12.1 Jaarverantwoording 2020 - Bijlage 1 - Jaarverantwoording 2020.pdf

23

•

Invoering van tegenprestatie naar vermogen: door werkzoekenden de kans te bieden zich actief in te zetten voor de Samenleving, vergroten we tegelijkertijd de competenties en werk fitheid van de betrokkenen. In september 2020 heeft de Raad de Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Almelo 2020 vastgesteld. Zie voor een uitleg over de tegenprestatie onder activiteit 7.

Activiteit 4: Ondersteunen van initiatieven vanuit ondernemers voor banen in de techniek en logistiek. Techniek en jongeren is al jaren een uitdaging. Onze bedrijven springen om nieuwe aanwas. Wij faciliteren een aantal initiatieven (Techniek Pact, Ontdek High Tech Almelo, Week van de logistiek/techniek) waarbij ons bedrijfsleven en onderwijsinstellingen samenwerken om de jeugd enthousiast te maken over het werken in de techniek en waarbij ze kennismaken met de hightech bedrijven in Almelo. Ook neemt het College deel aan de innovatie box bij Heracles met als doel op laagdrempelige wijze netwerk te bouwen en te onderhouden met onderwijsinstellingen (Universiteit Twente, Saxion en ROC) en hightech bedrijfsleven. Uitvoering in 2020: • Ontdek Hightech Almelo / Techniekpact De stichting Ontdek Hightech Almelo is een samenwerking van 12 Almelose hightechbedrijven. De stichting heet als doel jongeren te interesseren voor techniek en te laten zien welke mooie hightechbedrijven in Almelo gevestigd zijn. Daarmee weten de bedrijven kennis en talent voor de regio aan te trekken en te behouden. Afgelopen jaar zijn er verschillende activiteiten georganiseerd vanuit Ontdek High Tech. Ze hebben voor zowel basis- als voortgezet onderwijs technieklessen aangeboden. Net voor de eerste lockdown is een stagiair dag georganiseerd voor alle stagiairs en afstudeerders van de 12 OHT-bedrijven.

Een dag waarop ze in contact komen met stagiairs en afstudeerders van de andere bedrijven maar ook om kennis te maken met andere bedrijven. •

Week van de Techniek In 2020 heeft de 11e editie van Week van Techniek plaatsgevonden. Het heeft als doel om meer kennis van de techniek bij te brengen en een positievere attitude t.a.v. de techniek bij genoemde leerlingen (én hun ouders) te bereiken. Dit gebeurt door techniek dichter bij de leerlingen te brengen door de school en de bedrijven in een schoolseizoen aan elkaar te koppelen. Wegens de coronamaatregelen zijn de werkbezoeken van de leerlingen aan de bedrijven niet doorgegaan, maar hebben bedrijven (online) gastlessen gegeven op de scholen. Een kleine aantal lessen is uitgesteld naar februari 2021.

•

Het innovatieplatform van Heracles/ de Innovatiebox Het innovatieplatform van Heracles is in 2020 verder uitgebouwd met deelnemers uit bedrijfsleven, onderwijs en overheid en met nieuwe initiatieven. Het doel is om studenten in deze regio te houden en aan te trekken en bedrijven te helpen innoveren. Een concreet resultaat van deze samenwerking is de High Tech Academy, een samenwerking tussen VDL-ETG, Benchmark, ETC, Urenco, ROC van Twente, Heracles Almelo en de gemeente. Daarnaast zijn er verschillende (onderzoeks-)projecten opgestart rondom hightech, duurzame leefomgevingen, veiligheid en gezondheid. Recent is het vitaliteitsprogramma The Fitgame gelanceerd voor medewerkers van bedrijven en organisaties. Bedacht in het innovatieplatform, ontwikkeld in een samenwerking tussen Medisch Spectrum Twente, ROC van Twente en Heracles.

24

Activiteit 5: Voorkomen van instroom in de bijstand Voorkomen dat mensen bijstand nodig hebben, daar hebben alle partijen het meest aan. Daarom worden die mensen waarvan verwacht wordt dat er gevaar op bijstandsafhankelijkheid ontstaat direct geholpen/opgevangen door het werkplein. We hebben een speciale focus op de doelgroep jongeren met als doel jongeren die school niet hebben afgerond te stimuleren en te ondersteunen om alsnog een startkwalificatie te halen (project de Twentse Belofte). In 2019 doen we een pilot waarna we een aanpak uitrollen voor de hele doelgroep. Uitvoering in 2020: In maart 2020 is de wijkgerichte uitvoering gestart. Inwoners kunnen voor vragen op alle leefgebieden terecht in het een eigen wijkteam. Ook vragen op het gebied van werk en inkomen zijn onderdeel van de wijkgerichte uitvoering. Door de aanpak dichtbij de inwoner te organiseren kunnen wij sneller inspelen op de ondersteuningsvraag van inwoners. De aanpak voor jongeren hebben wij opgenomen in het project Jeugd heeft de Toekomst. In dit project worden jongeren geholpen met hun schulden en ligt op de focus op de persoonlijke leerdoelen van de jongere. In het project proberen we jongeren te stimuleren en te ondersteunen in het behalen van een startkwalificatie en in de zoektocht naar werk.

Activiteit 6: Intensivering van de uitvoering van het handhavingsbeleid We hebben een wettelijke verantwoordelijkheid in het toetsen op de rechtmatigheid van de verstrekte uitkeringen. Wij onderzoeken het vermogen van onze klanten in het buitenland door alle bijstandsgerechtigden te benaderen met de vraag ons te informeren over eventueel eigen vermogen en bij vermoedens deze actief te toetsen. Ook toetsen wij of men voldoende de Nederlandse taal beheerst (de wet Taaleis) en handhaven waar nodig. Uitvoering in 2020: Onderdeel Taaleis We hebben bij iedere inwoner de beheersing van de Nederlandse taal getoetst. Bij 65 inwoners bleek het taalniveau onvoldoende te zijn. Bij deze inwoners zijn er taaltrajecten ingezet om de beheersing van de Nederlandse taal te verbeteren. De taaltrajecten worden aangeboden door het ROC en de voortgang van deze trajecten worden gemonitord door de coach. Onderdeel handhaving In het 4e kwartaal van 2019 begonnen met het project onderzoek inkomsten en vermogen in het buitenland. Eind 2020 zijn 1250 ontvangers van bijstand gevraagd om inzage te geven over eventueel bezit en/of inkomsten in het buitenland. Dat betekent dat nu bijna de helft van het bestand is door genomen. Onderzoek in het buitenland wordt verricht door het Internationaal Bureau Fraude van het UWV. Het IBF kan niet in alle landen onderzoek doen vanwege de situatie ter plaatse.

Denk hierbij aan o.a. Syrië en Irak. Het afgelopen jaar zijn een aantal uitkeringen beëindigd. De uitkeringen die worden beëindigd, worden dat omdat er niet gereageerd is op het verzoek om informatie te verschaffen. Er is in die zin geen verband met inkomsten/vermogen in het buitenland. Op dit moment worden bij twee personen, die zelf aangegeven hebben dat er inkomsten/ vermogen in het buitenland bestaan, nog onderzoek uitgevoerd. Er zijn 10 personen gesproken. Deze personen zijn gesproken vanwege het feit dat zij meer dan 20 jaar in het buitenland hebben gewoond, voorafgaand aan vestiging in Nederland. Begin/medio maart 2021 doen we de aanschrijving voor 1.250 – 1.500.

25

Activiteit 7: Tegenprestatie naar vermogen We benutten alle mogelijkheden en instrumenten in de Participatie-wet actief om uitkeringsgerechtigden te activeren om de kans op werk te vergroten. Voorop staat betaald werk bij een reguliere werkgever. Daarom zetten wij, onder voorwaarde van maatwerk gericht op de persoonlijke ontwikkeling van de bijstandsgerechtigde, ook de onbeloonde maatschappelijke tegenprestatie actief in bij het verstrekken van bijstandsuitkeringen. Hierbij is het van belang dat iemand eerst zelf aangeeft wat hij/zij wil leren tijdens de tegenprestatie. Uitvoering in 2020: In september 2020 heeft de gemeenteraad de verordening tegenprestatie vastgesteld. Vervolgens is het plan van aanpak voor de uitvoering gemaakt. In het projectplan is nadrukkelijk opgenomen dat wij met de aanpak aansluiten bij de eigen wens van inwoners ten aanzien van de door hen te verrichten activiteit. Activiteit 8: Sociaal woningaanbod in balans Als gevolg van de motie ‘Sociale huurwoningen in relatie tot sociaal domein’ (behandeling perspectiefnota 27 juni 2019) onderzoeken we of er een mogelijke disbalans is in de Almelose voorraad sociale huurwoningen (verhouding aanbod woningen en vraag vanuit de Almelose bevolking). De uitkomsten hiervan worden meegenomen in de herijking van de woonvisie die halverwege 2020 gereed zal zijn.

Op basis hiervan worden nieuwe prestatie afspraken gemaakt met de woningbouwcorporaties. Uitvoering in 2020: Het onderzoek heeft plaatsgevonden. Conclusie is dat Almelo een relatief grote voorraad sociale huurwoningen heeft. De huurders daarvan doen relatief vaker een beroep op sociale voorzieningen. In die zin is er sprake van een disbalans. De uitkomsten zijn meegenomen in de woonvisie die in 2021 is vastgesteld door de gemeenteraad. Activiteit 9: Minimabeleid ondersteunend bij aan het werk gaan Het doel is om ons minimabeleid taakstellend in te richten. Er is al een bezuiniging doorgevoerd van 600.000 euro op de langdurigheidstoeslagen. Aanvullend dient nog een bezuiniging van 500.000 euro gezocht te worden. Uitvoering in 2020: In 2020 is de herziening van het minimabeleid afgerond. Eerder waren reeds wijzigingen doorgevoerd in de collectieve zorgverzekering, in de individuele inkomenstoeslag en individuele studietoeslag. In 2020 werd het beleid aangaande de bijzondere bijstand versoberd waar dat mogelijk was. Bijvoorbeeld omdat de collectieve zorgverzekering een alternatief vormt. Daarnaast werden de vergoedingen vanuit Almelo doet mee exclusief gericht op actieve deelname aan sport en cultuur in groepsverband. De vergoedingen voor activiteiten met een consumptief karakter waren daarbij niet meer mogelijk.

Een en ander heeft er toe geleid dat er over 2020 geen tekort meer was op de middelen voor de minimaregelingen. Voor hoofddoel II "Almelo en haar subregio kent een krachtige, groeiende economie" voeren we de volgende projecten en activiteiten uit: Activiteit 1: Bevorderen vestigingsklimaat ondernemers Met een aantrekkelijk vestigingsklimaat lokken we investeringen uit. Bereikbaarheid, logistiek en kwaliteitsimpuls arbeidskapitaal spelen de ondernemers in de kaart. We zetten stevig in op: • Aanpassing kanaal klasse VA, aanleg 2e sluis Eefde, aanpassing kade Buitenhaven. • Top 3 logistieke hotspot: Regionale samenwerking via Regionaal havenbedrijf Twente. • Continueren lobby A1. • Optimaliseren mobiliteit vrachtwagens.

26

• •

•

Regiodeals. Twents Fonds voor Vakmanschap: we gaan werkzoekenden en werkenden actief benaderen en helpen om gebruik te maken van het scholingsfonds zodat men grotere kans op duurzaam werk heeft. De organisatie van de Summit logistieke hotspots 2020: landelijk evenement waaraan ook Oost NL, de Provincie en de Regio Twente bijdragen.

Uitvoering in 2020: • Investeringen in het Twentekanaal voor bevordering van beroepsscheepvaart De aanleg van de 2e sluis in Eefde is door Rijkswaterstaat in 2020 voltooid. De aanpassing van het kanaal naar klasse Va vindt plaats in 2021-2023. De procedurele voorbereidingen voor de aanpassing kade Buitenhaven zijn in 2020 gestart. • Stijging op de top 10 - lijst van logistieke hotspots In 2020 is Twente van plaats 8 naar 6 gestegen op de ranking van logistieke hotspots in Nederland. • Deelname aan Summit Logistieke Hotspots 2020 In november 2020 heeft met deelname van Almelo de Summit Logistieke Hotspots 2020 plaatsgevonden. Tijdens deze Summit is de nieuwe ranking op plaats 6 gepresenteerd en heeft Almelo haar ambities voor uitbreiding van de XL locatie benadrukt. • Continueren lobby A1. De eerder gevoerde lobby A1 heeft geleid tot een vervroegde verbreding van de snelweg. De werkzaamheden voor de verbreding hebben geheel 2020 plaatsgevonden en worden voortgezet in 2021. • Optimaliseren mobiliteit vrachtwagens. In 2020 hebben we bijgedragen aan een visie voor verbetering van mobiliteit van vrachtwagens die in Provinciaal verband is opgesteld. Het is provinciaal vraagstuk. De visie is tot stand gekomen in samenwerking met wegbeheerders (Rijkswaterstaat en gemeenten), belangenorganisaties, ondernemers en parkmanagers.

De visie is op 11 februari 2020 door Gedeputeerde Staten van Overijssel vastgesteld. Voortkomend uit deze visie is het Meerjarenprogramma Aanpak vrachtwagen parkeren Overijssel uitgewerkt, waar Almelo aan deelneemt. De focus is gericht op het realiseren van een netwerk van veilige en beveiligde parkeerterreinen voor vrachtwagens met passende voorzieningen (truckparkings). • Regiodeals en Twents Fonds voor Vakmanschap Corona heeft tot een enorme versnelling geleid bij het willen ontwikkelen van een nieuwe gezamenlijke structuur, als het gaat om de regiodeals "Twents Huis van de Logistiek", "Skills Twente" en het "Twents Fonds voor Vakmanschap". Door corona is er bij alle partijen (werkgevers, onderwijs en overheid) veel meer het besef gekomen dat er moet worden ingezet op samenwerking en inzet van (maatwerk)scholing , in relatie tot werk. Naast de vele extra budgetten vanuit de crisisdienstverlening voor onder andere scholing en individuele ontwikkeling, leidt dit nu tot een gezamenlijke inzet om de mismatch op de arbeidsmarkt te verkleinen voor zowel werkzoekenden als werkenden. Daarbij wordt nu volop ingezet op de verbindingen die nodig zijn voor o.a. ontschotting van middelen en dienstverlening.

Voorbeelden daarvan zijn de verbinding die nu worden gelegd met de mobiliteitsdienstverlening, beroepsgroepenketenaanpak, onderwijsinstellingen, UWV, werkgeversen vakbonden om tot een efficientere dienstverlening te komen. De resultaten hiervan zullen. naar verwachting, vanaf het derde / vierde kwartaal 2021 zichtbaar worden. Uit de cijfers van 2020 blijkt dat Almelose inwoners naar verhouding veel gebruik van het Twents Fonds voor Vakmanschap. In totaal zijn er 648 scholingsvouchers aangevraagd door Almelose inwoners. Daarvan zijn er 183 toegekend. Gerelateerd aan de omvang van de beroepsbevolking per gemeente, is Almelo daarmee koploper in zowel het aantal aanvragen als toekenningen.

27

Activiteit 2: Ondernemersdienstverlening verbeteren We willen de dienstverlening aan ondernemers en het contact met hen verbeteren. Daarom lanceren we in november 2019 het Ondernemersloket: 1 loket, 1 aanspreekpunt voor Almelose bedrijven waar hun vragen snel en efficiënt beantwoord worden. In 2020 zal doorlopend gewerkt worden aan de kwaliteit van onze dienstverlening, verbetering van de interne samenwerking op vraagstukken van ondernemers, en de informatievoorziening. Ook verwachten we in 2020 de eerste Almelose Bedrijven Investeringszone (BIZ) te hebben met de bedrijvenkring Bornsestraat. Uitvoering in 2020: Ondernemersloket Het bedrijfsleven is in 2020 geraakt door de corona-maatregelen. Vanuit het Ondernemersloket is er veel aandacht geweest voor gericht contact met ondernemers om aandacht te hebben voor de getroffen ondernemers en een beeld te hebben van de impact van de corona-maatregelen. Tijdens de eerste lockdown zijn hiervoor meer dan 100 bedrijven telefonisch benaderd. Tevens hebben de accountmanagers de bezoeken van bedrijven gecontinueerd om daarmee het contact te versterken. Het team van EZ accountmanagers is versterkt met de uitbreiding van 1 accountmanager. Ondernemers hebben het Ondernemersloket weten te vinden.

In 2020 zijn er ruim 200 e-mails en telefonische vragen rechtstreeks via het Ondernemersloket behandeld, naast de vragen die rechtstreeks binnenkomen bij de adviseurs van het OL. De vragen betreffen allerlei vraagstukken zoals parkeerproblematieken, omgevingsgvergunningen, de ondersteuningsmaatregelen, openingstijden van de supermarkten, uitbreidingsmogelijkheden, enzovoort. Het Ondernemersloket heeft gebruik gemaakt van social media. Op LinkedIn zijn ruim 50 berichten geplaatst of gedeeld met de hashtag #ondernemersloketAlmelo. Het hoofdthema hiervan was het informeren over de corona ondersteuningsmaatregelen. Tevens is op onze een pagina ingericht om ondernemers up-to-date te informeren over deze maatregelen. Verder zijn er ruim 500 welkomstpakketten verstuurd aan Almelose startende ondernemers en hebben bijna 4.000 ondernemers een kaart met een eindejaarsgroet ontvangen. In het najaar van 2020 zijn we in samenwerking met Qredits gestart met de voorbereiding van de training "Toekomstgericht Ondernemen". Met deze training worden ondernemers begeleid bij het herijken van de bedrijfsopzet om daarmee de continuïteit van het bedrijf te verbeteren. De training is in maart 2021 gestart.

Faciliteren Bedrijven investeringszones Almelo is gebaat bij een professionele samenwerking tussen ondernemers die zaken als beveiliging, infrastructuur, groenonderhoud, kwalitatieve uitstraling, werkgelegenheidsprojecten etc. met elkaar ter hand nemen. Daarvoor is de Wet Bedrijven investeringszones beschikbaar. Dat betekent dat alle bedrijven een bijdrage betalen op grond van een BIZ verordening die de gemeente Almelo uitvoert. Het ontvangen bedrag wordt via een subsidie aan een stichting uitbetaald. Nadat in 2019 de Bedrijvenkring Bornsestraat Almelo een activiteitenplan heeft opgesteld en daarnaast ter voorbereiding een stichting heeft opgericht, zijn in het eerste kwartaal van 2020 samen met het Gemeenschappelijk Belastingkantoor Twente en de gemeente Almelo verdere voorbereidingen getroffen om de bedrijven investeringszone per 1 januari 2021 in te laten gaan. Vanwege de coronacrisis zijn bij de bedrijvenkring de prioriteiten verschoven en hebben ze besloten de invoering van de bedrijven investeringszone met een jaar uit te stellen. In het najaar van 2020 hebben de bedrijvenkring en de gemeente een onderhoudsovereenkomst voor de openbare ruimte gesloten. Daarmee wordt het niveau van de openbare ruimte naar een hoger niveau getild en

28

heeft een positief effect op de uitstraling van het bedrijvenpark. Deze overeenkomst wordt gezien als de opmaat naar de Bedrijven investeringszone Bedrijvenkring Bornsestraat Almelo. Activiteit 3: Bedrijventerreinen Ons belang is een aantrekkelijk aanbod van geschikte bedrijfskavels te hebben voor eventuele uitbreiding van Almelose bedrijven en aan te trekken nieuwe ondernemingen. Waarbij aanbod en vraag in balans moeten zijn. Wij hebben hierbij doorlopend overleg en afstemming in de regio en met de Provincie Overijssel. In 2020 verwachten wij de resultaten van ons onderzoek naar eventuele uitbreiding van XL-Park 2 op basis waarvan het vervolg bepaald zal worden. Uitvoering in 2020: Onderzoek grootschalige kavels In 2020 heeft in regionaal verband een onderzoek plaatsgevonden naar de marktpotentie voor grootschalige kavels in Twente. Bureau Stec heeft hierover in december 2020 gerapporteerd. Conclusie is dat de Zuidwestelijke hoek A35 en Twentekanaal, nabij XL Businesspark het meest geschikt is voor uitgifte van grootschalige kavels tussen 2 en 5 hectare. Op het moment van schrijven ligt het rapport voor advisering voor aan de Twenteboard. Aan de hand daarvan gaan we een ontwikkelstrategie opstellen. Aanbod bedrijventerreinen en deprogrammeringsafspraken Almelo had in 2020 ongeveer 30,5 hectare aanbod aan bedrijventerreinen.

Daarvan is 12,12 hectare van ingetrokken ter nakoming van deprogrammeringsafspraken met Provincie Overijssel en de Twentse regiogemeenten. Na aftrek van deze 12,12 hectare had Almelo in 2020 nog circa 18,5 hectare beschikbaar voor uitgifte. Er is in 2020 5,4 hectare uitgegeven. Dat betekent een restant van circa 13 hectare aan het eind van 2020. Door een sterk aantrekkende vraag is in de Twentse regio en Provincie Overijssel afgesproken dat van de gedeprogrammeerde grond alsnog 10 hectare uitgeefbaar wordt. Het betreft de locatie Bedrijvenpark Twente Noord. De voorwaarde is dat Almelo aan de Provincie Overijssel en Twentse gemeenten aantoont dat er van de beschikbare grond ad. 13 hectare nog ongeveer 4 hectare resteert. Dus wanneer 75% van reguliere aanbod verkocht is. Deze situatie doet zich met de optiecijfers in 2020 naar verwachting medio 2021 voor. Op dit moment overschrijdt de belangstelling voor deze nog vrijkomende 10 hectare al het aanbod. Activiteit 4: Verbeteren vestigingsklimaat voor (potentiële) werknemers van bedrijven Voor werknemers van bedrijven zijn we een levendige, aantrekkelijke stad. We faciliteren partijen die werken aan een levendig Almelo: • Stichting Almelo Promotie, Inzet op evenementen en stadspromotie.

• Stichting Centrum Activiteiten Almelo • Stichting Stadsfonds Almelo voor kunst en cultuur • Initiatieven op Water-boulevard zoals Stichting Almelose Platbodems, bruidsboot en B&B op water Uitvoering in 2020: Stichting Almelo Promotie Wij verlenen Stichting Almelo Promotie in 2020 subsidie waarmee evenementen financieel en met diensten ondersteund worden. Verder zorgt de stichting voor het promoten en profileren van Almelo. In 2020 vonden veel evenementen door de coronacrisis geen doorgang. Het budget dat niet is aangewend heeft de stichting inmiddels teruggestort. Ook grote nieuwe evenementen zoals het openen van de nieuwe Havenkom, Almelo 75 jaar bevrijding en Almelo 600 jaar gingen niet door. Profilering en stadspromotie spitste zich in 2020 toe op Almelo als groene waterstad, met ruimte voor de technische maakindustrie en talentontwikkeling. In 2020 heeft de stichting tijdens de eerste coronagolf evenementenorganisatoren en ondernemers ondersteunt. Daarnaast is de stichting verhuisd naar de Grotestraat waar ze in samenwerking met Heracles een clubshop hebben ingericht en hebben ze de fonteinen op het Marktplein voorzien van verlichting.

29

In het najaar van 2020 is conform de budgetsubsidieovereenkomst door de stichting een Evaluatie 2018-2021 uitgevoerd. Daarin is een aantal kansen en aanbevelingen gedaan die mee worden genomen in de systematiek van de Maatschappelijke Vraag 2022. Almelo Waterstad In het voorjaar van 2020 is de havenkom gerealiseerd. Dit heeft ertoe geleid dat ondanks de beperkende maatregelen het aantal vaarbewegingen in en om het centrum zienderogen is toegenomen. Onder andere met de praam “Stad Almelo II” en de sampans zijn tochten georganiseerd die de beleving in en om het water hebben vergroot. In juni 2020 is de motie ‘Versterken groen en blauw in Almelo’ aangenomen. Naar aanleiding van deze motie is in het najaar het Visiedocument ‘Almelo Waterstad’ met een bijbehorende Economische Impactanalyse opgeleverd. In dit visiedocument zijn kansen en uitdagingen benoemd die van Almelo dé Waterstad van Twente gaan maken. Het bevaarbaar maken van het Almelo-Nordhornkanaal (t/m de Schelfhorst) is daar onderdeel van, maar er wordt tevens ingezet op de profilering van Almelo als waterstad. Voor het bevaarbaar maken van het Almelo-Nordhornkanaal (t/m de Schelfhorst) wordt voor de perspectiefnota van 2021 een (investerings)voorstel opgesteld. Activiteit 5: Faciliteren van het MKB Het MKB is onze banenmotor, de (stille) kracht van onze economie.

Wij faciliteren via: • Het Ondernemersloket: zie hiervoor • Ons inkoopbeleid gericht op verbinding met lokale en regionale ondernemers: in 2020 publiceren wij onze inkoopkalender. • Het ROZ dat voor ons programma’s uitvoert voor startende ondernemers. Uitvoering in 2020: In 2020 is de aanbestedingskalender op de website gepubliceerd, waardoor lokale partijen geïnformeerd zijn en kunnen inschrijven op de aanbesteding.. Daarnaast worden de nationale en Europese aanbestedingen op TenderNed gepubliceerd. ROZ begeleidt en adviseert mensen met plannen om een bedrijf te starten en pas gestarte ondernemers. In 2020 is met 81 potentiële starters een intakegesprek gevoerd. Hiervan zijn 29 mensen doorgestroomd naar het voorbereidingstraject op het starten van een bedrijf. Daarnaast zijn in 2020 8 gestarte ondernemers begeleid. In 2020, het jaar dat gekenmerkt wordt door de corona-crisis, is de samenwerking met ROZ van grote toegevoegde waarde gebleken. Samen met ROZ is in korte tijd de uitvoering van landelijke overheidsmaatregelen opgezet. In 2020 zijn 2.167 Tozo-uitkeringen (inkomensaanvulling) verstrekt voor een totaalbedrag van 7,66 miljoen euro. Daarnaast zijn er 303 Tozo-kredieten verstrekt voor een totaalbedrag van 2,63 miljoen euro.

30

2.1.2.3 Wat heeft het gekost? Beschikbaar

Werkelijk / Prognose

Jaar 2019

750

219

Jaar 2020

880

355

Jaar 2021

50

Jaar 2022

50

Totaal

1.730

Programma economie en participatie

574

Bedragen x 1.000 euro

Toelichting: Voor het programma Economie en Participatie is een meerjarig incidenteel project ingesteld. Dit betekent dat de totale programmamiddelen voor de periode 2019-2022 beschikbaar zijn gesteld en de werkelijke uitnutting van deze middelen tot en met 2022 kan plaatsvinden.

2.1.2.4 Indicatoren Indicator

Peilwaarde (jaartal)

2020

2022

Een betere ontwikkeling van het aantal bijstandsuitkeringen dan in de andere gemeenten.

-2,7% t.o.v. 4,2% (2018)

+13,7% tov +24,1%

waarstaatjegemeente.nl

Minder mensen in de bijstand

2.857 (2018)

2.649

% daling Almelo > vergelijkbare gemeenten 2.500

Minder spanning tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt

krap (2018)

gemiddeld

gemiddeld

Kennispunt Twente (arbeidsmarktmonitor)

Minder mensen terug naar de bijstand

65 (2018)

20

Gemeente Almelo

Meer bijstandsgerechtigden zetten zich in voor de samenleving

336 (2018)

15 (tussenstand) 339

1.800

Gemeente Almelo

Meer banen in Almelo

40.700 (2016)

volgt

43.282 (+4.000)

Kennispunt Twente (arbeidsmarktmonitor)

Een beter ondernemingsklimaat

6,4 (2018)

volgt

7,0

Gemeente Almelo (ondernemerspeiling)

31

Bron

Gemeente Almelo

2.1.3 Programma Duurzaamheid 2.1.3.1 Wat hebben we bereikt? Doel: In 2022 is de openbare ruimte schoner met meer (functioneel en natuurlijk) groen, meer onverhard terrein en meer open water van goede kwaliteit. • Toename van 6.000 m2 groen en onverhard terrein in 2022 in de openbare ruimte van de gemeente Almelo. • Eind 2022 doen 20 Almelose scholen mee aan educatieprojecten over afval Bereikte resultaten in 2020: De doelstelling van 6.000 m2 is al gerealiseerd. Eind 2020 staat de teller al op 8.765 m2 meer groen in de openbare ruimte, ten opzichte van de start van het programma. Bij (onderhouds-)projecten in de openbare ruimte is nu structureel aandacht voor functioneel groen en het voorkomen van wateroverlast. Vanwege het coronavirus zijn de meeste educatieprojecten met scholen een jaar verplaatst. Er is wel digitaal aandacht geweest voor zwerfafval en in het najaar is in De Riet en in het Nieuwstraatkwartier het zakgeldproject zwerfvuil gestart. Doel: In 2022 is de openbare ruimte in Almelo beter voorbereid op en bestand tegen wateroverlast en hittestress. • Toename van 5.000 m2 open water in 2022 in de gemeente Almelo. Bereikte resultaten in 2020: In totaal is er bijna 8.000 m2 extra open water bijgekomen sinds de start van het programma. De doelstelling is ruimschoots gerealiseerd. Maar dan zijn we er nog niet. Het klimaat verandert.

De weersextremen worden steeds groter en Almelo ligt geografisch in het lagere deel van de delta van Twente. Om hierop te kunnen anticiperen zijn we in de tweede helft van 2020 gestart met het opstellen van de Almelose Klimaatadaptatiestrategie. Doel: In 2022 gebruiken Almelose inwoners, bedrijven en instellingen relatief minder fossiele en meer duurzame energie en ervaren hiervan ook de voordelen. • Eind 2022 is 20% van het totale energiegebruik in Almelo duurzaam opgewekt. • In 2022 rijden er 1000 bedrijfs- en personenauto’s in Almelo op elektriciteit ((Full Electric Vehicle (FEV) en Plug-in Hybrid Electric Vehicle (PHEV)) of waterstof Bereikte resultaten in 2020: Het zonnepark Aadijk van 40 hectare is in werking en er ligt 23 hectare aan zonnepanelen op grote bedrijfsdaken. Daarnaast hebben diverse bedrijven in 2020 een SDE-subsidie ontvangen, waarmee zij duurzame energieopwekking willen gaan realiseren. Een doorrekening laat zien dat eind 2020 ongeveer 17% van het Almelose elektriciteitsverbruik duurzaam is opgewekt. In september 2020 reden er 463 bedrijfs- en personenauto's in Almelo (deels) elektrisch. De openstelling van de subsidieregeling van het Rijk voor de aanschaf van volledig elektrische auto's heeft dit een "boost" gegeven. In deze berekening zijn geen leaseauto's meegerekend, aangezien deze geregistreerd staan op naam en adres van de leasemaatschappij.

Er zijn in deze berekening alleen auto's meegenomen die op naam en adres in Almelo staan. De cijfers over het laatste kwartaal van 2020 zijn op dit moment nog niet beschikbaar. Doel: In 2022 kunnen inwoners makkelijker duurzame initiatieven nemen • In 2022 zijn er tenminste 12 initiatieven van inwoners op het gebied van duurzaamheid (zoals energiecoöperaties) waar meerdere huishoudens aan mee doen. Bereikte resultaten in 2020: Ondanks of dankzij het coronavirus waren er in 2020 17 initiatieven bij de gemeente bekend op het gebied van duurzaamheid, waaraan meerdere inwoners deelnamen. Sommige initiatieven zijn incidenteel en andere zijn structureel. De initiatieven zijn onder te verdelen in drie categorieën: afval (6), energie (3) en klimaat (8).

32

2.1.3.2 Wat hebben we gedaan? Programmalijn 1: In Almelo wordt minder fossiele energie gebruikt en meer duurzame energie opgewekt. • We stellen samen met de andere Twentse gemeenten, provincie en Waterschap de Regionale Energie Strategie Twente op. • Samen met stakeholders (Cogas/Coteq) en woningbouwcorporaties stellen we een warmtevisie op. • We breiden onze zonneladder uit naar een energieladder Almelo. • Het zonnepark Aadijk is in werking en wekt in 2020 stroom op voor 10.000 huishoudens. • We faciliteren en stimuleren andere initiatieven om ook grootschalige duurzame energie op te wekken in Almelo. In 2019 zijn meerdere SDE- subsidies ( totaal ruim 10 MW) verleend aan verschillende bedrijven en instellingen in Almelo. In 2020 zullen daarom meer daken voorzien zijn van zonnepanelen. • Het onderzoek naar verduurzamen van de openbare verlichting is in 2019 afgerond en in 2020 wordt een start gemaakt met het versneld omzetten van de openbare verlichting naar LED. In totaal zullen ruim 11.000 armaturen in 4 fases vervangen worden. • Het eerste deel ( 15 voertuigen) van ons wagenpark wordt elektrisch (m.u.v. tractie). • Er komen meer openbare laadpalen in Almelo (op aanvraag van inwoners). • Het energieloket Duurzaam Thuis Twente ondersteunt woningeigenaren met het verduurzamen van hun huis.

• Ons eigen maatschappelijk vastgoed gaan we verder verduurzamen, om het goede voorbeeld te geven maar ook om kosten (energie) te besparen. • Scholen blijven we faciliteren met het verduurzamen van hun gebouwen. Uitvoering 2020: • Opwek duurzame energie De Duurzame Energieladder is door de gemeenteraad vastgesteld en is als input gebruikt voor de concept Regionale Energie Strategie (RES) Twente die ook in 2020 is vastgesteld. In de Duurzame Energieladder staat de visie op grootschalige en kleinschalige duurzame energieopwekking verwoord. Daarnaast zijn twee gebieden aangewezen waar grootschalige duurzame energie kan worden opgewekt. Initiatiefnemers weten nu wat de beleidskaders zijn. Voor de beide clustergebieden van de Duurzame Energieladder, te weten Almelo Noord en Almelo West, zijn initiatiefnemers voor een zonnepark in beeld en er zijn participatieprocessen doorlopen. Het clustergebied Almelo Noord is tevens zoekgebied voor grootschalige windenergie. Samen met de gemeenten Twenterand en Tubbergen en de provincie wordt onderzocht of een gemeenschappelijke gecombineerde gebiedsontwikkeling op het gebied van windenergie in de toekomst mogelijk is. Bedrijven krijgen ondersteuning bij het realiseren van zonnepanelen op hun dak en bij het aanvragen van SDE subsidie.

De werkzaamheden voor de koudewinning uit de Leemslagenplas zijn in volle gang en in 2021 zal koude worden geleverd aan het ziekenhuis ZGT. •

Van het aardgas af De Warmtevisie is in september vastgesteld door de gemeenteraad. In deze visie zijn de wijken aangewezen die beoogd zijn om voor 2030 van het aardgas af te gaan. Het proces voor het opstellen van wijkuitvoeringsplannen voor deze wijken is gestart, in samenwerking met lokale partners. Voor het gebied Aalderinkshoek is er gewerkt aan een wijkanalyse en een technisch onderzoek. Ook het participatietraject rond de verduurzaming van Aalderinkshoek is gestart. Zo is er eind 2020 een flyer verspreid in de gehele wijk om mensen uit te nodigen mee te denken over verduurzaming van de wijk in alle opzichten. Dit krijgt een vervolg in 2021.

33

•

Energiebesparing Scholen, bedrijven en sportverenigingen worden gefaciliteerd in het verduurzamen van hun gebouw en het opwekken van duurzame energie, onder andere via De Groene Club (KNVB) en VNO-NCW. Inwoners worden gefaciliteerd door het energieloket van de gemeente Almelo, Duurzaam Thuis Twente. Zij hebben een website waar inwoners van Almelo informatie kunnen krijgen over het verduurzamen van hun huis, een helpdesk (telefonisch en per mail) en wooncoaches geven op verzoek een advies bij inwoners thuis. Deze adviezen aan huis hebben in verband met het coronavirus stilgelegen, maar zijn inmiddels weer gestart. In 2020 hebben 59 particuliere woningeigenaren hiervan gebruik gemaakt. In 2020 zijn er voorbereidingen getroffen voor samenwerking met een nieuw energieloket per 1 januari 2021. De gemeente heeft een subsidie van het Rijk ontvangen voor het stimuleren van kleine energiebesparende maatregelen bij particuliere woningeigenaren. Na de zomervakantie is de campagne “poen voor groen” gestart. Inwoners kunnen een voucher aanvragen voor het aanschaffen van energiebesparende producten. Hier hebben in 2020 circa 350 mensen gebruik van gemaakt. Deze actie loopt door tot eind 2021. In het Nieuwstraatkwartier is deze subsidie gebruikt voor zogeheten straatacties en voor warmtescans.

Eind 2020 is in overleg met de woningcorporaties een subsidieaanvraag ingediend voor Regeling Reductie Energieverbruik Woningen (RREW) die ook bedoeld is voor huurders. In het Nieuwstraatkwartier is met inwoners gekeken naar mogelijkheden voor verbetering en verduurzaming van woningen. De ervaringen die hier worden opgedaan nemen we mee in de rest van de stad. In 2020 is de verlichting bij 1000 openbare lantaarnpalen vervangen door LED. En er is gestart met de voorbereiding van de vervanging van de volgende tranche lantaarnpalen. In de gehele energietransitie komen we een aantal knelpunten tegen: • De uitwerking van de warmtevisie in wijkuitvoeringsplannen kost meer personele capaciteit dan verwacht, op het gebied van beleid en onderzoek, maar ook op het gebied van communicatie en participatie. • Veel inwoners hebben de behoefte om aan de hand te worden genomen in het gehele proces van woningverbetering en -verduurzaming. Dit vraagt om een aanzienlijke inzet van de gemeente. Er zijn niet genoeg middelen en mensen om dit op grote schaal toe te passen. • Er is door het Rijk nog niet tegemoet gekomen aan de voorwaarden die gemeenten via de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) aan het Klimaatakkoord hebben gesteld, zoals vergoeding van de uitvoeringslasten, passende wetgeving en voldoende financieringsinstrumenten voor inwoners.

•

Duurzaam vervoer De realisatie van de F35 vordert gestaag: in 2020 is het deel tussen Aalderinkssingel en Schuilenburgsingel gerealiseerd. De jaarlijkse toename van het aantal elektrische fietsen leidt tot meer gebruik van de fiets voor woon-werkverkeer, dit wordt actief gestimuleerd door bedrijven. Sinds de start van het programma zijn, op verzoek van inwoners, 25 openbare laadpalen voor het opladen van elektrische auto's geplaatst in Almelo, waarvan 22 met een dubbele laadmogelijkheid. Daarnaast zijn er nog 11 verzoeken in behandeling. Eind 2020 telt het wagenpark van de gemeente 20 elektrische voertuigen. Op de begraafplaats wordt gebruik gemaakt van elektrische karren en een elektrisch busje.

34

Er loopt een verkenning naar de mogelijkheden voor Zero Emission Stadslogistiek. Dit houdt in dat de distributie van goederen van en naar de binnenstad geschiedt met duurzame voertuigen, daarbij gebruikmakend van verdeelcentra aan de randen van de stad. We zien een duidelijke trend dat lokale pakjes- en maaltijdbezorgers gebruik maken van duurzame vervoersmiddelen, zoals elektrische scooters en de fiets. Programmalijn 2: De openbare ruimte is schoner met meer groen en open water. • De Waterboulevard en de stadshaven is gerealiseerd waardoor er 2.000 m2 meer open water in de binnenstad aanwezig is. • Bij reguliere onderhoudswerkzaamheden zoals bij rotondes, bermen en trottoirs wordt ruim 2.500 m2 meer groen aangelegd. • We stimuleren inwoners (vooral ook scholieren) en bezoekers om de stad schoon te houden en hierdoor het zwerfafval te verminderen. 12 scholen doen mee met het PMD project. Uitvoering 2020: • Groen en water Bij reguliere onderhoudswerkzaamheden en bij wijkinrichtingsplannen wordt waar mogelijk meer groen en meer open water van goede kwaliteit en minder verhard terrein aangelegd. Zo zijn de Waterboulevard, de stadshaven en de verbinding van het water bij Indië naar de Waterboulevard gerealiseerd. En in de Waterboulevard is ruim 400 m² drijvend groen aangebracht.

Bij de grote herinrichtingprojecten van de Plesmanweg, Kolthofsingel, Bleskolksingel is in totaal ruim 5.000 m 2 meer groen gerealiseerd en bij de Schoolstraat 160 m2 meer groen. Het centrum is verder verfraaid met 390 m2 extra groen in de Grotestraat. Op verschillende plekken (waaronder de Henriëtte Roland Holstlaan en Aalderinkssingel) in Almelo is een lint van bloemen ingezaaid. En langs de Egbert Gorterstaat (station tot Waterboulevard) is tussen de bomen een deel van het gras vervangen door planten. Daardoor zien groenstroken er fleurig uit, maar er komen ook veel vlinders, bijen en andere insecten op af. •

Minder zwerfafval In 2020 zijn verschillende maatregelen ingevoerd om de hoeveelheid bijplaatsingen bij milieueilanden te verminderen. Zo zijn er bloementuintjes aangelegd en zijn er stickers geplaatst. In de tweede helft van 2020 is besloten het cameratoezicht structureel te maken, en daarbij ook het aantal locaties met vaste camera’s bij milieuparkjes uit te breiden. Daarnaast is het in 2019 ingevoerde mobiele cameratoezicht blijvend inzetbaar bij alle ondergrondse containers. "Heel Almelo schoon" heeft dit jaar vanwege corona niet plaats gevonden en wordt verplaatst naar volgend jaar. De portefeuillehouder afval heeft het initiatief genomen om samen met inwoners zwerfafvalrondes te lopen. Vanwege corona zijn deze helaas gestaakt, maar dit wordt - zodra het kan - weer opgepakt. Inwoners die individueel willen meehelpen om op te ruimen worden gefaciliteerd met gratis grijpers, handschoenen en vestjes. In De Riet en het Nieuwstraatkwartier is in het najaar een 'Zakgeld voor zwerfafval' project gestart voor 8-12 jarigen. CSG Het Noordik heeft tijdens de Wastebattle gewonnen met hun plan voor De Hotseat. De Hotseat is doorontwikkeld en gerealiseerd door Almelose bedrijven. In het voorjaar van 2020 is de Hotseat geplaatst op schoolplein van het Noordik. Een tweede komt in centrum Almelo.

35

Programmalijn 3: De openbare ruimte is beter voorbereid op en bestand tegen wateroverlast en hittestress • We werken het project Almelo's klimaat in stroomversnelling verder uit tot een uitvoeringsplan. • We gaan 1 hectare regenwater van het rioolstelsel afkoppelen voor betere waterbestendigheid. • We organiseren risico dialogen met inwoners, corporaties, bedrijven en instellingen naar aanleiding van de stresstesten. Uitvoering 2020: In 2019 zijn stresstesten uitgevoerd en zijn de effecten in beeld gebracht die worden veroorzaakt door het veranderende klimaat. Het gaat dan over overstroming, extreme regenval, droogte en hitte. De resultaten van deze stresstesten hebben we op 4 februari 2020 gepresenteerd in een politiek beraad en via een klimaateffectspel hebben de raadsleden ons leidende principes meegegeven om de effecten te kunnen prioriteren. Welke effecten van weersextremen zijn onacceptabel, welke zijn onwenselijk en welke zijn acceptabel? Deze principes zijn de basis voor de Almelose Klimaatadaptatiestrategie. We zijn in het vierde kwartaal van 2020 gestart met het bepalen van deze strategie. De strategie bestaat uit een beschrijving van de problematiek, de te verwachten effecten en een 3-tal scenario’s die mogelijke handelingsperspectieven beschrijven om klimaatrobuust te worden. We hebben in de eigen organisatie verschillende dialogen gevoerd.

In de raadsvergadering van 30 juni 2020 is er een motie aangenomen om inwoners te stimuleren om hun tuin te vergroenen/te ontstenen. Het uitwerken van deze motie is verwerkt in het project voor het opstellen van de Almelose Klimaatadaptatiestrategie. Bij reguliere onderhoudswerkzaamheden, bij wijkinrichtingsplannen en bij nieuwe ontwikkelingen wordt de omgeving beter bestand gemaakt tegen de gevolgen van wateroverlast, droogte en hittestress. Bij onderhoudsprojecten en wijkinrichtingsplannen wordt standaard gekeken of er kansen zijn om verhard oppervlak van het riool af te koppelen, of er meer ruimte is voor groen, of dat de inrichting van de weg zodanig wordt aangepast dat er (tijdelijk) regenwater kan worden geborgen bij zware regenbuien. Gemiddeld wordt er tussen de 1 en 2 hectare per jaar afgekoppeld. Bij nieuwe ontwikkelingen worden regenwater en vuil water gescheiden en wordt er zoveel mogelijk regenwater vastgehouden en geïnfiltreerd. De voorkeur is om dit bovengronds met wadi’s te doen. In het project Almelo’s klimaat in stroomversnelling hebben we ervaringen opgedaan met het voeren van kansendialogen, het enthousiasmeren van inwoners en bedrijven en het aanjagen van initiatieven uit de samenleving. Deze ervaringen gebruiken we als input voor het opstellen van de Almelose Klimaatadaptatiestrategie. Almelo kent een stimuleringsregeling voor groene daken.

Het aanleggen van groene daken zorgt voor minder opwarming van het onderliggende gebouw, minder opwarming (hittestress) van de openbare ruimte, meer biodiversiteit, opvang van fijnstof en een beperkte waterberging. In 2020 is er voor 356 m2 subsidie verleend voor het aanleggen van groene daken. De raad heeft in december 2020 besloten om de groene daken regeling met een jaar te verlengen. Programmalijn 4: Er zijn meer duurzame initiatieven in Almelo • We ondersteunen inwoners bij het starten en uitvoeren van duurzame initiatieven. • We interesseren en mobiliseren inwoners om zelf hun eigen straat of buurt te vergroenen. • Scholen faciliteren we met realiseren van meer groen rondom de scholen. Uitvoering 2020: Op het gebied van afval waren er in 2020 minstens zes initiatieven van inwoners om samen zwerfafval op te ruimen.

36

Op het gebied van energie waren er in 2020 minstens drie initiatieven. Stichting Duurzaam Almelo heeft een enquête laten uitvoeren door studenten van Saxion over de bereidheid van inwoners in Windmolenbroek om te verduurzamen. Een aantal inwoners van Aadorp heeft een energiecoöperatie gestart. Ze hebben een plan van aanpak en zijn ambitieus. Ook in het Nieuwstraatkwartier denken inwoners samen na over het verduurzamen van hun woningen. Op het gebied van klimaat waren er in 2020 minstens acht initiatieven. Er waren minimaal drie initiatieven waar inwoners samen hun voortuin hebben vergroend. Door Stichting Bomenstad zijn onder de bomen in de Grotestraat plantvakken aangelegd en ze kijken waar verder kansen liggen. Ondanks dat de “Vergroen je tuin” markt bij Intratuin vanwege corona niet doorging zijn verschillende inwoners in hun tuin aan de slag gegaan om deze te vergroenen. De actie (die rondom de markt was gepland) om met korting een regenton aan te schaffen is wel doorgegaan en 20 inwoners hebben hiervan gebruikt gemaakt. In de IJsselstraat is een groep inwoners actief om de effecten van klimaatverandering tegen te gaan, met behulp van een klimaatcoach. Ook rondom het Flevoplantsoen zijn buurtbewoners actief aan de slag met klimaatadaptatie.

Zij hebben het initiatief genomen om een voorstel te maken in samenwerking met het Zone.college om een pleintje in het Flevoplantsoen te vergroenen en op deze plek maatregelen te treffen om wateroverlast te voorkomen. Ook de metamorfose van het Hagenpark is in volle gang. Het wordt een prachtige plek om te vertoeven! Naast het Doepark is er ook al veel aandacht voor biodiversiteit; er zijn veel bloemrijke planten geplant die aantrekkelijk zijn voor insecten. De bouw van het Natuurhus is gestart en wordt in het voorjaar van 2021 afgerond. De watergang de Hagen is aangepast naar het historische stroomprofiel, waardoor de stroomsnelheid zal toenemen. Het gedempte gedeelte wordt ingericht in combinatie met het Tiny Forest, die in het najaar van 2021 wordt aangeplant. Hierbij is tot nu toe al 500 m2 extra groen gerealiseerd. In 2021 komt hier nog meer bij. In de werkgroep onderwijshuisvesting is een presentatie over groene schoolpleinen gegeven, met als gevolg dat verschillende scholen belangstelling hebben getoond. De Fakkel had al een groen schoolplein bij de basisschool en nu hebben ze ook voor de kleuterschool een groen schoolplein aangelegd. De Zegge, locatie Van Burenlaan en Aalderinkshoek, De Windhoek, De tweeklank en De Heemde hebben ook belangstelling voor een groen schoolplein en bij De Welle is al deels een groen schoolplein aangelegd.

Bij Het Letterveld is een Tiny Forest aangelegd.

2.1.3.3 Wat heeft het gekost? Programma duurzaamheid

Beschikbaar

Werkelijk

Jaar 2019

200

107

Jaar 2019 revolverend fonds

600

Jaar 2020

462

Jaar 2020 revolverend fonds

-600

Jaar 2021

200

Jaar 2022

200

Totaal

1.062

228

335

Bedragen x 1.000 euro

Toelichting: Voor het programma Duurzaamheid is een meerjarig incidenteel project ingesteld. Dit betekent dat de totale programmamiddelen voor de periode 2019-2022 beschikbaar zijn gesteld en de werkelijke uitputting van deze middelen tot en met 2022 kan plaatsvinden.

37

In 2019 is 600.000 euro beschikbaar voor het instellen van een revolverend fonds voor het gemeentelijk vastgoed. Middels een raadsbesluit (RAAD-5640) is in 2020 het incidenteel budget van 600.000 euro omgezet in een structurele stelpost kapitaallasten van 36.000 euro en is deze 600.000 incidenteel vrijgevallen. In 2020 is via de resultaatbestemming bij de jaarverantwoording 2019 262.000 euro beschikbaar gesteld en toegevoegd aan het programma Duurzaamheid. Ook de jaarlijkse 200.000 euro is toegevoegd aan het programmabudget. We gaan nu van de beleidsfase richting de uitvoeringsfase. Een groot deel van de programmamiddelen is benodigd voor de uitvoeringsfase. Meerdere projecten zijn in de tweede helft van 2020 gestart en lopen door in 2021.

2.1.3.4 Indicatoren Indicator

Peilwaarde (jaartal)

2020

2022

Bron

Toename van m2 groen en onverhard terrein in 2022 in de openbare ruimte

0 (2018)

8.765

6.000

gem. Almelo

Toename van m2 open water

0 (2018)

7.956

5.000

gem. Almelo

Aantal scholen dat meedoet aan educatieprojecten

5 (2018)

14

20

gem. Almelo

% inwoners dat vindt dat de eigen buurt schoon is

57%* (2017)

52% (2019)

65%

WSJG

% hernieuwbare energie als % van het totaal

2.1% (2016)

17%

20%

gem. Almelo**

Gasverbruik woningen (in miljoen m3)

44 (2017)

37,4 (2019)

n.t.b.

Klimaatmonitor

Aantal personenauto's op elektriciteit (FEV/PHEV) en waterstof

254 (2018)

463***

1.000

Klimaatmonitor

Aantal particuliere duurzaamheidsinitiatieven

2 (2018)

17

12

gem. Almelo

% inwoners dat 'Almelo, blauwgroene stad' van toepassing vindt

38%**** (2018)

53%

33%

Kennispunt Twente

% inwoners dat trots is op Almelo

34% (2018)

45%

50%

Kennispunt Twente

* Aangepast n.a.v. correctie cijfers door Kennispunt Twente (was 61%) . ** De peilwaarde is gebaseerd op gegevens uit de klimaatmonitor. Echter, de klimaatmonitor heeft geen actuele gegevens over de opwek van duurzame energie. Deze lopen twee jaar achter. Daarom is voor 2020

38

gebruik gemaakt van een andere informatiebron. Er is een eigen berekening gemaakt op basis van gegevens van de netbeheerder. *** In deze berekening zijn geen leaseauto's meegerekend, aangezien deze geregistreerd staan op naam en adres van de leasemaatschappij. Er zijn in deze berekening alleen auto's meegenomen die op naam en adres in Almelo staan. De cijfers over het laatste kwartaal van 2020 zijn op dit moment nog niet beschikbaar. **** Aangepast n.a.v. correctie cijfers door kennispunt Twente (was 25%).

39

2.1.4 Programma Veiligheid 2.1.4.1 Wat hebben we bereikt? Doel: In 2022 krijgen kwetsbare personen meer passende zorg en veroorzaken ze minder overlast in buurten: • Er belanden minder kwetsbare personen met verward gedrag in een politiecel terwijl er geen sprake is van strafbaarheid. • Het aantal meldingen van woonoverlast is gedaald. Bereikte resultaten in 2020: In 2020 zijn bij de politie 735 meldingen binnengekomen van overlast door verwarde personen. In 2019 waren dat er 731. Afgelopen jaren is dit aantal steeds sterk gestegen, dus dit jaar zien we een trendbreuk doordat het aantal vrijwel gelijk is gebleven met afgelopen jaar. Onder andere het project Streettriage, waarbij politie, GGZ en Ambulancedienst gezamenlijk beoordelen welke zorg geschikt is voor iemand die verward gedrag laat zien, is afgelopen jaar succesvol gebleken. Uit de eerste evaluatie (mei 2020) kwam naar voren dat streettriage verschillende positieve effecten had op de aanpak van personen met verward gedrag. Eén effect was dat in 2019 minder verwarde personen in een politiecel kwamen zonder strafbare feiten, terwijl in dat jaar het aantal meldingen van personen met verward gedrag nog was gestegen. Daarnaast heeft mogelijk de invoering van de wet verplichte GGZ een positieve invloed gehad. Het aantal meldingen woonoverlast is in 2020 gestegen. Mogelijk heeft de coronacrisis hier invloed op gehad.

Mensen waren in 2020 meer thuis, vanwege het thuiswerken en thuisonderwijs. Daarnaast zorgt de coronacrisis er wellicht voor dat de tolerantiegrens lager is, waardoor men sneller overlast ervaart. Als laatste mogelijke oorzaak kan worden benoemd dat de meldingsbereidheid van inwoners is toegenomen (Bron: Politie jaarcijfers 2020). Woonoverlast Categorie Burengerucht Huiselijke twist Geluidsoverlast

2016

2017

2018

2019

2020

273 126 690

276 115 698

250 114 668

234 115 624

293 113 1004

Doel: In 2022 hebben inwoners meer vertrouwen in hoe de gemeente handhaaft en toezicht houdt in wijken en buurten: • Het percentage inwoners dat tevreden is over hoe de gemeente handhaaft en toezicht houdt in hun wijk of buurt is gestegen. • De meldingsbereidheid voor overlast en overtredingen is gestegen. Bereikte resultaten in 2020: In 2019 heeft het kennispunt Twente een onderzoek gedaan naar het functioneren van de overheid in algemene zin. De peiling vindt eens per 2 jaar plaats. In de verantwoording 2021 zullen actuele cijfers over de tevredenheid over het functioneren van de gemeente worden gedeeld. Hetzelfde geldt voor de cijfers met betrekking tot de meldingsbereidheid ten aanzien van leefbaarheid en overlast. En dat geldt ook voor de tevredenheid over de inzet van gemeentelijk toezicht en handhaving.

40

Doel: In 2022 zijn Almeloërs zich meer bewust van de veiligheid in hun stad en dragen ze hier zelf meer aan bij: • Er zijn 32 buurtpreventie-initiatieven. • De tevredenheid over de gemeentelijke aanpak van sociale veiligheid is gestegen. Bereikte resultaten in 2020: Uit onderzoek onder het Burgerpanel kwam naar voren dat in 2019 43% van de Almelose inwoners deelneemt aan veiligheidsinitiatieven. In 2020 is hier geen onderzoek naar gedaan, waardoor geen actuele cijfers beschikbaar zijn. In 2021 zal wederom een onderzoek onder het burgerpanel plaatsvinden. Uit de Veiligheidsmonitor 2019 komt naar voren dat 37,4% van de inwoners (zeer) tevreden is over het functioneren van de gemeente ten aanzien van leefbaarheid en veiligheid. Dat is iets onder het landelijke gemiddelde (40,0%) van 70.000+ gemeenten. Doel: In 2022 voelen inwoners, ondernemers en bezoekers zich veiliger in de stad en hun buurt en ervaren minder overlast: • Het percentage inwoners dat zich altijd veilig voelt is met 5% gestegen. • Het aantal misdrijven is met 360 afgenomen. • Het rapportcijfer veilige buurt is gestegen. Bereikte resultaten in 2020: Zowel de landelijke Veiligheidsmonitor als het Kennispunt hebben in 2019 onderzoek gedaan naar onveiligheidsgevoelens onder de inwoners van Almelo en het rapportcijfer voor veilige buurt. Voor 2020 zijn er geen actuele cijfers.

In 2021 worden beide indicatoren weer gemeten, dus de actuele cijfers worden in de verantwoording 2021 opgenomen. Ten opzichte van het peiljaar 2017 is het aantal geregistreerde misdrijven met 125 afgenomen. In 2017 waren dat er 3.900 en in 2020 3.775. Afgelopen jaren zien we wel weer een stijgende trend. In 2018 waren het er 3.550 en in 2019 3.705 (CBS).

2.1.4.2 Wat hebben we gedaan? Aan de ambitie 'Samen maken we Almelo veiliger' wordt de komende jaren o.a. op de volgende manieren een bijdrage geleverd: • We volgen snel en zichtbaar meldingen van overlast op. • We ondersteunen het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving (schoon, heel en veilig). • We controleren gebiedsgericht of inwoners en bedrijven strafrechtelijke en bestuursrechtelijke regels naleven. • We lanceren een informatiecampagne hoe inwoners zelf kunnen bijdragen aan een veiliger buurt. • We geven voorlichting hoe inwoners zelf een buurtpreventieteam kunnen starten. • We stimuleren initiatieven van inwoners die hun straat, wijk of buurt veiliger willen maken. • We willen de eerste diagnose verbeteren over de hulp die nodig is voor kwetsbare personen. • We willen escalatie van overlastsituaties zoveel mogelijk voorkomen door een verbeterde samenwerking op het gebied van zorg en veiligheid. • We investeren in (extra) toezichthouders die meer gebied- en probleemgericht gaan werken. Uitvoering 2020: De binnenstad van Almelo en verschillende parken zijn aangewezen als alcoholvrije zone. Politie en boa’s hebben hier actief op gehandhaafd. Ook kan politie nu preventief optreden tegen het gebruik van alcohol op straat vóórdat daadwerkelijk de openbare orde wordt aangetast.

41

We hebben ingezet op voorlichting, bewustwording en het vergroten van weerbaarheid. Zo hebben we samen met de woningcorporaties en politie een online bewustwordingscampagne gevoerd met het thema ‘Help hennepteelt de wijk uit!’ om inwoners bewust te maken en te stimuleren om vermoedens van hennepkwekerijen en drugslabs te melden. Vanwege de coronamaatregelen kon deze campagne alleen online gevoerd worden. Ook hebben we voorbereidingen getroffen om integrale acties op te zetten in het kader van illegaal gokken en andersoortig strijdig gebruik van bestemmingsplannen. Vanwege de beperkingen rondom het corona-virus hebben we veelal onze geplande integrale acties moeten uitstellen. We hebben ingezet op de integrale aanpak van illegale prostitutie die voor overlast zorgt en de openbare orde en het woon- en leefklimaat aantast. We hebben een handhavingsarrangement opgesteld welke is toegepast op verschillende dossiers waarbij verschillende bestuurlijke maatregelen zijn opgelegd. Daarnaast hebben we regionaal geparticipeerd in het mensenhandel/illegale prostitutie overleg waar voornamelijk fenomenen en gemeente overstijgende groeperingen werden besproken. We hebben bijgedragen aan een regionaal bestuursrechtelijk handhavingskader van facilitators bij illegale prostitutie.

De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) is een instrument om de integriteit van de overheid te beschermen. Deze wet heeft tot doel duidelijkheid te verschaffen in welke gevallen de gemeente de Wet Bibob toepast. Dit voorkomt willekeur. In 2020 is het Bibob-beleid geactualiseerd. Met de inwerkingtreding van het nieuwe beleid zijn er belangrijke barrières opgeworpen in de strijd tegen ondermijning. De belangrijkste wijziging betreft een uitbreiding naar de terreinen vastgoed en zorg. Met deze actualisatie is het beleid weer toekomstbestendig, juridisch actueel en blijft de gemeente weerbaar tegen ongewilde facilitering van criminele activiteiten. Daarnaast hebben we ingezet op bewustwording en training van de ambtelijke organisatie. In het voorjaar van 2020 zijn wij het gesprek aangegaan met de provincie om de samenwerking tussen de provincie en de Overijsselse gemeenten in de aanpak van ondermijning invulling te geven. Dit heeft geresulteerd in een Samenwerkingsagenda aanpak ondermijning in Overijssel. De meerwaarde die de provincie kan leveren aan deze bestaande samenwerking ligt op het gebied van kennis en expertise, in de ondersteuning bij complexe vraagstukken en met betrekking tot de uitwisseling van informatie en informatiebronnen. De aard van de samenwerking ziet op een praktische hands-on samenwerking.

In 2017 is het Meldpunt voor Loverboyproblematiek en Mensenhandel operationeel gegaan. In eerste instantie voor de gemeente Enschede, maar de behoefte is geuit om dit meldpunt uit te rollen in heel Twente. Daarnaast moet iedere gemeente op 1 januari 2022 een sluitende aanpak hebben voor de aanpak van mensenhandel. In 2020 is geïnvesteerd in de doorontwikkeling van het meldpunt naar een regionaal kennis- en expertisecentrum mensenhandel. Hier wordt zowel geïnvesteerd in het vergroten van kennis om loverboyproblematiek en mensenhandel eerder te signaleren, als het vergroten van de weerbaarheid van de doelgroep en hulp aan slachtoffers. Het kennis- en expertisecentrum zal worden onderbracht bij het Zorg- en Veiligheidshuis Twente. Daarnaast is in 2020 in Almelo een plan van aanpak gemaakt voor de implementatie van de aanpak van mensenhandel, waarbij onder andere wordt geïnvesteerd in de aansluiting van het kennis- en expertisecentrum op de lokale zorgstructuur en hoe de lokale functionarissen optimaal kunnen functioneren bij de aanpak van dit thema. In 2020 heeft het meldpunt voor loverboyproblematiek en mensenhandel nog steeds gefunctioneerd.

42

In 2020 is gestart met het uitbreiden van het huidige aantal camera’s vanwege de ontwikkelingen en afronding van de binnenstad. Daarmee is een dekkend netwerk aan cameratoezicht in de binnenstad gerealiseerd inclusief de aanlooproutes. Het doel voor cameratoezicht in Almelo is en blijft: ▪ primair: handhaving van de openbare orde, inclusief het voorkomen van strafbare feiten, die invloed hebben op de orde en rust in de samenleving; ▪ secundair: efficiënte inzet van politie en andere diensten (boa’s, brandweer etc.), een preventieve werking, het bevorderen van het gevoel van veiligheid. 2020 was een bijzonder jaar, dat werd gedomineerd door corona en de maatregelen. Een jaar waarin een groot beroep is gedaan op de samenleving en waarin ook veel is gevraagd van de flexibiliteit en wendbaarheid van team Veiligheid. Gevoelens van ongenoegen en onrust vertaalden zich onder andere in demonstraties tegen de corona-maatregelen of inwoners en ondernemers die zich niet aan de maatregelen houden. Binnen het team Veiligheid is alles in het werk gesteld om samen met de politie en onze boa’s de openbare orde te handhaven, deze waar nodig te herstellen en de verbinding met de samenleving te behouden. Ook hebben we ingezet om onduidelijkheden rondom de maatregelen bij onze inwoners en ondernemers zoveel mogelijk weg te nemen.

Dit heeft er wel toe geleid dat een aantal taken vertraging hebben opgelopen of nog niet zijn opgepakt. Zoals het sluiten van een horecaconvenant, actualiseren van het integraal veiligheidsbeleid en het aanvullen/wijzigen van veiligheidsgerelateerde artikelen binnen de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). In 2021 zullen we voor deze taken een inhaalslag maken.

2.1.4.3 Wat heeft het gekost? Beschikbaar

Werkelijk / Prognose

Jaar 2019

200

88

Jaar 2020

200

309

Jaar 2021

200

Jaar 2022

200

Totaal

800

Programma veiligheid

397

Bedragen x 1.000 euro

Toelichting: Voor het programma Veiligheid is een meerjarig incidenteel project ingesteld. Dit betekent dat de totale programmamiddelen voor de periode 2019-2022 beschikbaar zijn gesteld en de werkelijke uitnutting van deze middelen tot en met 2022 kan plaatsvinden. De overschrijding van het budget in 2020 is veroorzaakt door inhuur van externe capaciteit (boa’s, juristen) in verband met handhaving van de coronamaatregelen.

43

2.1.4.4 Indicatoren Indicator

Peilwaarde (jaartal)

2020

2022

Het percentage inwoners dat zich altijd veilig voelt is met 5% gestegen

nulmeting 2020

Het rapportcijfer veilige buurt is gestegen

-

pm

CBS/ Kennispunt

2017

7,5

>7,3

Burgerpanel

Het aantal misdrijven is met 360 afgenomen

2017

3.775

3.535

Politiecijfers/ CBS

In 2022 zijn er 32 buurtpreventie initiatieven

2018

-

32

BV

In 2022 belanden minder kwetsbare personen met verward gedrag In een politiecel terwijl geen sprake is strafbaarheid

nulmeting 2020

-

pm

Politie

-

pm

BV

725 (geluidsoverlast)