Concept verslag raadsvergadering 28 september, met vervolg op 2 en 9 oktober 2023

FVD wacht de reactie van het college af en zal dan een mening vormen.

De heer Ruiter (CDA) zegt dat het CDA, net als alle andere fracties, alle lof heeft voor de uitwerking van het burgerinitiatief. Echter, het CDA heeft het amendement medeondertekend omdat het een onderdeel is van de integrale mobiliteitsvisie.

Reactie van het college in eerste termijn Wethouder Peetoom heeft al een gesprek gehad met de initiatiefnemer waarin hij zijn complimenten heeft overgebracht voor de uitwerking van het burgerinitiatief. BAS heeft gesproken over het amendement over het Ringenmodel dat is aangenomen bij het discussiestuk voor het opstellen van de nieuwe mobiliteitsvisie. Dit is een kader waarin nu wordt gewerkt. De Bergerhoutrotonde zal op korte termijn veiliger worden gemaakt voor fietsers. Het college denkt genuanceerd over het voorstel. Bewoners hebben een wens om de maximumsnelheid te verlagen maar college en gemeenteraad hebben een brede afweging te maken namelijk de hele doorstroming van de gemeente. De gemeenteraad moet een belangenafweging maken. Het is goed om dit burgerinitiatief mee te nemen in de mobiliteitsvisie. Mevrouw Kardinaal (GL) vraagt waarom het instrument burgerinitiatief dan in het coalitieakkoord staat. Wethouder Peetoom heeft geen coalitieakkoord, als wethouder voert hij het coalitieakkoord slechts uit. Mevrouw Bolte (LA) vraagt of de wethouder ook aan de bewoners heeft laten weten dat er aan de mobiliteitsvisie gewerkt wordt en dat zij onderdeel uitmaken van een groter geheel. Wethouder Peetoom heeft zeker verteld dat het een bredere afweging is.

Mevrouw Kardinaal is verbaasd dat de wethouder onlangs wel maatregelen heeft genomen om de maximumsnelheid op de Westerweg en de Vondelstraat te verlagen. Waarom is er voor deze straten niet gewacht op de

184

mobiliteitsvisie? Wethouder Peetoom heeft bij de behandeling van de Voorjaarsnota ook al gezegd dat het college pragmatisch omgaat met problemen. Als er ongevallen gebeuren dan moet er snel worden ingegrepen. Er zijn maatregelen genomen op de Korte Vondelstraat en op de Westerweg. Er is een verschil tussen de Kennemer- en Geestersingel en de Westerweg namelijk dat dat de Westerweg woonwijken met elkaar verbindt en de Kennemer- en Geestersingel zijn onderdeel van de binnenring. Het college is van mening dat de gemeenteraad een afweging moet maken over de binnenring. Mevrouw Kardinaal constateert dat er geen politieke wil is. Wethouder Peetoom neemt afstand van de opmerking van GL. Het college voert uit wat de raad wil en voelt niet voldoende comfort om dit aan te passen zonder dat het aan de gemeenteraad is voorgelegd. Het college heeft de verantwoordelijkheid om geplande werkzaamheden door te laten gaan. Het is een belangrijke doorgaande weg richting ziekenhuis en er zijn veel fietsers die van deze weg gebruik maken. De gaten in de weg waren dusdanig gevaarlijk dat de werkzaamheden snel moesten worden uitgevoerd. De bewoners zijn uitgenodigd voordat de werkzaamheden plaatsvonden en het college was er niet van op de hoogte dat het burgerinitiatief was ingediend. De gemeenteraad heeft op 22 augustus een brief ontvangen met een overzicht van alle werkzaamheden.

De wethouder zegt dat het vanzelfsprekend is dat de ambtelijke organisatie met de bewoners spreekt wanneer zij kunnen deelnemen aan de brede participatie. Uiteraard is de wethouder bereid om, op het moment dat de mobiliteitsvisie er ligt, om een aparte reactie toe te voegen op het burgerinitiatief en dan kan de gemeenteraad aangeven of men het wel of niet eens is met het voorstel van het college. De wethouder vindt het niet netjes om in de mobiliteitsvisie een alinea op te nemen over het burgerinitiatief. De heer Van Veen (CU) vraagt aan de wethouder hoe er wordt geborgd dat er recht wordt gedaan aan het burgerinitiatief om te voorkomen dat het op de grote stapel terecht komt. Wethouder Peetoom vindt dat het burgerinitiatief, net als de inbreng van alle andere inwoners van Alkmaar, een plek moet krijgen in de mobiliteitsvisie. De wethouder zal de raad binnenkort informeren over de wijze waarop de participatie plaatsvindt. De heer Van Veen vraagt hoe serieus de inwoners worden genomen als er wordt gezegd dat ze nogmaals moeten participeren gedurende het participatietraject voor de mobiliteitsvisie. De CU vindt het de omgekeerde wereld. Het college kan toch ook actief in gesprek gaan met de initiatiefnemers over het voorstel dat er al ligt. Wethouder Peetoom herhaalt wat hij zojuist gezegd heeft.

De heer Boots (PvdD) heeft de wethouder horen zeggen dat het wel iets wil opnemen over het burgerinitiatief. Het verzoek aan de wethouder is om het burgerinitiatief toe te voegen aan de stukken als bijlage als het amendement wordt aangenomen. Wethouder Peetoom kan een link opnemen naar de tekst van het burgerinitiatief maar hij heeft toegezegd om een brief toe te voegen met een reactie op het burgerinitiatief dat door de gemeenteraad kan worden beoordeeld.

Tweede termijn van de raad De heer Wiegman (VVD) zegt dat de VVD, na de beantwoording door de wethouder, er voldoende vertrouwen in heeft dat het contact met de bewoners blijft. Om die reden wordt het amendement niet aangepast.

De heer Bijl (BAS) vraagt een korte schorsing aan om met zijn fractie te overleggen. De heer Bijl reageert op de opmerkingen van de oppositie dat zij zich niet serieus genomen voelen. Democratisch gezien kan de minderheid niet haar zin krijgen. De initiatiefnemers worden wel serieus genomen. Er wordt naar ze geluisterd en de discussie wordt met ze gevoerd. Er is een amendement aangenomen om de mobiliteitsvisie uit te werken op basis van het Ringenmodel.

De heer Van Veen (CU) hoopt dat het burgerinitiatief overgenomen wordt in de toekomst en dat de wethouder er echt iets mee gaat doen. Mevrouw Bolte (LA) vindt het een aardig gebaar van de CU maar betekent dat dat de rest van Alkmaar kan stikken als het burgerinitiatief maar wordt uitgevoerd. De heer Van Veen weet totaal niet waar LA deze woorden op baseert. Hij is teleurgesteld dat mevrouw Bolte het zo stelt. De CU zegt helemaal niet dat andere Alkmaarders niet gehoord worden.

De voorzitter schorst de vergadering voor enkele minuten. De voorzitter heropent de vergadering. De heer Bijl zal de mening van BAS via een stemverklaring toelichten.

Stemming De voorzitter brengt eerst het amendement in stemming en vervolgens het burgerinitiatief. Als het moment niet wordt aangenomen, dan wordt het burgerinitiatief, zoals het er nu staat, in stemming gebracht.

185

Stemverklaring de heer Bijl (BAS): BAS zal het amendement steunen en, mocht het amendement het halen, ook het geamendeerde burgerinitiatief.

Stemverklaring mevrouw Bolte (LA): LA zal het amendement steunen. Het doet recht aan de politieke situatie waarin men zich nu bevindt.

Stemverklaring de heer Wijdoogen (SP): vindt het jammer dat het amendement niet is aangepast. De SP zal het amendement niet steunen aangezien de inwoners teveel worden buitengesloten.

Stemverklaring de heer Van Veen (CU): de CU zal het amendement niet steunen. Mocht het amendement het halen dan zal de CU het burgerinitiatief wel steunen aangezien de CU wel wil dat het burgerinitiatief wordt meegenomen bij de mobiliteitsvisie.

Stemverklaring de heer Pinar (PvdD): de PvdD zal het amendement niet steunen aangezien leefbaarheid en schone lucht buiten beschouwing worden gelaten.

Voor het amendement stemmen: LA, FVD, SPA, VVD, CDA, BAS, D66 en OPA. Tegen het amendement stemmen: SP, PvdD, PvdA, GL en CU. Het amendement is aangenomen met 25 stemmen voor en 12 stemmen tegen.

Stemverklaring de heer Wijdoogen (SP): SP stemt voor het geamendeerde burgerinitiatief omdat het burgerinitiatief dan in ieder geval nog mee naar voren komt.

Stemverklaring mevrouw Kardinaal (GL): GL zal wel voor het geamendeerde burgerinitiatief stemmen maar inwoners kunnen een volgende keer net zo goed een brief insturen.

Stemverklaring mevrouw Bolte (LA): LA zal voor het geamendeerde burgerinitiatief stemmen maar een burgerinitiatief zal in de toekomst toch op een andere manier begeleid moeten worden vanuit de organisatie.

Het geamendeerde burgerinitiatief is unaniem aangenomen.

De voorzitter schorst de vergadering tot maandag 9 oktober a.s. om 19.30 uur.

Vervolg raadsvergadering op 9 oktober 2023

Voorzitter: mevrouw A.M.C.G. Schouten Griffier: mevrouw V. Hornstra

Aanwezig zijn de leden: mw. M. Biesheuvel (LA), dhr. B. Bijl (BAS), mw. J.C.L.L. Bijl-Jellema (BAS),dhr. B. Bilbal (BAS), mw. M.N. Bolte (LA), dhr. R.J. Boots (PvdD), mw. C.A.M. Bouchier (GL), dhr. M. Ezhar (LA), mw. C.H. Garcia (GL), dhr. J.E. van Gorp (D66), dhr. R.M. Haverlag (BAS), dhr. J. Hoekzema (OPA), mw. A.M.P.A. de Jong (D66), dhr. F.H.J. Jonk (CDA), mw. M.A. Kardinaal (GL), mw. C.G. Kerssens (PvdA), dhr. V.H. Kloos (OPA), mw. E.C. Konijn (D66), dhr. R. van Lier (OPA), mw. S.J. Meijnen (D66), dhr. W.J. Peters (VVD), dhr. K. Pinar (PvdD), dhr. G.W.J. Postma (BAS), dhr. J. van der Rhee (VVD), dhr. S.R.F. Ruiter (CDA), dhr. R. Seignette (GL), dhr. S.H. Smit (D66), mw. S. Spek (SPA), dhr. R.C.M.M. van Veen (CU), dhr. M.E.R. Wiegman (VVD), dhr. R.E. Wijdoogen (SP), dhr. J.C. Wittebrood (FVD).

Wethouders:, dhr. A.J. Epskamp, dhr. J. Nieuwenhuizen, dhr. C.D. Peetoom, dhr. C.C. Schouten en.

Afwezig: dhr. M. de Boer (PvdA), dhr. E. Bromlewe (GL), mw. F.A. Flietstra (OPA), dhr. P.T. van der Heijde (SPA), dhr. D. Rubio Borrajo (PvdA), mw. T. Vermeulen (VVD), dhr. G.P.C.C. Zucotti (OPA), wethouder dhr. R.G. te Beest en wethouder mw. A. van de Ven.

Heropening van de vergadering De voorzitter heropent de vergadering en heet iedereen van harte welkom. o Ze noemt de berichten van verhindering.

186

o De wethouder Te Beest en Van de Ven zijn bij de bijeenkomst in de binnentuin waar alle vrijwilligers, die meegeholpen hebben tijdens het Alkmaars Ontzetfeest, worden bedankt voor hun inzet. o De jarige mijnheer Jonk wordt gefeliciteerd en krijgt een boeket bloemen uitgereikt. o De voorzitter spreekt meelevende woorden over Israël. Ze heeft contact met leden van de Joodse Gemeenschap en heeft medeleven betuigd en dat werd zeer op prijs gesteld.

29 Interpellatiedebat inzake CEO-fraude Dit debat is aangevraagd door de heer Van Veen (CU). De interpellant voert niet meer dan twee maal het woord en de overige leden van de raad voeren niet meer dan eenmaal het woord (voor of na de beantwoording door het college) tenzij de raad daarvoor verlof geeft. Als er nog vragen worden gesteld na de beantwoording dan zullen deze vragen schriftelijk worden beantwoord. Er ligt geheimhouding op bepaalde stukken. Mocht de raad over geheime informatie willen debatteren dan moet de vergadering in beslotenheid worden voortgezet. Een andere mogelijkheid is dat er nogmaals over dit onderwerp wordt vergaderd over de evaluatie er ligt. De aard van de interpellatie gaat over het verantwoordingsmoment van het college.

Mevrouw Bolte (LA) doet een ordevoorstel om wel interrupties toe te staan. In het verleden zijn er wel degelijk interpellatiedebatten gevoerd waarbij wel interrupties waren. De raad stemt in met het ordevoorstel. Zowel interpellant, collega raadsleden als het college mogen worden geïnterrumpeerd (de spreker kan geïnterrumpeerd worden maar degene die interrumpeert kan niet door een ander raadslid worden geïnterrumpeerd). De voorzitter stelt voor om dit voortaan in het reglement van orde mee te nemen. De heer Hoekzema (OPA) vraagt of er nu een open debat wordt gevoerd. De voorzitter zegt dat er nu geen open debat wordt gevoerd aangezien het een interpellatie is. Als de raad op een andere wijze had willen debatteren dan had er een andere vorm moeten worden aangevraagd.

De heer Wittebrood (FVD) doet het ordevoorstel om het interpellatiedebat in openbaarheid te voeren en later nog een debat te voeren als de evaluatie er ligt. De heer Van Veen (CU) heeft bewust de stukken niet ingekeken aangezien hij niet wil meedoen aan de geheimhouding. De raad stemt voor het ordevoorstel. De heer Bijl (BAS) vraagt of de spreektijd ook geldt voor het interpellatiedebat. De voorzitter antwoordt dat de spreektijd ook geldt voor het interpellatiedebat.

De voorzitter geeft het woord aan de heer Van Veen.

De heer Van Veen (CU) heeft dit debat niet aangevraagd om een beschuldigende vinger te wijzen naar de ambtenaar/afdeling binnen de gemeente die gedupeerd is door de CEO-fraude. De CU vindt het oprecht wel heel choquerend wat er gebeurd is. Op 14 september zijn de raads- en commissieleden op de hoogte gebracht door middel van een memo. Op dat moment hebben er al verschillende onderzoeken plaatsgevonden waaruit controlerende raadsleden dan de conclusie moeten trekken dat het fraudegeval al veel langer bekend is. Raadsleden kunnen stukken inzien maar onder geheimhouding. De heer Van Veen heeft besloten om de stukken niet in te zien aangezien inwoners deze stukken ook niet in kunnen zien. De heer Hoekzema (OPA) wijst erop dat de heer Van Veen in het presidium (op 10 juni en 4 september), al dan niet vertrouwelijk, is geïnformeerd. De heer Van Veen lag op 10 juni en 4 september in het ziekenhuis waardoor hij niet bij het presidium aanwezig is geweest en hij is later ook niet op de hoogte gebracht. De heer Wittebrood (FVD) is het normaal gesproken met de CU eens dat stukken niet geheim moeten zijn voor de inwoners van Alkmaar maar als er vanuit de politie een verzoek komt, wegens opsporing, dan is het toch een valide punt. De heer Van Veen vindt dit niet perse een valide punt. Het is afhankelijk wat er meegedeeld wordt aan raads- en commissieleden.

Waarom het presidium wel en de anderen niet? Mevrouw Bolte (LA) zegt dat in het presidium is besloten dat er eerst onderzoek zou plaatsvinden en dat het college er na de zomer op terug zou komen. Vanuit de Wet FIDO is er een treasury statuut en daarin staat duidelijk hoe het vier-ogen-principe werkt. Is het niet voldoende om te zien dat het allemaal niet klopt wat er gebeurt. Heeft de CU er geen handvatten voor? De heer Van Veen hoeft de stukken niet in te zien om vragen te stellen aan de wethouder. Welke procedure was niet op orde?. De gemeenteraad is helemaal niet meegenomen in het vervolgproces. Worden de onderzoeksresultaten openbaar gemaakt? Wanneer heeft het plaatsgevonden? Over 236.000 euro plus alle onderzoekskosten mag men toch wel transparant zijn richting de inwoners. De heer Van der Rhee (VVD) vraagt of de heer Van Veen de moeite heeft genomen om aan collega-fractievoorzitters of de griffie te vragen of dit het eerste moment van informatie was. De heer Van Veen heeft na de memo’s vernomen dat er in het presidium

187

over gesproken is. De heer Van der Rhee constateert dat de motie dan niet klopt. De heer Van Veen zegt dat de motie nog ingediend moet worden maar de tekst is, wat de CU betreft, juist. De CU wil vervolgens nog weten of er geen sprake was van een vierogen-principe? Wat is de raming van de totale kosten? En hoe kan de portefeuillehouder de raad garanderen dat de gemeente voldoende beschermd is tegen dit soort criminaliteit? Is er geen sprake van actieve informatieplicht richting de raads- c.q. de commissieleden.

De heer Seignette (GL) spreekt namens GL/PvdA. Hij bedankt de CU voor de gestelde vragen. De heer Bijl (BAS) vraagt of GL en PvdA nu wel of niet gefuseerd zijn. Formeel zijn de fracties in de gemeenteraad niet gefuseerd. De heer Seignette zegt dat het vaker voor zal komen dat GL/PvdA mede namens elkaar spreken omdat fracties naar elkaar toe aan het groeien zijn en standpunten overeen komen. Maar fracties zijn niet gefuseerd. De heer Seignette benadrukt dat het heel vervelend is wat er is gebeurd. Dit soort zaken kunnen gebeuren maar het had niet mogen gebeuren. Om die reden wordt er een motie ingediend. GL licht de motie toe.

MOTIE Vreemd aan de orde van de agenda

De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 28 september 2023, voortgezet op 2 oktober 2023 en 9 oktober 2023 Constaterende dat: - De gemeente Alkmaar het slachtoffer is geworden van een vorm van cybercriminaliteit waarbij 236.000 euro oneigenlijk is overgemaakt middels ‘CEO-fraude’; - De gemeenteraad van voornoemd incident per brief op 14 september op de hoogte is gebracht; - Uit de brief d.d. 14 september blijkt dat er in het administratieve proces onvoldoende opvolging is gegeven aan het detecteren van fraude en dat door druk versneld is overgegaan tot betaling van de geldsom op basis waarvan de schade voor de gemeente heeft kunnen plaatsvinden; - Uit dezelfde brief en het daarin genoemde externe onderzoek (Hofmann recherche) blijkt dat de gemeente zelf duidelijkheid heeft over welke interne beheersmaatregelen niet goed hebben gewerkt en er ook door de accountant nog aanvullend onderzoek zal worden gedaan.

Overwegende dat: - Digitale criminaliteit de afgelopen jaren een prominente plek heeft gekregen naast conventionele vormen van criminaliteit; - Hierbij naast particulieren ook bedrijven, instellingen en overheidsinstanties het doelwit zijn; - De gemeenteraad behoudens de brief van 14 september onvoldoende of last-minute is meegenomen in de intern uitgevoerde onderzoeken en de bevindingen van dit onderzoek; - Het onduidelijk is welke concrete stappen nu genomen zullen gaan worden om herhaling in de toekomst te voorkomen; - Er in de markt voldoende oplossingen en deskundige ondersteuning aangeboden kan worden om adequate beschermingsmaatregelen te kunnen treffen om de kwetsbaarheid tegen cybercriminaliteit te verminderen. En roept het college op: 1. Het risico op CEO-fraude en andere vormen van cybercrime expliciet op te nemen in de frauderisicoanalyse zoals jaarlijks wordt opgemaakt door de ambtelijke organisatie; 2. Een passende cyber security strategie te maken om de kans op herhaling van een vergelijkbaar incident tot het minimale te beperken en de adequate beschermingsmaatregelen te kunnen treffen en de gemeenteraad hierin vanuit actieve informatieplicht te betrekken. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: R. Seignette (GL), K. Kerssens (PvdA), R. Boots (PvdD), R. van Veen (CU) en R. Wijdoogen (SP)

Mevrouw Bolte (LA) vraagt of GL de stukken gelezen heeft. Zo ja, dan begrijpt ze niet hoe GL tot deze motie heeft kunnen komen. Het lijkt nu of er niets gedaan wordt aan CEO-fraude maar er is wel over nagedacht. De heer Seignette heeft de stukken gelezen. De motie gaat echt om een algemene cybersecuritystrategie en om deze strategie expliciet op te nemen in de frauderisicoanalyse.

188

De heer Boots (PvdD) heeft de stukken ook gelezen en getekend voor geheimhouding. De PvdD vraagt zich af waarom er geheimhouding rust op alle documenten? Hoe kan de gemeenteraad haar controlefunctie uitoefenen op zo’n belangrijk deel als financiën als de stukken geheim zijn. Heerst er een angstcultuur binnen de ambtelijke organisatie? Hoe reflecteert de wethouder op deze zaak en vervolgens de gebrekkige informatieverstrekking aan de raad? Welke conclusie verbindt de wethouder, onder wiens verantwoordelijkheid dit heeft kunnen gebeuren, zelf aan het laten verdampen aan het bedrag van iets minder dan 250.000 euro? De PvdD vindt het onbegrijpelijk dat deze fraude/oplichting plaats heeft kunnen vinden. Wordt kinderburgemeester Malaika gevraagd de organisatie bij te scholen op het gebied van cybercriminaliteit?

Mevrouw Bolte (LA) zegt dat het een ieder duidelijk zal zijn dat LA de motie niet steunt. LA denkt niet dat deze motie de lading dekt. Het college is bezig om de organisatie vanuit onderaf op te bouwen en er zijn in het verleden al maatregelen genomen om fraude zoveel mogelijk te voorkomen. Het vorige college heeft voortgeborduurd op de inzet van trainingen voor de organisatie. Het is buitengewoon jammer dat dit gebeurd. LA vraagt de wethouder om in te gaan op welke maatregelen er al zijn genomen en hoe het dan toch heeft kunnen gebeuren.

De heer Smit (D66) reageert op de motie waarin staat dat de gemeenteraad onvoldoende is geïnformeerd. D66 wil graag van de wethouder horen hoe de communicatie is verlopen uiteraard met inachtneming van de geheimhouding. Wat D66 betreft is deze motie voorbarig aangezien er een evaluatie is toegezegd.

De heer Hoekzema (OPA) heeft het gevoel dat interpellatie een overbodig middel is aangezien er een motie is ingediend. OPA vindt het kinderachtig van de aanvrager van het interpellatiedebat dat hij aangeeft niet goed geïnformeerd te zijn. De raad is geïnformeerd via een raadsinformatiebrief en het presidium is geïnformeerd. De heer Boots (PvdD) wijst erop dat hij geen onderdeel uitmaakt van het presidium. De heer Boots voelt zich niet goed geïnformeerd. De heer Hoekzema zegt dat de fractievoorzitter van de PvdD wel deel uitmaakt van het presidium en bij afwezigheid kan hij zich laten vervangen door een ander raadslid van de PvdD. De heer Van Veen (CU) zegt dat hij niet actief geïnformeerd is terwijl bekend was dat hij afwezig was vanwege ziekenhuisopnamen. De CU heeft 1 zetel dus geen vervanger in het presidium. De heer Hoekzema zegt dat de heer Van Veen ook zelf contact had kunnen opnemen met de burgemeester. De heer Wittebrood (FVD) heeft de heer Van Veen gebeld en gezegd dat er iets belangrijks besproken was in het presidium. De heer Hoekzema vindt het prijzenswaardig dat FVD dit gedaan heeft. In de stukken staat duidelijk dat er direct maatregelen genomen zijn. Er worden heel vaak verkeerde facturen ondervangen die niet betaald worden. OPA geeft een compliment aan het college voor de openheid die zij betracht hebben.

Mevrouw Bolte (LA) wijst erop dat het normaal is binnen de gemeente Alkmaar dat de raad wordt geïnformeerd. De vraag is wat OPA ervan vindt dat er een fout is gemaakt terwijl er duidelijke spelregels/verordeningen zijn. De heer Hoekzema vindt het bijzonder spijtig dat het gebeurd is. Mevrouw Bolte wijst erop dat het vorig college het altijd heeft weten te verijdelen. De heer Hoekzema kan niet controleren waarom het nu wel mis gegaan is en tijdens de vorige collegeperiode niet. De heer Boots (PvdD) vraagt of OPA wel tevreden is over wat er gedaan is nadat bleek dat er 236.000 euro verdampt is. De heer Hoekzema herhaalt dat hij het bijzonder spijtig vindt maar kan er verder niet op ingaan vanwege de geheimhouding. Er was geen opzet in het spel.

De heer Bijl (BAS) wacht de beantwoording door de wethouder in eerste termijn af en de evaluatie. Het is betreurenswaardig wat er is gebeurd. De heer Boots (PvdD) vraagt waarom BAS de geheime stukken niet heeft ingezien. De heer Bijl heeft er bewust voor gekozen aangezien hij vrijuit, vanuit zijn hart, wil kunnen spreken. De heer Boots vraagt of de heer Bijl zichzelf dan goed geïnformeerd vindt. De heer Bijl wacht de evaluatie af. De wethouder heeft in het presidium een goede uitleg gegeven.

De heer Van der Rhee (VVD) zegt dat de motie onjuist is. Het college heeft zijn best gedaan om de fracties te informeren. De VVD waardeert het. Het gaat om menselijk handelen. Procedures kunnen prima op orde zijn maar mensen maken fouten en soms kost dat enorm veel geld. De heer Boots (PvdD) zegt dat een professionele organisatie zoals een gemeente procedures heeft om menselijk falen tegen te gaan. Is de VVD bekend met deze procedures? De heer Van der Rhee kent de procedures sinds hij voor een gemeente werkt. De vraag is of de heer Boots ze ook kent. De heer Boots is zeker op de hoogte van de procedures. Als deze procedures gevolgd worden, kan het dan nog steeds zo zijn dat er 236.000 euro verdampt? De heer Van der Rhee zegt dat er gewoon een menselijke fout is gemaakt die niet wordt gebagatelliseerd door de VVD. Mevrouw Bolte (LA) vraagt

189

hoe de VVD aankijkt tegen het nemen van verantwoordelijkheid door een wethouder. De heer Van der Rhee was het met LA eens geweest als de wethouder niet op de juiste manier met de raad had gecommuniceerd. Het is niet weggestopt, alle informatie is op tafel gekomen. Dat is een voorbeeldfunctie. Mevrouw Bolte vindt dat als de organisatie fouten maakt dat de verantwoordelijk wethouder dan zijn verantwoordelijkheid moet nemen. De heer Van der Rhee zegt dat een college op verschillende manier verantwoordelijkheid kan nemen.

De heer Ruiter (CDA) zegt dat het CDA het uiteraard jammer vindt wat er gebeurd is. Het college heeft de raad goed geïnformeerd. Het CDA is tegen de motie aangezien het CDA vindt dat het college buitengewoon goed gehandeld heeft. De accountant zal haar bevindingen geven en dat komt terug in de jaarrekening 2023. De heer Seignette (GL) zegt dat het doel van de motie een verbetertraject is. Heeft het CDA een suggestie om de motie aan te passen waardoor het CDA het verbetertraject wel kan steunen. De heer Ruiter vindt het onterecht dat in de motie staat dat de wethouder de raad onvoldoende heeft geïnformeerd. De raad is controlerend maar het is ook uitvoering van beleid. De ambtelijke organisatie is heel goed bezig. De heer Ruiter weet, vanuit eigen ervaring, hoe moeilijk het is om het tegen te gaan. Een motie is een te zware vorm voor het CDA. De heer Seignette zegt dat GL ook waardering heeft voor de ambtelijke organisatie. GL constateert dat het CDA de motie niet gaat steunen. Mevrouw Bolte (LA) constateert dat het CDA de motie te zwaar vindt, LA vindt de motie ‘slappe hap’. Alles wat er in de motie staat dat hoort al gebeurd te zijn. De heer Ruiter vindt dat een dergelijke menselijke fout het college niet aan te rekenen is. Mevrouw Bolte vindt dat het college politieke verantwoordelijkheid moet nemen.

LA vergelijkt deze fout met de paspoortenaffaire, toen is de staatssecretaris ook vertrokken. De heer Ruiter heeft geen enkele aanwijzing dat er iets anders dan een menselijke fout heeft plaatsgevonden.

Mevrouw Spek (SPA) wijst erop dat de procedures, die er al waren, naar aanleiding van de gebeurtenissen zijn aangescherpt. Dat is een goede zaak. De wethouder heeft de raad actief benaderd. Er zijn logische stappen gezet, de motie wordt niet gesteund door SPA. De fractie van SPA ziet de eindevaluatie tegemoet.

De heer Wittebrood (FVD) wacht de eindevaluatie af. FVD vraagt de wethouder wanneer de geheimhouding van de stukken af kan. En is het nodig dat er een nieuwe strategie ontwikkeld wordt zoals in deze motie gevraagd wordt? FVD vindt niet dat de raad slecht geïnformeerd is. Raadsleden zijn welkom om bij het presidium aan te schuiven. De heer Van Veen (CU) zegt dat een eenmansfractie geen vervanger kan sturen aangezien er geen commissieleden mogen aansluiten bij het presidium. Is FVD bereid om samen met de CU te onderzoeken of het mogelijk is om in de toekomst wel commissieleden af te vaardigen. De heer Wittebrood zit in dezelfde situatie en daarom heeft hij de heer Van Veen gebeld om te zeggen dat er iets belangrijks gezegd was in het presidium. FVD vindt het wel een goed idee van de CU om te onderzoeken of er bij eenmansfracties ook commissieleden mogen worden afgevaardigd. De heer Van Veen gaat niet in op de subtiele hint van FVD. De CU vindt dat het college zelf moet komen met het voorstel dat er ook commissieleden mogen worden afgevaardigd. De heer Wittebrood is het niet met de heer Van Veen eens.

De heer Wijdoogen (SP) zegt dat de gemeente Alkmaar gewoon slachtoffer is geworden van criminaliteit en er is een procedurefout gemaakt. De SP heeft de motie mede ingediend om extra te ondersteunen dat de maatregelen kunnen worden aangescherpt. Er zijn al goede stappen genomen. De heer Wijdoogen heeft de vertrouwelijke stukken gelezen. De heer Hoekzema (OPA) zegt dat er toch uitgebreid in de stukken staat dat er maatregelen genomen zijn. Welke maatregelen wil de SP nog meer? De heer Wijdoogen wil dat er nog extra aandacht wordt besteed aan cybercrime. Dat kan helpen om nog secuurder te zijn. Wellicht kan het ook meegenomen worden in de evaluatie. Er zijn wel fouten gemaakt ondanks de procedures. De heer Hoekzema ontkent niet dat er fouten gemaakt zijn maar er staat in stukken een duidelijk stappenplan hoe dit soort fouten in de toekomst voorkomen kunnen worden. De heer Wijdoogen herhaalt wat hij al gezegd heeft.

Reactie college Wethouder Schouten geeft een toelichting op de informatievoorziening. De in de raadsinformatiebrief van 20 september aangekondigde evaluatie en het verbeterplan worden nog opgesteld. Het presidium is op 10 juli mondeling geïnformeerd over de gebeurtenissen en de vervolgstappen. De organisatie heeft zelf het incident geconstateerd en onderzocht. Het college heeft gevraagd om een extern onderzoek om haar eigen bevindingen te toetsen. Gedurende de zomer heeft het extern onderzoek

190

plaatsgevonden. Het presidium is op 4 september geïnformeerd over de uitkomsten. In dezelfde week is er een openbare raadsinformatiebrief aan de raad toegezonden en is de pers geïnformeerd om als gemeente het goede voorbeeld te geven. Om het taboe rondom dit soort criminele activiteiten te doorbreken aansluitend bij de publiekscampagne. De week erna heeft de raad wederom een informatiebrief ontvangen. De procedure facturen in omloop in relatie tot de verplichtingadministratie was niet op orde. Er was onvoldoende awareness op dit punt ondanks awareness training. Er is overgegaan op handmatige goedkeuring. De gemeente ontvangt, bijna dagelijks, valse facturen en in dit geval zijn deze facturen niet op tijd als zodanig herkend. Het tweede wat niet op orde was, was dat betalingen die in beginsel via een workflow worden goedgekeurd, voor spoedbetalingen zijn systeemtechnisch uitzonderingen mogelijk en in dit geval was de zogenaamde goedkeuring verleend via een mail in plaats van via de workflow. De heer Boots (PvdD) vraagt of de awareness trainingen verplicht waren en zo ja, was het gekoppeld aan een positieve score. Wethouder Schouten heeft op dit moment geen antwoord op deze vraag maar zegt toe navraag te doen. Mevrouw Bolte (LA) zegt dat er tegenwoordig voldoende aandacht wordt gegeven aan cybercriminaliteit.

Iedereen is gewaarschuwd, het vorige college lette als geen ander op, hoe kan het wethouder Schouten allemaal overkomen. Wethouder Schouten herhaalt dat er is geconstateerd dat de awareness binnen de organisatie kennelijk onvoldoende was en daarom zijn er direct nieuwe trainingen aangeboden om de awareness aan te scherpen. Mevrouw Bolte vraagt hoe het met de awareness van de wethouder is. Wethouder Schouten zegt dat zijn persoonlijke awareness hopelijk voldoende is. De heer Van Veen (CU) stelt een verduidelijkingsvraag. Wethouder Schouten heeft uitleg gegeven. De directe schade was 236.243 euro, het onderzoek door Hoffmann heeft 2.300 euro gekost. Ook zijn er onderzoek uren gemaakt door de organisatie en trainingen, die al in de reguliere planning stonden, zijn actief naar voren gehaald. De wethouder kan niet garanderen dat dit soort menselijke fouten in de toekomst niet meer worden gemaakt. Niemand kan dat garanderen. Wat er gebeurd is, is ronduit vervelend en spijtig. Er is gemeenschapsgeld ontvreemd door criminelen. De gemeente blijft alert en doet haar uiterste best maar met de duizenden facturen die de gemeente betaalt is het nooit 100% uit te sluiten. Het blijft mensenwerk. De heer Boots (PvdD) vraagt of de wethouder verantwoordelijk is dat de procedures worden gevolgd. Wethouder Schouten is verantwoordelijk voor de organisatie dus ja, de wethouder is verantwoordelijk.

De procedures zijn niet opzettelijk niet gevolgd. Mevrouw Bolte (LA) vindt het schokkend dat de wethouder niet volmondig ‘ja’ zegt. Is de wethouder bereidt om de consequenties te nemen die bij het verantwoordelijk zijn als wethouder horen? Wethouder Schouten treedt niet af. De ambtelijke organisatie zet zich met hart en ziel in voor Alkmaar maar mensen kunnen fouten maken. Als de wethouder nu zou aftreden na een niet bewuste fout dan komt het over als het afstraffen van de organisatie voor het maken van een menselijke fout. Er zijn acute maatregelen getroffen, nu wordt er een verbeterplan gemaakt, dit is ook gevraagd door de accountant in het kader van de jaarrekeningcontrole. In de raadsinformatiebrief is een evaluatie toegezegd. De evaluatie geeft verdieping op preventie, bewustwording en het actuele accuraat houden van de processen. Door de systemen up-to-date te houden en de medewerkers steeds opnieuw te trainen worden de risico’s tot een minimum beperkt. Daarnaast is actie ondernomen door de uitzonderingen nog minder toe te staan en goedkeuring via mail überhaupt niet meer toe te staan. Als er een mail wordt ontvangen dan zal er altijd navraag worden gedaan bij de persoon die goedkeuring moet geven. Mevrouw Bolte vraagt of wethouder Schouten in staat is om deze organisatie te leiden. En zo ja, waarom denkt de wethouder dat hij dat kan.

Wethouder Schouten zegt dat het college van mening is dat als er één fout gemaakt wordt en honderdduizend zaken goed gaan dat het nooit de volledige reden kan zijn om te zeggen dat een wethouder niet in staat is om een organisatie te leiden. De organisatie bestaat uit mensen en mensen kunnen fouten maken. De heer Boots (PvdD) vraagt of het echt één menselijke fout was door één persoon gemaakt. Wethouder Schouten kan deze vraag niet beantwoorden zonder op de geheime stukken in te gaan. Mevrouw Bolte vraagt nogmaals of wethouder Schouten in staat is om deze organisatie te leiden. Wethouder Schouten heeft er zojuist antwoord op gegeven namens het college maar ook de wethouder, als individu, geeft hetzelfde antwoord. De heer Van der Rhee (VVD) vraagt of de wethouder het met hem eens is dat de gemeentesecretaris, de directie van deze organisatie, leiding geeft aan de organisatie en dat de wethouder politiek verantwoordelijk is. En dat de wethouder verantwoordelijkheid heeft genomen door er zo goed en zo open mogelijk over te communiceren. Wethouder Schouten is het eens met de heer Van der Rhee en biedt zijn excuses aan als hij er niet voldoende duidelijk over is geweest. De tweede opmerking vat hij op als compliment. De wethouder neemt stellig afstand van de derde en vierde overweging.

In deze overwegingen wordt gesuggereerd dat de raad onvoldoende of pas last minute is geïnformeerd. In de bedrijfsvoering paragraaf bij de begroting is expliciet melding gemaakt van de risico’s van o.a. fraude en dat de organisatie er alert op zal zijn. het eerste punt van het dictum is dus overbodig. Er is een verbeterplan aangekondigd dat zal worden besproken met de

191

accountant. Er is voldaan aan de actieve informatieplicht. Er is geheimhouding op alle stukken aangezien het onderzoek nog niet is afgerond. De geheimhouding op de stukken zal niet opgeheven worden omdat er aanhoudings- en vervolgingsinformatie en procesinformatie in de stukken staat. De vervolg awareness training was niet expliciet verplicht maar het was een dringend verzoek. Iedereen, die destijds binnen de unit werkte, heeft de training gevolgd. Er is zeker geen sprake van een angstcultuur in de organisatie. De ambtelijke organisatie wil iets goeds doen voor stad en land. De heer Van Veen vraagt wat het voor nut heeft om in de toekomst over de evaluatie te praten als de geheimhouding niet wordt opgeheven. Wethouder Schouten zegt dat bij de evaluatie in ieder geval de informatie compleet is met verbeterrapport en evaluatierapport.

De heer Wijdoogen vraagt een schorsing aan van enkele minuten. De voorzitter schorst de vergadering. Na heropening krijgt de heer Wijdoogen het woord. De heer Wijdoogen zegt dat er overleg is gepleegd over de interpretatie van de beantwoording door de wethouder.

De heer Van Veen (CU) krijgt niet voor de tweede maal het woord aangezien hij geen spreektijd meer heeft. De voorzitter zegt dat er sprake van was dat in april de CEO-fraude in het presidium aan de orde was geweest. Op dat moment lag de heer Van Veen in het ziekenhuis. Echter, er is in het presidium in juli gesproken over de CEO-fraude. Op dat moment lag de heer Van Veen niet in het ziekenhuis maar was hij om een andere reden verhinderd om bij het presidium aanwezig te zijn.

Stemming Er wordt alleen gestemd over de motie want over een interpellatie wordt geen besluit genomen.

Stemverklaring de heer Van Veen (CU): de CU stemt voor de motie omdat men wil dat er in de toekomst een betere verdediging is ook voor de ambtelijke organisatie. De CU ziet de motie als een steun in de rug voor het college.

Stemverklaring de heer Boots (PvdD): ondanks dat de PvdD teleurgesteld is in de houding van de wethouder steunt de PvdD de motie als een steuntje in de rug voor het college.

Stemverklaring mevrouw Bolte (LA): LA heeft de motie niet mede ingediend en zal de motie ook niet ondersteunen. De motie is zwak. LA betreurt het dat de wethouder geen verantwoordelijkheid neemt.

Stemverklaring de heer Van der Rhee (VVD): De VVD vindt deze motie te zwaar, te makkelijk ingezet en doet geen recht aan de verantwoordelijkheid die de wethouder heeft genomen. De VVD stemt tegen.

Stemverklaring de heer Hoekzema (OPA): OPA vindt deze motie ook te zwaar. OPA zal de motie niet steunen omdat er al vernieuwing is ingezet. Zaken die geregeld moeten worden, worden geregeld.

Stemverklaring de heer Wijdoogen (SP): de SP gaat voor de motie stemmen om extra handvatten mee te geven om over na te denken.

Voor de motie stemmen: PvdD, CU, SP, GL en PvdA. Tegen de motie stemmen: LA, BAS, SPA, FVD, VVD, OPA, CDA en D66. De motie is verworpen met 9 stemmen voor en 23 stemmen tegen.

MOTIES VREEMD

30-M-1 Motie Vreemd LA, PvdA, GL, PvdD, SP - Hulp aan Marokko De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 28 september 2023, voortgezet op 2 oktober 2023 en 9 oktober 2023 Constaterende dat: • Op 8 september 2023 een zware aardbeving Marokko getroffen heeft; • De gevolgen ongekend zijn en er een grote behoefte aan hulp is in Marokko; • Er straks voor de wederopbouw en de revalidatie en geestelijke ondersteuning van de overlevenden meer hulp en middelen nodig zullen zijn;

192

• Er familieleden, kennissen en vrienden van Alkmaarders in het rampgebied in Marokko woonachtig zijn. Overwegende dat: • Betrokken Alkmaarders, met of zonder roots in het rampgebied, en diverse maatschappelijke organisaties met bevlogenheid vanaf dag 1 hulpcampagnes organiseren en uitvoeren; • Het (hoge) aantal hulpinitiatieven het soms moeilijk maakt om door de bomen het bos niet te kunnen zien en een instantie met een helder overzicht – zoals de gemeente – de effectiviteit van de hulpactiviteiten door betere coördinatie vergroten kan; • De lange en significante geschiedenis van inwoners, die óf een verbinding met het rampgebied óf voorouders/verband met Marokko hebben, een concrete steunbetuiging van het gemeentebestuur van Alkmaar rechtvaardigt. Verzoekt het college om: 1. Morele, logistieke en (waar mogelijk) coördinerende steun te bieden aan hulpacties vanuit de Alkmaarse samenleving en het maatschappelijk middenveld; 2. Het symbolische bedrag van een euro per inwoner te doneren, en ervoor te zorgen dat dit bedrag direct ten goede komt aan de getroffen Marokkaanse gemeenschap, door b.v. te doneren aan het Rode Kruis – Giro 6868; 3. Bij 1 en 2 ondernomen acties, om het publiciteits- en hulpeffect te vergroten, ook richting de samenleving kenbaar te maken; 4.

De gerealiseerde uitgaven uit de begrotingspost Algemene Reserve te dekken en deze bij de eerst volgende BURAP te verwerken; En gaat over tot de orde van de dag. Toelichting: Marokko en Libië zijn recent getroffen door een natuurramp. In beide landen zijn duizenden slachtoffers gevallen. De indienende partijen willen dat de gemeente Alkmaar de portemonnee trekt voor Marokko, voor elke inwoner een euro. Eerder deed Alkmaar dit in februari 2023 ook na de aardbeving in Turkije. Waarom geen donatie voor Libië? Het is geen beleid om bij iedere natuurramp in de wereld geld te doneren. Dit is namelijk geen kerntaak van de gemeente. Bij elke crisis hoort dit opnieuw te worden afgewogen. Belangrijk in die weging is de link tussen Alkmaar en het getroffen gebied. Alkmaar kent een grote Marokkaanse gemeenschap, 3000 mensen. Deze bijdrage is dan ook een teken van solidariteit richting hen en het land waar veel van hun familie woont.

Ondertekend door: M. Ezhar (LA), D. Rubio Borrajo (PvdA), C. Garcia (GL), K. Pinar (PvdD), R. Wijdoogen (SP)

De heer Ezhar (LA) heeft de motie ingediend en toegelicht door middel van zijn persoonlijk verhaal.

De heer Boots (PvdD) vraagt of het klopt dat veel Alkmaarders hun wortels hebben in de getroffen regio? De heer Ezhar kent veel mensen die zelf of in ieder geval hun ouders of families uit de getroffen regio komen of die daar nog wonen. Alkmaarders die familieleden verloren hebben of waarvan de huizen van familieleden of vrienden zwaar beschadigd zijn.

Mevrouw Garcia (GL) vindt het belangrijk om de Nederlands/Marokkaanse Alkmaarders een hart onder de riem te steken. Er zijn 3000 Nederlands/Marokkaanse Alkmaarders.

De heer Bilbal (BAS) zegt dat BAS meeleeft met de slachtoffers van de aardbeving in Marokko en solidair is met stadsgenoten met Marokkaanse roots. BAS steunt deze motie van harte. Er zijn signalen om voor de toekomst kaders vast te stellen voor dit soort moties. BAS staat er zeker open voor. De heer Wittebrood (FVD) zegt dat FVD uiteraard ook meeleeft maar afgelopen zaterdag was er een aardbeving in Afghanistan. Als er motie wordt ingediend om geld te geven voor de slachtoffers van de aardbeving in Afghanistan gaat BAS deze motie dan ook steunen? De heer Bilbal is het met de heer Wittebrood eens dat het goed is om beleidskaders vast te stellen.

De heer Van der Rhee (VVD) heeft bij de ingediende motie over de hulp aan de slachtoffers van de aardbeving in Turkije gezegd dat de VVD eenmalig van haar principes zou afwijken. Rampen voltrekken zich in hoog tempo al dan niet klimaat gedreven. Als inwoners goede doelen willen steunen dan moeten ze de keuze zelf maken. De VVD keert weer terug naar haar principe dat overheidsgeld niet aan goede doelen moet worden besteed hoe vreselijk deze rampen ook zijn. De heer Ezhar merkt op dat 15 andere grote(re) gemeenten een donatie hebben gedaan van 1 euro per inwoner. Vindt de

193

VVD niet dat Alkmaar dat ook zou kunnen doen? Toen de motie werd ingediend wist men niet dat er nog meerdere rampen elkaar zouden opvolgen. De heer Van der Rhee antwoordt dat het de VVD niet gaat om een vergelijking in verdriet of in drama. De vraag is of een overheid moet beslissen of er belastinggeld moet worden besteed aan noodhulp of dat het aan inwoners zelf wordt overgelaten of ze geld willen besteden aan noodhulp bij rampen. De VVD wil de keuze aan inwoners zelf overlaten.

De heer Ruiter (CDA) bedankt de heer Ezhar en de heer Nabih (bij het spreekrecht publiek) voor hun persoonlijk verhaal. Het is voor het CDA een enorme worsteling. Het CDA is geneigd aangezien Alkmaar ook geld heeft gegeven bij de aardbeving in Turkije, Alkmaar hetzelfde zou moeten doen voor Marokko aangezien er zowel een Turkse gemeenschap als een Marokkaanse gemeenschap in Alkmaar is. Principes zijn mooi maar het CDA vindt menselijkheid ook belangrijk. Het CDA vindt het wel jammer als het geld wordt gedoneerd aan het Rode Kruis aangezien er al veel initiatieven zijn vanuit de Marokkaanse gemeenschap zelf (het CDA vindt dit een sterk punt in de motie). Het CDA ziet graag dat duidelijk is waar het geld daadwerkelijk voor wordt besteed.

De heer Smit (D66) geeft een opsomming van het leed in de wereld. Er zijn rampen die uitgebreid de media halen en rampen die in stilte voorbijgaan. Het is geen taak van de gemeenteraad om te beslissen welke ramp, welk menselijk leed, wel of geen financiële steun krijgt namens de inwoners. Wat D66 betreft is en een individuele afweging. D66 is ervan overtuigd dat Alkmaarders zelf ruimhartig doneren en bovendien wordt er noodhulp gefinancierd vanuit de Rijksoverheid. Deze motie, hoe begrijpelijk en sympathiek ook, is gericht op een ernstige specifieke ramp in een specifieke regio. Het onderscheid dat nu gemaakt wordt tussen verschillende rampen vindt D66 lastig en wellicht zelfs pijnlijk. Mogelijke ervaring van buitensluiting is wrang. D66 leeft mee met alle leed van slachtoffers waar ook ter wereld. D66 zal niet instemmen met de motie.

Mevrouw Spek (SPA) sluit zich aan bij de mooie woorden van D66. Er is geen beleid binnen de gemeente om iedere ramp te ondersteunen. SPA zal, met pijn in het hart, tegen deze motie stemmen. De leden van de fractie van SPA heeft ieder persoonlijk geld gedoneerd en roept iedereen op om hetzelfde te doen.

De heer Wittebrood (FVD) heeft, net als de VVD, gezegd eenmalig een uitzondering te maken bij de ramp in Turkije. Echter, iedere week is er wel een nieuwe ramp. De ramp in Marokko is echt verschrikkelijk maar dit geldt ook voor de rampen in Libië en Afghanistan. FVD zal deze motie niet steunen.

De vergadering wordt, op het verzoek van het CDA, voor enkele minuten geschorst om de tekst van de motie aan te passen.

De heer Ruiter (CDA) heeft een tekstvoorstel gedaan voor motie en leest de tekst voor 2. Het symbolische bedrag van een euro per inwoner te doneren, en ervoor te zorgen dat dit bedrag direct ten goede komt aan de getroffen Marokkaanse gemeenschap.

De heer Van der Rhee (VVD) vraagt ‘hoe dan’. De heer Ruiter zegt dat zal worden toegevoegd dat het college de opdracht krijgt dat het bedrag op een goede plaats terecht komt. De heer Van der Rhee wijst erop dat er een politiek besluit wordt genomen om 112.000 euro aan dit enige goede doel te schenken. Zoals het CDA dit voorstelt dan komt dit bedrag direct ten goede aan de Marokkaanse gemeenschap. De gemeenteraad weet dus niet waar het geld terecht gaat komen. De VVD blijft tegen de motie maar als fracties dit willen, dan kan men dit bedrag beter schenken aan een neutrale organisatie als het Rode Kruis. De voorzitter wil nu weten wat de verandering in de motie wordt. De heer Ruiter stelt voor om er nog een zin aan toe te voegen b.v. te doneren aan het Rode Kruis – Giro 6868; De heer Ezhar (LA) zegt dat de gemeenten, die al toegezegd hebben te doneren, doneren aan Giro 6868. Dit geld wordt door het Rode Kruis in Marokko besteed. De heer Ezhar is er ook geen voorstander van dat het geld wordt besteed aan een instantie die het geld nooit daar laat komen waar het voor bestemd is.

De voorzitter schorst de vergadering voor enkele minuten om de tekst van de motie door de griffie aan te laten passen.

De voorzitter heropent de vergadering.

194

De heer Ruiter (CDA) leest de zin voor die gewijzigd is in de motie. 2. Het symbolische bedrag van een euro per inwoner te doneren, en ervoor te zorgen dat dit bedrag direct ten goede komt aan de getroffen Marokkaanse gemeenschap, door b.v. te doneren aan het Rode Kruis – Giro 6868;

Stemming Stemverklaring de heer Kloos (OPA) zegt dat OPA een partij is voor de Alkmaarders. OPA is er geen voorstander van om belastinggeld naar het buitenland over te maken noch naar Turkije, noch naar Marokko noch naar Libië.

Voor de motie stemmen: LA, PvdD, SP, BAS, PvdA, GL, CU, CDA. Tegen de motie stemmen: FVD, SPA, VVD, OPA en D66. De motie is aangenomen met 19 stemmen voor en 13 stemmen tegen.

31-M-1 Motie Vreemd GL, PvdA, SP, LA, PvdD - Alkmaar is solidair met kinderen op de vlucht De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 2 oktober 2023, voortgezet op 9 oktober 2023 Constaterende dat: • Staatssecretaris van der Burg recentelijk aan gemeenten het dringende verzoek heeft gedaan tot de realisatie van 550 opvangplekken voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s); • Voor alleenstaande kinderen onvoldoende dan wel ondermaatse opvangplekken beschikbaar zijn, waardoor ze in het aanmeldcentrum Ter Apel op stoelen slapen. • De ondermaatse asielopvang kinderen schadelijk is voor hun ontwikkeling;1 • De gemeente Alkmaar momenteel geen enkel kind opvangt die vanwege o.a.

oorlog alleen en zonder ouders naar Nederland is gevlucht en in afwachting is van de uitkomst van de beschermingsvraag; • Andere gemeenten zoals Velsen, Den Helder en Dijk en Waard wel al enige tijd opvang bieden aan amv’s; Overwegende dat: • De gemeente Alkmaar als een van de grootste gemeenten in Noord-Holland momenteel onvoldoende solidair is richting rijk, andere gemeenten en kwetsbare kinderen op de vlucht door geen enkele bijdrage te leveren aan het bieden van een opvanglocatie voor amv’s in procedure; • De gemeente Alkmaar vanuit een moreel oogpunt een belangrijke humanitaire bijdragen kan leveren aan de nog altijd urgent en noodzakelijke opvangcapaciteit; • De wethouder namens het college in de raadsvergadering van 28 september jl. aangegeven heeft een opdracht van de raad nodig te hebben om de morele verplichting van gemeente Alkmaar in te kunnen vullen. Verzoekt het college: 1. Direct inspanning te leveren om zo snel als mogelijk locaties aan het COA te bieden in gemeente Alkmaar voor het opvangen van amv’s: 2. In gesprek met het COA aan te geven dat budget neutrale inzet het uitgangspunt is; 3. De raad bij voorkeur voor de begrotingsbehandeling en uiterlijk voor het kerstreces te informeren over de genomen acties en het vervolg. En gaat over tot de orde van de dag.

Ondertekend door: C. Garcia (GL), R. Rubio Borrajo (PvdA), R. Wijdoogen (SP), M. Biesheuvel (LA) en K. Pinar (PvdD)

Mevrouw Garcia (GL) licht de motie toe ook namens de PvdA. De heer Haverlag (BAS) vraagt of GL ervan op de hoogte is dat Alkmaar 42 amv-ers opvangt. Dit is drie keer zoveel als de wettelijke verplichting. Het zijn alleen geen asielzoekers maar statushouders. Mevrouw Garcia is zich ervan bewust maar dat zijn kinderen met een status en de motie gaat over asielzoekers. De heer Haverlag zegt dat GL stelt dat er geen minderjarige kinderen worden opgevangen maar dat wordt dus wel gedaan. Mevrouw Garcia heeft al meerdere malen benadrukt dat kinderen en volwassenen met een status niet worden ‘opgevangen’. Statushouders worden gehuisvest.

De heer Wijdoogen (SP) vindt het heel belangrijk dat vluchtelingen zoveel mogelijk geholpen worden. Hij sluit zich aan bij de toelichting van GL. Mevrouw Garcia vraagt of de SP zich ervan bewust is dat er

195

meerdere brieven zijn gestuurd en dat er echt nood aan de man is qua opvang. De heer Wijdoogen is het er helemaal mee eens. De nood is hoog. Het is de plicht van de gemeente om actie te ondernemen. De heer Haverlag vraagt of de heer Wijdoogen het met BAS eens is dat deze nood blijft zolang de instroom van asielzoekers niet wordt getemperd. De heer Wijdoogen antwoordt dat het niet de enige maatregel is die genomen moet worden maar het is de enige maatregel die de gemeente kan nemen. De SP ziet het als plicht om te doen wat de gemeente kan doen. De heer Haverlag vraagt of de SP het niet met BAS eens is dat men dan continue bezig blijft. Is de SP het met BAS eens dat er beleidsarmoede is vanuit het Rijk ten aanzien van dit probleem. De heer Wijdoogen vindt het inderdaad belangrijk om de problemen aan te pakken in de landen waar de problemen zijn. Mevrouw Biesheuvel (LA) vraagt of de heer Wijdoogen het met LA eens is dat het gaat om kinderen die opgevangen moeten worden. Is de SP het eens met LA dat de gemeente juist voor deze doelgroep een extra stap moet worden gemaakt. De heer Wijdoogen is het er helemaal mee eens. Hij verwijst naar de schrijnende beelden in het nieuws. De heer Wittebrood (FVD) vraagt of de SP weet hoeveel incidenten er per jaar in asielzoekerscentra zijn.

De heer Wijdoogen weet de exacte cijfers niet maar persoonlijk heeft de heer Wijdoogen 12 jaar in de beveiliging gewerkt in een AZC. De heer Wittebrood zegt dat er het afgelopen jaar 10.000 incidenten zijn geweest volgens Justitie. Een kwart van de incidenten werd door minderjarigen gepleegd. Wat gaat de SP eraan doen dat Alkmaar veilig blijft. De heer Wijdoogen schetst de situatie in een AZC waarin allerlei nationaliteiten bij elkaar zitten en spanningen oplopen. Het is belangrijk dat asielzoekers eerst uit traumatische ervaringen worden gehaald. Als de druk wordt opgevoerd en een uitzichtloze situatie wordt gecreëerd dan ontstaan er problemen. Daarom is hulp cruciaal. Als mensen als mens worden behandeld dan wordt de situatie veel humaner.

De heer Pinar (PvdD) zegt dat de kinderen in Ter Apel de dupe zijn van de opvangcrisis. De PvdD vindt het gênant dat veel kleinere gemeenten in de regio hun verantwoordelijkheid nemen en Alkmaar niet. Moreel kan het, wat de PvdD betreft, niet door de beugel. De PvdD wil dat de gemeente haar solidaire en menselijke kant laat zien zoals Alkmaar altijd is geweest. Om die reden dient de PvdD deze motie mede in. De heer Haverlag (BAS) vraagt hoe moreel het is om kinderen vooruit te sturen om een verblijfsvergunning te regelen voor de familie. De heer Pinar vindt deze vraag behoorlijk ver gaan en zal deze vraag niet beantwoorden. De heer Wittebrood (FVD) vraagt wat de PvdD vindt van het idee om de vraag voor te leggen aan de Alkmaarders, via een referendum, of de Alkmaarders meer vluchtelingen willen opvangen. De heer Pinar vraagt op welke termijn FVD een dergelijk referendum wil organiseren? Gekoppeld aan welke verkiezing? En wat is de vraag die FVD wil stellen in een referendum? De heer Wittebrood zegt dat er een koppeling kan worden gemaakt met de eerstkomende Tweede Kamer verkiezingen of de Europese verkiezingen. Of er kan tussendoor een referendum worden gehouden. FVD wil de Alkmaarders laten meepraten. De heer Pinar heeft gevraagd welke vraag FVD dan wil stellen. De PvdD werkt niet mee aan het tegen elkaar ophitsen van de Alkmaarse inwoners.

De heer Wijdoogen (SP) vraagt of de heer Pinar het met de SP eens is dat het van ouders juist heel sociaal is om eerst kinderen in veiligheid te brengen en dan past zichzelf. De heer Pinar is het ermee eens. De PvdD wil heel graag deze kinderen helpen. De heer Haverlag vraagt of de PvdD zich ervan bewust is dat een verblijfsvergunning in een rijk land heel veel waard is en dat mensen bereid zijn om daar ver voor te gaan. De heer Haverlag zegt niets over echte vluchtelingen die gewoon geholpen moeten worden. De heer Pinar herkent het beeld niet dat mensen bereid zijn om ver te gaan voor het verkrijgen van een verblijfsvergunning.

De heer Smit (D66) wijst erop dat Alkmaar op dit moment al meer doet dan de wettelijke verplichting in de opvang van alleenstaande minderjarigen. Iedere gemeente in de regio doet haar bijdrage aan dit dossier en zo hoort het ook. Het college is in overleg met het COA over het in gebruik nemen van de Robonsbosweg. Het is een keuze van het COA om al dan niet amv-ers in het gebouw aan de Robonsbosweg op te vangen. Mevrouw Biesheuvel (LA) vraagt of D66 het met LA eens is dat, als het college afgelopen winter niet was gevallen, dat we al lang vluchtelingen op hadden kunnen vangen in het pand aan de Robonsbosweg. Dan had de gemeente al een grote bijdrage kunnen doen. De heer Smit kan het verleden niet veranderen. Het is gelopen zoals het gelopen is. D66 ontkent niet dat de opvangcrisis groot is. Er mag niet te licht worden gedacht over de complexiteit. D66 wil een snel en duidelijk besluitproces. Het is te simpel om het weg te zetten als een morele taak, een verplichting. Mevrouw Garcia (GL) begrijpt zelf ook wel dat het niet simpel is maar hoe kan het dan toch zijn dat het in regiogemeenten wel lukt maar in gemeente Alkmaar dusver niet. De heer Smit constateert dat dit dezelfde vraag is als LA heeft gesteld. Dit is zoals een regio samen weet te werken. Mevrouw Garcia ziet regionale samenwerking ook als met elkaar samen de lasten verlichten.

GL heeft het gevoel dat Alkmaar vooral de andere kant op kijkt en dat het enorm lang duurt voordat de Robonsbosweg een

196

keer open gaat. Een locatie die veel te weinig opvangplekken biedt. Wat verstaat D66 onder regionale samenwerking in dit verband? De heer Smit zegt dat er regionale samenwerking is (zie de Veiligheidsregio). De heer Smit herhaalt wat hij zojuist gezegd heeft. De heer Pinar (PvdD) zegt dat het gaat om 355 kinderen in Ter Apel die snel opgevangen moeten worden. Voor de gemeente Alkmaar gaat het om 5 tot 10 kinderen. Wat gaat D66 nu doen om de kinderen in Ter Apel te helpen. De heer Smit is op dit moment bezig om als vertegenwoordiger van D66 het gesprek te voeren. Er wordt op dit moment hard gewerkt aan het openstellen van de Robonsbosweg. De heer Pinar merkt op dat de Robonsbosweg een apart proces is. De discussie herhaalt zich, D66 en de PvdD worden het niet eens. De heer Smit zegt, alles overwegend, dat D66 niet instemt met deze motie. Mevrouw Garcia vraagt hoe de opvang van minderjarige asielzoekers het proces van de Robonsbosweg kan frustreren? De gemeente kan ook een locatie huren voor deze amv-ers De heer Smit zegt dat de opvang van asielzoekers integraal bekeken moet worden.

De heer Haverlag (BAS) biedt zijn excuses aan dat hij zojuist choquerende woorden heeft gesproken. BAS is van mening dat er al 42 amv’ers (statushouders) worden opgevangen terwijl er conform taakstelling slechts 14 hoeven te worden opgevangen. De Robonsbosweg wordt gerealiseerd. Mevrouw Biesheuvel (LA) vraagt hoe BAS denkt dat het huisvesten van een aantal jonge amv-ers een bijdrage levert aan de noodopvang van de amv-ers die nu in Ter Apel zijn. Dit heeft niets met elkaar te maken. De heer Haverlag zegt dat BAS vindt dat Alkmaar haar verantwoordelijkheid in voldoende mate neemt. BAS spreekt veel inwoners die zich zorgen maken over de toenemende instroom van asielzoekers. Deze zorg wil BAS naar voren brengen. Mevrouw Biesheuvel begrijpt deze zorg maar dat is een andere discussie. Gemeente Alkmaar moet nu de minderjarige asielzoekers in Ter Apel helpen. De vraag is om er meer inspanning op te leveren. De heer Haverlag constateert dat BAS er toch anders instaat. Het Rijksbeleid moet eerst beter geregeld worden. De instroom moet verminderen, aldus BAS. Er zijn al te weinig woningen voor de eigen bevolking. De heer Boots (PvdD) heeft BAS, tijdens een interruptie, horen zeggen dat echte asielzoekers wel opgevangen moeten worden. Zegt BAS dus dat deze amv-ers geen echte asielzoekers zijn? De heer Haverlag heeft dat niet gezegd.

Het gaat BAS om het signaal richting het Rijk dat ze eerst goed beleid moeten maken voordat ze alle verantwoordelijkheid bij de gemeenten neerleggen. De heer Wijdoogen (SP) vraagt of gemeenten geen extra verantwoordelijkheid hebben als het Rijksbeleid op zich laat wachten. De heer Haverlag herhaalt wat hij zojuist gezegd heeft.

De heer Wittebrood (FVD) kiest wat het beste voor Alkmaar is. Een aantal minderjarige asielzoekers opvangen is dat zeker niet. Wellicht moet men eens denken aan de aantallen die Japan opvangt (200 asielzoekers). Voor Alkmaar zou dit gaan om 0,1 asielzoeker en dat lijkt FVD voldoende. De heer Van Veen (CU) vraagt waar FVD deze mening op baseert als er nog geen referendum is gehouden wat de Alkmaarders willen. De heer Wittebrood zegt dat dit zijn persoonlijk mening is en de mening van FVD. Hij weet zeker dat de gemiddelde Alkmaarder dit ook niet wil. De heer Van Veen constateert dat FVD stellingname neemt terwijl men niet weet hoe de Alkmaarders erover denken. De heer Wittebrood spreekt namens een deel van de inwoners van Alkmaar. Als de CU een referendum wil, dan zal FVD het voorstel voor een referendum steunen.

Reactie van het college Wethouder Schouten is het niet met GL eens dat het college niets heeft gedaan. De wethouder neemt afstand van de woorden dat het college onvoldoende solidair en moreel is. De wethouder herhaalt de woorden dat Alkmaar 42 amv-ers opvangt met verblijfstatus. Dit aantal is opgebouwd uit 32 vaste opvangplekken en 10 opvangplekken bij pleeggezinnen. In de taakstelling wordt van Alkmaar 14 opvangplekken gevraagd in 2023. Het NIOS is de gemeente zeer erkentelijk voor deze opvangplekken. Het zorgt voor minder druk op de asielketen als geheel dus ook voor amv-ers zonder verblijfstatus. Naar de mening van het college is dat moreel. Mevrouw Garcia benadrukt dat amv-ers met een verblijfsstatus niet opgevangen worden maar gehuisvest. Het verzoek aan het college is om dit niet iedere keer op deze manier te zeggen. Wethouder Schouten heeft dit bewust zo gezegd want wanneer een amv-er in een opvanglocatie van Parlan zit dan wordt het gezien als opvang omdat ze met meerdere jongeren gebruik maken van dezelfde voorzieningen en het geen eindhuisvesting is. Echter, omdat het om statushouders gaat worden ze wel al meegeteld in de taakstelling. Ook in een pleeggezin is een amv-er nog niet gehuisvest aangezien de gemeente nog steeds geacht wordt om eindhuisvesting te regelen als de amv-er meerderjarig wordt.