11 Transitieopgave omgevingsplan

In de raadvergadering van december 2022 is deze bevoegdheid om BOPA’s in te passen door de raad gedelegeerd aan het college. Daarnaast zal ander beheer zoals de beheer applicaties in deze handreiking benoemd worden. Taken

Verantwoordelijkheden

Opstellen handreiking actueel houden en onderhoud omgevingsplan & handreiking beheerplan omgevingsplan Beheer GESTART

Geo + Ro

Projectvoorstel

Benodigd 100 uren 1p Ro 1p GEO

Planning gereed 31 december 2023 Continu

18/34

Projectvoorstel 6

Opstellen Omgevingsplan

OPSTELLEN OMGEVINGSPLAN geplande afronding voor 2030 • Opstellen totale omgevingsplan inclusief integratie Bruidsschat en toepasbare regels voor de deelgebieden Dorpen en Wijken, Binnenstad Bedrijventerreinen en Buitengebied • Dubbelbestemmingen verwerken in omgevingsplan, Inpassen van de dubbelbestemmingen (zoals Kabels, leiding, archeologie, buisleidingen) • Bruidsschat implementeren in omgevingsplan • Fysieke verordening overig verwerken in Omgevingsplan

Het opstellen van een gemeente dekkend omgevingsplan is een enorme opgave. Afgelopen programmaperiode is op hoofdlijnen bedacht hoe de structuur van het omgevingsplan eruit moet komen te zien, hoe we willen om gaan met werkingsgebieden en hoe regels geannoteerd gaan worden. Ook wat betreft de toepasbare regels zijn we nu zover dat deze gewijzigd kunnen worden en is gestart om de basis indieningsvereisten aan te passen aan de Almelose situatie. De geldende bestemmingsplannen zijn de basis van ons omgevingsplan. Deze hebben reeds de wettelijk vereiste procedures doorlopen waarbij eenieder in de gelegenheid is gesteld een zienswijze in te dienen/in beroep te gaan. Het merendeel van deze bestemmingsplannen is reeds sinds lange tijd onherroepelijk, waardoor er dan ook vanuit gegaan kan worden dat deze een solide (juridische) basis vormen voor een omgevingsplan. Voor de actuele feitelijke situatie op een bepaald moment zal net als nu bij het opstellen van een bestemmingsplan, wel gekeken gaan worden naar dat wat in de BGT is geregistreerd en ook de kadastrale situatie kan hierbij gewoon worden gebruikt. Hoewel het bestaande ons uitgangspunt is wordt voor ieder onderdeel kennis van de vakspecialisten gebruikt (zoals water, verkeer, openbare inrichting, groen, evenementen, wonen, milieu, bouwen, etc) voor het maken van toekomstbestendige uitgangspunten en regels.

Wat betreft de advisering en ondersteuning van de vakspecialisten buiten het projectteam om wordt bij het opstellen van het omgevingsplan ervanuit gegaan dat deze advisering en ondersteuning deel uitmaakt van de reguliere werkzaamheden en niet drukken op het budget van het omgevingsplan. Bij het opstellen van het plan van aanpak met voorbereidende werkzaamheden (2020) was optimistisch ingeschat dat we in begin 2026 een gebiedsdekkend omgevingsplan zouden hebben. Echter door de opgedane ervaringen afgelopen jaren moet dit bijgesteld worden. Vanuit de wetgever is tot 2030 gelegenheid gegeven om een definitief omgevingsplan op te stellen. Met dit transitieplan dat bestuurlijk wordt voorgelegd wordt de planning verder uitgewerkt waarbij het eerdere uitgangspunt om zoveel mogelijk beleidsneutraal over te gaan in stand wordt gehouden. 6.1

Opstellen Omgevingsplan

Het omzetten van het tijdelijke omgevingsplan naar het definitieve omgevingsplan is praktisch gezien stapsgewijs het best hanteerbaar. Het is namelijk onmogelijk om in één keer één integraal gebiedsdekkend omgevingsplan op te stellen. Door stapsgewijs oppakken van thema’s en gebieden kunnen bewuste keuzes gemaakt worden of opdracht gegeven worden voor nieuw beleid als dat nodig is. Bij het opstellen van het omgevingsplan is het casco van de VNG ons leidraad. Tijdens de uitgevoerde pilot kwamen we er al achter dat dit casco niet helemaal naar onze wens is en hebben wij een aantal hoofdstukken aan het omgevingsplan toegevoegd. Voorstel is om iedere 1e deelgebied van het omgevingsplan door een adviesbureau op te laten stellen waarbij wij als gemeente de benodigde input leveren en te maken keuzes bestuurlijk voorleggen. Dit omdat als we zelf het omgevingsplan gaan opstellen er niet voldoende capaciteit is voor de lopende zaken en nieuwe ontwikkelingen en niet vertrouwd zijn met de systematiek.

Projectvoorstel

19/34

Projectvoorstel 6.1.1

1e wijziging omgevingsplan

Het omgevingsplan is een nieuw instrument waar we, buiten de pilot (doorlopen in 2020 ) voor een deel van de binnenstad, nog geen ervaring mee hebben opgedaan. Het omgevingsplan wordt uitgewerkt op basis van de gebieden uit onze Omgevingsvisie. Onze visie benoemt vier gebieden: Dorpen en Wijken, Buitengebied, Bedrijventerreinen en Binnenstad. Deze gebieden bestaan uit deelgebieden. Per deelgebied wordt het omgevingsplan opgebouwd. Waarbij het opbouwen in eerste instantie meer tijd zal kosten dan de latere doordat we steeds meer ervaring opdoen. De bedoeling is om in september te starten met een” woongebied (Schelfhorst). Omdat de woonwijk een bestemmingsplan met verschillende woonvormen is die we in andere delen van de stad ook tegenkomen. Op die manier kunnen we eenduidige regels op stellen en in latere deelgebieden hergebruiken. Daarnaast is het plan om gelijktijdig de dubbelbestemmingen uit de bestemmingsplannen te gaan verwerken en de fysieke onderdelen uit de APV. Door met een eenvoudig deelgebied te beginnen doen we ervaringen op in het opstellen van het omgevingsplan, de software en het samenwerken in kernteam en projectteam zoals aangeven in hoofdstuk 5. Dit zorgt hopelijk voor een goede basis voor de rest van het stedelijk gebied.

Het omgevingsplan voor het deelgebied buitengebied en bedrijventerreinen vergen meer ervaringen om daar direct mee te starten en is daarom in tijd ingepland vanaf 2026. In de planning hoofdstuk 8 is weergegeven wanneer onderwerpen afgerond moeten zijn. Tijdens en na het uitwerken van deze 1e wijziging moet bekeken worden of de keuzes die in dit transitieplan zijn gemaakt (uitgangspunten en werkzaamheden) in de praktijk ook goed werken. Ook wordt in beeld gebracht welke capaciteit jaarlijks noodzakelijk is voor het omzetten van het tijdelijke naar het volwaardige omgevingsplan. In juni/ juli 2023 moet gestart worden met een bijeenkomst met de projectgroep om werkafspraken te maken voor het eerste deelgebied. Waarna we in september inhoudelijk gaan werken aan de 1e wijziging van het omgevingsplan. 6.1.2

Thema’s, onderwerpen en activiteiten m.b.t omgevingsplan

Door diverse maatschappelijke ontwikkelingen komen naast de verwerking van onze bestemmingsplanregels in het omgevingsplan ook thema’s aan bod die niet in het bestemmingsplan voorkomen, denk hierbij aan thema’s zoals gezondheid, of duurzaamheid. Deze thema’s verdienen extra aandacht en lenen zich beter voor het omzetten per thema dan dat ze in een algemene wijziging meegaan. Het onderwerp moet wel voorzien zijn van actueel beleid. Ook nieuw zijn de toepasbare regels, het invoegen van de verordeningen met fysiek component, implementeren Bruidsschat en het opstellen van een beheercyclus, het annoteren, maken van werkingsgebieden. Deels komen deze activiteiten vanzelf aan bod en deels zal hier speciaal aandacht aan gegeven moeten worden zoals het overgangsrecht, milieuregels, de Bruidsschat en de verordening. In het omgevingsplan komen vanuit de Bruidschat verschillende milieuonderdelen over. Omdat we geen milieuadviseurs hebben maken we hiervoor gebruik van de ODT. De advisering door de ODT is in de kostenraming apart genoemd. Het geven van advies voor het omgevingsplan is milieu-specialistisch werk vanuit de afgesproken werkwijze over het adviseren door de ODT. Op output financiering wordt door de opdrachtgever een offerte uitvraag gedaan voor het milieu specialistisch werk. Bij de raming van de plustaken van de ODT is rekening gehouden met deze taken.

Naar verwachting zijn de geraamde uren voor de gevraagde advisering voldoende. Daarnaast moet bij het opstellen van het omgevingsplan worden nagedacht over het overgangsrecht. De standaardregels voor het overgangsrecht uit het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), die verplicht opgenomen moesten worden in bestemmingsplannen, keren niet terug in de Omgevingswet. Deze standaardregels waren in het Bro opgenomen om meer eenheid in de regelingen te bewerkstelligen. Onder de Omgevingswet bestaat geen wettelijke verplichting tot het opnemen van standaardovergangsrecht in een omgevingsplan. Dit heeft in belangrijke mate te maken met het loslaten van het principe van toelatingsplanologie. Het omgevingsplan zal ook onderwerpen reguleren waarvoor het niet nodig en wenselijk is om altijd overgangsrecht op te nemen. In het omgevingsplan moet per situatie worden afgewogen of een regeling voor overgangsrecht moet worden getroffen en, zo ja, hoe deze overgangsregeling moet worden geformuleerd. Projectvoorstel

20/34

Projectvoorstel Naast nu genoemde onderwerpen zullen we ook zaken tegenkomen waaraan we nu nog niet aan gedacht hebben en waarover over we later pas duidelijkheid kunnen geven. 6.2

Uitgangspunt voor het wijzigen van het tijdelijk naar het volwaardig omgevingsplan Het bovenstaande heeft geresulteerd in de volgende uitgangspunten voor het opstellen: • Gebiedsgewijs het omgevingsplan opbouwen. We beginnen met een woonwijk om te leren, waarbij de dubbelbestemmingen uit de bestemminsplannen en de fysieke onderdelen van de APV worden meegenomen. • Voor het opstellen van het omgevingsplan maken we gebruik van externe begeleiding; • Na deze 1e wijziging gaat er versneld worden en wordt voor meerdere gebieden tegelijkertijd het omgevingsplan gevuld; Hierdoor kunnen meerdere processen tegelijkertijd lopen. • We nemen het huidige overgangsrecht voor bestemmingen op zoals is opgenomen in het bestemmingsplan uit het tijdelijk omgevingsplan, indien er redenen zijn om dit in specifieke gevallen niet te doen, dan kan er in deze gevallen voor worden gekozen het overgangsrecht anders te formuleren, weg te laten of van een termijn te voorzien. • Voor milieuactiviteiten op te nemen in het omgevingsplan houden we voorlopig eenzelfde overgangsrecht aan als nu het geval is bij milieubelastende activiteiten. • Het kernteam maakt geen nieuw beleid, beleid wordt opgesteld en of aangeleverd door de verantwoordelijke teams.

Taken

Verantwoordelijkheden

Inventariseren begrippen in Bruidsschat Inventarisatie milieuregels uit de Bruidsschat, beoordelen en categoriseren. Start Opstellen deelgebied Schelfhorst+Dubbelbestemming+ APV Opstellen Omgevingsplan overige deelgebieden Opstellen toelichting op regels Toepasbare regels opstellen Bruidsschat verwerken in Omgevingsplan

ODT + kernteam + VTH ODT + kernteam

Fysieke verordening verwerken in Omgevingsplan Participatie omgevingsplan onderdelen OMGEVINGSPLAN GEREED NIET GESTART 6.3

Benodigd 15.000 uren voor opstellen gehele omgevingsplan ODT 2p Ro + 1 VTH + Geo

Kernteam/ projectteam

Planning gereed

Zie planning Zie planning Juli 2024

Kernteam + VTH

2p Ro + vakspecialisten

Gedurende opstellen

Vakspecialisten (bodem, archeologie, geur) + kernteam ODT + kernteam + VTH

Kernteam + Vakspecialisten

Zie planning

Afhankelijk van ontwikkelingen Zie planning Januari 2030

Dubbelbestemmingen verwerken in omgevingsplan, Inpassen van de dubbelbestemmingen

Binnen de geldende bestemmingsplannen hebben we diverse dubbelbestemmingen (o.a. waterleiding, archeologie, buisleiding) waarvan de contouren (straks werkingsgebieden) gelijk blijven. Voor gronden in Almelo met een dubbelbestemming gelden afhankelijk van de dubbelbestemming altijd dezelfde regels. Met de komst veranderen de meeste van deze regels niet. Wel moet gekeken worden of de Bruidsschat regels of een verordening effect heeft op deze regels. Het 1 op 1 overzetten kan daarmee niet maar deze bestemmingen zijn naar verwachting eenvoudig om te zetten naar het omgevingsplan en direct mee te nemen bij de eerste ronde van het wijzigen van het tijdelijke omgevingsplan naar het permanente plan. Taken Verantwoordelijkheden Benodigd Planning Projectvoorstel

21/34

Projectvoorstel

Inventariseren dubbelbestemmingen Inventariseren Bruidsschat op regels voor de dubbelbestemmingen Inventarisatie Verordeningen (Erfgoed etc).

ODT + kernteam + VTH ODT + kernteam

Categoriseren en beoordelen regels.

Vakspecialisten (bodem, archeologie, geur) + kernteam

Kernteam + VTH

Opstellen regels, werkingsgebieden, toepasbare regels Verwerken in omgevingsplan ODT + kernteam + VTH GESTART maar niet continu aan gewerkt 6.4

625 uren voor beoordelen alle verordeningen ODT 2p Ro + 1 VTH + Geo 2p Ro + vakspecialisten Kernteam + Vakspecialisten

gereed

dec 2023 Gedurende opstellen December 2026

Maart 2024

Bruidsschat implementeren in omgevingsplan

Bij inwerkingtreding van de Omgevingswet krijgen wij van het Rijk een set met regels genaamd de Bruidsschat. Deze set met regels maakt samen met onze bestemmingsplannen automatisch deel uit van het tijdelijke omgevingsplan bij het inwerking treden van de Omgevingswet. Als verschil bestaat tussen de Bruidsschat en een bestemmingsplannen of tussen de Bruidsschat en voorschriften uit bestaande (milieu)omgevingsverordeningen dan gaan de bestemmingsplannen en de omgevingsverordeningen voor op de Bruidsschat. De Bruidsschatregels krijgen wij omdat met de Omgevingswet veel regels die nu door het Rijk worden bepaald de bevoegdheid van de gemeente worden. In de Bruidsschat kunnen vier soorten onderwerpen worden onderscheiden: • Regels voor milieubelastende activiteiten waaronder horeca, recreatie en detailhandel • Regels over lozingen • Regels over geluid, geur en trillingen door bedrijven • Regels op het gebied van bouwen, slopen en cultureel erfgoed. Deze regels staan dan niet langer in het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling, Besluit omgevingsrecht, Besluit lozen buiten inrichtingen, Besluit lozing afvalwater huishoudens, Bouwbesluit 2012 of Woningwet. Het gaat veelal om milieuregels waarbij de locatie bepaalt of de regels passend zijn (bijvoorbeeld verlichting bij een tennisbaan).

De bedoeling van de wetgever is geweest dat met deze decentralisatie gemeenten meer ruimte krijgen om lokaal afwegingen te maken en deze afwegingen in het omgevingsplan te plaatsen. Wanneer het Rijk niets zou regelen voor de situatie ná inwerkingtreding van de Omgevingswet zou er een gat in de lokale regelgeving ontstaan door het vervallen van deze AMvB’s. Om dit gat op te vullen, heeft het Rijk de Bruidsschat opgesteld. Hierdoor blijft het huidige beschermingsniveau in stand. Op basis van een analyse van de Bruidsschat door de Omgevingsdienst Twente is besloten om met inwerkingtreding van de Omgevingswet de Bruidsschat volledig over te nemen. We hadden ook kunnen besluiten om de Bruidsschatregels vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet direct te wijzigen en/of zelfs te laten vervallen maar het direct laten vervallen van de regels uit de Bruidsschat is geen goed idee. Hierdoor zouden we op diverse onderwerpen geen regels hebben of een actueel beleidskader missen. Door het overnemen van de Bruidsschat blijft het huidige beschermingsniveau op gebied van bouwen en milieu in stand en hebben we tot uiterlijk 2029 de tijd om beleid te actualiseren en de Bruidsschat in te passen in het omgevingsplan. De definitieve Bruidsschat regels zijn eind juni 2022 door het Rijk in het DSO geplaatst. Deze regels moeten zorgvuldig beoordeeld worden.

Op deze wijze kan geleidelijk en bewust besloten worden over het: a. Laten vervallen van regels; omdat ze niet van toepassing zijn in Almelo of omdat het aspecten betreft die we niet willen reguleren Projectvoorstel

22/34

Projectvoorstel b. c.

Het ongewijzigd willen handhaven van regels; Het aanpassen van regels; toespitsen op de Almelose situatie en/of aanpassen op basis van beleid dat we hanteren.

Essentiele keuzes en keuzes die afwijken van de huidige werkwijze of beleid worden ter besluitvorming aan u voorgelegd. De inventarisatie houdt in dat uiteindelijk duidelijk is of: • De regel van toepassing is voor Almelo • Of er andere beleidsregels of verordeningen van toepassing zijn • Of we de regel over willen nemen of niet • Als de regel wordt overgenomen geldt deze voor de hele gemeente of deels • En of er nog nieuwe toepasbare regels voor opgesteld moeten worden. Wij hebben tot 31 december 2029 de tijd om deze regels op te nemen in het omgevingsplan echter vanwege de duidelijkheid voor inwoners en andere gebruikers van het omgevingsplan is het voorstel om de Bruidsschat regels voor 2027 ingepast te hebben. Taken

Verantwoordelijkheden

Inventariseren begrippen in Bruidsschat

ODT + kernteam + VTH

Inventarisatie milieuregels uit de Bruidsschat, beoordelen en categoriseren. Inventarisatie bouwregels uit de Bruidsschat, beoordelen en categoriseren. Inventarisatie overige regels uit de Bruidsschat, beoordelen en categoriseren.

ODT + kernteam

Verwerken in omgevingsplan NIET GESTART 6.5

Kernteam + VTH Vakspecialisten (bodem, archeologie, geur) + kernteam ODT + kernteam + VTH

Benodigd 625 uren voor beoordelen alle verordeningen ODT

Planning gereed

2p Ro + 1 VTH + Geo 2p Ro + vakspecialisten Kernteam + Vakspecialisten

dec 2023 Gedurende opstellen December 2026 Voor 2027

Verordeningen met fysiek component verwerken in Omgevingsplan.

In het omgevingsplan worden álle regels voor de fysieke leefomgeving opgenomen. Daarom moeten ook de onderdelen van de gemeentelijke verordeningen die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving in het omgevingsplan worden opgenomen. Op welke wijze dat moet plaatsvinden, is niet in de Omgevingswet bepaald. Wel maken na inwerkingtreding de verordeningen met als onderwerp erfgoed, geurhinder en de afvoer van hemelwater en grondwater, van rechtswege onderdeel uit van het tijdelijk deel van het omgevingsplan. De overige verordeningen blijven na inwerkingtreding van de Omgevingswet gewoon gelden. Het blijft ook mogelijk deze verordeningen te wijzigen, overeenkomstig de huidige werkwijze – door besluitvorming van de gemeenteraad. In Almelo hebben we rond de 30 verordeningen (zie bijlage 10.2) die deels of geheel regels omvatten over de fysieke leefomgeving. We hebben deze verordeningen geïnventariseerd maar nog niet inhoudelijk beoordeeld. Het nu bundelen van alle verordeningen tot een Verordening voor de fysieke leefomgeving zonder de inhoud te beoordelen heeft tot gevolg dat regels die niet meer van toepassing zijn alsnog worden meegenomen. Zoals ook in het eerste plan van aanpak is benoemd gaan we daarom geen verordening voor de fysieke leefomgeving opstellen, maar stapsgewijs de lokale verordeningen met een fysiek component inpassen in het omgevingsplan.

Hierbij wordt eerst gekeken naar de inhoud (zijn de regels nog relevant) en het effect van de verordening op de rest van de stad. Bij het opstellen van de eerste wijzigen van het omgevingsplan worden alle regels uit de APV die van belang zijn meegenomen. Niet alle regels die zijn opgenomen in de APV zullen in het omgevingsplan worden opgenomen. Regels die een openbare orde component hebben, zullen in de APV blijven staan. Daarnaast zullen er regels zijn die zowel een openbare orde als een ruimtelijke component hebben. Daarbij zal gekozen moeten worden of deze regels in de APV of het omgevingsplan worden opgenomen.

Projectvoorstel

23/34

Projectvoorstel Taken

Verantwoordelijkheden

APV opnemen in eerste deelgebied

Projectleider, kernteam, VTH Vakspecialisten en kernteam

Harmoniseren begrippen uit de verordeningen verordeningen met fysiek component themagericht opnemen OP START FASE

Projectvoorstel

Vakspecialisten en kernteam

Benodigd 500 uren voor beoordelen alle verordeningen 2p Ro + 1 VTH + Geo 2p Ro + vakspecialisten Kernteam + Vakspecialisten

Planning gereed

dec 2023 Gedurende opstellen December 2028

24/34

Projectvoorstel 7

Parallelle werkzaamheden omgevingsplan

Naast genoemde werkzaamheden ten behoeve van het omgevingsplan zijn er werkzaamheden die ook genoemd en gedaan moeten worden omdat het van belang is dat deze ook dit jaar worden afgerond. PARALLELLE WERKZAAMHEDEN • Kostenverhaal • Nadeelcompensatie • Interne processen testen • Beheer omgevingsplan en beheer geldende plannen • Actualiseren Omgevingsvisie • Uitwerken nut noodzaak programma’s • Communicatie over Omgevingswet • Aanpassen Legesverordening De projectleider van het omgevingsplan gaat deze opgaven coördineren, omdat het omgevingsplan afhankelijk is van de op te leveren producten, maar heeft hierin geen trekkersrol. Deze opgaven moet afzonderlijk opgepakt worden, waarbij samenwerking van belang is. Daarnaast betreffen de parallelle werkzaamheden, werkzaamheden die een langere doorlooptijd hebben of in onze beleidscyclus moeten worden meegenomen en een doorlopende uitvoering hebben.. 7.1

Kostenverhaal

Naast de inhoudelijke keuzes dienen er ook keuzes gemaakte worden over het onderdeel kostenverhaal. Artikel 13.23 van de Omgevingswet biedt de gemeente namelijk de bevoegdheid, dus niet de verplichting, om in het omgevingsplan een regeling voor een afdwingbare financiële bijdrage kwaliteitsverbetering op te nemen. Hiertoe wordt bepaald dat op initiatiefnemers van bouwactiviteiten in een of meer gebieden een financiële bijdrage wordt verhaald voor een in het omgevingsplan aangegeven concreet voorgenomen ontwikkeling. Deze bijdrage moet betaald worden door initiatiefnemers die een aangewezen bouwplan willen realiseren. Het betreft een verplichte bijdrage, een soort heffing. Om kosten te kunnen verhalen is het nodig dat een afzonderlijke beleidsnota wordt opgesteld. Deze nota zal parallel met het opstellen van het eerste deelgebied opgesteld moeten worden zodat de uitkomsten in het omgevingsplan opgenomen kunnen worden. Onder de werking van de Omgevingswet zal de huidige werkwijze worden voortgezet. De gemeente zal haar kosten op de initiatiefnemer ook in de nieuwe situatie verhalen door middel van de anterieure overeenkomst. Met het omzetten van het tijdelijk Omgevingsplan worden geen ontwikkelingen mogelijk gemaakt, waardoor ook geen exploitatieregels in het omgevingsplan nodig zijn. Taken

Verantwoordelijkheden

Opstellen beleidsnota kostenverhaal

Planeconoom

Verwerken in eerste deelgebied omgevingsplan

Kernteam

Benodigd 250 uren Planeconoom Adviseur - Ro Kernteam lid

Planning gereed 31 december 2023 31 december 2023

Opstartfase 7.2

Nadeelcompensatie

Nadeelcompensatie is een regeling voor schadevergoeding en gaat over de schade die de overheid rechtmatig veroorzaakt. Voor een deel is de regeling in de Omgevingswet de opvolger van de regeling voor planschade in de Wro. In de Omgevingswet wordt de term planschade vervangen door de term nadeelcompensatie. Voor inwerkingtreding van de wet zal besluitvorming door de Raad dienen plaats te vinden over deze verordening, ter vervanging van onze planschadeverordening en de huidige verordening nadeelcompensatie. Projectvoorstel

25/34

Projectvoorstel Taken

Verantwoordelijkheden

Opstellen verordening nadeelcompensatie

Michiel van Poorten/ Elbert Jasper

Benodigd 75 uren

Planning gereed 31 december 2023

GESTART 7.3

Interne processen testen

De Omgevingswet heeft gevolgen voor onze manier van werken en samenwerken. Om het afhandelen van vragen en initiatieven zo praktisch mogelijk en zo goed mogelijk te laten verlopen zijn in de systemen werkprocessen ingericht, deze moeten getest en zo nodig verbeterd worden. Dit testen kost tijd en is om die reden apart als werkzaamheid genoemd. Taken

Verantwoordelijkheden

Interne processen testen

Lijn KCC- VTH- Ro

Benodigd 75 uren

Planning gereed 31 december 2023

Ingepland regionale ketentesten na de zomer (7 september) 7.4

Beheer Omgevingsplan

Voor een goed verloop en beheer van het omgevingsplan moet over het beheer worden nagedacht en gekeken worden of hier structureel een oplossing voor is. Vanaf invoering van de Omgevingswet moet het omgevingsplan actueel gehouden worden. Van het invoeren van actueel beleid en doorlopende buitenplanse omgevingsplan activiteiten, tot beheer van programmatuur, software, etc. In het beheerplan wordt een plan gemaakt voor dit onderhoud/ beheer, welke na inwerkingtreding gebuikt kan worden voor het beheer van het omgevingsplan. Daarnaast moet nagedacht worden over de uitfasering van nu nog werkende software die we zo lang het omgevingsplan nog niet compleet is in stand moeten houden. Voor nu wordt uitgegaan van 1 dag per week, welke hiervoor benodigd is. Taken

Verantwoordelijkheden

Beheer Omgevingsplan en werkende software NOG NIET GESTART

Team Geo

7.5

Benodigd 420 (dag in de week)

Planning gereed Continu

Actualiseren Omgevingsvisie

De omgevingsvisie is een politiek-bestuurlijk document en bindt uitsluitend het vaststellende bestuursorgaan. Het kent geen hiërarchie en geen doorwerking in juridische zin, ook niet tussen bestuurslagen. De verantwoordelijkheden en de omgevingsvisies van een ‘hoger’ of aangrenzend bestuursorgaan maken uiteraard wel onderdeel uit van de context waarbinnen het desbetreffende bestuursorgaan zijn eigen visie vaststelt. Voor een omgevingsvisie van bijvoorbeeld een gemeente zullen beleidsontwikkelingen en -documenten van buurgemeenten, provincie en het Rijk wel van betekenis zijn. De Omgevingswet geeft geen sluitend overzicht van onderwerpen waarover in de omgevingsvisie beleid geschreven moet of kan worden. Wel is bepaald welke aspecten de fysieke leefomgeving in ieder geval omvat en welke gevolgen worden aangemerkt als gevolgen voor de fysieke leefomgeving. In de wet staan vervolgens -soms expliciet, vaker ook impliciet- specifiekere bepalingen over de kenmerken van de omgevingsvisie, zoals beginselen, aanpak en participatie die van toepassing zijn. Het overgangsrecht heeft het mogelijk gemaakt dar wij al voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2020 een omgevingsvisie konden vaststellen.

Want op grond van artikel 4.10 van de Invoeringswet Omgevingswet geldt een omgevingsvisie die voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet van kracht wordt, als omgevingsvisie op basis van de Omgevingswet. Projectvoorstel

26/34

Projectvoorstel Tot de Omgevingswet in werking is getreden, mag de omgevingsvisie bekend worden gemaakt maken via ruimtelijkeplannen.nl. Daar is onze visie nu ook te vinden. Via een overbruggingsfunctie zijn alle documenten uit ruimtelijkeplannen.nl straks ook te zien in het Omgevingsloket. Deze functie blijft bestaan tot de overgangsfase 'van bestemmingsplan tot omgevingsplan' afloopt. Dit is naar verwachting in 2029. Voor 2029 moeten we dan ook een nieuwe visie maken die voldoet aan de nieuwe standaard, de Standaard officiële publicaties met Toepassingsprofielen voor omgevingsdocumenten (STOP/TPOD). Geonovum (TPOD) en KOOP (STOP) ontwikkelen en beheren de standaarden. Gelijktijdig kan de visie dan beleidsmatig geactualiseerd worden. Taken

Verantwoordelijkheden

Actualiseren Omgevingsvisie

Stadsontwikkeling

Planning gereed In beleidscyclus

NOG NIET GESTART 7.6

Uitwerken Programma’s

Een programma geeft aan hoe de gemeente de omgevingsvisie of onderdelen daarvan wil realiseren. Er zijn verplichte en vrijwillige programma’s. Het college is in principe vrij om te bepalen wanneer zij het instrument programma inzet. Een uitzondering geldt voor gemeenten die gelegen zijn in een agglomeratie als bedoeld in de Europese Richtlijn Omgevingslawaai, hiervoor geldt dat een verplicht programma opgesteld moet worden net zoals voor het onderdeel riolering. Almelo valt in de agglomeratie samen met Hengelo en Enschede en hier moet dus actie op ondernomen worden tav het onderdeel Omgevingslawaai. Het programma kan concrete maatregelen voor bescherming, beheer, gebruik en ontwikkeling van de leefomgeving bevatten. Een programma kan bijvoorbeeld gericht zijn op een beleidsthema (zoals een Woonvisie), een gebied/project (zoals een Centrumvisie) of een milieuwaarde (Veiligheidsplan). Doel is met die maatregelen de gewenste omgevingswaarden of andere doelstellingen voor de leefomgeving te bereiken. Verder zijn op basis van het doel van een programma (het formuleren van de maatregelen die leiden tot de beleidsmatig vastgelegde en gewenste kwaliteit van een onderdeel van de fysieke leefomgeving, aspect of gebied) veel mogelijkheden om het instrument programma in te zetten. Er worden in de Omgevingswet ook weinig regels gesteld aan de vrijwillige programma’s.

Daarnaast zijn er nog programma’s met een programmatische aanpak; en programma’s bij dreigende overschrijding van een omgevingswaarde. Uitgezocht moet worden hoe en hoe vaak wij het instrument programma willen inzetten. Inmiddels hebben we een programma water/ riolering vastgesteld in 2021. Taken

Verantwoordelijkheden

Uitwerken Programma’s

Stadsontwikkeling

Programma Omgevingslawaai Programma water en riolering NOG NIET GESTART en NIET BELEGD

ODT Fysiek

7.7

Benodigd 75 uren

Planning gereed 31 december 2023

Communicatie

Over de Omgevingswet moet gecommuniceerd worden, zowel intern als extern. Niet alleen over de Omgevingswet maar ook over de inhoud van het omgevingsplan en alle nieuwe veranderingen. Dit omdat nieuwe wetgeving, nieuwe regels, nieuwe werkwijzen voor inwoners, ondernemers, collegá’s, college en raad meestal veel vraagtekens oproepen. Hoewel duidelijk is dat communicatie over de Omgevingswet en het omgevingsplan gewenst is. Op dit moment is overleg met communicatie opgestart over het oppakken van dit onderwerp. . Algemene informatie op de gemeentelijke website over de Omgevingswet kan een middel zijn. De rijksoverheid heeft via de Toolkit Omgevingswet allerlei materieel ter beschikking gesteld om een basis te leggen voor deze informatie. De basisinformatie kunnen wij op deze manier verstrekken. Voor specifieke inhoudelijke informatie kunnen we doorverwijzen naar landelijke websites, zoals aandeslagmetdeOmgevingswet.nl, www.rijksoverheid.nl/Omgevingswet en Informatiepunt Leefomgeving (www.iplo.nl). Projectvoorstel

27/34

Projectvoorstel Taken

Verantwoordelijkheden

Communicatiestrategie opstellen

Projectteam/ Communicatie

Benodigd 250 uren Adviseur communicatie Adviseur - Ro Kernteam lid

Planning gereed 31 december 2023

Opgestart 7.8

Legesverordening

De legesverordening zou in 2022 worden aangepast aan de Omgevingswet, door het uitstellen van de Omgevingswet was dit in 2022 niet zinvol. In 2023 wordt daarom een vervolg gegeven aan het Omgevingswet- proof maken van de legesverordening. Hierbij gaat ook gekeken worden of leges geheven moeten en kunnen worden voor de vormen van vooroverleg zoals intaketafel en omgevingstafel. De VNG heeft daar een model voor uitgewerkt en aangeboden aan gemeenten. Aan het Omgevingswet-proof maken zijn eenmalig extra kosten verbonden, daarna is het aanpassen regulier werk. Taken

Verantwoordelijkheden

Opstellen legesverordening met daarin verwerkt de Omgevingswet

Financiën

Benodigd 75 uur, daarna regulier Planeconoom Adviseur - Ro Kernteam lid

Planning gereed

31 december 2023

Opgestart

Projectvoorstel

28/34

Projectvoorstel 8

Planning

In de planning zijn de werkzaamheden uit de hoofdstukken 5, 6 en 7 weergegeven. We gaan van januari tot juli 2023 de voorbereidende werkzaamheden afronden. En we in augustus starten met de eerste fase van het wijzigen van het tijdelijke (de onderdelen die na de inwerkingtreding van de Omgevingswet het tijdelijke omgevingsplan vormen) naar het volwaardige omgevingsplan. Voor een aantal parallelle werkzaamheden (nadeelcompensatie, kostenverhaal, leges en communicatie) geldt dat deze ook dit jaar opgepakt worden. Deze werkzaamheden staan in verband met het omgevingsplan maar kunnen afzonderlijk opgepakt worden. Het tijdelijk omgevingsplan wordt gebiedsgericht omgezet naar het permanente omgevingsplan. Daar waar onderdelen zich beter lenen voor themagewijze omzetting, kiezen we voor een themagewijze aanpak. Gestart wordt met het omzetten van een woongebied (Schelfhorst), de dubbelbestemmingen, APV en Bruidsschat. We starten met de Schelfhorst omdat dit een bestemmingsplan is met verschillende woonvormen die we in andere delen van de stad ook tegenkomen. Op die manier kunnen we eenduidige regels op stellen en in later deelgebieden hergebruiken. Bij het opstellen zullen we ervaring opdoen met de nieuwe manier van werken. Dit zorgt hopelijk voor een goede basis voor de rest van het stedelijk gebied.

Het omgevingsplan voor het deelgebied buitengebied en bedrijventerreinen vergen meer ervaringen om daar direct mee te starten en is daarom in tijd ingepland vanaf 2026. Na afronding van het eerste deelgebied (deelgebied Schelfhorst en de dubbelbestemmingen) wordt beoordeeld of de voorgestelde werkwijze (hoofdstuk 4) moet worden bijgesteld. Hierdoor is het mogelijk dat er nog geschoven wordt met de planning. Na het eerste woongebied is het de bedoeling dat we gaan versnellen en meerdere gebieden tegelijkertijd gaan verwerken. Het niet de bedoeling dat we dubbel werk gaan doen. Gelet op de ontwikkelingen in de prioritaire gebieden zullen de komende jaren de ruimtelijke ontwikkelingen die daar gaan plaatsvinden als wijzigingen op het omgevingsplan worden opgenomen in het omgevingsplan.

Projectvoorstel

29/34

Periode 2023-2029: Planning, Opstellen handreikingen, werkprocessen, analyse en Omgevingsplan inclusief toepasbare regels. ONDERDEEL, GEBIED OF THEMA

PERIODE

BESLUIT COLLEGE/ RAAD

VOORBEREIDEN uren 75

VOORBEREIDENDE WERKZAAMHEDEN: uit te voeren door Kern-/ projectteam Opstellen Handreiking BOPA

Jan- maart 2023

300

Opstellen Handreiking Participatie

Jan – maart 2023

300

Analyseren en harmonisatie bestemmingsplan regels

Jan – juli 2023

450

Opstellen toepasbare regels indieningsformulieren vergunningen *

Jan – juli 2023

75

Werkprocessen Adviesrecht opstellen en testen

Jan – Juli 2023

150

Handreiking actueel houden en onderhoud omgevingsplan (beheerplan)

Jan – dec 2023

OPSTELLEN uren

OPSTELLEN OMGEVINGSPLAN: uit te voeren door Kern-/ projectteam

425

Dubbelbestemmingen verwerken in omgevingsplan, Inpassen van de dubbelbestemmingen (zoals Kabels, leiding, archeologie, buisleidingen)

Juli 2023 - Maart 2024

x

200

Toepasbare regels dubbelbestemmingen gereed

Jan - Maart - 2024

x

625

Bruidsschat implementeren in omgevingsplan

Heden- Juli -2024

x

2200 intern

ONDERDEEL: Dorpen en Wijken

2023- 2024- 2025

x

1250 intern

• Schelfhorst • Sluitersveld en Windmolenbroek • Noorderkwartier en Hofkamp • Aadorp en Bornerbroek • Wierdense Hoek en de Riet • Nieuwstraatkwartier en Ossenkoppelerhoek ONDERDEEL: Binnenstad

3500 intern

ONDERDEEL: Bedrijventerreinen GROTETE TEREINEN • Bedrijvenpark Twente • Bedrijvenpark Twente Noord • Turfkade

KLEINE TERREINEN • Aalderinkshoek • De Grenzen (Westerdok)

Start met Schelfhorst, daarna versnellen door meerdere wijken op te pakken.

x

Augustus 2023- Maart 2024

In dit eerste deel worden de dubbelbestemming ook meegenomen.

Start met de grote Bedrijventerreinen van Almelo en bijzondere (bedrijfs)locaties in het buitengebied.

2026

x

2026- 2027- 2028

x

Projectvoorstel

6259 intern

• Bornsestraat • Twentepoort Oost en West • Buitenhaven / Noordbroek • Wendelgoor • Dienstengebied (Zuidentree) • XL- Businesspark • Dollegoor en Slachthuiskade ONDERDEEL: Buitengebied Almelo

500

ONDERDEEL: Verordeningen

• • •

Fysieke verordeningen verwerken in Omgevingsplan

George Breitnerstraat Kluppelshuizen Windmolen /Zeearend

De kleinere terreinen en binnenstedelijke terreinen volgen of worden in deelgebied van de wijk meegenomen.

2027- 2029

De onderwerpen uit onze verordeningen met fysieke karakter worden stapsgewijs ingevuld. Startend met de APV

OMGEVINGSPLAN ALMELO GEREED

2023 2029

Jan 2030

Parallel uren

PARALLELLE WERKZAAMHEDEN: NIET uit te voeren door kern/projectteam Omgevingsplan

125

Kostenverhaal

2023

75

Nadeelcompensatie

2023

125

Interne processen testen

2023

420

Beheer omgevingsplan en beheer geldende plannen

Structureel

ntb

Actualiseren Omgevingsvisie

Voor 2029

75

Uitwerken nut noodzaak programma’s

Voor 2029

250

Communicatie over Omgevingswet

Vanaf 2023

75

Aanpassen Legesverordening

Voor 2024

Projectvoorstel

x

31/34

9

Risico’s

Uiterlijk 31 december 2029 moet het omgevingsplan voldoen aan de eisen van de Omgevingswet. De haalbaarheid van de planning zal, net als bij de actualisatie van de bestemmingsplannen in de afgelopen jaren, afhangen van interne en externe risicofactoren, Interne factoren zoals: • Beschikbaarheid van capaciteit, tijd en middelen voor het opstellen van het omgevingsplan; • Beperkte prioriteit door bestuur en of management waardoor aansturing onduidelijk is; o

• •

Doorgaande lopende werkzaamheden, hoeveelheid werk en de complexiteit van de plannen; Te maken bestuurlijke keuzes of het ontbreken van het maken van keuzes; o

•

Regels zorgen voor rechtszekerheid, loslaten van regels voor vrijheid. De keuze over het loslaten van regels moet stapsgewijs gedaan worden, rekening houdend met conflicterende belangen/wensen. Aanhaking van bestuur en politiek maakt onderdeel uit van het keuzeproces;

Onduidelijke communicatie en niet begrijpen van de nieuwe regelgeving; o

•

Door krapte op de arbeidsmarkt en beperkte prioriteit kan het gewenste en benodigde opsteltempo vertraagd worden;

De systematiek wordt anders. Hierdoor zal naast het omgevingsplan evenveel aandacht gegeven moeten worden aan communicatie over de nieuwe wet en het omgevingsplan, de toepasbare regels zijn hierbij een belangrijk middel om het omgevingsplan leesbaar te houden;

Niet bijhouden van ontwikkelingen en/of actueel houden van beleid in het fysieke domein en het opnemen daarvan in het omgevingsplan, het omgevingsplan is nooit klaar en moet altijd actueel zijn. Dit betekent dat het bijhouden en actueel houden een belangrijke rol krijgt in de beleidscyclus; o

o

Elke ontwikkeling vanaf 2024, niet passend in het bestaande bestemmingsplan, moet direct geactualiseerd worden als zijnde een omgevingsplan. Het gaat om ontwikkelingen die zowel door onszelf als door derden geïnitieerd kunnen worden (aanpassen verordening met fysiek component ontwikkelaars, woningbouwverenigingen, particulieren, etc.). Om die reden moet voor inwerkingtreding van de wet een basis omgevingsplan gereed staan waarin we zicht hebben op hoe we het omgevingsplan willen inrichten, waarbij al voorbeeld regels klaar staan.

Externe factoren, zoals: • Adviesbureaus die geen tijd hebben om een omgevingsplan op te stellen; • Pieken in de aanvragen huidige bestemmingsplannen en nieuwe aanvragen/wijzigingen op basis van de Omgevingswet; Tijdens de overgangsfase van tijdelijk naar permanent zullen de klantvragen blijven. Dit kan het werken aan het omgevingsplan en andere belangrijke werkzaamheden projecten vertragen als gevolg van onvoldoende menskracht. Mede gelet op het feit dat we als gemeente in de invoeringsstrategie continuering van onze dienstverlening als uitgangspunt hebben genomen. • De (technische) werking van het DSO; • Implementatie nieuwe software en of updates van software; • Langdurig overleg met externe partijen; • Het aantal bezwaren/zienswijzen bij het opstellen van het omgevingsplan; • Samenloop van omgevingsplannen.

Projectvoorstel

10 BIJLAGE 10.1

Overzicht besluiten

Overzicht van genomen besluiten, mijlpalen ten behoeve van de Omgevingswet: • • • • • • •

• • • • • •

Parapluherziening algemene afwijkingen: 20 december 2022; Delegatie besluit Omgevingswet: 29 november 2022; We zijn als gemeente officieel aangesloten op het DSO, hebben we een vergunningensysteem dat communiceert met het DSO en zijn voorbereidende besluiten genomen en afspraken gemaakt: zomer 2022; . Erfgoed verordening Almelo 2022: 24 mei 2022; De Verordening op de gemeentelijke adviescommissie Ruimtelijke kwaliteit &Monumentenzorg, gemeente Almelo 2022, vast te stellen; 24 mei 2022; Programma Water en Riolering; 25 januari 2022; Categorieën van gevallen waarvoor, voor het verlenen van een omgevingsvergunning van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, advies van de gemeenteraad is vereist, als bedoeld in artikel art. 16.15a, aanhef, onder b, art. 16.15b en art. 16.16 Omgevingswet en art. 4.21Omgevingsbesluit: 7 december 2021; Categorieën van gevallen waarvoor, voor het verlenen van een omgevingsvergunning van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, verplichte participatie, als bedoeld in artikel 16.55 lid 7, nodig is: 7 december 2021; Besluit college overnemen Bruidsschat: September 2021; Rapportage Wkb en Leges: Mei 2021; “Omgevingsvisie Mijn Almelo, onze omgeving”: 29 september 2020; Ambitiedocument invoering Omgevingswet: 12 september 2019: Plan van aanpak Omgevingswet: april 2017.

Op de planning in 2023: In voorbereiding een transitieplan waarin we de opgaven voor dit jaar beschrijven en de wijze waarop we het omgevingsplan willen gaan aanpakken. Dit plan is nog niet gereed. In ieder geval staat nog op de planning om op te starten/ af te ronden: • • • • • • • •

Bopa handreiking (voor initiatiefnemers wat men moet aanleveren); Proces Adviesrecht (zodat we het advies tijdig krijgen) Participatiebeleid /Handreiking participatie (voor initiatiefnemer en toetser) Opstellen toepasbare regels indieningsformulieren vergunningen Kostenverhaal/ Nadeelcompensatie Communicatie over Omgevingswet Aanpassen Legesverordening Start opstellen omgevingsplan

Projectvoorstel

33/34

Projectvoorstel

10.2

Overzicht verordeningen

Overzicht verordeningen 1.

Verordening op de gemeentelijke adviescommissie Ruimtelijke kwaliteit & Monumentenzorg, gemeente Almelo 2022 2. Participatieverordening gemeente Almelo 2022 3. Havenbeheerverordening Almelo 2023 4. Verordening begraafplaatsrechten 2023 5. Verordening havengeld jachthaven Almelo centrum en overig liggeld 2023 6. Verordening parkeerbelastingen 2023 7. Legesverordening 2023 8. Verordening afvalstoffenheffing 2023 9. Verordening rioolheffing 2023 10. Verordening van de raad van de gemeente Almelo houdende bepalingen over havens (Havenbeheerverordening Almelo 2023) 11. Nadere regels verordening woningverbetering en –verduurzaming 12. Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Almelo 13. Verordening geurhinder en veehouderij Schapendrift 7 Bornerbroek 14. Besluit voor toepassing artikel 4.2 van de Verordening voor pleziervaart en overige vaartuigen Almelo 2021 water binnenstad Almelo 15. Nadere regels Verordening voor pleziervaart en overige vaartuigen Almelo 2021 16. Verordening voor pleziervaart en overige vaartuigen Almelo 2021 17. Verordening naamgeving en nummering gemeente Almelo 2018 18. Verordening winkeltijden Almelo 2014 19. Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht gemeente Almelo 2017 20. Verordening bodemsanering Almelo 2006 21. Verordening op de verblijfsrecreatie in Almelo 22.

Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade

Projectvoorstel

34/34