13.1 Integraal Huisvesting Plan Onderwijs - bijlage 1 - Integraal huisvestingsplan Onderwijs

Stichting Attendiz;

•

Stichting SOTOG.

De beide schoolbesturen besturen en beheren ook scholen in andere gemeenten in Twente en de Achterhoek. Hoewel alle locaties in het SO en VSO als zelfstandige scholen functioneren, is in een aantal situaties sprake van hoofdlocaties en dislocaties. Deze scholen hebben van Rijkswege eenzelfde zogenaamde brinnummer (bekostigingsnummer). Omdat alle locaties als zelfstandige scholen functioneren, ook de dislocaties, wordt in de berekening van de ruimtebehoefte

ook aan de dislocaties een vaste voet in de berekening meegenomen. Normaal gesproken geldt deze vaste voet - een bepaald aantal m2 BVO - alleen voor de berekening van de ruimtebehoefte van de hoofdlocatie. De gemeente is echter van mening dat iedere locatie voldoende capaciteit dient te hebben voor de uitvoering van het primaire onderwijsproces. Met name in het speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs, waarin sprake is van toenemende ondersteuningsvraagstukken waarbij ook andere zorgpartners betrokken worden, is het wenselijk dat er geen tot geringe ruimtelijke beper-

kingen zijn. Voortgezet onderwijs Het voortgezet onderwijs telt 7 scholen, die bestuurd worden door 3 schoolbesturen. Het onderwijsaanbod varieert van een ISK-voorziening (Internationale Schakelklas), praktijkonderwijs, beroepsgericht VMBO tot en met MAVO/HAVO/VWO (inclusief gymnasiaal onderwijs). De drie schoolbesturen zijn: 28

•

Stichting voor Protestants Christelijk Onderwijs (CSG Het Noordik MAVO/ HAVO/VWO);

•

Stichting OSG Erasmus (3 scholen: ISK, praktijkonderwijs, MAVO/HAVO/ VWO);

•

Stichting Carmelcollege (2 scholen: Pius X College en Canisius, HAVO/ VWO.

IHP gemeente Almelo

maart 2024

Het beroepsgerichte VMBO van alle drie de scholen is inmiddels ondergebracht in het Alma College. De drie besturen zijn ieder afzonderlijk verantwoordelijk voor het beroepsgerichte onderwijs, maar zijn een samenwerking aangegaan om het beroepsgerichte VMBO als één geheel te organiseren en aan te bieden in het Alma College. 4.2 Leerlingenprognoses en ruimtebehoefte primair onderwijs In oktober 2023 heeft Pronexus voor de gemeente Almelo nieuwe leerlingenprognoses voor de periode 2023 - 2043 opgesteld. Door allerlei ontwikkelingen, zoals woningbouw, is het leerlingenaantal een dynamisch verhaal, daarom

M3V Advies

worden elke twee jaar nieuwe prognoses opgesteld. In de leerlingenprognoses is rekening gehouden met de door de gemeente vastgestelde woningbouwplannen. Niet vastgestelde plannen kunnen nog niet vertaald worden in leerlin-

De basisgeneratie daalt de komende jaren licht om vervolgens na 2030 weer te stijgen. In totaal zijn er circa 6.000 kinderen in de gemeente Almelo in de leeftijd 4—12 jaar. Een aantal wijken en dorpen laat een lichte stijging

zien (Binnenstad/Hofkamp, Noorderkwartier, Windmolenbroek/Nijrees, Bornerbroek en Aadorp). Een daling van de basisgeneratie vindt vooral plaats in de wijken Ossenkoppelerhoek/Nieuwstraatkwartier en in mindere mate Sluitersveld/Markgraven. In de overige wijken is sprake van een stabi-

genprognoses.

lisering.

In onderstaande grafiek is de leerlingenprognose in het primair onderwijs (dus

De totale leerlingenprognose van het primair onderwijs ligt lager dan de

inclusief SBO De Welle) in beeld gebracht. Tevens is de basisgeneratie weerge-

geven. De basisgeneratie is het aantal 4- tot en met 12-jarige kinderen die aangewezen zijn op primair dan wel speciaal onderwijs (van het aantal 12-jarigen wordt 30 % van de kinderen meegeteld. De overige 70 % wordt verondersteld reeds deel te nemen aan het voortgezet onderwijs). De basisgeneratie is dus het totaal aantal kinderen in de gemeente Almelo dat aangewezen is op basisonderwijs, speciaals basisonderwijs of speciaal onderwijs (de ‘vijver’ waaruit de scholen de leerlingen krijgen).

basisgeneratie. Het verschil tussen de basisgeneratie en de leerlingenprog-

nose laat zich verklaren doordat niet alle kinderen in de basisgeneratie naar het primair onderwijs gaan in de gemeente Almelo. Er gaan ook kinderen uit de basisgeneratie naar het speciaal onderwijs en/of naar primair onderwijs buiten de gemeente Almelo (circa 600 leerlingen volgen elders onderwijs). Per 1 oktober 2023 was het totaal aantal leerlingen in het primair onderwijs 5.469 leerlingen (voor een overzicht van de leerlingenprognoses van de individuele scholen wordt verwezen naar bijlage 1. Hierin zijn factsheets opgenomen van alle scholen voor primair, (voortgezet) speciaal

en voortgezet onderwijs). 29

Het leerlingenaantal in het primair onderwijs lijkt te stabiliseren ten opzich-

De totale beschikbare capaciteit is circa 45.000 m2 BVO (stippellijn). De

te van de prognoses in het IHP 2020 - 2024. In het vorige IHP was nog

genormeerde ruimtebehoefte op basis van de leerlingenprognoses is cir-

sprake van een daling van het aantal leerlingen van circa 5.800 naar circa

ca 34.000 m2 BVO. Ook wanneer de gehele basisgeneratie naar het pri-

5.400 leerlingen. Anno 2024 stabiliseert het leerlingenaantal rond de

mair onderwijs zou gaan, is er nog steeds sprake van een (forse) normatie-

5.500 leerlingen met na 2030 een lichte groei van het aantal leerlingen.

ve overcapaciteit (verschil stippellijn en bruine lijn).

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

maart 2024

Het aantal leerlingen is bepalend voor de ruimtebehoefte. Op basis van de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs van de gemeente Alme-

In de gemeente Almelo is derhalve op het niveau van de gehele gemeen-

lo is de ruimtebehoefte in beeld gebracht (voor het overzicht per school

te voldoende onderwijscapaciteit. Opgemerkt moet worden dat de feite-

zie bijlage 1). Door de krimp van het aantal leerlingen in de afgelopen ja-

lijk overcapaciteit geringer is dan de normatieve overcapaciteit vanwege

ren is (nog steeds) sprake van een normatieve overcapaciteit in het primair

onderwijskundig gebruik en medegebruik. Ondanks dit gebruik is het

onderwijs. Deze normatieve overcapaciteit wordt deels ingezet voor on-

wenselijk om door de vernieuwing van de onderwijshuisvesting de komen-

derwijskundige ontwikkelingen (bijvoorbeeld het kunnen werken in kleine-

de jaren verder te gaan met het passend maken van de onderwijshuisves-

re en gedifferentieerde groepen) en de ontwikkeling van KC’s. De leeg-

ting aan de benodigde capaciteit in de toekomst. Enige frictieleegstand -

stand bood en biedt mogelijkheden voor medegebruik en/of verhuur van

van circa 10 % - is daarbij altijd wenselijk om snel in te kunnen spelen op

ruimten voor andere maatschappelijke functies, waaronder bijvoorbeeld

onderwijskundige ontwikkelingen en veranderingen, maar de huidige

kinderopvang (kinderdagopvang, peuteropvang en buitenschoolse op-

overcapaciteit van circa 25 % is niet wenselijk. Het leidt tot onnodig hoge

vang).

instandhoudingskosten voor de betrokken schoolbesturen; er wordt of

moet meer onderhuisvesting in stand worden gehouden dan noodzakelijk In onderstaande grafiek is de ruimtebehoefte versus de beschikbare capa-

is op basis van het aantal leerlingen. Reductie van de leegstand is vanuit

citeit in het primair onderwijs weergegeven.

kosten– c.q. exploitatieoverwegingen wenselijk. Leegstand kost schoolbesturen middelen die niet anderszins kunnen worden ingezet dan wel dat er gekozen wordt voor een onderhoudsniveau dat meer aansluit bij de beschikbare middelen die een schoolbestuur ontvangt op basis van het aantal leerlingen.

4.3 Leerlingenprognoses en ruimtebehoefte speciaal onderwijs Voor het speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs zijn geen leerlingenprognoses opgesteld. De leerlingenaantallen voor het speciaal onderwijs zijn moeilijk te voorspellen en ook afhankelijk van het door de samenwerkingsverbanden te voeren beleid met betrekking tot passend onderwijs. Het is de ambitie van zowel het primair als voortgezet onderwijs in de toekomst meer leerlingen met een specifieke ondersteuningsbehoefte regulier en zo mogelijk thuisnabij op te vangen. 30

Op dit moment, teldatum 1 oktober 2023, telt het speciaal onderwijs en

gebruik van het hoofdgebouw voor de opvang van de ISK leerlingen. Om-

voortgezet onderwijs 982 leerlingen. Circa 400 leerlingen volgen speciaal

nis College is onderhuurder van het bijgebouw. Bij beëindiging van de

onderwijs, circa 600 leerlingen volgen voortgezet speciaal onderwijs.

huurovereenkomst zal een oplossing moeten worden gevonden voor de

In vergelijking met het IHP 2020 - 2024 is het leerlingenaantal in het speci-

huisvesting van deze leerlingen. De gemeente is hierover reeds in overleg

aal en voortgezet speciaal onderwijs gestegen. Daar waar in 2020 nog

met betrokkenen.

sprake was van circa 820 leerlingen in de scholen van Attendiz en SOTOG, is het leerlingenaantal anno 2023 circa 160 leerlingen hoger. De destijds

4.4 Leerlingenprognoses en ruimtebehoefte voortgezet onderwijs

gezet speciaal onderwijs heeft zich de afgelopen jaren voortgezet. In onderstaande grafiek is de ruimtebehoefte versus de beschikbare capa-

melo weergegeven. De basisgeneratie is het aantal 12- tot en met 18-

citeit ìn het speciaal en voortgezet speciaal onderwijs weergegeven. De

jarigen jongeren die zijn aangewezen op voortgezet onderwijs. Het voort-

totale beschikbare capaciteit in het speciaal en voortgezet speciaal onder-

gezet onderwijs ‘haalt’ de leerlingen niet alleen uit Almelo maar ook uit de

wijs is circa 14.000 m2 BVO (13.991 m2 BVO). De ruimtebehoefte van het

omliggende gemeenten. Toch leidt dat er niet toe dat de leerlingenprog-

speciaal en voortgezet speciaal onderwijs is circa 11.700 m2 BVO.

noses van de vier VO-scholen boven de basisgeneratie uitkomen. Er gaan ook leerlingen uit Almelo naar omliggende gemeenten en de leerlingen van het Zone College zijn hierin niet meegenomen. Er is ook in het VO na-

tuurlijk sprake van leerlingen die aangewezen zijn op het voortgezet speciaal onderwijs.

Ook op individueel schoolniveau in het speciaal of voortgezet speciaal onderwijs is geen sprake van actuele ruimtetekorten. Een capaciteitsvraagstuk kan ontstaan voor het VSO Omnis College. OSG Erasmus huurt van Stichting Stodt Praktijkcentrum voor Geavanceerde Technologie voor het 31

In onderstaande grafiek is de leerlingenprognose in het voortgezet onder-

wijs in beeld gebracht. Tevens is de basisgeneratie van de gemeente Al-

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

maart 2024

reeds aanwezige groei van het aantal leerlingen in het speciaal en voort-

De basisgeneratie daalt de komende jaren van circa 6.000 jongeren naar circa 5.100 jongeren. Deze daling van de basisgeneratie is ook terug te zien in de leerlingenprognoses; het leerlingenaantal is per 1 oktober 2023 5.383 leerlingen. Dit aantal daalt de komende jaren naar circa 4.800 leerlingen, een daling van circa 600 leerlingen. In het IHP 2020 - 2024 was ook sprake van een daling van het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs. Op dat moment was sprake van een daling van circa 6.800 leerlingen

maart 2024

naar circa 5.000 leerlingen, echter destijds is ook het leerlingenaantal van het Zone College meegenomen vanwege de toenmalige planvorming het beroepsgerichte VMBO samen te voegen, inclusief het beroepsgerichte VMBO van het Zone College (voor het Zone College heeft de gemeente geen zorgplicht voor de onderwijshuisvesting omdat de onderwijshuisves-

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

ting voor het ‘groenonderwijs’ in Nederland is gedecentraliseerd naar de schoolbesturen. Dit komt voort uit de situatie dat het groenonderwijs ondergebracht was bij het ministerie van Landbouw en niet bij het ministerie

Evenals voor het primair onderwijs geldt dat voor het voortgezet onderwijs

van OCW). De toenmalige daling was procentueel groter dan de huidige

het wenselijk is de komende jaren verder te gaan met het passend maken

geprognosticeerde daling; 26 % versus 10 %.

van de onderwijshuisvesting aan de benodigde capaciteit in de toekomst.

Ook hier is het wenselijk dat er sprake blijft van enige frictieleegstand - van Het voortgezet onderwijs heeft gezamenlijk een capaciteit van circa 61.415

circa 10 % - om snel in te kunnen spelen op veranderingen, maar de huidi-

m BVO. De gemiddelde ruimtebehoefte de komende jaren ligt aanzienlijk

ge overcapaciteit van circa 30 % is niet wenselijk. Ook voor het voortgezet

lager, namelijk op circa 43.000 m² BVO. Ook in het voortgezet onderwijs is

onderwijs leidt het tot onnodig hoge instandhoudingskosten voor de be-

sprake van een (forse) normatieve overcapaciteit. Een groot deel van deze

trokken schoolbesturen; er wordt of moet meer onderhuisvesting in stand

normatieve overcapaciteit wordt veroorzaakt door leegstand bij de twee

worden gehouden dan noodzakelijk is op basis van het aantal leerlingen.

scholen voor voortgezet onderwijs van de Stichting Carmelcollege (bij het

Reductie van de leegstand is vanuit kosten– c.q. exploitatieoverwegingen

Canisius is een deel van de leegstand inmiddels in gebruik door VSO De

wenselijk. In de IHP uitvoeringsperiode 2025 - 2028 is echter geen ver-

Brug. En bij het Pius X College wordt een deel van het gebouw door het

nieuwing van de onderwijshuisvesting voor het voortgezet onderwijs ge-

schoolbestuur verhuurd aan het Samenwerkingsverband). In onderstaande

pland. Met het onderwijsveld voortgezet onderwijs is overeengekomen

grafiek is de ruimtebehoefte versus de capaciteit weergegeven.

dat deze periode gebruikt wordt voor onderzoek naar optimalisering van

2

de huisvesting van in elk geval de VO-scholen Pius X College, Canisius en de OSG Erasmus (zie volgend hoofdstuk).

32

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

maart 2024

5

33

Huisvestingsvraagstukken 2025 — 2028

5. Huisvestingsvraagstukken 2025 - 2028 5.1 Algemeen

speciaal en voortgezet speciaal onderwijs planvorming van zowel

IHP gemeente Almelo

maart 2024

het primair als voortgezet onderwijs. De doorverwijzing van het PO In de vorige planperiode IHP 2020 - 2024 hebben er al de nodige vernieu-

en VO naar het SO en VSO vraagt gegeven de ambities inzake pas-

wingen plaatsgevonden in de onderwijshuisvesting. Daarmee is reeds een

send onderwijs, inclusieve en thuisnabije scholen gezamenlijke plan-

kwaliteitsslag gerealiseerd, waarin met name de focus lag op het speciaal

vorming. In dit verband zullen in de komende planperiode het Om-

onderwijs en voortgezet onderwijs. Een aantal destijds vastgestelde huis-

nis College, VSO De Veenlanden en het Alma College een verder-

vestingsprojecten bevindt zich nog in de uitvoeringsfase. In de komende

gaande vorm van samenwerking onderzoeken om zodoende actief

planperiode ligt de prioriteit meer in het primair onderwijs. Veel gebou-

verder vorm te kunnen geven aan inclusiever onderwijs. De scholen

wen zijn inmiddels meer dan 40 jaar oud en technisch en functioneel ge-

onderschrijven hiermee de missie van onderwijs thuisnabij, zo regu-

dateerd. In overleg met de schoolbesturen zijn de diverse huisvestings-

lier mogelijk, zo inclusief mogelijk. Een belangrijke essentie is dat

vraagstukken geïnventariseerd en besproken. Op basis hiervan is consen-

ook letterlijk over de grenzen van de school wordt gekeken door

sus bereikt over de huisvestingsvraagstukken die in de komende uitvoe-

gebruik te maken van elkaars huisvesting om zodoende samen te

ringsfase prioriteit zouden moeten krijgen. In dit hoofdstuk wordt inge-

werken aan een brug tussen regulier en speciaal.

gaan op deze huisvestingsvraagstukken. In de volgende paragrafen wordt ingegaan op de specifieke huisvestingsDe belangrijkste opgaven en ambities met betrekking tot de onderwijs-

vraagstukken per onderwijssoort.

M3V Advies

huisvesting in de gemeente Almelo kunnen als volgt worden samengevat: •

Het fasegewijs vernieuwen van de bestaande voorzieningenstructuur door middel van renovatie/levensduurverlenging of vervangen-

•

•

de nieuwbouw.

Vanuit bovenstaande opgaven en ambities staan in het huisvestingsbeleid

Tegelijkertijd met het vernieuwen het passend maken van de voor-

van de gemeente Almelo voor de komende jaren de volgende vraagstuk-

zieningenstructuur in het basisonderwijs aan de toekomstige leerlin-

ken in het primair basisonderwijs centraal:

genaantallen en beleidsmatige ambities met betrekking tot de vor-

•

school De Wereldboom, SO Het Mozaïek, Kinderopvang Plus

Idem als in het basisonderwijs het passend maken van de voorzie-

(kinderdagopvang, peuteropvang, BSO) inclusief twee gymzalen. •

Realiseren van KC Ossenkoppelerhoek-Noord: basisschool De Wier-

wachte leerlingendaling. Dit vraagt ook schoolbestuurlijk overleg

de en basisschool Step, kinderopvang (kinderdagopvang, peuterop-

over het door het voortgezet onderwijs aan te bieden onderwijsaan-

vang en BSO) inclusief een gymzaal.

bod in de gemeente (kernvraag is welk onderwijsaanbod iedere •

Realiseren van KC Noorderkwartier: basisschool De Weier, basis-

ming van kindcentra en het realiseren van inclusieve scholen. ningenstructuur in het voortgezet onderwijs als gevolg van de ver-

34

5.2 Huisvestingsagenda primair basisonderwijs 2025 - 2028

•

Realiseren van KC Windmolenbroek-West: basisschool De Stapvoor-

school in de toekomst aanbiedt voor welke leerlingen).

de, basisschool De Huve en kinderopvang (kinderdagopvang, peu-

Als onderdeel van de vorige punten vraagt ook de groei van het

teropvang, BSO).

maart 2024

•

Renovatie/levensduurverlenging van de volgende basisscholen en

kindcentrum waarin de basisscholen De Weier en De Wereldboom partici-

school voor speciaal basisonderwijs:

peren. Tevens is besloten om ook de vervangende nieuwbouw van SO Het

−

De Vrije School Almelo

Mozaïek in het kader van inclusief onderwijs onderdeel te laten zijn van dit

−

St. Egbertusschool

nieuw te realiseren kindcentrum, dat gecompleteerd zal worden met Kin-

−

De Heemde

deropvang Plus (kinderdagopvang, peuteropvang en BSO) en voorzienin-

−

Montessorischool

gen voor bewegingsonderwijs (twee gymzalen). Betrokken instellingen

−

Gymzaal SBO De Welle (inclusief overige delen van het oud-

willen door de samenwerking onder één dak betere randvoorwaarden

ste deel van het gebouw).

creëren voor de talentontwikkeling van de kinderen in het Noorderkwartier. Het is de ambitie een ‘breed’ kindcentrum te ontwikkelen voor alle

Hieronder wordt verder ingegaan op bovenstaande vraagstukken.

kinderen van 0 - 12 jaar, inclusief kinderen die aan gewezen zijn op extra ondersteuningsbehoeften vanuit het gespecialiseerd onderwijs.

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

KC Noorderkwartier De wijk Noorderkwartier telt op dit moment 3 basisscholen die gehuisvest

Het nieuwe kindcentrum moet onderdak bieden aan circa 775 leerlingen

zijn op 4 locaties:

in het regulier basisonderwijs en speciaal onderwijs. Daarnaast worden er

−

Montessorischool (Varietas)

circa 64 kindplaatsen voor de kinderopvang gerealiseerd binnen maxi-

−

De Weier, locatie Vissedijk (Viadere)

maal 500 m2 BVO (aantal plaatsen nog nader te bespreken met de te se-

−

De Weier, locatie Haghoeksweg (Viadere)

−

De Wereldboom (Varietas)

Naast de basisscholen is een aantal scholen voor speciaal onderwijs gehuisvest in de wijk Noorderkwartier: SO De Wissel, VSO De Veenlanden, SO Het Mozaïek. Voor SO Het Mozaïek (Attendiz) zijn op basis van het IHP 2020 - 2024 reeds middelen opgenomen voor vervangende nieuwbouw (€ 4.250.000). Het huidige gebouw van SO Het Mozaïek is technisch en

inclusief kinderopvang en gymzalen circa 6.700 m2 BVO. De uitgangspunten voor het realiseren van een KC Noorderkwartier zijn opgenomen in het door de schoolbesturen en gemeente vastgestelde koersdocument. De Montessorischool maakt geen onderdeel uit van het kindcentrum mede vanwege het specifieke onderwijskundige profiel en het behouden van een zekere evenwichtige spreiding van basisonderwijs in de wijk Noorder-

functioneel verouderd; vernieuwing van de huisvesting is noodzakelijk.

kwartier. Dit betekent echter niet dat er geen onderwijskundige en organi-

De basisscholen in Noorderkwartier zijn ook technisch en functioneel ver-

dragen de voorzieningen zorg voor een sluitend, passend, thuisnabij en

ouderd. De gebouwen zijn inmiddels 40 jaar of ouder. Vernieuwing is wenselijk c.q. noodzakelijk. Daarnaast is ook sprake van een normatieve overcapaciteit bij De Wereldboom. In het kader van de gezamenlijke visie– en planvorming van de schoolbesturen voor primair onderwijs inzake de vernieuwing van de voorzieningenstructuur in het onderwijs gericht op de vorming van kindcentra, is besloten om te komen tot een gezamenlijk 35

lecteren kinderopvangorganisatie). De totale ruimtebehoefte van het KC is

satorische samenwerking zal zijn met het te vormen kindcentrum. Samen complementair onderwijsaanbod in Noorderkwartier. De voorbereidingen voor de realisatie zijn al gestart. De betrokken scholen verkennen de inhoudelijke en organisatorische samenwerking en er heeft reeds een stedenbouwkundige studie plaatsgevonden naar de ruimtelijke inpassing op de locatie De Weier Vissedijk. Na realisatie kan de hui-

dige dislocatie De Weier Haghoeksweg en de locatie van SO Het Mozaïek

gingsonderwijs is in die zin in meerdere opzichten betekenisvol voor de

aan de Beverdamlaan worden afgestoten c.q. herontwikkeld. Afhankelijk

wijk.

van de benodigde capaciteit voor het bewegingsonderwijs kan mogelijk ook het gymlokaal aan de Beverdamlaan worden afgestoten. Deze locatie

De uitgangspunten voor de vorming van een nieuw kindcentrum in Ossen-

kan dan ook worden herontwikkeld.

koppelerhoek zijn opgenomen in het door de schoolbesturen en gemeen-

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

maart 2024

te vastgestelde koersdocument. Ook hier willen de betrokken instellingen De ‘nieuwe’ locatie De Weier Vissedijk heeft naar alle waarschijnlijkheid

door samenwerking in een kindcentrum de kansen van en voor kinderen

wijzigingen in schoolkeuzes tot gevolg. De betrokken schoolbesturen in

uit de wijk vergroten zodat zij een stevige basis hebben voor het vervolg-

Noorderkwartier zullen hier beleid op voeren om te zorgen dat de capaci-

onderwijs en hun verdere leven.

teit van de Montessorischool en het nieuwe kindcentrum optimaal wordt benut zonder dat er capaciteitsvraagstukken komen.

Het nieuwe kindcentrum in Ossenkoppelerhoek moet onderdak bieden aan circa 220 leerlingen basisonderwijs. Daarnaast worden er circa 32

KC Ossenkoppelerhoek Noord

kindplaatsen voor de kinderopvang gerealiseerd (ook hier dient het aantal

Stadsdeel Ossenkoppelerhoek Noord telt op dit moment 2 basisscholen

plaatsen nog nader te worden besproken met de te selecteren kinderop-

die gehuisvest zijn op 3 locaties:

vangorganisatie). De totale ruimtebehoefte van het KC is inclusief kinder-

−

Basisschool De Wierde, locatie S. Robertsonlaan (Viadere)

opvang en een gymzaal circa 2.300 m2 BVO.

−

Basisschool De Wierde, locatie W. de Clercqstraat (Viadere)

−

Basisschool Step, locatie J. van Campenstraat (Viadere)

Hoewel de betrokken basisscholen onder hetzelfde bevoegd gezag vallen (Viadere) wordt onderzocht op welke wijze de basisscholen zullen partici-

De basisscholen De Wierde en Step zijn technisch en functioneel verou-

peren in het kindcentrum. Behoud van een pluriform aanbod en daardoor

derd. De gebouwen van De Wierde zijn 40 jaar of ouder. Basisschool Step

keuzemogelijkheden voor ouders/verzorgers wordt van belang geacht.

is 34 jaar oud. Alle drie de scholen hebben een gering aantal leerlingen en hebben te kampen met een grote normatieve overcapaciteit.

KC Windmolenbroek West De wijk Windmolenbroek West telt op dit moment 2 basisscholen die ge-

Naast schoolbestuurlijke overwegingen (omvang en kosten van kleine

huisvest zijn op 2 locaties:

scholen) vormen maatschappelijke overwegingen ook een belangrijke

−

Basisschool De Stapvoorde (Viadere)

aanleiding om de onderwijshuisvesting hier te vernieuwen. Een nieuwe

−

Basisschool De Huve (Viadere)

voorziening c.q. kindcentrum is niet alleen belangrijk voor de talentontwik-

N.B. Tot voor kort waren er 3 basisscholen. Varietas heeft m.i.v. schooljaar

keling van de kinderen in dit deel van Almelo, het vormt ook een belangrij-

2023 - 2024 de locatie van De Compaan beëindigd.

ke bijdrage in de wijkontwikkeling en kan hiervoor mede een katalysator

36

zijn. De betekenis van het kindcentrum voor de ontwikkeling van de kin-

Beide basisscholen dateren uit 1981 en hebben door de daling van het

deren, ouders/verzorgers en bewoners van Ossenkoppelerhoek is van

aantal leerlingen in Windmolenbroek te kampen met een grote normatie-

groot belang. Vernieuwing van de te kleine scholen door de realisering

ve overcapaciteit. De gebouwen zijn inmiddels ook meer dan 40 jaar oud

van een kindcentrum met kinderopvang en een voorziening voor bewe-

en technisch en functioneel gedateerd.

Vernieuwing van de voorzieningenstructuur in dit deel van Windmolen-

de omgeving passend onderwijsconcept dat gekenmerkt wordt door een

broek is gewenst. Daarbij dient de nieuwe voorziening ook passender te

sterke samenwerking tussen onderwijs, Avedan (welzijnsorganisatie) en

worden voor het toekomstig aantal kinderen. Het is de ambitie van het be-

kinderopvang, waardoor een voorziening ontstaat voor kinderen geduren-

voegd gezag en Viadere een nieuw kindcentrum te realiseren waarin bei-

de de gehele dag.

de basisscholen participeren alsmede kinderopvang. De uitgangspunten voor het realiseren van een nieuw kindcentrum zijn opgenomen in het

Bij de renovatie c.q. levensduurverlenging wordt ervan uitgegaan dat het

koersdocument.

gehele gebouw wordt vernieuwd ondanks de normatieve overcapaciteit.

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

maart 2024

Dit is voldoende voor het huisvesten van circa 155 leerlingen van de St. Het nieuwe kindcentrum in Windmolenbroek West moet onderdak bieden

Egbertusschool. De normatieve overcapaciteit biedt echter mogelijkheden

aan circa 430 leerlingen. Daarnaast worden er circa 32 kindplaatsen voor

voor het vorm en inhoud geven van de samenwerking met andere maat-

de kinderopvang gerealiseerd (ook hier moet het aantal plaatsen nog na-

schappelijke organisaties. Het is de ambitie met meerdere partners een

der worden besproken met de te selecteren kinderopvangorganisatie).

onderwijs– c.q. ontwikkelingsconcept ‘neer te zetten’ dat optimale of zo

Een voorziening voor bewegingsonderwijs is niet nodig omdat er voldoen-

mogelijk maximale ontwikkelingskansen gaat bieden aan de leerlingen

de capaciteit in de nabijheid is. De totale ruimtebehoefte van het KC in

van de St. Egbertusschool.

Windmolenbroek West is inclusief kinderopvang circa 2.810 m BVO. 2

De St. Egbertusschool is in dezelfde wijk gehuisvest als de basisschool De Beide scholen worden bestuurd en beheerd door hetzelfde bevoegd ge-

Kubus (bevoegd gezag Viadere). De Kubus heeft een grote normatieve

zag. In overleg met de scholen onderzoekt Viadere op welke wijze de ba-

overcapaciteit, maar is gehuisvest in een betrekkelijk jong gebouw (1994).

sisscholen participeren in het kindcentrum. Behoud van een pluriform aan-

Varietas en Viadere hebben echter aangegeven verder te overleggen over

bod en daardoor keuzemogelijkheden voor ouders/verzorgers wordt ook

de optimalisering van de huisvesting in dit deel van Almelo en willen voor-

in deze wijk van belang geacht.

dat renovatie/levensduurverlenging van de St. Egbertusschool plaatsvindt eventuele alternatieve scenario’s verkennen.

Renovatie/levensduurverlenging St. Egbertusschool De St. Egbertusschool (bevoegd gezag Varietas) is gehuisvest in het op

Renovatie/levensduurverlenging De Vrije School Almelo

één na oudste schoolgebouw van de gemeente en dateert uit 1923. In de

De Vrije School is gehuisvest aan de Biesterweg 6 in een technisch en

loop der tijd hebben (vanzelfsprekend) aanpassingen en functieverbete-

functioneel gedateerd gebouw uit 1982. Van een grote normatieve over-

ringen plaatsgevonden voor zover dat mogelijk was. Het gebouw is tech-

capaciteit is geen sprake, het gebouw is passend voor het huidige en toe-

nisch en functioneel gedateerd en heeft ook de nodige normatieve over-

komstige aantal leerlingen. Desalniettemin is vernieuwing van de huisves-

capaciteit. De huidige indeling van het gebouw sluit niet meer aan bij de

ting gewenst. Het bevoegd gezag heeft in oktober 2023 een bouwkundig

hedendaagse onderwijskundige eisen en wensen.

en installatietechnisch onderzoek uitgevoerd, op basis waarvan geconcludeerd kan worden dat revitalisering nodig is inclusief de nodige inpandige

Vernieuwing van de huisvesting is wenselijk waarbij de school een voor-

aanpassingen ten behoeve van de hedendaagse onderwijskundige eisen

keur uitspreekt voor handhaving van de huidige locatie in de wijk. Daarbij

en wensen.

streven de school en het bevoegd gezag naar het aanbieden van een bij 37

De levensduurverlenging moet ertoe leiden dat de capaciteit van de Vrije

1962 en omvat de vleugel met de gymnastiekvoorziening. Dit deel van

School onderdak biedt aan tenminste 200 leerlingen. De huidige capaci-

SBO De Welle is technisch en functioneel sterk verouderd en dient ver-

teit (met een geringe normatieve overcapaciteit) biedt voldoende ruimte

nieuwd te worden.

voor het aantal leerlingen. Het jongere deel van het schoolgebouw dat dateert uit de jaren ‘70 en ‘80 Renovatie/levensduurverlenging Daltonschool De Heemde

dient verduurzaamd te worden. Dit zal echter in een volgende planperiode

Daltonschool De Heemde is gehuisvest in een technisch en functioneel

plaatsvinden. De laatste uitbreiding dateert uit 2019 - 2020 en voldoet

gedateerd gebouw uit 1956 (68 jaar) aan de Hanzelaan 2. De Heemde

aan de huidige eisen.

maart 2024

heeft een passend gebouw voor het aantal leerlingen. Er is geen sprake

van overcapaciteit. Gezien de leeftijd is vernieuwing van de huisvesting

5.3 Huisvestingsagenda primair onderwijs 2029 en verder

gewenst en noodzakelijk inclusief de nodige inpandige aanpassingen ten behoeve van de hedendaagse onderwijskundige eisen en wensen.

De vernieuwing van de onderwijshuisvesting is een continu proces dat ook

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

na de planperiode van het voorliggende IHP zal moeten doorgaan. ZonDe levensduurverlenging moet ertoe leiden dat de capaciteit van De

der de huisvestingsprojecten nu uitputtend te beschrijven, gaat het om de

Heemde ruimte biedt voor tenminste 205 leerlingen. De huidige capaciteit

volgende huisvestingsprojecten in de onderscheiden perioden. De inves-

biedt voldoende ruimte voor dat aantal leerlingen.

teringen hiervoor worden meegenomen in de volgende planperiode.

Viadere heeft aangegeven de onderwijshuisvesting in dit deel van de ge-

- IHP planperiode 2029 - 2032

meente Almelo te onderzoeken alvorens over te gaan tot eventuele reno-

Voor de planperiode 2029 - 2032 zijn vooralsnog de volgende huisves-

vatie.

tingsprojecten in beeld (door ontwikkelingen en/of voortschrijdend inzicht kan dit vanzelfsprekend nog wijzigen de komende jaren).

Renovatie/levensduurverlenging Montessorischool

•

KC Ossenkoppelerhoek Zuid

Ook de Montessorischool is gehuisvest in een technisch en functioneel

Het is de ambitie In Ossenkoppelerhoek Zuid een kindcentrum te

gedateerd gebouw. Het schoolgebouw aan de J. Janslaan 4 dateert uit

realiseren bestaande uit de basisscholen De Compaan, locatie

1967 (57 jaar). Gezien de leeftijd is vernieuwing van de huisvesting ge-

Maardijk 83 (Viadere) en De Bonkelaar locatie J. Tooropstraat 47

wenst en noodzakelijk inclusief de nodige functionele aanpassingen ten

(Varietas) en kinderopvang. Inclusief kinderopvang is sprake van een

behoeve van de hedendaagse onderwijskundige eisen en wensen.

ruimtebehoefte van circa 1.680 m² BVO.

De levensduurverlenging moet ertoe leiden dat de capaciteit van de Mon-

•

Renovatie/levensduurverlenging basisschool St. Stephanus Borner-

tessorischool ruimte biedt voor tenminste 130 leerlingen. De huidige ca-

broek

paciteit is hiervoor passend.

Vervangende nieuwbouw waarbij aangesloten wordt bij de planvorming Maatschappelijk Vastgoed Bornerbroek 2030.

38

Renovatie/levensduurverlenging gymzaal SBO De Welle

•

Renovatie/levensduurverlenging De Tandem

SBO De Welle is gehuisvest aan de Winkelsteeg 6 in een schoolgebouw

•

Renovatie/levensduurverlenging De Fakkel

welke op te delen is in drie compartimenten. Het oudste deel dateert uit

•

Renovatie/levensduurverlenging SBO De Welle

•

Renovatie van het deel van het gebouw dat dateert uit de jaren ‘70

jecten, alsmede het huisvesten van de AGL-route en de ‘1op1-klassen bij

en ‘80

VSO De Veenlanden. Van grootschalige vernieuwingsprojecten in het spe-

Renovatie/levensduurverlenging De Tweeklank

ciaal en voortgezet special onderwijs in de komende planperiode 2025 -

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

maart 2024

2028 is geen sprake. Desalniettemin vraagt een aantal huisvestingsvraag- IHP planperiode 2033 - 2044

stukken de komende periode de nodige aandacht. Het betreft hier echter

Voor de planperiode 2033 - 2044 zijn vooralsnog de volgende scholen in

primair vraagstukken waarvoor de komende periode nader onderzoek ge-

beeld voor vernieuwing van de huisvesting (door middel van renovatie c.q.

wenst is (naast de participatie van ook het speciaal en voortgezet onder-

levensduurverlenging dan wel vervangende nieuwbouw (waarbij herschik-

wijs in het met het regulier onderwijs onderzoeken van het verminderen

king van voorzieningen ook een onderdeel kan zijn). Omdat de planperio-

van de groeiende doorverwijzing van het PO en VO naar het SO en VSO).

de nog ver in de toekomst ligt, worden hier alleen de scholen genoemd

Het betreft de volgende twee vraagstukken.

die in die periode in beginsel in aanmerking komen voor vernieuwing. •

De Noorderborch

Capaciteit Omnis College (Attendiz)

•

De Telgenborch

Het Omnis College is gehuisvest op twee nabijgelegen locaties aan de

•

De Windhoek

César Franckstraat. Naast het hoofdgebouw van het Omnis College maakt

•

De Mare

de school vanwege de groei tijdelijk gebruik van ruimten van Stodt. Wan-

•

De Kubus

neer de huur eindigt, dient er alternatieve huisvesting gevonden te wor-

•

Het Letterveld

den. In overleg met het bevoegd gezag Attendiz vindt reeds overleg

•

De Bonkelaar locatie De Rotsduif

plaats over het capaciteitsvraagstuk. Hierbij worden de mogelijkheden ver-

De onderstaande scholen c.q. schoolgebouwen in eigendom van de gemeente vallen buiten de planperiode van dit voorliggende IHP. Het groot onderhoud van deze schoollocaties wordt wel uitgevoerd en bekostigd vanuit MJOP Vastgoed van de gemeente Almelo. •

De Zegge/Het Palet (Eninver, Apollolaan)

•

Het Palet (C. van Renneslaan)

gen scholen of daar waar sprake is van voldoende beschikbare capaciteit in één van de schoolgebouwen in eigendom van een schoolbestuur of gemeente. Huisvesting SO De Rietpluim (Attendiz) SO De Rietpluim is gehuisvest in het gebouw van Jarabee te Almelo, waar-

mee ten behoeve van de ontwikkeling van de leerlingen intensief wordt

5.4 Huisvestingsagenda speciaal en voortgezet speciaal onderwijs

samengewerkt. Er is sprake van een huurrelatie met Jarabee waarbij de

Zoals reeds eerder beschreven, vormde de vernieuwing van de huisves-

huurlasten vergoedt aan Attendiz. Ondanks de onderwijskundige en orga-

ting in het speciaal en voortgezet speciaal onderwijs een belangrijk onderdeel van het IHP 2020 - 2024. Vervangende nieuwbouw van de Dr. Herderscheeschool en SO Het Mozaïek vormden belangrijke huisvestingspro39

kend van de inzet van overcapaciteit van andere (zo mogelijk) nabijgele-

gemeente vanuit haar wettelijke zorgplicht te voorzien in huisvesting de nisatorische samenwerking met Jarabee zijn wij voornemens om samen met Attendiz een verkenning uit te voeren naar de huisvesting van SO De Rietpluim waardoor wellicht de (kostbare) huurrelatie kan worden beëindigd door de inzet van voorzieningen die reeds in eigendom zijn van de

gemeente.

Huisvesting Pius X College en Canisius (Stichting Carmelcollege) De VO-scholen Pius X College en Canisius zijn beiden gehuisvest in ge-

5.5 Huisvestingsagenda (V)SO 2029 en verder

bouwen die meer dan 40 jaar oud zijn. De gebouwen zijn weliswaar goed onderhouden maar zijn technisch en functioneel gedateerd. Als gevolg van de leerlingendaling kampen beide scholen ook met een grote overca-

projecten in beeld (door ontwikkelingen en/of voortschrijdend inzicht kan

paciteit. De huidige situatie is in het kader van duurzaamheid en exploita-

dit vanzelfsprekend nog wijzigen de komende jaren).

tie niet houdbaar ondanks dat een deel van de overcapaciteit van het Ca-

•

VSO Omnis College

nisius wordt ingezet door medegebruik van VSO De Brug. Normatief zou

Het hoofdgebouw van het VSO Omnis College is technisch geda-

het mogelijk zijn alle leerlingen te huisvesten in één van de locaties.

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

maart 2024

Voor de planperiode 2029 e.v. zijn vooralsnog de volgende huisvestings-

teerd en kent toenemende onderhoudskosten. Het gebouw is 39

•

jaar oud (1985). Onderzoek zal plaatsvinden op welke wijze de huis-

Met Stichting Carmelcollege is overeengekomen de komende planperio-

vesting van het VSO Omnis College kan worden geoptimaliseerd.

de onderzoek te doen naar de optimalisering van de huisvesting van de

Daarbij kan het gaan om renovatie c.q. levensduurverlenging dan

beide scholen waarbij het streven is te komen tot één onderwijslocatie

wel vervangende nieuwbouw.

voor beide scholen. Dit streven is gestoeld op de gemeentelijke en school-

VSO De Brug

bestuurlijke opvatting dat vanwege de verdergaande krimp 3 scholen voor

VSO De Brug, locatie Burcht 107, dateert uit 1973 en is inmiddels

voortgezet onderwijs in Almelo voldoende zijn om te voorzien in de onder-

meer dan 50 jaar oud. Het gebouw is evenals VSO Omnis College

wijsbehoefte en het aanbieden van een breed en pluriform aanbod. De

technisch gedateerd. Onderzoek moet plaatsvinden naar de optima-

Stichting Carmelcollege streeft naar behoud van een breed en dekkend

lisering van de huisvesting van VSO De Brug (renovatie/ levensduur-

onderwijsaanbod voor jongeren van 12 tot en met 18 jaar in Almelo, waar-

verlenging versus vervangende nieuwbouw).

in een gecombineerde voorziening van Pius X College en Canisius een belangrijk plek heeft in de Almelose onderwijsinfrastructuur.

5.6 Huisvestingsagenda voortgezet onderwijs Huisvesting ISK OSG Erasmus Wat voor het speciaal onderwijs is beschreven, geldt ook voor het voortge-

Het aantal ISK-leerlingen is de laatste jaren sterk gegroeid. Door de crises

zet onderwijs. In de afgelopen periode is veel geïnvesteerd in de onder-

in de wereld groeit het aantal leerlingen van circa 300 leerlingen in 2022

wijshuisvesting voortgezet onderwijs. Het Alma College is gerealiseerd

naar circa 400 à 450 leerlingen de komende jaren. Voor het ISK is geen

almede de uitbreiding en vernieuwing van CSG Het Noordik en de verbou-

sprake van permanente huisvesting, er is nu sprake van huur van de locatie

wing en vernieuwing van twee onderwijslocaties van OSG Erasmus aan de

César Franckstraat 1a en het gebruik van het schoolgebouw aan de César

Sluiskade NZ 68 en Sluiskade ZZ 119. Desalniettemin vraagt een aantal

Franckstraat 1c. Dit gebouw is in eigendom van de gemeente.

huisvestingsvraagstukken in het voortgezet onderwijs de komende perio-

40

de aandacht. Het betreft hier ook vraagstukken waarvoor de komende pe-

Met het bevoegd gezag van OSG Erasmus heeft reeds een eerste verken-

riode nader onderzoek nodig is. Het betreft de volgende drie vraagstuk-

ning plaatsgevonden over de realisering van een permanente huisvesting

ken.

voor circa 200 leerlingen (ruimtebehoefte circa 2.000 m2 BVO). Daarnaast

wordt onderzocht in hoeverre er een locatie gerealiseerd kan worden voor

de piekopvang van circa 150 leerlingen (ruimtebehoefte circa 1.500 m 2 BVO). Hierbij wordt nadrukkelijk bezien in hoeverre dit voldoende is voor de huidige groei van het aantal leerlingen. Huisvesting OSG Erasmus locatie Sluiskade Noordzijde 68 De locatie OSG Erasmus Sluiskade Noordzijde 68 voor MAVO, HAVO en VWO is een van de oudste schoolgebouwen van Almelo. Het oorspronke-

maart 2024

lijke gebouw dateert uit 1926, maar is in 2015 en onlangs nog in 2023 (gedeeltelijk) functioneel technisch aangepast. Van een renovatie/ levensduurverlenging is geen sprake (geweest) mede vanwege het feit dat het schoolgebouw onder monumentaal toezicht staat. Met het bevoegd gezag is overeengekomen dat in de komende planperiode 2025 - 2028

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

onderzoek plaatsvindt naar de optimalisering i.c. verduurzaming van de locatie Sluiskade Noordzijde 68. 5.7 Huisvestingsagenda voortgezet onderwijs 2029 e.v.

Voor de planperiode 2029 - 2032 e.v. zijn vooralsnog de volgende huisvestingsprojecten in beeld (door ontwikkelingen en/of voortschrijdend inzicht kan dit vanzelfsprekend nog wijzigen de komende jaren). •

Uitvoering/realisatie vernieuwing huisvesting Pius X College en Canisius

•

Uitvoering/realisatie vernieuwing huisvesting ISK

•

Uitvoering/realisatie vernieuwing huisvesting OSG Erasmus locatie Sluiskade Noordzijde 68

In het volgende hoofdstuk wordt op basis van de in dit hoofdstuk beschreven huisvestingsvraagstukken de uitvoeringsagenda en investeringsagenda weergegeven en beschreven.

41

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

maart 2024

6

42

Uitvoerings– en investeringsagenda 2025 — 2028

6. Uitvoeringsagenda en investeringsagenda 2025 - 2028 6.1 Uitgangspunten uitvoeringsagenda en investeringsagenda

ting onderwijs gemeente Almelo. In geval van verwachte krimp of groei op

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

maart 2024

basis van de leerlingenprognoses wordt in overleg met het schoolbestuur De uitvoeringsagenda en investeringsagenda vertalen de in het vorige

bekeken of aanpassingen van het aantal te bouwen aantal m² nodig is. Be-

hoofdstuk beschreven huisvestingsprojecten financieel. Kern van het IHP is

langrijk in de vernieuwing van de onderwijsvoorzieningen is dat sprake is

de overeenstemming tussen de gemeente en schoolbesturen over de

van flexibiliteit zowel wat betreft aanpassingen als eventuele uitbreidingen

noodzaak van de opgenomen huisvestingsprojecten, de volgorde hiervan

van de gebouwen (in bestemmingsplannen ruimte voor groei creëren).

en de financiering van de vernieuwing. Het voorliggende IHP is in combinatie met de meerjaren onderhoudsplannen (MJOP) van schoolbesturen

In de scenario’s is de ruimtebehoefte van de kinderopvang indicatief mee-

de basis voor een langjarige planning van investeringen en daarmee ver-

genomen. Per project wordt echter gekeken naar maatwerk. De gemeente

dergaande fasegewijze vernieuwing van de onderwijshuisvesting in de

stelt samen met het betreffende schoolbestuur c.q. schoolbesturen en de

gemeente Almelo.

eventuele ketenpartners de exacte omvang vast van het project. Het stichtingskostenbudget wordt alleen ten behoeve van het onderwijs ingezet en

6.2 Uitgangspunten investeringsagenda

geldt niet voor andere voorzieningen. Eventuele investeringen met nietonderwijshuisvestingsmiddelen vormen altijd maatwerk.

De investeringsagenda c.q. –kosten zijn gebaseerd op een aantal uitgangspunten. Wanneer daadwerkelijk wordt gestart met de uitvoering van

Stichtingskosten

een project, wordt bekeken of de gehanteerde uitgangspunten volgens

Voor de stichtingskosten zijn de normbedragen van de VNG gehanteerd

wetgeving en verordening op dat moment nog steeds geldig zijn. Voor de

prijspeil 2024. Stichtingskosten omvatten de bouwkosten en bijkomende

investeringskosten zijn de volgende onderdelen van belang:

kosten zoals honoraria, onvoorzien en leges. Stichtingskosten zijn exclusief

−

Verwachte omvang van het schoolgebouw

inrichting binnen en buiten, eventuele bodemsanering, asbestverwijde-

−

Stichtingskosten

ring, tijdelijke huisvesting, sloopkosten en bouwrijp maken. De stichtings-

−

Voorbereidingskosten

kosten zijn inclusief btw.

−

Bijdrage schoolbesturen Wat betreft de huidige VNG-normbedragen kan gesteld worden dat deze

43

Verwachte omvang van het schoolgebouw

weliswaar de laatste jaren zijn opgehoogd, maar dat ze veelal nog niet toe-

Belangrijk uitgangspunt voor het bepalen van de investeringskosten is de

reikend zijn om scholen te realiseren die voldoen aan de eisen van deze

verwachte normatieve ruimtebehoefte. Dit is de benodigde oppervlakte

tijd. Diverse kostenbronnen (Bouwkostendata BDB, Bouwkostenkompas,

van het gebouw uitgedrukt in BVO. Bij het vaststellen van de normatieve

indexcijfers), maar ook recente aanbestedingen laten zien dat er nog

ruimtebehoefte wordt in principe uitgegaan van de leerlingenprognose

steeds verschillen zijn tussen de VNG-normering en de daadwerkelijke

van Pronexus en de berekeningswijze voor het bepalen van de ruimtebe-

kosten. De nieuwe modelverordening van de VNG biedt daarom het colle-

hoefte zoals die is opgenomen in de Verordening voorzieningen huisves-

ge van B en W de mogelijkheid om de normbedragen met een toeslag

maart 2024 IHP gemeente Almelo M3V Advies

van ten hoogste 10 % te verhogen als de voorziening zonder deze verho-

Bijdrage schoolbesturen (cofinanciering)

ging door bijzondere lokale omstandigheden in redelijkheid niet kan wor-

De gemeente heeft een specifieke verantwoordelijkheid als het gaat om

den gerealiseerd. Deze eventuele aanpassing is nog niet verwerkt in de

de financiering van schoolgebouwen. In de toekomst kan echter sprake

verordening van de gemeente Almelo. Bij de aanpassing van de verorde-

zijn van cofinanciering in zowel situaties van renovatie als nieuwbouw (een

ning in 2024 - 2025 kan deze aanpassing worden meegenomen. Op basis

en ander conform de voorstellen van de VNG, PO-raad en VO-raad die op

van de daadwerkelijke aanbesteding van de projecten wordt bezien in

dit moment in wet– en regelgeving worden verwerkt). De gemeente kan

hoeverre de ramingen passen bij de aanbestedingsresultaten. Bij tekorten

vanuit haar wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting, het uitstellen

vindt overleg plaats met de betrokken schoolbesturen om te onderzoeken

van vervangende nieuwbouw en het verbeteren van de kwaliteit van de

welke aanpassingen en/of aanvullingen moeten plaatsvinden om te ko-

gebouwen bijdragen in renovatie c.q. levensduurverlenging. Het school-

men tot uitvoering.

bestuur kan bijdragen in nieuwbouw vanwege de optimalisering van de exploitatie hetgeen voordelig kan zijn voor de school i.c. het bestuur.

Voor de bepaling van de stichtingskosten voor renovatie c.q. levensduurverlenging is gerekend met een bedrag van circa 80 % van de normbedra-

Hoewel de optie van cofinanciering in de vernieuwing van de huisvesting

gen voor vervangende nieuwbouw. Dit bedrag is een indicatie; het defini-

in het primair en (voortgezet) speciaal onderwijs op dit moment nog niet

tieve bedrag wordt vastgesteld op basis van de specifieke situatie. Bij re-

wettelijk is toegestaan (in het voortgezet onderwijs is dit wel mogelijk), is

novatie wordt uitgegaan van de reeds beschikbare onderwijscapaciteit van

cofinanciering in beginsel een te verdedigen uitgangspunt voor de ver-

het bestaande lesgebouw en niet de ruimtebehoefte. Indien de ruimtebe-

nieuwing van de huisvesting. Op projectniveau worden nadere afspraken

hoefte lager is dan de huidige beschikbare capaciteit wordt echter het ge-

gemaakt tussen de gemeente en de schoolbesturen over het bijdragen in

hele gebouw gerenoveerd.

de vernieuwing door de schoolbesturen eventueel aanvullend op de reeds genoemde mogelijkheden (bijdragen op basis van MJOP’s, uitge-

Voorbereidingskosten

steld/onderhoud, voordelen in exploitatie t.b.v. duurzaamheidsmaatrege-

Al ruim voor het uitvoerings– c.q. realisatiejaar van een project moet reke-

len).

ning worden gehouden met voorbereidingskosten. In de investeringsagenda is hiervoor indicatief 5 % van de totale stichtingskosten opgeno-

In het vorige IHP was dit reeds geconcretiseerd aan de hand van een be-

men bij de nieuwbouwprojecten (e.e.a. afhankelijk van de omvang van een

sparing op planmatig/groot onderhoud, waarbij schoolbesturen op basis

huisvestingsproject). Deze middelen kunnen worden gebruikt voor:

van het meerjarenperspectief weten wanneer ze aan de beurt zijn voor

−

het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek;

ingrijpende renovatie/levensduurverlenging van het gebouw of vervan-

−

alle werkzaamheden die worden uitgevoerd voordat met de bouw

gende nieuwbouw. Tot aan die periode kan sprake zijn van restrictief on-

wordt gestart, zoals het opstellen van een Programma van Eisen

derhoud. De besparing kan aanvullend woden ingebracht op de gemeen-

(PVE), architectenselectie, honorarium architect, uitvoeren en bege-

telijke investering.

leiden ontwerpfase, selectie aannemer en (extern) projectmanagement.

44

6.3 Uitvoerings-/investeringsagenda Op de volgende bladzijden is de uitvoeringsagenda en investeringsagenda weergegeven (de nummering van de projecten betreft geen prioritering). De totale investeringsagenda bedraagt in totaal € 46,5 miljoen, waarvan € 3,3 miljoen stichtingskosten voor de kinderopvang betreffen (en gedekt worden door kostendekkende huurprijzen). De gemeentelijke bij-

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

maart 2024

drage voor het onderzoeken van de optimalisering van de huisvesting van

45

het Canisius, Pius X College en OSG Erasmus (2 x € 20.000) maken geen onderdeel uit van de investeringsagenda.

46

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

maart 2024

47

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

maart 2024

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

maart 2024

7

48

Conclusies

7. Conclusies

maart 2024

In de afgelopen periode heeft onderzoek en overleg plaatsgevonden met

heeft het de voorkeur om kindfuncties te integreren in de schoolge-

wijs, alsmede met vertegenwoordigers van de kinderopvang en Avedan.

bouwen (zoals dat bijvoorbeeld aan de orde is in het Noorderkwar-

De resultaten hiervan zijn belegd in het voorliggende IHP. De volgende

tier en Ossenkoppelerhoek Noord). Voor de participatie van kinder-

algemene conclusies en conclusies per onderwijssoort kunnen worden

opvang in onderwijsgebouwen wordt uitgegaan van een uniform

getrokken.

verhuurbeleid voor alle kinderopvanglocaties.

g. 7.1 Algemeen

De ambitie van thuisnabij basisonderwijs betekent dat de capaciteit van de scholen zoveel mogelijk moet aansluiten bij de onderwijsbehoefte in de kern of wijk/buurt. Dit kan op gespannen voet staan met

De gemeente en de schoolbesturen willen alle kinderen en de me-

de vrije schoolkeuze, die echter behouden blijft. Op basis van de

dewerkers in de scholen en/of kindcentra een veilige, goede, toe-

verordening onderwijshuisvesting moet soms verwezen worden

komstbestendige leer- en werkomgeving bieden. Goe-

naar leegstand elders. In die zin is sprake van behoud van de vrije

de voorzieningen zijn nodig voor de onderwijsprestaties van de

schoolkeuze, maar is er geen sprake van een recht op een bepaalde

leerlingen, het welbevinden van de medewerkers, het werkklimaat,

locatie.

de leefbaarheid van en in diverse wijken en kernen. b.

M3V Advies

IHP gemeente Almelo

Bij de vernieuwing van het scholenlandschap in het basisonderwijs

het basisonderwijs, (voortgezet) speciaal onderwijs en voortgezet onder-

a.

h.

en versterken van een breed onderwijsaanbod voor voortgezet on-

gemeente Almelo pluriform, toegankelijk en bereikbaar te zijn met

derwijs en voortgezet speciaal onderwijs; alle leerlingen in de leef-

voldoende keuzemogelijkheden in onderwijsconcepten en levens-

tijd 12 – 18 jaar moeten de mogelijkheid hebben hun schoolloop-

plek en passend onderwijsaanbod krijgen in de gemeente.

d.

e.

De gemeente en de schoolbesturen streven ook naar het behouden

Om iedereen mee te laten doen, dient het onderwijsaanbod in de

beschouwelijke achtergronden. Iedere leerling moet een passende c.

49

f.

baan binnen de gemeentegrenzen af te ronden. i.

In het kader van het belang van sport, bewegen en gezondheid

De onderwijshuisvesting moet a en b ondersteunen. Uitgangspunt is

wordt met het voorliggende IHP ook verder gewerkt aan het in vol-

dat in de gemeente Almelo iedere wijk en de dorpen Aadorp en

doende mate beschikbaar zijn van voorzieningen voor bewegings-

Bornerbroek een basisvoorzieningenstructuur behoudt van in elk

onderwijs in de nabijheid van de scholen. Zo worden in de vernieu-

geval kinderopvang en basisonderwijs.

wing van het basisonderwijs en speciaal onderwijs in het Noorder-

Opvang en basisonderwijs moeten voor iedereen binnen redelijke

kwartier en Ossenkoppelerhoek Noord ook voorzieningen voor be-

afstand bereikbaar zijn. Basisonderwijs is zo thuisnabij en passend

wegingsonderwijs meegenomen. Ook de voorziening voor het be-

mogelijk.

wegingsonderwijs van SBO De Welle draagt hieraan bij. De ge-

De vorming van kindcentra (KC’s) is hierin (conclusie d) belangrijk.

meente is onderzoek gestart of zij op basis van de behoefte aan be-

Het versterken van de onderwijsketen, waarin diensten in samen-

wegingsonderwijs en sportactiviteiten voor nu en de komende jaren

hang worden gebracht voor een sluitend en passend netwerk

de beschikking heeft over een passend en kwalitatief voldoende

van expertises, activiteiten en voorzieningen, staat hierin centraal.

aanbod. Hierbij wordt inzichtelijk gemaakt of en zo ja welke voorzie-

j.

ningen en investeringen eventueel noodzakelijk zijn.

een lichte daling zien naar circa 5.340 leerlingen de komende jaren.

In het IHP worden ook voorstellen gedaan voor renovatie c.q. le-

Na 2030 stijgt het leerlingenaantal weer naar circa 5.500 leerlingen.

vensduurverlenging van een aantal scholen. Op basis van een busi-

maart 2024 IHP gemeente Almelo M3V Advies

l.

m.

gen iets lager dan de basisgeneratie. De oorzaak hiervan is dat ook

nieuwbouw in beeld worden gebracht (TCO-benadering), zal echter

een aantal kinderen het speciaal onderwijs bezoekt en basisonder-

een nadere afweging plaatsvinden tussen het renoveren i.c. verlen-

wijs buiten de gemeente Almelo. d.

Het onderwijsaanbod in het primair onderwijs telt 25 scholen die

schoolgebouw.

gehuisvest zijn op 29 locaties (een aantal scholen heeft een hoofdlo-

Bij de vernieuwing van het onderwijslandschap – zowel renovatie als

catie en een dislocatie). Deze scholen worden bestuurd door 7

nieuwbouw - wordt ook gekeken naar duurzaamheidsmaatregelen

schoolbesturen voor primair onderwijs. Stichting Viadere bestuurt

die aansluiten bij hedendaagse en toekomstige ambities hierin. Ver-

en beheert het overgrote deel van de basisscholen in Almelo (15

duurzaming is onderdeel van renovatie c.q. levensduurverlenging

basisscholen). Daarnaast is sprake van een aantal schoolbesturen

en van vervangende nieuwbouw.

dat 1 school bestuurt en beheert in de gemeente Almelo.

Voor nieuwbouw wordt uitgegaan van de ambitie Energie Neutraal

e.

De totale onderwijscapaciteit voor het primair onderwijs in de ge-

Gebouwen (ENG) en aardgasloos, voor levensduurverlenging c.q.

meente Almelo is circa 45.000 m2 BVO. De totale ruimtebehoefte op

renovatie wordt gestreefd naar Bijna Energie Neutraal Gebouwen

basis van de leerlingenprognose is circa 34.000 m2 BVO. Dit bete-

(BENG).

kent dat op het niveau van de gehele gemeente er sprake is van een

Op projectniveau worden nadere afspraken gemaakt tussen de ge-

normatieve overcapaciteit. Een (groot) deel van deze normatieve

meente en de schoolbesturen over het bijdragen in de vernieuwing

overcapaciteit wordt echter ingezet voor onderwijskundige ontwik-

door de schoolbesturen.

kelingen (werken in gedifferentieerde en/of kleinere groepen) en medegebruik door o.a. kinderopvangorganisaties in het kader van

7.2 Primair onderwijs

de ontwikkeling van kindcentra. f.

a.

b.

De opgave van de gemeente en de schoolbesturen in het primair

De basisgeneratie 4 – 12-jarigen in de gemeente is anno heden circa

onderwijs is vanwege de veroudering en de krimp gericht op het

6.100 kinderen. Dit aantal zal de komende jaren licht dalen naar cir-

(fasegewijs) vernieuwen en passend maken van de bestaande capa-

ca 5.920 kinderen om vervolgens weer te groeien naar 6.100 à

citeit onderwijshuisvesting. De overcapaciteit wordt door vernieu-

6.150 kinderen (de basisgeneratie is het totaal aantal kinderen dat

wing en herstructurering teruggedrongen.

aangewezen is op het basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en/of

50

De leerlingenaantallen en -prognose voor het primair onderwijs lig-

nesscase, waarin de totale levensduurkosten van renovatie versus

gen van de levensduur versus vervangende nieuwbouw van een k.

c.

g.

De huisvestingsvraagstukken voor de korte termijn i.c. de uitvoe-

speciaal onderwijs).

ringsfase IHP 2025 – 2028 betreffen het vernieuwen van de onder-

Het leerlingenaantal in het primair onderwijs laat de komende jaren

wijshuisvesting in het Noorderkwartier (basisonderwijs en speciaal

ook een lichte daling zien. Circa 5.470 leerlingen bezoeken anno

onderwijs), Ossenkoppelerhoek Noord en Windmolenbroek West.

2023 - 2024 de scholen voor primair onderwijs (basisscholen en

De vernieuwing gaat hier gepaard met herstructurering van het on-

SBO De Welle) in de gemeente. De leerlingenprognose laat ook

derwijsaanbod en de vorming van kindcentra. Tevens vindt een aan-

tal renovaties plaats van de St. Egbertusschool, basisschool De h.

volgt in de gemeente Almelo is circa 980 leerlingen. Het betreft hier

De schoolbesturen wensen geen ondergrens qua omvang van de

leerlingen uit zowel de gemeente Almelo als uit omliggende ge-

scholen. De instandhouding van scholen is een schoolbestuurlijke

meenten; de gemeente Almelo vervult op dit gebied een belangrij-

verantwoordelijkheid. De vorming van kindcentra door de schoolbe-

ke onderwijs- c.q. centrumfunctie.

maart 2024 IHP gemeente Almelo M3V Advies

d.

Er zijn geen leerlingenprognoses voor het speciaal en voortgezet

‘stevigere’ kindcentra om zo adequaat in te kunnen spelen op de

speciaal onderwijs. De verdere ontwikkeling van het aantal leer-

maatschappelijke en onderwijskundige ontwikkelingen en opgaven.

lingen is in sterke mate afhankelijk van het beleid met betrekking tot

Met de vernieuwing van de onder f genoemde onderwijscapaciteit

passend onderwijs. Binnen zowel het primair als voortgezet onder-

inclusief de voorzieningen voor bewegingsonderwijs is een investe-

wijs in Almelo vindt met het speciaal en voortgezet speciaal onder-

ring gemoeid van circa € 43,2 miljoen. Voor de realisering van aan-

wijs overleg plaats over het verminderen van groei in het speciaal en

vullende functies voor kinderopvang is een investering nodig van

voortgezet speciaal onderwijs en het meer regulier opvangen van

circa € 3,3 miljoen, waardoor in totaal sprake is van een investerings-

leerlingen met een specifieke ondersteuningsbehoefte.

agenda van circa 46,5 miljoen voor de periode 2025 – 2028. De be-

e.

De beschikbare onderwijscapaciteit in het speciaal en voortgezet

nodigde investering voor de voorschoolse voorzieningen t.b.v. de

speciaal onderwijs is circa 14.000 m2 BVO (13.991 m2 BVO). De nor-

ontwikkeling van kindcentra wordt gedekt door kostendekkende

matieve ruimtebehoefte van het speciaal en voortgezet speciaal on-

huurprijzen.

derwijs is circa 11.700 m2 BVO. Er is sprake van een overcapaciteit die echter veelal ook onderwijskundig wordt ingezet.

7.3 Speciaal en voortgezet speciaal onderwijs a.

f.

in het IHP 2020 – 2024 vastgestelde huisvestingsprojecten. Het gaat

In de gemeente Almelo zijn 8 locaties voor speciaal en voortgezet

hier om de vernieuwing van de Dr. Herderscheeschool en SO Moza-

special onderwijs. Deze locaties worden bestuurd en beheerd door diz.

b.

De verschillende locaties functioneren als zelfstandige scholen, maar zijn veelal een dislocatie van een andere locatie. Zo zijn SO De Rietpluim, SO Mozaïek en VSO Mozaïek formeel één school (met één bekostigingsnummer c.q. zogenaamd Brinnummer vanuit het ministerie van OCW), maar opereert iedere locatie als een zelfstandige school.

De vernieuwing in het speciaal en voortgezet speciaal onderwijs in de komende planperiode betreft de verdere realisatie van de reeds

ïek, waarvoor reeds in de begroting middelen zijn opgenomen. SO

twee schoolbesturen te weten Stichting SOTOG en Stichting Atten-

51

Het aantal leerlingen dat speciaal en voortgezet speciaal onderwijs

Heemde, de Vrije School, de Montessorischool en SBO De Welle.

sturen is er echter op gericht om in de stad Almelo te komen tot

i.

c.

Mozaïek wordt onderdeel van het kindcentrum Noorderkwartier. g.

In de komende IHP-planperiode vindt geen verdere vernieuwing plaats waarvoor nu reeds middelen opgenomen dienen te worden. Nader onderzoek zal echter plaatsvinden naar het capaciteitstekort van het VSO Omnis College na eventuele beëindiging van de huidige in gebruik zijnde locatie Stodt en het eventueel onderzoeken van alternatieve huisvesting van SO De Rietpluim.

7.4 Voortgezet onderwijs

voorbehoud van bestuurlijke goedkeuring door college van B&W en Gemeenteraad echter plaats in de volgende planperiode.

IHP gemeente Almelo

maart 2024

a.

In de gemeente Almelo zijn 7 scholen voor voortgezet onderwijs,

c.

permanente voorziening voor het ISK-onderwijs. Het is wenselijk een

derwijs). Het onderwijs wordt op meer dan 7 locaties aangeboden;

permanente voorziening te realiseren voor circa 200 leerlingen en

de OSG Erasmus heeft meerdere onderwijslocaties. De scholen wor-

indien mogelijk een voorziening voor de piekopvang voor circa 150

den bestuurd door 3 schoolbesturen, waarbij de drie schoolbestu-

leerlingen (waarbij bezien wordt in hoeverre dit voldoende zal zijn

ren het beroepsgerichte VMBO als één geheel vormgeven en bestu-

voor de op dat moment aan de orde zijnde aantallen ISK-leerlingen.

jaar in de gemeente Almelo. Dit aantal jongeren daalt de komende