11 Transitieopgave omgevingsplan

Gemeente Almelo

Raadsbrief ter informatie

Postadres: Gemeente Almelo Postbus 5100 7600 GC Almelo

Aan de raad van de gemeente Almelo Bijlage Transitieplan

Doorkiesnummer 0546 – 54 11 11

Behandeld door M. Snijders

Datum 11 juli 2023

Onderwerp Transitieopgave omgevingsplan

Geachte leden van de raad, 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet inwerking. Vanaf dat moment vormen onze bestemmingsplannen samen met de Bruidsschat van het Rijk het ‘tijdelijke omgevingsplan’. We hebben tot en met 31 december 2029 de tijd (de transitieperiode) om een definitief omgevingsplan op te stellen. Het opstellen van het omgevingsplan is een grote opgave en vraagt veel keuzes en capaciteit. Vanwege deze opgave is het transitieplan opgesteld, als bijlage bij deze brief is het transitieplan gevoegd. Met deze brief willen wij u op de hoogte stellen dat wij het transitieplan omgevingsplan hebben vastgesteld. Een belangrijk punt uit het transitieplan is dat vanaf augustus 2023 (5 maanden voor inwerkingtreding van de Omgevingswet) niet meer gestart wordt met het opstellen van conceptbestemmingsplannen. Dit omdat het vanaf deze datum niet meer aannemelijk is dat een compleet ontwerpbestemmingsplan nog voor 1 januari 2024 (datum inwerkingtreding) ter inzage kan komen te liggen. Dit is ter voorkoming dat we bij inwerkingtreding van de Omgevingswet bestemmingsplannen moeten ombouwen naar een wijziging van het omgevingsplan, Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (Bopa). Uitgebreide omgevingsvergunningen kunnen tot en met 31 december 2023 ingediend worden en hebben dus nog een doorwerking in 2024.

Complete ontwerpbestemmingsplannen kunnen tot 31 december 2023 ter inzage worden gelegd waarbij 20 december 2023 het laatste besluitmoment van het college is om een ontwerpbestemmingsplan ter inzage te leggen.

Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Almelo, de secretaris, de burgemeester,

F.W. van Ardenne

Pagina 1 van 1 Raad - 2307668 DCS - 2382820

A.J. Gerritsen

Plan van aanpak opstellen Omgevingsplan

Gemeente Almelo Start- en einddatum 01 januar1 2023 -31 december 2029 Laatste update juni 2023

Projectvoorstel 1 Inhoud Samenvatting...................................................................................................................................................... 3 1. Inleiding ...................................................................................................................................................... 5 1.1 Aanleiding .......................................................................................................................................... 6 1.2 Project doelstelling ............................................................................................................................. 6 1.3 Afbakening (scope) ............................................................................................................................ 7 1.4 Randvoorwaarden & beperkingen ..................................................................................................... 7 1.5 Relaties met andere projecten ........................................................................................................... 7 1.6 Opdrachtgever en opdrachtnemer ..................................................................................................... 7 2 Financiën ....................................................................................................................................................

8 2.1 Kostenoverzicht.................................................................................................................................. 8 2.2 Kosten omgevingsplan ....................................................................................................................... 8 3 Organisatie ..............................................................................................................................................11 3.1 Inrichting project Kernteam ..............................................................................................................11 3.2 Inrichting projectteam .......................................................................................................................11 3.3 Capaciteit .........................................................................................................................................12 4 Werkzaamheden .......................................................................................................................................13 4.1 Werkwijze bij nieuwe verzoeken en initiatieven voorafgaande aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet ............................................................................................................................................13 4.2 Werkwijze voor nieuwe verzoeken en initiatieven onder de Omgevingswet

...................................13 4.3 TAM- IMRO ......................................................................................................................................14 4.4 Overzicht uit te voeren werkzaamheden Omgevingswet ................................................................14 5 Voorbereidende werkzaamheden invoering ...........................................................................................15 5.1 Opstellen Handreiking BOPA ...........................................................................................................15 5.2 Werkprocessen Adviesrecht opstellen en testen .............................................................................15 5.3 Participatie .......................................................................................................................................16 5.4 Analyse en harmoniseren bestemmingsplanregels .........................................................................16 5.5 Opstellen toepasbare regels indieningsformulieren vergunningen ..................................................17 5.6 Handreiking omgevingsplan .............................................................................................................18 6 Opstellen Omgevingsplan

.......................................................................................................................19 6.1 Opstellen Omgevingsplan ................................................................................................................19 6.1.1 1e wijziging omgevingsplan .......................................................................................................20 6.1.2 Thema’s, onderwerpen en activiteiten m.b.t omgevingsplan ...................................................20 6.2 Uitgangspunt voor het wijzigen van het tijdelijk naar het volwaardig omgevingsplan .....................21 6.3 Dubbelbestemmingen verwerken in omgevingsplan, Inpassen van de dubbelbestemmingen .......21 6.4 Bruidsschat implementeren in omgevingsplan ................................................................................22 6.5 Verordeningen met fysiek component verwerken in Omgevingsplan.

.............................................23 7 Parallelle werkzaamheden omgevingsplan .............................................................................................25 7.1 Kostenverhaal ..................................................................................................................................25 7.2 Nadeelcompensatie .........................................................................................................................25 7.3 Interne processen testen .................................................................................................................26 7.4 Beheer Omgevingsplan ...................................................................................................................26 7.5 Actualiseren Omgevingsvisie ...........................................................................................................26 7.6 Uitwerken Programma’s ...................................................................................................................27 7.7 Communicatie ..................................................................................................................................27 7.8 Legesverordening ............................................................................................................................28 8 Planning

....................................................................................................................................................29 9 Risico’s ......................................................................................................................................................32 10 BIJLAGE ..............................................................................................................................................33 10.1 Overzicht besluiten ..........................................................................................................................33 Overzicht van genomen besluiten, mijlpalen ten behoeve van de Omgevingswet: ..........................................33 10.2 Overzicht verordeningen ..................................................................................................................34 Overzicht verordeningen ............................................................................................................................34

Projectvoorstel

2/34

Projectvoorstel Samenvatting 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Vanaf dat moment vormen onze bestemmingsplannen samen met de Bruidsschat van het Rijk het ‘tijdelijke omgevingsplan’. Dit tijdelijke omgevingsplan is nog niet het omgevingsplan volgens de eisen uit de Omgevingswet. We hebben tot en met 31 december 2029 de tijd (de transitieperiode) om definitief omgevingsplan op te stellen. Deze tijd tot 2030 hebben we hard nodig. Intussen blijft ‘de winkel open’. Voor het opstellen van het permanente omgevingsplan is dit plan van aanpak geschreven. Dit plan van aanpak Omgevingsplan is een onderdeel van de implementatie van de Omgevingswet gericht op het omgevingsplan. Het document is dynamisch en zal komende jaren op basis van opgedane ervaring worden bijgesteld. In het document is verschil gemaakt tussen voorbereidende werkzaamheden, opstellen van het omgevingsplan en parallelle werkzaamheden: VOORBEREIDENDE WERKZAAMHEDEN OMGEVINGSPLAN (H5);

OPSTELLEN OMGEVINGSPLAN EN (H6);

• • •

•

PARALLELLE WERKZAAMHEDEN (H7).

Opstellen totale omgevingsplan • Kostenverhaal inclusief integratie Bruidsschat en • Nadeelcompensatie toepasbare regels en opzet beheer • Interne processen testen omgevingsplan, in deelgebieden • Beheer omgevingsplan • Dorpen en Wijken, Binnenstad • Actualiseren Omgevingsvisie Bedrijventerreinen en • Uitwerken nut noodzaak • Buitengebied programma’s • Dubbelbestemmingen verwerken • Communicatie over in omgevingsplan, Inpassen van de Omgevingswet • dubbelbestemmingen (zoals • Aanpassen Legesverordening Kabels, leiding, archeologie, buisleidingen) • Bruidsschat implementeren in omgevingsplan • Fysieke verordening overig verwerken in Omgevingsplan In de hoofdstukken 5, 6 en 7 zijn deze werkzaamheden uitgewerkt en zijn er benodigde uren aan gehangen. BOPA handreiking Proces Adviesrecht Participatiebeleid /Handreiking participatie Analyse en harmoniseren bestemmingsplanregels Opstellen toepasbare regels indieningsformulieren vergunningen * Handreiking actueel houden en onderhoud omgevingsplan

Organisatie: Een kernteam en een projectteam gaan samen de taken verdelen, werkzaamheden uitvoeren en begeleiden. Het kernteam en het projectteam dat aan de slag gaat met het opstellen van het omgevingsplan hebben input nodig vanuit de gehele organisatie. Per deelgebied is kennis van de vakspecialisten nodig (o.a. water, verkeer, openbare inrichting, wonen, milieu, bouwen) voor het stellen van uitgangspunten en regels. Wat betreft de advisering en ondersteuning van de vakspecialisten wordt bij het opstellen van het omgevingsplan ervanuit gegaan dat deze advisering en ondersteuning deel uitmaakt van de reguliere werkzaamheden en niet drukt op het budget van het omgevingsplan. Toename werkzaamheden: De verwachting is dat voor inwerkingtreding van de Omgevingswet een toename van aanvragen voor het wijzigen van ruimtelijke plannen (bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen) binnen gaan komen . Deze verwachte toename heeft te maken met het overgangsrecht uit de Omgevingswet en daarmee de behandeling en afhandeling van aanvragen. Ter voorkoming dat we bij inwerkingtreding van de wet met ruimtelijke plannen zitten die alsnog moeten worden omgebouwd naar een omgevingsplan of een buitenplanse omgevingsplan activiteit (Bopa) starten we 5 maanden voor inwerkingtreding van de Omgevingswet niet meer met een concept bestemmingsplan.

Dit wordt duidelijk bij de start van een ontwikkeling gecommuniceerd ( zowel intern als extern). Complete ontwerpbestemmingsplannen kunnen tot 31 december 2023 ter inzage worden gelegd waarbij 20 december 2023 het laatste besluitmoment van het college is om een ontwerpbestemmingsplan ter inzage te leggen; Kosten omgevingsplan: In de periode 2023- 2029 wordt het omgevingsplan stapsgewijs opgesteld. Dit om de complexe opgave beheersbaar, overzichtelijk en betaalbaar te houden. Om die reden nemen we ook tot 2030 de tijd om te komen tot een definitief Projectvoorstel

3/34

Projectvoorstel omgevingsplan. Het is nu nog niet geheel inzichtelijk in geld en uren wat het opstellen van het omgevingsplan gaat betekenen.Inhoofdstuk 2 van het transitieplan is een schatting gemaakt van de verwachte kosten en benodigde uren. Globaal ingeschat zullen de kosten voor het omgevingsplan ca. 1.8 miljoen euro bedragen. Deze kosten zijn vergelijkbaar met dekosten die in het verleden zijn gemaakt bij de overgang van papieren bestemmingsplannen naar digitale plannen (ruim 10 jaar geleden). Op basis van de nu beschikbare gelden kan tot 2026 gewerkt worden aan het omgevingsplan zonder extra budget nodig te hebben Uitwerken omgevingsplan: Bij het opstellen van het omgevingsplan horen ook het opstellen van de toepasbare regels, invoegen verordeningen met fysiek component, implementeren Bruidsschat en het opstellen van een beheercyclus. Voor het begeleiden/opstellen is een indicatie van de kosten gevraagd bij een adviesbureau. Aangegeven is dat afhankelijk van de omvang van het deelgebied al snel rekening gehouden moet worden met een bedrag van 50000 euro. Waarbij bijzonderheden zoals een mer of andere zaken niet zijn meegenomen. De bedoeling is om in september te starten met een woongebied (Schelfhorst). Omdat de woonwijk een bestemmingsplan met verschillende woonvormen is die we in andere delen van de stad ook tegenkomen.

Op die manier kunnen we eenduidige regels opstellen en in latere deelgebieden hergebruiken. Daarnaast is het plan om gelijktijdig de dubbelbestemmingen uit de bestemmingsplannen te gaan verwerken en de fysieke onderdelen uit de APV. Na het eerste woongebied is het de bedoeling dat we gaan versnellen en meerdere gebieden tegelijkertijd gaan verwerken. Het is niet de bedoeling dat we dubbel werk gaan doen. Gelet op de ontwikkelingen in de prioritaire gebieden zullen de komende jaren de ruimtelijke ontwikkelingen die daar gaan plaatsvinden als wijzigingen op het omgevingsplan worden opgenomen in het omgevingsplan. Belangrijkste punten transitieopgave: De belangrijkste punten en keuzes voor en tijdens de transitie en opgaven voor het opstellen van omgevingsplan zijn: • Vanaf augustus 2023 (5 maanden voor inwerkingtreding van de Omgevingswet) wordt niet meer gestart met het opstellen van conceptbestemmingsplannen, omdat het vanaf deze datum niet meer aannemelijk is dat een compleet ontwerpbestemmingsplan nog voor 1 januari 2024 (datum inwerkingtreding) opgesteld kan worden. en ter inzage worden gelegd.

• Tot 2026 is er budget om te werken aan het omgevingsplan, vanaf 2026 moet budget gevraagd worden (zie h2); • Een projectleider wordt aangesteld voor het opstellen van het omgevingsplan; • Er wordt gewerkt met een kernteam en een projectteam die input krijgt vanuit de gehele organisatie; • Het kernteam maakt onderdeel uit van het projectteam en zorgt voor de college- en raadsstukken. Het projectteam bestaat naast de leden uit het kernteam uit een integrale groep vakspecialisten. Deze specialisten geven op onderdelen advies of ondersteuning in het projectteam en werken aan de opgaven van het omgevingsplan (zie h3); • De inzet van vakspecialisten voor het opstellen van het omgevingsplan zal plaatsvinden vanuit de reguliere werkzaamheden van de specialist (zie h2 en 3); • De advieskosten ODT op milieuregels en vraagstukken zijn begroot in plustaken milieu specialistisch werk; • Niet alles tegelijk oppakken maar kijken naar een logische volgorde en naar een aanpak die aansluit bij de omgevingsvisie (zie h4); • We beginnen met een woonwijk om te leren, waarbij de dubbelbestemmingen uit de bestemmingsplannen en de fysieke onderdelen van de APV worden meegenomen; • Voor het opstellen van het omgevingsplan maken we gebruik van externe begeleiding; • Na deze 1e wijziging gaat versneld worden en wordt voor meerdere gebieden tegelijkertijd het omgevingsplan gevuld; Hierdoor kunnen

meerdere processen tegelijkertijd lopen maar niet gelijktijdig in procedure; • We nemen het huidige overgangsrecht voor bestemmingen op zoals is opgenomen in het bestemmingsplan uit het tijdelijk omgevingsplan, indien er redenen zijn om dit in specifieke gevallen niet te doen, dan kan er in deze gevallen voor worden gekozen het overgangsrecht anders te formuleren, weg te laten of van een termijn te voorzien; • Voor milieuactiviteiten op te nemen in het omgevingsplan houden we voorlopig eenzelfde overgangsrecht aan als nu het geval is bij milieubelastende activiteiten; • Het kernteam maakt geen nieuw beleid, beleid wordt opgesteld en of aangeleverd door de verantwoordelijke teams; • Voor het actualiseren van onze Omgevingsvisie moet apart budget vrijgemaakt worden.

Projectvoorstel

4/34

Projectvoorstel 1.

Inleiding

Om Almelo goed voor te bereiden op de Omgevingswet is in april 2017 het plan van aanpak implementatie Omgevingswet Almelo “Almelo, we doen het samen!” opgesteld.. Waarna op 17 juli 2018 het college heeft ingestemd met de implementatie van de eerste fase van het plan van aanpak Omgevingsvisie Almelo. Dit heeft geleid tot het Ambitiedocument invoering Omgevingswet in februari 2019 en het vaststellen van onze Omgevingsvisie op 29 september 2020. Gelijktijdig met het opstarten en opstellen van de Omgevingsvisie zijn digitaal stappen gemaakt om de inwerkingtreding van de Omgevingswet zo soepel mogelijk te laten verlopen en zijn er voorbereidende stappen gemaakt (implementatie intaketafel en omgevingstafel, pilot omgevingsplan) en besluiten genomen door het college en raad (zie bijlage 10.1 besluitvorming). Deze stappen zijn gezet omdat iedere gemeente straks verplicht is om één omgevingsvisie en omgevingsplan te hebben voor het gehele grondgebied. De omgevingsvisie geeft de kaders en richting op hoofdlijnen weer waar de gemeente heen wil en het omgevingsplan vertaalt deze kaders in regels, verder bevat het omgevingsplan alle regels over de fysieke leefomgeving die de gemeente stelt binnen haar gemeente. Het omgevingsplan regelt een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dit gaat verder dan het traditionele ‘bestemmen’.

Er zijn functies en activiteiten die niet direct ruimtelijk relevant zijn, maar wel effect hebben op de fysieke leefomgeving. Projecten die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving worden aan het omgevingsplan getoetst. Denk bijvoorbeeld aan woningbouwprojecten, transformatie van een gebied of een herinrichting van de openbare ruimte. Deze projecten kunnen binnen het instrument onverplichte programma onder de Omgevingswet beleidsmatig uitgewerkt worden. Met het opstellen van het omgevingsplan wordt aangesloten bij het door de raad in 2019 vastgestelde Ambitiedocument invoering Omgevingswet en de Omgevingsvisie. Het doel is om voor de gehele gemeente op 1 januari 2030 een compleet omgevingsplan te hebben. Het opstellen van nieuw beleid en actualiseren van bestaand beleid en communicatie over de Omgevingswet maakt geen deel uit van het opstellen van het omgevingsplan maar zijn wel randvoorwaarden waarop ingezet moet worden bij het maken van het omgevingsplan en waar ook tijd voor gereserveerd moet worden. Het opstellen van het omgevingsplan is een grote opgave en vraagt veel keuzes en capaciteit. De transitie naar één omgevingsplan is te zien als ‘verbouwen met de winkel open’. Vanwege deze opgave is dit projectvoorsteltransitieplan opgesteld. Dit transitieplan is een vervolg op het eerste plan van aanpak omgevingsplan.

Het opstellen van het omgevingsplan gaan we gefaseerd oppakken in een voor ons werkbare volgorde. Zodat gestructureerd alle benodigde aspecten uit de fysieke leefomgeving aan bod komen bij de totstandkoming van het omgevingsplan. . Door de complexiteit en nieuwheid is het lastig om nu aan te geven of deze fasering de gewenste uitkomst heeft en alle uit te voeren activiteiten beslaat. Dit maakt dat het transitieplan een dynamisch document is dat de komende jaren nog bijstelling gaat vragen.

Projectvoorstel

5/34

Projectvoorstel 1.1

Aanleiding

De Omgevingswet staat voor een goede balans tussen benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. De wet zorgt voor minder regels, een samenhangende benadering van de leefomgeving, ruimte voor lokaal maatwerk en betere en snellere besluitvorming. De wet vervangt en bundelt vele (26) bestaande wetten en regelingen (ca. 60 Algemene Maatregelen van Bestuur en 75 ministeriële regelingen) o.a. over bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur. In 2015 en 2016 is de Omgevingswet door beide Kamers aangenomen. De Omgevingswet is daarmee niet klaar en continu in ontwikkeling, dit als gevolg van jurisprudentie, maatschappelijke ontwikkelingen of nieuwe inzichten. Dit maakt de invoering van de Omgevingswet met bijbehorende Omgevingsbesluiten en Omgevingsregelingen en project met een grote dynamiek. Onderdeel van de Omgevingswet is dat alle gemeenten een digitale Omgevingsvisie en digitaal omgevingsplan hebben. Vanwege dit digitale aspect en de bijkomende moeilijkheden met de landelijke voorziening Digitaal Stelsel Omgevingswet is de inwerkingtreding van de wet diverse keren uitgesteld. Op het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet is er sprake van een overgangsperiode. Tijdens deze periode kent de Omgevingswet overgangsrecht.

In deze overgangsperiode mogen we het omgevingsplan opbouwen vanuit het tijdelijk omgevingsplan, daarnaast blijft het reguliere werk doorgaan en zorgen nieuwe ontwikkelingen ook voor aanvullingen op het nieuwe omgevingsplan. Om de opbouw van het omgevingsplan te stroomlijnen en te zorgen dat ook reguliere ontwikkelingen meekomen in het omgevingsplan.Om die reden is in dit voorstel stapsgewijse planning opgesteld. Bij het opstellen van het plan moet rekening gehouden worden met uiteenlopende belangen dit vraagt om een goede afstemming tussen alle betrokken partijen.Daarnaast krijgt de gemeente bij het vaststellen van normen en vergunningplichten bestuurlijke afwegingsruimte waarbij de ‘goede omgevingskwaliteit ambities en doelen van de gemeente’ geborgd moet blijven. De transitie naar een Omgevingsplan is veelomvattend, langdurig en complex. We kunnen niet alles tegelijk daarom is goed gekeken naar een logische volgorde om het behapbaar te houden. 1.2

Project doelstelling

1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft de gemeente in formele zin een omgevingsplan. Dit is het tijdelijke omgevingsplan. Dit plan moet voor 31 december 2029 omgezet worden naar 1 nieuw omgevingsplan voor Almelo (termijn overgangsfase is nog nooit verschoven ondanks verschuiven van inwerkingtreding wet). We streven naar een definitief omgevingsplan binnen de genoemde overgangsperiode. Naast het gereed hebben van een omgevingsplan, inclusief toepasbare regels, moet voor de inwerkingtreding duidelijk zijn hoe we omgaan met het beheer van het omgevingsplan, participatie, wat initiatiefnemers moeten aanleveren voor een Buitenplanse Omgevingsplan Activiteit en hoe we procesmatig het adviesrecht van de raad gaan inrichten. Deze onderwerpen zijn om die reden meegenomen in de planning van het omgevingsplan. Tevens zijn er nog belangrijke parallelle werkzaamheden die het omgevingsplan raken zoals het opstellen van beleid op het gebied van plankosten en programma’s onder de Omgevingswet die dit jaar opgepakt moet worden.

Projectvoorstel

6/34

Projectvoorstel 1.3

Afbakening (scope)

Dit project gaat over het opstellen van het omgevingsplan en bijbehorende activiteiten die niet los gezien kunnen worden van het opstellen, zoals bijvoorbeeld een handreiking voor het beheren en actueel houden van het omgevingsplan, van een handreiking buitenplanse omgevingsplan activiteiten. Dit houdt in dat: 1. Een omgevingsplan met toepasbare regels wordt opgesteld waarbij onze bestemmingsplannen, de Bruidsschat regels, regels uit verordeningen op het fysieke domein en vigerend fysiek beleid de basis moeten worden en geïntegreerd in 1 plan voor 2030; 2. Een handreiking voor het beheer en onderhoud/ actueel houden van het omgevingsplan wordt opgesteld. Het bijhouden van het omgevingsplan met toepasbare regels is namelijk een continu proces dat niet eindigt bij het hebben van een omgevingsplan voor het gehele grondgebied; 3. Voor inwerkingtreding van de Omgevingswet een werkproces adviesrecht is ingericht; 4. Voor inwerkingtreding van de Omgevingswet een participatiehandreiking is opgesteld; 5. Voor inwerkingtreding van de Omgevingswet een handreiking buitenplanse omgevingsplan (BOPA) is opgesteld voor initiatiefnemers; o De handreiking voor 1 jan.

2024 gereed is en uitgelegd aan (in ieder geval) de interne gebruikers; Geen onderdeel van dit transitieplan zijn: • Het actualiseren van de Omgevingsvisie Almelo aan de hand van nieuw beleid, de Stop-TPOD en voorzien van OER/MER; • Aanpassen en opstellen van beleid, opstellen van programma’s onder de Omgevingswet. • De interne werkprocessen, brieven publicaties opstellen; 1.4

Randvoorwaarden & beperkingen

Om een goed omgevingsplan op te kunnen stellen zijn de volgende randvoorwaarden van belang: 1. De Omgevingswet moet belegd zijn bij leidinggevende; 2. Betrokkenheid van de collega’s bij de Ow; 3. Actueel beleid; 4. Voldoende capaciteit (medewerkers, budget) beschikbaar om de werkzaamheden uit te voeren; 5. Communicatie intern en extern over wat de gemeente doet met de Omgevingswet. 1.5

Relaties met andere projecten

Het omgevingsplan is nauw verbonden, met de toepasbare regels, Wet kwaliteitsborging voor bouw, Omgevingsvisie, en het actualiseren van verordeningen met fysiek component waar nodig moeten deze overgezet worden.

1.6

Opdrachtgever en opdrachtnemer

Opdrachtgever: Arend Sick Opdrachtnemer: Projectleider

Projectvoorstel

7/34

Projectvoorstel 2

2.1

Financiën

Kostenoverzicht

In het voormalige programma Omgevingswet was een budget beschikbaar gesteld voor de implementatie omgevingsplan. Dit budget is gebruikt voor ambtelijke uren, uitvoeren pilot, ondersteuning, digitale implementatie, voorbereidende handelingen van werkwijzen en besluiten. Deze voorbereidende zaken zijn nog niet allemaal afgerond en worden de komende tijd doorgezet, naast het opstellen van het omgevingsplan. Na beëindiging van het programma Omgevingswet is bij de slotrapportage 2022 besloten om een bedrag van maximaal € 266.000 beschikbaar te houden voor 2023 e.v., en is er voor 2023 en 2024 nog € 58.000 per jaar beschikbaar. Dit kan gebruikt worden voor de lopende voorbereidende zaken en nog op te pakken onderwerpen die te maken hebben met de implementatie. De gemeente krijgt een Decentralisatie-uitkering Invoeringskosten Omgevingswet uit het gemeentefonds van 517.724 euro. Dit geld € 518.000 wordt op het project gezet en blijft in 2023 en verder beschikbaar voor de (invoering) Omgevingswet en kan wordt gelabeld voor het opstellen van het omgevingsplan. Hierdoor is nog ca. 518.000+ 116.000 + 266.000 euro = 900.000 beschikbaar voor de uit te voeren werkzaamheden en het opstellen van het omgevingsplan. Voor de uit te voeren werkzaamheden, het opstellen van het omgevingsplan, is een schatting gemaakt van de kosten voor het opstellen van het omgevingsplan.

Op basis van de nu beschikbare gelden kan tot 2026 gewerkt worden aan het omgevingsplan zonder extra budget nodig te hebben; daarna zal budget bij de raad gevraagd moeten worden. Voor het in procedure brengen van wijzigingen aan het omgevingsplan op aanvraag en voor het in behandeling nemen van vergunningen kunnen nog steeds leges geheven worden. Bij wijzigingen of afwijkingen van het omgevingsplan kan ook kostenverhaal aan de orde zijn. Het regelen van dit kostenverhaal en de leges is in hoofdstuk 7 opgenomen bij de parallelle werkzaamheden. Deze werkzaamheden moeten apart van het omgevingsplan worden opgepakt en aan de raad worden voorgelegd. De uitkomsten van het kostenverhaalbeleid moeten uiteindelijk in het omgevingsplan opgenomen worden. 2.2

Kosten omgevingsplan

Nu we in de fase zitten dat het definitieve Omgevingsplan wordt opgesteld, keuzes moeten worden gemaakt over de omzetting van het omgevingsplan van rechtswege (de huidige bestemmingsplannen) naar een volledig omgevingsplan is meer input vanuit diverse vakdisciplines, de ODT en externe begeleiding adviesbureau nodig. Hieraan zijn kosten verbonden. De verwachting is dat het opstellen van een nieuw omgevingsplan voor adviesbureaus en gemeenten, zeker de eerste jaren, meer tijd zal vergen en daarmee meer kosten met zich mee gaat brengen, dan voor het opstellen van de huidige bestemmingsplannen. Alleen het is nu nog niet geheel inzichtelijk in geld en uren wat dit gaat betekenen. Wel is duidelijk dat het compleet maken van het omgevingsplan met alles wat erin moet worden opgenomen, een langere periode financiële gevolgen heeft. De inspanning en kosten zijn vergelijkbaar met de inspanningen en kosten die in het verleden zijn gemaakt bij de overgang van papieren bestemmingsplannen naar digitale plannen (ruim 10 jaar geleden). Dit heeft toen ook tussen de 1 en 2 miljoen euro gekost. Echter, op dit moment is het onduidelijk welk bedrag in redelijkheid kan worden aangehouden voor de uiteindelijke kosten. Dit hangt samen met de ambtelijke inzet en de vraag naar gespecialiseerde adviesbureaus welke kunnen ondersteunen bij het opstellen van het definitieve omgevingsplan.

Naast het opstellen van het omgevingsplan, kent het omgevingsplan ook beheerkosten in de vorm van het actueel houden van het omgevingsplan en kosten voor de applicaties. Daar moet vanaf het beging rekening mee gehouden worden. De kosten voor het actueel houden van het omgevingsplan zijn op dit moment nog niet bekend. Er is een schatting van 50.000 euro gemaakt (voor actueel houden en beheer applicaties).

Projectvoorstel

8/34

Een overzicht van (verwachte) kosten tot 2030 zijn: SPECIFICATIE Kosten ureninzet per onderdeel (80 euro per uur)

KOSTEN Eenmalig

Structureel

DEKKING Eenmalig

VOORBEREIDENDE WERKZAAMHEDE: uit te voeren door Kern-/ projectteam Opstellen Handreiking BOPA Opstellen Handreiking Participatie Analyseren en harmonisatie bestemmingsplan regels Opstellen toepasbare regels indieningsformulieren vergunningen * Werkprocessen Adviesrecht opstellen en testen Handreiking actueel houden en onderhoud omgevingsplan (beheerplan) OPSTELLEN OMGEVINGSPLAN: uit te voeren door Kern-/ projectteam** Dubbelbestemmingen verwerken in omgevingsplan, Inpassen van de dubbelbestemmingen (zoals Kabels, leiding, archeologie, buisleidingen) Toepasbare regels dubbelbestemmingen gereed Bruidsschat implementeren in omgevingsplan ONDERDEEL: Dorpen en Wijken Start met Schelfhorst, daarna • Schelfhorst versnellen door meerdere wijken • Sluitersveld en Windmolenbroek op te pakken. • Noorderkwartier en Hofkamp In dit eerste deel worden de • Aadorp en Bornerbroek dubbelbestemming ook • Wierdensehoek en de Riet meegenomen. • Nieuwstraatkwartier en Ossenkoppelerhoek

6000 (75 uur) 24.000 (300 uur) 24.000 (300 uur) 36.000 (450 uur) 75 uur (6000) 150 (12.000)

6000 24.000 24.000 24.000 6000 12.000

35.000 (425 uur)

35.000

16.000 (200) 50.000 (625 uur) 250000 175.000 (2200 uur)

16.000 50.000 250.000

• Externe begeleiding ONDERDEEL: Binnenstad

75.000 150000

•

Opstellen

100.000 (1250 uur)

•

Externe begeleiding

50.000

ONDERDEEL: Bedrijventerreinen Opstellen G RoTE TEREINEN • Bedrijvenpark Twente • Bedrijvenpark Twente Noord • Turfkade • Bornsestraat • Twentepoort Oost en West • Buitenhaven / Noordbroek • Wendelgoor • Dienstengebied (Zuidentree) • XL- Businesspark • Dollegoor en Slachthuiskade

Opstellen KLEINE TERREINEN • Aalderinkshoek • De Grenzen (Westerdok) • George Breitnerstraat • Kluppelshuizen • Windmolen /Zeearend

Start met de grote Bedrijventerreinen van Almelo en bijzondere (bedrijfs)locaties in het buitengebied. De kleinere terreinen en binnenstedelijke terreinen volgen of worden in deelgebied van de wijk meegenomen.

350.000 280.000 (3500 uur)

150.000

350.000

Structureel

Projectvoorstel Externe begeleiding

60.000

ONDERDEEL: Buitengebied Almelo • Opstellen

700.000 500.000 (6250 uur)

•

Externe begeleiding

ONDERDEEL: Verordeningen Fysieke verordeningen verwerken in Omgevingsplan

De onderwerpen uit onze verordeningen met fysieke karakter worden stapsgewijs ingevuld. Startend met de APV PARALLELLE WERKZAAMHEDEN: NIET uit te voeren door kern/projectteam Omgevingsplan Kostenverhaal Nadeelcompensatie Interne processen testen Beheer omgevingsplan en beheer geldende plannen Actualiseren Omgevingsvisie Uitwerken nut noodzaak programma’s Communicatie over Omgevingswet Aanpassen Legesverordening Kosten advies ODT op milieuregels en vraagstukken

Bijkomende kosten/ onvoorziene uitgaven Inzet vakspecialisten

700.000

200.000 40.000 (500 uur)

40.000

20000 (250 uur) 6000 (75 uur) 6000 (75 uur)

20000 6000 6000 50.000*

200.000 6000 (75 uur) 20000 (250 uur) Regulier werk Begroot in plustaken milieu specialistisch werk

50.000

Begroot in plustaken milieu specialistisch werk Reguliere dekking

Reguliere dekking

* Hiervoor een eigen plan van aanpak gemaakt. ** Op basis van actualiseren 2010 *** Voor het begeleiden is een kostenindicatie gevraagd bij een adviesbureau. Aangegeven is dat afhankelijk van de omvang van het deelgebied al snel rekening gehouden moet worden met een bedrag van 50.000 euro. Waarbij bijzonderheden zoals een mer of andere zaken niet zijn meegenomen.

Projectvoorstel

10/34

3

Organisatie

Voorgesteld wordt om te werken met een kernteam en een projectteam die de taken verdelen, werkzaamheden uitvoeren en begeleiden. Het kernteam en het projectteam dat aan de slag gaat met het opstellen van het omgevingsplan hebben input nodig vanuit de gehele organisatie. Dit omdat de fysieke leefomgeving veel thema’s en onderwerpen raakt zoals ruimtelijke ordening, geluid, lucht, bodem, milieu, geur, water of erfgoed. Daarbij zijn er ook nieuwe maatschappelijke opgaven zoals energietransitie, gezondheid of circulaire economie die een plek moeten krijgen in het omgevingsplan. De input van de specialisten over de verschillende thema is niet tegelijkertijd nodig en kan per medewerker, thema en deelgebied verschillen. Daarom is het van belang dat het projectteam goed georganiseerd en gefaciliteerd is. Zodat de juiste mensen op het juiste moment kunnen aanhaken. Als externe partij wordt input van een adviesbureau gevraagd per ieder eerste uitwerking van een nieuw deelgebied (Woongebied, Bedrijven, Buitengebied) voor het meedenken/ opstellen/ begeleiden van het omgevingsplan. KERNTEAM Projectleider Adviesbureau Planjurist- Ro Planjurist- Ro Geospecialist Bouwplanjurist Communicatieadviseur

PROJECTTEAM Projectleider Adviesbureau Planjurist- Ro Planjurist- Ro Geospecialist Bouwplanjurist/ toetser Communicatieadviseur Handhaver Toepasbare regel Bouwplantoetser Milieuspecialist Overzicht inrichting Kernteam- Projectteam 3.1

SPECIALISTEN Diverse collega’s op het vlak van het fysieke domein. Zie inzet vakspecialisten.

Inrichting project Kernteam

De projectleider vormt samen met het adviesbureau, de twee planjuristen, Geo-specialist, bouwjurist en een communicatieadviseur de kern van het projectteam. Het kernteam heeft direct contact met het stedenbouwkundige adviesbureau dat het schrijf- en tekenwerk voor zijn rekening zal nemen. Het kernteam evalueert gedurende het proces (samen met de projectgroep) of de voorgestelde aanpak en de planning moeten worden aangescherpt. De leden van het projectteam overleggen met de projectleider. De projectleider zal zorgen voor een projectvoortgang die gedeeld wordt met de opdrachtgever die deze deelt via een kwartaalrapportage. Keuzes waarover het college en raad moeten besluiten worden hier besproken en door het kernteam voorgelegd aan het college en raad. 3.2

Inrichting projectteam

Het kernteam maakt onderdeel uit van het projectteam en zorgt voor de college- en raadsstukken. Het projectteam bestaat naast de leden uit het kernteam uit een integrale groep vakspecialisten. Deze specialisten geven op onderdelen advies of ondersteuning in het projectteam en werken aan de opgaven van het omgevingsplan. De leden van het projectteam zijn de schakel naar de benodigde specialisten. In de projectgroep worden de afzonderlijke werkzaamheden uitgewerkt. De afzonderlijke producten worden in het kernteam samengevoegd tot een integraal product. Deze specialisten zijn een belangrijke schakel in het opstellen van het plan. Dit omdat de Omgevingswet vraagt om eenvoudiger en duidelijke regels. Hierbij helpt de Geo-informatica in het DSO, de toepasbare regel en heldere toetsbare en handhaafbare regels. Door deze specialisten vanaf het begin mee te laten denken, proberen we een eenvoudig Omgevingsplan op te stellen. Het gaat hierbij om het invullen van de datasets op specialistische onderdelen. Bekeken moet worden hoe dit zo efficiënt mogelijk kan gebeuren. Naar verwachting is kennis nodig op het gebied van (niet uitputtend):

Projectvoorstel Vakgebied Duurzaamheid/ Energie

Economie

Gezondheid

Natuur Recreatie Water Cultuur Handhaving Communicatie

Openbare Ruimte Veiligheid (externe veiligheid) Wonen Groen Bouwen Plankosten

Sociaal Verkeer Archeologie ODT Milieu

De inzet van de betrokken personen zal verspreid over de periode van het opstellen van het omgevingsplan plaatsvinden en vanuit de reguliere werkzaamheden van de specialist. Het is niet ondenkbaar dat niet iedereen de noodzakelijke werkzaamheden binnen reguliere tijd kan uitvoeren: er gaan immers tegelijkertijd meerdere acties opgepakt worden. In dat geval zullen hiervoor financiële middelen nodig zijn in de vorm van uitbesteding van werkzaamheden of zal aanpassing van de voorgestelde werkwijze noodzakelijk zijn. Vanuit communicatie is een medewerker betrokken die algemene communicatie over de voortgang van het omgevingsplan kan uitwerken en de participatie over het omgevingsplan kan organiseren.

3.3

Capaciteit

Door de invoering van de Omgevingswet komt er de komende jaren veel op ons af. Ruimtelijke initiatieven blijven en moeten, afhankelijk van wanneer ze worden ingediend, onder het oude of het nieuwe recht worden afgehandeld. De winkel blijft open, terwijl daarnaast gebieds- en themagericht gewerkt moet worden aan het aanpassen van het omgevingsplan, zodat aan het einde van de transitiefase er een omgevingsplan is dat voldoet aan de eisen van de Omgevingswet. Het opstellen van het omgevingsplan vraagt om een projectleider. Tevens zal voor de inwerkingtreding en ook nog een aantal jaren na de inwerkingtreding een verschuiving van werk plaatsvinden; i.p.v. het opstellen van bestemmingsplannen zullen uitgebreide omgevingsvergunningen moeten worden opgesteld (meer ruimtelijke procedures op verzoek in een vergunning). Maar ook zal er tijdens deze periode binnen het team Ro sprake zijn van een hogere werkdruk, aangezien nieuwe wetgeving altijd nieuwe vragen en onduidelijkheden met zich meebrengt waarvoor een oplossing gezocht moet worden. Dit kan de komende jaren tot capaciteitsproblemen leiden. Voldoende personele capaciteit is een voorwaarde om de transitieperiode van bestemmingsplan naar omgevingsplan tot een goed einde te brengen. Hierbij mag niet vergeten worden dat ervaring in het opstellen ontbreekt en het opstellen voor iedereen nieuw is.

Hierdoor zijn zeker in het begin meer ambtelijke uren nodig voor het opstellen, puur omdat het opstellen van het omgevingsplan anders is dan een bestemmingsplan en er ervaring moet worden opgedaan. De werkelijk benodigde uren zijn daarmee lastig in te schatten en moeten door de projectleider gemonitord worden.

Projectvoorstel

12/34

Projectvoorstel 4

4.1

Werkzaamheden

Werkwijze bij nieuwe verzoeken en initiatieven voorafgaande aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet

De verwachting is dat voor inwerkingtreding van de Omgevingswet een toename aan aanvragen van ruimtelijke plannen (bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen) zal zijn. Deze verwachte toename heeft te maken met het overgangsrecht uit de Omgevingswet en daarmee de behandeling en afhandeling van aanvragen. Ter voorkoming dat we bij inwerkingtreding met ruimtelijke plannen zitten die alsnog moeten worden omgebouwd naar een omgevingsplan of buitenplanse omgevingsplan activiteit stellen we voor om 5 maanden voor inwerkingtreding van de Omgevingswet niet meer te starten met een concept bestemmingsplan. Het afgelopen jaar is deze periode ook als indicatie aangehouden voor initiatiefnemers en adviesbureaus. Het indienen van een aanvraag dan wel de fase waarin een plan zich bevindt, is namelijk van belang voor het overgangsrecht. Een bestemmingsplan kan alleen onder het huidige recht (Wro) worden afgehandeld als vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet een ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegd is. In deze 5 maanden voor de inwerkingtreding zullen er uiteraard nog aanvragen voor een herziening van een bestemmingsplan ingediend worden. Gezien de benodigde behandeltijd is tijdige besluitvorming over een ontwerpplan dan niet meer haalbaar. Deze plannen/initiatieven moeten vanzelfsprekend ook doorgang kunnen vinden.

Initiatiefnemers hebben dan de mogelijkheid om te kiezen voor het aanvragen van een omgevingsvergunning. Deze aanvragen hebben een ander overgangsrechtelijk regime en worden, wanneer ze ingediend worden vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet, onder oud/huidig recht afgehandeld. Een uitgebreide omgevingsvergunning is echter niet altijd de beste manier om een ontwikkeling vast te leggen, maar als een aanvrager hiervoor kiest, kunnen we uiteraard de behandeling van een aanvraag ook niet stilleggen. Het is dan ook van belang om de verwachtingen hierin vooraf goed aan te geven. 4.2

Werkwijze voor nieuwe verzoeken en initiatieven onder de Omgevingswet

De overgangsperiode van 2024-2029 en de voorgestelde gefaseerde aanpak zorgen ervoor dat er gedurende een lange periode sprake is van verschillende regiems: er zullen gebieden zijn waar het omgevingsplan al zo is aangepast dat voldaan wordt aan de eisen van de Omgevingswet en gebieden waar dit nog niet het geval is. Verder zal naarmate de tijd vordert en er volgende versies van het omgevingsplan verschijnen en in werking treden het digitale omgevingsloket steeds meer worden gevuld met als gevolg een verbeterde digitale dienstverlening. Tijdens de transitieperiode zullen net als nu nieuwe initiatieven blijven binnenkomen die niet passend zijn in het (tijdelijke) omgevingsplan. Deze initiatieven die niet rechtstreeks passen in het omgevingsplan en waarvoor het omgevingsplan ook geen binnenplanse afwijkmogelijkheden bevat, kan in op twee manieren worden meegewerkt: • via een buitenplanse omgevingsplan activiteitvergunning (een BOPA) • of via een wijziging van het omgevingsplan In principe ligt de keuze t.a.v. het te doorlopen spoor bij de initiatiefnemer. Wel kunnen wij hierover in de initiatieffase met de initiatiefnemer meedenken en adviseren. Deze werkzaamheden gaan naast het opstellen van het definitieve omgevingsplan plaatsvinden. Het wijzigen van het omgevingsplan is een bevoegdheid van de gemeenteraad.

Om sneller te kunnen besluiten bij bijvoorbeeld het inpassen van BOPA’s in het omgevingsplan heeft de gemeenteraad op 14 december 2021 ook besloten om het wijzigen van het omgevingsplan in bepaalde situaties te delegeren aan het college. Een omgevingsvergunning moet binnen 8 weken verleend worden. Indien sprake is van een bindend advies van de raad moet deze door de gemeenteraad ook binnen deze periode van 8 weken worden gegeven. Binnen de huidige raadscyclus is dit een uitdaging. Reden dat dit jaar gewerkt gaat worden aan een handreiking voor het proces, zie hoofdstuk 5. Er zal op een nader te bepalen moment na inwerkingtreding van de Omgevingswet een evaluatie plaatsvinden waarbij onderzocht zal worden of de lijst van activiteiten waarvoor bindend advies van de gemeenteraad Projectvoorstel

13/34

Projectvoorstel noodzakelijk is, moet worden aangepast om de besluitvorming efficiënt te houden en toch recht te doen aan de controlerende taak van de gemeenteraad. 4.3

TAM- IMRO

Het Digitaal Stelsel Omgevingswet levert de digitale ondersteuning voor bijvoorbeeld het publiceren van Omgevingswetbesluiten, zoals omgevingsplannen en omgevingsverordeningen, het raadplegen van de inhoud van die plannen, checken of er vergunningplichten bij bepaalde werkzaamheden horen en het indienen van een vergunningaanvraag of melding. Doordat op een aantal plekken nog functionaliteiten ontbreken in de DSO-keten is er een tijdelijk vangnet voor gemeenten gecreëerd. Dit is de tijdelijke alternatieve maatregelen (TAM). Deze TAM is bedoeld om te voorkomen dat bijvoorbeeld de dienstverlening aan inwoners en bedrijven rond vergunningverlening en wijziging van het omgevingsplan stopt bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De maatregel ziet op het gebruiken van de huidige technische standaarden (IMROstandaard) en de huidige plansoftware voor het opstellen van een wijzigingsbesluit voor het omgevingsplan. Dit kan een uitkomst bieden als een ander alternatief, zoals het vergunnen door middel van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA), niet gebruikt kan worden. Bij nieuwe initiatieven zal bekeken worden welke procedure het beste doorlopen kan worden en op welke wijze het gebruik van de TAMs ingezet kunnen worden.

Hopelijk is inzet van dit alternatief niet te vaak nodig, want tijdens een test met onze software verliep het publiceren niet soepel en koste dit veel tijd en gaf de TAM-IMRO diverse moeilijkheden. 4.4

Overzicht uit te voeren werkzaamheden Omgevingswet

Om genoemde vergunningverlening soepel te laten verlopen en te komen tot een omgevingsplan is een overzicht gemaakt van werkzaamheden die nog gedaan moeten worden. Hierbij is onderscheid gemaakt in VOORBEREIDENDE WERKZAAMHEDEN, OPSTELLEN EN PARALLELLE WERKZAAMHEDEN: •

•

•

VOORBEREIDENDE WERKZAAMHEDEN TEN BEHOEVE VAN OMGEVINGSPLAN; • BOPA handreiking • Proces Adviesrecht • Participatiebeleid /Handreiking participatie • Analyse en harmoniseren bestemmingsplanregels • Opstellen toepasbare regels indieningsformulieren vergunningen * • Handreiking actueel houden en onderhoud omgevingsplan OPSTELLEN OMGEVINGSPLAN EN; • Opstellen totale omgevingsplan inclusief integratie Bruidsschat en toepasbare regels en opzet beheer omgevingsplan, in deelgebieden Dorpen en Wijken, Binnenstad Bedrijventerreinen en Buitengebied • Dubbelbestemmingen verwerken in omgevingsplan, Inpassen van de dubbelbestemmingen (zoals Kabels, leiding, archeologie, buisleidingen) • Bruidsschat implementeren in omgevingsplan • Fysieke verordening overig verwerken in Omgevingsplan PARALLELLE WERKZAAMHEDEN. • Kostenverhaal • Nadeelcompensatie • Interne processen testen • Beheer omgevingsplan • Actualiseren Omgevingsvisie • Uitwerken nut noodzaak programma’s • Communicatie over Omgevingswet • Aanpassen Legesverordening • Toezicht en handhaving (niet uitgewerkt in het transitieplan) • WKB proces (niet uitgewerkt in het transitieplan)

De komende hoofdstukken (hoofdstuk 5, 6 en 7) geven inzicht in de werkzaamheden. Wat deze inhouden en wanneer de gereed moeten zijn.

Projectvoorstel

14/34

Projectvoorstel 5

Voorbereidende werkzaamheden invoering

Afgelopen jaren zijn al diverse werkzaamheden gedaan ter voorbereiding van de Omgevingswet. Van Omgevingsvisie, tot aanschaf software, aansluiting op DSO en besluitvorming door de raad (zie bijlage 10.1 besluitvorming). De bedoeling is dat we van januari tot juli 2023 de voorbereidende werkzaamheden ten behoeve van het omgevingsplan afronden. En we in augustus starten met het opstellen van omgevingsplan. Aan de onderdelen die voor juli afgerond moeten zijn wordt al gewerkt of zijn in een opstartfase binnen de lijnorganisatie weggezet. VOORBEREIDENDE WERKZAAMHEDEN TEN BEHOEVE VAN OMGEVINGSPLAN, geplande afronding juli 2023 • BOPA handreiking • Proces Adviesrecht • Participatiebeleid /Handreiking participatie • Analyse en harmoniseren bestemmingsplanregels • Opstellen toepasbare regels indieningsformulieren vergunningen • Handreiking actueel houden en onderhoud omgevingsplan 5.1

Opstellen Handreiking BOPA

Deze handreiking is een dienstverlenend document voor het aanleveren van een Buitenplans Omgevingsplan Activiteit (BOPA), om af te kunnen wijken van het omgevingsplan, door initiatiefnemer. Er zijn namelijk altijd initiatieven die niet passen in het omgevingsplan ook al is ons omgevingsplan actueel en definitief. Aan een initiatief dat niet rechtstreeks past in het omgevingsplan en waarvoor het omgevingsplan ook geen afwijkmogelijkheden kent, kan op twee manieren worden meegewerkt: • via een buitenplanse omgevingsplanactiviteit vergunning • of via een wijziging van het omgevingsplan In principe ligt de uitvoeringskeuze bij de initiatiefnemer. Wel kunnen wij hierover in de initiatieffase met de initiatiefnemer meedenken en adviseren. Onderdeel van het advies is de handreiking waarin wij aangeven hoe wij de BOPA van initiatiefnemer aangeleverd willen krijgen en welke stappen doorlopen moeten worden. Op deze manier zorgen we voor eenduidige presentatie van de afwijkingen van ons omgevingsplan wat ook ten goede komt bij de beoordeling en toetsing. De collega’s van Ruimtelijke Ordening stellen in overleg met de collega’s van VTH en GEO de handreiking Buitenplanse Omgevingsplan activiteiten op (ca. 75uur). Inmiddels is gestart met het opstellen van de handreiking. Taken

Verantwoordelijkheden

Opstellen BOPA

Ro

Overleg VTH

Ro- VTH

Overleg Geo

Ro- Geo

Oplevering

Benodigd 75 uren 3p Ro 3p Ro + 2p VTH 1p Ro + 1P Geo

Planning gereed Voor juli 2023 Voor juli 2023 Voor juli 2023 Juli 2023

GESTART 5.2

Werkprocessen Adviesrecht opstellen en testen

In 2020 heeft de raad een lijst met onderwerpen vastgesteld waarover zij voordat de vergunning wordt verleend advies willen geven. Dit advies moet binnen de 8 weken (afhandelingstermijn omgevingsvergunning) worden afgegeven. Hiervoor moet een werkproces worden opgesteld. Zodat binnen de termijn een advies kan worden gegeven. Het opstellen van een duidelijk proces en goede werkwijze zijn vooral interne processen. Samen met een aantal collega’s van Ro, VTH en de griffie moet een duidelijke lijn worden uitgezet. Hierin moet worden beschreven op welke wijze we zo snel mogelijk dit advies van onze raad kunnen krijgen en wie dit advies gaat schrijven. Dit proces is nog niet gestart. Projectvoorstel

15/34

Projectvoorstel Taken

Verantwoordelijkheden

Opstellen Werkprocessen Adviesrecht

Ro -Griffie

Overleg VTH voor proces bij aanvragen

Ro- VTH

Benodigd 75 uren 2p Ro + 2 Griffie 2p Ro + 2p VTH

Oplevering

Planning gereed Voor juli 2023 Voor juli 2023 September 2023

NIET GESTART 5.3

Participatie

Onderdeel van de Omgevingswet is participatie. Het wordt belangrijk gevonden dat inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties invloed kunnen uitoefenen. Naast de verplichte wettelijke participatie willen we de inwoners van de stad ook op een meer informele vroegtijdige wijze raadplegen bij het opstellen van het omgevingsplan. Vanuit het programma Omgevingswet is al een kleine aanzet gedaan tot het maken van een participatiebeleid en handreiking. Hiervoor is vanuit het voormalige programma nog geld over en te gebruiken. De kosten zijn vooral ambtelijke uren voor het opstellen van het beleid en eventueel afstemmen extern bureau. Dit beleid wordt een handreiking voor initiatiefnemers en voor onszelf. Met deze handreiking kan initiatiefnemer zelf beslissen op welke wijze de omgeving betrokken wordt bij een initiatief. De wijze waarop geparticipeerd gaat worden over het omgevingsplan is nu nog niet uitgekristalliseerd en volgt bij de uitwerking van het eerste deelgebied. De gedachte bij het omzetten van het tijdelijk omgevingsplan naar het volwaardig omgevingsplan is dat de regels uit bestemmingsplannen en de gemeentelijke verordeningen in beginsel beleidsneutraal worden omgezet. Wanneer er sprake is van een beleidsneutrale omzetting wordt in overeenstemming met de bepalingen in de Omgevingswet de formele inspraakprocedure ex artikel 3.4 Awb gevolgd.

Bij projecten en initiatieven die via het omgevingsplan- of omgevingsvergunningenspoor nieuwe ontwikkelingen mogelijk maken en wanneer een omzetting van het tijdelijke naar het volwaardige omgevingsplan nieuwe ontwikkelingen bevatten, wordt in aanvulling op de wettelijk voorgeschreven inspraakprocedure op basis de participatie handreiking bepaald welke vorm van participatie moet plaatsvinden en welke middelen worden gebruikt om onze inwoners bij het proces te betrekken. Er is gestart met een participatiebeleid. In het voorjaar van 2023 wordt een uitwerking van het beleid verwacht Taken

Verantwoordelijkheden

Opstellen Beleid/ Handreiking

Ro- VTH

Overleg VTH

Ro- VTH

Afstemmen met collega’s via lunchpraatje Oplevering GESTART 5.4

Benodigd 300 uren 2p Ro + Beleidsadviseur 2p Ro + 2p VTH + Beleidsadviseur

Planning gereed Voor juli 2023 Voor juli 2023 Voor juli 2023 Juli 2023

Analyse en harmoniseren bestemmingsplanregels

Voordat gestart kan worden met het actualiseren van het omgevingsplan moeten al onze bestemmingsplanregels geharmoniseerd worden. Dit omdat we in het omgevingsplan het aantal regels willen verminderen en eenduidiger. Zodat bijvoorbeeld “wonen” in de Schelfhorst hetzelfde is als wonen op het Nijrees. Daarnaast moeten onze begrippen aansluiten op de begrippen in de Stelselcatalogus Omgevingswet, een van de onderdelen van de landelijke voorziening van het DSO. De Stelselcatalogus Omgevingswet is een catalogus met begrippen, definities, waardenlijsten en informatieproducten van de Omgevingswet. Het is een van de onderdelen van de landelijke voorziening van het DSO, en is nog niet beschikbaar omdat hij nog in ontwikkeling is. Omdat de Stelselcatalogus nog niet gereed is en gemeenten al wel Projectvoorstel

16/34

Projectvoorstel omgevingsplannen voorbereiden, heeft de VNG vooruitlopend hierop de digitale tool ontwikkeld (www.begrippenOmgevingswet.nl). De tool is bedoeld als hulpmiddel bij het gebruik van juridische begrippen of definities tijdens het opstellen van juridische regels voor het omgevingsplan. Bij de ontwikkeling van het nieuwe omgevingsplan kunnen wij vervolgens een eigen afweging maken welke begrippen en definities noodzakelijk zijn of aangevuld moeten worden voor ons eigen omgevingsplan. Gelet op het aantal regels wordt voorgesteld om dit werk te verdelen over alle ro-adviseurs Taken

Verantwoordelijkheden

Analyse en Harmoniseren bestemmingsplan

Projectteam + Ro

Benodigd 300 uren Alle Ro adviseurs

Harmoniseren begrippen DSO Verwerken in eerste deelgebied omgevingsplan

Projectteam + Ro

Planning gereed Voor juli 2023 Voor juli 2023 September 2023

GESTART 5.5

Opstellen toepasbare regels indieningsformulieren vergunningen

Met de Omgevingswet komen veel regels uit het fysieke domein centraal te staan. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen juridische regels en toepasbare regels. Ieder bestuursorgaan maakt zelf toepasbare regels voor de eigen juridische regels (in de Bruidsschat zijn al wel enkele toepasbare regels meegegeven). Bestuursorganen zijn alleen verplicht om toepasbare regels te maken voor de indieningsvereisten voor omgevingsvergunningen. De toepasbare regels dienen hierbij te voldoen aan de landelijke standaarden. De juridische regels gaan uit van het (lokale) beleid, vastgelegd in het omgevingsplan, lokale verordeningen en beleidsplannen. De toepasbare regels gaan uit van de gebruiker en volgen uit de juridische regels. Het regelbeheer voor de Omgevingswet zorgt er voor dat juridische regels begrijpelijk worden door gebruik te maken van vragenbomen die bevoegde gezagen in het Omgevingsloket, onderdeel van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), hebben geplaatst. Een inwoner die het DSO bekijkt ziet slechts één kaart, maar als hij/zij een locatie aanklikt wordt als het ware met een satéprikker door alle kaartlagen geprikt en komen de regels, programma’s en visies (van provincie, waterschap en gemeente) die horen bij de lagen die op die locatie liggen naar boven.

Via een vergunningcheck kunnen inwoners toetsen of je voor een activiteit een vergunning nodig hebt, of bijvoorbeeld een melding moet doen. Het gebruik van toepasbare regels is daarmee van belang in onze dienstverlening richting initiatiefnemers en andere gebruikers van het omgevingsplan. De vergunningcheck kan alleen gedaan worden als er voor de betreffende activiteit een toepasbare regel is opgesteld en er een vragenboom aanwezig is in het DSO. Naast een vergunningcheck in het DSO kunnen inwoners ook een vooroverleg of een omgevingsvergunning aanvragen. Hiervoor moeten ook vragenbomen voor indieningsvereisten worden opgesteld. De VNG heeft een top 10 lijst opgesteld met meest voorkomende vergunningsaanvragen. Voorstel is om onze werkwijze hierop aan te laten sluiten. Daarnaast zal voor het opstellen van nieuwe vragenbomen steeds gekeken worden naar de behoefte en vraag van dienstverlening. Voor de activiteiten die worden gereguleerd door gemeentelijke regels worden, afhankelijk van het gewenste niveau van dienstverlening, de toepasbare regels van de VNG/het rijk overgenomen en/of aangescherpt. Hiervoor is een afzonderlijk plan van aanpak gemaakt. Voor de activiteiten waarvoor door de VNG/het rijk geen toepasbare regels worden opgesteld, moeten wij zelf waar nodig toepasbare regels opstellen. Hierbij wordt rekening gehouden met het gewenste niveau van dienstverlening.

Deze toepasbare regels worden opgesteld bij het opstellen van het omgevingsplan en maken onderdeel uit van het omgevingsplan.

Taken Projectvoorstel

Verantwoordelijkheden

Benodigd

Planning 17/34

Projectvoorstel

Inventarisatie van vragenbomen in het Omgevingsloket (OLO) Opstellen toepasbare regels indieningsvereisten

Inventarisatie van de toepasbare regels gerelateerd aan de Bruidsschat Verwerken in eerste deelgebied omgevingsplan

Inventarisatie van vragenbomen in het Omgevingsloket VTH + Geo + jurist bouwen

450 uren

gereed Voor juli 2023

1P VTH 1p Geo Bouwjurist

Voor juli 2023

VTH en kernteam

NA juli 2023

Projectteam + Ro

September 2023

GESTART 5.6

Handreiking omgevingsplan

Het omgevingsplan vervangt alle geldende bestemmingsplan en beheersverordeningen uit de Wet ruimtelijke ordening. Onder de Omgevingswet moeten we 1 omgevingsplan voor het hele grondgebied vaststellen. Het omgevingsplan kent geen actualiseringplicht meer maar moet altijd actueel gehouden worden. Daardoor bevat het omgevingsplan altijd de actuele, geconsolideerde versie van de regels die de gemeenteraad en college vaststelt voor de fysieke leefomgeving, waardoor er altijd een overzicht wordt geboden van de actuele regels op het fysieke domein. Om het plan actueel te houden en te kunnen voldoen aan Artikel 4.17 van de Omgevingswet wordt een beheersplan opgesteld. In dit beheersplan wordt aangegeven op welk moment en hoe vaak de aanpassingen worden doorgevoerd en hoe wordt omgegaan met wijzigingen en inpassingen van de BOPA. Ervaring moet uitwijzen of jaarlijks voldoende is of dat vaker per jaar noodzakelijk is. Er moet een evenwicht worden gevonden tussen het actueel houden van het omgevingsplan en de hoeveelheid te doorlopen procedures. De gemeenteraad moet het omgevingsplan in elk geval vijf jaar nadat de voortdurende BOPA onherroepelijk is geworden, hebben aangepast. Uitgezonderd BOPA’s die vóór 2025 onherroepelijk worden, die moeten daardoor pas uiterlijk vóór 2030 in het omgevingsplan geïmplementeerd te zijn.