Conceptverslag commissie ruimte 8 juni 2021

Regio Alkmaar is al zwaar belast en het duurt lang om de uitbreidingen te realiseren. D66 vraagt hier aandacht voor van de wethouder en de raad hiervan op de 12 Raadscommissie Ruimte 8 juni 2021

hoogte te houden. Er zal veel stroom naar datacenters gaan. Hoe wordt voorkomen dat energie wordt opgewekt voor Microsoft en Google in plaats van voor de eigen Alkmaarse samenleving? D66 is verheugd dat de Boekelermeer van meerwaarde kan zijn voor de innovatieve energie en hoopt dat de aandacht hiervoor blijft. D66 vraagt in hoeverre aquathermiek in het kanaal realistisch is en hoe serieus het idee is om eilanden met zonneatollen op het IJsselmeer te maken. De agrarische ondernemers willen graag mee met de energietransitie en het duurzaam en circulair ondernemen. D66 wil hen zo veel mogelijk de gelegenheid geven dit te doen. D66 roept het college op de agrariërs te helpen deze stap te maken.

De VVD merkt op dat het een belangrijk voorstel is maar ook ingewikkeld vanwege de vele betrokken partijen en belanghebbenden. Het is een ambitieus plan en iedereen is zich ervan bewust dat de klimaatdoelen gehaald moeten worden. Het is cruciaal dat hier een breed draagvlak voor is. De VVD complimenteert het college met de wijze van participatie en de samenwerking op dit complexe dossier. Participatie is wat de VVD betreft een essentieel punt. Voor de VVD is het belangrijk dat bij de energietransitie rekening wordt gehouden met de omgeving en dat bij de verduurzaming geen kostbare natuur of bouwgrond wordt opgeofferd of dat het landschap in het buitengebied wordt verpest met windturbines en grootschalige zonneparken. De VVD is blij dat dit niet is opgenomen in de RES. D66 merkt op dat dit ervoor zorgt dat de inwoners van Koedijk mogelijk tegen een enorme zonneweide aan gaan kijken en vraagt hoe de VVD deze bewoners gerust gaat stellen. De VVD antwoordt dat het gaat om grond van de gemeente Bergen. Bergen dient hier een beslissing over te nemen. De VVD vindt dat overleg en communicatie plaats dient te vinden en niet dat dit betekent dat er dan windturbines in de Schermer moeten komen. De VVD vervolgt het betoog.

De VVD ziet liever dat er duurzame ontwikkelingen plaatsvinden op de bedrijventerreinen en kan zich derhalve vinden in het voorgestelde plan de Boekelermeer aan te wijzen als mogelijke belangrijke opweklocatie. Hier is voldoende ruimte om bijvoorbeeld zonnepanelen op daken te plaatsen. De VVD is minder blij met het bouwen van windturbines op die locatie maar ziet dit als noodzakelijk kwaad. De VVD is blij dat het college kijkt naar alternatieve locaties en opties zoals het plaatsen van zonnepanelen boven grote parkeerplaatsen en geluidsschermen. Belangrijk hierbij is dat dit op maatschappelijk draagvlak kan rekenen. Wat de VVD betreft had verder gekeken mogen worden. De VVD wil benadrukken dat er aandachtig naar nieuwe technieken voor energieopwekking gekeken moet worden zoals geothermie. Hier is in de regio Alkmaar potentie voor. Kan de wethouder aangeven in hoeverre hier onderzoek naar wordt gedaan en wat hiervan de status is? Punt van zorg is wat de VVD betreft de capaciteit van het elektriciteitsnet. Op vele plekken is de capaciteit niet toereikend en de VVD vraagt hoe dit zit in de regio Alkmaar. Kan het college hier opheldering in geven? Voor de gehele regio Noord-Holland Noord geldt dat de transformatiestations onvoldoende capaciteit hebben. Er moeten 4 nieuwe stations komen en 12 moeten uitgebreid worden.

De VVD vraagt hoe kan worden voorkomen dat de gebruikers opdraaien voor de kosten van de aanleg van deze extra capaciteit. Tot slot wijst de VVD naar de rijksbijdrage voor het vervolgproces. Een beslissing hierover dient genomen te worden door het nieuwe Kabinet. Het kan dus mee- of tegenvallen en de VVD vraagt naar de financiële risico’s.

De Partij voor de Dieren merkt op dat de opgave tot het komen tot de RES groot was, echter de uitdaging is nog groter, namelijk de klimaatverandering en de drastische gevolgen hiervan voor de huidige en toekomstige generatie. De fractie hoopt dat de energieleveranciers een manier vinden om een van de wieken van de windturbines zwart of donkerblauw te verven zodat de vogels de wieken van een afstand kunnen spotten en hun koers kunnen veranderen. De Partij voor de Dieren is blij dat sommige zoekgebieden zijn afgevallen omdat het om weidevogelgebieden gaat. De fractie is tevreden met het voorliggende document. Voorts benadrukt de Partij voor de Dieren dat het niet alleen gaat om de opwekking van energie. Het gaat om de klimaatverandering en de fractie vraagt zich af of het niet beter zal zijn om eerst de behoefte aan energie te verminderen. Dit kan met een circulaire economie en door energie te besparen. Met andere woorden, grondig isoleren. Er valt veel winst te behalen met het isoleren van de woningvoorraad in het kader van de energiebesparing maar ook in het kader van de positieve effecten op de arbeidsmarkt. De Partij voor de Dieren vraagt of een grootschalig isolatietraject van de Alkmaarse woningen in gang gezet zou kunnen worden.

Kan de gemeente hier een richtinggevende, stimulerende en sturende rol in hebben? Voorts merkt de fractie op dat geothermie in de kinderschoenen staat en pleit voor een pas op de plaats en alleen door te gaan met dit soort projecten als het zeker is dat het onschadelijk is. Het biomassa dossier zal de Partij voor de Dieren met grote aandacht blijven volgen. Zon op daken en parkeerplaatsen heeft een aantal technische uitdagingen. De Partij voor de Dieren mist een analyse op zon op fietsenstallingen en vraagt of het mogelijk is dit soort oplossingen voor onder andere het opladen van elektrische fietsen te realiseren in de stad. Waterstof biedt kansen. Hier zijn onlangs twee rapporten over opgesteld en de 13 Raadscommissie Ruimte 8 juni 2021

fractie hoopt dat het college hiervan op de hoogte is. OPA merkt op dat opiniërend met de commissie is gesproken over de concept RES en een pakket aan maatregelen zoals isolatie. De Partij voor de Dieren merkt op in het document weinig te lezen over isolatie. Tijdens de bespreking in de commissie was eenieder het eens over het belang van isoleren. Derhalve ziet de fractie geen tegenstrijdigheden. De Partij voor de Dieren vindt dat het beter is om te investeren in rechtstreekse oplossingen. Dit is mogelijk als de overheid en in dit geval de gemeente hier een sturende rol inspeelt. De Partij voor de Dieren hoopt dat de wethouder deze ontwikkelingen van dichtbij volgt.

OPA is van mening dat de RES een compromis is waar de regio mee vooruit kan. Het valt echter op dat in het stuk geen alternatieve energiebronnen zijn opgenomen. Dit zorgt voor een beperking in de mogelijkheden het energievraagstuk aan te pakken. OPA is niet blij met de plaatsing van windturbines in de Boekelermeer en uit de participatie is gebleken dat de inwoners van Alkmaar dit kritische standpunt delen. OPA neemt het stuk mee terug in de fractie.

Beantwoording college eerste termijn: Wethouder Braak onderschrijft dat het een lang traject is geweest waar met tevredenheid op teruggekeken kan worden. Voorts bevestigt hij oog te hebben voor de bewoners bij de Boekelermeer en te zorgen voor een goede participatie. Dit is het zoeken naar de locaties en de verdere uitwerking gaat plaatsvinden als het wordt omgegoten in het omgevingsbeleid, dan zal het gehele traject van participatie plaatsvinden. Dat samenwerken de sleutel tot succes is, onderschrijft hij, hier is de gehele strategie op gebaseerd evenals het duurzaamheidsprogramma. Het zoeken naar innovatieve energiebronnen is zeer belangrijk, ook dit onderschrijft hij. Het duurzaamheidsprogramma is hierop gebaseerd. Het document van het zoekgebied wordt steeds aangevuld met nieuwe ontwikkelingen en de trajecten van uitvoering vinden hiernaast plaats, dit zijn dus twee verschillende trajecten. Voorts gaat hij in op Koedijk, hij kent de signalen en deze zijn meegenomen in de RES. De uitwisseling zonneweide bij de duinen of windturbines in de Schermer kent hij niet. SPA vraagt of de wethouder bereid is met Bergen om tafel te gaan. Wethouder Braak antwoordt contact te hebben met de wethouder van Bergen en hier aandacht voor te vragen. Dit is het hoogst haalbare wat hij kan doen.

De CU vraagt of de raad nog een instrument heeft als blijkt dat de bewoners straks massaal tegen zijn. Wethouder Braak legt uit dat als Bergen hiermee verder gaat, dus het zoekgebied verder wil gaan ontwikkelen, het weer de participatie ingaat. Als de gemeente Bergen vervolgens besluit dit in een vergunning traject te moeten gaan gieten ontstaat wederom participatie. Gemeente Alkmaar kan dan een zienswijze indienen bij de gemeente Bergen. Het ligt dan wel bij Bergen om iets met deze zienswijze te doen. Dit is de mogelijkheid en het signaal dat Alkmaar af kan geven. De CU merkt op dat akkoord wordt gegaan met de totale Noord-Holland Noord RES, straks zijn het echter allemaal deelgebieden. Wethouder Braak antwoordt dat dit correct is, met het instemmen geeft de raad goedkeuring om het Alkmaarse deel om te zetten naar het omgevingsbeleid. Het CDA merkt op dat dit er in de vorige concept RES versie niet expliciet in stond en vraagt waarom. Wethouder Braak legt uit dat hier bestuurlijk veel discussie over is geweest, er wordt in het kader van de voortgang een besluit genomen met de gemeenteraden over het eigen gebied. Hij zegt toe een en ander nog voor de raadsvergadering middels een memo toe te lichten. Wethouder Braak vervolgt de beantwoording. De vraag hoe nu verder is eens stap die plaatsvindt na de besluitvorming.

Hij stelt voor in het najaar met elkaar verder te praten over hoe de uitvoering van de RES in kaart wordt gebracht en hoe hier mee aan de slag wordt gegaan. Hij verzoekt de raad om tijd, het betreft een ingewikkelde operatie en hij stelt voor te kijken hoe de brede samenwerking in de uitvoering kan worden voortgezet en er tot een goed plan gekomen kan worden. Het CDA vraagt op welke manier de raad in het uitvoeringstraject de ontwikkelingen die in de zoekgebieden al dan niet gaan gebeuren worden voorgeschoteld. Wethouder Braak antwoordt dat daar waar afgeweken zal worden van de bestemmingsplannen de raad het hoogste orgaan is. De raad stelt het omgevingsplan vast en is keer op keer betrokken. Wethouder Braak vervolgt de beantwoording. De corporaties worden erbij betrokken, wel dient gekeken te worden wat voor hen haalbaar is. Voorkomen wordt dat gelukszoekers zonneweides aan gaan leggen op plekken die niet gewenst zijn door het niet op te nemen in het omgevingsbeleid. Het CDA vraagt of dit juridisch gezien tegengehouden kan worden. Wethouder Braak antwoordt dat als het niet in het bestemmingsplan past, dan wel en wellicht dient in deze een actualisatie van de omgevingsvisie plaats te vinden. Het CDA verzoekt de wethouder een en ander te borgen zodat dit niet via een achterdeur toch mogelijk is.

Wethouder Braak zegt hierop toe de raad hier nader over te zullen informeren middels een memo en vervolgt de beantwoording. Hij legt uit dat de 600m regeling een regeling van de Provincie is. De vraag of deze 600m wordt vastgehouden dient derhalve bij de Provincie neergelegd te worden. Daarnaast zijn er wettelijke kaders ten aanzien van overlast van windturbines. Deze onderdelen komen in de participatie weer terug. Uiteindelijk blijft het altijd 14 Raadscommissie Ruimte 8 juni 2021

maatwerk. Voorts merkt hij op dat de belasting van het net goed gemonitord dient te worden. Dit komt terug in de bijeenkomst in het kader van de voortgang van het duurzaamheidsprogramma. De ruimte op het net van de Boekelermeer is in ieder geval aanwezig. Ten aanzien van de opmerkingen gemaakt over warmte uit het kanaal merkt hij op dat serieus naar alle mogelijkheden wordt gekeken. Vraag is of in deze een interessante businesscase voor elkaar gekregen kan worden. Dit is altijd een spannende vraag omdat er goede alternatieven zijn. Een en ander rondom het IJsselmeer laat hij in het participatietraject. Voorts onderschrijft hij dat geometrie interessant is. Er liggen mogelijkheden maar dit is nog niet nodig, de HVC heeft op dit moment overcapaciteit. Alkmaar bevindt zich in een luxepositie, maar moet wel hard aan de slag om de wijken in de toekomst van het gas af te krijgen. Dit is een ingrijpende en ingewikkelde operatie. Verder gaat hij in op de financiële risico’s als de onderhandelingen met Den Haag een onvoldoende uitkomst opleveren. Hij verzoekt de fracties met lijnen richting het Haagse deze in te zetten. Het is een enorme complexe financiële operatie en kijkend naar innovaties dan is een onrendabele top te zien. Hier is de financiële steun van het Rijk bij nodig.

Vele belangrijke toekomstige zaken die worden ingebracht en niet terug te vinden zijn in de RES komen terug in het duurzaamheidsprogramma. Tot slot merkt hij op ervan uitgaande gezien de spreektijd dat de fracties hun tijd in de raadsvergadering pakken om nog iets meer van het standpunt duidelijk te maken. De VVD vraag refererend aan de rijksbijdrage hoe groot het financiële risico is dat eventueel wordt gelopen. Wethouder Braak antwoordt dat deze vraag te ingewikkeld is om te beantwoorden.

Tweede termijn commissie: GroenLinks vindt het fijn dat in het najaar over de uitvoering gesproken zal worden en dat er zo veel gaat gebeuren dat de energiecorporaties het weer druk gaan krijgen. De gretigheid van GroenLinks wordt redelijk goed beantwoord. GroenLinks zal instemmen met de RES.

Leefbaar Alkmaar is blij dat de bewoners nadrukkelijk betrokken zullen worden bij de verdere uitwerking van de plannen van de Boekelermeer.

De voorzitter stelt vast dat het raadsvoorstel als bespreekstuk wordt doorgeleid naar de aankomende raadsvergadering. Er toegezegd naar aanleiding van een vraag van het CDA dat er een memo komt over de bestuurlijke gang van zaken en veranderingen en de uitvoering komt aan de orde in het najaar.

13. Sluiting (23.05 uur) Niets meer aan de orde zijnde sluit de voorzitter onder dankzegging voor inbreng en aanwezigheid de vergadering.

15 Raadscommissie Ruimte 8 juni 2021