Concept verslag raadsvergadering 14 april met vervolg op 17 april 2025

Wethouder Schouten zegt dat de amv’s nog steeds worden opgevangen door Parlan op de Sperwerstraat maar in een ander pand. De heer Van Veen vraagt waarom er nu ook statushouders bij geplaatst zijn. Wethouder Schouten zegt dat de statushouders in een ander pand gehuisvest zijn in de Sperwerstraat. De heer Haverlag (BAS) had begrepen dat de aantallen per regio genoemd zijn en dat het aantal vluchtelingen, dat Alkmaar moet opvangen, nog niet vast stond. Hoeveel asielzoekers moet Alkmaar nu precies opvangen? Wethouder Schouten zegt dat gemeente Alkmaar ongeveer 500 asielzoekers moet opvangen conform het verdeelbesluit. De heer Wittebrood (FVD) merkt op dat Alkmaar voor de gemeente Castricum statushouders heeft gehuisvest. Zou het college van Alkmaar aan het college van Castricum kunnen vragen om asielzoekers voor Alkmaar op te vangen. Wethouder Schouten zegt dat er nog discussies gevoerd worden met gemeente Castricum. Tweede termijn van de raad De heer Rubio Borrajo (PvdA) constateert dat de wethouder in ieder geval de taakstelling op het verdeelbesluit in ieder geval gaat uitvoeren. De vraag is of de wethouder de deadline van 1 juli a.s. gaat halen en krijgt de raad voor die tijd een verkenning van de inspanningen die het college geleverd heeft en komt de wethouder met een concreet plan van aanpak op basis van het coalitieakkoord.

Wethouder Schouten zegt dat Alkmaar de spreidingswet zal uitvoeren conform het coalitieakkoord. Voor of op 1 juli a.s. zal er een plan van aanpak worden aangeboden aan de Provincie. De voorzitter schorst de vergadering voor enkele minuten zodat de indieners kunnen overleggen over het al dan niet handhaven van de motie. De voorzitter heropent de vergadering en geeft het woord aan de heer Rubio Borrajo. Op basis van de toezegging van de wethouder wordt de motie ingetrokken. Fracties zien uit naar het Plan van Aanpak. De heer Wittebrood (FVD) doet een ordevoorstel om de vergadering vanavond af te maken. De meerderheid van de raad stemt tegen het ordevoorstel. De raadsvergadering wordt voortgezet op donderdag 17 april a.s. om 19.30 uur.

98

Vervolg raadsvergadering 14 april 2025 op donderdag 17 april 2025 Voorzitter: mevrouw A.M.C.G. Schouten Griffier: mevrouw V.H. Hornstra Aanwezig zijn de leden: mw. J.C.L.L. Bijl-Jellema (BAS), dhr. B. Bilbal (BAS), dhr. M. de Boer (PvdA), mw. M.N. Bolte (LA), mw. C.A.M. Bouchier (GL), dhr. E. Bromlewe (GL), mw. D.F.M. DuboisVeenhuis (BAS), dhr. M. Ezhar (LA), mw. C.H. Garcia (GL), dhr. J.E. van Gorp (D66), dhr. R.M. Haverlag (BAS), dhr. P.T. van der Heijde (SPA), dhr. J. Hoekzema (OPA), mw. A.M.P.A. de Jong (D66), dhr. F.H.J. Jonk (CDA), mw. M.A. Kardinaal (GL), dhr. V.H. Kloos (OPA), mw. E.C. Konijn (D66), dhr. T.A.P. van Kralingen (OPA), dhr. G.P.J. Kuyper (CDA), dhr. R. van Lier (OPA), mw. S.J. Meijnen (D66), dhr. M. Nabih (PvdA), mw. S.M. Pesie (PvdD), dhr. W.J. Peters (VVD), dhr. K. Pinar (PvdD), dhr. G.W.J. Postma (BAS), dhr. J. van der Rhee (VVD), dhr. D. Rubio Borrajo (PvdA), dhr. R. Seignette (GL), dhr. S.H. Smit (D66), mw. S. Spek (SPA), dhr. R.C.M.M. van Veen (CU), mw. T. Vermeulen (VVD), dhr. R.E. Wijdoogen (SP), dhr. M.E.R. Wiegman (VVD), dhr. R.E. Wijdoogen (SP), dhr. J.C. Wittebrood (FVD), dhr. G.P.C.C. Zucotti (OPA). Wethouders: dhr. R.G. te Beest, dhr. J. Nieuwenhuizen, wethouder C.D. Peetoom, dhr. C.C. Schouten en mw. A.J.A. van de Ven. Afwezig is het lid: mw. M. Biesheuvel (LA) Later: dhr. M.E.R. Wiegman (VVD) – aanwezig om 19.37 uur

Heropening De voorzitter heropent de vergadering en heet iedereen van harte welkom. De voorzitter noemt het bericht van verhindering en het raadslid dat later komt. 20-M-1 Schuldenfonds jongeren

De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 14 april 2025, met voortzetting en besluitvorming op 17 april 2025 Constaterende dat: een groeiend aantal jongeren in Nederland (1 op de 5) te maken heeft met problematische schulden, wat een zware wissel trekt op hun welzijn en toekomstperspectief; schulden voor jongvolwassenen (ca. 18 -27 jaar) een significante belemmering vormen aan de start van hun volwassen leven, waardoor hun kansen op persoonlijke ontwikkeling, het volgen van onderwijs, het vinden van werk en het opbouwen van een stabiel bestaan ernstig worden beperkt; de verantwoordelijkheid voor het ontstaan van schulden nu vaak eenzijdig bij het individu wordt gelegd, terwijl de verantwoordelijkheid van commerciële partijen - die geavanceerde marketing- en beïnvloedingstechnieken inzetten om consumptie op krediet te stimuleren en hier een verdienmodel aan koppelen -onderbelicht blijft.

Overwegende dat: - het bieden van een schuldenvrije start aan jongeren een investering is in hun toekomst en daarmee in de toekomst van onze Alkmaarse gemeenschap, en bijdraagt aan het vergroten van kansengelijkheid; - in de afgelopen jaren diverse Nederlandse gemeenten positieve ervaringen hebben opgedaan met het (deels) opkopen van schulden, specifiek voorjongvolwassenen; - met name de pilots met het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) in Amsterdam en Den Haag, en het "Get a Grip" programma in Zaanstad, laten zien dat schuldopkoop gecombineerd met intensieve, toekomstgerichte begeleiding effectief is in het duurzaam verbeteren van de levens van jongvolwassenen met complexe schuldenproblematiek; - dergelijke programma's leiden tot significante positieve effecten, zoals minder stress, een hogere uitstroom uit de bijstand en verbeteringen in mentaal welzijn; - de social return on investment van dergelijke projecten minimaal 1.9 is, wat betekent dat iedere geïnvesteerde euro minimaal bijna 2 euro oplevert;

99

-

-

een succesvolle implementatie van schuldopkoop zorgvuldigheid vereist ten aanzien van financiering, heldere en rechtvaardige selectiecriteria, het voorkomen van moreel gevaar door koppeling aan voorwaarden en begeleiding, en samenwerking met schuldeisers; schuldenopkoop dikwijls goedkoper is dan het huidige beleid.

Verzoekt het college: 1. Een onderzoek uit te voeren naar de haalbaarheid en wenselijkheid van een pilotproject Schuldenfonds jongeren in Alkmaar gericht op het opkopen en onder voorwaarden (deels) kwijtschelden van schulden van jongvolwassenen in de leeftijdscategorie 18 -27 jaar met problematische schulden. 2. Bij dit onderzoek actief de ervaringen, geleerde lessen en 'best practices' te betrekken van andere gemeenten die ervaring hebben met schuldopkoop voor deze doelgroep, zoals Arnhem, Amsterdam, Den Haag en Zaanstad; 3. In het haalbaarheidsonderzoek specifiek aandacht te besteden aan en voorstellen te doen voor: o Mogelijke vormen van duurzame financiering voor de pilot; o Het ontwikkelen van heldere, rechtvaardige en transparante selectiecriteria voor deelname aan de pilot, om te waarborgen dat de hulp terechtkomt bij de jongeren die deze het meest nodig hebben; o Effectieve waarborgen en voorwaarden om het risico op moreel gevaar tegen te gaan, inclusief de onlosmakelijke koppeling aan een intensief begeleidings- en ondersteuningstraject gericht op financiële zelfredzaamheid, opleiding en/of werk; en o Strategieën voor effectieve samenwerking met relevante schuldeisers. 4. De gemeenteraad over de uitkomsten van dit onderzoek en een concreet voorstel voor een eventuele pilot te informeren vóór 1 januari 2026. En gaat over tot de orde van de dag. Ingediend door: E.

Bromlewe (GL), M. Nabih (PvdA), M. Bolte (LA), R. van Veen (CU), R. Wijdoogen (SP), K. Pinar (PvdD)

Eerste termijn van de raad De heer Nabih (PvdA) licht de motie toe. De heer Peters (VVD) vindt het een prima initiatief van de PvdA en GL maar de VVD heeft de kadernota van Zaffier gelezen waaruit blijkt dat er al aan de verzoeken aan het college wordt voldaan. De motie is dus overbodig. De heer Nabih vindt het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) een goed initiatief. Er wordt al veel gedaan in Alkmaar voor jongeren met schulden. De heer Nabih heeft uitgelegd wat het JPF doet. Er is echter geen budget vrijgemaakt voor het overnemen/kwijtschelden van schulden. De heer Peters merkt op dat er in de kadernota van Zaffier wel is voorzien in een saneringskrediet, persoonlijke begeleiding en nazorg. De heer Nabih houdt de motie aan maar als uit de reactie van het college blijkt dat er wel is voorzien in de verzoeken van het college dan is het uiteraard prima. Mevrouw Meijnen (D66) vraagt of de heer Nabih op de hoogte is van de kadernota 2026 Zaffier. De heer Nabih is zeker op de hoogte van het JPF. Er wordt gesaneerd maar dat wil niet zeggen dat er schulden worden opgekocht. De heer Wijdoogen (SP) heeft van Zaffier begrepen dat er nog geen schulden worden overgenomen van de jongeren. Humanitas en Zaffier hebben aangegeven dat het een belangrijke stap kan zijn. De heer Peters (VVD) verwijst naar de kadernota van Zaffier waarin staat dat er een onderzoek plaatsvindt naar de haalbaarheid.

Daaruit blijkt dat men het al wil implementeren. Men is er al mee bezig. De heer Wijdoogen blijft erbij dat het opkopen van schulden nog niet wordt gedaan. Men moet zo vroeg mogelijk in een mensenleven zaken herstellen om de zaken later niet te verergeren. Mevrouw Meijnen (D66) is het met de indieners van de motie eens dat schulden voor jongvolwassenen een significante belemmering vormen aan de start van hun volwassen leven. D66 vraagt voor welk probleem deze motie een oplossing is. Hebben de indieners de goede vragen aan het college gesteld? Wat gaat er volgens de indieners in Alkmaar niet goed? D66 noemt de mogelijkheden voor jongeren om hulp te krijgen. Het armoedebeleidsplan is in 2023 vastgesteld en had oprecht prioriteit. Mevrouw Meijnen citeert uit het vastgestelde armoedebeleidsplan en sluit zich aan bij de woorden van de VVD over de kadernota van Zaffier. D66 vraagt het college om een korte update van de stand van zaken hieromtrent. Wellicht moet er beter naar de communicatie worden gekeken. 100

De heer Nabih (PvdA) merkt op dat er nog geen politiek besluit over genomen is. Het gaat om de essentie en het duwtje in de rug voor Zaffier en daar vragen de indieners steun voor. Mevrouw Meijnen vermoedt dat het college de motie zal ontraden aangezien de motie totaal overbodig is. D66 heeft er alle vertrouwen in dat Zaffier, in samenwerking met de andere gemeenten, het beleid gaat uitvoeren. D66 staat altijd klaar om jongeren te ondersteunen waar het nodig is. De raad heeft ingestemd met de kadernota 2025 van Zaffier en daarmee mandaat gegeven aan het college om er uitvoering aan te geven. Mevrouw Spek (SPA) wil inzicht in de kosten en effectiviteit. SPA raadt aan om eerst de resultaten van de pilot af te wachten voordat er een weloverwogen besluit wordt genomen over een grootschalige uitbreiding. SPA vindt dat het belangrijk is om jongeren met schulden te helpen maar het moet wel op een verantwoorde en doordachte wijze gebeuren. De heer Nabih (PvdA) is niet op de hoogte van een pilot, wel dat er een onderzoek plaatsvindt. Mevrouw Spek verwijst naar de website van Zaffier waarop staat dat er een pilot wordt gehouden voor 20 jongeren. De heer Kuyper (CDA) verwijst naar schuldhulpverlening voor zowel jongeren als voor ouderen en gezinnen. Het CDA sluit zich aan bij de woorden van VVD en D66.

Het CDA is van mening dat het te vroeg is om er nu iets over te zeggen en zal de motie dan ook niet steunen. De heer Wittebrood (FVD) vindt schuldenproblematiek onder jongeren een belangrijk thema. Jongeren realiseren zich onvoldoende dat kopen op afbetaling voor grote problemen zorgt. Contant geld zorgt ervoor dat men weet wat men kan uitgeven. FVD vraagt het college of er al een pilot is en of er budget is om schulden van jongeren af te kopen. Zo ja, dan is het niet nodig om deze motie te steunen. Zo nee, dan komt FVD erop terug in tweede termijn. Reactie van het college in eerste termijn Wethouder Te Beest waardeert het dat er raadsbreed interesse is voor het JPF. De wethouder bevestigt dat de pilot in december 2024 is gestart en twee jaar doorloopt. De financiering is geregeld vanuit ESF. De indieners van de motie hadden er een technische vraag over kunnen stellen. De wethouder is bereid om de raad te informeren over de voortgang van de pilot. De motie is overbodig. Tweede termijn van de raad De heer Nabih (PvdA) zegt dat de indieners de motie intrekken.

21-M-1 Hidden Disabilities Sunflower

De gemeenteraad van Alkmaar in vergadering bijeen op 14 april 2025, met voortzetting en besluitvorming op 17 april 2025 Constaterende dat: - wanneer iemand een beperking heeft deze niet meteen zichtbaar is, zoals geestelijke gezondheidsproblemen, een neurodivers brein (dyslexie, ADHD, e.d.), dementie, autisme; - het dagelijks leven met een onzichtbare beperking voor veel mensen veeleisend kan zijn; - het voor anderen in de omgeving tevens moeilijk kan zijn om de uitdagingen waarmee de mensen met een onzichtbare beperking worden geconfronteerd te herkennen, erkennen of begrijpen; - voor de situaties, waarbij iemand met een onzichtbare beperking discreet hulp/aandacht wil vragen, er een laagdrempelige oplossing in de vorm van een keycord ('Hidden Disabilities Sunflower' -HDS) bestaat; Overwegende dat: - meerdere gemeenten in Nederland, om hun dienstverlening (bijvoorbeeld bij de balie in hun stadhuizen, stadskantoren) te verbeteren en inclusiever en toegankelijker te maken, met HDS werken; - er al een uitvoeringscasus/praktijkvoorbeeld bij VNG-website, met bijbehorende praktische informatie, beschikbaar is; - het coalitieakkoord m.b.t. toegankelijkheid -zeer terecht -mooie ambities heeft; - in het gebruik nemen en werken met HDS-keycords een mooie invulling aan het 'Beleidskader Diversiteit en Inclusie' kan geven;

101

Verzoekt het college: Verzoekt het college het initiatief Hidden Disabilities Sunflower te implementeren bij de dienstverlening. 2. De dekking voor de uitvoering te realiseren binnen het programma WMO/Toegankelijkheid en gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door: K. Pinar (PvdD), M. de Jong (D66), E. Bromlewe (GL), M. Nabih (PvdA), R. Wijdoogen (SP)

De heer Pinar (PvdD) licht de motie toe. Mevrouw De Jong (D66) maakt zich altijd sterk voor toegankelijkheid. De tool, die in de motie wordt voorgesteld, is handig en het is aan ieder individu in de doelgroep zelf om er wel of niet gebruik van te maken. D66 zal, als mede-indiener, deze motie van harte ondersteunen. Mevrouw Spek (SPA) zegt dat SPA het streven naar een inclusieve samenleving waardeert. Echter, bij de motie plaatst SPA enkele kritische kanttekeningen. De vraag is welke signalen er van inwoners zijn gekomen om het initiatief in te voeren. Is er sprake van een breed gedragen behoefte? Of is deze motie vooral geschreven vanuit het idee dat de politiek weet wat goed is voor de inwoners? SPA vraagt een reactie van het college. 100% toegankelijkheid is een utopie. Bij de invoering van dit soort aanpassingen moeten de medewerkers getraind worden. Dat legt extra druk op een personeelsbestand dat kampt met tekorten. Wellicht zijn andere middelen, zoals educatie op scholen, effectiever. Wat SPA betreft is het belangrijk om meer begrip te kweken. De vertaling naar beleid vanuit de toegankelijkheidsagenda gaat vaak mis bijvoorbeeld door hoge kosten of omdat andere projecten voorrang krijgen. Toegankelijkheid moet vanzelfsprekend zijn. SPA pleit voor een aanpak die verder gaat dan symboliek door te investeren in educatie en bewustwording.

Mevrouw De Jong (D66) denkt dat mensen, met een niet zichtbare beperking, het al lastig vinden om het over het voetlicht te brengen. De vraag van onderop zal dus altijd al een beperking inhouden. De HDS hoeft niet altijd zichtbaar gedragen te worden alleen als het nodig is. Mevrouw Spek verwijst naar de vragen die SPA aan het college stelt. SPA constateert dat D66 denkt dat inwoners het niet zelf aan kunnen geven. Mevrouw De Jong zegt niet dat inwoners het niet zelf kunnen aangeven maar denkt wel dat er een drempel is. De heer Pinar (PvdD) vraagt of het niet beter is om de optie aan te bieden in plaats van af te wachten? Mevrouw Spek antwoordt dat SPA bij voorkeur ziet dat het niet van bovenaf wordt opgelegd. De heer Pinar merkt op dat het niet van bovenaf wordt opgelegd. En het trainen van medewerkers kost ongeveer een half uur. De heer Bromlewe (GL) vraagt om nadere duiding. Mevrouw Spek herhaalt dat SPA pleit voor educatie op basisscholen. GL en SPA verschillen op dit punt van mening. De heer Wittebrood (FVD) denkt dat goede baliemedewerkers wel aanvoelen of iemand extra hulp nodig heeft of niet. FVD vraagt of het wel echt nodig is. Wellicht is een balie, waar iedereen terecht kan die extra aandacht nodig heeft en die bijvoorbeeld 1x per week open is, een mogelijkheid.

De heer Pinar (PvdD) vraagt of inwoners, met een niet zichtbare beperking, dus alleen geholpen kunnen worden gedurende een bepaald tijdslot. De heer Wittebrood is van mening dat iedereen al heel erg goed geholpen wordt maar soms willen mensen wat extra aandacht. PvdD en FVD verschillen op dit punt van mening. De heer Jonk (CDA) vindt het een sympathieke motie waar waarschijnlijk weinig kosten mee gemoeid zijn. Het CDA wacht de reactie van de wethouder af. Mevrouw Vermeulen (VVD) zegt dat de VVD benieuwd is wat het college ervan vindt. De heer Wijdoogen (SP) is enthousiast over de motie. Een motie die inwoners eenvoudig op weg helpt en die barrières weg haalt. De uitleg kan meegenomen worden in de training voor baliemedewerkers. De heer Wittebrood (FVD) zegt dat een inwoner toch even kan vragen om extra uitleg. De heer Wijdoogen legt uit dat het niet voor iedereen geldt. De SP wil het zo eenvoudig mogelijk maken voor inwoners.

102

Reactie van het college in eerste termijn Wethouder Te Beest sluit zich aan bij de laatste zin van de SP ‘laten we het zo eenvoudig mogelijk maken’. Hij leest het dictum van de motie voor waaruit niet duidelijk is welke opdracht de indieners van de motie de wethouder nu willen meegeven. De dienstverlening van de gemeente Alkmaar is zo breed mogelijk, voor alle doelgroepen, en medewerkers worden opgeleid om diensten op een optimale manier te verlenen. Als er behoefte is aan HDS dan zal de gemeente een paar keycords aanschaffen daar is geen onderzoek voor nodig. De heer Bromlewe (GL) vraagt of hij het als een toezegging mag beschouwen dat het college het in werking gaat zetten. Wethouder Te Beest zegt dat als de vraag komt, van een inwoner, die dit nodig heeft om te functioneren, dan is het antwoord ‘ja’. Het college wacht de vraag van inwoners af en ontraadt de motie. De heer Wijdoogen (SP) zegt dat ambulant begeleiders op de hoogte moeten zijn van het bestaan. Wethouder Te Beest zegt dat het gaat om de dienstverlening van de gemeente Alkmaar. Het is niet aan de gemeente om een product te promoten. Als een inwoner een hulpvraag heeft, dan wordt er met een positieve grondhouding naar gekeken. Mevrouw De Jong (D66) vraagt een schorsing aan. De vergadering is voor gedurende 10 minuten geschorst. De voorzitter heropent de vergadering en geeft het woord aan mevrouw De Jong.

Tweede termijn van de raad Mevrouw De Jong (D66) zegt dat de indieners het dictum hebben aangepast (het aangepaste dictum staat in bovenstaande tekst van motie 21-M-1). De heer Pinar (PvdD) leest een bericht voor van een Alkmaarse politieagent met PTSS. De heer Bromlewe (GL) zegt dat er de afgelopen week drie mensen binnen de fractie van GL hebben gezegd dat een HDS keycord voor hun onmisbaar is ook voor begeleiding. Er is dus niet slechts behoefte aan, het is onmisbaar. Als de motie niet wordt aangenomen dan zullen GL en PvdA de keycords zelf aanschaffen. De heer Wijdoogen (SP) zegt dat twee ambulant begeleiders hebben aangegeven dat het een goed idee is. Het helpt hen enorm om cliënten te trainen om naar een publieksbalie toe te gaan. De heer Postma (BAS) merkt op dat de wethouder al heeft aangegeven keycords te willen aanschaffen als inwoners erom vragen. Inwoners kunnen ook zelf een keycord aanschaffen. Het is uiteraard goed als medewerkers worden geïnformeerd en geïnstrueerd. De heer Bromlewe (GL) zegt dat het de indieners gaat om het signaal dat de gemeenteraad afgeeft. De heer Postma zegt dat de BAS fractie voorstander is van het keycord maar BAS is tegen de wijze waarop het benaderd wordt. Het proces klopt niet. BAS stemt tegen de motie. De heer Wijdoogen (SP) zegt dat het niet gaat om het keycord maar om bewustwording.

De heer Pinar (PvdD) wijst op het trainingsaspect voor de medewerkers. De heer Postma zegt dat het een onderdeel wordt van de algemene training van baliemedewerkers. De heer Wittebrood (FVD) denkt dat het veel eenvoudiger is als inwoners zelf een keycord aanschaffen want anders moeten ze het keycord ook nog bij de gemeente gaan halen. FVD stemt tegen de motie. Stemming Stemverklaring mevrouw Bolte (LA): LA steunt deze mooie motie. Stemverklaring de heer Jonk (CDA): Op basis van het debat en de reactie van het college, stemt het CDA tegen de motie. Stemverklaring de heer Wijdoogen (SP): SP stemt voor de motie aangezien het niet om keycords gaat maar om een procesverandering. Stemverklaring de heer Kloos (OPA): OPA vindt de bijdrage van wethouder Te Beest geweldig en stemt tegen de motie.

103

Voor de motie 21-M-1 stemmen: LA, PvdD, CU, SP, PvdA, GL, D66 Tegen de motie 21-M-1 stemmen: FVD, SPA, VVD, CDA, BAS, OPA. Er zijn 19 stemmen voor en 19 stemmen tegen de motie, waardoor de stemmen staken. De motie wordt tijdens de volgende reguliere vergadering opnieuw in stemming gebracht. 22 Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 20.35 uur.

Was getekend, Voorzitter

Griffier

104