Concept verslag raadsvergadering - 16 april 2026

Conceptverslag Openbare raadsvergadering van donderdag 16 april 2026 om 19.30 uur Voorzitter: mevrouw A.M.C.G. Schouten Griffier: mevrouw V.H. Hornstra Aanwezig zijn de raadsleden: Mw. T.B. Berkhout (GL/PvdA), mw. J.C.L.L. Bijl (BAS), dhr. B. Bilbal (BAS), dhr. M. de Boer (GL/PvdA), mw. M.N. Bolte (LA), dhr. E. Bromlewe (GL/PvdA), dhr. A.C.C. Bronts (FVD), mw. P.M. Doets (D66), dhr. A.J. Epskamp (SPA), dhr. J.E. van Gorp (GL/PvdA), dhr. J.C. Hagens (LA), dhr. J. Hoekzema (OPA), dhr. G.M. van Iterson Scholten (GL/PvdA), mw. J.G.H.M. Jellema (BAS), mw. A.M.PA. de Jong-Koopman (D66), dhr. F.H.J. Jonk (CDA), mw. M.A. Kardinaal (GL/PvdA), dhr. V.H. Kloos (OPA), dhr. T.A.P. van Kralingen (OPA), dhr. C.D. Peetoom (VVD), dhr. T.C.B. Peetoom (FVD), dhr. K. Pinar (PvdD), dhr. G.W.J. Postma (BAS), mw. J. Pronk (GL/PvdA), dhr. L.A.J. Ruiter (BAS), mw. B. Schoonewil (VVD), dhr. T.C. Schotten (CDA), dhr. C.C. Schouten (D66), dhr. R. Seignette (GL/PvdA), dhr. S.H. Smit (D66), mw. S. Spek (CDA), mw. H.E.L. Veenhuijsen (GL/PvdA), dhr. J. van Velzen (VVD), mw. T. Vermeulen (OPA), dhr. M.E.R. Wiegman (VVD), dhr. R.E. Wijdoogen (SP), dhr. J.C. Wittebrood (FVD), dhr. C. Wouters (GL/PvdA) en dhr. D. Zwierenberg (SQ). Wethouders: dhr. R.G. te Beest, dhr. J. Hoekzema, C.D. Peetoom, dhr. L.A.J. Ruiter, dhr. C.C. Schouten. Later Dhr. F.H.J. Jonk (CDA) – 19.39 uur (vanaf agendapunt 4) Dhr. M.E.R.

Wiegman (VVD) – 19.53 uur (vanaf agendapunt 4) Dhr. C.C. Schouten (D66) – 20.18 uur (vanaf agendapunt 4) 1 Opening en mededelingen De voorzitter opent de eerste reguliere raadsvergadering en heet iedereen van harte welkom. Er zijn geen berichten van verhindering ontvangen. Vanavond wordt, na 40 jaar (eerst bij de gemeente Schermer en na de fusie bij de gemeente Alkmaar) afscheid genomen van de bode, mevrouw Carin Weergang. Mevrouw Bolte, nestor van de raad, spreekt mevrouw Weergang namens de gemeenteraad toe. Zij krijgt een boeket bloemen en een leuke kaart met attentie overhandigd. 2 Vaststelling agenda o Er heeft zich 1 inspreker aangemeld. o Er zijn twee vragen ingediend voor de rondvraag. o Er is een tweeminutendebat aangevraagd door FVD (agendapunt 15). o Er is een motie vreemd aan de orde van de agenda aangekondigd over openbare BBQ’s (agendapunt 16). BENOEMINGEN 3 Raadsvoorstel benoeming commissieleden Voorgesteld besluit Tot commissielid te benoemen: Voor BAS: mw. L.N. Dijkstra, dhr. D. Mulder Voor OPA: mw. S. Agourdane Voor Status Quo: mw. F.F.C.C. Schuijt Er is een commissie Onderzoek Geloofsbrieven samengesteld bestaande uit mevrouw Doets, mevrouw Schoonewil en de heer Van Iterson Scholten. Zij hebben de geloofsbrieven van de commissieleden voorafgaand aan de vergadering onderzocht.

De voorzitter van de commissie, de heer Van Iterson Scholten, deelt de bevindingen van de commissie met de raad. De geloofsbrieven zijn onderzocht en in orde bevonden.

71

Gebleken is dat de personen aan alle, door de wet gestelde, eisen voldoen. De commissie adviseert om over te gaan tot de benoeming van de commissieleden. De voorzitter memoreert dat afgesproken is om de benoeming van de commissieleden bij acclamatie te laten plaatsvinden. De raad is akkoord met de benoeming bij acclamatie. De onderstaande commissieleden leggen de eed af. Mw. L.N. Dijkstra en mw. F.F.C.C. Schuijt. De voorzitter leest de tekst voor en de commissieleden spreken de woorden ‘zo waarlijk helpe mij God almachtig’ uit. De onderstaande commissieleden leggen de belofte af. Dhr. D. Mulder en mw. S. Agourdane. De voorzitter leest de tekst voor en de commissieleden spreken de woorden ‘dat verklaar en beloof ik’ uit. De voorzitter feliciteert de zojuist benoemde commissieleden. 4 Verslag verkenner (dhr. Briët) De voorzitter licht toe dat er eerst verslag zal worden gedaan door de verkenner, de heer Briët. Daarna hebben raadsleden de gelegenheid om vragen te stellen aan de verkenner. Vervolgens krijgen fracties het woord, in eerste en tweede termijn, in volgorde van de verkiezingsuitslag. Toelichting door de verkenner De heer Briët bedankt de raad voor het vertrouwen om hem aan te wijzen als verkenner. Hij heeft deze uitdagende opdracht met plezier uitgeoefend. De gesprekken waren prettig en de ondersteuning vanuit de griffie, met name mevrouw Meijer, is professioneel.

Het eindverslag is gisteren met de raad gedeeld. De verkenner licht het eindverslag op hoofdlijnen toe. Hij schetst zijn aanpak. In de eerste ronde is er gesproken met vertegenwoordigers van alle 12 fracties. In de tweede ronde heeft de verkenner verdiepende gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van 6 fracties gericht op nadere verkenning van twee concrete meerderheidscoalities. In de derde ronde is er een groepsgesprek gevoerd met vertegenwoordigers van vier fracties van de meest kansrijke meerderheidscoalitie. Ten eerste gaat de verkenner in op de opvatting van de fracties waar het de mogelijkheid betreft van een werkwijze van wisselende meerderheden per beleidsonderwerp. Voor 10 van de 12 fracties wordt het niet gezien als een werkbaar alternatief voor een meerderheidscoalitie. In het eindverslag is te lezen wat de redenen zijn. Kort samengevat komt het erop neer dat deze werkwijze niet de benodigde stabiliteit en consistentie in aanpak en beleid kan bieden die nu gewenst wordt. Als afgeleide van de vraag over deze alternatieve werkwijze heeft de verkenner de mogelijkheden besproken om de constructieve interactie tussen coalitie en oppositie in de raad en tussen college en raad onderling te stimuleren. Op basis van deze vraag komt de verkenner tot de volgende adviezen: 1. Bij het opstellen van het coalitieakkoord: a.

Nadrukkelijk oog te hebben voor punten die belangrijk zijn voor oppositiepartijen en te bezien of die punten kunnen worden meegenomen in het akkoord. b. Te kiezen voor het vastleggen van een koers op hoofdlijnen behalve als het voor de stabiliteit van de coalitie noodzakelijk is te kiezen voor het opnemen van gedetailleerde afspraken. 2. In samenspraak de mogelijkheid te verkennen van de benadering van werken met wisselende meerderheden door de komende vier jaar te gaan testen op een aantal onderwerpen. 1. Kies hierbij onderwerpen die niet tot de ‘hete hangijzers’ behoren, maar die er wel degelijk toe doen. Maak hier een expliciete pilot van waarin ook de evaluatie is geborgd. 2. Blijvend te investeren als college in een open en transparante relatie met alle fracties in de raad. En op dit punt vinger aan de pols te houden door hier 1-2 maal per jaar expliciet bij stil te staan in een gezamenlijk overleg (raadsbreed of met het presidium). Met alle fracties is besproken wat de sleutelfactoren zijn voor stabiliteit (zie het eindverslag van de verkenner). BAS en OPA zijn als een ondeelbaar blok het proces van verkennen ingegaan. Dat bleek ook te gelden voor de combinatie D66, VVD, CDA. Vrij puzzelen, met 12 stukjes, was dus niet aan de orde. De verkenner heeft dit gegeven niet ter discussie gesteld.

72

De reden is dat deze blokvorming weliswaar keuzemogelijkheden beperkt maar de keuze voor een stabiele meerderheidscoalitie niet in de weg staat. Een ruime meerderheid van de fracties heeft tijdens de gesprekken aangegeven dat het de voorkeur heeft om als eerste de mogelijkheid van een meerderheidscoalitie met GL/PvdA te verkennen. De reden die aangegeven is, is dat GL/PvdA duidelijk de grootste partij in de raad is en een zetel gewonnen heeft. Nadere verkenning twee basisopties. Wetende dat de twee blokken ondeelbaar zijn valt er een aantal combinaties op voorhand af en blijven de volgende geopperde combinaties over: • D66 BAS VVD OPA CDA (+ eventueel SPA) 21 zetels (+ evt. 1) • D66 BAS VVD OPA CDA + SPA of SQ 21 zetels + 1 • GL/PvdA D66 VVD CDA 21 zetels • GL/PvdA D66 VVD CDA PvdD SP 23 zetels De basis van deze vier opties wordt steeds gevormd door verschillende combinaties van de twee blokken en GL/PvdA. Daarom heb ik gekozen voor 1:1 gesprekken met GL/PvdA, D66, BAS, VVD, CDA en OPA om de twee basiscombinaties D66 BAS VVD OPA CDA en GL/PvdA D66 VVD CDA nader te bespreken. Als verkenner concludeert de heer Briët dat zowel de combinatie D66 BAS VVD OPA CDA als de combinatie GL/PvdA D66 VVD CDA beschouwd kunnen worden als een potentieel stabiele meerderheidscoalitie. De politieke wil is nadrukkelijk aanwezig om van de combinatie GL/PvdA D66 VVD CDA een coalitie te vormen.

Deze optie is nader verkend. Vanwege het feit dat uit die nadere verkenning blijkt dat er uitdrukkelijk de wens en ambitie bij alle vier de partijen is om deze combinatie te laten slagen is mijn advies deze partijen het vertrouwen te geven om een vervolgstap te zetten in de richting van een stabiele meerderheidscoalitie. De verkenner adviseert dit proces in te gaan met oog voor de geïnventariseerde sleutelfactoren voor stabiliteit. Expliciet adviseert hij bij het opstellen van een coalitieakkoord: • ook belangen en wensen van oppositiepartijen mee te nemen; • waar haalbaar te streven naar draagvlak bij zoveel mogelijk partijen; • gevoelige/heikele onderwerpen in voldoende detail vast te leggen; • overige onderwerpen bij voorkeur op hoofdlijnen vast te leggen waardoor er ruimte blijft voor een open gesprek met de oppositie; • stel realistische doelen. Beloof niet meer dan je waar kunt maken. Vragen aan de verkenner De heer Peetoom (VVD) reageert op de opmerking dat alle fracties de wil en ambitie hebben om het op deze manier te doen. Het was niet perse de ambitie van de VVD om in een coalitie de samenwerking aan te gaan met GL/PvdA. Herkent de verkenner zich in het meer genuanceerde beeld van de VVD. De heer Briët herkent het beeld dat de VVD schetst. Tijdens de individuele gesprekken, waarin er duidelijk werd gemaakt dat er sprake is van o.a.

het blok D66, VVD, CDA is er door de individuele fracties binnen het blok een genuanceerdere opvatting meegegeven over hoe de fracties er separaat over dachten. In de vervolggesprekken is duidelijk aangegeven wat de opvatting van het blok als geheel is. De heer Kloos (OPA) verwijst naar wat er in het verslag van de verkenner staat over de interne balans binnen het college. Tijdens coalitieonderhandelingen gaat men in het proces niet over het college. OPA heeft het pleidooi gehouden dat 1 op de 3 Alkmaarders, die gestemd hebben, hebben gestemd op een lokale partij. De verkenner had toegezegd dat hij er tijdens deze raadsvergadering op in zou gaan dat, met de voorgestelde coalitie, alle lokale fracties de oppositie in gaan. De heer Briët gaat niet in op de detailinteractie die hij heeft gehad met de diverse fracties. De interne balans binnen het college ging over de vraag of het college het coalitieakkoord als eendrachtig team kan uitvoeren. Alle fracties, ook de fracties die deel uitmaken van een landelijke partij, vertegenwoordigen de lokale belangen van de Alkmaarders. Ze zijn dus allemaal lokale volksvertegenwoordigers. De heer Briët heeft uitgelegd dat er drie componenten waren en daarvan waren er twee nodig voor coalitievorming.

73

Er is gesproken om nog een aanvullende fractie toe te voegen aan de twee basiscombinaties maar daar is niet voor gekozen. De verkenner heeft de vraag gesteld aan een van de twee vertegenwoordigers van BAS en OPA of de mogelijkheid bestaat om of BAS of OPA toe te voegen aan de basiscombinatie en daarop was het antwoord ‘nee’. De heer Kloos (OPA) zegt dat de verkenner er gelijk in heeft dat BAS en OPA een component vormen maar er zijn meer lokale fracties binnen de raad (LA, SQ). Het ging BAS en OPA dus niet om het eigen belang. De heer Briët zegt dat aan alle fracties, in de tweede ronde, is gevraagd of men er een voorkeur aan zou geven om aan de basiscombinatie nog een extra fractie toe te voegen. In beide gesprekken is aangegeven dat het fracties niet wenselijk lijkt met het oog op de stabiliteit. Een extra fractie maakt het complexer om te komen tot een breed gedragen coalitieakkoord en het levert ook een extra potentiële breuklijn op. De verkenner heeft geadviseerd om ervoor te zorgen dat ook de fracties, die in de oppositie terecht komen, zich gehoord en gekend voelen in het coalitieakkoord. De voorzitter bedankt de heer Briët namens de gemeenteraad en namens alle inwoners van Alkmaar voor zijn werk en de bijdrage aan de democratie. Eerste termijn van de raad Mevrouw Kardinaal (GL/PvdA) zegt dat GL/PvdA zeer tevreden is over het vervolg.

Er zijn open gesprekken gevoerd met de verkenner. GL/PvdA heeft tijdens de gesprekken benoemd dat en hoe men graag een cultuurverandering in de gemeenteraad zou zien. Ook GL/PvdA heeft opties benoemd voor een stabiele meerderheidscoalitie in dezelfde lijn zoals betoogd tijdens het duidingsdebat. GL/PvdA zag kansen, en een fijne samenwerking, met heel veel fracties. Ruim voor de verkiezingen heeft GL/PvdA al geïnvesteerd in de onderlinge verhoudingen en het vertrouwen. De afgelopen periode is er vaak partij overschrijdend met elkaar samengewerkt. Er is voor gekozen om de verkenningsfase zorgvuldig te doorlopen. GL/PvdA dient een motie in over het coalitievormingsproces. Er is een geschikte informateur gevonden die draagvlak heeft bij de vier coalitiepartijen. De naam kan nog niet genoemd worden aangezien de raad en burgemeester, waar deze persoon in de politiek zit, nog geïnformeerd moet worden.

MOTIE 4-M-1 Onderwerp Coalitievorming gemeenteraad Alkmaar De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 16 april 2026, Constaterende dat: • na de gemeenteraadsverkiezingen een verkenning heeft plaatsgevonden onder leiding van dhr. Ernest Briët; • de verkenner op 16 april 2026 verslag heeft uitgebracht aan de raad. Overwegende dat het wenselijk is om op basis van de verkenning tot een vorming van een nieuwe coalitie en college te komen: • uit het verslag van de verkenner blijkt dat er voldoende aanknopingspunten zijn voor verdere onderhandelingen tussen GL-PvdA, D66, VVD en CDA; • het wenselijk is om het proces van coalitievorming voort te zetten in de vorm van een informatie; • een informateur de aangewezen persoon is om de inhoudelijke en bestuurlijke haalbaarheid van een coalitie nader uit te werken. Spreekt uit dat: • de volgende fase in het coalitievormingsproces dient te worden gestart. Besluit: 1. Kennis te nemen van het verslag van de verkenner. 2. Over te gaan tot de informatiefase. 3. De fracties GL-PvdA, D66, VVD en CDA te verzoeken om in onderling overleg een (in)formateur aan te stellen. 4.

De informateur de opdracht te geven om: • op basis van het verkenningsverslag gesprekken te voeren met de betrokken fracties; • te komen tot een voorstel voor een coalitieakkoord waarin afspraken worden vastgelegd ten behoeve van de stabiliteit, maar waarbij ook ruimte is voor inbreng vanuit alle partijen; • te onderzoeken of een stabiele meerderheid kan worden gevormd; 5. de (in)formateur te verzoeken om uiterlijk voor de zomer verslag uit te brengen aan de raad, zodanig dat de beoogde wethouders nog voor de zomer benoemd kunnen worden door de raad. En gaat over tot de orde van de dag.

74

Ondertekend door: M. Kardinaal (GL/PvdA), J. van Gorp (D66), Chr. Peetoom (VVD), F. Jonk (CDA).

De heer Wittebrood (FVD) verwijst naar het eindverslag van de verkenner om een pilot te gaan doen om te bepalen of een aantal onderwerpen vrij kan zijn voor wisselende meerderheden. Wordt dit advies ook overgenomen? Mevrouw Kardinaal (GL/PvdA) zegt dat het zeker meegenomen wordt in de coalitievormende fase. De heer Van Gorp (D66) benoemt dat er breed wordt ingezet op het borgen van stabiliteit en bestuurlijke slagkracht en het verbeteren van de samenwerking binnen de raad. Voor D66 zijn het essentiële uitgangspunten voor de komende periode. Het advies van de verkenner lijkt D66 een logische stap. Niet alleen omdat het recht doet aan de verkiezingsuitslag maar ook omdat er uit de gesprekken blijkt dat er inhoudelijk voldoende basis en wederzijds begrip is om er serieus werk van te maken. Het is voor D66 cruciaal dat er stappen worden gezet op belangrijke thema’s zoals woningbouw, mobiliteit en groen. Cruciale randvoorwaarden zijn; gezonde financiën, een evenwichtige samenstelling van het te vormen college en continuïteit in besluitvorming. D66 vindt het niet nodig om dit soort randvoorwaarden in moties te verwoorden. Wat D66 betreft ligt er een duidelijke opdracht waarop een eventueel coalitieakkoord tot stand komt. D66 vindt het belangrijk om te benadrukken dat het geen eindpunt is maar juist het begin van een volgende fase.

Een fase waarin er, in vertrouwen, verder moet worden gebouwd en verschillen niet worden vermeden maar zorgvuldig worden overbrugd. Met oog voor de oppositiepartijen en ruimte voor de raad om haar rol te pakken. Dat is niet alleen goed voor de verhoudingen maar ook voor de kwaliteit van het bestuur. De heer Kloos (OPA) vraagt wat D66 concreet bedoelt met een evenwichtige samenstelling van het college. De heer Van Gorp zegt dat het een goede representatie moet zijn van de sentimenten die leven in de gemeenteraad. In de samenstelling vanuit het college moet ‘het centrum’ erin terug te zien zijn zodat er een goed team gevormd kan worden dat vanuit het centrum kan opereren. De heer Kloos vindt dat er toch ook naar de uitslag van de verkiezingen gekeken moet worden. De heer Van Gorp antwoordt dat er meerdere manieren zijn om er naar te kijken en om er mee om te gaan. De heer Pinar (PvdD) vraagt naar de mening van D66 over het advies van de verkenner aan fracties die gezamenlijk het motorblok vormen, om elkaar als gelijkwaardige partners te behandelen tijdens het verdere proces. De heer Van Gorp is het met het advies eens. Mevrouw Bijl (BAS) herhaalt de woorden van OPA dat in Alkmaar 1 op de 3 Alkmaarders lokaal heeft gestemd. BAS had niet verwacht dat men nu uitkomt bij een wel heel ‘Haags onderonsje’.

Alkmaarders hebben bewust gekozen voor lokale fracties die in Alkmaar geworteld zijn. Fracties die weten wat er speelt in de wijken, dorpen en straten. Fracties die echt de inwoners vertegenwoordigen. Deze lokale fracties zijn nu buiten spel gezet en dat baart BAS zorgen. Deze uitkomst doet afbreuk aan het gevoel van de vertegenwoordiging in de lokale democratie. Voor veel inwoners zal deze coalitie niet voelen als inclusief en herkenbaar en ook niet als typisch Alkmaar. Het lijkt erop dat er eerder is gekeken naar wat bestuurlijk goed uitkomt dan wat de kiezer lokaal heeft gestemd. Dat is pijnlijk, zeker als fracties hun kiezers stevige beloften hebben gedaan en nu nog maar moeten afwachten wat er van overblijft. BAS zal het proces kritisch en zorgvuldig volgen. BAS dient twee moties in.

MOTIE 4-M-2 Onderwerp Afspraak is afspraak – beleid in Alkmaar De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 16 april 2026, Constaterende dat: • de verkenner bij de combinatie GL-PvdA, D66, VVD en CDA als aandachtspunt noemt: “hoe om te gaan met reeds genomen (raads)besluiten in verband met continuïteit van bestuur”; • de raad in de afgelopen periode besluiten heeft genomen die richting geven aan het bestuur van de stad en dorpen; • het daarbij onder meer gaat om zichtbare en ingrijpende besluiten, zoals de Bestevaerbrug als fietsstraat waar de auto te gast is, het vernieuwen van de Karperton parkeergarage en de unaniem aangenomen cultuurvisie. Overwegende dat: • genomen raadsbesluiten het resultaat zijn van democratische besluitvorming; • inwoners mogen verwachten dat genomen besluiten worden gerespecteerd;

75

• afspraak is afspraak; dit is belangrijk voor het vertrouwen in de politiek en voor de duidelijkheid voor inwoners, ondernemers en organisaties; • continuïteit van groot belang is voor Alkmaar. Spreekt uit en geeft de formerende partijen mee dat: 1. Reeds genomen raadsbesluiten door een nieuwe coalitie en een nieuw college worden gerespecteerd. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: P. Bijl (BAS), V. Kloos (OPA), A. Epskamp (SPA)

De heer Wittebrood (FVD) begrijpt dat BAS voor heel ingrijpende besluiten, zoals over de Bestevaerbrug of de Karperton garage, wil dat inwoners erop kunnen vertrouwen dat het uitgevoerd wordt. Echter, men kan toch niet elk besluit dat door voorgaande coalities is genomen, in stand houden. De vraag is of BAS wil verduidelijken of het alleen om grote onderwerpen gaat. Mevrouw Bijl bevestigt dat het om de grote onderwerpen gaat. Mevrouw Kardinaal (GL/PvdA) benadrukt dat alle fracties in de raad lokale politiek bedrijven. Tijdens de verkenning is aan BAS en OPA meerdere malen gevraagd om elkaar los te laten. Is BAS het niet met GL/PvdA eens dat men er zelf voor gekozen heeft om buiten de boot te vallen. Mevrouw Bijl heeft inderdaad gezegd dat BAS en OPA elkaar vast houden om samen sterk te staan binnen een ‘Haags onderonsje’. De heer Pinar (PvdD) vraagt naar de onafhankelijke financiële doorrekening van het vorige coalitieprogramma. Mevrouw Bijl antwoordt dat er vorig keer geen onafhankelijke financiële doorrekening is geweest en om die reden dient BAS nu een motie in.

MOTIE 4-M-3 Onderwerp Eerst rekenen, dan tekenen De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 16 april 2026, Constaterende dat: • de verkenner bij de combinatie GL/PvdA, D66, VVD en CDA als aandachtspunt noemt: “een sluitende meerjarenbegroting, het commitment daarvoor en de knoppen waaraan gedraaid kan worden qua lasten en opbrengsten”; • de verkenner daarnaast adviseert om realistische doelen te stellen en niet meer te beloven dan kan worden waargemaakt; • Alkmaar, net als andere gemeenten, voor financiële uitdagingen staat, mede gelet op het ravijnjaar, stijgende grondstofprijzen en inflatie. Overwegende dat: • een nieuw coalitieakkoord financieel haalbaar moet zijn; • inwoners mogen verwachten dat plannen vooraf goed worden doorgerekend; • financiële duidelijkheid aan de voorkant nodig is om later forse tegenvallers en extra lastenverhoging of bezuinigingen te voorkomen. Verzoekt de formerende partijen: 1. Het nieuwe coalitieakkoord financieel onafhankelijk te laten doorrekenen en hierover verslag uit te brengen aan de raad. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: P. Bijl (BAS)

De heer Peetoom (VVD) verwijst naar het duidingsdebat waarin de VVD duidelijk stelling heeft genomen. De duidelijke afspraak is gemaakt dat VVD/CDA/D66 in een volgend college de volledige verantwoordelijkheid nemen. Om die reden heeft men afgesproken om nu eerst een gesprek met GL/PvdA aan te gaan. De VVD heeft duidelijk haar voorkeur aangegeven. Het verschil is helder maar staat een constructief gesprek niet in de weg over onderwerpen waarbij de afstand soms best wel groot is. De VVD gaat positief kritisch de volgende fase in.

76

De heer Kloos (OPA) is positief over de verkennende fase maar vindt het wel bijzonder dat er zelfs in Alkmaar al wordt gesproken over de Haagse term ‘motorblok’. Er zijn veel gemeenten in het land die met een dergelijke coalitie aan de slag gaan waardoor de lokale fracties in de oppositie gaan. OPA vindt het erg jammer. Het gaat niet alleen om OPA en BAS maar ook om LA en SQ. De heer Peetoom (VVD) vindt het interessante observaties van OPA die de VVD totaal niet herkent. De vraag is hoe OPA het elkaar vasthouden van OPA en BAS beschrijft? De heer Kloos zegt ‘het blok van Pien’. De heer Peetoom (VVD) constateert dat OPA en BAS dus precies hetzelfde doen als de zogenaamde ‘Haagse partijen’. De heer Kloos vindt deze constatering niet terecht. OPA en BAS zitten, qua inhoud, voor 90% op één lijn en dat geldt niet voor het ‘motorblok’. OPA verwacht niet dat dit ‘motorblok’ er was geweest als het ‘motorblok’ er niet in Den Haag was geweest. OPA houdt vol dat VVD geen lokale fractie is en OPA wel. De heer Peetoom (VVD) verwijst dat in ieder college in Alkmaar, sinds 2002, waar de VVD in heeft gezeten, de VVD in het college zat met D66 en het CDA plus andere fracties. De heer Kloos zegt dat OPA aanstoot neemt aan het ‘motorblok’ niet dat VVD, D66 en CDA samen in een college zitten. OPA verwacht niet dat de onderhandelingen spannend worden, het wordt gecultiveerd.

OPA heeft op 1 punt de afgelopen jaren onvoldoende opgelet wat de coalitie betreft, de besluiten over Bestevaerbrug en de parkeergarages hadden veel eerder genomen moeten worden zodat ze niet meer teruggedraaid konden worden. Nu kan in principe nog alles gebeuren. Wellicht is men jarenlang voor niets bezig geweest. OPA is verbaasd dat het ‘motorblok’ veronderstelt dat er moeilijke gesprekken gevoerd zouden moeten worden met OPA/BAS en SPA over de spreidingswet. OPA wijst erop dat OPA en BAS de fracties zijn die hun verantwoordelijkheid hebben genomen in de vorige coalitie. Deze fracties waren geen voorstander van asielopvang in Alkmaar maar hebben keurig met de andere fracties samengewerkt. De heer Peetoom (VVD) herkent zich niet in de woorden van OPA. De heer Kloos baseert zich op het verslag van de verkenner. OPA ziet de chemie ontstaan tussen de beoogd coalitiepartners. OPA vindt het jammer voor de Alkmaarders en maakt zich zorgen over de lokale lasten, parkeerdruk etc. OPA vindt het belangrijk dat de wethouders eerlijk worden verdeeld en dat houdt gewoon in dat GL/PvdA twee wethouders krijgt. OPA kijkt met belangstelling uit naar de wethouder kandidaten en is klaar voor de fanatieke en activistische oppositie.

De heer Wittebrood (FVD) is blij dat de motie, die FVD en SQ hebben ingediend, is meegenomen door de verkenner en weliswaar in kleinere vorm, meegenomen wordt in de volgende fase. FVD hoopt dat alle fracties zich eraan committeren en dat het in een volgende collegeperiode wordt geïmplementeerd. FVD is de grootste winnaar van de verkiezingen, de enige fractie die 2 zetels heeft gewonnen, en dat is op geen enkele wijze terug te zien in het advies. Het is jammer dat er niet voldoende ruimte is voor de kiezers die voor FVD hebben gekozen. En zoals gezegd, 1/3 van de kiezers heeft op een lokale fractie gestemd en ook dat is niet terug te zien in het advies. Die kiezers zijn naar rechts opgeschoven met 2 zetels maar de coalitie gaat 15 stappen naar links. FVD en de achterban begrijpt het niet. FVD gaat hard oppositie voeren want FVD gelooft niet dat Alkmaar mooier gaat worden met een links college dat gaat kiezen voor meer asiel, minder auto en voor meer belastingdruk. De heer Jonk (CDA) zegt dat het CDA blij is met het verloop van de verkennende fase en het advies van de verkenner. Het CDA ziet deze coalitie niet als een landelijke coalitie maar als een lokale coalitie. Weliswaar met een landelijke basis maar de raadsleden zijn geboren, getogen en geworteld in deze gemeente. Het CDA heeft er vertrouwen in dat de verschillen overbrugbaar zijn.

De coalitie gaat voor kwaliteit boven snelheid. De hoop is om, voor de zomer, een nieuw college te installeren. De heer Hagens (LA) zegt dat LA het advies van de verkenner realistisch vindt. In het duidingsdebat heet LA deze optie als een mogelijkheid benoemt. Het is jammer, maar LA heeft er wel begrip voor, dat men geen extra fractie wenst toe te voegen. LA zag mogelijk een rol voor zichzelf weggelegd. LA heeft gevraagd om een coalitieakkoord dat niet helemaal ‘dicht getimmerd’ is. Er moet ook ruimte zijn voor de oppositie en dat staat ook in het advies van de verkenner. LA heeft ervoor gepleit om een aantal ‘niet te heikele onderwerpen’ aan de gemeenteraad te laten zodat de raad kan leren om dat spel met elkaar te spelen. LA steunt motie 4-M-1. LA is het met OPA eens dat het heel jammer is dat er geen lokale fracties deel gaan uitmaken van de coalitie. En LA deelt de opmerking van OPA dat GL/PvdA recht heeft op twee wethouders. De heer Pinar (PvdD) zegt dat het advies van de verkenner duidelijk is. De PvdD had een dergelijk advies verwacht. Als het risico gedekt is dat het ‘motorblok’ niet als ‘motorblok’ de onderhandelingen in gaat maar als onafhankelijke fracties dan zal de uitslag waarschijnlijk wel goed zijn. Als er nog

77

behoefte is aan een extra zetel dan is PvdD bereid om mee te denken met of zonder wethouder. PvdD steunt motie 4-M-1. Motie 4-M-2 wordt niet gesteund. Motie 4-M-3 had voor de verkiezingen ingediend kunnen worden. De PvdD vindt het een interessante gedachte maar men kan tijdens de wedstrijd de spelregels niet wijzigen. De heer Epskamp (SPA) zegt dat het advies van de verkenner niet logisch voelt. Het voelt als wegkijken van de werkelijkheid. De kiezer heeft gesproken en de boodschap is glashelder. SPA citeert uit het advies van de verkenner en het verkiezingsprogramma van GL/PvdA waarin een boodschappenlijst staat zonder kassabon. SPA vraagt hoe het betaald gaat worden. Een uitgave van 1 miljoen euro is ongeveer 3% OZB-verhoging. Er zal dus een forse rekening komen voor de inwoners. De beoogde coalitiepartijen VVD en GL/PvdA zullen botsen vanwege een totaal ander wereldbeeld. SPA dient motie 4-M-2 mede in. SPA vreest voor de woningbouw en ziet het als wensdenken dat de verschillen gladgestreken kunnen worden. SPA constateert dat de verkiezingsprogramma’s niet bij elkaar gelegd zijn. De tien speerpunten van GL/PvdA zijn financieel niet in beeld gebracht. De consequenties zijn groot. Zonder duidelijkheid over de financiën is het een sprong in het duister. Politiek begint bij luisteren naar de kiezer en niet bij het passend maken van onverenigbare programma’s.

Niet bij het wegpoetsen van fundamentele verschillen. Niet terug onderhandelen na het sluiten van een coalitieakkoord. SPA blijft bij het standpunt dat voortzetten van de huidige coalitie de juiste keuze is. SPA steunt motie 4-M-1 niet. De heer Zwierenberg (SQ) is ook blij dat de motie, ingediend door FVD en SQ, is meegenomen in de verkenning. De verkenner concludeert dat er geen breed draagvlak is om wisselende meerderheden als volwaardig alternatief voor een meerderheidscoalitie te omarmen. SQ neemt er kennis van. De verkenner constateert ook dat meerdere fracties wel degelijk ruimte zien om met elementen van deze benadering te experimenteren. SQ is het eens met de voorgestelde werkwijze. SQ wil niet alles in een keer overhoop gooien maar wil wel durven experimenteren en hoopt dat de toekomstige coalitie het advies ter harte neemt. SQ zal erop toezien dat het advies niet in een bureaula verdwijnt. De verkenner adviseert om het coalitieakkoord niet dicht te timmeren om ruimte te laten voor de oppositie om moties en amendementen te beoordelen op kwaliteit en niet op afzender. SQ gelooft dat goede ideeën uit alle fracties in de raad kunnen komen. SQ zal de komende vier jaar constructief zijn waar het kan en scherp waar het moet maar altijd vanuit de inhoud. Motie 4-M-1: het voorstel voor de beoogde coalitie is een coalitie zonder 1 onafhankelijke lokale fractie.

SQ roept de informateur op om de missie van de lokale fracties serieus mee te nemen. Ruimte voor inbreng van lokale fracties mag geen loze belofte zijn. SQ beoordeelt het coalitieakkoord op de inhoud en houdt de informateur aan de opdracht die in de motie staat. De heer Wijdoogen (SP) is dankbaar voor de conclusie die de verkenner heeft getrokken. De SP ziet het als een kans op een nieuwe start. Om na een moeilijke periode opnieuw tot elkaar te komen in de raad en te onderzoeken of er weer licht kan ontstaan aan het einde van een pikzwarte tunnel, zoals de SP het heeft ervaren. Het is belangrijk dat er opnieuw wordt gezocht naar verbinding en een gezamenlijke verantwoordelijkheid om er weer voor de inwoners van Alkmaar te zijn. De SP steunt motie 4-M-1. Motie 4-M-2 en 4-M-3 worden niet gesteund door de SP. Er wordt geen gebruik gemaakt van de tweede termijn. Stemming Voor motie 4-M-1 stemmen: LA, CDA, PvdD, SQ, D66, VVD, GL/PvdA, SP Tegen motie 4-M-1 stemmen: FVD, BAS, SPA, OPA De motie is aangenomen met 26 stemmen voor en 13 stemmen tegen. Stemverklaring de heer Peetoom (VVD): de VVD vindt de motie te absoluut geformuleerd. De VVD stemt tegen motie 4-M-2. Stemverklaring de heer Wittebrood (FVD): FVD stemt voor motie 4-M-2 omdat het slechts over de grote projecten gaat. Stemverklaring de heer Jonk (CDA): het CDA stemt tegen 4-M-2.

Afspraak is afspraak is de basis waarop de beoogde coalitie de volgende stap gaat zetten.

78

Stemverklaring mevrouw Kardinaal (GL/PvdA): GL/PvdA vindt dat gemaakte afspraken sowieso moeten worden gerespecteerd. Daar is geen motie voor nodig. De motie is overbodig. Stemverklaring de heer Zwierenberg (SQ): SQ sluit zich aan bij de woorden van de VVD dat de motie te breed geformuleerd is. Voor motie 4-M-2 stemmen: FVD, BAS, SPA, OPA Tegen motie 4-M-2 stemmen: LA, CDA, PvdD, SQ, D66, VVD, GL/PvdA, SP De motie is verworpen met 13 stemmen voor en 26 stemmen tegen. Voor motie 4-M-3 stemmen: FVD, BAS, SPA, OPA Tegen motie 4-M-3 stemmen: LA, CDA, PvdD, SQ, D66, VVD, GL/PvdA, SP De motie is verworpen met 13 stemmen voor en 26 stemmen tegen. Het college neemt zijn plek in voor het vervolg van de agenda. 5 Spreekrecht publiek De heer Bakker spreekt in over agendapunt 14: Raadsvoorstel Actualisatie Erfgoedbeleid. Hij constateert dat Alkmaar niet trots is op zijn erfgoed en geschiedenis. Er wordt niet geïnvesteerd in het renoveren van erfgoed. De leegstand op De Laat is de heer Bakker een doorn in het oog. De heer Bakker verwijst naar het feit dat Alkmaar staat vermeld op de Arc de Triomphe en hij wil de triomfen weer terug brengen naar Alkmaar. Hij verwijst naar de geschiedenis van het inpolderen en de start van de industriële revolutie en de ontstaansgeschiedenis van Alkmaar. Het bekend maken van de geschiedenis trekt het hele jaar door toeristen naar Alkmaar.

Wat de heer Bakker betreft laat Alkmaar kansen liggen op het tonen van het erfgoed. 6 Vaststellen verslag van de raadsvergadering d.d. 31 maart 2026 en de raadsvergadering d.d. 1 april 2026 De verslagen zijn ongewijzigd vastgesteld. 7 Voorstel tot afdoening lijst van ingekomen stukken Er zijn geen opmerkingen. De raad gaat akkoord met het voorstel. 8 Aangenomen nog openstaande moties De raad gaat akkoord. De voorzitter schorst de vergadering voor een korte pauze. 9 Rondvraag Mevrouw Berkhout (GL/PvdA) stelt vragen over basisschool De Zeswielen, locatie Saturnusstraat. Het schoolbestuur communiceert dat het college van B&W terugkomt op de toezegging om tijdelijke huisvesting te regelen. Graag de visie van het college. Is het college het met GL/PvdA eens dat het voor de kinderen het beste is dat kinderen tijdelijke huisvesting krijgen op hun eigen schoollocatie. Wat maakt dat het college niet voorziet in de tijdelijke units? Op welke termijn geeft het schoolbestuur uitsluitsel over tijdelijke huisvesting? Wethouder Ruiter zegt dat De Zeswielen school al een beschikking heeft gekregen voor de vernieuwbouw maar nog niet voor de tijdelijke huisvesting. Er zijn plannen om de school tijdelijk onderdak te geven op het Oudorperdijkje maar de school is te klein om de gehele school daar onderdak te bieden en er is een plan voor tijdelijke units.

De tijdelijke units kosten meer dan een half miljoen euro voor ongeveer 1,5 jaar. Daarnaast komen er in Alkmaar schoolgebouwen leeg te staan door fusies en er wordt nu gekeken naar andere manieren voor tijdelijke huisvesting die minder geld kosten. Het college probeert de school zo snel mogelijk duidelijkheid te geven maar eerst moet men intern met elkaar in gesprek. De heer Jonk (CDA) geeft de suggestie mee om te onderzoeken of de tijdelijke units, die in Graft gebruikt zijn, kunnen worden hergebruikt. Wethouder Ruiter neemt de suggestie mee. De heer Wittebrood (FVD) stelt een verhelderende vraag over de beantwoording van schriftelijke vragen over de tijdelijke huisvesting van 54 statushouders. Waarom heeft het college de raad in december 2025 de raad niet actief geïnformeerd over het verzoek van de Minister en het COA? Heeft

79

het college daarna nog contact gehad met het COA en/of de Minister en zo ja, hoe is er toen gereageerd? Wethouder Schouten zegt dat de brief, die in december 2025 is gestuurd, naar alle gemeenten in Nederland is gestuurd. Het was op dat moment helemaal niet bekend of deze vraag ook in Alkmaar zou gaan spelen. Als het college de raad op dat moment actief had geïnformeerd dan had het alleen maar onrust veroorzaakt. Op dat moment was er geen enkele aanwijzing dat Alkmaar actie moest ondernemen. Tijdens de kennismaking met de nieuwe COA-bestuurder is niet gesproken over inhuizen in Hotel Alkmaar. Er is niet voor 18 maart jl. gesproken over inhuizen in Hotel Alkmaar. HAMERSTUKKEN 10 Raadsvoorstel waarop geheimhouding is opgelegd (agendastuk commissie Ruimte d.d. 7 april 2026) Zonder stemming is er conform besloten over het raadsvoorstel. 11 Raadsvoorstel Subsidieplafonds 2e tranche subsidieregeling Regio Deal NHN én subsidieplafond subsidieregeling Little Local Zonder stemming is er conform besloten over het raadsvoorstel. 12 Raadsvoorstel Stedenbouwkundige kaders Sportpaleis De heer Wijdoogen van de SP heeft gevraagd om stemming. Stemverklaring de heer Zwierenberg (SQ): SQ stemt voor het raadsvoorstel. SQ geeft daarbij een opdracht mee aan het college. De voorzitter heeft SQ erop gewezen dat een stemverklaring alleen de reden mag bevatten waarom een fractie voor of tegen stemt.

Stemverklaring de heer Wijdoogen (SP): de SP stemt tegen. De redenen heeft de SP al uitgesproken in de commissievergadering. Voor het raadsvoorstel stemmen: alle fracties, behalve de SP, stemmen voor het raadsvoorstel. Tegen het raadsvoorstel stemt: de SP. Het raadsvoorstel is aangenomen met 38 stemmen voor en 1 stem tegen. 13 Raadsvoorstel waarop geheimhouding is opgelegd (agendastuk commissie Bestuur en Middelen d.d. 14 april 2026) De heer Wijdoogen van de SP heeft gevraagd om stemming. Voor het raadsvoorstel stemmen: alle fracties, behalve de SP, stemmen voor het raadsvoorstel. Tegen het raadsvoorstel stemt: de SP. Het raadsvoorstel is aangenomen met 38 stemmen voor en 1 stem tegen. BESPREEKSTUKKEN 14 Raadsvoorstel Actualisatie Erfgoedbeleid 2026-2036 Eerste termijn van de raad De heer Pinar (PvdD) vindt het van groot belang om de geschiedenis en het erfgoed te koesteren en te beschermen. De PvdD is tevreden met de actualisatie van het beleid. De PvdD heeft kanttekeningen geplaatst tijdens de commissievergadering. Het college heeft toezeggingen gedaan. De PvdD staat positief tegenover motie 14-M-2. De PvdD dient zelf ook een motie in.

14-M-1 Motie - PvdD - Alkmaars erfgoed met vogelpaleizen De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 16 april 2026, Constaterende dat: • Met de actualisatie van het Erfgoedbeleid onze gemeente aan de doelstelling ‘behouden en versterken van erfgoed’ vormgeeft; • In het voorliggende beleidsstuk er over een ‘samenwerking met de stadsecoloog om meer kansen te benutten om bij te dragen aan biodiversiteit’ wordt gesproken. Overwegende dat:

80

• Zo’n samenwerking naast de noodzakelijke versterking van biodiversiteit ook kansen biedt om het huidige erfgoed aan te vullen als ook het erfgoed van de toekomst te creëren; • Originele en mooi vormgegeven nestkasten en vogelhuisjes (vogelpaleizen) een waardevolle toevoeging/aanvulling aan Alkmaars erfgoed kunnen worden; • De vogelpaleizen uit het Ottomaanse Rijk in Istanbul, gebouwd vooral tussen 16de en19de eeuwen, hier een prachtig voorbeeld en inspiratie van zijn; • Soortgelijke maar met duidelijk Alkmaars karakter en kenmerken vormgegeven vogelpaleizen het erfgoed van de toekomst kan creëren. Verzoekt het college: 1. Als invulling van het geactualiseerd erfgoedbeleid een verkenning te doen met de volgende uitgangspunten en doelstelling: a. Creatie van vogelpaleizen met een origineel én Alkmaars karakter, met Alkmaarse kenmerken, passend bij het gebouwd en/of landschappelijk erfgoed; b. Behalve aan behuizing voor vogels ook de creatie van een mooi ornament, dus niet alleen met nut maar ook esthetische en erfgoed waarde; c. Zoveel mogelijk het gebruik van duurzame materialen en ontwerp op een duurzame wijze, passend in de architectuur en de openbare ruimte waarbinnen dit gerealiseerd moet worden; d. In kaart brengen van de kosten van zo’n initiatief met alle stappen; zoals ontwerp, vormgeving, bouw en montage aan erfgoed. 2.

Indien dit initiatief binnen het bestaande budget haalbaar lijkt, doorgaan met de uitvoering. 3. Mocht er aanvullend budget nodig zijn, op een geschikt moment (zoals begroting of kadernota) terug te komen naar de raad met een voorstel. 4. De kosten van deze verkenning binnen het bestaande budget te dekken. 5. De raad vóór 31-12-2026 te informeren over de ontwikkelingen. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: K. Pinar (PvdD)

De heer Zwierenberg (SQ) is best trots op het voorliggende raadsvoorstel maar plaatst wel een kanttekening bij het budget. SQ vraagt het college, als blijkt dat het budget niet toereikend is, of het college dan terug komt bij de raad voor een aanvullend budget. SQ dient een motie in. De motie 14-M-1 wordt gesteund door SQ.

Motie 14-M-2 -Versterking, borging en erkenning van immaterieel erfgoed in Alkmaar De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 16 april 2026, Constaterende dat: • de gemeente Alkmaar een rijke en diverse verzameling aan immaterieel erfgoed kent, die onlosmakelijk verbonden is met de identiteit, geschiedenis en sociale cohesie van de stad en haar kernen; • verschillende Alkmaarse tradities en ambachten reeds zijn erkend op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed, waaronder Alkmaars Ontzet, het Alkmaars Kaasdragers Gilde, de Amateurtuinen in Alkmaar en de Druktechnieken in het Grafisch Atelier Alkmaar; • het ambacht van de molenaar zowel opgenomen is in de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed als, sinds 2017, erkend op de Representatieve Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van UNESCO, waarmee Alkmaar als molenrijke gemeente direct verbonden is met internationaal erkend erfgoed; • daarnaast waardevolle tradities bestaan die nog niet op de Nationale Inventaris zijn opgenomen, zoals de Alkmaarse Kaasmarkt, het Midwinterfeest in Graft-De Rijp, de Gondelvaart in Koedijk en de traditie van Kaeskoppenstad; • deze tradities en ambachten grotendeels in stand worden gehouden door de inzet van betrokken vrijwilligers, stichtingen, verenigingen en lokale organisaties.

Overwegende dat: • immaterieel erfgoed kwetsbaar is en onder toenemende druk kan komen te staan door vergrijzing van dragende gemeenschappen, afnemende maatschappelijke betrokkenheid en beperkte financiële en organisatorische middelen; • het actief behouden, versterken en zichtbaar maken van dit erfgoed van groot belang is voor zowel de huidige als toekomstige generaties;

81

• een gedegen overzicht en gerichte ondersteuning vanuit de gemeente kunnen bijdragen aan het duurzaam borgen en door-ontwikkelen van dit erfgoed; • Nederland het UNESCO-Verdrag inzake de Bescherming van Immaterieel Cultureel Erfgoed heeft geratificeerd op 15 mei 2012, en sindsdien vijf Nederlandse tradities zijn opgenomen op de UNESCO Representatieve Lijst; • opname van nog niet erkende Alkmaarse tradities in de Nationale Inventaris een eerste stap kan zijn richting bredere zichtbaarheid, bescherming en eventuele voordracht voor internationale erkenning bij UNESCO. Verzoekt het college: 1. Een integrale inventarisatie uit te voeren van het immaterieel erfgoed binnen de gemeente Alkmaar, inclusief tradities die nog niet op de Nationale Inventaris zijn opgenomen, en dit op een toegankelijke en samenhangende wijze in kaart te brengen. 2. In overleg te treden met betrokken organisaties, verenigingen, stichtingen en initiatiefnemers om hun behoeften, knelpunten en kansen te inventariseren. 3. Te onderzoeken welke nog niet erkende vormen van Alkmaars immaterieel erfgoed in aanmerking komen voor opname in de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed, en in samenwerking met het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland de mogelijkheden te verkennen voor eventuele voordracht bij UNESCO. 4.

Op basis van bovenstaande bevindingen te komen tot een integraal plan van aanpak, gericht op het versterken, behouden en toekomstbestendig maken van het immaterieel erfgoed in Alkmaar. 5. De raad hierover te informeren vóór het einde van het tweede kwartaal van 2027. En gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: D. Zwierenberg (SQ)

Mevrouw Spek (CDA) zegt dat het CDA trots is op het Alkmaars erfgoed. Het raadsvoorstel, dat nu voorligt, is een goed begroot beleid waarin de indexatie al is verwerkt. Tijdens de commissie heeft de wethouder aangegeven dat hij het met het CDA eens is dat de verhalen van Alkmaar meer zichtbaar mogen worden gemaakt. Het CDA heeft benadrukt dat archeologisch onderzoek niet tot zeer hoge kosten voor de inwoners mag leiden. Het CDA stemt in met het raadsvoorstel. Motie 14-M-1: vogelpaleizen horen, wat het CDA betreft, eerder thuis als kunst in de openbare ruimte of biodiversiteit dan onder erfgoedbeleid aangezien erfgoedbeleid is gericht op bescherming van bestaande waarden. De motie mist een duidelijke ecologische onderbouwing en het is onduidelijk uit welk budget het moet komen. Sympathiek maar geen kerntaak voor de gemeente en wellicht financieel risicovol voor de inwoner. De heer Pinar (PvdD) vraagt of het CDA de motie wel goed gelezen heeft. Mevrouw Spek heeft het uiteraard gelezen maar het erfgoedbudget staat al onder druk. Het CDA is heel benieuwd wat het college van deze motie vindt. Motie 14-M-2: het CDA vindt deze motie te open geformuleerd. Het CDA ziet het risico op extra beleid, bureaucratie en onduidelijkheid over de uitvoering en kosten terwijl er al het nodige gebeurt. Het CDA is benieuwd hoe het college tegenover motie 14-M-2 staat.

Het CDA wil het praktisch en uitvoerbaar houden door aan te sluiten bij bestaand beleid zonder nieuwe verplichtingen op te tuigen. Mevrouw Bolte (LA) zegt dat LA in de commissie al heeft aangeven dat LA redelijk tevreden is over het erfgoedbeleid. LA maakt zich wel zorgen of het budget toereikend zal zijn. Als er meerdere aanvragen zijn, dan wordt de spoeling wellicht dunner. Kan het college aangeven hoe het college er tegenaan kijkt. Kan de raad tussentijds een financiële rapportage krijgen hoeveel er is uitgegeven? En hoe kijkt het college aan tegen motie 14-M-2. Wat motie 14-M1 betreft, het staat in het raadsvoorstel, maar het budget staat al onder druk. LA wacht af waar het college mee komt. Mevrouw Vermeulen (OPA) heeft in de commissie voldoende gezegd namens OPA. OPA zal voor het raadsvoorstel stemmen. Motie 14-M-1: OPA denkt dat de vogels zichzelf prima kunnen redden. Wat betreft motie 14-M-2 wacht OPA eerst het antwoord van de wethouder af. De heer Wiegman (VVD) zegt dat het raadsvoorstel, wat de VVD betreft, een hamerstuk had kunnen zijn. De VVD heeft wel vragen over de motie 14-M-2. Uiteraard hecht de VVD veel waarde aan de evenementen maar vraagt zich wel af wat de consequentie is als deze evenementen op de lijst worden geplaatst. En wat er gebeurt als de vrijwilligersorganisaties, om welke reden dan ook, de

82

evenementen niet meer kunnen organiseren. Zijn er dan verplichtingen voor de gemeente en zo ja, welke? Ook VVD maakt zich zorgen over de financiën en is benieuwd naar de mening van het college. De heer Wittebrood (FVD) zegt dat FVD ook voor het raadsvoorstel zal gaan stemmen. In de commissie was FVD redelijk enthousiast over het voorstel. Wel maakt FVD zich zorgen over het verduurzamen van monumenten, het mag nooit ten koste gaan van de uitstraling. Op uitnodiging van de wethouder gaat FVD volgende week op werkbezoek. FVD heeft moeite met motie 14-M-1. FVD denkt dat het ten koste kan gaan van monumenten en zal de motie niet steunen. Motie 14-M-2 is heel sympathiek, FVD sluit zich aan bij de vragen die door de VVD gesteld zijn. De heer Pinar (PvdD) wijst erop dat in het raadsvoorstel al staat dat de stadsecoloog al vogelhuisjes wil realiseren. De heer Wittebrood zegt dat FVD het met meer zaken in het raadsvoorstel niet eens is. Als er zorgvuldig mee omgegaan wordt en het monument niet wordt aangetast dan gaat FVD er wel in mee. FVD vindt de motie overbodig. Mevrouw Pronk (GL/PvdA) zegt dat GL/PvdA verduurzaming van erfgoed als een absolute noodzaak ziet. GL/PvdA wijst op de kansen van verduurzaming. Motie 14-M-1 is een charmante en creatieve motie maar GL/PvdA zal niet voor deze motie stemmen gezien de kosten. GL/PvdA steunt motie 14M-2 wel.

De zorgen worden onderschreven door GL/PvdA. Wel plaatst GL/PvdA een kanttekening bij de route richting UNESCO wat veel tijd en middelen vergt. GL/PvdA ziet bij voorkeur dat er lokale initiatieven worden ondersteund en de opdracht niet te breed wordt geformuleerd. Mevrouw De Jong (D66) denkt dat de PvdD met motie 14-M-1 enigszins op de feiten vooruit loopt. Deze vogelhuizen zijn er nog niet en er is geen zekerheid dat ze tot erfgoed zullen uitgroeien. Vogels hebben, wat D66 betreft, vooral een veilig nest nodig. Dat er wordt nagedacht over een goede nestfaciliteit in het kader van biodiversiteit is goed. In samenspraak met een ecoloog kan wel gekeken worden welke vogels of vleermuizen geholpen moeten worden. D66 raadt, wat motie 14-M-2 betreft, aan om zeer kritisch te blijven op wat er wel of niet tot erfgoed wordt benoemd want er kunnen allerlei consequenties aan hangen. D66 wacht de reactie van het college op motie 14-M-2 af. De heer Wijdoogen (SP) wacht de reactie van het college op motie 14-M-1 en 14-M-2 af. Motie 14-M-1 is een sympathiek idee. Beantwoording door het college in eerste termijn Wethouder Hoekzema licht toe dat het immateriële erfgoed eerder niet in het beleid was opgenomen. De betrokkenheid van de jongeren is een aandachtspunt. Jongeren worden o.a. betrokken bij Open Monumentendag. Motie 14-M-1 is een sympathieke motie.

Het college is echter van mening dat een vogelpaleis niet echt mooi staat op een monument. Er wordt al veel aandacht besteed aan vogels en nestkasten. Als er extra budget nodig is dan komt het college terug bij de raad. In dit geval is er een budget beschikbaar en het college gaat ervan uit dat het budget toereikend is. Als er meerdere aanvragen komen wordt de spoeling dunner. Het college is bereid om een tussentijdse rapportage te geven over de subsidies. Mevrouw Spek (CDA) vraagt of het college de motie 14-M-2 nu wel of niet omarmt. Wethouder Hoekzema komt nog uitgebreider op de moties terug. Het toevoegen aan de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed brengt geen verplichtingen met zich mee. Er is actie van de organisaties nodig maar ze moeten het zelf regelen. Uiteraard kan de gemeente vanuit de ambtelijke organisatie ondersteuning aanbieden. Het heeft voor de gemeente geen gevolgen als evenementen op de lijst worden toegevoegd. Het is mooi als Alkmaars erfgoed met 1 of meerdere sterren wordt onderscheiden, het kost de gemeente niets, het levert alleen maar geld op. In de motie 14-M-2 worden veel zaken omschreven maar de gemeente moet keuzes maken. Heel veel zaken worden al gedaan. Op dit moment is er geen rol voor de gemeente om er een uitbreiding op toe te passen. Grotendeels is het al bestaand beleid.

De heer Zwierenberg (SQ) vraagt of de wethouder kan toelichten wat er op dit moment wel en niet wordt gedaan en wat de keuzes precies worden. Wethouder Hoekzema zegt dat het allemaal in het stuk omschreven staat. De gemaakte keuzes worden in het stuk helder naar voren gebracht. Als immaterieel erfgoed, wat SQ voorstelt, er niet in staat dan is er niet voor gekozen. Tweede termijn van de raad De heer Pinar (PvdD) wijst erop dat in motie 14-M-1 slechts wordt gevraagd om een lokale invulling van het plan dat al in het raadsvoorstel staat.

83

De heer Zwierenberg (SQ) roept de raad nogmaals op om motie 14-M-2 te steunen. Het biedt een kans aan Alkmaar om zich te profileren. SQ ziet niet waarom deze punten niet kunnen worden toegevoegd. Reactie door het college in tweede termijn Wethouder Hoekzema wil aan PvdD nog wel toelichten wat de gemeente Alkmaar allemaal doet voor vogels. Gemeente Alkmaar heeft een Soorten Management Plan (SMP) voor inclusief bouwen wat gericht is op de biodiversiteit. Er wordt natuur inclusief gebouwd. Het SMP voorziet al in het verbeteren van bestaande nestplaatsen maar niet op monumenten. Stemming Het raadsvoorstel is unaniem aangenomen. Stemverklaring mevrouw Bolte (LA): LA volgt de mening van het college. LA stemt tegen de motie. Stemverklaring mevrouw De Jong (D66): D66 stemt tegen de motie aangezien dit niet in het raadsvoorstel thuis hoort. Voor motie 14-M-1 stemmen: PvdD, SQ Tegen motie 14-M-1 stemmen: LA, CDA, FVD, D66, BAS, SPA, OPA, VVD, GL/PvdA, SP De motie is verworpen met 2 stemmen voor en 37 stemmen tegen. Stemverklaring mevrouw Bolte (LA): LA volgt de mening van het college. Er wordt al veel gedaan. LA stemt tegen de motie. Stemverklaring de heer Wiegman (VVD): VVD is van mening dat de wethouder duidelijk is geweest. Het is overbodig. De VVD stemt tegen. Stemverklaring mevrouw Vermeulen (OPA): Ook OPA stemt tegen omdat de motie overbodig is.

Voor motie 14-M-2 stemmen: FVD, PvdD, SQ, D66, GL/PvdA, SP Tegen motie 14-M-2 stemmen: LA, CDA, BAS, SPA, OPA, VVD De motie is aangenomen met 20 stemmen voor en 19 stemmen tegen. TWEEMINUTENDEBAT 15 Tweeminutendebat Dit debat is aangevraagd door FVD. De heer Wittebrood (FVD) zegt dat FVD enorm verrast was dat er, vanuit het niets, 54 statushouders in Hotel Alkmaar geplaatst werden. Blijkbaar was het al langer bekend bij het college want halverwege december is er een brief vanuit het COA en een brief vanuit het Ministerie gestuurd. De wethouder is van mening dat het college de raad er niet actief over hoefde te informeren. FVD vindt dat het wel had gemoeten en vindt het heel jammer dat het college er niet voor gekozen heeft om de raad actief te informeren over een onderwerp dat zo gevoelig ligt in de gemeenteraad en in de samenleving. FVD vraagt het college om er uitgebreid op te reflecteren waarom men er niet voor gekozen heeft. Dit doet iets met de lokale autonomie van Alkmaar. Besluiten moeten genomen worden in de gemeenteraad. Alkmaar wordt door het COA voor het blok gezet. FVD heeft er niets over kunnen vinden, er was geen gelegenheid om input te leveren. Een aantal gemeenten legt last- en dwangsommen op. De vraag aan de raad is, hoe de raad er politiek naar kijkt, dat het COA een besluit heeft genomen zonder dat de gemeenteraad er iets van heeft kunnen vinden.

Staat de raad achter het nemen van bestuurlijke of juridische stappen zodat het in de toekomst niet meer gebeurt. Wat FVD Alkmaar betreft, kan het nooit zonder besluit van de raad. De raad bepaalt wie er wordt gehuisvest. Statushouders mogen niet langdurig in hotels gehuisvest worden. FVD roept het college op om juridische stappen te zetten. De heer Zwierenberg (SQ) zegt dat Status Quo naar dit onderwerp kijkt vanuit één helder principe: democratische controle. De gemeenteraad hoort tijdig geïnformeerd te worden over besluiten die impact hebben op de gemeente. Dat geldt hier, en dat geldt breder. SQ vraagt het college om richting het COA helder uit te dragen dat Alkmaar verwacht bij toekomstige besluiten vroegtijdig te worden

84

betrokken. Of verdergaande stappen nodig zijn, hangt af van de omstandigheden, SQ wil er niet op voorhand over oordelen. De raad in positie brengen is een democratie plicht. De heer Smit (D66) zegt dat Alkmaar de afgelopen jaren steeds goed invulling heeft gegeven aan de wettelijke taakstelling voor statushouders. De wijze waarop het COA deze tijdelijke plaatsing heeft aangekondigd, roept terecht vragen op. De reactie van het college op het proces is helder verwoord. Het COA blijft verantwoordelijk zo lang er geen woningen zijn. Nieuwe instroom van statushouders in Hotel Alkmaar wordt niet toegestaan. De samenwerking moet zorgvuldig zijn. D66 begrijpt deze lijn. Tegelijkertijd erkent D66 dat het COA onder grote druk staat om goede opvang te realiseren. Het COA heeft nu het heft in eigen hand genomen en D66 vindt dat het kan, echter deze keer wel met iets te weinig overleg. Dit leidt tot onrust in de gemeente en voor een onzekere situatie voor de statushouders. Opvang blijft noodzakelijk en ook Alkmaar draagt er, samen met andere gemeenten, de verantwoordelijkheid in, uiteraard binnen de grenzen van de mogelijkheden, dit daadwerkelijk te doen. De opvang moet zorgvuldig worden georganiseerd met een transparant proces richting de gemeente en de raad.

Alleen op deze manier blijft draagvlak in de gemeente behouden en wordt voorkomen dat statushouders mogelijk de dupe worden van het proces. D66 verwacht dat het COA en het college voortaan proactief de samenwerking opzoekt en op deze manier werkt aan een betere communicatie en informatie onderling en vanuit het college naar de raad. De heer Wijdoogen (SP) vindt dat asielzoekers gewoon goed opgevangen moeten worden maar het beleid moet verbeteren. Deze noodsprong is met heel slecht overleg genomen. De SP vraagt of het de gemeente extra geld kost aan politie, scholing etc. of niet. De heer Bromlewe (GL/PvdA) begrijpt vanuit meerdere perspectieven best wat er gebeurt. Het COA zit met een enorm opvangprobleem en er dreigen mensen op straat te moeten slapen. Dat is onmenselijk en onwenselijk. Dat het COA statushouders wil huisvesten binnen de gemeente waarin ze opgevangen worden, lijkt GL/PvdA logisch. Ze kunnen op deze manier integreren en zich herenigen met de mensen die ze zo lang hebben moeten missen. Het COA heeft het al in december aangekondigd en er zijn allerlei bestuurlijke voorbereidingen gedaan (zie de RIB). GL/PvdA begrijpt dat vroegtijdige communicatie helpt bij participatie en draagvlak creëren. De heer Wittebrood (FVD) vraagt of GL/PvdA bedoelt dat de raad al maanden weet dat deze groep statushouders moet worden opgevangen of dat het college het weet.

De heer Bromlewe zegt dat de brieven openbaar zijn. GL/PvdA heeft de brieven eerder gelezen. GL/PvdA vindt het ook wenselijk dat de nieuwe Alkmaarders niet in hotels worden opgevangen maar direct in goede woonruimte. GL/PvdA vraagt waarom het college zo vastberaden stelt dat men, na zes maanden, de verantwoordelijkheid voor deze mensen niet overneemt. Het is, vanuit menselijk perspectief, niet fijn om steeds opnieuw verplaatst te worden in een nieuw land en jezelf nergens te kunnen vestigen en te kunnen integreren. Het betreft een groep mensen dat in Alkmaar zal worden gehuisvest. De heer Postma (BAS) hoort GL/PvdA nu niet over participatie. Wordt er geparticipeerd met de inwoners, betreffende dit onderwerp, of gelden de participatieregels niet als het om asielzoekers of statushouders gaat. De heer Bromlewe herhaalt dat, als de nood aan de man is, er soms een noodmaatregel genomen moet worden. GL/PvdA is het er mee eens dat het college de omwonenden daarna heeft geïnformeerd en voor zover bekend zijn er niet veel klachten gekomen. De gemeente kan regie nemen door ervoor te zorgen dat er goede woningen beschikbaar komen. GL/PvdA verwijst naar de uitleg die door het college is gegeven in de RIB.

De heer Kloos (OPA) zegt dat OPA van mening is dat het college, de raad ten aanzien van deze casus niet goed heeft geïnformeerd wat de politieke campagnes rondom de verkiezingen beïnvloed heeft. Vragen aan het college: Hoe heeft het college gereageerd richting de Minister? De memo van 19 december 2025 is ongetwijfeld besproken in het college. Wat is de uitslag van de collegeberaadslaging? En wanneer heeft het college erover gesproken? OPA willen alle communicatie ontvangen, zowel in woord als geschrift, die het college met de Minister en het COA heeft gevoerd sinds 19 december 2025. Om een definitief oordeel te vellen of de gemeenteraad wel goed geïnformeerd is. De heer Wittebrood (FVD) wijst erop dat hij deze informatie al technisch heeft opgevraagd. FVD hoopt dat de informatie snel verstrekt wordt. De heer Kloos zegt dat het COA nooit impulsief handelt. Het COA is een organisatie die altijd vooraf informeel contact zoekt met colleges van B&W. Als het antwoord OPA niet bevalt, dan zal OPA een extra raadsvergadering aanvragen tijdens het voorjaarsreces.

85

Mevrouw Schoonewil (VVD) zegt dat, wat de VVD betreft, de raad onvoldoende geïnformeerd is en bovendien is het in strijd met het bestemmingsplan. De VVD is van mening dat men zich aan het bestemmingsplan moet houden en dat het college het handhavingsproces zal gaan inzetten en de raad volledig zal gaan informeren. De heer Postma (BAS) zegt dat BAS het wel heel toevallig vindt dat de raad, op de dag van de verkiezingen, is geïnformeerd over de tijdelijke huisvesting van de statushouders in Hotel Alkmaar. Wie bepaalt dan of dit soort gevoelige onderwerpen wel of geen invloed mag hebben bij een democratische verkiezing. Het is vreemd dat er plotseling een besluit is genomen en dat het zomaar mag. Dat er problemen zijn, dat erkent BAS, maar regels zijn regels en regels gelden voor iedereen. Het COA mag dus zomaar een hotel huren voor langdurige bewoning al is het in strijd met het bestemmingsplan. BAS sluit zich aan bij de vraag van de VVD of erop gehandhaafd wordt. Het COA huurt kamers, voor 200 euro per dag, gedeeld door 2, is 73.000 euro per kamer. Dus Hotel Alkmaar krijgt 1,6 miljoen euro per jaar van het COA. Er worden in Nederland heel veel hotels opgekocht door vermogende partijen want eenvoudiger is geld niet meer te verdienen. Op deze manier zitten de kamers vol wat een ramp is voor Alkmaar als toeristenstad en voor de ondernemers.