Bijlage 2. Uitvoeringsprogramma VTH 2026
Tekst van het document
•
Beleidsplan Uitvoering en Handhaving omgevingsrecht gemeente Alkmaar 2027 - 2030
Inhoud 1. Algemeen
Error! Bookmark not defined.
1.1 Inleiding
Error! Bookmark not defined.
1.2 Beoordeling Provincie uitvoeringsprogramma en aanbevelingen 2026Error! Bookmark not defined. 1.3 Leeswijzer
Error! Bookmark not defined.
2. Uitgangspunten voor Uitvoeringsprogramma VTH 2026
Error! Bookmark not defined.
2.1 Actualiteiten en vooruitblik 2026
Error! Bookmark not defined.
2.2 Kaders die een rol spelen bij het Uitvoeringsprogramma 2026
Error! Bookmark not defined.
2.3 Samenwerking
Error! Bookmark not defined.
3. Doelstellingen en prioriteiten voor 2026
Error! Bookmark not defined.
3.1 Inleiding
Error! Bookmark not defined.
3.2 Reguliere uitvoeringsactiviteiten
Error! Bookmark not defined.
3.3 Prioritair werken
Error! Bookmark not defined.
3.4 Nadere categorisering volgens landelijk toetsingsprotocol
Error! Bookmark not defined.
3.5 Activiteiten met prioriteit voor 2026
Error! Bookmark not defined.
4. Borging personele en financiële middelen
Error! Bookmark not defined.
4.1 Inleiding
Error! Bookmark not defined.
4.2 Kwaliteitscriteria
Error! Bookmark not defined.
4.3 Personeelsformatie
Error! Bookmark not defined.
4.4 Bereikbaarheid buiten kantooruren
Error! Bookmark not defined.
5. Monitoring en evaluatie
Error! Bookmark not defined.
Bijlage 1: Van beleidsdoelstelling naar activiteit
Error! Bookmark not defined.
Bijlage 2: Werkniveaus 2026 bouwtechnisch met Wkb
Error! Bookmark not defined.
Bijlage 3: Prioritering naar activiteit in de fysieke leefomgeving
Error! Bookmark not defined.
Bijlage 4: Risicogerichte prioritering brandveiligheid
Error! Bookmark not defined.
Bijlage 5: Tafel van Elf
Error! Bookmark not defined.
Bijlage 6: In te zetten instrumenten
Error! Bookmark not defined.
2
3
4
Beleidsplan Uitvoering en Handhaving omgevingsrecht gemeente Alkmaar 2027 - 2030 Burgemeester en wethouders van Alkmaar;
Besluiten: 1. Het Beleidsplan Uitvoering en Handhaving omgevingsrecht gemeente Alkmaar 2027-2030 vast te stellen; 2.
De VTH-Beleidsnota gemeente Alkmaar 2023-2026in te trekken.
Samenvatting Voor u ligt het Beleidsplan Uitvoering en Handhaving omgevingsrecht gemeente Alkmaar 2027-2030. In dit beleidsplan is beschreven op welke wijze de gemeente Alkmaar omgaat met de uitvoering (voorheen werd dit vergunningverlening genoemd), het toezicht en de handhaving van de Omgevingswet en betrokken wetten. Hieronder valt ook het stelsel van kwaliteitsborging zoals dit is opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (hierna: Bbl). In het beleidsplan worden de doelen voor de komende vier jaar gesteld. Het beleidsplan heeft geen betrekking op de milieutaken die door Omgevingsdienst Noord-Holland Noord in opdracht van de gemeente Alkmaar worden uitgevoerd. Van 2023 tot en met 2026 gold de VTH-Beleidsnota gemeente Alkmaar 2023-2026 (hierna: Beleidsnota). De Beleidsnota is geëvalueerd. De verbeterpunten die voortvloeiden uit de evaluatie zijn verwerkt in het Beleidsplan Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving gemeente Alkmaar 20272030. In het beleidsplan wordt eerst beschreven welke kenmerken de gemeente Alkmaar heeft, welke beleidsstukken in relatie staan tot dit beleidsplan en voor welke uitdagingen we staan. De zeven kernwaarden van Alkmaar en de ambities van het college zijn vertaald in een visie op uitvoering en handhaving. De omgevingsanalyse heeft de basis gevormd voor de probleem- en risicoanalyse en het bepalen van de doelen.
5
Het beleidsplan bestaat vervolgens uit een strategisch en operationeel kader. In het strategisch kader is de probleem- en risicoanalyse opgenomen. Aan de hand hiervan is geprioriteerd. Uiteindelijk resulteert dit in meetbare doelen voor de komende beleidsperiode. In dit geactualiseerde beleidsplan zijn de doelen verbeterd, zodat deze nog beter aansluiten op de kernwaarden van Alkmaar. Op een transparante manier wordt aangegeven waar de komende periode meer en minder aandacht aan wordt besteed. Het operationele beleidskader bestaat uit de strategieën die worden gehanteerd. Het gaat om de vergunningen-, preventie-, toezichts-, sanctie- en gedoogstrategie. Er is een aparte handhavingsstrategie voor het stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen toegevoegd. Daarnaast wordt de uitvoeringsorganisatie beschreven. Hier wordt bijvoorbeeld ingegaan op de personele en financiële capaciteit, samenwerkingsafspraken met externe partijen en kwaliteitsborging. In het jaarlijkse programma uitvoering en handhaving zal telkens worden aangegeven welke activiteiten in dat jaar worden uitgevoerd voor het bereiken van de doelen. Deze activiteiten worden gedurende het jaar gemonitord. In het evaluatieverslag wordt hierover gerapporteerd. Ook vindt jaarlijks een evaluatie van het beleidsplan plaats. Op basis van de resultaten van de evaluatie kan het beleidsplan jaarlijks worden aangepast.
Hiermee wordt de beleidscyclus van de BIG-8 gesloten.
1. Inleiding Voor u ligt het Beleidsplan Uitvoering en Handhaving omgevingsrecht gemeente Alkmaar 2027-2030. In dit plan is beschreven op welke wijze de gemeente Alkmaar omgaat met de uitvoering en handhaving van de Omgevingswet en betrokken wetten.
1.1 Aanleiding Op grond van artikel 13.5 van het Omgevingsbesluit moet het college van burgemeester en wethouders (hierna: college) een uitvoerings- en handhavingsstrategie vaststellen. Belangrijke onderdelen van het beleid zijn een probleem- en risicoanalyse, een prioritering, doelen en de strategieën die worden gevolgd. In afdeling 13.2 van het Omgevingsbesluit is aangegeven waar het beleid precies aan moet voldoen. Van 2023 tot en met 2026 gold het VTH-Beleidsnota gemeente Alkmaar 2023-2026. De Beleidsnota is geëvalueerd met het jaarverslag 2025. De verbeterpunten die voortvloeiden uit de evaluatie zijn verwerkt in dit Beleidsplan. Hiernaast is een verdiepingsslag gemaakt wat de doelen betreft. Deze sluiten nu nog beter aan op de kernwaarden van Alkmaar.
1.2 Samenvatting beleidsevaluatie voorgaand beleid Dit plan geeft het beleid op het gebied van uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht weer van de gemeente Alkmaar voor de periode 2027-2030. Het beleidsplan heeft betrekking op de activiteiten op grond van de Omgevingswet en betrokken wetten. Hieronder valt het verlenen van omgevingsvergunningen (zowel binnen- als buitenplans), kap van beschermde bomen, sloopmeldingen, gebruiksmeldingen in verband met brandveiligheid, monumenten, verzoeken om (juridische) handhaving, het toezicht en de handhaving op de regelgeving, vergunningen en besluiten. Ook het onderzoeken van klachten en meldingen valt hieronder.
6
Het beleidsplan heeft geen betrekking op de milieutaken die door Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (hierna: ODNHN) in opdracht van de gemeente Alkmaar worden uitgevoerd. ODNHN heeft hiervoor eigen beleid, een uitvoeringsprogramma en evaluatieverslag welke door het algemeen bestuur van ODNHN en ook door de colleges van de deelnemende gemeenten worden vastgesteld. Het beleidsplan heeft eveneens geen betrekking op de Verordening fysikeke leefomgeving (Vfl) Alkmaar 2025 en bijzondere wetgeving (zoals de Alcoholwet en Wet op de kansspelen). De vergunningverlening, het toezicht en de handhaving op exploitatievergunningen, terrasvergunningen, evenementen en parkeren valt dus niet onder dit beleid. De handhaving van de openbare buitenruimte valt hier ook niet onder.
Commentaar [EQ1]: Dennis Overgaauw
Het beleidsplan is het belangrijkste stuk in de zogenaamde BIG-8 cyclus. In bijgevoegd plaatje is deze cyclus te zien. In het beleidsplan worden de doelen voor de komende 4 jaar gesteld. In het jaarlijks op te stellen uitvoeringsprogramma uitvoering en handhaving wordt aangegeven welke activiteiten worden uitgevoerd die bijdragen aan het bereiken van de gestelde doelen. Deze activiteiten worden gedurende het jaar gemonitord. Jaarlijks wordt het uitvoeringsprogramma geëvalueerd. Er wordt dan verantwoord in hoeverre de activiteiten zijn uitgevoerd en in welke mate dit heeft bijgedragen aan het realiseren van de doelen. Ook vindt jaarlijks een evaluatie van het beleidsplan plaats. Op basis van de resultaten van de evaluatie kan het beleidsplan jaarlijks worden aangepast. Hiermee wordt de beleidscyclus van de BIG-8 gesloten.
7
Alle beleidsstukken worden vastgesteld door het college en worden ter kennisname aangeboden aan de gemeenteraad. De provincie Noord-Holland houdt hier jaarlijks interbestuurlijk toezicht op en toetst of de gemeente voldoet aan de wettelijke verplichtingen.
1.3 Totstandkoming Bij de totstandkoming van dit beleidsplan zijn diverse partijen op een actieve wijze betrokken om het beleidsplan aan te passen op de Omgevingswet, het stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen en het maken van een verdiepingsslag voor de doelen. Verschillende medewerkers hebben input geleverd. Daarnaast is een groot aantal (beleids)documenten geraadpleegd. Ook heeft tijdens de totstandkoming van het beleidsplan afstemming plaatsgevonden met de provincie. Naast ambtelijke
8
inbreng is ook door verschillende bestuurders input geleverd. De input is in het plan verwerkt en vindt ook zijn uitwerking in toekomstige uitvoeringsprogramma’s.
1.4 Opbouw beleidsplan In hoofdstuk 2 is de omgevingsanalyse weergegeven. Hier wordt beschreven welke kenmerken de gemeente Alkmaar heeft en voor welke uitdagingen we staan. De missie en visie komen hier ook aan bod. In hoofdstuk 3 is het strategisch beleidskader opgenomen. Dit betreft de analyse van inzichten, probleem- en risicoanalyse, prioritering en doelen voor de komende jaren. In hoofdstuk 4 is het operationeel beleidskader opgenomen. Het gaat hier om de strategieën. In het laatste hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de uitvoeringsorganisatie.
2. Omgevingsanalyse In dit hoofdstuk wordt beschreven wat voor kenmerken de gemeente Alkmaar heeft, welke beleidsstukken in relatie staan tot dit beleidsplan, voor welke uitdagingen we staan en wat de missie en visie is op uitvoering en handhaving. De omgevingsanalyse is de basis voor de probleem- en risicoanalyse en het bepalen van de doelen.
2.1 Wat voor kenmerken heeft de gemeente Alkmaar? Alkmaar is het grootste Nederlandse Waddeneiland en ligt in de provincie Noord-Holland. Op de gemeentelijke website (Alkmaar in Cijfers) worden allerlei cijfers over de gemeente gepresenteerd. Hier wordt volstaan met een samenvatting van de aspecten die voor dit beleidsplan van belang zijn. Het eiland heeft een oppervlakte van ongeveer 170 vierkante kilometer en heeft zo'n 13.900 inwoners. Er zijn zeven dorpen op Alkmaar: Den Burg, De Koog, Oudeschild, Den Hoorn, De Cocksdorp, Oosterend en De Waal. Alkmaar is verbonden met het vasteland via een veerboot die vertrekt vanuit Den Helder. Alkmaar heeft een gevarieerde rijkdom aan natuur en cultuurlandschappen, mede dankzij de ligging aan de Waddenzee en de Noordzee. Authentieke elementen zijn bijvoorbeeld de tuunwallen en waddenpolder Waalenburg. Ongeveer een derde van het eiland bestaat uit natuur- en duingebieden. Op Alkmaar zijn twee Natura 2000-gebieden: 1.
Waddenzee: Dit gebied omvat het gehele Nederlandse deel van de Waddenzee, inclusief de zandplaten, geulen en kwelders. De Waddenzee is van internationaal belang als rust-, foerageer- en broedgebied voor trekvogels, zeehonden en vissen. De Waddenzee is in 2009 aangewezen als Unesco Natuurlijk Werelderfgoed.
2.
Duinen en Lage Land Alkmaar: Dit gebied omvat de duinen, stranden, kwelders, bossen, heidevelden en weilanden van Alkmaar. Het is een belangrijk leefgebied voor diverse plantenen diersoorten, waaronder de Noordse woelmuis, de tapuit, de lepelaar en de grote stern. Ook de gevarieerde landschappen en de dynamiek van de zee en de duinen maken dit gebied bijzonder en waardevol.
Natura-2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden op het grondgebied van de lidstaten van de Europese Unie. Landelijk staan de Natura 2000-gebieden er slecht voor. Het gaat namelijk slecht met diverse plant- en diersoorten en dat komt onder andere door te hoge stikstofdepositie. De instandhoudingsdoelstellingen van diverse plant- en diersoorten worden daarom niet gehaald. De Omgevingswet geeft aan dat activiteiten die tot een verslechtering van de habitats zorgen, toestemming moeten krijgen van het bevoegd gezag (de provincie Noord-Holland). Het
9
Natura 2000-gebied Duinen en Lage Land Alkmaar is stikstofgevoelig. De Waddenzee is niet stikstofgevoelig. Het natuurgebied de Slufter is onderdeel van het Natura 2000-gebied Duinen en Lage Land van Alkmaar. De Slufter bestaat uit een open verbinding met de Noordzee en is daardoor een belangrijke broedplaats voor verschillende vogelsoorten. In de Slufter zijn ook diverse plantensoorten te vinden. Op het eiland is ook het Nationaal Park Duinen van Alkmaar. Het Nationaal Park beslaat het gehele duingebied van het eiland, inclusief het bos. Nationaal Park Duinen van Alkmaar is opgedeeld in zones. Niet alle delen zijn toegankelijk of geschikt voor ieder gebruik. Dat is afhankelijk van de natuurwaarden en de kwetsbaarheid van het betreffende gebied. Alkmaar heeft ruim 30 kilometer aan strand, dat is opgedeeld in diverse zones waarbij ruimte is voor zowel natuur, recreatie als watersport. In de Strandnota Alkmaar 2019 is, kort samengevat, de toekomstvisie op het strand geformuleerd en zijn de voorwaarden geschept voor het mogelijk maken van ontwikkelingen die passen binnen de toekomstvisie en het bestaand beleid en de regelgeving. De economie van Alkmaar is sterk afhankelijk van het toerisme. Jaarlijks komen er zo'n 1 miljoen toeristen naar het eiland om te genieten van de natuur, de stranden en de culturele bezienswaardigheden.
Toerisme zorgt voor veel reuring en daar profiteert onder andere de horeca en de detailhandel veel van. Alkmaar staat in Nederland in de top vijf wat horecadichtheid betreft. Naast het toerisme is de landbouw ook belangrijk voor de economie van Alkmaar. Op Alkmaar zijn verschillende soorten bedrijven te vinden. Enkele voorbeelden zijn: 1.
Toerisme en horeca: er zijn veel hotels, vakantieparken, campings, restaurants en cafés op Alkmaar vanwege het toerisme.
2.
Landbouw: Alkmaar heeft een lange geschiedenis van schapenhouderij en er zijn nog steeds veel schapenboerderijen op het eiland te vinden. Daarnaast wordt er ook akkerbouw bedreven en worden er bloembollen geteeld.
3.
Detailhandel: in de verschillende dorpen op Alkmaar zijn diverse winkels te vinden, zoals supermarkten, kledingwinkels en speciaalzaken.
4.
Bouw en installatie: er zijn diverse bouwbedrijven en installatiebedrijven op Alkmaar gevestigd die zich bezighouden met nieuwbouw, renovatie en onderhoud van woningen en gebouwen.
5.
Zorg: op Alkmaar zijn verschillende zorginstellingen te vinden, zoals huisartsenpraktijken, tandartsen, fysiotherapeuten. Ook is er op het eiland een verpleeghuis, zijn er diverse vormen van ouderenhuisvesting en zijn er thuiszorgorganisaties actief.
6.
Grotere, milieurelevante bedrijven zoals de Alkmaarse bierbrouwerij, afvalverwerkers- en puinbrekers (zoals de HVC) en het NIOZ.
Hoewel Alkmaar als eiland een geïsoleerde ligging heeft, zijn er diverse initiatieven om de economie te versterken en te vernieuwen. Zo wordt er bijvoorbeeld ingezet op duurzaamheid en worden er diverse projecten gestart om het eiland energieneutraal te maken. Daarnaast wordt er geïnvesteerd in innovatieve bedrijvigheid en wordt er samengewerkt met andere regio's om de economie te versterken. Er zijn zeven bedrijventerreinen op Alkmaar (zie tabel 1) ’t Hornje is overigens geen bedrijventerrein.
10
Kenmerk
Bruto
Netto
Netto
Uitgeefbare
oppervlakte
oppervlakte in
oppervlak
bouwkavels
in ha
hectare
bebouwd
ha
terrein in ha
Den Burg -
5
5
2
0
13
12
4
0
De Waal
3
3
<1
0
Oudeschild
32
29
6
0,4
Oosterend
3
3
1
0
De Cocksdorp
1
1
<1
0
De Koog
2
2
1
0
Totaal
59
55
16
0,4
Wezenland
Den Burg Noord en De Mars
Tabel 1: bedrijventerreinen op Alkmaar 1) 1) Zie Inventarisatie strategische bedrijventerreinen visie gemeente Alkmaar 28 februari 2017.
2.2 Uitdagingen Hiervoor is beschreven wat de gemeente Alkmaar karakteriseert. Er komen veel toeristen naar het eiland en daarbij ontstaat druk op de draagkracht van het Alkmaarse landschap en het draagvlak bij de inwoners. Het streven is om hierin een balans te vinden. Daarnaast is een aantal onderwerpen van belang waar de komende jaren specifieke aandacht naar toe gaat. Hieronder volgen enkele voorbeelden van zaken die op Alkmaar spelen: 1.
Toerisme: Alkmaar is een populaire toeristische bestemming, vooral in de zomermaanden. De gemeente werkt aan het verbeteren van de infrastructuur en het beheersen van de drukte,
11
terwijl ondernemers proberen om het aanbod van accommodaties en activiteiten uit te breiden en de kwaliteit van de voorzieningen te verbeteren. 2.
Duurzaamheid: Alkmaar streeft naar een duurzame ontwikkeling en heeft verschillende initiatieven op het gebied van duurzame energie, circulaire economie en behoud van de natuur.
3.
Woningmarkt: net als in veel andere gemeenten in Nederland is er op Alkmaar een tekort aan betaalbare woningen. De gemeente werkt aan het vergroten van het woningaanbod en het bevorderen van de doorstroming op de woningmarkt. In totaal zijn er tot 2030 plannen om circa 700 woningen aan de huidige woningvoorraad toe te voegen.
4.
Agrarische sector: de agrarische sector is van oudsher belangrijk op Alkmaar. Er zijn echter uitdagingen op het gebied van schaalvergroting, duurzaamheid en concurrentiepositie. De gemeente en de provincie werken aan het stimuleren van de ontwikkeling van deze sector.
5.
Infrastructuur: Alkmaar is een eiland en heeft daardoor een specifieke infrastructuur. Er zijn uitdagingen op het gebied van bereikbaarheid, mobiliteit en de aanleg van nieuwe wegen en fietspaden.
6.
Natura-2000 gebieden en stikstof: de nabijheid van het stikstofgevoelige gebied Duinen en Lage Land Alkmaar zorgt voor uitdagingen bij ruimtelijke initiatieven.
Op het gebied van landelijke wetgeving zijn de Omgevingswet en het stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen (welke is opgenomen in het Bbl) voor de gemeente belangrijk. De Omgevingswet staat voor een evenwicht tussen het benutten en beschermen van de leefomgeving. De wet zorgt voor een samenhangende aanpak van de leefomgeving, ruimte voor lokaal maatwerk en betere en snellere besluitvorming. Daarnaast is het doel om participatie te bevorderen door burgers en ondernemers zo goed mogelijk te betrekken bij de ontwikkeling van de leefomgeving. Het stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen heeft als doel de bouwkwaliteit te verbeteren via een onafhankelijke kwaliteitsborger. Door dit stelsel is de rol van gemeenten tijdens het bouwproces veranderd. Een gedeelte van de vergunningverlenende en toezichthoudende taken wordt door marktpartijen uitgevoerd. Er zijn ook nieuwe taken bijgekomen. De gemeente beoordeelt bij een bouwmelding of de kwaliteitsborger gecertificeerd is en of de door hem toegepaste werkmethode geschikt is. Daarnaast geeft de gemeente aan het eind van de bouwwerkzaamheden een oordeel over de ingediende gereedmelding.
2.3 Richtinggevend kader Alkmaar kent vele gebiedsdelen met elk zijn eigen karakteristiek en dynamiek. Juist die grote verscheidenheid geeft Alkmaar een unieke waarde voor zijn bewoners en zorgt ervoor dat grote groepen mensen met veel plezier op het eiland verblijven. Een van de belangrijkste opgaven voor het gemeentebestuur is ervoor zorg te dragen dat dit unieke karakter behouden blijft. In juni 2013 heeft de gemeenteraad het “Beeldkwaliteitsplan Buitengebied, Kader voor toetsing op Kernwaarden” vastgesteld. Hierin zijn de volgende zeven kernwaarden voor Alkmaar benoemd: 1.
De rust en ruimte Ruimte is de drager van de landschappelijke identiteit van het eiland en vindt zijn vertaling in open landschap, zichtlijnen en vergezichten. Rust is enerzijds een afgeleide van de kernwaarde ruimte, immers hoe meer ruimte hoe meer rust. Anderzijds wordt rust ook beïnvloed door infrastructuur en activiteiten.
12
2.
De rijkdom aan natuur en cultuurlandschappen Het Alkmaarse landschap is de neerslag van de ontstaansgeschiedenis en is uniek door haar verscheidenheid en kwaliteit. De rijkdom van de natuurgebieden en van het cultuurland vormt een belangrijke aantrekkingskracht voor toeristen en bewoners. De cultuurhistorische waarden zijn van belang om de belevingswaarde van Alkmaar te waarborgen.
3.
De grote afwisseling in de landschappen en landgebruiksvormen Als eenheden van landschappelijke identiteit zijn er zeven landschappen te onderscheiden. Ze vertonen een samenhang in historie en traditie, schaal, bebouwing, structuur en sfeer, en in grondgebruik. Het is van groot belang dat de landschappen in zichzelf samenhangend blijven en onderling verschillend. Alleen dan blijven de verschillende landschappen leefbaar.
4.
De Alkmaarse identiteit Alkmaaraars zijn trots op hun eiland en hun eigen identiteit. De Alkmaarse identiteit wordt in sterke mate bepaald door haar cultuurlandschap, het grasland, de oude buitendorpen, de dijken, kerkjes, tuinwallen, stolpen en schapenboeten. De verbondenheid van Alkmaaraars met hun eiland en met elkaar, de eilandeconomie met zijn vele, gevarieerde kleinschalige bedrijven, de gastvrijheid, de hoge mate van dienstverlening en veiligheid maken Alkmaar tot een uniek eiland. Om zich blijvend te onderscheiden is het Alkmaarse eigene van grote waarde, bijvoorbeeld de van het eiland afkomstige producten.
5.
Het specifieke eilandkarakter De Alkmaaraars zijn echte eilanders. Ze hebben een eigen cultuur, mentaliteit en identiteit en onderscheiden zich daardoor van de ‘overkanters’. Door de eilandpositie hebben de Alkmaaraars een grote mate van zelfstandigheid ontwikkeld, en willen vooral autonoom blijven. Het eilandgevoel wordt gevoed door rust, ruimte en verbondenheid met de natuur, maar ook door de rijke historie van de eilanden.
6.
De nachtelijke duisternis Het aanschouwen van een donkere heldere sterrenhemel bij nacht, liefst met de daarbij behorende stilte zoals die in de natuur is te vinden. De aandacht voor duisternis als kwaliteit van de leefomgeving wordt in grote mate ingegeven door ontwikkelingen die een bedreiging vormen voor donkere nachten. De inzet is het terugdringen van overbodig en hinderlijk kunstlicht.
7.
De maritieme monumenten Het maritieme verleden van Alkmaar is een belangrijk cultureel erfgoed. Op het land en in het water zijn overal nog sporen te vinden van deze boeiende geschiedenis – de visserij, de Rede van Alkmaar, VOC, de Schans, loodswezen, walvisvaart, WOII en de jutterij. Vanuit het maritieme verleden, heden en de toekomst ontwikkelt Alkmaar zich als (inter)nationaal kenniscentrum op het gebied van zeebeheer, onderwaterarcheologie, onderzoek en aanverwante activiteiten.
Het is van belang dat de kernwaarden van Alkmaar in stand blijven. Dit geldt met name voor het in stand houden van de kwaliteit van het open landschap, de leefbaarheid in de kernen en het beperken van verdere uitbreiding van het aantal slaapplaatsen. De zeven kernwaarden zijn als richtinggevend kader door de gemeenteraad vastgesteld. De gemeenteraad controleert het college. Iedere 4 jaar wordt er een nieuw college gevormd en het college geeft uitvoering aan de door de raad vastgestelde kaders. Voor de komende vier jaar geldt het
13
collegeakkoord 2022-2026, waarin het college de richting heeft bepaald. Het college stelt ook het beleidsplan uitvoering en handhaving vast. Bestuurlijke prioriteiten De bestuurlijke prioriteiten, onder andere beschreven in het coalitieakkoord 2022-2026, bouwen aan vertrouwen voor een sociaal en duurzaam Alkmaar, geeft het college aan waar zij de komende jaren op gaat inzetten. De belangrijkste opdracht is de eilandkracht ruimte te geven en te versterken. Dit wordt gedaan door te werken aan vertrouwen, inwoners vaker en eerder te betrekken, beter naar elkaar te luisteren en in openheid samen te werken aan uitdagingen en oplossingen. Deze visie sluit aan op de Alkmaarse kernwaarden en de onderliggende waarden van de Omgevingswet. In het collegeprogramma zijn diverse doelen en ambities genoemd waar het college de komende jaren invulling aan wil geven. De doelen en ambities raken alle domeinen binnen de gemeentelijke organisatie. Relevante doelen en ambities voor dit beleidsplan zijn de volgende: •
Behouden en versterken aantrekkelijkheid van Alkmaar voor de inwoners, bezoekers en ondernemers. Daarbij is er een balans tussen toeristische ontwikkelingen, de draagkracht van het Alkmaarse landschap en het draagvlak onder de inwoners.
•
Behouden unieke eilandkarakter van Alkmaar en het versterken van het welstandbeleid.
•
Betere regulering toeristische druk en de uitbreiding van het aantal slaapplaatsen beperken.
•
Faciliteren en in kracht zetten van de ondernemers van Alkmaar waardoor ze kunnen doen waar ze goed in zijn. We denken mee in procedures en weten wat er onder de ondernemers leeft.
•
Opstellen gericht beleid hoe op Alkmaar om te gaan met bestaande bomen en bestaand groen.
•
Optimaliseren informatieverstrekking en communicatie en participatie aan/met de inwoners van Alkmaar.
•
Realiseren van een toereikend en gevarieerd woningaanbod voor de inwoners van Alkmaar. Tussen 2022 en 2030 worden er in totaal 700 woningen toegevoegd aan de woningvoorraad.
•
Alkmaar heeft grote uitdagingen op het gebied van klimaat en energie. Het college wil bereiken dat Alkmaar ook op het gebied van klimaat en energie klaar is voor de toekomst. Dat betekent dat een groot deel van de Alkmaarse woningen verduurzaamd wordt en dat uitvoering gegeven wordt aan de door de raad vastgestelde plannen Alkmaar zelfvoorzienend en duurzaam, de Transitievisie Warmte en de Regionale Energiestrategie 1.0.
In het vorige coalitieakkoord ‘Balans brengen’ (mei 2018) is opgenomen dat Alkmaar een evenwichtige balans wenst te behouden, en waar nodig wil verbeteren tussen bezoekers (toerisme) en bewoners (leefbaarheid). Op 22 september 2021 heeft de gemeenteraad het Toeristisch Toekomstplan Alkmaar ‘Alkmaar in balans – naar een authentiek, duurzaam en gastvrij eiland’ vastgesteld. Hierin staan 6 punten (pijlers) en adviezen centraal die bijdragen aan een balans tussen bezoekers en inwoners van Alkmaar. De 6 pijlers zijn: 1) stel het landschap met haar authentieke elementen centraal, 2) houd elk Alkmaars dorp uniek, leefbaar en vitaal, 3) creëer bewust en waardevol bezoek, 4) stimuleer gastvrij en toekomstbestendig ondernemerschap, 5) stuur vanuit inzicht en heldere regelgeving en 6) wees duurzaam in woorden en daden.
14
In het verlengde hiervan heeft de gemeenteraad op 14 december 2022 besloten het ontwerp Paraplubestemmingsplan Verblijfsrecreatie Alkmaar ter inzage te leggen. Er zijn 115 zienswijzen ingediend. De zienswijzen hebben geleid tot aanpassingen van het Ontwerp bestemmingsplan. Het gewijzigde plan is begin 2024 besproken in de raadscommissie. Dit plan bevat aangepaste en aangescherpte regels om de balans tussen toerisme en leefbaarheid te behouden. Sinds het jaar 2022 geldt een registratieplicht voor alle woningen die een vorm van toeristische verhuur aanbieden, op basis van de Wet toeristische verhuur van woonruimte. Dus voor logies met ontbijt, maar ook tweede woningen die recreatieve verhuur aanbieden. Hiervoor is de huisvestingsverordening aangepast. Dit betekent dat iedereen die toeristische verhuur aanbiedt in zijn woning en voldoet aan de eisen van het bestemmingsplan, zich digitaal moet registreren. Vervolgens ontvangt de verhuurder een registratienummer dat hij in alle correspondentie, dus ook op verhuursites, moet vermelden. Zonder registratienummer mag er niet verhuurd worden. Op het onrechtmatig toeristisch verhuren van woningen staan bestuurlijke boetes. Wat betekent dit voor Uitvoering en Handhaving? De afdeling beleid en vergunningen geeft uitvoering aan de regels en het beleid.
Enerzijds komt dit voort uit landelijke wetgeving en anderzijds zijn er lokale regels die door de gemeente zijn vastgesteld. In deze regels zijn de ambities van de gemeente vertaald. Het gaat dan bijvoorbeeld om het omgevingsplan, beleidsstukken en verordeningen (zoals de huisvestingsverordening en welstandsnota). Bij de vergunningverlening wordt aan de landelijke en lokale regels getoetst en bij het toezicht en de handhaving wordt juist beoordeeld in hoeverre de regels worden nageleefd. Indien zich overtredingssituaties voordoen, wordt aan de hand van de strategieën van dit beleidsplan beoordeeld hoe wordt opgetreden. De zeven kernwaarden van Alkmaar en de ambities van het college zijn vertaald in een visie op uitvoering en handhaving. Bij de uitvoering en handhaving wordt niet alleen gekeken naar de regels, maar ook naar de waarden die achter de regels schuilgaan. Dit laat zich vertalen naar de volgende visie op uitvoering en handhaving: “We doen de goede dingen EN we doen ze goed” We doen de goede dingen Als de gemeentelijke organisatie de goede dingen goed doen dan worden de activiteiten gestimuleerd die bijdragen aan de ontwikkeling van de kernwaarden van Alkmaar. Met de vergunningverlening, het toezicht op de naleving van de regels en de handhaving hiervan beschermen we de kernwaarden van Alkmaar.
Er wordt prioriteit gegeven aan de handhaving van overtredingen die deze waarden bedreigen. Hierbij wordt aandacht gegeven aan een integrale aanpak waarbij de delicate balans tussen de Alkmaarse waarden en de geldende regels in ogenschouw worden genomen. We doen de dingen goed Het werk goed doen impliceert dat de gemeente kennis van zaken heeft, open communiceert, zorgvuldige procedures hanteert, termijnen haalt en zo effectief en efficiënt mogelijk werkt. Het bestuur bepaalt de ambities en stelt de middelen beschikbaar om die ambities te realiseren. Het is vervolgens aan management en medewerkers om de gestelde doelen te realiseren. Volgend uit de visie zijn de volgende uitgangspunten op uitvoering en handhaving geformuleerd: 1. Kwalitatief goede dienstverlening.
15
De dienstverlening moet voor iedereen toegankelijk en begrijpelijk zijn. Vergunningen zijn zoveel mogelijk gedigitaliseerd, gestandaardiseerd, vereenvoudigd en worden op tijd verleend. Degene die een vergunning krijgt, moet ervan uit kunnen gaan dat deze stand houdt bij eventueel bezwaar en beroep. Dit blijft een continu proces van aanscherpen en verbeteren. Het kwaliteitsniveau van de dienstverlening vertaalt zich in een adequaat kennis- en kundeniveau van de medewerkers. Voor de uitvoering van de taken op het gebied van uitvoering en handhaving wordt voldaan aan de geldende wettelijke kwaliteitseisen (kwaliteitscriteria 2.3). 2. Transparant en aanspreekbaar De gemeente verwacht veel van de inwoners en bedrijven. Dit mogen zij ook van de gemeente verwachten. De zelfredzaamheid van inwoners en bedrijven wordt gestimuleerd. Het doel is om er samen uit te komen. Van de inwoners en bedrijven wordt verwacht dat zij aanvragen zo compleet mogelijk indienen. Er is ingezet op vooroverleg. Inwoners en bedrijven worden op een deskundige en vriendelijke wijze gevraagd en ongevraagd van informatie voorzien. Ook het toezicht en de handhaving is transparant. De toezichthouders en handhavers zijn zowel in uniform als in burger op straat en aanspreekbaar voor eenieder. Wanneer inwoners of bedrijven de regels niet naleven worden zij hierop aangesproken.
Bij geconstateerde overtredingen worden bewoners eerst aangesproken (gewaarschuwd) en verzocht de overtreding binnen een redelijke termijn te beëindigen. De eventuele schriftelijke correspondentie is in eenvoudige en begrijpelijk taal uitgelegd. Gelijke gevallen worden gelijk behandeld. De gemeente wil transparant en helder toezicht houden. Dit betekent dat duidelijk is wat wel en niet is toegestaan. 3. Maatwerk en ruimte waar het kan, strikt en duidelijk waar nodig Eenduidigheid betekent dat de gemeente bij vergunningaanvragen en geconstateerde overtredingen consequent en voorspelbaar handelt. Een eenmaal ingezet handhavingstraject zet de gemeente ook door. Vergelijkbare situaties handelt de gemeente op vergelijkbare wijze af. Hiermee wordt willekeur en rechtsongelijkheid voorkomen. Maar er is ruimte voor maatwerk. De focus ligt niet op beperken maar om er samen uit te komen. 4. Integraal werken De uitvoering en handhavingstaken op het gebied van het omgevingsrecht hebben overlap met de werkgebieden zowel binnen de afdeling beleid en vergunningen (cluster vergunningen, cluster APV & bijzondere wetten en cluster Toezicht en Handhaving) als met andere teams in de gemeentelijke organisatie en externe partners zoals het Hoogheemraadschap, de Provincie, Rijkswaterstaat, Omgevingsdienst, politie en dergelijke.
In de uitvoering van de taken wordt met de diverse partners waar mogelijk en wenselijk zoveel mogelijk integraal samengewerkt om een zo effectief en efficiënt mogelijke bijdrage te leveren aan het bereiken van de gestelde doelen van het beleid.
3. Probleem- en risicoanalyse, prioritering en doelen (strategisch beleidskader) In het vorige hoofdstuk is beschreven wat voor gemeente Alkmaar is, wat de uitdagingen zijn en welke ambities er zijn. Ook is de visie op uitvoering en handhaving gegeven. In dit hoofdstuk wordt een
16
analyse gemaakt van de problemen die zich kunnen voordien bij de naleving van de Omgevingswet en betrokken wetten. Dit betreft probleem- en risicoanalyse. Met de beschikbare capaciteit moet worden geprioriteerd. Op een transparante manier wordt aangegeven waar de komende periode meer en minder aandacht aan wordt besteed. Uiteindelijk resulteert dit in meetbare doelen voor de komende beleidsperiode en activiteiten.
3.1 Probleem- en risicoanalyse Bij de gemeente Alkmaar worden diverse vergunningen aangevraagd. Het gaat om de omgevingsvergunningen voor de activiteiten bouwen, inrit/uitrit, werk of werkzaamheden uitvoeren, handelen strijdig gebruik, boom kappen, slopen, reclame aanbrengen, monument veranderen of een combinatie hiervan. De regels die gelden voor deze activiteiten zijn opgenomen in het omgevingsplan van de gemeente Alkmaar. In het omgevingsplan van de gemeente Alkmaar en in het Besluit activiteiten leefomgeving zijn ook regels opgenomen over milieubelastende activiteiten (MBA’s). Voor een aantal milieubelastende activiteiten geldt dat soms informatie verstrekt moet worden aan het college of dat er een meldingsplicht geldt. Daarnaast worden ook ingediende meldingen behandeld, zoals de sloopmelding en de melding brandveilig gebruik. De technische eisen met betrekking tot het (ver)bouwen en slopen van bouwwerken zijn in het Besluit bouwwerken leefomgeving (hierna: Bbl) opgenomen. Er kunnen initiatiefnemers zijn die bewust of onbewust geen vergunning aanvragen voor het project dat ze uitvoeren. In de praktijk merken we dat er voor de grotere projecten in de regel altijd een vergunning wordt aangevraagd. Voor de kleinere projecten komt het voor dat de vergunningaanvraag wordt vergeten. Dit kan komen omdat men denkt dat het project vergunningsvrij is.
Op de website van de gemeente is hierover informatie beschikbaar. Men kan door middel van de vergunningencheck van het Omgevingsloket controleren of voor een (ver)bouwactiviteit een omgevingsvergunning aangevraagd moet worden. We merken in ieder geval dat er relatief veel informatieverzoeken bij de gemeente worden ingediend. Uit de omgevingsanalyse blijkt dat Alkmaar voor een aantal belangrijke opgaven staat. Deze opgaven hebben een sterke relatie met de Alkmaarse kernwaarden. Een gezonde balans vinden tussen toerisme, natuur en leefbaarheid is en blijft een uitdaging. Hiervoor zijn al diverse maatregelen genomen, zoals het vaststellen van het Paraplubestemmingsplan Verblijfsrecreatie Alkmaar en actief toezien op de registratieplicht toeristische verhuur van woningen. Alkmaar heeft een aantal unieke natuurlijke, archeologische en monumentale waarden die behouden moeten blijven. Uit de omgevingsanalyse zijn de volgende problemen af te leiden. Verhuur woningen als recreatiewoning De vraag naar verblijfsaccommodaties op Alkmaar is groot en toeristen zijn dan ook bereid om een grote prijs te betalen om op het eiland te kunnen overnachten. Inwoners komen dan ook in de verleiding om hun eigen woning te verhuren als recreatiewoning. Dit kan voor een druk zorgen op de leefomgeving.
Het verhuren van woningen aan toeristen zorgt ervoor dat inwoners overlast ervaren van het gebruik door steeds wisselend gebruik. Dit tast de leefbaarheid aan en kan voor conflicten zorgen. Te denken valt aan geluidsoverlast en afval. Er gelden regels voor het verhuren van een woning als recreatiewoning. In ieder geval moet dit gemeld worden en is een registratienummer verplicht. Onbeperkte groei recreatiewoningen
17
Alkmaar is een eiland waar men kan wonen, werken en recreëren. Daarbij dient er een balans te zijn tussen toeristische ontwikkelingen, de draagkracht van het Alkmaarse landschap en het draagvlak onder de inwoners. De balans is weg op het moment dat een groot deel van de woningen wordt gebruikt als recreatiewoning. Recreatieve bewoning van burgerwoningen leidt tot aantasting van het woonmilieu en onttrekt reguliere woningen aan de voorraad. Het beleid van het college is er dan ook op gericht om de uitbreiding van het aantal slaapplaatsen te beperken. Permanente bewoning recreatiewoningen Op grond van het omgevingsplan heeft een woning een woonfunctie of een recreatieve functie. Het is dan ook niet toegestaan om een woning met een woonfunctie permanent te verhuren. Permanente bewoning is ongewenst. Recreanten en bewoners hebben verschillende leefpatronen en dit conflicteert. Bovendien is de sociale controle gering wat kan leiden tot uitwassen. Druk op archeologische en aardkundige waarden Het buitengebied van Alkmaar is zeer divers en kent per gebied een eigen karakter. Het behoud van archeologische en aardkundige waarden zijn van groot belang. Op Alkmaar zijn ook belangrijke waarden in de grond aanwezig. Met name archeologische en aardkundige waarden. Ook deze waarden behoeven bescherming.
Een belangrijk deel van het gemeentelijk grondgebied is op basis van een provinciale verordening aangewezen als aardkundig monument. Het buitengebied heeft een sterke aantrekkingskracht op de toeristen. Voorkomen moet worden dat door te veel en verkeerd gebruik deze onder druk komen te staan en of onherstelbare schade ondervinden. Het gaat dan bijvoorbeeld om het in stand laten van de tuunwallen en het respecteren van de ondergrond. Recreatief gebruik natuurgebieden Het Alkmaarse landschap is uniek door haar verscheidenheid en kwaliteit. De rijkdom van de natuurgebieden, het strand en van het cultuurland vormt een belangrijke aantrekkingskracht voor toeristen en bewoners. Te denken valt aan het Natura 2000-gebied Duinen en Lage Land van Alkmaar en het Nationaal Park Duinen. Deze gebieden zijn kwetsbaar. Niet op alle plaatsen binnen deze gebieden kan gerecreëerd worden. Dit is met name om de flora en fauna te beschermen en in stand te houden. Verkrotting van woningen en cultuurhistorische waardevolle objecten Verkrotting van woningen en cultuurhistorische waarden zijn in de hele gemeente aandachtspunt. Bij cultuurhistorische waarden valt te denken aan de oude buitendorpen, de dijken, kerkjes, tuinwallen, stolpen en schapenboeten. Los van eventuele veiligheids- en gezondheidsrisico’s tasten dergelijke situaties direct de omgevingswaarden en leefbaarheid aan.
Verpaupering van woonpanden buitengebied De gemeente streeft naar een goede ruimtelijke kwaliteit. Het Bbl bevat een zorgplicht. De eigenaar van een gebouw of terrein moet ervoor zorgen dat zijn of haar gebouw of terrein geen gevaar oplevert voor de veiligheid en gezondheid. Bovendien moeten welstandsexcessen worden voorkomen. Het standpunt van het college is dan ook om het unieke eilandkarakter, ook in het buitengebied, te behouden. Verpaupering en verrommeling in het buitengebied past hier niet bij. Illegaal gebruik agrarische opstallen
18
Voor het buitengebied stelt de gemeente als doel dat het primair agrarisch productiegebied is. Voor een gezonde bedrijfsvoering is er ruimte voor kamperen bij de boer om neveninkomsten te verwerven. Dit mag mits daardoor de eigenheid van het land en het landschap niet worden aangetast. Ook het verkeerd gebruiken van agrarische opstallen, zoals het illegaal stallen van caravans en voertuigen valt hieronder. Taakgebonden activiteiten Bouwen en Ruimtelijk gebruik (kwalitatieve risicoanalyse) Naast de bovengenoemde problemen die specifiek op Alkmaar spelen, zijn er ook risico’s die een relatie hebben met de taakgebonden activiteiten voor bouwen en ruimtelijk gebruik. Deze taken vloeien rechtstreeks voort uit de Omgevingswet en onderliggen besluiten. Een voorbeeld is het bouwen van een woning of het aanleggen van een inrit. Met de beschikbare capaciteit voor toezicht, kunnen simpelweg niet alle taken worden opgepakt. Er dient dan ook geprioriteerd te worden, zodat de beschikbare capaciteit daar wordt ingezet waar deze het meest effectief en gewenst is. Ten aanzien van de bebouwde omgeving, komt op Alkmaar uitsluitend laagbouw voor en vindt een beperkte hoeveelheid potentieel milieubelastende activiteiten plaats. De afgelopen jaren zijn constructieve veiligheid en brandveiligheid thema’s met een hoge prioriteit geweest. Voor de prioritering is een risicoanalyse uitgevoerd.
Op deze manier wordt inzichtelijk gemaakt hoe groot het risico is dat problemen zich zullen voordoen. Voor het uitvoeren van de risicoanalyse is gebruik gemaakt van een landelijk veel gebruikt risicomodel van het ministerie van Justitie. Hieronder wordt de methode toegelicht. Methode risicoanalyse Dit model gaat uit van de definitie: Risico = (negatief effect) x (de kans dat dit effect voorkomt) Het model houdt dus in dat van alle te onderscheiden activiteiten (feitelijk de overtredingen) de kans dat er iets gebeurt, wordt afgezet tegen de ernst van de gevolgen daarvan (effect). Ter bepaling van de kans is aansluiting gezocht bij de zogenaamde Tafel van Elf (dit is een opsomming van factoren die van belang zijn voor de naleving van regels). Het resultaat van de analyse wordt gebruikt bij het vaststellen van de prioriteiten. De eindscore van een te onderscheiden activiteit wordt ingedeeld in een drietal prioriteitsklassen. Afhankelijk van de eindscore heeft een activiteit een lage, gemiddelde of een hoge prioriteit. Effect De effecten worden naar thema’s onderverdeeld onder andere rekening houdend met de karakteristieke unieke Alkmaarse kernwaarden. De volgende effectthema’s zijn te onderscheiden: •
Veiligheid
•
Gezondheid
•
Leefbaarheid (hinder en overlast)
•
Natuurwaarden
•
Cultuurhistorische waarden
•
Recreatieve waarden
De afzonderlijke effecten wegen in de risicoanalyse allemaal even zwaar mee.
19
Kans De kans dat een effect voorkomt wordt bepaald door de som van de naleving. De som van de naleving is als volgt onder te verdelen: •
Nalevingsindicatoren
•
Gedragssturingsindicatoren
•
Ervaringscijfers
De afzonderlijke indicatoren zijn weer onder te verdelen in subthema’s, waarbij geldt dat ieder subthema evenredig meeweegt. De kans dat een effect optreedt wordt bepaald door de som van de indicatoren bij elkaar op te tellen. Nalevingsindicatoren
Gedragssturingsindicatoren
Ervaringscijfers
Kennis van regels
Politieke gevoeligheid
Prognose aantal overtredingen
Kosten/baten
Fraudegevoeligheid
Ernst/gevolg overtreding
Mate van acceptatie van de
Klachten/meldingen
regels
Controlekans
Mate van bewust strijdig handelen
Sanctiekans Tabel 2: nalevingsindicatoren, gedragssturingsindicatoren en ervaringscijfers In de risicoanalyse worden relevante activiteiten beoordeeld aan de hand van deze thema’s. Bij de beoordeling wordt een inschatting gemaakt in hoeverre de activiteit een effect heeft op de individuele thema’s. Hierbij zijn 5 categorieën te onderscheiden met een bijbehorende puntenscore. De kleinste effectscore is 2 en de grootste effectscore een 10. Onderstaand is dit aangegeven. Effect/kans score In de risicoanalyse worden voor de beschrijving van de score de volgende indelingen gehanteerd. zeer klein 2 zeer weinig 2 klein 4 weinig 4 gemiddeld 6 gemiddeld 6
20
groot 8 veel 8 zeer groot 10 zeer veel 10 De impact van het thema op het totaal aan effecten of naleving kan ook nog afzonderlijk worden gewogen, waardoor dit zwaarder meeweegt in de analyse van de activiteit. Voor deze risicoanalyse is gekozen om alle afzonderlijke parameters gelijk mee te wegen. De som van de effecten en de som van de kans tellen voor 50% mee in de analyse. De totale score van Effect x Kans wordt ingedeeld in bandbreedten waaraan de prioriteiten zijn gekoppeld.
3.2 Prioritering De volgorde van prioriteit geeft de mate van aandacht aan die aan een activiteit wordt besteed, waarin een lage prioriteit een beperkte aandacht betekent en een hoge prioriteit veel aandacht. De resultaten van de risicoanalyse worden gebruikt bij het opstellen van het jaarlijkse uitvoeringsprogramma. Prioriteit
Hoog
Gemiddeld
Laag Bij de activiteiten met een hoge prioriteit zien we de grootste risico’s binnen het werkveld van de Omgevingswet en is een actieve rol van de gemeente noodzakelijk. In bijlage 1 zijn alle geprioriteerde activiteiten opgenomen. In onderstaande tabel zijn de activiteiten die hoog en gemiddeld zijn geprioriteerd opgenomen. Toezicht
Toezicht
Omgevingswet
bestaande bouw
Toezicht omgeving
vergunningen
Hoge
Verblijfsaccommodatie
Agrarische
prioriteit
s > €1.000.000
gebouwen
(illegaal) Slopen
bouwsom
Monumenten
Camping-
(illegale) Vestiging
recreatie
recreatie/ kampeerterreinen
21
Melding brandveilig
Bedrijfsgebouwe
Uitbreiding areaal
gebruik
n
recreatiewoningen/bedden
Gezondheidsfunctie
Horeca
Illegaal kamperen
met bedgebied
Kampeerterreinen in Natura 2000-gebieden
Gemiddeld
Verblijfsaccommodatie
(illegale) Recreatieve
e prioriteit
s > €100.000 bouwsom
bewoning burgerwoningen
Wonen >€1.000.000
Illegale evenementen
bouwsom (GK 2-3)
Gezondheidsfunctie
Excessen welstand
zonder bedgebied
Overig complex
Bouwen in Natura 2000-
>€1.000.000 bouwsom
gebied
Tijdelijk
Verkrotting
seizoensgebonden
archeologische/aardkundig
bouwwerken
e waarde
Werken geen
Vernietigen
gebouwen zijnde
archeologische/aardkundig e waarden
Kappen
Reclame Tabel 3: hoge en gemiddelde geprioriteerde activiteiten
22
Risicobepaling activiteiten VRNHN VRNHN voert haar activiteiten steeds meer risicogericht uit. Dat betekent dat de veiligheidsregio minder inzet pleegt bij thema’s met een gering brandveiligheidsrisico. De risicogerichte systematiek risicobeheersing gaat in beginsel uit dat de totale ureninzet voor de dienstverlening van risicobeheersing wordt verdeeld over de verschillende gemeenten op basis van het verzorgingsgebied en de (verwachte) risico’s in de ruimtelijke omgeving. VRNHN hanteert voor het volledige werkgebied 5 risicoklassen. Deze indeling komt tot stand op basis van diverse parameters van de gemeente: •
1.
Aantal en soort bijzondere objecten (industriegebieden, historische binnenstad, vitale infrastructuur, ziekenhuizen, en dergelijke); •
2.
Aantal en soort incidenten (scenario’s); •
3.
Verwachte (ruimtelijke) ontwikkelingen in de gemeente; •
4.
Fysieke kenmerken (bos- en duingebied, polderlandschap); •
5.
Demografische kenmerken (vergrijzing, toerisme). Voor elke gemeente is een voorlopige risicoklasse gegeven. Deze risicoklasse is gebonden aan ureninzet. Er is ruimte voor maatwerkafspraken. Dit wordt vastgelegd in een meerjarige dienstverleningsovereenkomst. Jaarlijks maakt VRNHN een programmering met de uit te voeren taken voor de gemeente Alkmaar. Met betrekking tot toezicht betreft het controleren van de fysieke veiligheid en gezondheid van risicovolle objecten en terreinen. Het kan resulteren in een advies aan het bevoegd gezag over de risico’s of een advies aan de organisator. De basis voor het proactieve beleidsmatige toezicht wordt gevonden in het brandrisicoprofiel, het regionaal risicoprofiel en het evenementenbeleid.
3.3 Doelen en activiteiten In deze paragraaf worden de doelen bepaald voor de komende beleidsperiode. De doelen vloeien rechtsreeks voort uit de probleem- en risicoanalyse, de ambities van het college op het gebied van uitvoering en handhaving, de opmerkingen van de provincie in het kader van IBT en de aanbevelingen die zijn gedaan in de beleidsevaluatie, waarbij rekening is gehouden met de aangebrachte prioritering. De doelen zijn onderverdeeld in de volgende categorieën: •
1.
Kwalitatief goede dienstverlening; •
2.
23
De uitvoeringsorganisatie op orde; •
3.
Voor uitvoering van Alkmaarse kernwaarden/bestuurlijke prioriteiten. Ten opzichte van het vorige beleidsplan, zijn de doelen verbeterd, zodat deze nog beter aansluiten op de kernwaarden van Alkmaar. De derde categorie is toegevoegd. Hier is de koppeling gemaakt tussen de Alkmaarse kernwaarden/bestuurlijke prioriteiten en de activiteiten die in relatie tot dit beleidsplan worden uitgevoerd. Aan iedere doelstelling is een indicator gekoppeld om te kunnen bepalen of het doel wordt bereikt. Daarnaast is aangegeven welke activiteiten de komende beleidsperiode worden uitgevoerd voor het bereiken van de beleidsdoelstellingen. Ieder jaar wordt in het uitvoeringsprogramma aangegeven welke concrete activiteiten in dat jaar worden uitgevoerd: Categorie 1: Kwalitatief goede dienstverlening
Doelen
Indicatoren
Activiteiten
a
Aanvragen om
95% van de aanvragen worden
Zorgdragen voor voldoende
.
omgevingsvergun
binnen de termijn afgehandeld.
personele capaciteit voor de
ningen wordt binnen de wettelijke termijnen afgehandeld.
taakuitvoering; Behouden en waar mogelijk versterken van de deskundigheid van het personeel. Personeel voldoet minimaal aan de kwaliteitscriteria; Zorgdragen voor korte communicatielijnen met aanvragers van omgevingsvergunningen; Termijnbewaking procedures door zaakbeheerder; Inrichten en optimaliseren van het zaaksysteem (periodiek).
24
b
Besluiten van de
Aan het einde van de
Behouden en waar mogelijk
.
gemeente
beleidsperiode is maximaal
versterken van de
Alkmaar over
25% van de bezwaar- en
deskundigheid van het
vergunningverleni
beroepschriften gegrond. 2)
personeel. Personeel voldoet
ng, toezicht en
Dat wil zeggen dat in 75% van
minimaal aan de
handhaving
de gevallen het besluit stand
kwaliteitscriteria;
houden stand in
houdt.
bezwaar- en
Waar nodig inhuren externe deskundigheid;
beroepsprocedure s.
Alle besluiten worden collegiaal getoetst.
Categorie 2: De uitvoeringsorganisatie op orde
Doelen
Indicatoren
Activiteiten
a
Eenduidige
90% van de invoer van
Verbeteren inrichting
.
registratie van
gegevens per zaaktype vindt
backofficesysteem en
gegevens in het
op dezelfde wijze plaats.
instructie medewerkers.
zaaksysteem.
Op meerdere momenten in
Relevante
het jaar uitvoeren van een
informatie kan ten
steekproef op de integriteit
behoeve van
van de invoer van de
monitoring van
gegevens;
gegevens op een eenvoudige wijze
Uitkomsten van de
worden ontsloten.
steekproeven meenemen in de jaarlijkse personeelsgesprekken.
b
Optimaliseren
In 90% van de gevallen wordt
.
procedures en
er conform de procedures en
werkprocessen
werkprocessen gewerkt.
(periodiek).
Uitvoeren audit; Procedures en werkprocessen tegen het licht houden en waar nodig verbeteren; Opleiding en instructie medewerkers.
25
c
In de periode
Ieder jaar is er een reductie van
Oppakken en afronden
.
2027-2030 wordt
de achterstand in de juridische
openstaande
de achterstand in
handhavingsdossiers.
handhavingszaken;
de werkvoorraad
Waar nodig inhuren externe
bij juridische
deskundigheid. Personeel
handhaving
voldoet minimaal aan de
ingehaald.
kwaliteitscriteria.
d
De gemeente
De samenwerkingsafspraken
Behouden en versterken van
.
Alkmaar is in de
zijn actueel.
de samenwerking met
keten van VTH een
ketenpartners;
sterke
Regelmatige afstemming
samenwerkingspar
met ketenpartners.
tner.
Waar nodig bijstellen werkafspraken en DVO’s.
Doelen categorie 3: Voor uitvoering van Alkmaarse kernwaarden / bestuurlijke prioriteiten
Doelen
Kernwaarde
Indicatoren
Activiteiten
a
Tegengaan van
Rust en ruimte.
Minimaal 75% van
Controle op
.
wildgroei illegale
meldingen met
voldoen aan
betrekking tot
registratieplicht
illegale verhuur
voor toeristische
van woningen
verhuur van
Rijkdom van
voor
woningen.
natuur en
recreatiedoeleinde
cultuurlandschapp
n is binnen een
en.
kalenderjaar
verhuur woningen voor recreatiedoeleinde n.
Behouden Alkmaarse identiteit.
Specifieke
afgehandeld. 3).
Aanpak recreatief gebruik van burgerwoningen.
eilandkarakter.
b
Tegengaan van
.
permanente
Rust en ruimte.
Minimaal 75% van meldingen met
bewoning op
betrekking tot
vakantieparken.
permanente
Actief toezicht. Controles naar aanleiding van
26
Behouden
bewoning op
klachten en
Alkmaarse
vakantieparken is
meldingen.
identiteit.
binnen een
Rijkdom van natuur en
kalenderjaar afgehandeld.
Juridische handhaving.
cultuurlandschapp en. Specifieke eilandkarakter.
c
Tegengaan van
.
onjuist gebruik van natuurgebieden.
Rust en ruimte. De rijkdom aan natuur en cultuurlandschapp en.
Verminderen
Actief toezicht en
aantal
handhaving op
klachten/meldinge
illegaal recreatief
n en
gebruik
handhavingsverzo
natuurgebieden.
eken (2025 is het referentiejaar).
d
Behoud
De rijkdom aan
85% van alle
In het kader van
.
archeologische en
natuur en
monumenten op
toezicht worden
monumentale
cultuurlandschapp
Alkmaar hebben
acties
waarden.
en.
minimaal een
ondernomen
goede
met betrekking
beoordeling.
tot de
Maritieme monumenten.
Geen verstoring archeologische waarden.
monumenten met een “slechte” of “matige” beoordeling.
e
Tegengaan Illegaal
.
gebruik (agrarische) opstallen
Rust en ruimte. Behouden Alkmaarse identiteit.
Minimaal 75% van
Toezicht op
meldingen met
illegale
betrekking tot
huisvesting
illegaal gebruik
werknemers.
(agrarische)
Rijkdom van
opstallen is
natuur en
binnen een
cultuurlandschapp
kalenderjaar
en.
afgehandeld.
Toezicht op illegaal gebruik van agrarische opstallen.
27
• Juridische handhaving.
f.
Regulering
Procentuele
Voorlichting en
toename
Rust en ruimte.
toename van het
informatieverstre
nevenactiviteiten
aantal controles
kking.
agrarische
waarbij wordt
ondernemingen
voldaan aan de
buitengebied
voorschriften.
Actief toezicht en handhaving.
(boerderijwinkels). Tabel 4: doelen en activiteiten •
2)
In verband met de nieuwe wetgeving (Omgevingswet en stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen) is nog amper jurisprudentie. Dit beleidsdoel zal in de eerste jaren dan ook een streven zijn. In de vorige beleidsnota was de indicator scherper gesteld. Dit wordt echter niet realistisch geacht vanwege voornoemde redenen. •
3)
Afgehandeld is een breed begrip. Idealiter wordt hieronder verstaan het beëindigen van het strijdig gebruik. Het kan echter ook zo zijn dat de gemeente bijvoorbeeld niet het bevoegd gezag was en dat de melding is doorgezet naar de bevoegde instantie. De melding is dan ook afgehandeld. In het jaarlijkse evaluatieverslag wordt verantwoording afgelegd over de activiteiten die voor het bereiken van dit doel zijn uitgevoerd en wat de resultaten van de ingekomen meldingen zijn geweest.
4. Strategieën en werkwijze (operationeel beleidskader) In dit hoofdstuk is het operationele beleidskader weergegeven. Dit kader bestaat uit de strategieën die worden gebruikt. Het gaat om de vergunningen-en handhavingsstrategie. De handhavingsstrategie bestaat uit de preventie-, toezichts-, sanctie- en gedoogstrategie. Bij bouwen onder kwaliteitsborging hebben we te maken met private kwaliteitsborgers in het bouwproces. Hiervoor is de handhavingsstrategie verbijzonderd en in een aparte paragraaf beschreven.
4.1 Vergunningenstrategie Op grond van het Omgevingsbesluit is het verplicht om een strategie voor de uitvoering (vergunningverlening) vast te stellen. Het gaat om de criteria die worden gebruikt bij het beoordelen van en beslissen op aanvragen om omgevingsvergunningen en meldingen. Ook moet inzicht worden gegeven in de werkwijze bij het verlenen van omgevingsvergunningen en het beoordelen van meldingen. Hieronder is de vergunningenstrategie van Alkmaar weergegeven. In een logische volgorde wordt de werkwijze bij het verlenen van omgevingsvergunningen en het beoordelen van meldingen beschreven. Er wordt ingegaan op de wijze waarop de vergunningverlening is georganiseerd, wat de gemeente
28
Alkmaar van de initiatiefnemer verlangt, welke mogelijkheden de initiatiefnemer heeft om tot de juiste informatie en een goede aanvraag te komen. Vervolgens wordt ingegaan op welke wijze de ingekomen aanvragen om omgevingsvergunningen en meldingen worden beoordeeld en aan welke aspecten en criteria worden getoetst. Organisatie Reguliere en uitgebreide procedure Zelfonderzoek De gemeente Alkmaar stimuleert zelfonderzoek. Onder de Omgevingswet is een aantal (bouw)activiteiten vergunningsvrij. Als eerste stap kan een initiatiefnemer zelf op de website van het Omgevingsloket een gratis vergunningscheck doen. De initiatiefnemer dient hiervoor de locatie en werkzaamheden in te voeren. Vervolgens ziet men of de activiteit vergunningsplichtig is of dat er een meldingsplicht of informatieplicht geldt, of geen van beide. Indien een initiatiefnemer er niet uit komt of twijfelt, dan kan hij of zij gratis contact opnemen met het cluster Vergunningen. We noemen dit het ‘’informatieverzoek’’. Indien de activiteit vergunningsplichtig is, dan kan de initiatiefnemer als tweede stap zelf bekijken of het plan in het omgevingsplan past. Op de website van het Omgevingsloket is het omgevingsplan van de gemeente Alkmaar te vinden. In het huidige omgevingsplan zijn in ieder geval de bruidsschatregels opgenomen. De bestemmingsplannen gelden nog vanwege het overgangsrecht.
Omdat er veel regels zijn, is het soms moeilijk om zelf te bepalen of het plan past in het omgevingsplan. Als de initiatiefnemer er niet uitkomt of hulp wil, dan kan hij of zij altijd een informatieverzoek indienen. Ook kan een afspraak gemaakt worden met een medewerker van het cluster Vergunningen. Een eerste gesprek met de gemeente over het bouwplan is gratis. De initiatiefnemer krijgt dan informatie over de regels van het omgevingsplan, de bouwmogelijkheden en de aanvraag van een omgevingsvergunning. Als de bouwplannen niet passen in het omgevingsplan, dan krijgt men advies over de haalbaarheid van het plan, de verdere procedure en de kosten. Principeverzoek Indien de voorgenomen activiteit niet voldoet aan de regels van het bestemmingsplan, dan kan men een principeverzoek indienen. Via een principeverzoek kan de aanvrager, tegen betaling van een vast bedrag, erachter komen of de gemeente voor het plan van de regels van het omgevingsplan kan en wil afwijken. Voor het indienen van het principeverzoek is het niet noodzakelijk dat men een volledige aanvraag of bouwtekening indient. Een schetsplan is voldoende. Een uitspraak op een principeverzoek is 1 jaar geldig.
Indien binnen 4 maanden na de beslissing op het principeverzoek een omgevingsvergunning wordt aangevraagd dan wordt de helft van de kosten voor het principeverzoek afgetrokken van de kosten van de aanvraag van een omgevingsvergunning. Dat is omdat een deel van de planologische toetsing (de onderbouwing van het plan) al heeft plaatsgevonden bij het principeverzoek. Aanvraag omgevingsvergunning en volledigheidstoets Indien een omgevingsvergunning wordt aangevraagd, dan wordt de aanvraag ingeboekt in het zaaksysteem en krijgt de zaak een nummer. Het Cluster Vergunningen stuurt een bericht van ontvangst naar de aanvrager. Conform de wettelijke eisen wordt de aanvraag gepubliceerd op overheid.nl. Als extra service wordt de aanvraag ook in de krant en op www.Alkmaar.nl/bekendmakingen gepubliceerd. Aan de aanvraag wordt één zaakbeheerder
29
gekoppeld. De zaakbeheerder is het vaste aanspreekpunt voor de initiatiefnemer. De zaakbeheerder streeft naar een goede en vlotte afhandeling van de vergunningsaanvraag. De zaakbeheerder zorgt ook voor de termijnbewaking. In het bericht van ontvangst wordt aangegeven welke procedure wordt gevolgd, wie de zaakbeheerder is en binnen welke termijn een beslissing wordt genomen op de aanvraag. Welke procedure wordt gevolgd, is afhankelijk van de aanvraag. De beoordeling hiervan wordt gedaan door de zaakbeheerder. Vervolgens wordt aan de hand van de indieningsvereisten getoetst of de aanvraag compleet is. Dit betreft ook wel de ontvankelijkheidstoets. De zaakbeheerder verricht deze toets zelf als het een eenvoudige aanvraag betreft of vraagt via het zaaksysteem bij diverse adviseurs binnen de gemeente of externe adviseurs om een advies. De adviseurs beoordelen in een voorkomend geval vanuit hun discipline of de stukken volledig zijn. De zaakbeheerder bundelt deze adviezen en stelt de ontvankelijkheidsbrief op. In de ontvankelijkheidsbrief wordt daarnaast aangegeven of de initiatiefnemer mogelijk nog andere toestemmingen nodig heeft. Dit is in het kader van de inspanningsverplichting die op de gemeente rust op grond van artikel 3:20 van de Algemene wet bestuursrecht.