Concept verslag raadsvergadering - 16 april 2026

De heer Hagens (LA) zegt dat het duidelijk is dat de communicatie tussen COA en gemeente een stuk beter kan en moet. De gemeente Alkmaar heeft een taakstelling en schiet vooralsnog te kort in het huisvesten van de statushouders in de reguliere woningen. LA heeft enig begrip voor het COA dat in feite met de rug tegen de muur staat. Men wil ook niet dat inwoners van Alkmaar die een status hebben gekregen, in het AZC blijven wonen. Het COA had het besluit ordentelijk met college en raad moeten delen en had moeten communiceren. De heer Wittebrood (FVD) vraagt of LA vindt dat de raad voldoende door het college geïnformeerd is als dit besluit in december al bekend was. De heer Hagens zegt dat het LA niet duidelijk is of het in december al bekend was. Ook LA wil weten hoe het proces precies verlopen is. De heer Postma (BAS) vraagt hoe LA er tegenover staat dat de omwonenden op geen enkele manier betrokken zijn. De heer Hagens heeft al gezegd dat het COA veel beter moet communiceren met college en gemeenteraad. Dan komt deze situatie niet meer voor want dan heeft de gemeenteraad er iets over te zeggen. De heer Postma heeft het over de inwoners die in paniek zijn. De heer Hagens zegt dat de raad deze inwoners toch vertegenwoordigt.

Mevrouw Spek (CDA) zegt dat de gang van zaken rondom de opvang van de statushouders in Hotel Alkmaar, zoals het college zelf ook aangeeft, verre van wenselijk is geweest. Dat de gemeente pas zeer laat is geïnformeerd en de raad vervolgens helemaal achteraf, doet geen recht aan zorgvuldige besluitvorming. De raad hoort bij dit soort ingrijpende besluiten gewoon tijdig in positie te zijn. Dat is voor het CDA de kern van het debat. De heer Wittebrood (FVD) vraagt hoezo het college pas heel laat geïnformeerd is als het college al in december op de hoogte was. Mevrouw Spek verwijst naar de reactie van de wethouder tijdens de rondvraag. De heer Wittebrood zegt dat in de brief heel duidelijk staat dat er statushouders in hotels zouden worden gehuisvest en daarbij heeft Alkmaar geen uitzonderingspositie. Mevrouw Spek zegt dat er dan aan alle hotels in Alkmaar gevraagd had moeten worden of ze contact hadden met het COA. Het CDA denkt dat het niet mogelijk is wat FVD vraagt. Het CDA steunt de lijn van het college omdat men niet kan doen alsof Alkmaar geen rol heeft in noodopvang van asielzoekers en huisvesting van statushouders. Het college zegt; duidelijke grenzen, geen nieuwe instroom en geen tweede locatie. CDA vraagt om helderheid. Hoe heeft het kunnen gebeuren en hoe wordt er voor gezorgd dat de raad voortaan wel tijdig wordt betrokken.

Ja, de raad had beter in positie moeten worden gebracht. Het CDA gaat niet mee in juridische stappen maar kiest voor duidelijke bestuurlijke afspraken zodat het niet opnieuw gebeurt. De heer Epskamp (SPA) zegt dat het volstrekt helder is dat de communicatie in het dossier heeft gefaald. SPA verwijst naar problemen van het COA met andere gemeenten. Het is volstrekt nodig dat alle correspondentie boven tafel komt zodat men gezamenlijk een duidelijk beeld kan krijgen wat er daadwerkelijk aan de hand is geweest. De heer Pinar (PvdD) wijst erop dat er technische vragen over de stand van zaken gesteld hadden kunnen worden door FVD naar aanleiding van de brief van 19 december 2025. Wat PvdD betreft moeten er geen juridische stappen worden gezet. Er is een opvangcrisis en het COA zit in een moeilijke positie. De oplossing is de spreidingswet en meer sociale huurwoningen bouwen zodat iedereen gehuisvest kan worden. De heer Wittebrood (FVD) herhaalt dat hij de brief van 19 december 2025 niet eerder heeft gezien. FVD vraagt wanneer de PvdD de brief gezien heeft. De heer Pinar zegt dat de brief als openbaar stuk op Notubiz staat.

86

Reactie van het college Wethouder Schouten herhaalt dat de brief van 19 december 2025 naar alle gemeenten in Nederland is gestuurd. Er zat geen enkele specifieke aanwijzing in voor of over Alkmaar. Naar de mening van het college valt het onder algemene kennis. Ook is het in het nieuws geweest dus FVD had het ook op andere manieren tot zich kunnen nemen. Het is geen taak van het college om de raad te informeren over alle mogelijkheden die buiten Alkmaar gelden. SQ heeft gevraagd om helder te communiceren richting COA en dat heeft het college gedaan. Alkmaar neemt de statushouders niet over na zes maanden want Alkmaar wil geen tweede doorstroomlocatie zonder dat er participatie heeft plaatsgevonden. Het college heeft niet gereageerd richting de Minister naar aanleiding van de brief van 19 december 2025 omdat er niets over Alkmaar in stond. Om die reden is de brief ook niet als bespreekstuk geagendeerd voor het collegeoverleg. Het college heeft wel richting het COA gereageerd naar aanleiding van de brief van 18 maart 2026. De correspondentie wordt gedeeld met de raad. De heer Kloos (OPA) merkt op dat de raad wel altijd geïnformeerd werd door het college over alle ontwikkelingen rondom de Spreidingswet. OPA vindt een algemene brief van de Minister aan alle gemeenten vergelijkbaar. De vraag is of deze brief wel, ter kennisname, is gedeeld met het college.

Wethouder Schouten zegt dat er bij de Spreidingswet specifieke targets waren voor Alkmaar. Het college heeft de raad geïnformeerd over de targets die Alkmaar moest halen. De heer Kloos vraagt wanneer de raad alle communicatie tussen gemeente en COA tegemoet kan zien. Wethouder Schouten zegt dat deze vraag ambtelijk is uitgezet. Hij weet niet hoelang het duurt om een dergelijk informatieverzoek uit te voeren. De heer Postma (BAS) vraagt of het college bereid is om een brief aan het COA te sturen dat bij volgende incidenten/gebeurtenissen, het COA de gemeenteraad, het hoogste orgaan, actief informeert zodat de raad erover kan besluiten en dat de inwoners geïnformeerd kunnen worden. Wethouder Schouten zegt dat een dergelijk brief, zoals gevraagd door BAS, al aan het COA is gestuurd. De heer Postma (BAS) vraagt of het college bereid is om een brief te sturen aan het COA dat, als ze weer handelen zoals deze keer, dat de gemeente Alkmaar dan actief gaat handhaven op de gemaakte afspraken en dan dus het hotel ontruimt. Wethouder Schouten zegt dat handhaving onderdeel is van de portefeuille van wethouder Hoekzema. De heer Wijdoogen (SP) heeft een vraag gesteld over de extra kosten waar de gemeente Alkmaar rekening mee moet houden. Wethouder Schouten zegt dat het statushouders zijn, die al aan Alkmaar gekoppeld zijn. Het gaat in de reguliere taakstelling mee.

Wethouder Hoekzema heeft aan de juristen advies gevraagd welke mogelijkheden tot handhaving de gemeente heeft, zowel nu als in de toekomst. De juristen van de gemeente Alkmaar zijn er over eens dat statushouders niet zomaar gehuisvest mogen worden in een hotel. Er is door wethouder Schouten ook nog advies gevraagd aan het advocatenkantoor dat voor de gemeente Alkmaar werkt. Een handhavingstraject inzetten doet wethouder Hoekzema niet met plezier. Het gaat het college niet om de status maar om het feit dat het COA gebruik maakt van een hotel dat er niet voor bestemd is. Als er een traject wordt ingezet dan moet het college ook handhaven bij andere panden in Alkmaar. Een handhavingstraject betekent niet dat de statushouders direct weggestuurd worden, er gaat een heel proces aan vooraf. Andere gemeenten zijn ook een dergelijk handhavingsproces gestart. De heer Postma (BAS) vraagt of het college bereid is om een brief aan het COA te sturen waarin aangegeven wordt te gaan handhaven om te voorkomen dat het COA wederom stappen neemt. En vervolgens de raad informeert. Dan kunnen de inwoners worden geïnformeerd die in deze wijken wonen. Wethouder Hoekzema zegt dat het een stappenplan is. Het is een collegebevoegdheid om dit soort stappen te nemen. De wethouder zal dezelfde lijn volgen als bij andere panden in Alkmaar.

Het vraagstuk over het informeren van het COA, zoals BAS vraagt, zal in het college besproken worden. Mevrouw Schoonewil (VVD) vraagt waarom het in de eerste brief aan het COA niet is opgenomen dat de gemeente de mogelijkheid heeft tot handhaving. Het is toch een feit dat deze werkwijze juridisch niet juist is. Wethouder Hoekzema zegt dat in de brief aan het COA al geschreven is dat het college van mening is dat het niet mag. Het COA weet dat het niet mag maar trekt zich er kennelijk niets van aan en reagert er niet op. De heer Wittebrood (FVD) is blij dat het college wil gaan handhaven. De regels gelden voor iedereen, ook voor het COA. Wanneer zou het handhavingstraject kunnen starten? Wethouder Hoekzema zegt dat het college wacht op het advies van de advocaat. Het college wil, goed onderbouwd, het traject in gaan. Op het moment dat het goed onderbouwd is, zal de eerste brief snel volgen. Er zitten termijnen aan. De voorzitter concludeert dat men het tweeminutendebat kan afsluiten.

87

MOTIE VREEMD AAN DE ORDE VAN DE AGENDA 16 Motie Vreemd – OPA – Openbare BBQ’s De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 16 april 2026 Constaterende dat: • Barbecueën een populaire activiteit is onder inwoners van Alkmaar; • In Alkmaar barbecueën in de openbare ruimte in principe is toegestaan, mits er geen overlast of gevaar ontstaat; • Er momenteel weinig duidelijk aangegeven of ingerichte BBQ-plekken zijn binnen de gemeente. Overwegende dat: • Duidelijke regels en aangewezen plekken bijdragen aan veiligheid en minder overlast; • Recreatiegebieden zoals het Alkmaarder- en Uitgeestermeer al laten zien dat aangewezen BBQzones goed werken; • Inwoners zonder tuin of balkon behoefte hebben aan geschikte openbare barbecueplekken; • Goede voorzieningen (zoals afvalbakken en veilige ondergronden) bijdragen aan een schone en leefbare stad. Verzoekt het college: 1. Te onderzoeken waar in Alkmaar geschikte openbare BBQ-plekken kunnen worden ingericht en de gemeenteraad hierover terugkoppeling te geven voor 1 juli 2026, inclusief de te verwachten kosten om deze plekken in te richten met faciliteiten als betonnen barbecues, afvalbakken en banken. 2. De kosten voor de realisatie van deze openbare BBQ-plekken op te nemen in de begroting voor 2027, en uiterlijk in maart 2027 uitvoering te geven aan de realisatie van de BBQ-plekken. 3.

Na realisatie van de openbare BBQ-plekken toezicht te laten houden op veiligheid en overlast, zonder onnodige beperkingen voor inwoners, waarbij gebruik wordt gemaakt van de huidige inzet van boa’s. 4. Duidelijke richtlijnen over barbecueën in openbare ruimte actief te communiceren naar inwoners. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: T. Vermeulen (OPA)

Mevrouw Vermeulen (OPA) licht de motie toe. Eerste termijn van de raad De heer Wouters (GL/PvdA) vindt het een mooie motie die inwoners verbindt. Het is goed voor de sociale cohesie in een tijd waarin de eenzaamheid toeneemt. GL/PvdA maakt zich wel zorgen die te maken hebben met vergelijkbare initiatieven bijvoorbeeld op het Bolwerk waar bewoners overlast en vandalisme hebben ervaren. De vraag aan het college is of handhaving haalbaar is. En ziet het college ook het belang van goed overleg met bewoners over het aanwijzen en het onderhouden van deze plekken. De heer Postma (BAS) vindt het een leuke motie. BAS raadt het college aan om te kiezen voor betonnen BBQ’s met roestvrijstalen massieve roosters en grote afvalbakken. BAS stemt voor de motie. De heer Van Velzen (VVD) heeft sympathie voor de motie maar heeft ook wel wat kanttekeningen. Op dit moment kan iedereen overal barbecueën. Waarom moet de raad dit nog meer faciliteren? De VVD heeft toch een zorg dat ook een centrale plek tot overlast en vervuiling kan leiden. Uiteindelijk wordt er 8 maanden niet gebarbecued en wat gebeurt er dan op zo’n plek? En als een plek bezet is, en er komt een nieuwe groep, waar gaat die groep dan heen. Die groep gaat dan toch zelf een andere plek zoeken. De VVD is benieuwd naar de reactie van het college op de gestelde vragen.

De heer Wijdoogen (SP) vindt ook dat een barbecue voor verbinding gaat zorgen. Er moet wel voldoende zicht zijn op de barbecue zelf. Als er vanaf meerdere kanten zicht op is dan is er minder kans op vervuiling. De SP stemt voor de motie. Reactie vanuit het college Wethouder Ruiter zegt dat er zeker goede participatie met de omwonenden moet plaatsvinden. De wethouder verwacht dat er gehandhaafd kan worden door de Boa’s maar dat betekent niet dat, iedere

88

keer dat er iemand gebarbecued heeft, de Boa’s dan gaan inspecteren of de barbecue wel schoon is gemaakt. Het college gelooft eigenlijk meer in zelfredzaamheid aangezien er al gebarbecued mag worden met een eigen barbecue. Stemming Stemverklaring de heer Van Gorp (D66): D66 vindt een gezellige motie en stemt voor. Stemverklaring de heer Van Velzen (VVD): de VVD vindt het een mooie verbindende motie. De VVD stemt voor. Voor de motie stemmen: LA, FVD, SQ, D66, BAS, SPA, OPA, VVD, GL/PvdA, SP Tegen de motie stemmen: CDA, PvdD De motie is aangenomen met 35 stemmen voor en 4 stemmen tegen. 17 Sluiting De voorzitter sluit de vergadering. Was getekend, Voorzitter

Griffier

89