Concept verslag raadsvergadering 28 september, met vervolg op 2 en 9 oktober 2023

Wat is er in de tussentijd verandert aan de mening van de SP? De heer Wijdoogen verwijst naar het rapport van de commissie Sociaal Minimum waaruit blijkt dat mensen, op bijstandsniveau, al gauw 100 tot 150 euro per maand tekort komen en er komen nog enorme verhogingen in kosten aan. De SP vindt dat de gemeente daarop moet anticiperen zodat mensen niet door de bodem vallen.

170

De heer Bromlewe (GL) vindt het noodzakelijk dat er vanavond eindelijk over het armoedebeleid wordt gesproken. In eerste instantie vond GL het een gedegen raadsvoorstel maar de schoen wringt een beetje waar het college een eigen kleur heeft willen geven aan het Alkmaars armoedebeleid. Er wordt onvoldoende gedaan voor de werkende armen en de studenten. Er is geen duidelijk beeld van deze doelgroepen omdat de laatste evaluatie in 2021 heeft plaatsgevonden. GL verwijst naar onderzoeken waaruit blijkt dat werkende armen honderden euro’s per maand tekort komen. De inflatie neemt toe maar de loonontwikkeling blijft achter. Alle fracties in de Tweede Kamer hebben gewezen op de bestaanszekerheid. Kortom, iedereen zegt dat er een stap vooruit moet worden gemaakt en in Alkmaar doet het college een stap terug van 150% naar 120% terwijl bekend is dat de problematiek zo groot is. Mevrouw Meijnen memoreert dat er, binnen de AlkmaarPas, voor 1 jaar een cadeautje is weggegeven van 120 naar 150%. Voor de rest is het nooit aan de orde geweest. Hoe komt GL erbij dat dit een stap terug is? De heer Bromlewe heeft D66 zojuist horen citeren dat in voorkomende gevallen sprake is van armoede bij inwoners die 150% van het wettelijk sociaal minimum verdienen. Deze gevallen komen dus voor doordat de groep, die in armoede leeft, toeneemt door de inflatie.

Het was de bedoeling van het vorige college om het percentage voor de AlkmaarPas meerjarig naar 150% op te hogen. Het was de bedoeling dat de wethouder in 2023 zou proberen om er structurele dekking voor te vinden. GL stemt vragen aan de wethouder. 1) Hoe reflecteert de wethouder op het beleidskader nu hij de plannen en de analyses van de Rijksoverheid heeft kunnen horen. 2) Hoe voelt het college zich erbij dat het beleidskader weinig extra’s doet voor mensen in armoede terwijl de landelijke overheid een tegenovergestelde trend laat zien. 3) En hoe onderbouwt het college, door de grens te stellen op 120%, dat men doet wat men wil doen namelijk de inwoners allemaal bereiken.

GL dient een motie in over studenten die in armoede leven en licht de motie toe.

25-M-1 Motie GL SP LA - Ook studenten kunnen arm zijn! Onderwerp Beleidskader armoedebeleid en schuldhulpverlening De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 28 september 2023

Constaterende dat: • Studenten uitdrukkelijk van (delen van) het armoedebeleid worden uitgesloten, zoals in de verordening AlkmaarPas; • Studenten óók feitelijk worden uitgesloten van het armoedebeleid. Dat komt doordat geld dat zij zouden kunnen lenen van DUO bij hun inkomen wordt opgeteld, waardoor zij praktisch áltijd boven de 120% uitkomen. NB: Het maakt niet uit of zij het geld ook werkelijk lenen, ook geld dat ze kunnen lenen wordt áltijd bij hun inkomen opgeteld; • 11% van de studenten zegt (zeer) moeilijk rond te komen; en • 43% van de studenten in de afgelopen 3 maanden een brief van een incassobureau heeft gekregen, een betalingsregeling heeft moeten afspreken of geen geld meer kon pinnen. Overwegende dat: • Er geen verschil is tussen studenten en andere inwoners van onze gemeente: ook studenten kunnen immers torenhoge huren en te lage lonen hebben.

Studenten hebben met dezelfde inflatie te maken als andere inwoners; • Het zelfs zo is dat studenten maandelijks gemiddeld € 194,- euro aan hun studie kwijt zijn, bovenop de reguliere kosten voor levensonderhoud; en • Studenten in armoede aangeven daardoor bijvoorbeeld lagere cijfers te halen, vaker colleges missen en/of (overwegen te) stoppen met de studie; Voorts overwegende dat: • Het niet noodzakelijk is om (al) het armoedebeleid onder de bijzondere bijstand te plaatsen; • Het armoedebeleid bijvoorbeeld (deels) met een autonome gemeentelijke regeling (zoals een buitenwettelijk begunstigend beleid) ingevuld kan worden; • Delen van het armoedebeleid, zoals de AlkmaarPas, volgens de rechtspraak nu ook al als buitenwettelijk begunstigend beleid kan worden gezien; en • De gemeente er kennelijk voor kiest om het armoedebeleid zo in te richten dat (een deel van) het armoedebeleid uitdrukkelijk of feitelijk niet voor studenten beschikbaar is. Verzoekt het college: • Zo snel mogelijk het armoedebeleid zo te veranderen dat studenten zoveel als mogelijk hetzelfde worden behandeld als alle andere inwoners van de gemeente; • Studenten nergens uit te sluiten (uitdrukkelijk of feitelijk) tenzij dit juridisch niet anders kan en het uitsluiten in dat geval tot het minimum te beperken; en

171

• Hierbij zoveel mogelijk het instrument van de (categorische) bijzondere bijstand te vermijden, zodat geld dat de student zou kunnen lenen niet bij het inkomen wordt opgeteld. En gaat over tot de orde van de dag.

Ondertekend door: E. Bromlewe (GL), R. Wijdoogen (SP) en M. Biesheuvel (LA)

De heer Pinar (PvdD) noemt de gevolgen van armoede voor inwoners zelf en de maatschappelijke kosten (zoals hogere zorgkosten en onderbenutting van menselijk kapitaal). De PvdD heeft haar standpunt tijdens de commissievergadering goed toegelicht. De PvdD vindt het heel goed dat het college extra aandacht besteed aan inwoners met een migratieachtergrond. Deze groep heeft vaak een laag inkomen en de PvdD mist als reden ‘arbeidsmarktdiscriminatie’. De fractie had dit punt willen toevoegen als amendement maar dat blijkt niet mogelijk te zijn. Om die reden stelt de PvdD de volgende vraag aan het college. Is het college het met de PvdD eens dat discriminatie op de arbeidsmarkt ook aandacht verdient? En welke maatregelen gaat het college nemen de komende periode? De PvdD heeft over de Voedselbank technische vragen gesteld. Speciaal over de relatie tussen de Voedselbank en de gemeente. De gemeente subsidieert de Voedselbank jaarlijks met 35.000 euro maar de Voedselbank betaalt jaarlijks 45.000 euro aan huur aan de gemeente. De PvdD vindt dit geen goede zaak. De Voedselbank kan het verschil van 10.000 euro beter aan hulp aan de inwoners besteden. De PvdD vraagt of het college de zorgen van de PvdD deelt en is het college voornemens om dit recht te trekken? De PvdD dient drie moties in en licht de moties toe.

25-M-2 Motie PvdD SP - Armoedebeleid Dierenartskosten Minima Onderwerp Armoedebeleid Dierenartskosten Minima - Dieren lijden ook onder armoede De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 28 september 2023 en voortgezet op maandag 2 oktober 2023 Constaterende dat: • Een groeiende groep huishoudens (gezinnen en alleenstaanden) moeite met rondkomen hebben; • Soms de huisdieren ook leden van deze huishoudens zijn; • Een huisdier tegen eenzaamheid, stress en depressiviteit helpt, onvoorwaardelijke liefde geeft en in moeilijke tijden steun biedt; Overwegende dat: • Een keuze te moeten maken tussen het eten voor je kinderen en voer voor je huisdier aan niemand gegund is; • Er in Nederland diverse gemeenten zijn die minima door verschillende vormen van regelingen bij een bezoek aan de dierenarts ondersteunen; Verzoekt het college om: 1. Te verkennen hoe de gemeente met een regeling de dierenartskosten via de Alkmaarpas voor minimagezinnen (deels) kan vergoeden. 2. De resultaten van deze verkenning vóór 1-4-2024 met de raad te delen. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: K. Pinar (PvdD), R. Wijdoogen (SP) en E. Bromlewe (GL)

25-M-3 Motie PvdD - Armoedebeleid Inlevingsvermogen De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 28 september 2023 Constaterende dat: • Diverse studies en onderzoeken laten zien dat tussen arm en rijk een kloof is en dat deze kloof niet alleen uit welvaart maar ook uit de afstand tussen de leefwerelden bestaat; • Deze kloof het ontwikkelen en vormgeven van zo empathisch en rechtvaardig mogelijk armoedebeleid door de beleidsmakers in de weg kan zitten. Overwegende dat: • Er afgelopen jaren verschillende initiatieven, zoals van VNG en Movisie, gestart zijn om de beleidsmakers bij dit onderwerp te helpen met het vergroten van hun inlevingsvermogen; • Om te ervaren waar mensen in de bijstand tegenaan lopen een wethouder in Tilburg in 2021 een maand lang op bijstandsniveau geleefd heeft; [3]

172

Verzoekt het college (i.c. de portefeuillehouders Armoedebeleid en Financiën): 1. Naar voorbeeld van de eerdergenoemde wethouder in Tilburg een maand lang op bijstandsniveau te leven; 2. Om het armoedebeleid zo effectief, rechtvaardig en empathisch mogelijk verder te kunnen ontwikkelen, de persoonlijke ervaringen van deze periode met de relevante ambtenaren en de raad in een door de portefeuillehouders gekozen vorm te delen; 3. Deze ervaringen – indien door de portefeuillehouders gewenst is – ook met de Alkmaarse samenleving en maatschappelijk middenveld in een geschikte vorm te delen. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: K. Pinar (PvdD)

25-M-4 Motie PvdD SP - Armoedebeleid meedoen met landelijke initiatieven De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 28 september 2023, en voortgezet op maandag 2 oktober 2023 Constaterende dat: • Omtrent het bestrijden van (langdurige) armoede en thuisloosheid in de afgelopen jaren diverse stichtingen en instanties vanuit maatschappelijk middenveld verschillende experimenten begonnen zijn; • Deze initiatieven aan minima gezinnen, thuisloze jongeren, e.d. zonder het verwachten van een tegenprestatie – behalve af en toe wat vragen te beantwoorden voor onderzoeksdoeleinden – voor een bepaalde tijd financiële middelen uitkeren; • Inmiddels in diverse gemeenten van Nederland talloze jongeren en minima gezinnen door deze initiatieven hun leven weer op de rails hebben kunnen zetten; Overwegende dat: • Het meedoen aan de meerderheid van deze initiatieven voor de gemeente geen financiële gevolgen heeft; • Hoewel het uiteraard niet om alle minima of thuisloze jongeren gaat, het helpen aan zelfs een klein gedeelte van mensen in een kwetsbare positie mooi meegenomen is; Verzoekt het college om: 1. Te verkennen of en hoe de gemeente met deze landelijke initiatieven samen kan werken om inwoners in een kwetsbare positie te helpen. 2. De resultaten van deze verkenning vóór 31-1-2024 met de raad te delen. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: K. Pinar (PvdD), R.

Wijdoogen (SP) en E. Bromlewe (GL)

De heer Wittebrood (FVD) meent zich te herinneren dat de motie over de dierenartskosten al eens eerder is ingediend. FVD vraagt wat er nu veranderd is dat de PvdD deze motie opnieuw indient. De heer Pinar zegt dat er drie jaar geleden een motie is ingediend over het gebruik van de AlkmaarPas bij dierenartsen. De heer Wittebrood zit nu 1,5 jaar in de gemeenteraad en weet zeker dat in die tijd dit onderwerp al een keer ter sprake is gekomen. De heer Pinar zegt dat er negen dierenartsen in Alkmaar zijn waarvan slechts twee dierenartsen de AlkmaarPas accepteren als betaalmiddel. De heer Pinar vervolgt zijn betoog met de toelichting op de moties. Ten aanzien van het amendement merkt de PvdD op dat er in Nederland 200.000 werkende armen zijn. De PvdD ondersteunt de motie van GL en het amendement dat is ingediend door de SP.

Mevrouw Kerssens (PvdA) memoreert dat 12% van de kinderen in Alkmaar opgroeit in armoede (1 op de 3 kinderen in Overdie). Het college kondigt een bezuiniging aan van 1 miljoen euro op het armoedebeleid en 6 miljoen euro op de Jeugdzorg. Het college constateert dat er bij middeninkomens geen vraag is naar de AlkmaarPas. Dat komt het college goed uit want het college doet niet aan inkomenspolitiek. Het Rijk stelt 2 miljard euro beschikbaar voor armoedebestrijding en de PvdA hoopt van harte dat het college bestuurlijke verantwoordelijkheid neemt maar gezien de aangekondigde maatregelen heeft de PvdA er geen vertrouwen in.

Mevrouw Biesheuvel (LA) zegt dat het amendement een korte samenvatting is van haar betoog tijdens de commissievergadering. Een verhoging van 120% naar 150% is het minste dat gedaan kan worden.

173

De Alkmaarse inwoners met een klein middeninkomen hebben het moeilijk. Motie 25-M-1 wordt mede ingediend door LA. Het is vreemd dat studenten buitengesloten worden in dit armoedebeleid. LA steunt eveneens motie 25-M-2 van de PvdD. Motie 25-M-3 gaat LA net te ver aangezien het ook het privéleven van de wethouder en zijn gezin treft al zou het wel sympathiek zijn als de wethouder er vrijwillig aan mee doet. Motie 25-M-4 is een zinvolle aanvulling op datgene wat nu al wordt ondernomen om de minima te ondersteunen. Deze motie wordt door LA ondersteund.

Mevrouw Meijnen (D66) zegt dat het bestrijden van armoede een belangrijke pilaar is van het coalitieakkoord. Het vraagt om een stevige, gerichte aanpak. D66 gelooft in eigen kracht maar het blijkt dat armoede zoveel denkkracht en energie kost dat juist deze doelgroep extra geholpen moet worden. Armoedebeleid moet gericht zijn op preventie en oplossingen aan de voorzijde. Meer vertrouwen en geloof in eigen kunnen zijn belangrijke waarden voor D66. Met dit beleidskader heeft Alkmaar een ruimhartig en brede toegang tot armoedebeleid en schuldhulpverlening. Mevrouw Kerssens (PvdA) verwijst naar het advies van de commissie Sociaal Minimum om te komen tot een voorspelbaar en toegankelijk stelsel. De oppositie pleit voor verhoging tot 150%. Zal deze verhoging niet bijzonder helpend zijn? Mevrouw Meijnen heeft al eerder de vraag gesteld waar men dit van gaat betalen. Er is nu 700.000 euro meer begroot dan het budget voor het armoedebeleid van het vorige college. Het college heeft dus zo goed mogelijk zijn best gedaan om dit beleid neer te zetten. Mevrouw Kerssens vraagt of het niet te kort door de bocht is om na een halfjaar al te evalueren? Het zal veel meer tijd kosten om mensen met een middeninkomen te bereiken. En deelt D66 de mening dat er beter meer geld aan mensen dan aan stenen besteed kan worden.

Mevrouw Meijnen antwoordt dat de begroting over een paar maanden besproken wordt. D66 is blij dat er budget is gereserveerd voor goede communicatie over het armoedebeleid. De heer Bromlewe (GL) vraagt of D66 kan onderbouwen wat men ruimhartig vindt aan het voorliggende armoedebeleid zeker gezien het feit dat er zoveel werkende armen zijn en dat er verborgen armoede is. Mevrouw Meijnen is het met GL eens dat er steeds meer mensen in de problemen komen. Ze herhaalt dat dit college meer geld reserveert voor het armoedebeleid dan het vorige college. Het percentage van 120% stond ook in het armoedebeleid van het vorige college. In voorkomende gevallen wordt er in het voorliggende armoedebeleid ook een percentage van 150% gehanteerd. Als mensen, die 150% van het sociaal minimum krijgen, echt in de problemen komen dan worden deze mensen ook geholpen. Er staat niemand in de kou in Alkmaar. De heer Bromlewe constateert dat D66 het amendement dus omarmt. Zo niet, wat gaat D66 dan doen voor de werkende armen? Mevrouw Meijnen herhaalt wat ze zojuist gezegd heeft. De heer Pinar (PvdD) is blij dat D66 zegt dat het college iedereen wil bereiken. De PvdD heeft wel ideeën voor ruimtelijke projecten waar het college op kan bezuinigen. Deelt D66 de mening dat het budget beter besteed kan worden aan armoedebestrijding.

Mevrouw Meijnen vindt dat Onderwijs, Wonen en Mobiliteit ook erg belangrijk zijn want mensen moeten hun geld kunnen verdienen. Tijdens de begrotingsbehandeling kan gekeken worden waar men dan de prioriteiten legt. D66 is groot voorstander van een brede schuldenaanpak. Mevrouw Meijnen geeft een toelichting op deze aanpak. Mevrouw Kerssens (PvdA) stelt een vraag over het ontzorgen. Vanuit de toeslagenaffaire blijkt dat mensen met 23 verschillende regelingen te maken kunnen hebben. Hoe denkt het college deze mensen te helpen bij de wirwar van regelingen? Mevrouw Meijnen weet dat het college gaat investeren in meer hulp op het Stadskantoor om het voor alle inwoners eenvoudiger te maken qua regelgeving. Inwoners, die hulp nodig hebben, krijgen een casemanager die zorgt dat mensen echt geholpen worden. D66 herkent wat de PvdA zegt over de administratie en de verwarrende regelgeving. Het is belangrijk om de hulp zo laagdrempelig mogelijk te maken. Samenwerking tussen hulpverleners en organisaties is van groot belang. De heer Bromlewe (GL) heeft technische vragen gesteld waaruit blijkt dat er geen extra geld wordt uitgetrokken voor armoedebeleid. GL vraagt waar mevrouw Meijnen de informatie vandaan haalt dat er 700.000 euro meer budget wordt uitgetrokken voor armoedebeleid. Mevrouw Meijnen heeft deze informatie uit de stukken gehaald.

In het voorstel van het vorige college stond 8.200.000 euro en in het voorliggend voorstel staat 8.900.000 euro. De heer Bromlewe vraagt of dit verschil niet gewoon de indexatie is van het afgelopen jaar en zo ja, kan D66 dan onderbouwen of dit de hele inflatie corrigeert. Mevrouw Meijnen zegt dat het voor iedereen zware tijden zijn en dat geldt ook voor de gemeente. Om die reden is D66 enorm blij dat het college er nog wat extra geld bij heeft kunnen doen. Als het armoedebeleid vorig jaar was aangenomen dan was het bedrag een stuk lager geweest dan nu. Het voorliggende beleidskader is duidelijk en overzichtelijk. D66 wacht de reactie van het college af ten aanzien van de ingediende moties en het amendement.

De fracties van OPA, BAS en het CDA maken geen gebruik van de eerste termijn.

174

Mevrouw Vermeulen (VVD) zegt dat het raadsvoorstel, wat de VVD betreft, gewoon een hamerstuk hadden kunnen zijn. Het standpunt van de VVD is in de commissie verwoord. De heer Bromlewe (GL) merkt op dat de demissionaire premier twee miljard euro heeft uitgetrokken voor bestaanszekerheid. GL vraagt zich af of dit nog invloed heeft op het standpunt van de VVD Alkmaar? Mevrouw Vermeulen staat hier voor de gemeente Alkmaar en niet voor het landelijk beleid. Uiteindelijk hebben gemeenten er allemaal profijt. Motie 25-M-2: Stad en Land dierenkliniek is aangesloten bij de AlkmaarPas. Het is een keuze van de bedrijven zelf of ze zich wel of niet aan willen sluiten bij de AlkmaarPas. De VVD heeft er wel voor gezorgd dat de hondenbelasting werd afgeschaft om de gemeentelijke lasten te verlichten. De heer Pinar (PvdD) zegt dat de motie betrekking heeft op een gedeeltelijke vergoeding voor de dierenartskosten voor de minima. Mevrouw Vermeulen zegt dat inwoners keuzes hebben waar ze hun geld aan besteden. Iedere inwoner kan zijn/haar geld maar 1 keer uitgeven. Motie 25-M-3: de VVD is van mening dat het college een heel goed inlevingsvermogen in het armoedebeleid heeft. Dat is te zien in de geboden regelingen die in dit beleidskader staan. De VVD vindt het te zot voor woorden dat de PvdD dit vraagt. Het is een leuke PR-campagne maar niet over de rug van de bijstandsgerechtigden.

Mevrouw Biesheuvel (LA) stelt een vraag over het inlevingsvermogen van mevrouw Vermeulen. Heeft zij enig idee wat een alleenstaande ouder, van 21 jaar of ouder, per maand aan bijstand krijgt? Mevrouw Vermeulen antwoordt 1200 euro. Mevrouw Biesheuvel vraagt of mevrouw Vermeulen enig idee heeft wat iemand voor inkomen heeft op 150% van het sociaal minimum op jaarbasis. Mevrouw Vermeulen heeft geen rekenmachine bij de hand maar iedereen heeft wel eens financieel moeilijkere tijden meegemaakt. Motie 25-M-4: Tegen deze motie kan de VVD echt niet tegen zijn. De VVD steunt deze motie. Motie 25-M-1: mevrouw Vermeulen is zelf ook student geweest en er zijn tijden geweest dat ze ook niet meer dan een blik soep kon kopen. Studenten krijgen nu weer studiefinanciering van het Rijk dus waarom zou de gemeente dan nog een extra regeling voor studenten moet creëren. Studenten kunnen ook een bijbaan nemen (dat heeft mevrouw Vermeulen zelf ook gedaan). De heer Bromlewe (GL) herhaalt dat inwoners, die minder dan 120% van het sociaal minimum krijgen, aanspraak kunnen maken op het armoedebeleid alleen studenten niet. GL vindt dit fundamenteel oneerlijk. De VVD en GL worden het in deze discussie niet met elkaar eens. Studenten kunnen ook nog een tegemoetkoming van de Overheid aanvragen via het STAP-budget. Er zijn dus voldoende mogelijkheden.

Mevrouw Spek (SPA) zegt dat het voorliggende raadsvoorstel ook voor SPA een hamerstuk is. SPA is blij met het voorstel. Het amendement wordt niet gesteund door SPA aangezien de dekking van de kosten niet onderbouwd is. Motie 25-M-1: ook deze motie wordt niet ondersteund. De basisbeurs voor uitwonende studenten gaat volgend jaar omhoog om studenten te compenseren voor de hoge inflatie. Er komt 165 euro per maand bij. Studenten met een bijbaan kunnen ook profiteren van de verhoging van het minimumloon met 10%. De verhoging van de zorgtoeslag geldt ook voor studenten. Ook kunnen studenten gratis reizen met het OV. Motie 25-M-2: de zorg voor een dier brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. SPA vindt dat de gemeente de financiële verantwoordelijkheid niet over moet nemen. Het is al mogelijk om dierenartskosten via de AlkmaarPas te betalen. Deze regeling bestaat al. De heer Pinar (PvdD) wijst erop dat het gaat om een korting op de dierenartskosten. Mevrouw Spek voelt zich aangevallen door motie 25-M-3. Het college is kundig genoeg om te weten wat er speelt in de samenleving. Het verzoek in de motie is echt niet reëel. Motie 25-M-4: er staat in de motie dat er initiatieven zijn zonder een tegenprestatie te verwachten. In het coalitieakkoord staat dat er wel een tegenprestatie wordt gevraagd. Om die reden kan SPA deze motie niet ondersteunen.

Mevrouw Kerssens (PvdA) vraagt wanneer vindt SPA dat iemand een tegenprestatie moet leveren (indirecte vraag; wanneer moet iemand gestraft worden). Mevrouw Spek zegt dat het niet de bedoeling is dat er iemand gestraft wordt maar als iemand vrijwilligerswerk doet dan is dat een prima tegenprestatie. Mevrouw Kerssens; stel dat iemand zich niet houdt aan de afspraken, wat gebeurt er dan? Mevrouw Spek heeft geen antwoord op deze vraag. De heer Pinar vraagt of jongeren, waarvoor op vrijwillige basis iets wordt gedaan, een tegenprestatie moeten leveren volgens SPA? Mevrouw Spek verwijst naar het coalitieakkoord en bovendien kosten de genoemde regelingen de gemeente wel geld.

De heer Wittebrood (FVD) verwijst naar de commissievergadering van 12 januari waarin de PvdD een vraag heeft gesteld over dierenartskosten. FVD is niet principieel tegen een tegemoetkoming in de dierenartskosten en vraagt het college wat men van deze motie vindt. FVD vindt 120% van het sociaal minimum prima aangezien er geen dekking is voor het verhogen van het percentage naar 150%. Als de gemeentebelasting verhoogd moet worden dan zijn de middeninkomens, die het ook moeilijk hebben, de dupe. M 25-M-1: FVD heeft begrip voor de onderbouwing van GL maar studenten krijgen ook studiefinanciering en de uitwonende beurs is verhoogd. Er wordt dus al veel gedaan voor de

175

studenten in Alkmaar. De heer Bromlewe (GL) wijst erop dat er, ondanks de maatregelen, studenten zijn die onder het sociaal minimum komen maar zij kunnen geen aanspraak maken op het armoedebeleid. Verandert dit het inzicht van FVD? De heer Wittebrood wil eerst de reactie van de wethouder afwachten. Motie 25-M-3: deze motie is op zich heel grappig maar het lost helemaal niets op. Het is echt een motie voor de bühne waar FVD niet in meegaat.

De CU maakt geen gebruik van de eerste termijn (de heer Van Veen is zojuist gearriveerd).

Reactie van het college in eerste termijn Wethouder Te Beest zegt dat het college voorliggende raadsvoorstel een goed evenwichtig armoedebeleid vindt. Op deze manier is er ook in de commissie over gesproken. Gezien alle landelijke ontwikkelingen kan het college in Alkmaar de inkomenspolitiek er niet op voeren. Er was geld in de reserve gereserveerd voor een tijdelijke ophoging van 120% naar 150% op de AlkmaarPas. Er was dus geen sprake van een structurele situatie. De PvdA heeft gesproken over een voorspelbaar en toegankelijk stelsel. En dat is wat het college ook voorstaat. Een langjarig goed en stevig fundament voor het armoedebeleid dat ook betaalbaar is. Als het amendement wordt aangenomen dat zijn er forse bedragen mee gemoeid. Het college vindt dat men met een beleid van 120% en alle aanvullende maatregelen een stevig fundament neerzetten. Ook een aanvullende regeling voor studenten valt, wat het college betreft, onder inkomenspolitiek. Zoals in de commissievergadering al gezegd, in de praktijk blijkt dat studenten vaak niet aan de normeringen voldoen om onder het armoedebeleid te vallen. De heer Bromlewe (GL) vraagt hoe 120% anders is dan 150% als het aankomt op inkomenspolitiek. Wethouder Te Beest zegt dat de gemeente een stabiel meerjarig beleid moet voeren.

De normering ligt al jaren op 120% In de verkiezingsprogramma’s, zelfs in het verkiezingsprogramma van de PvdA, staat dat fracties 120% een zeer acceptabel percentage vinden. De heer Bromlewe (GL) constateert dat het argument inkomenspolitiek niet opgaat. GL stelt een vraag over de technische mogelijkheid om het armoedebeleid zodanig vorm te geven dat wat studenten kunnen lenen, zelfs als ze dat niet zouden doen, niet bij hun inkomen opgeteld wordt. Waarom wordt de in de motie beschreven mogelijkheid niet benut? Wethouder Te Beest zegt dat het college zich moet conformeren aan veel wettelijke en gerechtelijke uitspraken. Binnen de krappe marges die er zijn zal het college kijken welke mogelijkheden er wel zijn om studenten tegemoet te komen. Mevrouw Meijnen vraagt of de wethouder aandacht wil vragen voor de studenten bij het ministerie van OCW via de VNG. Wethouder Te Beest deelt de mening dat onrechtvaardigheden in het systeem zeker via de VNG aan de orde moeten worden gesteld. Naar aanleiding van de opmerking van de PvdA; Wat er overblijft van de tijdelijke verhoging van 120 naar 150% gaat naar de Algemene Reserve. De bezuiniging in de begroting gaat echter over het strakker begroten van de BUIG gelden maar dat heeft geen relatie met het voorliggende raadsvoorstel.

Het college deelt de mening van de PvdD dat arbeidsmarktdiscriminatie niet is toegestaan en waar mogelijk moet worden bestreden. Dit onderwerp heeft meer met participatiebeleid te maken dan met het voorliggende raadsvoorstel. De heer Pinar (PvdD) vraagt of hij een toezegging hoort. Wethouder Te Beest zegt dat het staand beleid is. Ten aanzien van de vraag van de PvdD over het feit dat de huur van het pand van de Voedselbank hoger is dan de subsidie, zegt de wethouder dat huur en subsidie twee verschillende zaken zijn. De gemeente faciliteert de Voedselbank op een dusdanige wijze dat ze goed kunnen functioneren. Ten aanzien van de huur wordt er een transparant beleid gevoerd en dat is voor alle maatschappelijke organisaties gelijk. De heer Van der Rhee (VVD) vraagt of het college het met hem eens is dat als men dit zou aanpassen, zoals in het amendement wordt voorgesteld, dat het om miljoenen euro’s gaat als het gaat over de huur van alle instellingen die worden gefaciliteerd en gesubsidieerd. Wethouder Te Beest zeg dat de gemeente zeker risico loopt als de methodiek wordt aangepast. Ten aanzien van het amendement en de moties; het amendement wordt met kracht ontraden. 25-M-1: deze motie wordt ook ontraden. 25-M-2: minima kunnen gebruik maken van de AlkmaarPas voor dierenartskosten.

De wethouder deelt de mening van de PvdD dat er weinig dierenartsen zijn die deelnemen en de gemeente kan kijken of er meer dierenartsen gemotiveerd kunnen worden om deel te nemen aan betaling via de AlkmaarPas. De wethouder heeft deze motie niet nodig om zich daar sterk voor te maken. 25-M-3: er ligt gewoon goed beleid voor. Als collegeleden een maand op bijstandsniveau willen leven om de situatie beter in te voelen dan moet dat een vrijwillige keuze zijn aangezien het ook hun gezinnen raakt. 25-M-4: het college is nog terughoudend omdat er momenteel pilots lopen bij andere gemeenten. Initiatieven die in eerste instantie geen geld lijken te kosten vragen vaak wel ambtelijke inzet. Het college zal selectief zijn in zijn keuze. De wethouder heeft de toezegging gedaan om te onderzoeken of er meer dierenartsen in Alkmaar bereid zijn om de AlkmaarPas ter accepteren als betaalmiddel.

176

De heer Bromlewe (GL) vraagt een schorsing aan van tien minuten om met de oppositie te duiden wat men vindt van de beantwoording van het college. De voorzitter schorst de vergadering.

De voorzitter heropent de vergadering en geeft het woord aan de heer Bromlewe. De heer Bromlewe heeft gesproken met de fracties die het oppositieakkoord hebben ondertekend en zal er in de tweede termijn van GL nadere duiding aan geven.

Tweede termijn van de raad De heer Wijdoogen (SP) zegt dat de SP moeite heeft met de beantwoording van het college. Inwoners gaan het enorm moeilijk krijgen. De SP vindt dat het college weinig lef toont door zich te houden aan het percentage van 120%. Het getuigt van weinig initiatief. De SP pleit voor een stap voorwaarts om de inwoners te helpen.

De heer Bromlewe (GL) vindt het een teleurstellende avond. De oppositie mist de uitgestoken hand van het college aangezien het amendement en de moties ontraden worden door het college. Het armoedebeleid wordt slechts geïndexeerd, er wordt niets extra’s gedaan. Het duidt op het gebrek aan innovatie en lef. GL stemt tegen het raadsvoorstel.

De heer Van Veen (CU) heeft het eerste deel van de vergadering digitaal gevolgd. Hij is verbaasd dat het college het amendement en de moties ontraadt. De inwoners, die dichtbij of onder de armoedegrens leven, moet de gemeente gewoon helpen. Uit onderzoek blijkt al jaren dat een grote groep tussen wal en schip valt. De CU wil een gemeente die de basisbehoeften kan bieden. De CU vraagt aandacht voor de Alkmaarse kinderen die in armoede opgroeien. Veel van deze kinderen hebben twee werkende ouders. De vraag aan het college is om een specifiek kinderarmoedebeleid op te stellen of in het armoedebeleid speciaal aandacht te besteden aan kinderen zodat de CU de ontwikkeling kan blijven monitoren en er grip op kan krijgen. Veel armoede kan voorkomen worden met goede begeleiding. Statushouders zijn niet op de hoogte van regelingen en kunnen daardoor in financiële problemen komen. De CU pleit voor 1 regisseur om deze doelgroep te ondersteunen.

De heer Jonk (CDA) zegt dat Alkmaar belang heeft bij een goed armoedebeleid en dat moet gericht zijn om mensen, ondanks hun financiële positie, goed te laten meedoen. Het voorliggende beleid zal hieraan een grote bijdrage leveren met een surplus van 700.000 euro ten opzichte van het vorige voorgestelde beleid. De wethouder heeft tijdens de commissievergadering toegezegd dat er een evaluatie zal plaatsvinden. Het CDA zal erop toezien dat het doel bereikt wordt. Het CDA gaat af op het advies van de wethouder ten aanzien van de amendementen en moties en zal niet instemmen met zowel het amendement als de moties.

Reactie van het college in tweede termijn Wethouder Te Beest zegt dat er in het voorliggende armoedebeleid al specifiek wordt ingegaan op kinderen en speciale regelingen voor kinderen en gezinnen. Bij de evaluatie zal er scherp op worden gemonitord. Als er schrijnende gevallen zijn dan staat de deur van de wethouder altijd open om te kijken of men tot oplossingen kan komen.

Stemming Voor het amendement stemmen: LA, PvdD, CU, PvdA, GL en de SP. Tegen het amendement stemmen: BAS, FVD, SPA, VVD, CDA, D66 en OPA. Het amendement is verworpen met 15 stemmen voor en 22 stemmen tegen.

Stemverklaring de heer Van Veen (CU) over het raadsvoorstel: de CU zal tegen het raadsvoorstel stemmen omdat er een te grote groep inwoners tussen wal en schip valt.

Stemverklaring de heer Bromlewe (GL) over het raadsvoorstel: GL zal tegen stemmen. Er wordt te weinig voor de armen gedaan. Er is een gebrek aan innovatie en lef bij het college.

Stemverklaring mevrouw Biesheuvel (LA) over het raadsvoorstel: LA stemt tegen het raadsvoorstel. Het is een verkeerd signaal en het staat haaks op het Rijksbeleid.

Stemverklaring de heer Wijdoogen (SP) over het raadsvoorstel: de SP zal met pijn in het hart tegen moeten stemmen. Het is een mooi beleid maar het gaat lang niet ver genoeg in het licht van alle problemen die er aan komen.

177

Stemverklaring de heer Pinar (PvdD) over het raadsvoorstel: de PvdD stemt ook tegen, het is geen realistisch beleid.

Stemverklaring mevrouw Meijnen (D66) over het raadsvoorstel. D66 vindt dit een heel degelijk beleid dat voor 99% hetzelfde is als het vorige beleid. D66 stemt in met het raadsvoorstel.

Voor het raadsvoorstel stemmen: BAS, FVD, SPA, VVD, CDA, D66 en OPA. Tegen het raadsvoorstel stemmen: LA, PvdD, CU, PvdA, GL en de SP. Het raadsvoorstel is aangenomen met 22 stemmen voor en 15 stemmen tegen.

Stemverklaring de heer Bilbal (BAS) over motie 25-M-1: BAS stemt tegen omdat de wethouder heeft aangegeven dat zijn deur altijd open staat en dat het college gaat onderzoeken wat er als Alkmaar nog kan worden gedaan zonder aan inkomenspolitiek te doen.

Stemverklaring de heer Bromlewe (GL) over motie 25-M-1: GL stemt voor de motie aangezien er door deze motie een fundamentele oneerlijkheid uit het beleid wordt gehaald.

Stemverklaring de heer Wittebrood (FVD) over motie 25-M-1: FVD stemt tegen de motie. De motie is sympathiek maar FVD volgt de redenering van de wethouder.

Voor motie 25-M-1 stemmen: LA, PvdD, CU, PvdA, GL en de SP. Tegen motie 25-M-1 stemmen: BAS, FVD, SPA, VVD, CDA, D66 en OPA. De motie is verworpen met 15 stemmen voor en 22 stemmen tegen.

Voor motie 25-M-2 stemmen: LA, PvdD, CU, GL en de SP. Tegen motie 25-M-2 stemmen: BAS, PvdA, FVD, SPA, VVD, CDA, D66 en OPA. De motie is verworpen met 12 stemmen voor en 25 stemmen tegen.

Voor motie 25-M-3 stemmen: PvdD en CU. Tegen motie 25-M-3 stemmen: LA, BAS, FVD, SPA, VVD, CDA, SP, PvdA, GL, D66 en OPA. De motie is verworpen met 3 stemmen voor en 34 stemmen tegen.

Voor motie 25-M-4 stemmen: LA, PvdD, VVD, CU, PvdA, GL en de SP. Tegen motie 25-M-4 stemmen: BAS, FVD, SPA, CDA, D66 en OPA. De motie is aangenomen met 19 stemmen voor en 18 stemmen tegen.

De voorzittersrol wordt bij agendapunt 26 en 27 overgenomen door de plaatsvervangend voorzitter, de heer Seignette aangezien burgemeester Schouten bij agendapunt 26 de portefeuillehouder is. Als er nog vragen zijn over agendapunt 27 dan zal burgemeester Schouten als voorzitter en mede namens de griffie reageren.

26 Raadsvoorstel Integraal Meerjaren Veiligheidsplan 2024-2027 (IMV 24-27) Eerste termijn van de raad De heer Bijl (BAS) stelt een vraag aan de portefeuillehouder over metingen in het rioolwater om drugsgebruik op te sporen. Wordt dit ook in Alkmaar gedaan?

Beantwoording door het college Portefeuillehouder Schouten heeft geen antwoord op deze vraag en zegt toe navraag te doen.

Stemming Stemverklaring de heer Van der Rhee (VVD): ondanks het feit dat er geen aandacht wordt besteed aan seksuele straatintimidatie, terwijl de VVD dit wel heel graag gewild had, het plan zit uitstekend in elkaar. De VVD stemt voor.

Stemverklaring de heer Boots (PvdD): ondanks dat de PvdD in de commissie best wel tevreden was met de antwoorden van de portefeuillehouder, kan de PvdD er toch niet mee leven dat Extinction Rebellion als extremistisch wordt weggezet in dit raadsvoorstel. PvdD stemt tegen.

178

Stemverklaring de heer Rubio Borrajo (PvdA): De PvdA zal instemmen met het voorstel. De fracties van GL en PvdA zijn blij met de beantwoording door de portefeuillehouder en de toezegging dat het Veiligheidsbeleid jaarlijks wordt geëvalueerd.

Stemverklaring de heer Wittebrood (FVD): twijfelt een beetje maar juist omdat Extinction Rebellion als extremistisch wordt genoemd zal FVD voorstemmen.

Voor het raadsvoorstel stemmen: LA, SP, BAS, PvdA, GL, D66, OPA, VVD, CDA, CU, FVD en SPA. Tegen het raadsvoorstel stemt: PvdD. Het voorstel is aangenomen van 35 stemmen voor en 2 stemmen tegen.

27 Raadsvoorstel Agressieprotocol politieke ambtsdragers Eerste termijn van de raad Mevrouw Bouchier (GL) spreekt mede namens de PvdA. De fracties zijn blij met het protocol maar zouden het protocol nog op enkele punten willen wijzigen. GL en PvdA dienen hiervoor een amendement in dat dat mevrouw Bouchier wordt toegelicht.

27-A-1 Amendement GL PvdA - juridische procedures als agressiemiddel De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 28 september 2023 Voorgesteld Besluit: 1. Agressieprotocol politieke ambtsdragers gemeente Alkmaar 2023 vast te stellen. Te wijzigen in

Besluit: 1. Het Agressieprotocol politieke ambtsdragers gemeente Alkmaar 2023 vast te stellen met de volgende wijzigingen: - Op pagina 4 in de opsomming onder ‘Het gedrag is gericht op:’ de volgende tekst toe te voegen: ‘- het verstoren van bestuurlijke en besluitvormende processen;’ - Op pagina 4 in de opsomming onder ‘Dit gedrag kan zich als volgt manifesteren;’ de volgende tekst toe te voegen: o ‘c. inzetten van juridische procedures. Met als doel intimidatie, ongeoorloofde druk/chantage en oneigenlijk beïnvloeden van besluitvorming en proces.’ - Op pagina 8 onder de kop ‘3. Maatregelen’ de volgende tekst toe te voegen: ‘Wanneer er sprake is van inzet van juridische procedures, met als doel intimidatie, ongeoorloofde druk/chantage en/of oneigenlijk beïnvloeden van besluitvorming en proces, wordt de politieke ambtsdrager juridisch bijgestaan door de gemeente Alkmaar voor zover dit wettelijk is toegestaan.’

TOELICHTING Een nieuw vorm van moedwillige intimidatie is het aangaan van juridische procedures gericht op politieke ambtsdragers. Partijen schakelen steeds vaker de hulp in van zware, zeer deskundige advocaten om toch hun gelijk te krijgen. Politieke ambtsdragers worden via deze weg opgeroepen om voor de rechter te verschijnen. Hierdoor is het mogelijk dat politieke ambtsdragers minder zeker zijn van hun besluiten. Het doel hiervan is om op een agressieve, intimiderende, vertragende en op kosten drijvende impact een gelijk te behalen. Wat vervolgens angst of terughoudendheid te weeg brengt om binnen redelijke termijnen duidelijke en democratische gelegitimeerde besluiten te nemen. In 2019 werden er 18 aangiftes gedaan tegen gemeente bestuurders. Bij ongeveer de helft ging het (volgens de desbetreffende gemeente) om politiek gemotiveerde aangiftes. Het doel is om politieke ambtsdragers te intimideren of processen te verstoren. (Jeroen van Gool, 2022)

Ondertekend door: R. Seignette (GL) en D. Rubio Borrajo (PvdA).

De heer Boots (PvdD) heeft wel sympathie voor het amendement maar het is wel lastig om te beoordelen wat het doel is als iemand een juridische procedure wil aanspannen. Mevrouw Bouchier (GL) denkt dat het op hetzelfde niveau moet worden beoordeeld als de andere vormen van agressie en ook de route die daarvoor is aangegeven. De heer Van der Rhee (VVD) memoreert dat tijdens de commissievergadering niet bekend was hoe de formele situatie is binnen de gemeente. De VVD heeft

179

de informatie opgevraagd en gedeeld met GL. Alle raads- en commissieleden zijn beschermd via een verzekering voor aansprakelijkheid en een juridische rechtsbijstandverzekering. De vraag is of dit amendement dan nog noodzakelijk is (de VVD vindt van niet). Binnen de raadszaal is men beschermd door wettelijke immuniteit. De VVD vraagt of GL nog steeds van plan is om dit amendement in te dienen en zo ja, wat is dat de motivatie. Mevrouw Bouchier zegt dat rechtsbijstand wellicht niet voldoende is. Het gaat de indieners er om dat te kijken, binnen de wettelijke mogelijkheden, wat nodig is. Het gaat er nu juist om dat er druk kan worden uitgeoefend door agressie en dreiging met aansprakelijkheidstelling. De heer Van der Rhee (VVD) constateert dat er in het amendement zaken naar voren komen die niets met juridische procedures te maken hebben. Met dit amendement maken de indieners het, volgens de VVD, onmogelijk voor mensen om een juridische procedure aan te spannen voor zaken die voor hen van belang zijn. De VVD vindt wel dat men de rechtstaat, de rechtstaat moet laten. Wat wettelijk mogelijk is dat doet de gemeente al. Wat draagt dit bij aan juridische procedures wat al niet geregeld is. Mevrouw Bouchier herhaalt wat ze al gezegd heeft. Het gaat zeker een lacune opvullen.

Mevrouw Bolte (LA) vraagt of het juridisch apparaat dat allemaal moet gaan faciliteren terwijl er al bescherming is. Mevrouw Bouchier zegt dat het gaat om procedures die, van buitenaf, richting de raad worden aangespannen bijvoorbeeld tegen een wethouder voor handelen of een raadslid tegen het innemen van een standpunt. Mevrouw Bolte zegt dat er bij hetzelfde onderwerp kan worden gedreigd door zowel voor- als tegenstanders in de gemeenteraad. Als alles juridisch wordt gemaakt, gaat de jeu van de politiek er dan niet af? Mevrouw Bouchier zegt dat het belangrijk blijft dat fracties met elkaar in discussie kunnen gaan. De heer Postma (BAS) vraagt of GL de vrijheid van de inwoners wil beperken om een juridische procedure aan te spannen. Als het bedreigend zou zijn dan wordt er aangifte van gedaan of dan wordt de aanklacht niet in behandeling genomen. BAS is heel verbaasd dat GL voor beperking van procedures is. Mevrouw Bouchier wil inwoners zeker in de gelegenheid stellen om ruimtelijke procedures te voeren maar daar gaat het in het amendement niet over. Het gaat om druk en aansprakelijkheidstelling van personen. De heer Postma zegt dat het subjectieve aanname is. Waarom de een wel en de ander niet? Mevrouw Bouchier geeft aan dat GL zeker voor de democratische rechtstaat is maar het nogmaals, het gaat om zeer zware expertise die wordt ingezet om mensen onder druk te zetten.

De heer Van der Rhee (VVD) zegt dat het onderwerp zelf helder is. Het amendement is overbodig aangezien men binnen de raadszaal is beschermd door wettelijke immuniteit. Als het amendement wordt aangenomen dan is de VVD benieuwd naar de discussie over het oneigenlijk tegenhouden van de processen. Mevrouw Bouchier vraagt of de VVD echt niet ziet dat de raad, door het aannemen van het amendement, beter in staat is om haar werk te doen. De heer Van der Rhee zegt dat de VVD het er mee eens dat fracties zo min mogelijk druk moeten voelen maar het is al wettelijk geregeld. GL en de VVD worden het op dit punt niet eens. De heer Wijdoogen (SP) vraagt zich af of dit amendement niet zou kunnen helpen om het probleem van traineren van procedures te voorkomen? De heer Van der Rhee verwijst naar het integriteitsbeleid, de vertrouwenspersoon en de griffie om dit in goede banen te leiden. Juridische steun blijft bestaan ook als procedures uitgesteld worden.

Mevrouw De Jong (D66) sluit zich aan bij de woorden van de VVD. D66 vindt het jammer dat maatschappelijke agressie van dien aard is dat een agressieprotocol nodig is. Het is goed om te zien dat er is gekeken naar voorbeelden uit andere gemeenten. D66 kan zich prima vinden in het voorstel met de aantekening dat dit protocol niet statisch is maar met de veranderingen in de maatschappij moet meebewegen. D66 verzoekt om dit protocol over een half jaar te evalueren.

De heer Postma (BAS) vindt het een goed raadsvoorstel. Het belangrijkste is wel dat iedereen aangifte doet en dat de dader gestraft wordt. BAS vindt het niet verstandig om een juridisch proces te politiseren vanwege subjectieve aanname. Iedere inwoner heeft het recht om een juridische procedure aan te spannen tegen een persoon en als deze persoon zich bedreigd voelt dan kan hij/zij aangifte doen. BAS raadt GL aan om het amendement in te trekken.

Beantwoording door burgemeester Schouten Er is gevraagd door D66 om over een half jaar te evalueren. Burgemeester Schouten zegt dit toe.

Stemming Stemverklaring de heer Kloos (OPA) over het amendement. OPA is tegen het amendement. Het is gevaarlijk omdat het rechten en vrijheid van inwoners aantast.

180

Stemverklaring de heer Boots (PvdD) over het amendement. PvdD stemt tegen het amendement. De PvdD heeft voldoende vertrouwen in de rechtspraak en in het agressieprotocol. Inwoners hebben het recht om rechtszaken aan te spannen.

Stemverklaring mevrouw Bouchier (GL) over het amendement. GL PvdA is van harte voor het amendement juist voor de vrijheid van politici en inwoners.

Voor het amendement stemmen: GL, PvdA. Tegen het amendement stemmen: SP, BAS, LA, PvdD, D66, OPA, VVD, CDA, CU, FVD en SPA. Het amendement is verworpen met 8 stemmen voor en 29 stemmen tegen.

Het raadsvoorstel is unaniem aangenomen.

Burgemeester Schouten neemt het voorzitterschap weer over van de heer Seignette. De vergadering is voor enkele minuten geschorst.

28 Burgerinitiatief De voorzitter geeft een toelichting op de spelregels. De initiatiefnemer krijgt de gelegenheid om in te spreken maar er is geen mogelijkheid voor de gemeenteraad om vragen te stellen. De vraag aan de gemeenteraad is of de raad dit burgerinitiatief geldig wil verklaren. Het amendement dat wordt ingediend heeft betrekking op de uitwerking. Een burgerinitiatief kan rechtstreeks bij de raad worden ingebracht en hoeft dus niet eerst in de commissie behandeld te worden.

Spreekrecht De heer Vink gaat in op het proces dat doorlopen is, hoe de realiteit de bewoners nu al deels heeft ingehaald en het amendement. In april is men gestart met het initiatief. Met 53 actieve deelnemers heeft men consensus weten te vinden. Van de 72 gebouwen die aan deze straten liggen (inclusief scholen, bedrijven, etc.) heeft men van 53 een respons ontvangen. Van deze responses was 93% positief over het verlagen van de snelheid naar 30km/uur. De uiteindelijke petitie is door 60 bewoners ondertekend. Op 22 augustus zijn de bewoners geïnformeerd over de vernieuwing van het wegdek. De bewoners vinden het jammer dat er nog geen mobiliteitsvisie is en dat de bewoners er nog niet over zijn gehoord en dat ook niet de bestaande mobiliteitsvisie is gevolgd. De bewoners hebben er begrip voor dat het amendement op deze manier is ingediend maar voor inwoners is het niet de juiste route.

Eerste termijn van de raad De heer Wiegman (VVD) dient een amendement in en geeft een toelichting.

28-A-1- Amendement VVD D66 OPA SPA CDA- over het Burgerinitiatief De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 28 september 2023, Voorgesteld Besluit: 2. Het college te verzoeken het verzochte in het burgerinitiatief in samenspraak met de initiatiefnemers en andere belanghebbenden te onderzoeken op wenselijkheid en haalbaarheid; Te wijzigen in: Besluit: 2. Het college te verzoeken het verzochte in het burgerinitiatief af te wegen om op te nemen in de mobiliteitsvisie, met inachtneming van het ringenmodel;

TOELICHTING In het besluit wordt er gevraagd om het verzochte in het burgerinitiatief in samenspraak met de initiatiefnemers en andere belanghebbenden te onderzoeken op wenselijkheid en haalbaarheid. Wij delen de mening dat de verkeersveiligheid beter moet, alleen zouden wij dit onderdeel niet separaat willen laten onderzoeken. Omdat de Kennemer- en Geestersingel een belangrijk onderdeel zijn van de binnenring, en onderdeel uitmaken van het Actieplan Fiets 2021-2025, vinden wij het wenselijk om dit plan mee te nemen in de algehele mobiliteitsvisie. Het voorgestelde besluit heeft niet alleen gevolgen voor de verkeerssituatie op de Kenner- en Geestersingel, maar voor de hele binnen- en buitenring. Alkmaar staat de komende jaren voor grote veranderingen op het gebied van woningbouw en infrastructuur, waardoor het belangrijk is om te kijken naar de algehele invloed van het voorgestelde besluit, om vervolgens een afweging te maken

181

als raad. De eerder genoemde mobiliteitsvisie zal uiterlijk in het eerste half jaar van 2024 klaar zijn.

Ondertekend door: M. Wiegman (VVD), S. Smit (D66), V. Kloos (OPA), S. Spek (SPA) en F. Jonk (CDA)

Mevrouw Bolte (LA) zegt dat LA het zeer eens is met het amendement. LA is voorstander van burgerinitiatieven maar het is niet wenselijk als iedereen zomaar een stukje uit Alkmaar plukt. De heer Wiegman complimenteert de heer en mevrouw Vink met dit prachtig uitgewerkte initiatief. Echter, deze twee wegen zijn heel belangrijk voor de hele gemeente en een dusdanige aanpassing zal effect hebben op alle wegen eromheen. De mobiliteitsvisie zal op korte termijn aan de gemeenteraad worden voorgelegd en het is jammer om deze voorstellen apart te behandelen. Mevrouw Bolte vraagt hoe er nu met dit burgerinitiatief wordt omgegaan. Het amendement wordt waarschijnlijk wel aangenomen. De heer Wiegman zegt dat het amendement ervoor zorgt dat dit burgerinitiatief wordt meegenomen in de totale mobiliteitsvisie. De heer Van Veen (CU) vraagt of het amendement recht doet aan het burgerinitiatief dat nu voorligt. Is er vooraf contact opgenomen met de initiatiefnemers? De heer Wiegman heeft vooraf geen contact opgenomen met de initiatiefnemers. De heer Van Veen vraagt of de VVD open staat voor een aanscherping van het amendement. De heer Wiegman antwoordt dat dit volledig afhangt van de voorgestelde aanpassing. De heer Van Veen komt er in zijn termijn op terug.

De heer Wijdoogen (SP) wijst erop dat er in het besluit van het amendement niets staat over het burgerinitiatief en dat het in samenspraak met de bewoners gaat. Vindt de VVD niet dat er een mogelijkheid moet zijn om in het amendement nog aan te passen dat het initiatief van de inwoners er duidelijk in meegenomen wordt. De heer Wiegman gaat ervan uit dat er altijd participatie plaatsvindt zeker bij dit soort ingrijpende besluiten dus is het waarschijnlijk niet nodig om dit in het amendement aan te passen. De heer Pinar (PvdD) wijst erop dat een belangrijk deel van het ingediende burgerinitiatief gaat over schone lucht en leefbaarheid. Wat is de reden dat deze aspecten niet genoemd staan in het amendement. De heer Wiegman vindt dit niet veel toevoegen aan het amendement. Het plan is duidelijk en de uitvoering, zoals de VVD ziet, ook. De heer Pinar merkt op dat het burgerinitiatief letterlijk veranderd wordt met een invalshoek die niet overeen komt met de strekking van het burgerinitiatief. De heer Wiegman is het er niet helemaal mee eens want er wordt niet veel gewijzigd aan het plan. Het wordt slechts geïntegreerd in de mobiliteitsvisie. Mevrouw Kardinaal (GL) vraagt of de VVD het met de fractie van GL eens is dat de VVD aan de voorzijde al een kader meegeeft door het Ringenmodel uit 2010 te noemen.

De heer Wiegman zegt dat het hoog tijd wordt om opnieuw naar de mobiliteit te kijken. Er wordt niet perse al een kader meegegeven.

De heer Bijl (BAS) heeft waardering voor het burgerinitiatief maar vindt ook dat de mobiliteitsvisie als een groter geheel moet worden gezien. Mevrouw Bolte (LA) vraagt of BAS het met LA eens is dat participanten die meegedacht hebben over de mobiliteitsvisie mogelijk benadeeld worden als de bewoners van de Kennemer- en Geestersingel nu de krenten uit de pap halen via een burgerinitiatief. De heer Bijl wijst erop dat de mobiliteitsvisie op dit moment nog wordt uitgewerkt en BAS kan zich voorstellen dat het burgerinitiatief er wel in meegenomen wordt. Er ligt ook al een motie van BAS over het Ringenmodel. De heer Bijl weidt uit over de ideeën van BAS over de mobiliteit maar dat staat vanavond niet ter discussie. BAS is benieuwd naar de reactie van het college.

De heer Kloos (OPA) complimenteert de inspreker met het enthousiasme over het burgerinitiatief en het werk dat eraan besteed is. OPA vindt het heel belangrijk dat de mobiliteit integraal wordt bekeken. De Geestersingel is een doorgaande route voor heel Alkmaar. OPA twijfelt of een 30 km-zone op deze route wel de meest slimme oplossing is omdat er veel meer verkeersdeelnemers gebruik maken van deze route. OPA wil geen Amsterdamse toestanden. Mevrouw Kardinaal (GL) vraagt of OPA zich ervan bewust is dat er in het burgerinitiatief slechts wordt gevraagd om het verlagen van de snelheid wat de doorstroming verbetert. Het is dus absoluut samenhangend. De heer Kloos wil de snelheidsdiscussie voeren bij de behandeling van de mobiliteitsvisie. OPA wil wel meedenken over het verlagen van de snelheid als er goede argumenten voor zijn maar in het algemeen is OPA niet direct voorstander van het verlagen van de snelheid. Mevrouw Kardinaal zegt dat het in het burgerinitiatief heel goed onderbouwd is. De heer Kloos is er nog niet van overtuigd dat het de juiste beslissing is. OPA wil 50 km handhaven op doorgaande wegen.

De heer Van Veen (CU) vindt het heel waardevol dat inwoners zich inzetten om de gemeente mooier, beter en toekomstbestendiger te maken. Het is een mooi compleet plan waarmee de leefomgeving

182

van de bewoners wordt verbeterd en ook de leefomgeving voor heel Alkmaar. De CU ondersteunt het initiatief dan ook van harte en wil het ook geldig verklaren. De CU vraagt aan de wethouder hoe het mogelijk is dat de Geestersingel maandag 25 september in onderhoud is gegaan terwijl dit burgerinitiatief begin juni als is neergelegd bij de griffie. Waarom het gepland onderhoud nu al uitvoeren en niet wachten op de uitkomst van het burgerinitiatief en/of de mobiliteitsvisie om extra onnodige kosten te voorkomen. Mevrouw Bolte (LA) zegt dat LA het burgerinitiatief waardeert maar er is ook zoiets als het grotere geheel. Moet de mobiliteitsvisie vertraagd worden doordat er goedbedoelde burgerinitiatieven ingediend worden die helemaal niet stroken met andere initiatieven? Vindt de CU dat logisch? De heer Van Veen verwijst naar het verkiezingsprogramma van de CU waarin staat dat de Kennemer- en Geestersingel 30 km per uur moet worden. De CU is het met LA eens dat er ook gekeken moet worden naar het grotere geheel maar de CU wil graag een toevoeging op het amendement dat recht doet aan het burgerinitiatief. De CU vraagt hoe serieus de indieners van het amendement de inwoners nemen als je een expliciet verzoek opneemt in de strategische abstracte mobiliteitsvisie. Voor de CU valt dit in de categorie ‘bedankt, we kijken er naar en u hoort nog van ons’.

De CU vraagt de indieners om twee punten toe te voegen aan het amendement namelijk; 2) Expliciet deze bewoners te betrekken in de mobiliteitsvisie door tenminste een aparte bijeenkomst met initiatiefnemers te organiseren. 3) Via een apart addendum bij de mobiliteitsvisie in te gaan op de wensen van de initiatiefnemers en hun ingebrachte punten te onderzoeken. Op deze manier wordt er recht gedaan aan het burgerinitiatief. Mevrouw Bolte vindt het buitengewoon sympathiek van de CU maar de vraag is of het handig is. Dadelijk wil iedere inwoner, ook in een ander deel van Alkmaar, initiatieven ontplooien om trajecten in te brengen in de mobiliteitsvisie. Het is gebruikelijk dat allerlei organisaties mee participeren maar nu moet er kennelijk een burgerinitiatief worden ingediend om mee te praten. De heer Van Veen heeft niet gezegd dat inwoners, die een burgerinitiatief indienen, voorrang krijgen. Mevrouw Bolte vraagt of op deze manier niet de hele participatie onderuit wordt gehaald. De heer Van Veen weet nog niet hoe het participatietraject rondom de mobiliteitsvisie gaat verlopen. Mevrouw Kardinaal (GL) vindt dit burgerinitiatief een schoolvoorbeeld hoe inwoners Alkmaar van onderop kunnen veranderen met een uitermate kundige en zorgvuldige onderbouwing. Iedereen ziet en merkt de voordelen van een 30 km zone.

Landelijke onderzoeken onderschrijven dat 30 km zones bijdrage aan de verkeersveiligheid, schonere lucht en minder geluidsoverlast. Het is niet voor niets dat het college de afgelopen maanden twee straten als 30 km zone hebben ingericht. GL vindt het opmerkelijk dat de coalitie vervolgens met een amendement van deze strekking komt. Een amendement dat haaks ingaat tegen het eigen coalitieakkoord. Deze coalitie maakt dus wel goede sier met een referendum en participatie maar uiteindelijk alleen als het politiek uitkomt. De heer Postma (BAS) geeft een voorbeeld van Amsterdam waar de ene inwoner profiteert van 30 km zones terwijl de andere meer overlast ervaart. Het OV gaat vertragen vanwege de verkeersradialen. Mevrouw Kardinaal memoreert dat GL een motie heeft ingediend met het voorstel om de gehele stad als 30 km zone in te richten. De heer Postma zegt dat de hele stad 30 km zone een utopie is. Mevrouw Kardinaal wijst op het draagvlak dat blijkt uit dit burgerinitiatief. Uit de argumentatie blijkt dat een 30 km zone juist de doorstroming bevordert. En Amsterdam heeft het OV voorrang waardoor mensen gestimuleerd worden om het OV te nemen. Mevrouw Bolte (LA) vraagt of GL nu een grote groep bewoners de inspraak niet aan het ontnemen is. Als er een onderwerp is waar iedereen altijd over meepraat dan is het wel bereikbaarheid.

Mevrouw Kardinaal verwijst naar het draagvlak op de Kennemer- en Geestersingel. De bewoners, die daar wonen, zijn echt gehoord. Mevrouw Bolte is verbolgen dat de gemeenteraad gepasseerd wordt. De heer Wijdoogen (SP) vraagt hoe GL aankijkt tegen het voorstel van de CU om het amendement aan te passen. Gaat GL er dan in mee? Mevrouw Kardinaal wacht de tekstuele wijziging af. GL denkt graag mee als de coalitie bereid is om het amendement aan te passen. De heer Bijl (BAS) wijst erop dat BAS, als lid van de coalitie, geen mede- indiener is van het amendement. BAS zal zelf een afweging maken.

De heer De Boer (PvdA) is enorm verbaasd dat er een amendement is ingediend om dit mooie initiatief in de kiem te smoren. Dit is niet bepaald uitnodigend voor andere initiatieven bijvoorbeeld vanuit de dorpen. De PvdA neemt burgerinitiatieven wel serieus. Mevrouw Bolte (LA) zegt dat het een prachtig initiatief is maar het onthoudt anderen van alle mogelijkheden. De heer De Boer is het eens met mevrouw Bolte maar waarvoor wil de gemeenteraad dan een burgerinitiatief? Mevrouw Bolte geeft voorbeelden van leuke burgerinitiatieven. De heer Jonk vraagt of de heer De Boer het met hem eens is dat de dorpen juist uit de mobiliteitsvisie gehouden zijn om de dorpsagenda’s te vormen samen met de dorpen en daarin ook de mobiliteit mee te nemen. De heer De Boer ziet liever vandaag

183

dan morgen een verkeersplan voor de dorpen maar de dorpsagenda’s liggen vandaag niet voor. De heer Postma (BAS) vraagt hoe de PvdA aankijkt tegen de ongelijkheid dat er inwoners zijn die wel en inwoners die niet de kennis en mogelijkheid hebben om een burgerinitiatief in te dienen. De heer De Boer stelt dezelfde vraag als aan LA, waarom biedt de gemeente inwoners dan een burgerinitiatief aan. De heer Postma zegt dat een integrale visie toch veel eerlijker is naar alle inwoners toe dan dat inwoners de mogelijkheid wordt geboden om krenten uit de pap te halen. De heer De Boer wijst erop dat de coalitie het burgerinitiatief heel graag uitvent. De heer Wijdoogen (SP) vraagt of de PvdA van mening is dat het voorliggende amendement het burgerinitiatief juist doodslaat. En stel dat het amendement, met de aanpassing van de CU, wordt gewijzigd? Hoe kijkt de PvdA er dan tegen aan? De heer De Boer heeft inderdaad aangegeven dat een burgerinitiatief op deze manier in de kiem wordt gesmoord. De PvdA wil eerst de aangepaste tekst zien. Het gaat de PvdA er om dat inwoners serieus genomen worden en het gelijkheidsprincipe is heel belangrijk voor de PvdA.

De heer Pinar (PvdD) vindt dat het burgerinitiatief heel goed onderbouwd is. Het is heel mooie vorm van participatie. De PvdD deelt de zorgen van de bewoners van de Kennemer- en Geestersingel. Het amendement wordt niet ondersteund. Door het amendement wordt het burgerinitiatief onthoofd. De inzet van de inwoners wordt met dit amendement ongedaan gemaakt. Het amendement gaat alleen over verkeersveiligheid terwijl het burgerinitiatief ook over leefbaarheid en schone lucht gaat. Mevrouw Bolte vraagt of het burgerinitiatief nu wordt onthoofd of dat de mobiliteitsvisie een kopje kleiner wordt gemaakt. Vindt de PvdD dat een burgerinitiatief de mobiliteitsvisie kan doorkruisen? De heer Pinar is van mening door het amendement, in zijn huidige vorm, het burgerinitiatief wordt onthoofd. Er wordt een belangrijk aspect buiten beschouwing gelaten. Het burgerinitiatief wordt meegenomen in de mobiliteitsvisie. De PvdD wil heel graag dat de stem van deze inwoners wordt gehoord.

De heer Wittebrood (FVD) heeft veel respect voor de wijze waarop het burgerinitiatief is uitgewerkt. FVD juicht het van harte toe als inwoners van hun recht gebruik maken. FVD vindt het een moeilijke keuze maar neigt wel naar het standpunt van de indieners van het amendement dat er het niet helemaal eerlijk is om nu een deel van de mobiliteitsvisie er uit te lichten. De gemeenteraad moet een keuze maken die goed is voor het algemeen belang. De heer Van Veen (CU) vraagt hoe FVD aankijkt tegen de suggestie van de CU om het amendement aan te passen. De heer Wittebrood vraagt zich af wat het toevoegt. In het participatietraject zijn er al inspraakavonden waar iedereen welkom is. FVD neemt het burgerinitiatief zeker serieus en wil het meenemen in de afweging in het kader van het algemeen belang. De heer De Boer (PvdA) meent zich te herinneren dat FVD groot voorstander is van een referendum. Waar ligt voor FVD de scheidslijn voor een burgerinitiatief en een referendum. Wanneer kan FVD zich wel vinden in een dergelijk initiatief? De heer Wittebrood antwoordt dat dit burgerinitiatief een heel klein stukje Alkmaar betreft. Bij een referendum mag de hele stad meepraten. FVD zou er absoluut voorstander van zijn om een referendum uit te schrijven met de vraag aan alle Alkmaarders of zij willen dat deze wegen 30 km- wegen worden.