langer in de stad en doen ook andere bestedingen. 2.d Concurrentie-analyse De concurrentiepositie van het Stadstheater is door de coronacrisis minder sterk geworden. Door gebrek aan financiële middelen is bijvoorbeeld de omvang van het marketingteam en het marketingbudget geminimaliseerd. Het promoten van voorstellingen in stad en regio gebeurt daardoor alleen op standaard manieren. Het doelgroepgericht in de markt zetten van

Brand Consultancy is een gevestigde naam op het gebied van merkonderzoek. Beerda doet onderzoek naar de waarde van merken (en de ontwikkeling van die merkwaarde), onder meer op het gebied van culturele instellingen. Het onderzoek waarnaar we verwijzen (het Cultuursector Merkenonderzoek) is gedaan onder een representatief aantal gemiddelde provinciebewoners van 18 jaar en ouder. Zie bijlage B. Rapport BMC, pag. 15 Naast Theater Hof 88 en het Stadstheater zijn in dit verband het Wilminktheater (Enschede), Concordia (Enschede), de Reggehof (Goor) en de Bond (Oldenzaal) vertegenwoordigd

6

stads Theater dLMELO

voorstellingen blijft noodgedwongen achter en advertentiebudgetten zijn laag. We zien het Wilminktheater bijvoorbeeld wél op bredere schaal adverteren, zelfs in Almelose media. Tegelijkertijd is door het noodgedwongen achterstallig onderhoud de zaal niet voor alle voorstellingen meer geschikt, waardoor de kans bestaat dat producenten uitwijken naar andere zalen in de buurt. Anderzijds heeft het Stadstheater wel een zeer goede naam voor wat betreft gastvrijheid, klantgerichtheid en zaalbezetting. Producenten en impresariaten komen in principe graag met hun voorstellingen in het Stadstheater. Kortom: de basis is goed, maar er zijn kapers op de kust. Desgevraagd geven de grootste theaterproducenten aan dat zij de komende jaren, als reactie op de coronacrisis, gaan inzetten op grote entertainmentprod ti nwege d financiële zekerheid die dat in principe oplevert. De producenten zullen zoeken naar de grootste zalen in het land, om zo verzekerd te zijn van goede revenuen. Opgemerkt wordt dat de huidige zaal van het Stadstheater voor zulke THEATER: RISICOVOL ONDERNEMEN grote voorstellingen wat aan de kleine kant is. Het In de Theaterwereld wordt het risico voor huidige aantal stoelen levert voor producenten op verliezen voor een groot deel vanuit de dit moment (bij een uitverkochte zaal) in de regel impresariaten bij de theaters gelegd. De iets meer op dan break-even.

Het Wilminktheater vuistregel die veelal gehanteerd wordt is de is in dit geval de grote regionale concurrent. 80-20-regeling: 80% van de recettes gaat Het feit dat producenten merken dat het naar het impresariaat en 20% is voor het Stadstheater wél meer dan voldoende publiek theater. Vanuit deze 20% moeten alle kosten weet te trekken voor grote populaire van het theater betaald worden en de risicoþÿs voorstellingen9, geeft het Stadstheater weer gedekt. Daarnaast wordt met een voorsprong (ook landelijk), bij beschikbaarheid garantiebedrag gewerkt. Dit wil zeggen dat van voldoende stoelen. als de kaartverkoop achter blijft, er alsnog een garantiebedrag betaald moet worden aan het impresariaat

Een overzicht van omliggende theaters: concurrenten en collegaþÿs

Studie wijst uit dat - afhankelijk van genre en populariteit van het theater - de reisbereidheid voor een gemiddelde theatervoorstelling na 40 km sterk afneemt. Omdat Twentenaren over het algemeen niet opkijken van een kilometer meer of minder, nemen we voor deze compacte concurrentie-analyse: - Theaters in een straal van (rond de) 50 km rond Almelo; - Theaters met zaalruimte vanaf 300 stoelen (middenzaal); - Theaters die specifieke voordelen hebben ten opzichte van het Stadstheater. Kleinere theaters kunnen niet beschouwd worden als concurrent (zij concurreren eerder met Theater Hof 88). En uiteraard gaan ook Almeloërs wel eens naar het Circustheater of Carré, maar daarmee zien we deze theaters niet als concurrent. In de tabel op de volgende pagina zien we de lijst van betreffende theaters weergegeven, alsmede het aantal kilometers en de sterke en zwakke punten van ieder theater. Voorafgaand merken we op dat prijsstelling (van theaterkaartjes) geen concurrerende factor van belang is - de prijzen liggen nooit ver uit elkaar.

Senff, Impact Entertainment, De Graaff & Cornelissen _ In de seizoenen 2016-2017; 2017-2018 en 2018-2019 waren cumulatief meer dan vijftig voorstellingen uitverkocht, veelal met wachtrij. Dit houdt in: ca 15% van de totale programmering. Dit is een hoog percentage en laat (gezien de wachtrijen) groeiruimte zien. Uit een studie van : esb-reisbereidheid.pdf (langeveldconsultancy.nl)

7

StAJS ThEater dLMELD

Waar vakjes niet zijn ingevuld, scoren we de positie van het betreffende theater als neutraal. In lichtblauw: concurrentie-factoren die effect hebben op het Stadstheater.

Stadstheater Almelo

800 stoelen

Schouwburg Hengelo 15,6 km

Grote zaal 880 stoelen/vlakke vloer Middenzaal 300 stoelen/ vlakke vloer Filmzaal 88 stoelen

Reggehof Goor 21,7 km ZINiN Nijverdal 22,6 km

400 stoelen

— • 284 stoelen (400 staplaatsen)

De Bond Oldenzaal — 24,2 km • Wilminktheater en Muziekcentrum Enschede 26,7 km

O Theater de Voorveghter Hardenberg 30,1 km Deventer Schouwburg 47,3 km

De Spiegel Zwolle 53,9 km Odeon Zwolle 54,6 km

STERK

ZWAK

Gastvrij, warm Zeer populair bij producenten en artiesten Onderdeel Twentse Theaterkassa Warme steun door gemeente Een grote zaal én een middenzaal. Grote zaal iets meer omvang dan huidige zaal Stadstheater. Sterk in dans, toneel (wat zwaardere cultuur)

Theater niet up-to-date Financieel zwak Slechte rolstoelplaatsen Geen onderdeel van 4 Oost Minder sterke entertainmentprogrammering Weinig samenwerking met de regionale collega’s.

Onderdeel van 4Oost Onderdeel Twentse Theaterkassa Een financieel sterk theater. Hierdoor kunnen zij ook grote artiesten en voorstellingen ‘kopen’

Vooral concurrentie met Hengelo

300 stoelen

Grote zaal 1000 stoelen Muziekcentrum 1062 stoelen/vlakke vloer Grote kerk 350 stoelen Kleine Willem 290 stoelen Metropool zaal 1 170 stoelen Metropool zaal 2 50 stoelen Grote zaal 460 stoelen Kleine zaal 140 stoelen Grote zaal 750 stoelen Kleine zaal 220 stoelen 932 stoelen 448 stoelen

Financieel minder sterk Veel (verplichte) dorpsactiviteiten in het theater

Sterke culturele ambiance in de stad Huisgezelschap op niveau Financieel sterk, marketingbudget Warme band met de gemeente Enschede

Geen zwakke punten

Onderdeel van 4Oost Onderdeel Twentse Theaterkassa

Trouw dorpspubliek

Onderdeel van 4 Oost Scherp geprofileerd als Theater van de Stad

Geen grote concurrent voor Almelo

Gezellige binnenstad, combineren met een dagje uit Onderdeel van 4 Oost

Geen grote concurrent voor Almelo

© = goede partner in regionaal overleg

8

StirS ThEBter dLMELD

Concluderend: Het valt op dat in de provincie Overijssel over het algemeen goed en constructief overlegd wordt tussen de theaters onderling, zeker tussen de theaters die bij elkaar in de buurt liggen. Alleen Schouwburg Hengelo lijkt hier wat buiten te vallen. Opmerkelijk is dat het Stadstheater buiten het door de provincie gesubsidieerde samenwerkingsverband 4Oost valt. De Stichting 4Oost heeft als doelstellingen om de oostelijke gezelschappen een waardevolle plaats te geven op de Overijsselse podia en het culturele aanbod én de culturele infrastructuur in de provincie te versterken. De provincie geeft aan theaters niet in hun exploitatie te ondersteunen, maar steunt uitsluitend versterking van de Overijsselse cultuur/culturele infrastructuur. De provincie geeft daarnaast aan dat (de gemeente) Almelo mogelijk meer zou kunnen uitstralen dat het Stadstheater ook een regionale functie heeft.11 Hier ligt mogelijk een kans voor de toekomst waar het gaat om aansluiting bij provinciale ondersteuning van culturele doelstellingen. Het Stadstheater heeft een grote zaal, maar: andere theaters van vergelijkbare omvang hebben daarnaast nog een middenzaal en/of meer flexibiliteit in de zaal (staplaatsen, stoelen kunnen eruit). Het Stadstheater heeft één zaal en verder geen uitwijk naar andere zalen of zaalvormen. De grootste concurrenten zijn Hengelo en Enschede.

Met Enschede is goed overleg en dat helpt om elkaar waar mogelijk aan te vullen in plaats van te beconcurreren. De achterstanden die het Stadstheater heeft (financieel, personeel, staat van het theater) maken het overleg minder evenwichtig. Daar ligt een feitelijk risico; de concurrentieachterstand wordt nu al gevoeld. E.e.a. vraagt (naast de noodzakelijke renovatie van het theater) om: - Voortzetting van het goede regionale overleg tussen de nabijgelegen theaters, bij voorkeur uitmondend in effectieve samenwerkingsvormen (niet praten maar doen); - Helder uitgesproken steun vanuit de gemeente voor de profilering en doelstellingen van het Stadstheater, ook richting de provincie; - Onderschrijving van de behoefte aan een wat grotere, flexibele zaal. Met zo’n zaal kan het Stadstheater ook een middenzaalpositie verwerven. Daarmee kan ook de wat zwaardere cultuur (dans, ballet, toneel) beter bediend worden. - Onderschrijving van de noodzaak voor budgetruimte om onder meer de marketing en communicatie van het Stadstheater te versterken.

311 Uit een gesprek met vertegenwoordigers van de provincie Overijssel, d.d. 20 juni 2022

9

Stads

Theater dLMELD

3/

inanciële en juridische analyse huidige situatie

3.a. Inleiding De fysieke locatie van het Stadstheater Almelo is een bijzondere. In 1986 is de toenmalige Schouwburg De Hagen door de Gemeente Almelo overgedragen aan het Theaterhotel. Voorwaarde van de Gemeente was dat de schouwburg werd geïntegreerd in een groot gebouw, waarin tevens een hotel, restaurant en congrescentrum gevestigd zouden worden. Dit zou een impuls moeten geven aan de toen nog noodlijdende Almelose economie. De overeenkomst was eveneens bijzonder: tot dat moment waren alle schouwburgen in handen van de Nederlandse overheid, en de had geen enkele ervaring met de exploitatie van een theater.

Omdat de theaterzaal en foyers fysiek verbonden zijn aan het Theaterhotel Van der Valk, en ook eigendom zijn van het Theaterhotel, is er nog steeds sprake van een situatie die elders in Nederland nagenoeg niet voorkomt. De enige vergelijkbare situatie is die in Roermond, waar het Theaterhotel De Oranjerie in eigendom is en wordt geëxploiteerd door Ook De Oranjerie wordt overigens op dit moment verbouwd, in goede samenwerking met de gemeente.

Gekocht voor een gulden ? In Almelo wordt door sommige mensen nog steeds gedacht dat de huidige eigenaren van het Theaterhotel het pand van de schouwburg voor een gulden hebben gekocht. Dat is niet zo. De eerste Van der Valk in Almelo kocht het jaren geleden inderdaad voor een gulden, met de verplichting in het pand te investeren door er een hotel tegenaan te bouwen en het theater langjarig te exploiteren. Inmiddels is het Theaterhotel twee keer (binnen de ) tegen marktconforme prijzen overgedragen. Daarbij is dus geen ‘familie-voordeel’ toegepast; de overheid staat dit overigens ook niet toe.

In de meeste gevallen zijn theaterpanden in het bezit van de gemeente en draagt de gemeente ook zorg voor het onderhoud (of betaalt daarvoor). In het geval van het Stadstheater Almelo draait de hotelexploitant tot nu toe op voor de investeringen en onderhoudskosten, terwijl via gemeentelijke subsidie uitsluitend basale theaterkosten gefinancierd worden. Mede hierdoor is een situatie ontstaan dat de hotelexploitant al lange tijd de exploitatieverliezen moet dekken, terwijl die verliezen niet waren ontstaan als het pand in bezit van de gemeente was ofwel de subsidie toereikend was geweest om de normale theaterkosten te dekken, waaronder ook onderhoudskosten en algemene kosten. Uit de benchmark van BMC blijkt dat de huidige subsidie voor het Stadstheater vergeleken met andere theaters absoluut te laag is

Het feit dat het Stadstheater Almelo in bezit is van een private partij, die het theater naast een hotelonderneming exploiteert, zorgt voor een bijzondere situatie. De gemeente wil de theaterzaal graag gebruiken en heeft de zaal ook nodig om een verantwoord cultureel beleid te voeren. Het Theaterhotel wil het theater graag exploiteren, maar wil en kan de verliezen die bij de huidige subsidiehoogte onvermijdelijk blijven bestaan - niet meer uit eigen zak aanvullen. De coronacrisis heeft de hotel- en restaurantexploitatie verslechterd. Het Stadstheater is vanwege overheidsmaatregelen gedurende lange tijd gesloten geweest. Dit heeft een zeer materieel effect op de financiële positie en exploitatie van het Theaterhotel gehad. In de twee coronajaren 2020 en 2021 heeft het Stadstheater NOW en TVL steun van de overheid gehad waardoor de verliezen in deze jaren zijn gedempt. Het Theaterhotel was ook niet in staat geweest deþÿreguliereþÿverliezen in deze twee jaren op te vangen.

Rapport BMC, pag. 30-31

10

StorS ThEster dLMELD

3.b. Financiële positie per 31 december 2021 Stadstheater Almelo B.V. is op 21 februari 2013 opgericht. Vanaf dat jaar werd de exploitatie van het theater gevoerd in deze vennootschap.

Hieronder wordt de exploitatierekening van de afgelopen 4 jaren weergegeven: Winst- en verlies rekening 2018

2019

2020

2021

Actual

Actual

Actual

Actual

Netto-om zet

1.031

1.300

793

243

Inkoopwaarde van de omzet

(841)

(911)

(672)

(167)

Subsidie gemeente Almelo

556

568

577

666

Bruto bedrijfsresultaat

746

957

698

741

Personeelskosten

(491)

(477)

(539)

(643)

KEUR 1.000)

NOW-vergoeding personeelskosten

73

211

(545)

(61) (521)

(56) (436)

(62) (397)

(98) (1.175)

(94) (1.154)

(107)

(1.066)

(68) (958)

EBITDA

(429)

(197)

(368)

(217)

Afschrijvingen

(122)

(551)

(117) (314)

(94)

EBIT

(462)

(117) (334)

Financiële baten en lasten

(87)

(135)

(120)

(106)

Algemene- en exploitatiekosten Huisvestingskosten

(40)

Kantoor- en verkoopkosten Totale kosten

Tegemoetkorring Vaste Lasten

4

457

Covid-1 9 theatersubsidies Resultaat voor belastingen

26

259 276

(638)

(449)

(551) 83

27

(638)

(449)

(469)

304

Belastingen

Resultaat na belastingen

Hieruit blijkt dat het Stadstheater de afgelopen jaren structureel verlieslatend is geweest. De coronajaren 2020 en 2021 hebben forse impact op de omzet gehad. Het theater is vanaf het 2e kwartaal van 2020 een groot deel van de tijd niet open geweest. Door gebruik te maken van de overheidsregelingen NOW en TVL is gemiddeld genomen over 2020 en 2021 het verlies lager dan in de periode daarvoor. Het feit dat de subsidie van de Gemeente Almelo in deze jaren gecontinueerd is, heeft hier zeker aan bijgedragen.

11

stass i Theater dLMELD

Onderstaand wordt de balans per 31 december 2021 weergegeven: Balans ACTIVA

2021

(x EUR 1.000)

Actual

VASTE ACTIVA

Materiële vaste activa Bedrijfsgebouwen en - terreinen

92

Inventaris

178

270 VLOTTENDE ACTIVA Vorderingen Rekening-courant Stichting Theaterhotel Cultuur Fonds

100

Te ontvangen Tegemoetkoming Vaste Lasten Overige vorderingen en overlopende activa

151 5

256 Liquide middelen

346

Totaal activa

873

Balans

PASSIVA

2021

(x EUR 1.000)

Actual

EIGEN VERMOGEN

Geplaatst kapitaal

0

Overige reserves

(4.013)

(4.013)

VREEMD VERMOGEN Langlopende schulden

696

Lening o/g Congrescentrum De Hagen BV

696

Kortlopende schulden

694

Aanbetalingen theatervoorstellingen

3.382

Rekening-courant Congrescentrum De Hagen BV Crediteuren

8

Vooruitontvangen subsidies

36

70

Overige schulden en overlopende passiva

4.190 873

Totaal passiva

Hieruit blijkt dat de afgelopen 9 jaar cumulatief verliezen zijn geleden tot circa € 4 miljoen, hetgeen heeft geresulteerd in een negatief eigen vermogen van € 4 miljoen. Deze verliezen zijn door het Theaterhotel gefinancierd en door middel van een lening en een rekeningcourant schuld van in totaal € 4 miljoen. 3.c. Juridische structuur In 2017 is de exploitatie van het Theaterhotel en het Stadstheater door gekocht van de ouders van

12

en ). In de

StidS ThPnter dLMELD

bedrijfsopvolging was voorzien dat het onroerend goed ook zou worden overgedragen, maar dat was in 2017 nog niet mogelijk. Ook de corona periode heeft dit vertraagd. De huidige juridische structuur van het Theaterhotel is als volgt:

Han en Mananne Hammink

|

uv^ Hihaholding B.V.

EsTHAr Holding B.V.

Zeeuw III B.V. | 100

Exploitatiemaatschappij Hammink Almelo B.V.

•

HaHo Holding BV

Co

Restaurant Dock 19 8 V

Stadstheater Almelo B.V.

5%

-

|

|

Tapasrestaurant Solera B V

Groothandel Hammink s V

Er is sprake van een huurovereenkomst tussen xploitatiemaatschappij Hammink en het Theaterhotel. Het Stadstheater wordt door het Theaterhotel doorverhuurd aan Stadstheater Almelo B.V. Het onroerend goed is eigendom van Exploitatiemaatschappij Hammink Almelo B V. waarvan de aandelen (middellijk) in eigendom zijn van Han en . Esther en zullen in het najaar van 2022. het onroerend goed overnemen. Dit is inclusief het Stadstheater. De nieuwe juridische structuur zal na herstructurering en overdracht van het onroerend goed als volgt worden:

I

j

Hihaholding B.V.

EsTHAr Holding B.V.

|

HaHo Holding B.V

•fT |

Congrescentrum ' De Hagen' B.V. 1

Stadstheater Almelo B.V.

Restaurant Dock 19 B.V.

Tapasrestaurant Solera B.V.

13

Groothandel Hammink B.V.

StadS 1 ThEater dLMELD

3 . . Relati Theaterhotel met familiebedrijven Van oer Val

Het familiebedrijf Van der Valk heeft een Vereniging van Licentienemers (met als leden gekwalificeerde familieleden Van der Valk). Van der Valk Diensten Centrum BV verleent via de vereniging licenties voor het gebruik van Van der Valk merken. Licenties worden uitsluitend verleend als voldaan wordt aan strikte licentievoorwaarden. Voorwaarden zijn onder meer: licentienemers zijn alleen familie en nazaten, het hotelrestaurant heeft tenminste 30 hotelkamers enþÿ4 sterren de onroerende zaak is in eigendom, de financiering is solide, de kwaliteit-marketing-huisstijl is o þÿVan der Valkþÿ niveau, er moet voldaan worden aan alle wet- en regelgeving. Het onroerend goed en de exploitatie van het hotel en de restaurants is volledig vc r rekening en risico van HaHo Holding en onderliggende vennootschappen onder leiding van . Er is geen sprake van aandeelh ouderschap van andere families. Ook vindt er geen financiering of andere vorm financiële ( .idersteuning plaats door andere Van Der Valks. hebben geen zeggenschap over eikaars exploitatie; een Van de Valk-onderneming is volledig zelfstandig; óók de onderneming in Almelo.

Wel faciliteer het Van der Valk Diensten Centrum (VDC) de licentiehouders onder meer door adviezen van commissies (bestaande uit gekwalificeerde leden) en professionele ondersteunende afdelingen. Deze franchise-achtige aanpak is succesvol en de sleutel tot het succes van de Van der Valk bedrijven. De Van der Valk Business Service Desk sluit centraal corporate contracten af met bedrijven die reserveren bij meerdere Van der Valk Hotels, verzorgen de reserveringen en coördineren de Sales & Marketing activiteiten.

14

stass ThEnter ALMELO

4 / Sterkte/zwakte-analyse Uit de hoofdstukken hiervoor kunnen we een aantal sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen destilleren. In onderstaand schema staan de belangrijkste vermeld. Aspecten die verbinding met elkaar hebben, zijn gemarkeerd met dezelfde letter. Hieruit volgen belangrijke conclusies en actiepunten.

STERKTES -Kostenbewust (a) -Enthousiast, klein team (c) -Relahef grote theaterzaal maakt breed aanbod mogelijk (d) -Goede samenwerking met culturele en maatschappelijke partijen, ook Armoedepact (f)

Algemene sterktes -Goede naamsbekendheid, geliefd theater bij publiek en artiesten/impresariaten -Regiofunctie en voor bepaalde voorstellingen zelfs een landelijke functie (o.a. opera) -Toegankelijk, sfeervol, gezellig -Goede ligging in centrum: spin off voor horeca/ winkels. Gezellig druk op voorstellingsavonden -Combinatie Theaterhotel heeft voordelen v.w.b. aanbod en werkwijze (efficiency)

ZWAKTES -Financiële positie is slecht, verlieslatend (a) -De bouwkundige staat van het theater is op zich goed, maar vereist uitbreiding en aanpassing om het theater te kunnen moderniseren. De technische installaties zijn (door gebrek aan financiële middelen) sterk verouderd en moeten worden vervangen (b) -Te klein team om er meer uit te halen/ambitieus te zijn (c) -Directie druk met operationele zaken (c) -Zaal kan echt grote voorstellingen niet aan: te weinig stoelen: duur voor artiest/impresariaat (d) -Geen mogelijkheid voor vlakkevloervoorstellingen (d) -Imagoprobleem: Van de Valk vs subsidie (e)

Algemene zwaktes -Geen goede rolstoelplaatsen -Overdekte parkeergelegenheid aanwezig, maar wordt vaak benut door andere organisaties (bijvoorbeeld: Wereldrestaurant) -MJOP ontbreekt

KANSEN

BEDREIGINGEN

-Langetermijnsamenwerking met gemeente biedt ruimte voor toekomstgericht werken (a) -Upgrade theater g arandeert populariteit theater - o ok bij artiesten en impresariaten voor de langere termijn (b) - Extra inspanning marketing zou groeipotentie en betere concurrentiepositie ondersteunen(c) -Groeipotentie bij aanpassing zaal (meer stoelen, vlakke vloer, ook nieuwe doelgroepen (d) -Duidelijkheid over juridische structuur en besteding subsidie verbetert imago (e) -Hechtere en duidelijke samenwerking met Hof 88 en andere culturele partijen, ook regionaal (f)

-Financiële positie/verlieslatende exploitatie: er moet snel wat gebeuren anders valt het doek (a) -Veiligheidsissues door verouderd theater (arbo) (b) -Risico op stilstand of bedrijfsongelukken bij uitval directeur of hoofd theatertechniek (b) -Personeelstekort/te klein team (c) - Veranderend gedrag van bezoekers bezoeker moeiliik te binden; dit vraagt extra marketinginspanning (c) -Verschillende (rijkere) grote theaters proberen terrein te winnen ten koste van Almelo (a) (c) (d) Algemene bedreigingen -Opleving Corona-virus cf andere pandemie

Algemene kansen -Betrokkenheid van het bedrijfsleven in Almelo en regio bij net Stadstheater -Door Van der Valk-magazine en andere Van der Valk-media mogelijkheid om Stadstheater landelijk te profileren (grote voorstellingen)

15

StadS Theater dLMELD

Uit een en ander kunnen de volgende conclusies en actiepunten vastgesteld worden:

a) De financiële positie van het Stadstheater is slecht en niet langer houdbaar. Als dat niet verandert, zal het theater mc eten sluiten. Om het theater weer toekomst te bieden is een langdurige en positieve samenwerking met de gemeente Almelo noodzakelijk, waarbij een hogere jaarlijkse subsidie en een investeringsimpuls vanuit de gemeente noodzakelijk is. Daarbij kan de gemeente ervan overtuigd zijn dat het Stadstheater nooit een euro gemeenschapsgeld te veel of onnodig zal uitgeven. b) Het theater heeft dringend een opknap- en renovatiebeurt nodig. Vanwege arboeisen zijn sommige aanpassingen zeer urgent. Een modern geoutilleerd theater is nodig om ock in de toekomst een passend podium te bieaen voor gerenommeerde en grote producties. Ook bezoekers en artiesten verdienen fijne, goed onderhouden verblijfsruimtes. c) Kenmerkend aan het Stadstheater is dat er met een klein, enthousiast team heel hard gewerkt wordt. Maar het team is te klein en te kwetsbaar om stappen vooruit te kunnen zetten. Uitbreiding op marketing en theatertechniek is nodig, ook om de directeur te ontlasten van operationele zaken. Ook om de concurrentiepositie te verbeteren is extra marketinginspanning noodzakelijk. Een pioducent die zich gaat inzetten voor de verbinding met en het versterken van de lokale cultuur en cultuureducatie is wenselijk.

d) Voor het bereiken van een bredere doelgroep en het kunnen ontvangen van meer bezoekers is de ruimte niet groot genoeg en onvoldoende flexibel inzetbaar. De huidige zaal heeft een mooie omvang, maar is te klein voor de echt grote voorstellingen. Met meer stoelen kan er meer uitgehaald worden en weten we ons verzekerd van de mooiste en grootste voorstellingen in de toekomst. Het toevoegen van een vlakke vloer-optie biedt mogelijkheden voor andersoortige voc rstellingen (sta-concerten, eigen producties). e) Het Stadstheater heeft (onterecht) een commercieel imago; het is nodig het imago te verbeteren. f) Het Stadstheater wil een volwaardige, proactieve rol spelen als culturele partner in de gemeente Almelo. Dat gebeurt nu al, en dat wordt verder uitgebouwd. Het theater wil haar goede naam in de stad verder versterken en duidelijk profileren dat het Stadstheater functioneert als gemeentelijk theater. Doelstelling is dat daar vol lof over gesproken wordt, in het gemeentehuis maar vooral door de bevolking/de bezoekers. Hier is ook steun van de gemeente bij nodig (samen positief communiceren)

16

StrS ThEdter ALMELO

5 / Renovatie van de theaterfaciliteiten 5 .a. Stand van zaken Het Stadstheater verkeert in zeer slechte staat. Veel onderdelen dateren nog uit de jaren zestig/zeventig. Door niet-toereikende financiële middelen heeft de directie van het theater vanuit de theaterbegroting het hoogst noodzakelijke onderhoud kunnen plegen, maar vernieuwing - het bij de tijd houden - van de theaterfaciliteiten was niet mogelijk. Het hoogst noodzakelijke onderhoud heeft kunnen plaatsvinden doordat vanuit het Theaterhotel bijgelegd is, zoals in de financiële analyse op pagina 11/12 van dit plan is geschetst. Hierdoor is de trekkenwand nog op orde en hoeven grote investeringen aan dit kostbare element pas over circa tien jaar plaats te vinden. Wel dient een uitbreiding van de trekkenwand plaats te vinden, ten behoeve van grotere theaterproducties. Voor het overige geldt dat er heel veel aangepakt moet worden om het theater weer naar de eisen des tijds te krijgen.

Toetsing van de verschillende faciliteiten heeft uitgewezen dat sommige theater-technische onderdelen vanuit arbo-oogpunt onverantwoord zijn; hierdoor zijn uit veiligheidsoverweging sommige backstage locaties afgesloten voor personen, otwel op een provisorische manier beveiligd. Het betreft met name hoogte-locaties op onder meer de lichtbrug. Met name technisch personeel loopt hierbij risico’s. Verder is een aantal specifieke onderdelen dermate verouderd dat er eigenlijk niet meer mee gewerkt kan worden. Dit betreft bijvoorbeeld de licht- en geluidsinstallaties. Naast bovenstaande technische aspecten zijn er andere zaken die aangepakt moeten worden. Een greep uit de noodzakelijke aanpassingen, de verschillende verblijfsruimtes (artiestenkleedkamers, artiestenfoyer en publieksfoyers) moeten opgeknapt worden. In het kader de duurzaamheid moet de verlichting in de volle breedte vervangen worden door LEDverlichting. Ook is het dringend nodig om het luchtverversingssysteem te vervangen. De huidige staat van het theater zorgt ervoor dat het Stadstheater Almelo ook bij artiesten en hun crew steeds meer de naam krijgt van ‘oud en slecht onderhouden theater’. Sommige artiesten of gezelschappen komen daard or steeds minder graag naar het Stadstheater.

5 .b. Naar meer bezoekers, meer uitstraling, meer mogelijkheden De wens is om met een aantal aanpassingen het theater niet alleen toekomstbestendig te maken, maar daarnaast nok meer mogelijkheden te scheppen voor alternatieve voorstellingen en bijeenkomsten, aansluitend bij de eerder geschetste culturele ambities. Het gaat om de volgende aanpassingen: > Uitbreiding van 800 naar 1000 stoelen. Dit zorgt ervoor dat grotere voorstellingen naar Almelo kunnen k omen. Het feit dat er meer kaarten verkocht kunnen worden, maakt een theater financieel aantrekkelijker voor grote populaire voorstellingen. Hierbij hoort ook het uitbreiden van de trekkenwand (en het dieper maken van ae toneeltoren), om de komst van grotere musicals mogelijk te maken. Op dit moment kan het Stadstheater de grootste musicals eigenlijk niet aan, zij moeten in afgeslankte vorm komen en dat doet de kwaliteit geen goed. Het aantal trekken is te laag, de toneeltoren niet diep genoeg, de orkestbak niet voldoende geoutilleerd. > De mogelijkheid om de zaal om te zetten naar een vlakke vloer. Dit biedt op cultureel vlak mogelijKheden voor evenementen als pop-/staconcerten, dinershows en op maat gemaakte eigen producties, maar ook voor bedrijfsevenementen, congressen en beurzen. Hiermee wordt de theaterzaal dus ook (beter) bruikbaar als commerciële ruimte voor het Theaterhotel.

17

StBJS ThedtEP dLMELD 5.c. Twee scenario’s

Om een toekomstgericht plan te maken, moeten we uitgaan van een goed uitgerust theater, dat voldoet aan alle eisen. Het gaat daarbij uiteraard om veiligheidseisen, maar ook om de eisen die worden gesteld door producenten en artiesten. Het Stadstheater wil kiezen voor een ambitieus scenario, waarin een goede duurzame renovatie samengaat met uitbreiding van het aantal stoeien. Daarmee wordt de concurrentiepositie verbeterd, en zijn er mogelijkheden om (v.w.b. soorten voorstellingen) te innoveren en nieuw publiek te trekken. Hieronder worden twee scenario’s geschetst. Het eerste scenario betreft een uitstekende renovatie met een uitbreiding van het aantal stoelen naar 10C Daarmee krijgt Almelo een ecnt grote theaterzaal met meer mogelijkheden. In het tweede scenario wordt de zaal uitgerust met de mogelijkheid om stoelen in te klappen (onder de vl oer), waardoor een vlakke vloer ontstaat. Een voorziening die Almelo in deze omvang nog niet heeft en waardoor verschillende extra mogelijkheden ontstaan.

Uiteraard bestaat de mogelijkheid om voor minder geld een minder intensieve (gedeeltelijke) renovatie te laten plaatsvinden. Echter: dit leidt op (te) korte termijn weer tot aanvullende k sten en is onvoldoende toekomstgericht. Het Stadstheater ziet dit dan ook niet als serieuze investering voor de lange termijn.

Scenario 1: een toekomstgericht theater met groeipotentie (1000 stoelen) In dit scenario gaan we uit van een groter aantal bezoekers, de mogelijkheid om de grootste voorstellingen en musicals te kunnen ontvangen en een meer sprankelende uitstraling in het algemeen. Het gaat om toekomstbestendige vernieuwingen met een uitbreiding van het aantal zitplaatsen van 800 naar 1000. In dit scenario brengt het Stadstheater meer cultuur én meer mensen naar de stad.

Constructie/bouw Constructeur Bijkomende k sten dak/gevel Installaties Stelpost bouwkundige voorzienii .gen installaties Licht, theaterverlichting Stelpost (IT, montage-en benaderingskosten etc) Theatertechniek (trekkenwand uitbreiden) Totaal Onvoorzien (5%) INSCHATTING BENODIGD BUDGET

Kosten (bij benadering) 2.925.074 160.879 175.600 3.087.500 50.000 1.030 000 200.000 2.867.391 10.496,444 524.822 11.021.266

Voordelen 1. Arbo-problemen opgelost, een veilige en moderne werkomgeving 2. Goede voorzieningen voor de voorstellingen en artiesten 3. Verbetering concurrentiepositie, grotere voorstellingen mogelijk én het optisch creëren van een middenzaal mogelijk. 4. Betere plekken voor rolstoelgebonden bezoekers 5. Bezoekersruimtes zien er weer goed verzorgd en bijdetijds uit, passend bij een modern theater 6. Draagt bij aan een goed verzorgde congres locatie: gedeelde investering 7. De stoelen passen (met wat aanpassingen) in de huidige ruimte: er hoeft niet uitgebouwd te worden. Nadelen 1. Kostbaar (investeringskosten, echter af te schrijven ver 15 jaar). 18

StadS ThEdtEP dLMELD

Scenario 2: Met vlakke vloer nóg meer mogelijkheden De mogelijkheid om de theaterzaal van de stoelen te ontdoen zodat er een vlakke vloer ontstaat, biedt veel mogelijkheden. In de theaterzaal kunnen dan sta-/pop-concerten gehouden, of dinershows. De vlakke vloer kan ook gebruikt w orden voor beurzen en zakelijke bijeenkomsten. Dooi de mogelijkheid om rijen stoelen uit te nemen kan ook een middenzaal gecreëerd worden (anders dan in scenario 3, waai dat met gordijnen en licht optisch gebeurt).

Kosten scenario 1 Aanvullende kosten vlakke vloer (inklapbare stoelen) Totaal

Kosten (bij benadering) 10.496.444 1.478.481

Post onvoorzien

11.974.925 598.746 12.573.671

INSCHATTING BENODIGD BUDGET

Voordelen 1. Alle voordelen genoemd onder scenario 1. 2. Verdere verbetering concurrentiepositie voor het Stadstheater 3 Verdere groei bezoekersaantallen mogelijk (t.o.v. scenario 3) 4. Meer flexibiliteit: de ruimte kan ook ingericht worden als middenzaal (ca 400 stoelen) en geeft voordelen voor eigen producties: minder statisch, de zaal bij het podium betrekken. 5 Almelo heeft een dergelijke voorziening p dit moment niet. 6. Écht toekomstgericht 7. Aantrekkelijk voor nieuwe categorie bezoekers (liefhebbers popmuziek, dinershows) 8. Door de mogelijkheid de zaal flexibel in te delen, kunnen bij een zit-voorstelling het achterste deel van de zaal voor staplaatsen gebruikt worden. Daardoor wordt zo’n concert ook betaalbaar voor de kleinere beurs (prijsdiversificatie). 9. Geeft ook hei Theaterhotel als congreslocatie meer mogelijkheden, namelijk als beursvloer: gedeelde investering Nadelen 2. Kostbaar (investeringskosten, echter af te schrijven over 15 jaar).

LET OP! De huidige periode is niet de beste om offertes uit te vragen. Het is algemeen bekend dat de prijzen op dit moment zeer hoog zijn, en mogelijkerwijs nog verder zullen stijgen. We zullen er rekening mee moeten houden dat bij aanbesteding prijzen mogelijk nóg hoger zullen uitvallen.

Met de noodzakeiijke upgrade van net Stadstheater zijn grote bedragen gemoeid, zo blijkt uit bovenstaande scenario’s. Om het Stadstheater in stand te houden zijn investeringen van deze omvang wel echt noodzakelijk Het is goed om in dit verband op te merken dat de bouw van een volledig nieuw theater een veelvoud is van de genoemde kosten. Een aangepast theater = positieve bezoekersontwikkeling Renovatie en uitbreiding gaan zorgen voor een groei van bezoekersaantallen, zoals geschetst in de bijlagen C.1 en C.2.

19

StBJS 1 ThEdtEP | dLMELD Planning Gezien de grote noodzaak tot aanpassing/renovatie van de theaterfaciliteiten, én vanwege de wens om de verbouwing niet te lang te laten duren, wil het Stadstheater een strakke en ambitieuze planning aanhouden. Deze ziet er, afhankelijk van de snelheid van besluitvorming door de gemeente én de beschikbaarheid van be uwers en leveranciers, bij voorkeur als volgt uit:

2022 2023

2024 2025

2026

Uitvoeren enkele noodzakelijke aanpassingen ivm arbo Voorbereiden verbouwing, in zomerstop mogelijk eerste onderdelen oppakken. Start renovatie na (vroege seizoensstop eind december2023: vasthouden publiek: Einde renovatie eind december 2024. Dan een late seizoensstart per 1 januari 2025. Op deze manier (met twee halve seizoenen houden we publiek vast). Afronding, losse eindjes

Trekkenwand De trekkenwand (één van de kostbaarste én meest cruciale theatertechnische onderdelen) is bij het Stadstheater up-to-date. De verbouwing vraagt wel een uitbreiding van het aantal trekken. De komende jaren zijn op dit vlak relatief kleinere investeringen nodig. Het is van belang op te merken dat rond 2030 de trekkenwand groot onderhoud/upgrade behoeft. Dit kost enkele miljoenen euro’s. In de meerjarenonderhoudsbegroting wordt hier rekening mee gehouden. Verduurzaming Het is g ed om op te merken dat de renovatie van het Stadstheater een relevant positief effect heeft op de duurzaamheid van het theater. Het vervangen van de huidige luchtbehandelingsinstallatie (gas) door een luchtbehandeling met warmteterugwinning scheelt enorm aan CO2-uitstoot. In de offertes is daarnaast gekozen voor all-electric koelen en verwarmen. Verder zullen de zeei talrijke verouderde (gloei-)lampen doc r LED worden vervangen13. Beter voor het milieu dus! Of het ook gaat schelen in de kosten, zal moeten blijken. Gezien de huidige situatie durven we daarover in dit plan geen uitspraken te doen. Als basis voor de begroting zijn een lager verbruik en hogere kosten per kwh genomen.

Upgrade hotel Omdat het Theaterhotel het Stadstheater financieel moest ondersteunen, was er weinig budget voor het fris, sprankelend en eigentijds houden van het Theaterhotel zelf. Synchn n aan de renovatie van de theaterzaal, en uitgaand van een passende subsidie voor het theater voor de lange termijn, zal het Theaterhotel een opknapbeurt van de hotelfaciliteiten uitvoeren. Vanzelfsprekend zijn kosten voor renovatie en onderhoud van het hotel voor eigen rekening. Zo houdt Almelo ook een toekomstbestendig, florerend hotel.

13 Het Theaterhotel is op dit moment bezig met een investering in zonnepanelen en LED.

20

stass Theater dLMELD

6 / Culturele ambities van het Stadstheater 6 .a. Inleiding In 2022 heeft de gemeente Almelo haar Stadsvisie Cultuur 2016-202014 geactualiseerd. Er is in deze actualisatie gekozen voor een voortzetting van het staande beleid, in afwachting van de volgende bestuursperiode. In dit plan gaan we er van uit dat de culturele ambities van de gemeente Almelo in de nieuwe bestuursperiode (en daarna) in ieder geval niet minder zullen worden dan de belangrijkste ambities in de huidige Stadsvisie Cultuur. Dit zijn mooie, warme en ‘Sport, kunst en cultuur moeten voor algemeen geldende ambities, die ook ondersteunend iedereen bereikbaar en toegankelijk zijn aan de eerder genoemde Uitvoeringsagenda blijven’ Stadsontwikkeling.

Ook het onlangs afgesloten coalitie-akkoord ‘Over de toekomstbestendigheid van onderstreept het belang van cultuur en culturele huidige culturele voorzieningen, zoals instellingen in Almelo het Stadstheater, Hof88, Kaliber Kunstenschool en de bibliotheek, zal De gemeente Almelo wenst15: samen met de instellingen moeten - Een breed toegankelijk cultureel aanbod met worden nagedacht’ aandacht voor kwaliteit en vernieuwing o Vergroten publieksbereik van de 5 Citaten uit Bouwen aan kansen voor Iedereen, coalitieakkoord Almelo 2022-2026 kernvoorzieningen, waaronder het Stadstheater o Doelgroepverbreding, het bereiken van meer publiek o Amateurverenigingen versterken, onder meer door hen een podium te bieden; verbinding maken met het amateurveld o Het ontwikkelen van vernieuwende programmering Dat cultuur de talenten en vaardigheden van mensen versterkt, zodat ze actief kunnen deelnemen aan de samenleving o Cultuureducatie, afstemming tussen scholen en cultuurinstellingen - Dat cultuur de levendigheid en identiteit van de binnenstad versterkt o Deelname aan evenementen in de binnenstad

Daarnaast zijn er ook een aantal algemene en (cultuur-)sectorale trends, waarvan een aantal vragen om stellingname vanuit het Stadstheater. BMC heeft in haar rapport deze sectorale trends opgesomd16. Het gaat om onder meer om toenemende concurrentie (van andere activiteiten dan theater), regionalisering en demografische ontwikkeling (vergrijzing). Ook het belang van cultuur voor binnensteden en het belang van cultuureducatie worden door BMC geschetst als belangrijke aandachtspunten voor theaters en gemeenten die cultuur in hun gemeente belangrijk vinden. Hieronder schetst het Stadstheater, met in acht name van de verschillende hierboven en in het BMC-rapport geschetste aandachtspunten, haar culturele ambities voor de komende jaren.

14 Actualisatie 2022 Stadsvisie cultuur 2016-2020 15 Deze opsomming, gebaseerd op de Stadsvisie Cultuur, is beperkt tot dat wat het Stadstheater kan doen/bijdragen 16 Rapport BMC, pag 12-14

21

StAJS ThEdLET (dLMELD

6 b. Culturele ambities van het Stadstheater Ambitie 1: verder versterken van huidig profiel: Het Stadstheater heeft een sterke profilering als een laagdrempelig theater met een brede programmering. Dit willen we zo houden. Ook in de toekomst wil het Stadstheater een bij de stad passend programma van noye kwaliteit aanbieden, met een evenwichtig, op de doelgroep(en) afgestemd breed aanbod in de alle genres. Kernuitgangspunten: > Primair ruimte (kunnen) bieden aan voorstellingen voor een groot publiek. > Overige genres worden met ‘groei-ambitie’ geprogrammeerd. Genres als dans of opera trekken in Almelo niet heel veel bezoekers, maar hei Stadstheater wil het publiek wél de mogelijkheid bieden ermee kennis te maken, en er van te gaan houden Waar het aanslaat, zullen we zo’n genre dan ook meer programmeren. Dit doen we in goed overleg met Hof 88 (wat past het beste thuis in welk theater, en kan een voorstelling of artiest groeien van Hof 88 naar het Stadstheater?) en met theaters in de regio. Het Stadstheater zorgt ervoor dat in de jaarprogrammering alle genres vertegenwoordigd zijn er en er voor elk wat wils is. Deze aanpak sluit aan bij de sectorontwikkeling dat het publieksgediag verschuift van aanbodgericht naar vraaggericht. Hiervoor is meer marketinginspanning nodig.

Ambitie 2: Groei er doelgroepverbreding Het Stadstheater heeft een goede naam als populair theater, bij bezoekers én bij artiesten en producenten. Grote voorstellingen komen in principe graag in het Stadstheater, we merken daarbij wel dat de sterk verouderde technische faciliteiten steeds vaker een belemmering vormen. Ook merken we op dat populaire voorstellingen relatief vaak uitverkocht zijn en er in dit opzicht ruimte is voor groei. Met een beperkte uitbreiding van de zaal - met daarbij de mogelijkheid om door gordijnen en licht optisch en gevoelsmatig een middenzaal te creëren, kunnen we enerzijds grotere voorstellingen programmeren (en daardoor meer bezoekers trekken) en anderzijds een mooie middenzaal creëren, waardoor we specifiek geschikte ruimte bieden aan de wat kleinere voorstellingen en voorstellingen, ook voor bijvoorbeeld amateurverenigingen en scholen. Kernuitgangspunten: > Kwantitatieve groei bij grote populaire voorstellingen. Bij uitbreiding van de zaal een groei in bezoekersaantallen, in de loop van de planperiode oplopend tot minimaal 20% groei ten opzichte van de jaren 2018-2019, waarbij de groei uiteraard pas na de verbouwing van het theater van start gaat; > Kwalitatieve groei bij middenzaalvoorstellingen: als ondersteuning voor de brede programmering: voor elk wat wils, ook de ‘zwaardere’ cultuur.

Toneel- en dansvoorstellingen zijn hier goede voorbeelden van.

Ambitie 3: Stadspodium: zichtbaar, proactief en verbindend Het Stadstheater wil ondersteuning kunnen blijven bieden aan cultuureducatie en amateurgezelschappen Tegen gereduceerd tarief staat ook in de toekomst de deur open voor amateurgezelschappen, scholen en andere cultureel-maatschappelijke organisaties die een podium nodig hebben. Daarnaast wil het Stadstheater waar nodig praktische en productionele hulp bieden bij het organiseren van de evenementen. Ook buiten de eigen muren is het Stadstheater aanwezig in de stad, zoals bij culturele evenementen in de binnenstad. Daarnaast draagt het Stadstheater bij aan het Armoedepact, door kaartjes te verstrekken aan stadsgenoten met een te kleine beurs.

22

S tirs ThEBtEr dLMELO

Kernuitgangspunten: > Een open deur op maat (grote gezelschappen in het Stadstheater, kleinere gezelschappen naar Hof 88); > Gereduceerd tarief voor amateurverenigingen en scholen; > Jaarlijks open podium (gratis toegankelijk theaterevenement voor Almelo); > Productie: hulp aan scholen en gezelschappen voor hun beste evenement; > Stads- en regioproducties. Met voldoende financiële middelen kunnen we spraakmakende eigen producties realiseren (zoals: ), eventueel met partners uit de regio. Doelstelling is om iedere twee jaar een stedelijke of regionale productie op de planken te brengen. > Ondersteuning aan cultuuronderwijs, in samenwerking met de KEPA. (Voorbeeld: cultuurlessen door professionals) > Kaarten beschikbaar t.b.v. Armoedepact

Ambitie 4: Bijdragen aan versterking van de binnenstad Het Stadstheater draagt bij aan activiteit en reuring in de binnenstad, doordat haar bezoekers rondom een voorstelling uitwaaieren in de binnenstad, en daar horeca en winkels bezoeken. Daarnaast draagt het Stadstheater bij aan een positief vestigingsklimaat voor bedrijven. Er wordt actief gezocht naar samenwerkingsverbanden met lokale partijen. Kernuitgangspunten: > Een maatschappelijk actief theater met verrassende activiteiten > Altijd zoeken naar goede samenwerking met bedrijven en organisaties in de (binnen)stad. Ambitie 5: een regionaal sterk theater Uit de concurrentie-analyse op pagina 6 blijkt dat het Stadstheater een sterk regionaal theater is, maar dat er in de omgevingþÿkapers op de kust' zijn. Met name door de coronacrisis heeft het Stadstheater op marketinggebied achterstand opgelopen. Er was echt geen geld voor, ook niet voor broodnodige vernieuwingen op automatiseren en IT-gebied. De overstap naar een beter ticketingsysteem en een adequaat CRM-systeem heeftnog niet plaatsgevonden. Daardoor zijn relevante data (noodzakelijk voor effectieve marketing) niet voorhanden. Uit een recente meting van merkbureau blijkt dat het Stadstheater aan merkbekendheid heeft ingeboet, terwijl die merkbekendheid in eerdere jaren juist heel hoog was (zie bijlage 2).

De ambitie is om, met behoud van goede samenwerking in de regio, de positie als regionaal theater met specifieke sterke punten, een effectieve marketing en een heldere profilering, weer ijzersterk te maken. Kernuitgangspunten > Versterken regionale marketing, in samenwerking met de regionale culturele partners (niet beconcurreren, maar samenwerken); > Versterken allianties en samenwerkingsinitiatieven, evt. aanhaken bij 4Oost; > Het Stadstheater als trots van Almelo waar het gaat om het produceren van of bijdragen aan regionale producties - en deze bijdrage dan ook (marketingtechnisch) verzilveren door er een stempel op te drukken. > Werken aan een goede verstandhouding met de provincie. Een trots Stadstheater verdient ondersteuning van de provincie bij het versterken van de regionale cultuur. Het bijdragen aan cultuuronderwijs vraagt inspanning van twee kanten. Enerzijds van het Stadstheater, anderzijds van de scholen (KEPA - Kunst Educatie Pla form). Het overleg tussen theaters en scholen verdient een upgrade en ook aansporing/verplichtstelling vanuit de gemeente.

23

Stads

)

ThEater dLmELD Hierbij is het noodzakelijk dat de gemeente Almelo het theater allereerst ziet en erkent als een regionaal theater.18 Het Stadstheater gaat - hand in hand met de gemeente Almelo - gesprekken hierover graag aan!

6 .c Groei in beeld Bovenstaande ambities dragen ten volle bij aan de culturele ambities van de gemeente Almelo. Ook komen ze tegemoet aan de belangrijkste sectorale trends, waardo r het Stadstheater toekomstgericht handelt en programmeert. Na renovatie van het theater kan volop gewerkt worden aan deze ambities. Onderstaande tabel geeft de beoogde groei weer.

Ontwikkeling bezoekersaantallen Onderstaande grafiek geeft de beoogde groei van het aantal bezoekers aan in zowel scenario 1 (blauw - 1000 stoelen/geen vlakke vloer) en scenario 2 (1000 stoelen met vlakke vloer)

Ontwikkeling bezoekers 80000 70000 60000

50000

40000 30000

20000

10000 0

— — 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 202