Document · PDF

07 Concept programmaplannen.pdf

Raad 28 maart 2023, gemeente AlmeloBij agendapunt: raadsbrieven vanuit B&W28.166 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Gemeente Almelo

Raadsbrief ter informatie

Postadres: Gemeente Almelo Postbus 5100 7600 GC Almelo

Aan de raad van de gemeente Almelo Bijlage

Doorkiesnummer

Behandeld door M.I. Legtenberg

Datum 17 februari 2023

Onderwerp Concept programmaplannen

Geachte leden van de raad, Sinds de zomer is er hard gewerkt aan het opstellen van de concept programmaplannen en het concept Plan Leefbare Wijken en Dorpen. Op 1 december 2022 zijn partners in de stad betrokken om mee te denken over de invulling van de programmaplannen. Op basis van de input van partners uit de stad zijn de concept programmaplannen verder aangescherpt. Het Plan Leefbare Wijken en Dorpen is niet besproken met partners uit de stad op 1 december, maar wordt later met de partners in de wijken en dorpen verder uitgewerkt. De concept programmaplannen en het concept Plan Leefbare Wijken en Dorpen zijn als bijlagen toegevoegd.

‘Week van de programmaplannen’ In de raadsbrief (RAAD-7357) van 13 september 2022 heeft het college aangegeven de uitwerking van de programmaplannen samen met de raad te willen vormgeven. In samenwerking met de griffie wordt daarom de ‘week van de programmaplannen’ georganiseerd. De bedoeling is dat u de week van de programmaplannen gebruikt om input en reflectie op de strategische doelen en visie van de concept programmaplannen te geven. De operationele doelen en activiteiten zijn bijgevoegd ter inspiratie.

Besluitvorming programmaplannen bij vaststelling perspectiefnota Uw input en reflectie op de strategische doelen en visie wordt betrokken bij de verdere uitwerking van de (programma)plannen. De strategische doelen en visies uit de (programma)plannen worden definitief vastgesteld bij vaststelling van de perspectiefnota. De behandeling van de perspectiefnota in de raad staat gepland op 4, 11 en 13 juli 2023.

Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Almelo, de secretaris, de burgemeester,

F.W. van Ardenne

Pagina 1 van 1 Raad - 2307596

A.J. Gerritsen

STEDELIJKE ONTWIKKELING Programmaplan 2023-2026

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

INHOUD 1. Context en aanleiding ......................................................

2. Visie.........................................................................................

3. Doelen .................................................................................... 10 4. Veranderstrategie.............................................................. 13 5. Resultaten en inspanningen........................................... 17 Bijlage.......................................................................................... 23

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

1| CONTEXT EN AANLEIDING

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

De keuze voor een programma stedelijke ontwikkeling komt niet uit de lucht vallen. Het is een weloverwogen besluit. Almelo is namelijk aan het veranderen. In dit hoofdstuk wordt beschreven wat voorafgegaan is aan de start van dit programma. Deze context is nodig om te begrijpen waarom bepaalde onderdelen van de stedelijke ontwikkeling van Almelo in een programma worden opgenomen.

Context Almelo is een stad in ontwikkeling. Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van onder andere klimaatverandering, demografie, sociale samenhang, woningbouw, economie en mobiliteit vragen om scherpe keuzes. Dat blijkt ook uit het onderzoek naar de kwantitatieve woningbouwopgave waar Almelo voor staat: er is behoefte aan 3.400-4.100 nieuwe woningen in de periode tot 2035. Dat is niet de enige opgave waar Almelo voor staat.

De majeure opgaven van Almelo Om de visie en de doelstellingen goed te begrijpen is het zinvol om kort context te geven op de drie majeure opgaven van Almelo: de ruimtelijke, economische en sociaal-maatschappelijke opgave.

Sociaal-maatschappelijke opgave Almelo is altijd een werkstad geweest en heeft in verhouding tot het aantal inwoners veel arbeidsplaatsen. Desondanks ligt de arbeidsparticipatie en het gemiddeld inkomen relatief laag en is de sociaaleconomische status van de bevolking laag (opleidingsniveau, inkomen en arbeidsparticipatie). Om deze status te verhogen kiest Almelo voor het verhogen van arbeidsparticipatie, het inzetten op de jonge generaties door goed onderwijs, het aantrekken van nieuwe doelgroepen, het tegengaan van segregatie door bijvoorbeeld sociale woningbouw over de stad te spreiden en daarmee de cumulatie van sociale problemen in bepaalde wijken tegen te gaan en het inrichten van een leefomgeving die uitnodigt tot sporten, bewegen en sociale interactie. De sociale opgave kan niet los worden gezien van de economische (of ruimtelijke) opgave. Allen zijn sterk met elkaar verbonden. Economische structuurversterking dient

daarom ook nadrukkelijk een bijdrage te leveren aan de sociale structuurversterking en de ruimtelijke opgave draagt bij aan de versterking van de economie en de sociale structuur van de stad. Niet voor niets spreken we bij gebiedsontwikkelingen daarom vaak ook van integrale gebiedsontwikkelingen.

Economische opgave De textielindustrie uit de 19e en begin 20e eeuw heeft plaatsgemaakt voor nieuwe vormen van werkgelegenheid, zoals logistiek, distributie, high tech en nieuwe maakindustrie. Verschillende bedrijventerreinen, zoals Twentepoort, bedrijvenpark Twente en Businesspark XL, beslaan een fors deel van de gemeente. Almelo heeft de ambitie om zich te blijven ontwikkelen als sterke werkstad in Twente. Hierbij past een divers aanbod aan werklocaties voor economische topsectoren en het MKB. De kwalitatieve behoeften van bedrijven veranderen. De bedrijfshallen worden steeds groter en nemen meer ruimte in beslag. Ook wordt de kwaliteit van de werklocaties steeds belangrijker. De werkgelegenheid wordt daarnaast steeds kennisintensiever. Ook de reguliere maakindustrie en logistiek vragen steeds beter geschoold personeel. Sinds 2020 heeft Almelo en heel Twente een tekort aan bedrijfskavels. Zowel de reguliere kavels tot 2 hectare als de grotere kavels vanaf 2 hectare zijn sterk in trek. Onlangs is er door bureau Stec een onderzoek gedaan naar de lokale behoefte aan bedrijventerreinen in Almelo dat aantoont dat er een behoefte van 43-47 hectare is tot 2035. In 2021 heeft bureau Buck Consultants International een onderzoek verricht in Enschede, Hengelo en Almelo naar balans tussen vraag en aanbod op de kantorenmarkt.

Hieruit blijkt dat Almelo 181.100 m2 kantoorruimte in gebruik heeft. Tot 2030 is behoefte aan circa 22.800m2 extra aanbod, waarvan 11.500 m2 nieuwbouw.

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

Aanleiding Ruimtelijke opgave Almelo is een ruim opgezette stad. Kenmerkend zijn de groene longen die tot diep in de stad doorlopen, het waternetwerk en de laagbouwmilieus in een groene omgeving. Het landschap, het groen en de waterlopen vormen samen met een aantal kenmerkende historische parels de kwaliteitsdragers van onze stad. Ze geven tevens ook een sterke identiteit aan de woonmilieus. Almelo heeft een aantal jaren geleden een visie voor de binnenstad opgesteld: Koers voor de Binnenstad. Deze visie zet in op het compacter maken van het centrum en verdeelt de binnenstad in vier nieuwe kwartieren. Ieder kwartier heeft zijn eigen karakter en draagt bij aan een levendig en dynamisch gebied. De flanken zijn aangewezen als nieuwe transformatiemilieus en kunnen verkleuren naar nieuwe gemengde stadse milieus. Rondom de historische binnenstad ligt een aantal verouderde arbeiderswijken. De kwaliteit van de bebouwing en de openbare ruimte laat hier soms te wensen over. Wijken als Kerkelanden en het Nieuwstraatkwartier zijn aan vernieuwing toe, mede vanwege de noodzakelijke verduurzamingsopgave. De relatief eenzijdige, goedkope woonvoorraad draagt tenslotte niet bij aan het aantrekken van nieuwe doelgroepen en de toekomstbestendigheid van deze wijken.

Kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte en gerichte investeringen in de woningvoorraad zijn nodig om gevarieerde, toekomstbestendige woonmilieus te creëren waarmee de stad zich kan profileren.

Op 11 maart 2022 heeft minister De Jonge de Nationale Woon- en Bouwagenda gepresenteerd. Eén van de zes programma’s onder de Nationale Woon- en Bouwagenda is het programma Woningbouw”. Naast het doel om voor 2030 900.000 woningen te realiseren, gaat de Rijksoverheid ook meer sturen op wat en voor wie er gebouwd wordt. Het kabinet heeft zichzelf het volgende als doel gesteld: • Realiseren van 100.000 nieuwbouwwoningen tot 2024, en daarna realisatie van 100.000 per jaar; • Realiseren van 900.000 woningen tot 2030, waarvan 2/3 betaalbaar; • Realiseren van 1/3 corporatie woningen (300.000).

Decentrale ontwikkelingen In het westen en midden van het land is de druk op de woningmarkt traditioneel hoger dan in Overijssel en specifiek Twente. Daarnaast zag Twente in het verleden door demografische ontwikkelingen en verhuizing van jonge mensen naar het westen een stagnatie van de bevolkingsgroei. Inmiddels is daar een kentering in opgetreden. De aantrekkingskracht van het oosten, de interessante woningmarkt en de mogelijkheden voor hybride werken, trekken meer mensen naar onze regio. Het Rijk heeft de regie op het woningbouwdossier bij de provincies gelegd. Op 13 oktober jl. heeft het ministerie met alle provincies de provinciale woningbouwafspraken 2022-2030 afgesloten. Overijssel geeft in deze afspraken aan 42.300 woningen te bouwen. Een groot deel van de nieuwe woningen betreft betaalbare huur en koop. Ook worden flexwoningen gebouwd. Hierbij is nadrukkelijk aandacht voor de lokale vraag, de ruimtelijke kwaliteit en ook duurzaamheid. Dit aanbod doet Overijssel namens alle gemeenten, corporaties en bouwers aan het Rijk. In regionale woondeals moet worden uitgewerkt hoe dit moet worden bereikt. Ook Almelo heeft in deze woondeals tot 2030 een propositie van 3400-4100 woningen opgenomen. Het Rijk en de provincie zijn echter nog op zoek naar aanvullende locaties. Ook in Almelo blijven we deze mogelijkheden naar extra woningbouwlocaties verder onderzoeken.

Prioritaire gebieden en ontwikkelopgaven

Landelijke ontwikkelingen Ondanks dat de stijging van woningprijzen inmiddels iets afvlakt, blijft de spanning op de koopwoningmarkt in alle regio’s groot. Ook het woningtekort in zijn algemeen is nog steeds groot en het aanbod laag. Waar wachtlijsten voor woningen in de sociale sector altijd lang waren, zagen we de vraag naar koopwoningen vanaf 2013 stijgen. Deze vraag heeft in combinatie met economische voorspoed en lage rente geleid tot een oplopend tekort aan woningen. Doorstroming op de woningmarkt is hierdoor ook getemperd met gevolgen voor de huurmarkt. Wat de invloed van de economische onzekerheid, de inflatie, hoge energieprijzen en oplopende rente is op de woningmarkt en de vraag naar bedrijfslocaties is nog ongewis.

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

Voor de zomer 2022 is er een nieuw coalitieakkoord opgesteld. In dit akkoord is de ambitie uitgesproken om 3.400 woningen te realiseren voor zowel de lokale als de regionale opgave. Bij het realiseren van deze nieuwbouwopgave wordt ingezet op het realiseren van een meer onderscheidende en gevarieerde woningmarkt in Almelo. Door extra nieuwbouw in het midden en hogere segment te stimuleren, wordt doorstroming op de woningmarkt gestimuleerd. Toevoegen van woningen betekent niet alleen nieuwbouw, maar ook transformatie, herbestemming en herstructurering. Strategische herstructurering is een kans om te komen tot een evenwichtige en gevarieerde woningvoorraad in bestaande wijken. Het streven is verscheidenheid in woningtypes en een evenwichtige verdeling van sociale huurwoningen en woonvoorzieningen voor kwetsbare groepen over de gemeente en in de (sub) regio. Met het toevoegen van woningen kan Almelo gericht sturen op het aantrekken en huisvesten van nieuwe doelgroepen waardoor de stad stap voor stap meer in balans komt. Het vraagstuk van de verdeling van sociale huurwoningen is ook een regionaal vraagstuk, zeker nu er naast de lokale vraag de komende jaren ook regionale opgaven rondom statushouders en zorgvragers bijkomen. Hierin zal samen met regionale partners moeten worden opgetrokken.

Almelo heeft een sterke groenblauwe structuur. De vier groene longen (noord, oost, zuid, west) zijn de dragers van de stad. Almelo heeft hiermee een uniek profiel dat – samen met goede sport- en culturele voorzieningen – kansen biedt voor fijne vrijetijdsbesteding. Ook draagt het bij aan bewegen en een gezond stedelijk leven en heeft het economische meerwaarde voor de stad. Het gebruik van de groenblauwe structuur, citymarketing en lobby zijn volgens het coalitieakkoord belangrijke onderleggers voor stedelijke ontwikkeling. Dit geldt ook voor samenwerking met stakeholders in de (binnen)stad, het Rijk, de provincie en andere gemeenten. De uitvoeringsagenda is vastgesteld en de visievorming afgerond. De volgende stap is het ontwikkelen van gebieden en concrete uitwerkingen. Een flinke opgave die niet binnen vier jaar gerealiseerd is, maar waar we wel vervolgstappen in willen zetten en realiseren wat nu al kan.

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

Waarom een programma? Steeds meer organisaties gebruiken programma’s en programmamanagement om doelen te realiseren en veranderingen tot stand te brengen. Programma’s helpen om die doelen met de goede focus, energie en samenhang te benaderen. Doelen die op dat moment extra aandacht vragen, omdat ze belangrijk en urgent zijn. Het zijn doelen die buiten de gebaande paden tot stand gebracht moeten worden. Daarbij is samenwerking met de lijnorganisatie van cruciaal belang. In de lijnorganisatie vindt de uitvoering plaats en binnen de programma’s de versnelling en de vernieuwing op deze urgente en belangrijke opgaven, maar alleen sámen zorgen ze ervoor dat de opgaven en ambities voor de stad gerealiseerd kunnen gaan worden.

Almelo heeft in deze coalitieperiode voor vijf opgaven programma’s geformuleerd. In dit programmaplan wordt het programma Stedelijke ontwikkeling verder uitgewerkt.

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

2| VISIE

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

In het coalitieakkoord is afgesproken dat Almelo de komende jaren stevige stappen wil zetten op het gebied van stedelijke ontwikkeling. Daarom is een programma Stedelijke Ontwikkeling opgenomen in het coalitieakkoord. In het voorgaande hoofdstuk is beschreven welke uitdagingen Almelo kent. Met deze visie geven we voor het programma een richtinggevend kader mee, een streep op de horizon. De streep op de horizon Almelo is een toekomstbestendiger en meer onderscheidende centrumstad met een blijvende aantrekkingskracht vanuit de regio. Een stad waar huidige en toekomstige bewoners en ondernemers graag willen wonen, werken en in willen investeren. Een stad waar we trots op zijn! Deze streep op de horizon bouwt voort op een koers die Almelo in 2020 heeft ingezet met de Omgevingsvisie. Die is uitgewerkt in de Uitvoeringsagenda en recentelijk verder ingevuld in de Ruimtelijk Programmatische visie. Hiermee hebben we ons inhoudelijke verhaal steeds meer een stevige basis gegeven en een koers uitgezet welke stad we willen zijn en welke prioriteiten we hierin willen leggen. Tegelijkertijd ontwikkel je een stad niet alleen als gemeente. Die tijd is al lang

voorbij. Samen met partijen in de stad, marktpartijen, onze buurgemeenten, de provincie en het rijk zullen we samen moeten optrekken om de opgaven te realiseren en de kansen die zich daarbij in de tussentijd voor doen te pakken. Daarbij beginnen we niet vanaf nul. De afgelopen jaren zijn er projecten gerealiseerd in onze stad waar we trots op zijn, zoals de Havenkom, Noordoost en het Indiëterrein dat zelfs de Twentse Vastgoedprijs heeft gewonnen. De “verrassing van Twente”: zo wordt Almelo wel eens omschreven. Wat zou het mooi zijn dat in 2026 niemand meer verrast is over Almelo, maar iedereen wel wéét dat het ontzettend veel te bieden heeft en er richting 2035 nog prachtige gebiedsontwikkelingen gerealiseerd zullen worden in onze spoorzone, binnenstad, herstructureringswijken en het XL-bedrijvenpark. Niet alleen in plannen, maar gewoon door te doen, want dat is waar Almelo goed in is: niet lullen maar poetsen!

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

3| DOELEN

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

Als wij samen met onze partners naar die stip op de horizon toe willen, moeten we aan de slag. Daarom zijn drie strategische doelen geformuleerd die we vervolgens operationaliseren. De strategische doelen richten zich op drie kernopgaven (thema’s) waar Almelo het verschil kan maken op het gebied van stedelijke ontwikkeling. Deze zijn hierna verder uitgewerkt.

Thema A: Kwalitatief aantrekkelijke stad

Strategisch doel Het realiseren van een grotere onderscheidende en gevarieerde woningvoorraad voor onze huidige en toekomstige inwoners Operationele doelen • In 2026 zijn er duidelijkere afspraken vastgelegd om de verdeling van de sociale woningvoorraad over de gemeente en (sub)regio beter te verdelen. • In 2026 is het realiseren van echt onderscheidende en gevarieerde woningbouw voor Almelo standaard onderdeel geworden in de uitwerking en realisatie van onze gebiedsontwikkelingen

• De bouw van 4100 extra nieuwbouwwoningen is versneld; • In 2026 zijn we beter in staat met onze partners vorm te geven aan toekomstbestendige nieuwbouw te in onze stad.

Thema B: netwerken en positioneren

Strategisch doel • We realiseren een steviger netwerk en positie binnen het ruimtelijk domein; • We bouwen aan een stad met een duidelijker en meer onderscheidend profiel. Operationele doelen • In 2026 is er meer investeringsbereidheid in de Almelose woningmarkt van marktpartijen rondom grote gebiedsontwikkelingen;

• In 2026 staat Almelo positiever bekend wat betreft de gebouwde omgeving en de daarbij behorende verhalen en ontstaansgeschiedenis

• In 2026 hebben we een meer onderscheidend profiel van Almelo als woonstad neergezet;

• In 2026 dragen we de mooie plekken en architechtuur met onze partners met trots uit.

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

Thema C: Kennis en professionalisering

Strategisch doel De organisatie ontwikkelt zich door tot een nog steviger, professioneler en daarmee klantgerichte organisatie rondom stedelijke ontwikkeling Operationele doelen • In 2026 werken de partners in de stad plezieriger met ons samen;

• In 2026 zijn de processen rondom gebiedsontwikkeling professioneler en duidelijker ingericht.

Stakeholdersbijeenkomst Tijdens de stakeholdersbijeenkomst begin december zijn deze thema’s en strategische doelen ook getoetst met een aantal partners uit de stad. In een tweetal deelsessies hebben we de deelnemers gevraagd of ze de opgaven herkenden, deze te verrijken met hun kennis en inzichten en ook nadrukkelijk gekeken waar we samen op kunnen trekken in het realiseren van deze doelen. De deelnemers van deze bijeenkomst herkenden de thema’s en doelstellingen en gaven ons daarin een drietal aandachtspunten mee: 1. Ga vanuit je eigen kwaliteiten die we nu al hebben. Als Almelo nog nadrukkelijker je profiel als stad om te wonen neerzetten en dit daarna ook laden vanuit de projecten. Probeer niet per se allemaal nieuwe dingen te verzinnen. Laten we samen versterken en nog meer benadrukken wat er al is. 2. Nog meer optrekken met de andere Twentse steden om ook richting het rijk en de provincie veel steviger te staan. Maar hierin ook de kansen richting Deventer niet vergeten, omdat onze centrale positie in Overijssel met een ligging langs de as van de A1 ook een blik richting het westen kansrijk kan zijn

3. Professionalisering en kennisontwikkeling is niet alleen een interne opgave voor de gemeente, maar een randvoorwaarde voor de markt om te investeren. Wanneer voor ons als partners duidelijk is welke stappen jullie voorzien in grote gebiedsontwikkelingen en de gemeente daarin een voorspelbare en betrouwbare partner is, zullen we ook meer bereid zijn investeringen te doen in de stad. Deze aandachtspunten zijn verwerkt in de doelstellingen en activiteiten in dit programmaplan.

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

4| VERANDERSTRATEGIE

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

De veranderstrategie beschrijft de aanpak voor de manier van werken die we in het programma kiezen. Hiervoor gaan wij voor de aanpak die de meeste kans biedt om de doelen ook daadwerkelijk te realiseren. De veranderstrategie vormt de schakel tussen ‘de doelen die we willen bereiken’ en ‘bepalen wat we morgen gaan doen’ (de keuze van projecten en andere inspanningen). De strategie vertelt dus het verhaal achter de te kiezen projecten en inspanningen. In dit hoofdstuk beschrijven we de inhoudelijke strategie en hetgeen dat die mogelijk maakt, namelijk de veranderstrategie.

Inhoudelijke strategie Als we kijken naar de stedelijke ontwikkeling in Almelo de komende jaren, kan geconstateerd worden dat er verschillende soorten opgaven zijn. Deels zijn die inhoudelijk. Er liggen er daarvan nog een aantal de komende jaren op ons bordje. De basis van onze strategie wordt gevormd door de omgevingsvisie, de uitvoeringsagenda en de ruimtelijk programmatische visie. Hier zullen we op door moeten bouwen. Voor een aantal gebieden moet een verdere uitwerking worden gemaakt. Dit zijn uitwerkingen in gebiedsvisies, stedenbouwkundige plannen of projectplannen. Niet alles daarvan zal plaatsvinden in het programma. Zo zal de uitvoering van projecten plaatsvinden in de lijn (de eenheid stadsontwikkeling). Naast het inhoudelijke spoor zien we dat op dit moment het netwerk van partners rondom stedelijke ontwikkeling nog niet sterk is. Het is sterk persoonsafhankelijk, ad hoc en incidenteel. Gebaseerd op de inhoudelijke basis die we inmiddels hebben gelegd met de uitvoeringsagenda en de ruimtelijke programmatische visie, willen we ook weer bouwen aan een stevig netwerk samen met onze lokale, regionale, nationale en marktpartners rondom stedelijke ontwikkeling. Een netwerk waarin we elkaar kennen en elkaars expertise kunnen gebruiken, maar ook waarin we samen werken

aan het bepalen en realiseren van een koers voor de doorontwikkeling van onze stad. De tijd waarin je als gemeente alleen een gebied of een stad kon ontwikkelen, is al lang voorbij. Via netwerksturing kunnen we de ontwikkeling van onze stad versnellen, maar ook de kwaliteit van de uiteindelijke resultaten verbeteren. Hieraan gekoppeld kiezen we de komende jaren ook nog nadrukkelijker voor een onderscheidend profiel voor onze stad, dragen we dit uit en vertalen we dit door in projecten. Daarbij zijn onze netwerkpartners belangrijke spelers in het mee uitdragen en realiseren van ons profiel en onze boodschap. Om voor onze netwerkpartners ook een transparante en toegankelijke partner te zijn in gebiedsontwikkelingsprocessen, constateren we dat er een heldere aanpak nodig is rondom hoe wij in Almelo werken in grotere gebiedsontwikkelingen. Welke stappen en mijlpalen onderscheiden we hierin, rollen op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau, eenduidigheid in termen en producten, rapportage en risicobeheersing. In het programma zijn deze verschillende opgaven daarom onderverdeeld via de drie hoofdsporen: • Kwalitatief aantrekkelijke stad • Netwerken en positionering • Kennis en professionalisering

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

Veranderkundige strategie Almelo wil als volwassen en betrouwbare partner voor stakeholders de groei van Almelo optimaal faciliteren zodat medeoverheden, marktpartijen en corporaties graag met ons blijven samenwerken.

Overigens ligt hier niet alleen een directe link met de nieuwe eenheid stadsontwikkeling, maar bijvoorbeeld ook met de eenheid Fysiek en medewerkers die nu bijvoorbeeld bij concern zijn gepositioneerd.

Dat vraagt om aandacht voor hoe wij als gemeente werken, ook rondom onze interne processen. Rondom Stedelijke Ontwikkeling zijn daarom drie sporen geformuleerd:

Building the business

1. Running the business 2. Changing the business 3. Building the business

Running the business

Ten eerste zal er gewerkt worden aan het voorbereiden en realiseren van concrete projecten en opgaven (running the business). Vanuit het programma zullen de activiteiten op dat vlak met name liggen aan de meer strategische kant met het accent op de samenwerking in de regio met bijvoorbeeld onze Twentse partnersteden, een versterkte inzet op de lobby rondom stedelijke ontwikkeling, een duidelijke profilering, het opzetten van een platform Stedelijke Ontwikkeling Almelo en het ontwikkelen van visies die als basis dienen voor de uitwerking in projecten, zoals Aalanderveld, Leemslagen of de Ruimtelijk-economische visie lokale bedrijventerreinen. Zoals in de inhoudelijke strategie al uitgebreider is toegelicht, is dit uitgewerkt in een aantal bewust gekozen deelsporen.

Changing the business

In 2020 constateerde een extern bureau al dat we in Almelo veel dingen praktisch en improviserend oplossen. Dat is een kracht die we zeker niet moeten verliezen, maar er is winst te behalen door een aantal zaken meer strategisch en aan de voorkant te doordenken en de organisatie op deze taken en verantwoordelijkheden verder te professionaliseren. Daarmee komen we zelf beter aan het stuur en wordt het voor partijen waarmee we samenwerken duidelijker hoe we werken rondom gebiedsontwikkelingen, wat er dus van ze verwacht wordt en hoe ze kunnen meedoen en investeren in onze stad. Voor het programma is hierin voornamelijk voorzien via de activiteiten binnen thema C ‘kennis en professionalisering’.

Ondertussen wordt er gebouwd aan een nieuwe eenheid stadsontwikkeling waar de projectopgaven op een goede manier voorbereid en uitgevoerd kunnen gaan worden (building the business). Het bouwen, aansturen en doorontwikkelen van deze eenheid is primair de verantwoordelijkheid van het hoofd stadsontwikkeling. Zoals al eerder is aangegeven is het programmatisch werken in Almelo echter wel bedoeld om versnelling en vernieuwing te brengen in de lijn. Het hoofd stadsontwikkeling en de programmamanager Stedelijke Ontwikkeling zullen hierin dan ook samen kijken waarin de samenwerking en daarmee versnelling op de uitvoering te realiseren is. In Almelo zien we in de cultuur een vrij sterke nadruk op de blauwe en gele kleuren: prestaties, rationeel, belangen en posities. Als we gaan bouwen aan stedelijke ontwikkeling en daarin mooie en concrete resultaten willen halen, dan is het belangrijk om dit in evenwichtig te doen. Dat vraagt ook om aandacht te besteden aan het sociale proces (rood), het leerproces (groen) en het dynamiserende proces (wit). In een vrij blauw-gele omgeving worden deze waarden nogal eens gezien als ‘nice-to-have’. Concrete zaken die hierbij genoemd kunnen worden zijn kennissessies, excursies, open space bijeenkomsten i.p.v.

regulier overleg, teamborrels, eigen werkplek in het stadhuis waar mensen uit het programma en de eenheid elkaar geregeld treffen, een cultuur waar de sfeer heerst van ‘leren moet, fouten maken mag’ etc. Maar deze veranderstrategie geldt niet alleen voor de interne activiteiten. Ook waar het de realisatie van projecten betreft, het inzetten op de lobby of het opzetten van een platform Stedelijke Ontwikkeling Almelo. In al deze trajecten zal steeds gekeken worden naar de opgave, de partners waarmee we samenwerken en de context waarbinnen we op dat moment moeten opereren om te bepalen wat de juiste activiteiten zijn om een stap verder te komen. Dat kunnen soms hele ‘blauwe’ doelgerichte en smart te formuleren acties zijn. Soms is beïnvloeding via politieke lijnen nodig (geel), soms is het inzetten van of

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

investeren op je relatienetwerk nodig (rood), terwijl op andere momenten er outside the box gedacht moet worden en we op werkbezoek gaan bij een andere gemeente, een inspirerende spreker uitnodigen of een open space bijeenkomst organiseren. In een evenwichtige gezonde omgeving, of dat nu een organisatie of een programma is, presteren mensen beter, weten mensen elkaar beter te vinden, lopen processen sneller, leren mensen sneller en meer van elkaar. Een echte need to have dus in een organisatieonderdeel en een opgave in ontwikkeling! Denkwijze

Er verandert iets als je….

Geeldruk

de belangen van de belangrijkste … spelers bij elkaar kunt brengen tot een consensus door middel van een onderhandelingsproces

Blauwdruk

onderzoekt wat de beste oplossing … is en die planmatig implementeert in een rationeel proces

Rooddruk … mensen op de juiste manier prikkelt, zodat ze zich gewaardeerd en gezien voelen in een sociaal proces Groendruk

mensen in leersituaties brengt, … ze bewuster en bekwamer maakt waardoor hun vermogens toenemen op het werk in een ontwikkelproces

Witdruk … spontane evolutie een handje helpt door ruimte te geven waar energie zit en blokkades slecht in een dynamiserend proces Kleurdenken bij verandering

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

5| RESULTATEN EN INSPANNINGEN

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

In dit hoofdstuk wordt weergegeven welke projecten en andere inspanningen we in 2023 initiëren om de doelen dichterbij te brengen. Deze inspanningen worden per jaar geactualiseerd en bijgesteld. Per thema zijn de verschillende activiteiten in de onderstaande tabellen toegelicht die nodig zijn om een vliegende start te maken in het eerste jaar van het programma. Waar mogelijke worden de doelen gekoppeld aan andere programma’s die lopen. Wanneer dit van toepassing is, is het toegelicht in de tabel.

Thema A: Kwalitatief aantrekkelijke stad

Activiteit 1 Ongedeelde regio We zetten extra in op de regionale overleggen en de lobby wonen; • Wij trekken nadrukkelijk op met andere Twentse steden om de stedelijke belangen i.r.t. stad in balans en de ongedeelde regio op elkaar af te stemmen;

• We zetten in op een stevige (provinciale) sturing op de kaders die het rijk heeft gesteld aangaande het streven naar 30 procent sociale huurwoningen voor alle gemeenten om zo te komen tot een ongedeelde regio;

Activiteit 2 Visievorming en realisatie In de Uitvoeringsagenda en de ruimtelijke programmatische visie zijn de belangrijkste toekomstige ontwikkelgebieden bepaald. In een vervolg is verdere concretisering nodig van alle nieuwe ontwikkelingen. Dit gebeurt in de lijn, maar is voor de vulling van ons verhaal richting bijvoorbeeld het kernlobbydossier en het bepalen en uitdragen van ons profiel wel van wezenlijk belang. Hier zullen lijn en programma dan ook nauw samen optrekken. Daarbij zijn de onderstaande activiteiten voor de strategische voortgang van het programma in 2023 van belang:

• Gebiedsvisie Aalanderveld • Gebiedsvisie Leemslagen • Visievorming en ontwikkeling spoorzone • Gebiedsaanpak binnenstad • Ontwikkeling XL2 Vanuit het programma worden de volgende activiteiten verricht: • Opdrachtgeverschap Ruimtelijke visie lokale bedrijventerreinen • Reguliere ruimtelijke overleggen provincie (ambtelijk/ bestuurlijk)

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

Activiteit 3 Toekomstbestendig wonen/ bouwen In 2026 is er meer bewustzijn over toekomstbestendig bouwen (natuur inclusief, circulair, duurzaamheid) en zijn er duidelijkere randvoorwaarden over hoe nieuwbouw toekomstbestendiger gerealiseerd kan worden. Dit thema is voor een aantal van onze strategische partners ook een

belangrijke opgave. Wij zullen dit thema in 2023 dan ook samen met hen verder vorm en inhoud gaan geven, passend bij de veranderstrategie die we hiervoor hebben beschreven. Dit doen we via een aantal inspirerende werksessies, werkbezoeken en sprekers.

Activiteit 4 Woondeals uitwerken per gemeente De woondeals die onlangs gesloten zijn worden uitgewerkt per gemeente en samen met de corporaties. Vervolgens zal dit ook zijn doorvertaling vragen richting de uitvoering en dus richting de projecten.Deelsporen die hierbij nader ingevuld en opgepakt zullen worden:

• Aantallen en locaties • Voorwaarden onderhandelen met de provincie • Regio specifieke zaken afstemmen met buur gemeenten • Doorvertaling naar projecten • Aanvragen rijksregelingen

Activiteit 5 Doorvertaling visies en profilering naar doelgroepen en woningtypen Met de ruimtelijk programmatische visie, de economische visie en de visie lokale bedrijventerreinen wordt inzichtelijk voor welke doelgroepen er in Almelo gebouwd moet worden. Daarbij is het uitgangspunt dat doelgroepen en het aanbod van verschillende typen woningen in de stad in balans zijn.

Deze doorvertaling zal aansluitend plaatsvinden als de ruimtelijke visie lokale bedrijventerreinen gereed is en daarmee ook de economische visie op de stad. Naar verwachting zal deze activiteit dus pas eind 2023 kunnen starten en voornamelijk in 2024 uitgevoerd worden.

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

Thema B: Netwerken en positioneren

Activiteit 1 Profilering Almelo als woon- en werkstad Het hebben van een duidelijk profiel als stad, het uitdragen van het goede verhaal en trots uitstralen zijn belangrijke onderleggers voor stedelijke ontwikkeling. Het maakt dat je weet waarvoor je in Almelo moet zijn als toekomstige bewoner, maar ook als investeerder van bijvoorbeeld een grote ontwikkelaar of een bedrijf dat overweegt zich hier te vestigen. We gaan ervan uit dat de brede citymarketing voor het stadsbrede verhaal op korte termijn wordt opgezet en aangestuurd op concernniveau, waarop het programma kan aansluiten. Vanuit de grote projecten zal ook een eigen communicatie en branding opgezet (moeten) worden die steeds maakt dat er een constante stroom van informatie en positieven ‘buzz’ rondom stedelijke ontwikkeling op gang komt. Vanuit het programma zal ingezet worden op het ontwikkelen van de ‘satéprikker’ door de projecten heen: het profiel van Almelo als woon- en

werkstad (corporate story) en daarbij vanzelfsprekend aansluitend bij de citymarketing als geheel. Hierbij gaan we niet voor grootschalige campagnes, maar voor het formuleren van duidelijke verhaal dat vervolgens vanuit onze projecten, onze partners en via strategische interventies steeds breed uitgedragen zal worden. Daarnaast wordt ingezet op activiteiten die de zichtbaarheid van Almelo en daarmee trots op de stad met betrekking tot stedelijke ontwikkeling vergroten. Activiteiten waaraan gedacht kan worden zijn een stadsontwikkelingscafé, architectuurprijs of een ontwerpwedstrijd. Dit zal samen met onze partners in de stad verder vorm en inhoud gegeven worden. Om ons op langere termijn te profileren zal vanuit het programma aangejaagd worden om binnen de gebiedsontwikkelingen te komen tot het realiseren van 2 iconen die de stad nog meer onderscheidend profiel kunnen geven.

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

Activiteit 2 Lobby Stedelijke Ontwikkeling en Bereikbaarheid De samenwerking met stakeholders in de (binnen)stad, het Rijk, de provincie en andere gemeenten rondom stedelijke ontwikkeling en bereikbaarheid is onmisbaar. Als gemeente kunnen we het niet alleen. We nemen daarom actief deel aan bestaande netwerken rondom stedelijk ontwikkeling, nemen deel aan de de Provada en zoeken de afstemming en samenwerking met Enschede en Hengelo -Deventer. Daarnaast is onlangs in het bestuurlijk overleg van de gezamenlijk colleges van Almelo, Hengelo en Enschede besloten dat Stedelijke Ontwikkeling en Bereikbaarheid voor de komende jaren één van de drie strategische kernlobbydossiers zal zijn. Vanuit het programma zal hier dus nadrukkelijk inzet op gepleegd moeten worden. Wat we

de afgelopen jaren zagen, was dat we vaak onze lobby ingestoken hebben vanuit de afzonderlijke onderdelen van de organisatie of losse projecten en nog te weinig een stevig integraal Almeloos verhaal hebben neergezet. Dat betekent dat we onszelf de vraag moeten stellen welke boodschap wij willen uitdragen en hoe we dat willen doen. Dat geldt voor de lobbyboodschap op het gebied van bereikbaarheid en de A1, de verstedelijkingsambitie in relatie tot ons hightech-profiel, onze centrale ligging en het feit dat we hoog liggen op de zandgronden en weinig last hebben van stikstof. Het verder verstevigen van ons eigen integrale verhaal en van daaruit langjarig investeren op de strategische lobby (op inhoud en de relatie) is nadrukkelijk een ambitie die in het programma is opgenomen voor de komende jaren.

Activiteit 3 Oprichten platform stedelijke ontwikkeling We gaan bouwen aan een netwerk van actieve partijen in onze stad rondom stedelijke ontwikkeling. Een netwerk waar onder andere gemeente, makelaars, corporaties, marktpartijen en provincie elkaar ontmoeten, kennis delen en waar mogelijk samenwerken. In 2023 werken we uit welke (juridische) vorm dit platform in Almelo krijgt, met

welke agenda we aan de slag willen en gaat het platform ook daadwerkelijk van start. Dit platform heeft als doel de versnelling van de woningbouw en het vergroten van de trots op Almelo.

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

Thema C: Kennis en professionalisering

Activiteit 1 Ontwikkelen Almelose aanpak gebiedsontwikkeling Met de vaststelling van de uitvoeringsagenda zien we een verschuiving van locatieontwikkeling naar grote en complexe gebiedsontwikkelingen. Dat vraagt een professionaliseringsslag rondom het ontwikkelen van een ‘Almelose aanpak gebiedsontwikkeling: de verschillende fasen, mijlpalen en rollen binnen gebiedsontwikkelingen. Daarbij kan ook geleerd worden van ervaringen uit andere gemeenten. Hiermee wordt kennis en een gezamenlijke set van begrippen, rollen en processtappen ontwikkeld die noodzakelijk is om de komende jaren te bouwen aan een professionele en evenwichtige organisatie. Hierin zullen

we ook nadrukkelijk de samenwerking zoeken met leefbare wijken en dorpen om participatie, bewustzijn van ontwikkeling in bestaande stedelijke gebieden en de samenwerking van de wijkregisseurs en ontwikkelmanagers/projectmanagers verder te versterken. In 2023 zullen we een eerste stap zetten in de ontwikkeling van deze Almelose aanpak. We zullen starten met het benoemen van de verschillende fasen en mijlpalen binnen gebiedsontwikkelingen.

Activiteit 2 Doorontwikkeling opdrachtgever- en opdrachtnemerschap Stedelijke Ontwikkeling Binnen de adviespool, samen met de eenheid Uitvoering Fysiek is het afgelopen jaar al een eerste stap gezet in de ontwikkeling van projectmatig werken. Belangrijk onderdeel binnen projectmatig werken is het opdrachtgever- en opdrachtnemerschap alsmede het hanteren van meervoudige sturing binnen projecten. Vanuit de directie zal dit als een centraal thema worden opgepakt. Vanuit het programma stedelijke ontwikkeling zal specifiek hierop ingehaakt

worden waar het de rollen betreft in gebiedsontwikkelingstrajecten. Bijvoorbeeld de rol van de bestuurder in onderhandelingstrajecten of de rol van een specifieke adviseur in een integraal projectteam. Hierin wordt ook samen opgetrokken met de nieuwe eenheid stadsontwikkeling en het ontwikkelplan dat het hoofd voor deze eenheid op zal gaan stellen

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

Bijlage Bijlage 1 - DIN

Inspanningen

Operationele doelen

Strategische doelen

Visie

We sluiten aan bij de gesprekken die vanuit de lijn worden gevoerd met de corporaties over de gemeentelijke ontwikkelstrategie, de stadsbrede vastgoedstrategie, het schuiven met grondposities, herstructurering en uitruil met nieuwbouw.

Doorvertaling economische en ruintelijke visies en profilering naar doelgroepen en woningtypen

2) Reguliere ruimtelijke overleggen provincie op ambtelijke en bestuurlijk niveau.

1) Ruimtelijke visie lokale bedrijventerreinen;

In de lijn worden de prioritaire ontwikkelingen geconcretiseerd. Het programma verzorgt in 2023 de volgende activiteiten:

Wij trekken nadrukkelijk op met andere Twentse steden om de stedelijke belangen i.r.t. stad in balans en de ongedeelde regio op elkaar af te stemmen;

We zetten in op een stevige (provinciale) sturing op de kaders die het rijk heeft gesteld aangaande het streven naar 30 procent sociale huurwoningen voor alle gemeenten om zo te komen tot een ongedeelde regio;

Visievorming en realisatie

Ongedeelde regio

Daarna volgt een doorvertaling naar de concrete projecten in aantallen en locaties.

Met de ruimtelijk programmatische visie, de economische visie en de visie lokale bedrijventerreinen wordt inzichtelijk voor welke doelgroepen er in Almelo gebouwd moet worden. Daarbij is het uitgangspunt dat doelgroepen en de stad in balans zijn.

Toekomstbestendig wonen/ bouwen

- Aantallen en locaties - Voorwaarden onder handelen met de provincie - Regio specifieke zaken afstemmen met buurgemeenten - Doorvertaling naar projecten - Aanvragen rijksregelingen

De woondeals die onlangs gesloten zijn worden uitgewerkt per gemeente en samen met de corporaties. Vervolgens zal dit ook zijn doorvertaling vragen richting de uitvoering en dus richting de projecten. Deelsporen die hierbij nader ingevuld en opgepakt zullen worden:

Woondeals uitwerken per gemeenten

• In 2026 zijn er duidelijkere afspraken vastgelegd om de verdeling van de sociale woningvoorraad over de gemeente en (sub)regio beter te verdelen. • In 2026 is het realiseren van echt onderscheidende en gevarieerde woningbouw voor Almelo standaard onderdeel geworden in de uitwerking en realisatie van onze gebiedsontwikkelingen. • De bouw van 4100 extra nieuwbouwwoningen is versneld. • In 2026 zijn we beter in staat met onze partners vorm te geven aan toekomstbestendige nieuwbouw in onze stad.

Daarnaast wordt ingezet op activiteiten die de zichtbaarheid van Almelo en daarmee trots op de stad met betrekking tot stedelijke ontwikkeling vergroten (stadscafe , architectuurprijs, ontwerpwedstrijd). Dit geven we met onze partners verder vorm en inhoud

Hierbij gaan we niet voor grootschalige campagnes, maar voor het formuleren van duidelijke verhaal dat vervolgens vanuit onze projecten, onze partners en via strategische interventies breed uitgedragen wordt

Vanuit het programma wordt ingezet op het ontwikkelen van de ‘satéprikker’ door de projecten heen: het profiel van Almelo als woon en werkstad (corporate story)

Profilering Almelo als woon en werkstad

Stedelijke Ontwikkeling en Bereikbaarheid is de komende jaren één van de drie strategische kernlobbydossiers. Vanuit het programma zal hier dus nadrukkelijk inzet op worden gepleegd. Zowel op de inhoud als de relatie

De samenwerking met stakeholders in de (binnen)stad, het Rijk, de provincie en andere gemeenten rondom stedelijke ontwikkeling en bereikbaarheid is onmisbaar. Als gemeente kunnen we het niet alleen. We nemen daarom actief deel aan bestaande netwerken rondom stedelijk ontwikkeling, nemen deel aan de Provada en zoeken de afstemming en samenwerking met Enschede en Hengelo Deventer.

Lobby Stedelijke Ontwikkeling en Bereikbaarheid

Dit platform heeft als doel de versnelling van de woningbouw en het vergroten van de trots op Almelo.

We gaan bouwen aan een netwerk van actieve partijen in onze stad rondom stedelijke ontwikkeling. Een netwerk waar gemeente, provincie, makelaars, corporaties, marktpartijen elkaar ontmoeten, kennis delen en waar mogelijk samenwerken. In 2023 werken we uit welke (juridische) vorm dit platform in Almelo krijgt, de gezamenlijke agenda bepaalt en gaat het platform ook daadwerkelijk van start.

Oprichten platform stedelijke ontwikkeling

• In 2026 is er meer investeringsbereidheid in de Almelose woningmarkt van marktpartijen rondom grote gebiedsontwikkelingen. • In 2026 hebben we een onderscheidender profiel van Almelo als woonstad. • In 2026 staat Almelo positiever bekend wat betreft de gebouwde omgeving en de daarbij behorende verhalen en ontstaansgeschiedenis. • In 2026 dragen we de mooie plekken en architectuur met onze partners met trots uit.

B: Netwerken en positionering Het realiseren van een steviger netwerk en positie binnen het ruimtelijk domein. Het bouwen aan een stad met een duidelijker en meer onderscheidend profiel.

A: Kwalitatieve aantrekkelijk stad

Het realiseren van een grotere onderscheidende en gevarieerde woningvoorraad voor onze huidige en toekomstige inwoners

Met de vaststelling van de uitvoeringsagenda zien we een verschuiving van locatieontwikkeling naar grote en complexe gebiedsontwikkelingen. Dat vraagt een professionaliseringsslag rondom hetontwikkelen van een ‘Almelose aanpak gebiedsontwikkeling: de verschillende fasen, mijlpalen en rollen binnen gebiedsontwikkelingen. Hiermee wordt kennis en een gezamenlijke set van begrippen, rollen en processtappen ontwikkeld die noodzakelijk is om de komende jaren te bouwen aan een professionele en evenwichtige organisatie en zorgen we voor transparantie over onze werkwijze richting onze marktpartijen.

Ontwikkelen Almelose aanpak gebieds ontwikkeling

Belangrijk onderdeel binnen projectmatig werken is het opdrachtgever en opdrachtnemerschap alsmede het hanteren van meervoudige sturing binnen projecten. Vanuit het programma stedelijke ontwikkeling zal specifiek hierop ingehaakt worden waar het de rollen betreft in gebiedsontwikkelings trajecten. Bijvoorbeeld de rol van de bestuurder in onderhandelingstraject en of de rol van een specifieke adviseur in een integraal projectteam. Hierin wordt ook samen opgetrokken met leefbare wijken, de nieuwe eenheid stadsontwikkeling en het ontwikkelplan dat het hoofd voor deze eenheid op zal gaan stellen

Doorontwikkeling opdrachtgever en opdrachtnemer schap Stedelijke Ontwikkeling

• In 2026 werken de partners in de stad plezieriger met ons samen. • In 2026 zijn de processen rondom gebiedsontwikkeling professioneler en duidelijker ingericht.

C: Kennis en professionalisering

Het door ontwikkelen van de gemeente Almelo tot een professionelere en klantgerichtere organisatie rondom stedelijke ontwikkeling.

STEDELIJKE ONTWIKKELING

DIN-PROGRAMMA

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling 24

Programmaplan 2023-2026 | Stedelijke ontwikkeling

DIT IS EEN UITGAVE VAN DE GEMEENTE ALMELO www.almelo.nl of bel 0546 54 11 11

DIN-PROGRAMMA

STEDELIJKE ONTWIKKELING

Visie Strategische doelen

Operationele doelen

Almelo is een toekomstbestendige en onderscheidende centrumstad met een blijvende aantrekkingskracht vanuit de regio. Een stad waar huidige en toekomstige bewoners en ondernemers graag willen wonen, werken en in willen investeren. Een stad waar we trots op zijn! A: Kwalitatieve aantrekkelijk stad Het realiseren van een grotere onderscheidende en gevarieerde woningvoorraad voor onze huidige en toekomstige inwoners

Ongedeelde regio

Wij trekken nadrukkelijk op met andere Twentse steden om de stedelijke belangen i.r.t. stad in balans en de ongedeelde regio op elkaar af te stemmen; We zetten in op een stevige (provinciale) sturing op de kaders die het rijk heeft gesteld aangaande het streven naar 30 procent sociale huurwoningen voor alle gemeenten om zo te komen tot een ongedeelde regio;

Inspanningen

B: Netwerken en positionering

We sluiten aan bij de gesprekken die vanuit de lijn worden gevoerd met de corporaties over de gemeentelijke ontwikkelstrategie, de stadsbrede vastgoedstrategie, het schuiven met grond-

Visievorming en realisatie

Toekomstbestendig wonen/ bouwen

Woondeals uitwerken per gemeenten

In de lijn worden de prioritaire ontwikkelingen geconcretiseerd. Het programma verzorgt in 2023 de volgende activiteiten:

Daarna volgt een doorvertaling naar de concrete projecten in aantallen en locaties.

- Aantallen en locaties - Voorwaarden onder handelen met de provincie - Regio specifieke zaken afstemmen met buurgemeenten - Doorvertaling naar projecten - Aanvragen rijksregelingen

1) Ruimtelijke visie lokale bedrijventerreinen; 2) Reguliere ruimtelijke overleggen provincie op ambtelijke en bestuurlijk niveau. Doorvertaling economische en ruintelijke visies en profilering naar doelgroepen en woningtypen

C: Kennis en professionalisering

Het door ontwikkelen van de gemeente Almelo tot Het realiseren van een steviger netwerk en positie binnen het ruimtelijk doeen mein. professionelere en klantgerichtere organisatie Het bouwen aan een stad met een duidelijker en meer onderscheidend prorondom • In 2026 is er meer investeringsbereidheid in de Almelose woningmarkt van marktpartijen rondom grote gebiedsontwikkelingen. • In 2026 hebben we een onderscheidender profiel van Almelo als woonstad. • In 2026 staat Almelo positiever bekend wat betreft de gebouwde omgeving en de daarbij behorende verhalen en ontstaansgeschiede-

Profilering Almelo als woon en werkstad

Vanuit het programma wordt ingezet op het ontwikkelen van de ‘satéprikker’ door de projecten heen: het profiel van Almelo als woon en werkstad (corporate story) Hierbij gaan we niet voor grootschalige campagnes, maar voor het formuleren van duidelijke verhaal dat vervolgens vanuit onze projecten, onze partners en via strategische interventies breed uitgedragen wordt Daarnaast wordt ingezet op activiteiten die de zichtbaarheid van Almelo en daarmee trots op de stad met betrekking tot stedelijke ontwikkeling

Lobby Stedelijke Ontwikkeling en Bereikbaarheid

Oprichten platform stedelijke ontwikkeling

• In 2026 werken de partners in de stad plezieriger met ons samen. • In 2026 zijn de processen rondom gebiedsontwikkeling professioneler en duidelijker ingericht.

Ontwikkelen Almelose aanpak gebieds ontwikkeling

Doorontwikkeling opdrachtgever en opdrachtnemer schap Stedelijke Ontwikkeling

SOCIAAL EN VITAAL Programmaplan 2023-2026

Programmaplan 2023-2026 | Sociaal en Vitaal

INHOUD Inleiding

1. Context en aanleiding

2. Visie

3. Doelen

4. Veranderstrategie

5. Resultaten en inspanningen

Bijlage

Programmaplan 2023-2026 | Sociaal en Vitaal

INLEIDING Dit is het Programmaplan tussen het college als bestuurlijk opdrachtgever, de directie als ambtelijk opdrachtgever en de programmamanager Sociaal en Vitaal als opdrachtnemer. In dit programma wordt op basis van het coalitieakkoord de koers uitgezet: waar willen we staan in 2026 en hoe werken we daar de komende jaren programmatisch naar toe?

Dit Programmaplan is de basis waarop we gedurende de gehele looptijd van het programma (2023-2026) met elkaar werken aan de strategische opgaven binnen de gemeente Almelo op het gebied van Sociaal en Vitaal. Het contract beschrijft de uitgangspunten voor de uitvoering van het programma. Dit contract is een basis, er kan altijd aanleiding zijn om bijvoorbeeld door ontwikkelingen of trends het contract bij te stellen. En om nieuwe wegen te bewandelen in de operationalisering van de doelen. De samenhang tussen doelstellingen en inspanningen is in één beeld weergegeven door middel van een Doelen Inspanningen Netwerk (DIN) in bijlage 1. Deze DIN zal elk jaar geactualiseerd worden voor wat betreft de inspanningen en wellicht ook de operationele doelen. Bestuurlijk gewenste tussentijdse wijzigingen of uitbreidingen lopen primair via de directie. Vanzelfsprekend zal in nauw overleg met de betreffende ambtelijk opdrachtgever en programmamanager vervolgens afgewogen worden of dit meegenomen kan worden in het lopende programma of dat er aanvullende afspraken gemaakt moeten worden of andere prioriteiten gesteld moeten worden. Het programma Sociaal en Vitaal gaat over het behalen van strategische hoofdopgaven, doelen en

maatschappelijke effecten. De opgaven zijn politiek en bestuurlijk relevant, complex en meestal zijn meerdere partners betrokken. Door programmatisch te werken wordt focus aangebracht in de opgaven en doelrealisatie waar het bestuur zich meerjarig op wil concentreren. Het is wenselijk om op vaste tijden te weten of het programma op koers ligt zowel met betrekking tot het realiseren van de strategische doelen als met betrekking tot de voortgang van de inspanningen die daarvoor nodig zijn. We werken nog aan een systeem van rijker verantwoorden. In de perspectiefnota zullen we hier invulling aan geven. In de projectenlijst zijn projecten of activiteiten opgenomen die in 2023 uitgevoerd of opgestart worden en die bijdragen aan de doelstellingen die in het programma zijn opgenomen. De actualisatie van de projectenlijst zal gedurende het programma lopen via de P&C cyclus. De uitvoering loopt via het programma, de wijksturing, via de lijnsturing of wordt door partners opgepakt. In dat laatste geval is de rol van de gemeente anders; in dat geval kunnen we als gemeente hooguit faciliterend een rol pakken, maar stellen wij niet de concrete maatregelen of aanpak vast. Hierin flexibel kunnen schakelen maakt dat er voor het programma ruimte ontstaat om de goede dingen te (laten) doen.

Programmaplan 2023-2026 | Sociaal en Vitaal

1| CONTEXT EN AANLEIDING

Programmaplan 2023-2026 | Sociaal en Vitaal

Context In 2015 hebben gemeenten er met de decentralisatie van Wmo en Jeugdwet nieuwe zorgtaken bij gekregen. De eerste jaren na de decentralisaties was de focus vooral gericht op de uitvoering van de nieuwe taken en de continuïteit van de ondersteuning zoals deze voor de decentralisaties werd geboden. Gaandeweg is de focus meer verlegd naar het creëren van algemene voorzieningen en het aanbrengen van wijzigen in de toeleiding naar en toegang tot maatwerkvoorzieningen. Ook is meer aandacht gekomen voor preventie. Maar daarmee zijn we er nog niet. De toenemende vergrijzing, oplopende arbeidstekorten en stijgende kosten zetten de houdbaarheid van de zorg en ondersteuning nog steeds onder druk in het sociaal domein en zijn een bedreiging voor de continuïteit van zorg en ondersteuning. En we zien in de praktijk dat veel gezondheidsproblematiek samenhangt met de sociale, maatschappelijke en economische positie van onze inwoners. En dat het, met het oog op de houdbaarheid van dit stelsel, nodig en urgent is om hier aandacht voor te hebben en te verkennen hoe wij met maatschappelijke partners kunnen werken aan een beweging die meer gericht is op innovatie en preventie. Het is daarom nodig om een volgende stap

te zetten. Door de reeds in gang gezette ontwikkelingen op het gebied van preventie en innovatie voort te zetten en uit te bouwen, vanuit het gedachtengoed van de positieve gezondheid. Het programma Sociaal en Vitaal is een doorontwikkeling van het programma Zorg welke van 20192022 heeft gelopen. Met projecten als de preventieagenda, leefstijlmakelaar, Scheiden zonder schade, voorlichtingscampagne lang zult u wonen, zorgtechnologie, coalitie tegen de eenzaamheid, Sociale Basis op Orde, Het Jonge Kind, Kansrijke start, De Twentse belofte, Jeugdhulp in het onderwijs, Beschermd Wonen en Integrale Ketenaanpak Maatschappelijke opvang, Doorgaande lijn van Zorg naar Werk, persoonlijke netwerkcoach en de doorontwikkeling van de wijkkamers hebben we gewerkt aan de doelstellingen van programma Zorg. Een aantal van deze projecten wordt doorgezet in de lijn, soms loopt een project door in het nieuwe programma Sociaal en Vitaal.

Aanleiding Nieuw coalitieakkoord Voor de zomervakantie 2022 hebben de coalitiedragende coalities van de gemeente Almelo een coalitieakkoord opgesteld. De gemeente Almelo wil bouwen aan kansen voor iedereen, waarbij we vooral ook onze jeugd kansen bieden en willen zorgen voor meer kansengelijkheid. Iedereen moet kunnen meedoen en zich veilig en geaccepteerd voelen in Almelo. Daarnaast vindt het College het belangrijk dat sport, kunst en cultuur voor iedereen bereikbaar en toegankelijk is. Ook is het tegengaan van eenzaamheid de komende vier jaar een speerpunt. En het College wil mensen die het nodig hebben zicht geven op de mogelijkheden die er zijn om hen te helpen en te ondersteunen, met daarbij specifieke aandacht voor kwetsbare personen en onze jeugd.

Nieuw Strategische beleidsplan Sociaal Domein In het voorjaar van 2022 is een nieuw strategische beleidsplan sociaal domein vastgesteld. De hoofddoelstellingen vormen het kader voor de doelstellingen en activiteiten waar het programma zich op richt. Deze hoofddoelstellingen zijn: 1. Bevorderen zelfoplossend vermogen 2. Versterken ondersteunende sociale structuren en voorzieningen 3. Ontwikkelen efficiënte en effectieve maatwerkvoorzieningen 4. Organiseren efficiënte en effectieve uitvoeringsorganisatie 5. Meer middelen uitvoering taken sociaal domein

Programmaplan 2023-2026 | Sociaal en Vitaal

Recente ontwikkelingen Verder zijn er verschillende ontwikkelingen waar het programma rekening mee houdt of op aan sluit. Bewegingen in de jeugdzorg

Landelijke vervolgaanpak eenzaamheid

De jeugdzorg is volop in beweging. Vanaf de decentralisatie van de Jeugdwet hebben we, net als alle andere gemeenten, de kosten van de jeugdzorg substantieel zien toenemen. Een commissie van wijzen heeft hierop een advies uitgebracht. Het advies heeft er toe geleid dat de gemeenten meer middelen krijgen voor de jeugdzorg en dat het stelsel van de jeugdzorg veranderd wordt met als doel de jeugdzorg effectiever en betaalbaar te houden. Zo wordt er op nationaal niveau gewerkt aan een hervormingsagenda, die moet leiden tot het verbeteren van kwaliteit en passende zorg voor kinderen en gezinnen en het op lange termijn betaalbaar houden van het stelsel. Deze agenda wordt gemaakt met het rijk, gemeenten, aanbieders, professionals en jongeren zelf. De beweging die hierin zichtbaar lijkt te worden is die van zorg op basis van indicatie naar het voorveld. Daarnaast wordt er op nationaal niveau gewerkt aan een toekomstscenario kind en gezinsbescherming. Dit toekomstscenario biedt perspectief hoe de jeugdbeschermingsketen slimmer en effectiever georganiseerd kan worden. De huidige jeugdbeschermingsketen is te complex georganiseerd met vele betrokken organisaties die niet altijd op elkaar aansluiten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Almelo&id=c2eda72b-6c1d-4afb-a604-380fd92e54b1