12.1 Jaarverantwoording 2020 - Bijlage 1 - Jaarverantwoording 2020.pdf

Jaarverantwoording Gemeente Almelo 2020

Vast te stellen door de raad op 22 juni 2021 Registratienummer (INT-76900) versie: Definitief vastgesteld in B&W op 18 mei 2021

1

Voorwoord Voor u ligt de Jaarverantwoording 2020. De Jaarverantwoording 2020 geeft u inzicht in de inspanningen en resultaten van het jaar 2020. Een jaar waarin we onze dienstverlening op peil hebben gehouden en mooie resultaten hebben geboekt voor onze stad, ondanks moeilijke omstandigheden. Daar zijn we trots op! Het centraal stellen van de vraag of behoefte van onze inwoners en de stad is vertaald in de zeven programma’s met bijbehorende ambities, visies en doelstellingen die door de raad zijn vastgesteld. De programma’s laten over 2020 mooie resultaten zien, alle inspanningen van de afgelopen jaren beginnen vruchten af te werpen. Zo zijn we in de Binnenstad volop doorgegaan met allerlei ontwikkelingen, is er nu al meer open water en groen gerealiseerd, zijn er veel activiteiten uitgevoerd op het gebied van klimaatadaptatie en zijn er slagen gemaakt op het gebied van wijksturing. Juist in deze tijd zien we (opnieuw) het belang van wijksturing: signaleren, handelen en regisseren op de domeinen leefbaarheid en veiligheid. Ook binnen onze lijnorganisatie is 2020 een jaar gebleken van veerkracht en aanpassingsvermogen. We hebben onze inwoners en ondernemers bijgestaan met onze dienstverlening, ondanks de moeilijke omstandigheden. In financieel opzicht heeft 2020 een positief resultaat. Het rekeningsaldo is 2,1 miljoen euro positief.

Hoewel aandacht voor onze financiële situatie ook in de komende jaren van belang blijft, staan wij er hierdoor financieel gezien beter voor en kijken wij met een positieve blik naar de toekomst. Almelo is volop in ontwikkeling en de komende periode blijven we bouwen aan de stad! Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Almelo, de secretaris, de burgemeester,

F.W. van Ardenne

A.J. Gerritsen

2

Inhoudsopgave Voorwoord .............................................................................................................................................. 2 1 Algemeen ............................................................................................................................................. 4 1.1 Inleiding ........................................................................................................................................................ 4 1.2 Samenvatting ............................................................................................................................................... 5 1.3 Resultaat....................................................................................................................................................... 8

2 Programmaverantwoording............................................................................................................... 14 2.1 Programmaplan .......................................................................................................................................... 14 2.2 Basisbegroting ............................................................................................................................................ 68

3 Paragrafen ........................................................................................................................................ 102 3.1 Lokale heffingen ....................................................................................................................................... 102 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................................................. 107 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................. 113 3.4 Financiering .............................................................................................................................................. 119 3.5 Bedrijfsvoering ......................................................................................................................................... 123 3.6 Verbonden partijen .................................................................................................................................. 130 3.7 Grondbeleid ..............................................................................................................................................

134 3.8 Dienstverlening ........................................................................................................................................ 142

4 Jaarrekening ..................................................................................................................................... 147 4.1 Balans ....................................................................................................................................................... 147 4.2 Baten en lasten ......................................................................................................................................... 166 4.3 Sisa en Ontwikkelagenda Netwerkstad Twente ....................................................................................... 179

5 Bijlagen ............................................................................................................................................. 187 5.1 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ...................................................................................... 187 5.2 Controleverklaring (VOLGT) ..................................................................................................................... 188 5.3 Verbonden partijen .................................................................................................................................. 189 5.4 Kredietenverslag ...................................................................................................................................... 198 6.1 Wijzigingen in gedelegeerde en gemandateerde bevoegdheden ............................................................ 204

3

1 Algemeen 1.1 Inleiding In deze jaarverantwoording wordt verantwoording afgelegd over de doelen en beleidsprestaties zoals vastgelegd in de programmabegroting 2020. Door het vaststellen van deze jaarverantwoording neemt de gemeenteraad kennis van de wijze waarop wij de gestelde doelen hebben gerealiseerd. De raad wordt gevraagd een expliciet besluit te nemen over: • de financiële resultaten per hoofdtaakveld in de basisbegroting; • het gerealiseerd resultaat; • de resultaatbestemming. De jaarverantwoording bestaat uit twee onderdelen, het jaarverslag en de jaarrekening. Jaarverslag Het jaarverslag betreft de inhoudelijke verantwoording en bestaat uit twee onderdelen; een programmaverantwoording en de paragrafen. In de programmaverantwoording rapporteren we over de geformuleerde kernresultaten zoals die in de begroting 2020 stonden. We maken daarbij onderscheid tussen de programma's voor de prioriteiten en de basisbegroting voor de 'reguliere taken'. De programmaresultaten worden daarbij toegelicht aan de hand van indicatoren. Hierbij wordt opgemerkt dat niet alle indicatoren eind 2020 reeds beschikbaar zijn en er in algemene zin met enige voorzichtigheid moet worden omgegaan met de interpretatie van indicatoren. Immers, niet alles wat we bereiken kan worden gemeten en niet alles wat gemeten wordt zegt iets over wat er is bereikt.

De indicatoren kunnen uiteraard wel dienen als aanknopingspunt voor het gesprek over de te bereiken doelen, de hiertoe geleverde prestaties en de daarbij behorende middeleninzet. De paragrafen geven enerzijds een dwarsdoorsnede van de jaarrekening, anderzijds betreft het onderwerpen waaraan politieke of financiële risico's zijn verbonden. Jaarrekening De jaarrekening bevat de financiële verantwoording over 2020 en bestaat uit een balans en een overzicht van baten en lasten. De balans geeft inzicht in de financiële positie van de gemeente Almelo en de mutaties die zich hierin hebben voorgedaan. Samen met het overzicht van baten en lasten vormt het de basis voor de controle van de rechtmatigheid en het oordeel over het getrouwe beeld van de jaarrekening door de accountant. Afwijkingen ten opzichte van de begroting die groter zijn dan 100.000 euro worden toegelicht in de basisbegroting en niet in het overzicht van baten en lasten. Wijzigingen ten opzichte van de jaarverantwoording 2019 Ten opzichte van het vorige verslagleggingsjaar zijn er in de algemene opzet en inrichting van de jaarverantwoording geen belangrijke wijzigingen aangebracht. In verband met de coronacrisis is onder 1.3.3 een tijdelijke paragraaf over de financiële gevolgen van corona voor het verslagjaar 2020 opgenomen.

4

1.2 Samenvatting Deze jaarverantwoording geeft inzicht in de beleidsmatige en financiële resultaten van de gemeente Almelo over het jaar 2020. De effecten van wat wij doen en de bijdrage die we leveren aan de ontwikkeling van onze stad staan daarbij centraal. De verbeteringen in de binnenstad, de ingezette transformatie in het sociaal domein, diverse duurzaamheidsinitiatieven, de voorbereidingen op de Omgevingswet, maar uiteraard ook onze inspanningen op het gebied van veiligheid, economie en participatie en het Nieuwstraatkwartier komen in de programmaverantwoording uitgebreid aan bod. Algemeen financieel beeld De jaarverantwoording laat een gerealiseerd resultaat zien van 2,1 miljoen euro positief. Dit is ruim 5,2 miljoen euro voordeliger dan de raming in de slotrapportage 2020. De belangrijkste verschillen zijn: • Een voordeel van 4,4 miljoen euro op de regionale middelen voor beschermd wonen. Dit voordeel wordt, conform de regionale afspraak, gestort in de bestemmingsreserve beschermd wonen. • Vrijval uit de verliesvoorziening RBT/XL-Businesspark van 1,72 miljoen euro. • Een voordelig resultaat grondexploitaties van 1,23 miljoen euro. • Hogere uitkering uit het gemeentefonds in 2020 van per saldo 630.000 euro en een voordelig resultaat bij de afrekening van voorgaande jaren van 40.000 euro.

• Een incidenteel voordelig resultaat bij de verkoop van panden en gronden van 627.000 euro. • Een voordeel op de inkomensvoorziening-BUIG van 625.000 euro ten opzichte van de begroting na wijziging. Het voordelige resultaat over 2020 wordt in belangrijke mate veroorzaakt door incidentele meevallers. Het structurele rekeningresultaat is net als in voorgaande jaren negatief. Wanneer daarbij ook de structurele taakstellingen in het financieel meerjarenperspectief in ogenschouw worden genomen, is duidelijk dat hier nog een belangrijke opgave ligt. Programma Binnenstad In 2020 zijn we in de Binnenstad volop doorgegaan met ontwikkelingen die onze stad mooier en aantrekkelijker maken. We hebben samen met de Herstructureringsmaatschappij Overijssel (HMO) een ontwikkelvisie opgesteld voor de Stadskade (het gebied tussen de bibliotheek, het Stadshuis en het marktplein, inclusief het Havenblok). Ook is er een gevelfonds ingesteld om de transformatie op gang te brengen. De gemeenteraad heeft in december 2020 ingestemd met het instellen van een bedrijveninvesteringszone (BIZ) in de binnenstad. Dit instrument biedt de ondernemers in de binnenstad mogelijkheden om in gezamenlijkheid te beslissen over investeringen in de binnenstad. In aanvulling op het Stadsarrangement 2018-2019 hebben we een aanvullend Stadsarrangement gesloten met de provincie, ter hoogte van 200.000 euro.

Met provincie en partners in de stad zijn hiervoor projecten in beeld gebracht. De projecten richten zich op de uitstraling en de kwaliteit van de binnenstad, Almelo Waterstad, duurzaamheid, de transformatieopgave en de zichtbaarheid van cultureel erfgoed. De leegstandsverordening die door de gemeenteraad is vastgesteld biedt ons de mogelijkheid om vroegtijdig met eigenaren van leegstaande panden in gesprek te komen. Programma Economie en Participatie De coronacrisis heeft impact op de doelstellingen van het programma Economie en Participatie. Het aantal uitkeringen is toegenomen en het is onzeker in hoeverre deze stijging zich in 2021 zal voortzetten. De impact op ons ondernemersklimaat en de werkgelegenheid (in bepaalde sectoren) zal waarschijnlijk pas in de loop van 2021 zichtbaar worden, op het moment dat de ondersteuningsmaatregelen beëindigd zijn. Toch zijn er – ondanks de invloed van corona op onze projecten en op de inwoners en ondernemers van Almelo – veel positieve resultaten geboekt.

5

Almelo is booming! Er is grote vraag naar onze bedrijfskavels. Wij hebben daarom in het regionaal bestuurlijk overleg bedrijventerreinen gesproken over het alsnog versneld uitgeven van onze voorraad gedeprogrammeerde bedrijventerreinen en daarover een akkoord bereikt. Regionaal is er onderzoek gedaan naar de marktpotentie voor grootschalige kavels. Uit dit onderzoek blijkt dat Almelo hiervoor de beste locaties in huis heeft. Ondernemers weten ons Ondernemersloket ook goed te vinden. Vooral bij het helpen van de ondernemers die zwaar getroffen zijn door corona heeft het Ondernemersloket zijn waarde bewezen. De pilot van het Twents Huis van de Logistiek is succesvol gebleken, alle geplaatste personen hebben na het eerste jaar hun baan behouden. Ook zie we dat de Almelose inwoners (648 aanvragen) volop gebruik maken van de mogelijkheid tot om- of bijscholing naar een baan met toekomst. Programma Duurzaamheid In 2020 zijn er mooie resultaten geboekt. Zo zijn onze doelstellingen voor 2022 voor meer open water en meer groen nu al gerealiseerd. De gemeenteraad heeft de Duurzame Energieladder Almelo en de concept Regionale Energie Strategie Twente vastgesteld en de gesprekken met initiatiefnemers voor ‘zon op land’ zijn begonnen in 2020. Ook de Warmtevisie Almelo is vastgesteld. De raad heeft uitgangspunten meegegeven voor de warmtetransitie en de eerste kansrijke gebieden aangewezen.

Ook in dit kader is er een start gemaakt met de voorbereiding van het wijkuitvoeringsplan Aalderinkshoek. De uitkomsten van de stresstesten voor het klimaat zijn bekend. Met deze uitkomsten is een begin gemaakt met het opstellen van de Almelose Klimaat Adaptatie Strategie. Het cameratoezicht bij milieupleinen is een effectief middel gebleken om overlast, illegale bijplaatsing en dumpingen te verminderen. Het toezicht wordt daarom structureel en is uitgebreid naar meer plekken in de stad. Programma Veiligheid 2020 was een bijzonder jaar, dat werd gedomineerd door corona en de bijbehorende maatregelen. We hebben ingezet op een intensievere samenwerking tussen de domeinen veiligheid en zorg, om zo passende zorg te blijven bieden aan onze kwetsbare inwoners. We hebben een plan van aanpak gemaakt voor de implementatie van de aanpak van mensenhandel. Het project Streettriage, een gezamenlijke beoordeling van politie, GGZ en Ambulancedienst over geschikte zorg voor personen met verward gedrag, is succesvol gebleken. In 2020 is het Bibob-beleid geactualiseerd. Er zijn verdere barrières opgeworpen tegen ondermijning. Daarnaast is er ook aandacht besteed aan bewustwording bij de ambtelijke organisatie en het trainen van collega’s, zodat zij signalen sneller oppakken.

Om in de corona crisis te kunnen reageren volgens het principe van Quick Response hebben we extra BOA’s ingezet en extra juristen om lik op stuk bestuursdwang beschikkingen op te stellen bij overtredingen. Wij hebben ingezet op voorlichting, bewustwording en het vergroten van weerbaarheid. Zo hebben we samen met de woningcorporaties en politie een online bewustwordingscampagne gevoerd. Programma Zorg Binnen het programma Zorg hebben we, ondanks alle beperkingen die er door de corona crisis waren, over 2020 mooie resultaten bereikt. Door in te zetten op preventie willen wij de zelfredzaamheid en participatie van onze inwoners bevorderen. Dit hebben wij onder andere gedaan door te starten met de Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) waarbij we ons richten op gedragsverandering bij onze inwoners om een gezonde leefstijl te bereiken en te behouden. Ook hebben wij een doorlopende (ontwikkel)lijn van Zorg naar Werk ontwikkeld waar onze inwoners met een Wmo-voorziening gestimuleerd worden zich te ontwikkelen richting betaald werk. De coalitie KomErbij Almelo heeft in coronatijd diverse activiteiten ontwikkeld en uitgevoerd om

6

breed in de samenleving eenzaamheid te onderkennen en bestrijden. We hebben gerealiseerd dat elk integraal kindcentrum (IKC) een uitvoeringsplan heeft wat aansluit bij de visie en doelstelling van de aanpak "Het Jonge Kind" en is het aantal vroeg- en voorschoolse educatie-uren (VVE) voor alle peuters uitgebreid. Het project Buitenhuisproject hebben wij structureel ingebed in onze werkwijze om het welbevinden van gezinnen en kinderen verhogen. In 2020 zijn we in alle wijken gestart met intakers en integrale wijkteams. Door meer preventief en integraal te werken kunnen we inwoners eerder en beter helpen zodat de inzet van specialistische hulp waar mogelijk wordt voorkomen. In 2020 is verder het maatregelenplan 3 vastgesteld. Binnen dit plan zetten we overwegend in op een kwalitatieve inhaalslag in het gehele sociale domein en het doorontwikkelen van de toegang. Een van de maatregelen is het opzetten van de kwaliteitstafels, waarbij multidisciplinair wordt gekeken naar de juiste zorg voor de inwoner. Dit moet leiden tot kwaliteitsverbetering en beter op elkaar afgestemde voorzieningen Programma Nieuwstraatkwartier In het Nieuwstraatkwartier is in 2020 de Schoolstraat opnieuw ingericht. De uitstraling van de straat is sterk verbeterd, ook door de renovatie van de flats. De herinrichting is uitgevoerd met betrokkenheid van de bewoners.

Er zijn op verschillende plekken bewonersinitiatieven ontstaan voor het opruimen van zwerfvuil. Een groep jongeren van 9 tot en met 13 jaar verzamelde in 10 weken tijd 298 kilo zwerfafval. De herontwikkeling van de huizen aan de Witvoeten- en Gravenstraat zorgt voor een toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte. Uiteindelijk verrijzen hier de eerste aardgasvrije woningen van het Nieuwstraatkwartier. Binnen het programma zijn veel activiteiten uitgevoerd op het gebied van klimaatadaptatie. Er zijn veel corona-proof gesprekken gevoerd met inwoners over energiebesparing en de wijkkrant besteedt regelmatig aandacht aan het onderwerp. Het bestuur van Molen de Hoop heeft initiatieven ontplooid voor het doorgeven van het cultureel erfgoed. De molen behaalde de derde plaats bij de landelijke molenprijs en de bouw van de molenschuur is gestart. Ze zijn ook fondsen gaan werven om de molenaarsopleiding beter te kunnen faciliteren. Programma Omgevingswet Het hoogtepunt in het programma Omgevingswet voor 2020 was het vaststellen van de Omgevingsvisie door de gemeenteraad. Na een interactief en vernieuwend proces een uitstekend resultaat. Ook op de andere onderdelen van de Omgevingswet zijn mooie resultaten behaald. Er is een pilot geweest om een omgevingsplan op te stellen voor een klein gedeelte van de binnenstad.

Met de behaalde resultaten als input is er gestart met het omgevingsplan voor de gehele binnenstad. We hebben alle benodigde software aangeschaft en op onderdelen ook al getest. Het vooroverleg met initiatiefnemers voor ruimtelijke initiatieven is vormgegeven met een intaketafel en een omgevingstafel. Hier wordt ervaring opgedaan met de nieuwe manier van werken, zodat er al vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet ervaring is met de nieuwe werkwijze en er geleerd kan worden van diezelfde ervaring om bijstellingen te kunnen doen. Wijksturing In 2019 zijn we gestart met Wijksturing als derde sturingsprincipe. Hiervoor zijn vijf wijkregisseurs aangesteld die in 2020 de basis hebben gelegd voor de nieuwe manier van wijkgericht werken. Dit heeft geresulteerd in een vastgesteld contract voor Wijksturing. Er zijn regels opgesteld voor wijkbudgettering, zodat er transparante richtlijnen zijn om financiële middelen in te zetten in de wijken. Eind 2020 zijn twaalf wijkopgaven vastgesteld, waarmee gewerkt kan worden aan concrete opgaven en doelen voor de komende jaren. Deze wijkopgaven vormen tevens de basis voor de verdere doorontwikkeling van wijkgericht werken.

7

1.3 Resultaat 1.3.1 Samenvatting • •

• •

Het gerealiseerde resultaat is 2,1 miljoen euro voordelig. Het positieve rekeningresultaat wordt voor ongeveer 3,8 miljoen euro veroorzaakt door incidentele mee- en tegenvallers. Na correctie voor de incidentele baten en lasten resteert een structureel rekeningresultaat van 1,7 miljoen euro nadelig. De gemeentelijke financiën zijn geraakt door de coronacrisis. Het financiële effect op het rekeningresultaat van 2020 bedraagt 158.000 euro. Er wordt voor 100.000 euro aan resultaatbestemming ter besluitvorming voorgelegd. Het resterende saldo van 2,0 miljoen euro wordt gestort in de algemene reserve.

1.3.2 Gerealiseerd resultaat Onderstaande tabel geeft inzicht in het gerealiseerd resultaat. Het gerealiseerde resultaat bestaat uit het saldo van baten en lasten en saldo van de reserve mutaties. Begroting na wijziging N/V

Realisatie 2020 N/V

Saldo van baten en lasten

6.393

N

-4.897

V

-11.290

V

Saldo reserve mutaties

-3.295

V

2.787

N

6.082

N

Resultaat

3.098

N

-2.110

V

-5.208

V

Resultaat

Verschil N/V

Bedragen x 1.000 euro Begroting na wijziging Het resultaat van de begroting na wijziging bedroeg 3,098 miljoen euro negatief. Het begrote resultaat is als volgt opgebouwd:

Verloopoverzicht begrotingssaldo 2020

Begrotingssaldo

N/V

-33

V

Septembercirculaire 2019 gemeentefonds

- 1.010

V

Voorjaarsrapportage 2020

5.567

N

Najaarsrapportage 2020

1.986

N

Slotrapportage 2020

- 3.412

V

Begroting na wijziging

3.098

N

Primitieve begroting 2020

Bedragen x 1.000 euro Resultaat 2020 Het gerealiseerde resultaat 2020 is 2,1 miljoen euro voordelig. Dit resultaat bestaat uit twee delen: • het werkelijk saldo van baten en lasten is 4,9 miljoen euro voordelig. Ten opzichte van de begroting is het saldo van baten en lasten 11,3 miljoen euro voordelig; • het werkelijk saldo van de reserve mutaties is 2,8 miljoen euro nadelig. Ten opzichte van de begroting na wijziging is het saldo reserve mutaties 6,1 miljoen euro nadelig. Saldo van baten en lasten De belangrijkste verklaringen voor het voordeel op het saldo van baten en lasten van 11,3 miljoen euro zijn:

8

• • • • • •

Een voordeel van 4,1 miljoen euro op de regionale middelen voor beschermd wonen. Dit voordeel wordt, conform de regionale afspraak, gestort in de bestemmingsreserve beschermd wonen. Vrijval uit de verliesvoorziening RBT/XL-Businesspark van 1,72 miljoen euro. Een voordelig resultaat grondexploitaties van 1,23 miljoen euro. Hogere uitkering uit het gemeentefonds in 2020 van per saldo 630.000 euro en een voordelig resultaat bij de afrekening van voorgaande jaren van 40.000 euro. Een incidenteel voordelig resultaat bij de verkoop van panden en gronden van 627.000 euro. Een voordeel op de inkomensvoorziening-BUIG van 625.000 euro ten opzichte van de begroting na wijziging.

De begrotingssystematiek van meerjarige incidentele projecten leidt tot een voordeel van 2,3 miljoen euro op het saldo van baten en lasten. Hier staat een lagere onttrekking uit de reserve overlopende werken en algemene reserve tegenover. Saldo reservemutaties Bij het saldo van de reservemutaties is er een nadeel ten opzichte van de begroting na wijziging van bijna 6,1 miljoen euro. Dit nadeel is opgebouwd uit hogere stortingen in reserves dan begroot (3,7 miljoen euro) en lagere onttrekkingen aan reserves dan begroot (2,4 miljoen euro). De hogere storting komt voort uit de regionale afspraak dat het financiële voordeel bij beschermd wonen wordt gestort in een bestemmingsreserve. Dit voordeel op beschermd wonen komt in 2020 uit op ongeveer 4,1 miljoen euro. Daarnaast is de storting in de reserve overlopende werken ruim 800.000 euro lager dan begroot, doordat een rijksbijdrage onderwijshuisvesting asielzoekers al eind 2019 was ontvangen en niet zoals verwacht in 2020. De onttrekking aan de reserve overlopende werken en de algemene reserve zijn 2,3 miljoen euro lager dan begroot, omdat er minder kosten zijn gemaakt voor meerjarige incidentele projecten. Bij deze meerjarige incidentele projecten kan het jaar van begroten namelijk afwijken van het jaar van realisatie.

Gedurende de looptijd van het project zijn er elk jaar voor- of nadelen op het project die over de looptijd per saldo nul zijn. Structureel rekeningresultaat Belangrijke kanttekening bij het positieve rekeningresultaat is dat dit resultaat voor ongeveer 3,8 miljoen euro wordt veroorzaakt door incidentele mee- en tegenvallers. Na correctie voor de incidentele baten en lasten is er sprake van een structureel rekeningresultaat van 1,7 miljoen euro nadelig. (zie paragraaf 4.2.2. incidentele baten en lasten).

9

1.3.3 Financiële gevolgen corona Corona Het jaar 2020 werd beheerst door de coronacrisis. De samenleving werd zwaar getroffen en ook de gemeentefinanciën zijn geraakt. De raad is hierover in de tussenrapportages geïnformeerd. In de raadsbrief Compensatie voor coronacrisis door het Rijk (RAAD-6179) is toegezegd om in de jaarverantwoording een financieel beeld te geven van de extra uitgaven en minder inkomsten en de compensatie die daartegenover staat. Financiële gevolgen* Categorie

Omschrijving

Bedrag

V/N

Meer lasten

Uitvoering Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO)

12.803

N

Continuïteitsbijdrage zorgaanbieders

1.448

N

Hoger tekort op BUIG/inkomensregelingen

1.313

N

Meerkosten zorg Wmo, Jeugd en maatschappelijke opvang

585

N

Corona-compensatie aan Soweco nv

419

N

Facilitaire zaken en communicatie

273

N

Handhaving noodverordening

97

N

Extra aanbod afval

90

N

Aanvullende bijdrage aan GBTwente ivm extra kosten communicatie

63

N

Aanvullende subsidie Theaterhotel

58

N

Tijdelijke subsidieregeling coronamaatregelen voor nonprofitorganisaties

30

N

Overig

35

N

17.214

N

Bedrag

V/N

Totaal meer lasten

Categorie

Omschrijving

Minder lasten

Opleidingskosten ambtelijke organisatie en griffie

-270

V

Minder kosten ROZ

-178

V

Lagere subsidie 2020 Stichting Almelo Promotie (STAP)

-104

V

Lagere uitgaven leerlingenvervoer en inspectie kinderopvang

-95

V

Minder uitgaven wijksturing

-88

V

Minder trajecten arbeidsparticipatie

-70

V

Lagere uitgaven voor Almelo Doet Mee

-40

V

Overig

-45

V

-890

V

Bedrag

V/N

Totaal minder lasten

Categorie

Omschrijving

Minder baten

Lagere parkeeropbrengsten

638

N

Lagere opbrengsten toeristenbelasting

370

N

10

Lagere eigen bijdragen zorg

150

N

Minder uitgiften rijbewijzen

53

N

Lagere overige heffingen, leges en belastingen

51

N

Overig

12

N

1.274

N

Totaal minder baten

Categorie

Omschrijving

Bedrag

V/N

Meer baten

Rijksbijdrage TOZO

-9.417

V

Corona compensatiepakketten gemeentefonds

-4.501

V

Nog te ontvangen rijksbijdrage TOZO

-3.386

V

-136

V

Totaal meer baten

-17.440

V

Totaal effect corona

158

N

Overig

Bedragen x 1.000 euro Conclusie De gemeentelijke financiën worden geraakt door de coronacrisis, maar het financiële effect van de coronacrisis in 2020 is beperkt. De ontvangen compensatie vergoedt grotendeels de extra uitgaven en de lagere inkomsten. Bij de compensatie was de lijn in 2020 om de corona compensatiepakketten in eerste instantie toe te voegen aan de algemene middelen, tenzij er andere bestuurlijke en/of regionale afspraken zijn of worden gemaakt. De coronacrisis loopt door in 2021. Daarom maken we in het eerste kwartaal van 2021 nogmaals een inventarisatie van de gevolgen van de coronacrisis. De raad zal naar verwachting daarover begin tweede kwartaal worden geïnformeerd. Bovendien zullen we in de tussentijdse rapportages de financiële effecten van corona blijven monitoren. *In het overzicht zijn alleen de directe financiële gevolgen voor de gemeentelijke jaarcijfers 2020 opgenomen, voortkomend uit de financiële administratie. Indirecte effecten, zoals bijvoorbeeld (vervolg)schade van het niet doorgaan van activiteiten door gesubsidieerde instellingen op het gebied van cultuur, welzijn en sport, zijn niet gekwantificeerd.

11

1.3.4 Resultaatbestemmingen In de onderstaande tabel staan de resultaatbestemmingen waarvoor bij deze jaarverantwoording instemming wordt gevraagd. Via de slotrapportage is reeds een bedrag van 447.000 euro overgeheveld naar 2021. Resultaatbestemming Programma Economie & Participatie Algemene reserve

Omschrijving Storting in de reserve overlopende werken en in 2021 een ophoging van de lasten op hoofdtaakveld Economie Storting in de algemene reserve

Totaal

Bedrag 100 2.010 2.110

Bedragen x 1.000 euro

Toelichting: Programma Economie & Participatie De programmamiddelen voor het programma Economie en Participatie zijn voor een periode van 4 jaar (20192022) beschikbaar gesteld. Het vanuit de jaarschijf 2020 beschikbare budget staat nog gedeeltelijk gereserveerd op de stelpost innovatiemiddelen sociaal domein. Voorgesteld wordt het restant van deze stelpost toe te voegen aan de reserve overlopende werken zodat de beschikbaar gestelde middelen kunnen worden aangewend in 2021 en 2022. Algemene reserve Het restant van het gerealiseerd resultaat wordt gestort in de algemene reserve.

12

1.3.5 Herstel eigen vermogen Voor het college is realisatie van het afgesproken herstelplan uit 2016 een zeer belangrijk uitgangspunt. In deze paragraaf is een overzicht van het herstel van het eigen vermogen opgenomen. Na de voorgestelde bestemming van het resultaat van de jaarverantwoording 2020 bedraagt het saldo van de algemene reserve en de reservegrondbeleid 9,4 miljoen euro. Het herstelplan is niet geactualiseerd ten opzichte van de begroting 2021. In de perspectiefnota 2021 vindt een actualisatie van het financiële perspectief en het financiële herstelplan plaats. Voor een nadere toelichting op de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit wordt verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

13

2 Programmaverantwoording 2.1 Programmaplan In deze jaarverantwoording wordt verantwoording afgelegd over de doelen en beleidsprestaties zoals vastgelegd in de programmabegroting 2020. De teksten uit die begroting zijn in het programmaplan steeds vet gedrukt. Daaronder wordt steeds de realisatie in 2020 vermeld. Wijksturing In 2019 zijn we gestart met Wijksturing als derde sturingsprincipe. Hiervoor zijn vijf wijkregisseurs aangesteld die in 2020 de basis hebben gelegd voor de nieuwe manier van wijkgericht werken. Dit heeft geresulteerd in een vastgesteld contract voor Wijksturing (RAAD-6219). Er zijn regels opgesteld voor wijkbudgettering, zodat er transparante richtlijnen zijn om financiële middelen in te zetten in de wijken (RAAD-6083). Eind 2020 zijn twaalf wijkopgaven vastgesteld, waarmee gewerkt kan worden aan concrete opgaven en doelen voor de komende jaren (RAAD-6390). Deze wijkopgaven vormen tevens de basis voor de verdere doorontwikkeling van wijkgericht werken. Helaas zijn door Covid-19 veel initiatieven in de wijken niet doorgegaan. Ook waren de buurtbewoners minder betrokken vanwege de beperkingen. Hierdoor is minder geld uitgegeven dan begroot (88.000 euro).

2.1.1 Programma Binnenstad 2.1.1.1 Wat hebben we bereikt? Doel: In 2022 recreëren en winkelen meer inwoners en bezoekers in de binnenstad van Almelo. • Groei van het aantal bezoekers per week van het centrum met 7.000 ten opzichte van 2018 (80.000) Bereikte resultaten in 2020: Het aantal bezoekers aan de binnenstad van Almelo is in 2020 sterk afgenomen. Ten opzichte van 2018 is het aantal weekbezoekers bijna gehalveerd naar 41.000 weekbezoekers. Deze grote daling word veroorzaakt door de coronacrisis. Doel: In 2022 staan minder winkels en panden leeg in de binnenstad van Almelo • 0 m2 winkelvloeroppervlak staat leeg in het nieuwe kernwinkelgebied van de binnenstad (2018: 2.900 m2) • Maximaal 6.000 m2 winkelvloeroppervlak staat leeg in de stadskwartieren en transformatiemilieus (2018: 12.160 m2) Bereikte resultaten in 2020: In 2020 staat in het kernwinkelgebied 2.200 m2 winkelvloeroppervlak leeg. Dit is een lichte stijging van 200 m2 ten opzichte van vorig jaar. De leegstand in het overige deel van de binnenstad is afgenomen tot ongeveer 9.300 m2. Dit is voor een groot deel te wijten aan een administratieve wijziging in de leegstandsregistratie van Locatus. Het Havenblok à 2.790 m2 winkelvloeroppervlak (2018) staat niet meer geregistreerd als "leegstand".

Ook inclusief het Havenblok is er sprake van een afname van de leegstand buiten het kernwinkelgebied van 12 procent ten opzichte van 2019. Ondanks langdurige sluitingen en sterk dalende bezoekersaantallen is de leegstand in 2020 ten opzichte van 2018 niet toegenomen Doel: In 2022 kent de binnenstad betere activiteiten op het gebied van cultuur, vrije tijd en sport met meer maatschappelijk-economische waarde • Almeloërs waarderen het evenementenaanbod in de binnenstad gemiddeld met een 7,0 (2017: 6,8) • Almeloërs waarderen het cultuuraanbod in de binnenstad gemiddeld met een 7,0 (2017: 6,7) Bereikte resultaten in 2020:

14

Uit de binnenstadspeiling die in december 2020 is uitgevoerd, blijkt dat de waardering van het evenementenaanbod na jarenlange stijging in 2020 is gedaald. Waar Almeloërs het evenementenaanbod in de binnenstad in 2019 nog waardeerden met een 7,1, is dit in 2020 gedaald naar een 6,8. Dezelfde trend is zichtbaar bij de waardering van het culturele aanbod. Deze is tussen 2019 en 2020 gedaald van een 6,9 naar een 6,6. Dit is niet verrassend gezien het schrale aanbod van cultuur en evenementen door de corona-crisis. Doel: In 2022 is de binnenstad van Almelo aantrekkelijker, veiliger en gastvrijer met betere parkeermogelijkheden • Almeloërs waarderen de sfeer en gezelligheid in de binnenstad gemiddeld met een 6,5 (2017: 6,0) • Almeloërs waarderen de veiligheid in de binnenstad gemiddeld met een 7,0 (2017: 6,7) • Almeloërs waarderen de parkeermogelijkheden voor auto’s in de binnenstad gemiddeld met een 7,0 (2017: 6,7) • 60 procent van de Almeloërs vindt de term ‘gastvrij’ van toepassing op de binnenstad (2017: 48%) Bereikte resultaten in 2020: Uit de binnenstadspeiling die in december 2020 is uitgevoerd, blijkt dat Almeloërs de sfeer en gezelligheid in de binnenstad nog steeds even goed waarderen met een 6,8. De waardering van de veiligheid in de binnenstad is nagenoeg gelijk gebleven. Dit is gestegen van een 7,0 naar een 7,1. Hiermee zijn de eerste twee doelstellingen bereikt.

We streven ernaar om dit vast te houden en zetten vol in op verdere verbeteringen in de resterende looptijd van het programma. De waardering van de parkeervoorzieningen voor de auto is gelijk gebleven met een 6,5. Almeloërs vinden de binnenstad dit jaar opnieuw gastvrijer geworden. In 2019 vindt inmiddels 60% van de Almeloërs de term gastvrij van toepassing op de binnenstad, ten opzichte van 57 procent vorig jaar. Doel: In 2022 zijn er meer bedrijven in de binnenstad van Almelo gevestigd met meer omzet • Het aantal bedrijven in de binnenstad groeit tot 706 (2017: 672) Bereikte resultaten in 2020: Uit de meest recente cijfers (2019) blijkt dat er in de binnenstad 680 bedrijven gevestigd zijn. Dit betekent een toename van bijna 3 procent ten opzicht van 2018.

2.1.1.2 Wat hebben we gedaan? In 2020 zijn we verder gegaan met de stad om de doelen uit het programma te bereiken. De verbeteringen en veranderingen in het centrum zijn voor een groot deel afhankelijk van de inzet van particuliere partijen (onder andere eigenaren, ondernemers(vereniging), ontwikkelaars). Samen met de partners van de koers voor de binnenstad werken we aan uitvoering van het programma. In 2020 hebben we onder andere ingezet op het invoeren van de leegstandsverordening en het voorbereiden van de gebiedsontwikkeling Grotestraat Noord en Stadskade. PROGRAMMALIJN 1: Compacter centrum en aantrekkelijke binnenstadskwartieren. • We stellen een gevelfonds in om eigenaren van panden in de binnenstad te stimuleren om (voor)gevels en winkelpuien te verbeteren of te herstellen. • We stimuleren het opstellen van een transformatieplan door eigenaren en andere betrokkenen in de Grotestraat Noord. • Om transformatie te stimuleren stellen wij een transformatiefonds in. • We brengen via een pilot autoverkeer terug in de Grotestraat Noord waardoor het kernwinkelgebied verkleind wordt en transformatie wordt gestimuleerd. • We stellen een leegstandsverordening in om (structurele) leegstand van panden zijnde niet woningen terug te dringen.

15

•

Samen met de Herstructureringsmaatschappij Overijssel ontwikkelen we een plan voor de herontwikkeling van de Stadskade (het gebied tussen de bibliotheek, het Stadshuis en het Marktplein incl. Havenblok). • We verbeteren samen met organisaties uit de binnenstad de toeristische bewegwijzering naar de verschillende stadskwartieren uit de koers voor de binnenstad in de binnenstad. • Eén van de speerpunten uit het DNA van de binnenstad is 'dichtbij': Almelo is kleinschalig en een familiestad. Bij een bezoek aan de binnenstad staat niet alleen het winkelen centraal, maar ook het beleven van de binnenstad in een combinatie met verblijven (recreëren, ontspannen). Bij de herinrichtingsopgave nemen we speelvoorzieningen als thema mee en gaan we kijken waar zich mogelijkheden voordoen om dit te realiseren. • We investeren in het vergroenen van de openbare ruimte. Hierdoor wordt de binnenstad aantrekkelijker om in te wonen, winkelen en verblijven. Uitvoering in 2020: Projecten en activiteiten binnen dit spoor dragen bij aan het verkleinen van het kernwinkelgebied, het versterken van het karakter van de vier binnenstadskwartieren en/of het transformeren van winkelruimte in de flanken naar wonen en werken. 1. In 2020 is het gevelfonds van kracht geworden om eigenaren van panden in de binnenstad te stimuleren om (voor)gevels en winkelpuien te verbeteren of te herstellen.

Hiermee worden panden aantrekkelijker en de ruimtelijke kwaliteit van de (historische) binnenstad verhoogd. Er is in 2020 één subsidie verstrekt. 2. We hebben een programma van eisen opgesteld voor de gebiedsvisie voor de Grotestraat Noord, als eerste stap in de aanpak van de transformatiegebieden. De Grotestraat Noord is één van de drie transformatiegebieden in het koersdocument en een gebied met hoge leegstand. Het programma van eisen is de basis voor de op te stellen gebiedsvisie en vormt samen met de visie een toetsingskader voor initiatieven voor de panden in het plangebied. Tijdens een tweetal avonden met vastgoedeigenaren is reeds input opgehaald voor de gebiedsvisie. Inmiddels hebben diverse eigenaren de transformatie van hun pand ter hand genomen en zijn zij gestart met planvoorbereiding. 3. Om transformatie te stimuleren gaan wij een transformatiefonds instellen. Het transformatiefonds heeft als doelstelling de ruimtelijk-economische winkelstructuur in het centrum van Almelo te versterken door het beschikbaar stellen van middelen voor concentratie van detailhandel en het stimuleren van herontwikkeling, functiewijziging en verbetering van de gebruiksmogelijkheden van leegstaand vastgoed. Een eerste outline is opgesteld. 4. We hebben sinds 2019 via een pilot het autoverkeer teruggebracht de Grotestraat Noord (Oranjestraat - Hagengracht).

Doel van de maatregel is een bijdrage te leveren aan een aantrekkelijke levendige binnenstad en het beperken van de leegstand in het kernwinkelgebied en in de Grotestraat Noord. Deze pilot is in 2020 geëvalueerd en verlengd tot het gereed komen van de gebiedsvisie in 2021. 5. Sinds 1 april 2020 is de leegstandsverordening van kracht in de binnenstad om (structurele) leegstand van panden, niet zijnde woningen, terug te dringen. De leegstandsverordening verplicht eigenaren van leegstaande panden zich te melden zodra hun pand langer dan een half jaar leeg staat (na invoering van de leegstandsverordening). In het kader van de leegstandsverordening worden gesprekken gevoerd met de eigenaren. 6. Samen met de Herstructureringsmaatschappij Overijssel is de gemeente gestart met het opstellen van een ontwikkelvisie Stadskade (het gebied tussen de bibliotheek, het Stadshuis en het Marktplein incl. Havenblok). Een groot deel van het vastgoed in dit gebied is gemeentelijk bezit (zoals bijvoorbeeld parkeergarage Stadsbaken, ANWB/Huis van Katoen, het Havenblok). De ontwikkelvisie is gepresenteerd aan het college en de haalbaarheid wordt in 2021 verder verkend. 7. Eén van de speerpunten uit het DNA van de binnenstad is 'dichtbij': Almelo is kleinschalig en een familiestad. Bij een bezoek aan de binnenstad staat niet alleen het winkelen centraal, maar ook het

16

8.

9.

beleven van de binnenstad in een combinatie met verblijven (recreëren, ontspannen). Bij de ontwikkelopgaven nemen we deze uitgangspunten mee. We investeren in het vergroenen van de openbare ruimte. Hierdoor wordt de binnenstad aantrekkelijker om in te wonen, winkelen en verblijven. Groen is immers gezond en belangrijk voor het klimaat. Het nodigt uit tot ontmoeting en beweging. Door de stichting bomenstad zijn een aantal projecten uitgevoerd in de openbare ruimte in de binnenstad, verder nemen we deze uitgangspunten mee in de ontwikkelopgaven binnenstad. In aanvulling op het stadsarrangement 2018-2019 hebben we met de provincie Overijssel een nieuw stadsarrangement gesloten. Samen met de provincie en partners in de stad zijn hiervoor projecten in beeld gebracht. Met het aanvullende stadsarrangement 2020 kunnen wij voor een bedrag van 200.000 euro aanvullende projecten realiseren op het gebied van uitstraling en kwaliteit van de binnenstad, Almelo Waterstad, duurzaamheid, de transformatieopgave en de zichtbaarheid van cultureel erfgoed.

PROGRAMMALIJN 2: Versterken Almelose DNA in de binnenstad. • We stellen een cultuurmakelaar aan om culturele partijen uit de stad en de omgeving te verbinden aan activiteiten in de binnenstad. Daarmee wordt de binnenstad als podium van de stad gestimuleerd. Uitvoering in 2020: Waar de stad van is zou de binnenstad meer van moeten zijn. Projecten en activiteiten moeten bijdragen aan de versterking van de zichtbaarheid van het DNA van Almelo. De binnenstad draagt het DNA van Almelo, de identiteit van de stad en de geschiedenis van de stad. De betekent dat bedrijven, verenigingen, instellingen, verhalen etc. uit de stad meer zichtbaar mogen worden in de binnenstad. We hebben een cultuurmakelaar aangesteld om organisaties uit de binnenstad en de amateurverenigingen in Almelo en omgeving te verbinden aan activiteiten in de binnenstad . Daarmee wordt de binnenstad als podium van de stad gestimuleerd. In 2020 hebben de werkzaamheden van de cultuurmakelaar voor een deel ook bestaan uit het ondersteunen en hulp bieden aan culturele organisaties die geraakt zijn door de coronacrisis. PROGRAMMALIJN 3,4: Versterken positie Noordwest Twente, Vermarkten en imago binnenstad • Wij hebben een enthousiaste werkgroep acquisitie in het leven geroepen.

Samen met deze partners uit de stad gaan we actieve acquisitie inzetten wat moet leiden tot een compacte kern waar een je een compleet winkelrondje ervaart. • We stellen samen met partners een marketing en communicatieplan op. Meer en meer (binnen)steden zijn bezig zichzelf nadrukkelijker te positioneren en maken keuzes in aanbod, sfeer en marketing. Uitvoering in 2020: Communicatie is de vierde en belangrijke pijler van het programma binnenstad. We kunnen investeren in stenen, evenementen, transformatie, initiatieven etc., maar als de investeerder, regio inwoner, ondernemers etc. van niets weet, komen ze niet in beweging. Een sterke communicatie- en marketingstrategie is dus noodzakelijk om bezoekers, investeerders, ondernemers en bewoners te trekken. We hebben in 2020 het volgende gedaan en gaan hier ook in de toekomst meer op inzetten: 1. Er is een werkgroep acquisitie in het leven geroepen, onder leiding van Start je Winkel. Samen met partners uit de stad wordt gewerkt aan onder andere een bidboek voor acquisitie franchise bedrijven 2. De marketing en promotie van de binnenstad hebben we in 2020 vanwege corona moeten bijstellen. 2020 had in het teken moeten staan van de opening van Haven-Zuid en de viering van 600 jaar Almelo. Door corona zijn de meeste evenementen komen te vervallen. 3.

Samen met Centrum Almelo Actief (CAA) hebben we er echter voor gekozen om na de eerste lockdown een campagne op te zetten, om te laten zien dat we blij zijn dat de binnenstad weer

17

4.

mensen kon ontvangen en om het belang van kopen bij lokale ondernemers te onderstrepen. Dit is de campagne Almelo Loves You geworden. Vanuit Almelo Promotie is onder andere een fontein geplaatst in de Havenkom.

PROGRAMMALIJN 5: Samenwerking • We stimuleren de ontwikkeling van een bedrijven investerings-zone (BIZ) voor ondernemers en vastgoed in de binnenstad Uitvoering in 2020: Het programma Binnenstad zet nadrukkelijk veranderingen in gang op ruimtelijk en programmatisch vlak, maar daar horen ook organisatorische veranderingen bij. Daarvoor hebben we het volgende gedaan: 1. Vanaf het voorjaar van 2020 is door Centrum Almelo Aktief (CAA), het GBTwente en de gemeente intensief gewerkt aan de invoering van de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) Binnenstad per 1 januari 2021. Op 15 december 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met de invoering van de Bedrijveninvesteringszone voor ondernemers. In 2021 vindt een officiële draagvlakmeting plaats onder ondernemers. Als een meerderheid van de ondernemers zich uitspreekt voor een BIZ, treedt deze met terugwerkende kracht in werking per 1 januari 2021 en komt de reclamebelasting te vervallen. 2. In het najaar van 2020 is er weer een professionele centrummanager aangetrokken die ondernemers, gemeente en andere partijen in de binnenstad met elkaar verbindt, en die projecten en acties uitvoert ter versterking van de binnenstad.

2.1.1.3 Wat heeft het gekost? Programma binnenstad

Beschikbaar

Werkelijk

Jaar 2019

200

49

Jaar 2020

300

207

Jaar 2021

600

Jaar 2022

650

Totaal

1.750

256

Bedragen x 1.000 euro

Toelichting: Voor het programma binnenstad is een meerjarig incidenteel project ingesteld. Dit betekent dat de totale programmamiddelen voor de periode 2019-2022 beschikbaar zijn gesteld en de werkelijke uitnutting van deze middelen tot en met 2022 kan plaatsvinden. Het programma heeft een aantal personele wisselingen gekend, waaronder de programmamanager en vastgoedregisseur. Hierdoor schuiven de middelen die voor 2020 gereserveerd waren voor bijvoorbeeld het transformatiefonds door naar 2021 en 2022. Dit geldt ook voor de benutting van het gevelfonds. Daarnaast heeft corona ervoor gezorgd dat een aantal activiteiten niet hebben plaatsgevonden, bijvoorbeeld de viering van 600 jaar Almelo.

18

2.1.1.4 Indicatoren Indicator

Peilwaarde (jaartal)

2020

2022

Bron

Groei aantal centrumbezoekers per week

80.000 (2018)

41.700

61.000*

Locatus

Leegstand m2 winkels in nieuwe kernwinkelgebied

2.900 (2018)

2.216

0

Locatus

Leegstand m2 winkels buiten nieuwe kernwinkelgebied

12.160 (2018)

12.146

12.160*

Locatus

Rapportcijfer Almeloërs evenementen aanbod binnenstad

6,8 (2017)

6,8

7,0

Rapportcijfer Almeloërs cultuur aanbod binnenstad

6,7 (2017)

6,6

6,5*

Rapportcijfer Almeloërs sfeer en gezelligheid binnenstad

6,0 (2017)

6,8

6,5

Rapportcijfer Almeloërs veiligheid

6,7 (2017)

7,1

7,0

Rapportcijfer Almeloërs parkeermogelijkheid auto binnenstad

6,7 (2017)

6,5

7,0

Percentage Almeloërs dat de binnenstad gastvrij vindt

48% (2017)

60%

60%

Aantal bedrijfsvestigingen in de binnenstad

672

680

706

* Aangepaste doelstelling conform Begroting 2021

19

Kennispunt Twente (BS monitor) Kennispunt Twente (BS monitor) Kennispunt Twente (BS monitor) Kennispunt Twente (BS monitor) Kennispunt Twente (BS monitor) Kennispunt Twente (BS monitor) Kennispunt (Biro)

2.1.2 Programma Economie en participatie 2.1.2.1 Wat hebben we bereikt? Hoofddoel I: Almelo, hier wordt gewerkt Doel: In 2022 doen minder Almeloërs een beroep op de bijstand en gaan meer Almeloërs van bijstand naar werk. • Een betere ontwikkeling van het aantal bijstandsuitkeringen dan in andere gemeenten Bereikte resultaten in 2020: In 2019 waren er in Almelo 65,1 personen met een bijstandsuitkering per 1.000 inwoners. In 2020 waren dit er 74,0. Dit is een stijging van 8,9 personen met een bijstandsuitkering per 1.000 inwoners (= +13,7%). Ter vergelijking: de steden van vergelijkbare grootte stegen met 8,5 personen per 1.000 inwoners (= + 24,1%). Bron: waarstaatjegemeente.nl • Minder mensen in de bijstand (in 2022 naar 2.500 bijstandsdossiers). Bereikte resultaten in 2020: In juni 2018 hadden we 2.857 uitkeringsdossiers. Op 1 januari 2020 waren dat er 2.587. Op 31 december 2020 stond de teller op 2.649 uitkeringsdossiers. Deze stijging van 62 dossiers is toe te schrijven aan de coronacrisis. Doel: In 2022 sluiten vraag en aanbod op de regionale arbeidsmarkt beter op elkaar aan. • Minder spanning tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt (in 2022 naar “gemiddeld”, UWV spanningsindicator). Bereikte resultaten in 2020: De spanningsindicator is de verhouding tussen het aantal openstaande vacatures en het aantal geregistreerde werkzoekenden dat direct inzetbaar is.

Ten opzicht van het jaar 2019 is de spanning op de arbeidsmarkt iets afgenomen van 'krap' naar 'gemiddeld' in 2020. Dit betekent dat het voor werkgevers gemakkelijker is geworden om vacatures in te vullen. Echter, dit geldt niet voor alle sectoren. Voor de technische beroepen, ICT en bepaalde zorgberoepen geldt nog steeds dat de arbeidsmarkt krap is. Bron: Twentse arbeidsmarktmonitor Doel: In 2022 zijn meer Almeloërs in staat om in de veranderende arbeidsmarkt aan het werk te komen of te blijven. • Minder mensen terug naar de bijstand (in 2022 naar 20 mensen). Bereikte resultaten in 2020: Het gaat hier om inwoners die na uitstroom uit de uitkering binnen 185 dagen weer instromen. Hierdoor kunnen we pas halverwege 2021 beschikken over het cijfer over 2020. Gemeten over de laatste 6 maanden van 2020 hebben 15 inwoners opnieuw een beroep gedaan op bijstand. Over geheel 2019 waren er dit er in totaal 56. Bron: Werkplein Almelo Doel: In 2022 zetten meer Almeloërs zich in voor hun stad of buurt. • Meer bijstandsgerechtigden zetten zich in voor de samenleving Bereikte resultaten in 2020: In 2020 hebben we 22 inwoners met een uitkering richting vrijwilligerswerk begeleid. Als gevolg van de corona-crisis zijn een aantal vrijwilligersactiviteiten in 2020 (tijdelijk) stopgezet.

Het aantal inwoners dat over 2020 voor tenminste 8 uur per week een vrijwilligersactiviteit verricht bedraagt 339. Bron: Werkplein Almelo

20

Hoofddoel II: Almelo en haar subregio kent een krachtige, groeiende economie Doel: In 2022 is Almelo aantrekkelijker als vestigingsplaats voor bedrijven • Meer banen (in 2022 verhoging van het aantal banen met 4.000 ten opzichte van 2016). Bereikte resultaten in 2020: De gegevens over 2020 komen in de loop van het tweede kwartaal beschikbaar. • Een beter ondernemersklimaat (rapportcijfer 7 in 2022). Bereikte resultaten in 2020: In licht van de coronacrisis is de enquete uitgesteld tot de eerste helft van 2021.

2.1.2.2 Wat hebben we gedaan? Voor hoofddoel I "Almelo, hier wordt gewerkt" voeren we de volgende projecten en activiteiten uit: Activiteit 1: Uitvoeren van het actieplan arbeidsmarkt Almelo heeft samen met de provincie Overijssel plannen gemaakt om een structureel nieuw perspectief te creëren. Eén van de terreinen hierbij betrof de arbeidsmarkt. Hiertoe is het actieplan arbeidsmarkt opgesteld met 3 onderdelen: • Skills • Ontwikkelen en onderzoeken van nieuwe re-integratiemethodieken gericht op duurzame inzet • Ondersteunen van kleine ondernemers en bevorderen sociaal ondernemerschap Uitvoering in 2020: • Skills Corona heeft de ontwikkeling van Skills beperkt doordat er minder actieve trajecten konden worden ingezet. Tegelijkertijd heeft dit tot een enorme versnelling geleid bij het willen ontwikkelen van een nieuwe gezamenlijke structuur met alle betrokken partners. Juist door corona is er bij alle partijen (werkgevers, onderwijs en overheid) het besef gekomen dat er veel meer moet worden ingezet op samenwerking en inzet van (maatwerk)scholing in relatie tot werk. Naast de extra budgetten vanuit de crisisdienstverlening voor onder andere scholing en individuele ontwikkeling, leidt dit nu ook tot een gezamenlijke inzet om de mismatch op de arbeidsmarkt te verkleinen.

Mooie voorbeelden daarvan zijn de inrichting van een gezamenlijk mobiliteitscentrum en het uitgangspunt van "leven lang ontwikkelen". De resultaten hiervan zullen vanaf het derde / vierde kwartaal 2021 zichtbaar worden. •

Ontwikkelen en onderzoeken van nieuwe re-integratiemethodieken, gericht op duurzame inzet Eind 2019 is er, vanuit de samenwerking binnen het Twents Huis van de Logistiek, een eerste Almelose pilotgroep gestart. Deze pilot is bedoeld om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werk fit te maken en duurzaam te plaatsen in betaald werk. Met name de duurzaamheid van de plaatsingen was daarbij een belangrijk uitgangspunt. Het resultaat van deze eerste pilot is succesvol. Alle geplaatste deelnemers zijn tot op heden nog aan het werk. Helaas zijn er, vanwege de corona maatregelen, nog geen nieuwe groepen opgestart. Wel is er vanuit Almelo op basis van de verbeterpunten een nieuwe opzet gemaakt voor de invulling van werkfittrajecten. Hierdoor kunnen er direct nieuwe groepen worden opgestart als de coronamaatregelen zijn afgeschaald. De resultaten van de verdere doorontwikkeling van dit concept zullen eind 2021 / begin 2022 zichtbaar worden.

21

•

Ondersteunen van kleine ondernemers en bevorderen van sociaal ondernemerschap De focus is vooral gericht geweest op het ondersteunen van ondernemers, als het gaat om steunpakketten en de inrichting van crisisdienstverlening.

Activiteit 2: Ondersteunen van Almeloërs met bijstand én problematisch schulden, bij het vinden van werk. Schulden blokkeren mensen op hun weg terug naar de arbeidsmarkt. De urgentie van een effectieve schuldenaanpak wordt steeds breder gedeeld. Publieke en private partijen zijn bereid om in innovatieve projecten te participeren. Een groeiend aantal organisaties ontwikkelt een eigen aanpak en neemt deel in steeds andere projecten. Tegen de achtergrond van decentralisaties is de gemeente de centrale spil in de aanpakken. De gemeente Almelo wil kansen pakken, netwerken uitbreiden en op innovatieve wijze de aanpak van problematische schulden versnellen. Dat doen wij binnen het recent opgezette Schuldenlab Almelo, samen met lokale en landelijke partners. Voor bepaalde doelgroepen zijn er al succesvolle aanpakken die eenvoudig overgenomen kunnen worden. In 2020 willen wij in dit kader aan de slag met het Jongerenperspectieffonds en collectief schuld regelen. Tegelijkertijd wil Almelo zelf een aantal nieuwe aanpakken ontwikkelen in samenwerking met lokale partners en die weer delen met de rest van het land. We zetten –samen met partners- in op het leren omgaan met geld voor kinderen en jongeren (preventie), de rol van de gemeente in schuldenproblematiek en meer grip krijgen op bewindvoering.

Uitvoering in 2020: • Jeugd heeft de Toekomst Vanuit Schuldenlab Almelo zijn we gestart met het project Jongeren Perspectief Fonds. Deze aanpak hebben we door de inzet van regionale middelen voor voortijdig schoolverlaters kunnen verbreden, waardoor we een groter aantal jongeren kunnen ondersteunen. De werknaam is mede hierdoor aangepast naar Jeugd heeft de Toekomst. We zijn in 2020 gestart met de selectie en begeleiding van 20 jongeren zonder startkwalificatie, waarvan minimaal de helft schuldenproblematiek heeft. De Stadsbank Oost Nederland, partner in dit project, helpt bij het saneren van de schulden. De jongeren worden op alle leefgebieden ondersteund door trajectbegeleiders en worden financieel gecoacht door een schuldenspecialist. De trajecten duren maximaal 2 jaar en hebben als resultaat dat de jongeren met een schone lei aan het werk gaan of een opleiding gaan volgen. •

Collectief schuldregelen Na een succesvolle pilot in Den Haag zijn we in 2020 in contact getreden met SchuldenlabNL om de aanpak Collectief Schuldregelen naar Almelo te brengen. De aanpak zorgt ervoor dat mensen met schulden sneller geholpen worden en daardoor eerder schuldenrust ervaren. Ook voor schuldhulpverleners en schuldeisers zijn er diverse voordelen. De implementatie van Collectief Schuldregelen heeft nog niet plaatsgevonden omdat SchuldenlabNL de regie op dit onderwerp in de loop van 2020 heeft overgedragen aan de brancheorganisatie voor schuldhulpverlening. Met een subsidie van het ministerie van SZW worden de kosten van de implementatie flink verlaagd. Voor de inzet van Collectief Schuldregelen hebben we inmiddels een offerte ontvangen van de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet. We zijn met diverse partners zoals de Stadsbank Oost Nederland en de woningstichtingen in gesprek om hierover afspraken te maken.

•

Leergang omgaan met geld In 2020 hebben we onderzoek verricht waar binnen het onderwijs vooral behoefte bestaat aan financiële educatie. In eerste instantie blijken dat leerlingen te zijn binnen het havo- en vwoonderwijs, gezien de vaak naderende overgang 18-/18+. Met het ROC van Twente hebben we een leergang ontwikkeld en afspraken gemaakt met een aantal VO-scholen om deze leergang aan te bieden. Zodra dat kan, zal deze leergang aangeboden worden.

22

•

Grip op bewindvoering We hebben in 2020 een pilot ontwikkeld waarin we een aantal inwoners die onder bewindvoering staan versneld laten uitstromen. Een voorwaarde is dat de onderbewindgestelde zelf gemotiveerd moet zijn om financieel zelfredzaam te worden. Daar staat tegenover dat zij gedurende een half jaar begeleiding ontvangen van een budgetcoach. Er wordt dan gewerkt aan diverse vaardigheden om de inwoner financiële zelfredzaamheid aan te leren. De pilot is gereed om te starten en we zijn begonnen met het selecteren van mogelijke kandidaten.

•

Buddy app In 2020 hebben we de Buddy internetbankieren app ingekocht. Deze mobiele app is gemaakt om mensen te helpen met hun bankzaken. Gebruikers kunnen Buddy een berichtje sturen als ze vragen hebben over rekeningen, toeslagen of de hoogte van uitkeringen. De app kijkt met de gebruiker mee en geeft handige tips om te besparen en te budgetteren. De app stellen we in 2021 eerst beschikbaar aan de deelnemers van het project Jeugd heeft de Toekomst.

•

Vroegsignalering van schulden Het project Vroeg erop af is een regionaal project rondom de vroegsignalering van schulden. In 2020 in bewerkstelligd dat we maandelijks signalen krijgen van betalingsachterstanden van inwoners bij bijvoorbeeld woningstichtingen, zorgverzekeraars en nutsbedrijven. Deze inwoners schrijven we aan met het aanbod om in gesprek te gaan met een schuldenspecialist. Als er inwoners zijn die meerdere achterstanden tegelijk oplopen, is de afspraak dat we een huisbezoek afleggen. Vanwege de coronaregels hebben we in 2020 bijna geen huisbezoeken verricht.

•

Schuldenspecialisten in sociale wijkteams Veel problemen in het sociaal domein kennen een relatie met financiële problematiek en het gebrek aan perspectief wat daardoor kan ontstaan. De schuldenspecialisten zijn in 2020 toegevoegd aan de sociale wijkteams als onderdeel van een integrale werkwijze. Deze medewerkers helpen inwoners bij het vroegtijdig verkrijgen van overzicht en grip op hun financiële situatie. Daarnaast nemen schuldenspecialisten deel aan diverse projecten, zoals Jeugd heeft de Toekomst, Grip op Bewindvoering en de vroegsignalering van schulden.

Activiteit 3: Inzet van alle participatie instrumenten om de kans op werk te vergroten We voeren de Participatie-wet uit: • Het hanteren en uitvoeren van het nieuw uitvoeringskader Participatiewet 2019-2022 • Inclusieve arbeidsmarkt: faciliteren van plaatsingen van mensen met een arbeidsbeperking bij reguliere werkgever. • Invoering van tegenprestatie naar vermogen: door werkzoekenden de kans te bieden zich actief in te zetten voor de Samenleving, vergroten we tegelijkertijd de competenties en werk fitheid van de betrokkenen. Uitvoering in 2020: • Het hanteren en uitvoeren van het nieuw uitvoeringskader Participatiewet 2019-2022 Op 1 december 2020 hebben we de uitvoeringsregeling in een politiek beraad besproken en de stand van zaken toegelicht. •

Inclusieve arbeidsmarkt: faciliteren van plaatsingen van mensen met een arbeidsbeperking bij reguliere werkgever. In 2020 hebben wij 76 inwoners met een arbeidsbeperking geplaatst in een garantiebaan. Dit betekent dat die inwoners bij een werkgever zijn geplaatst met een loonkostensubsidie en dat er aan die inwoners extra begeleiding wordt gegeven.