Concept verslag commissie Sociaal 08 mei 2025 (met uitloop 13 mei 2025)

Het budget gaat te vaak naar ‘cowboys’ in plaats van bonafide zorgaanbieders. OPA vraagt het college hoe deze scheefgroei verbeterd wordt. Wordt er een langdurig commitment aangegaan met betrouwbare partners? En hoe wordt voorkomen dat er teveel budget gaat naar lichtere hulp in plaats van naar de schrijnendere gevallen en zwaardere doelgroepen die de hulp zo hard nodig hebben. D66 vraagt hoe het betoog van OPA zich verhoudt tot ‘zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig’. OPA is van mening dat de lichtere gevallen opgepakt moeten worden door het gezin en het sociaal netwerk. Een gezin moet te maken hebben met 1 hulpverlener met een overall visie (1 Gezin, 1 Plan). OPA vraagt hoe het in de praktijk verbeterd gaat worden. Hoe krijgt men grip op de indicaties die nu van verschillende instanties komen en soms gestapeld worden. Komt er een doorzettingsmacht bij de regisseur zodat er een besluit genomen kan worden. De ouders moeten op voorhand akkoord gaan met het delen van alle informatie. Er mogen dus geen patstellingen ontstaan wegen privacywetgeving. Bij schoolverzuim moet er direct worden opgetreden. De voorzitter schorst de vergadering rond 23.30 uur tot dinsdag 13 mei om 18.30 uur.

13 Raadscommissie Sociaal 8 en 13 mei 2025

Vervolg raadscommissie Sociaal Datum vergadering Tijd Plaats Nadere informatie Deelnemers: Voorzitterschap: Commissieleden:

Portefeuillehouders: Commissiegriffier:

: 13 mei 2025 : 18.30 uur : Raadzaal, Stadhuis : Evan Persijn. Mail: epersijn@alkmaar.nl De heer J. Hoekzema dhr. H. Adriaanse (OPA), dhr. A. Bermon (SP), mw. M. Biesheuvel (LA), dhr. B. Bilbal (BAS), mw. W.M.C. Bozelie (SP), mw. S.J. Meijnen (D66), dhr. M. Nabih (PvdA), dhr. W.J. Peters (VVD), mw. A.P. Scholtz (PvdD), dhr. T.C. Schotten (CDA), dhr. R.C.M.M. van Veen (CU. Wethouder J. Nieuwenhuizen De heer E. Persijn

Heropening vergadering (18.30) De voorzitter heropent de vergadering. Er zijn geen berichten van verhindering ontvangen. Er zijn geen mededelingen vanuit de commissie en/of het college. 9 Raadsvoorstel Beleidsvisie Jeugd - Een gezonde basis voor de toekomst (22.07) Eerste termijn van het college Wethouder Nieuwenhuizen is blij dat het voorliggende raadsvoorstel op draagvlak van de commissie kan rekenen. In deze beleidsvisie op Jeugd wordt een klein gedeelte van wat nodig is voor Jeugd en Jeugdzorg geregeld namelijk de lokale toegang en de visie van Alkmaar op wat er geregeld moet worden in het preventieve veld. De wethouder heeft uitgelegd wat ‘licht waar het kan, zwaar waar het moet’ inhoudt en dat staat ook in de visie. De wijkvoorzieningen moeten worden versterkt. Een deel van de toegang wordt door Alkmaar zelf geregeld en een deel door anderen. In de visie wordt ingegaan op wat data gedreven werken de gemeente gaat bieden. De wethouder zegt toe dat de commissie de eerste data-analyse ontvangt in het derde kwartaal en er wordt daarnaast een raadsinformatiebijeenkomst georganiseerd. Het sluit aan op de hervormingsagenda, het zorgakkoord, het gezond- en actief leven akkoord en de bevindingen uit het rapport ‘Groeipijn’ van Van Ark.

Gemeenten krijgen extra middelen om de aanbevelingen uit het rapport ‘Groeipijn’ op te volgen, 50% van wat gemeenten nodig hebben en dat is uiteraard te weinig. Uit klanttevredenheidsonderzoeken blijkt dat men zeer tevreden is over de dienstverlening van het CJG. De vindbaarheid van Jeugdwerk kan wel verbeterd worden en gemeente en CJG pakken dit samen op. De omgeving heeft een enorme invloed op kinderen/jongeren. Steeds meer jongeren in de Jeugdzorg zegt iets over de inrichting van de samenleving. Niet alle jongeren, die Jeugdhulp krijgen, komen in de criminaliteit terecht maar er is een toename van jongeren die integrale zorg nodig hebben. Er is regionale zorg beschikbaar voor jongeren met een eetstoornis. Een aantal zaken wordt concreter en meetbaarder gemaakt in de uitwerking in het najaar van 2025. Het is lastig om Alkmaar te vergelijken met landelijke cijfers. Er is gekeken naar vergelijkbare gemeenten als Zwolle en Deventer, eerder is er een RIB over gestuurd en in de data-analyse kan er, desgewenst, nader op worden ingegaan. De doelstelling van de visie is om de inhoud te verbeteren. Er wordt in het preventieve veld meer gedaan voor jongeren zodat er een verdere verschuiving plaatsvindt van zware naar lichte zorg. In het netwerk wordt verder verbeterd wat er al is. Professionals weten elkaar niet altijd te vinden.

De SP vraagt hoe de verschuiving van zwaar naar lichtere zorg gemeten wordt en hoe vaak wordt de commissie erover geïnformeerd. Wethouder Nieuwenhuizen zegt dat het al van maand tot maand gemeten wordt. De bedoeling is dat de drempel om in een Jeugdzorgtraject te komen zodanig laag is dat het niet meer nodig is door versterking van het preventieve veld. Er wordt niet geturfd wat de aanloop is bij algemene bijeenkomsten en spreekuren maar de effectiviteit is wel te zien door een veranderende instroom. Het is belangrijk om erop de sturen in combinatie met de tevredenheid van de inwoners. De SP vraagt of er ook een nulmeting is. Wethouder Nieuwenhuizen zegt dat er nu al gemeten wordt, de beschikbare data zijn ongekend groot en zijn terug te vinden in de kwartaalrapportages. Integraal werken gaat het verschil maken. Er blijft aandacht voor de inzet en het versterken van de sociale basis. De gemeente speelt er een actieve rol in en daarvoor is de versterking van het lokale team nodig. Bij de begrotingsbehandeling zijn de investeringen en de besparingen te zien. 14 Raadscommissie Sociaal 8 en 13 mei 2025

Er gaat al enorm veel goed in het veld. Dat vraagt betrokkenheid en consistentie en een duidelijke koers vanuit de regio Alkmaar. Een aantal individuele trajecten zullen worden omgezet naar groepstrajecten. Jongeren willen zich zelf kunnen herkennen in anderen en steun hebben van elkaar. Er wordt gekeken naar de menselijke maat en wat er nodig is voor speciale doelgroepen. De wethouder verwijst naar het SPOT-project waarbij jongeren met kunst en cultuur aan de slag gaan. Met saam redzaamheid wordt bedoeld het versterken van de sociale basis waarmee de zelfredzaamheid wordt versterkt. De wethouder heeft praktijkvoorbeelden gegeven. Er wordt ook gekeken naar de online leefwereld van jongeren. Voor jongeren is er geen onderscheid tussen de digitale leefwereld en de leefwereld zonder schermen. De online leefwereld hoort bij het versterken van de sociale basis. De wethouder vindt het een goed idee als mobiele telefoons niet meer op school gebruikt mogen worden. De scholen, die de mobiele telefoon uit de klas hebben gebannen, kennen een heel ander binnenklimaat. Het concentratievermogen van jongeren wordt op de langere termijn verbeterd. De VVD vraagt naar de rol van de gemeente ten opzichte van het beleid op de scholen. Wethouder Nieuwenhuizen zegt dat de gemeente het alleen maar kan stimuleren. Er is al een digitaal jongerencentrum opgericht.

Schoolbesturen zijn enorme stappen aan het zetten. Er zijn vragen gesteld over de rol van het gezin. De wethouder merkt op dat het gezin niet meer bestaat. Er zijn talloze samenlevingsverbanden. Wel is het een belangrijke vraag wat ‘thuis’ voor een kind betekent. Thuis behoort een veilige haven en een rustpunt te zijn. Een punt waar een kind onvoorwaardelijke steun krijgt van degene die het kind opvoedt. Helaas is dat niet altijd het geval. Een veilig thuis krijgt een plek in de uitvoeringsagenda. De voorliggende visie sluit aan bij de regionale lijn en is er consistent mee. Het college ziet ook mogelijkheden voor het vergroten van gelijke kansen en het wordt al gedaan via wijkgerichte aanpak. Deze visie sluit aan bij het huidig aanbod van Alkmaar. Het werken aan de sociale basis gaat verder dan Jeugdzorg. Heel veel nieuwkomers belanden in de Jeugdzorg of al in Jeugdzorgtrajecten hadden moeten zitten. Nieuwkomers worden meegenomen in wat er normaal gevonden wordt in de Nederlandse context. De wethouder heeft voorbeelden gegeven waar leerlingen in schakelklassen bewust van worden gemaakt. AMV-ers hebben trauma’s opgelopen, problemen kunnen pas bespreekbaar worden als er vertrouwen is opgebouwd. Van kinderen, die in Nederland zijn opgegroeid, is al enorm veel data bekend. Een taalachterstand bij nieuwkomers wordt soms gezien als een gebrek aan intelligentie.

Met scholen worden gesprekken gevoerd om te bepalen of er betere plaatsingen geregeld kunnen worden en of er maatwerk geregeld kan worden voor nieuwkomers. Het college is bekend met het project in Son en Breugel. Het is een mooi initiatief dat past bij de verbreding naar andere domeinen. Het is belangrijk dat jongeren een plek hebben waar ze zich optimaal kunnen ontwikkelen binnen de normen die in Nederland zijn gesteld met begrip voor het feit dat nieuwkomers deze normen nog aan moeten leren. De PvdD merkt op dat autochtone Nederlanders gewend zijn om mondig te zijn. De PvdD heeft met diversiteit bedoeld, hoe uiten mensen zich en vraagt om er oog voor te hebben. De PvdD vraagt of het jongerenplatform werkelijk een dwarsdoorsnede is van de Nederlandse bevolking. Wethouder Nieuwenhuizen deelt de mening van de PvdD dat het een aandachtspunt is. Ook in groepen autochtone Nederlanders zijn er mensen die afwijken van het gemiddelde. Er is altijd maatwerk nodig in de Jeugdhulp. Het college staat open voor samenwerking met fondsen en andere gemeenten. Er wordt gekeken naar initiatieven die elders goed werken. In de regio moet meer worden samengewerkt om meer uniformiteit te krijgen. Het collega wil domein overstijgend werken waarbij het gezin en de thuissituatie als uitgangspunt wordt genomen. Er worden stappen gezet richting een soort van systemisch werken.

Als de PvdA een signaal wil geven dan is de wethouder benieuwd wat de PvdA ermee beoogt. D66 verwijst naar de definitie van systemisch werken. Op basis van de definitie doet Alkmaar het al best wel goed. D66 vermoedt dat er sprake is van semantiek. Wethouder Nieuwenhuizen kan er in meegaan dat het een semantische discussie is. KPI’s en kwartaalmonitoren komen er aan. De investering in armoedepreventie is erkend door het college. Er wordt gemonitord of instellingen een normale winst maken. Ieder bedrijf dat wil voortbestaan moet winst maken om risico’s in de toekomst af te dekken. Overhead is een manier van meten. De doorontwikkeling van de toegang is onderdeel van de verbetering. Een onderdeel van de transformatiebeweging en van de landelijke hervormingsagenda. De financiële druk wordt erkend, als het gaat om versnippering zit er altijd een risico in als het gaat om de overgang van Jeugdhulp naar volwassenenzorg. De Alkmaarse huiskamers worden niet in de visie genoemd omdat het een concrete uitwerking is van de visie. De huiskamers sluiten volledig aan bij het wijkgericht werken. Het schrappen van opvoedadviseurs leidt niet tot bezuiniging op de GR maar tot het teruggeven van een taak aan de gemeente. Het college is het niet eens met hoe de GGD het heeft gepresenteerd.

Er is, wat de wethouder betreft, ruimte om de uitvoering van deze belangrijke taak bij een andere partner in te kopen als de GGD het niet wil voortzetten. Het college wil dat deze belangrijke taak behouden blijft. De aandachtspunten, die de commissie heeft meegegeven, worden zeker meegenomen in het concretiseren van de uitgangspunten in deze visie. 15 Raadscommissie Sociaal 8 en 13 mei 2025

De wethouder geeft, naar aanleiding van de vraag van de CU, uitleg over de verlengde Jeugdzorg tot 23 jaar. Ten aanzien van de uitvoering zullen er keuzes in gemaakt moeten worden en er zullen gesprekken moeten worden gevoerd met zorgverzekeringen over WLZ-indicatie. Scheefgroei wordt aangepakt door een betere regie en samenwerking. Doorzettingsmacht en aanpak schoolverzuim wordt gedaan door de inzet van de regisseur en onderwijsinspectie. Er wordt gekeken of vrijstelling een relatie heeft met de behoefte aan Jeugdzorg. Jongeren worden op scholen ondersteund door jongerencoaches. De toestemming om persoonlijke gegevens te delen probeert men al aan het begin van het traject te regelen. Als toestemming wordt ingetrokken gedurende het traject dan komt het niet ten goede aan de Jeugdhulp. Men probeert het dus te voorkomen maar het is weerbarstige materie. Tweede termijn van de raad Prangende vragen worden genoteerd en schriftelijk beantwoord voor de raadsvergadering op 15 mei. De PvdA stelt verduidelijkingsvragen over de 50% die wordt gefinancierd door het Rijk. En er moet worden geïnvesteerd om te kunnen besparen. Betekent het dat er geen bezuiniging wordt doorgevoerd op Jeugdhulp? En wordt de suggestie om jongeren de mogelijkheid te geven om iets uit te proberen zonder dat ze direct worden gekort op hun uitkering wel of niet overgenomen door het college.

De SP verwijst naar de tekst waarin staat dat er gerichte keuzes gemaakt zullen worden op het vlak van ongelijk investeren voor gelijke kansen en vraagt wat het concreet betekent en wat doet het college als er geen geld voor is. Het raadsvoorstel wordt als bespreekstuk doorgeleid naar de raadsvergadering van 15 mei 2025. 10 Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 19.30 uur.

16 Raadscommissie Sociaal 8 en 13 mei 2025