Bijlage 2. Deel B Verplichte onderdelen van de begroting
Tekst van het document
netc
Programmabegroting 2026 deel B Verplichte onderdelen
Colofon Dit is een uitgave van de gemeente Alkmaar Foto omslag: gemeente Alkmaar, De Mare – Vier Vierkanten Informatie gemeente Alkmaar: Financiën Telefoon: 14 072 september 2025 www.alkmaar.nl
Deel B - Begroting 2026-2029 Inhoudsopgave Deel B - Begroting 2026-2029
3
Inhoudsopgave
3
B. Verplichte onderdelen van de programmabegroting
5
Leeswijzer
5
Financieel kader Beleidsbegroting Programma 1 Inwoner en Bestuur
6 7 8
Thema 1.1 Algemeen bestuur
9
Thema 1.2 Dienstverlening
9
Thema 1.3 Regionale samenwerking
13
Programma 2 Vitaliteit
16
Thema 2.1 Onderwijs
17
Thema 2.2 Cultuur, kunst en cultureel erfgoed
21
Thema 2.3 Sport
26
Thema 2.4 Maatschappelijke ondersteuning
29
Thema 2.5 Jeugd
35
Thema 2.6 Iedereen doet mee
40
Thema 2.7 Diversiteit
46
Programma 3 Bedrijvigheid
48
Thema 3.1 Economie en toerisme
49
Thema 3.2 Citymarketing en evenementen
54
Programma 4 Leefbaarheid
57
Thema 4.1 Veiligheid
58
Thema 4.2 Bereikbaarheid
62
Thema 4.3 Ruimtelijke ontwikkeling
66
Thema 4.4 Wonen
71
Thema 4.5 Parkeren
73
Thema 4.6 Alkmaars kanaal
75
Programma 5 Duurzaamheid
78
Thema 5.1 Leefomgeving
79
Programma 6 Financiën
86
Thema 6.1 Overzicht Overhead
87
Thema 6.2 Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen
88
Thema 6.3 Overzicht Onvoorzien
89
Thema 6.4 Heffing vennootschapsbelasting
89
3
Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf Financiering Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf Verbonden Partijen Paragraaf Grondbeleid begroting 2026 Paragraaf Openbaarheid
91 95 103 109 114 117 136 141
II. Financiële begroting II.1 Financiële beleidskaders II.2 Diverse overzichten
142 143 145
II.2.1 Begroting 2026 naar programmabegroting inclusief vergelijking met voorgaande jaren
146
II.2.2 Toelichting per programmaoverzicht
147
II.2.3 Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves per programma
172
II.2.4 Incidentele baten en lasten
173
II.2.5 EMU-saldo
181
II.2.6 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
182
II.2.7 Geprognosticeerde balans 2026-2029
183
III.
184
Bijlagen
III.1 Investeringsplan 2026-2029
185
III.2 Overzicht reserves en voorzieningen
188
III.3 Transponeertabel taakvelden
192
III.4 Begrotingssubsidies
194
III.5 Subsidieplafonds
196
III.6 Overzicht stelposten
197
III.7 BBV verplichte indicatoren
198
III.8 Lijst met afkortingen
201
4
B. Verplichte onderdelen van de programmabegroting Leeswijzer In het eerste deel van de begroting hebben wij u meegenomen in de bestuurlijke hoofdlijn en focuspunten voor 2026 binnen alle programma’s. In hoofdstuk 1 van het voorliggende tweede deel van de begroting nemen wij u per programma verder mee in de gewenste effecten, doelstellingen, acties en benodigde middelen. Daarnaast leest u in dit hoofdstuk de algemene dekkingsmiddelen, overhead, onvoorzien, heffing vennootschapsbelastin en paragrafen. Wanneer de voorgenomen acties niet binnen de bestaande budgetten van de begroting gerealiseerd kunnen worden, wordt aangegeven welke extra middelen nodig zijn. Wanneer de gevraagde inzet binnen de bestaande begroting kan worden geleverd, is dit veld leeg. Er zijn verschillende onderwerpen opgenomen die samenhangen met andere programma’s. Hierdoor komt het voor dat onderwerpen op meerdere plaatsen worden toegelicht, maar dan wel vanuit de invalshoek van het betreffende programma. Als uitgangspunt hanteren wij: daar waar het budget is ondergebracht worden de doelstellingen, resultaten en acties opgenomen. Tevens wordt de samenhang in de tabellen aangegeven als: “cross-over”. Ook is een financieel meerjarenoverzicht per programma opgenomen. De toelichting vindt plaats in hoofdstuk 2, financiële begroting.
Het onderdeel Paragrafen geeft een dwarsdoorsnede van de begroting op onderdelen zoals bedrijfsvoering, onderhoud kapitaalgoederen en het weerstandsvermogen. Deze paragrafen zijn verplicht vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording. Op grond van de Wet Open Overheid is de paragraaf Openbaarheid toegevoegd. Het financiële deel van de begroting, hoofdstuk 2, bestaat uit het overzicht van baten en lasten, de uiteenzetting van de financiële positie en het overzicht per taakveld: − Het overzicht van baten en lasten bevat de begrotingscijfers per programma. Op programmaniveau wordt het budgetrecht van uw raad ingevuld. Hier wordt in beeld gebracht of de begroting 2026, respectievelijk de meerjarenraming 2027-2029, structureel en reëel in evenwicht is. − Per thema wordt toegelicht wat de wijzigingen zijn van de programmabegroting 2026 ten opzichte van de programmabegroting 2025. − De uiteenzetting van de financiële positie geeft inzicht in de ontwikkeling van de balans, het investeringsplan en het overzicht van reserves en voorzieningen. − In het overzicht per taakveld zijn de baten en lasten ingedeeld naar de taakvelden uit het BBV.
5
Financieel kader Bedra gen x € 1.000
2026 Totaal Totaal kosten opbrengsten 1 Inwoner en bes tuur
46.634
35.314
2 Vi tal i tei t
Saldo
2027 Totaal Totaal kosten opbrengsten
-11.321
48.620
36.539
Saldo
2028 Totaal Totaal kosten opbrengsten
-12.082
21.611
9.773
Saldo
2029 Totaal Totaal kosten opbrengsten
Saldo
-11.839
25.329
13.485
-11.845 -224.144
298.938
69.116
-229.822
292.036
66.035
-226.002
290.898
66.031
-224.866
290.176
66.031
3 Bedri jvi ghei d
8.998
1.359
-7.639
8.893
1.338
-7.554
8.883
934
-7.949
8.883
669
-8.214
4 Leefba a rhei d
114.746
48.448
-66.298
109.810
45.663
-64.148
106.792
41.915
-64.877
114.861
48.870
-65.991
5 Duurza a mhei d
Programma's
56.851
40.146
-16.704
54.961
37.647
-17.313
53.233
36.062
-17.172
54.016
36.188
-17.828
526.166
194.382
-331.784
514.320
187.221
-327.099
481.417
154.715
-326.703
493.265
165.243
-328.022
Overhea d
31.739
1.696
-30.044
31.663
1.696
-29.967
31.494
1.696
-29.798
31.684
1.696
-29.989
Al gemene dekki ngs mi ddel en
2.440
352.642
350.202
3.703
352.661
348.958
4.170
347.692
343.521
4.601
348.657
344.055
Onvoorzi en
1
0
-1
1
0
-1
1
0
-1
1
0
-1
Heffi ng voor de vennoots cha ps bel a s ting
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
560.346
548.719
-11.627
549.687
541.578
-8.109
517.082
504.102
-12.980
529.551
515.595
-13.957
477
12.104
11.628
319
8.197
7.879
384
6.958
6.574
380
6.206
5.826
560.823
560.824
1
550.005
549.775
-230
517.466
511.060
-6.406
529.931
521.801
-8.130
Totaal voor resultaatbestemming Toevoegi ngen en onttrekki ngen a a n res erves
Totaal na resultaatbestemming
6
Beleidsbegroting 6. 7. 8.
1.
Inwoner en bestuur 1.1 Algemeen bestuur 1.2 Dienstverlening 1.3 Regionale samenwerking 2. Vitaliteit 2.1 Onderwijs 2.2 Cultuur, kunst en cultureel erfgoed 2.3 Sport 2.4 Maatschappelijke ondersteuning 2.5 Jeugd 2.6 Iedereen doet mee 2.7 Diversiteit 3. Bedrijvigheid 3.1 Economie en toerisme 3.2 Citymarketing en evenementen 4. Leefbaarheid 4.1 Veiligheid 4.2 Bereikbaarheid 4.3 Ruimtelijke ontwikkeling 4.4 Wonen 4.5 Parkeren 4.6 Alkmaars Kanaal 5. Duurzaamheid 5.1 Leefomgeving 6. Financiën 6.1 Overzicht Overhead 6.2 Overzicht Algemene dekkingsmiddelen 6.3 Onvoorzien 6.4 Heffing vennootschapsbelasting Paragrafen 1. 2. 3. 4. 5.
Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering 7
Verbonden partijen Grondbeleid Openbaarheid
Programma 1 Inwoner en Bestuur Maatschappelijk effect (algemeen) Onze gemeente is een moderne en toegankelijke gemeente die dicht bij de inwoners en bedrijven staat en van meerwaarde is voor regionale partners. Doelstellingen 1. De wensen en behoeften van inwoners, ondernemers, en instellingen staan centraal. Wij vergroten zeggenschap over de eigen omgeving 2. De dienstverlening is oplossingsgericht en klantvriendelijker. 3. Wij halen initiatieven op en bieden ruimte aan initiatieven van inwoners. 4. Samenwerking in de regio wordt versterkt Wat mag het kosten? Programma 1 Inwoner en bestuur Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024
2025
2026
2027
2028
2029
Algemeen bestuur
6.527
4.491
38.406
40.487
13.494
17.206
Dienstverlening
7.381
7.060
7.284
7.189
7.173
7.179
961
904
944
944
944
944
(Bedragen x € 1.000)
Regionale samenwerking Totaal lasten
14.868
12.454
46.634
48.620
21.611
25.329
Algemeen bestuur
1.256
0
32.500
33.710
6.944
10.656
Dienstverlening
3.279
2.204
2.277
2.292
2.292
2.292
662
527
537
537
537
537
Totaal baten
5.196
2.730
35.314
36.539
9.773
13.485
Totaal saldo voor bestemming
-9.672
-9.724
-11.321
-12.082
-11.839
-11.845
Regionale samenwerking
Algemeen bestuur
1.500
0
0
0
0
0
1.500
0
0
0
0
0
5.406
1.601
1.224
0
0
0
Totaal onttrekkingen reserves
5.406
1.601
1.224
0
0
0
Totaal mutaties reserves
3.906
1.601
1.224
0
0
0
Totaal saldo na bestemming
-5.766
-8.123
-10.097
-12.082
-11.839
-11.845
Totaal toevoegingen reserves Algemeen bestuur
8
De toelichting is te lezen in de financiële begroting (zie “Toelichting per programma en overzicht”).
Thema 1.1 Algemeen bestuur Onder het thema Algemeen bestuur worden de lasten en baten van de bestuursorganen (raad, raadscommissies en college) en ondersteuning (o.a. griffie) geraamd. Betrokkenheid verbonden partijen Bij dit thema zijn geen verbonden partijen betrokken. Relevante beleidsnota’s ▪ Strategische Verkenning 2017 en Oplegnotitie, vastgesteld in de B&W-vergadering op 31-10-2017. ▪ Gedragscode bestuurlijke integriteit, vastgesteld in de raadsvergadering op 14-2-2019. ▪ Inspraakverordening, vastgesteld in de raadsvergadering op 2-1-2015. ▪ Participatiebeleidsnota, vastgesteld in de raadsvergadering op 10-11-2016. ▪ Beleidsplan public affairs, vastgesteld in de B&W-vergadering op 6-6-2016. ▪ Verordening op de behandeling van klachten (klachtenregeling), vastgesteld in de raadsvergadering op 2-1-2015. ▪ Verordening bezwaarschriften, vastgesteld in de raadsvergadering op 26-9-2016. ▪ Startnotitie Open Overheid, vastgesteld in de B&W-vergadering op 5-9-2023. ▪ Visie op Participatie ‘Alkmaar maken we samen’ vastgesteld in de raadsvergadering van 2-12-2024.
Thema 1.2 Dienstverlening Submaatschappelijk effect (algemeen) De gemeentelijke dienstverlening is betrouwbaar, behulpzaam, oplossingsgericht en toegankelijk, voor iedereen. We zijn zowel digitaal als persoonlijk bereikbaar. Subdoelstellingen 1. De wensen en behoeften van inwoners, bedrijven, en instellingen staan centraal. Zowel persoonlijk als digitaal helpen wij onze inwoners op weg. 2. De dienstverlening gaat uit van het groene-golf-principe en is toegankelijk, behulpzaam, oplossingsgericht en klantvriendelijk. 3. Wij peilen de mening van inwoners en bieden ze waar mogelijk zeggenschap over hun fysieke en sociale leefomgeving. 9
Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen Nr. Gewenst resultaat doelst. 1.a Minder digitaal vaardige inwoners kunnen met hulp van gastvrouwen en -heren digitale aanvragen doen in de Publiekshal van het Stadskantoor. 1.b De paspoortpiek is efficiënt opgevangen. 1.c
Vernieuwd digitaal toegankelijk klantportaal voor inwoners, bedrijven en instellingen.
2.a
Transparante en begrijpelijke informatie en diensten via de websites waar de gemeente verantwoordelijk voor is.
2.b
Tot en met 2025 heeft Smart City Alkmaar de middelen om te werken aan de eerder genoemde doelen maar daarna moet er een structurele oplossing gevonden worden om te blijven werken aan het verbeteren van de digitale organisatie en samenleving.
Acties
Benodigde middelen
Minder digitaal vaardige inwoners op weg helpen met het digitaal aanvragen van producten. Het efficiënt afhandelen van aanvragen reisdocumenten met extra flexibele capaciteit. Het vernieuwen van het klantportaal waarbij de inwoner in één oogopslag eenvoudig diensten kan afnemen van Alkmaar, informatie kan delen en een overzicht heeft van de afgenomen diensten. Door het portaal ontstaat een actueel klantbeeld wat bijdraagt aan een betere dienstverlening. De website van de gemeente Alkmaar en de externe websites waar de gemeente verantwoordelijk voor is, digi-toegankelijk maken. We stellen een structureel budget op voor de continue uitvoer van het programma Smart City Alkmaar. De gewenste resultaten worden verder geborgd in het nog vast te stellen 'Beleid Digitale Gemeente' voor 2025.
Resultaten die we met het voorstel willen behalen: Organisatie - In 2027 ondersteunen algoritmes de basis handelingen in de bedrijfsvoering zodat de focus naar specialistische handelingen kan gaan. - In 2026 worden ambtenaren van de operationele/tactische laag geacht update trainingen te volgen in het organisatielab om op de hoogte te blijven van de laatste iteratieve proceswijzigingen en innovaties in de bedrijfsvoering. - In 2025 is de digitale tweeling gestandaardiseerd als analyse platform voor de bedrijfsvoering.
10
€ 100.000 in 2026
Nr. doelst.
Gewenst resultaat -
-
Acties
Voor 2026 is Machine Learning operationeel in de digitale infrastructuur en hebben we de kennis en kunde om zelf Large Language Modellen (AI) te ontwikkelen. In 2026 zijn de ethische en juridische aspecten van algoritmes bedrijfsmatig ingericht doormiddel van een centraal register systeem.
Samenleving - In 2026 is er een centraal Stadslab operationeel om structureel de verbinding te leggen tussen digitaliseringsvraagstukken en de samenleving. In 2027 is het Stadslab een logisch startpunt om informatie op te halen en data te delen tussen de inwoner en de ambtenaar; - In 2026 is de traditionele structuur van Alkmaar.nl met alle subdomeinen vervangen door één dienstverleningsapplicatie (Onlineplein) die dynamisch benaderbaar is op apparatuur en straatschermen in de gemeente. Infrastructuur - In 2026 hebben we per vierkante kilometer drie sensoren operationeel die kwalitatieve metingen doen voor het verbeteren van de leefomgeving. Daarnaast hebben we gerichte meetmogelijkheden ontwikkeld bij complexe datavraagstukken. - Het burgernetwerk heeft in 2027 per buurt minimaal 2 eigen sensoren die indicaties ophalen over hun leefomgeving. - In 2025 wordt er een tweede scrum team geworven om de ontwikkelcapaciteit van de digitale tweeling voor de bedrijfsvoering te vergroten. - In 2027 hebben we real time inzicht en sturingsmogelijkheden voor netcongestie vraagstukken in de gemeente.
11
Benodigde middelen
Nr. doelst. 3.a
Benodigde middelen
Gewenst resultaat
Acties We betrekken inwoners bij de uitvoering van Wij(k) aan zet! In alle 13 dorpen worden jaarlijks dorpsgesprekken gevoerd. Uitvoeren van de dorpsagenda’s.
3.c
Vergroten van de leefbaarheid en sociale samenhang in de wijken. In ieder dorp worden de onderwerpen van de dorpsagenda uitgevoerd Per wijk zijn drie verbeterpunten uitgevoerd.
3.d
Transparante gemeenteraadsverkiezingen
3.b
Uitvoeren van de door de inwoners gekozen Wij(k) aan zet! drie verbeterpunten per wijk. Het organiseren van transparante gemeenteraadsverkiezingen.
Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Nr. doelst.
Prestatie-indicator/KPI
Norm/streefwaarde
Toelichting/opmerking
1.
Klanttevredenheid aanvraag digitale producten/ diensten van Burgerzaken.
7,5
Dit meten we continu, direct na afloop van het digitale aanvraagproces
2.
Klanttevredenheid informatieverstrekking klantcontactkanalen: ▪ Telefonie Klantcontactcentrum (KCC) ▪ Publiekshal/servicepunten
de
7,5
De klanttevredenheid over het Klant ContactCentrum (KCC) en de balies van Burgerzaken meten we continu. Klanten ontvangen na ieder telefoongesprek of baliebezoek een digitale enquête via het bel- of afsprakensysteem.
3.
Klanttevredenheid digitaal aanvragen bewonersinitiatieven.
7,5
Dit meten we continu, direct na afloop van het digitale aanvraagproces.
4.
Digi-toegankelijkheidsverklaring websites
100%
Alle (externe) websites en apps waar de gemeente verantwoordelijk voor is hebben een geldige toegankelijkheidsverklaring. Hieruit komen verbetervoorstellen.
over
Betrokkenheid verbonden partijen Cocensus Cocensus is een uitvoeringsorganisatie en werkt voor 14 gemeenten, waaronder Alkmaar. De samenwerking is vormgegeven in een gemeenschappelijke regeling. Cocensus is belast met de heffing en inning van lokale heffingen en verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet WOZ. Vragen over gemeentelijke belastingen die bij bet KCC van de gemeente Alkmaar binnenkomen, worden doorgezet naar Cocensus.
12
Stadswerk072 NV De organisatie is als ketenpartner verantwoordelijk voor de gemeentelijke taken voor de inrichting, het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Daarnaast realiseert Stadswerk072 NV projecten in de buitenruimte en levert hiermee een bijdrage aan het versterken van de leefbaarheid van alle wijken en gebieden. Ook zijn zij uitvoerder van het realiseren van de drie verbeterpunten Wij(k) aan zet! en bewonersinitiatieven die betrekking hebben op het onderhoud of plaatsen van voorzieningen in de openbare buitenruimte. Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar en omstreken (VVI) Via de VVI oefent Alkmaar invloed uit op HVC in de aandeelhoudersvergadering. Relevante beleidsnota's ▪ Nota Investeren en afschrijven, vastgesteld in de raadsvergadering op 17-12-2020. ▪ Nota Gebiedsgericht samenwerken ‘Samen maken we Alkmaar’, vastgesteld in de raadsvergadering op 28-10-2021. ▪ Startnotitie Open Overheid, vastgesteld in de B&W-vergadering op 5-9-2023. ▪ Nota Kostprijsberekening en prijzen economische activiteiten 2024, vastgesteld in de raadsvergadering op 23-01-2025. ▪ Nota Verbonden partijen 2024, vastgesteld in de raadsvergadering op 23-01-2025.
Thema 1.3 Regionale samenwerking Submaatschappelijk effect (algemeen) Alkmaar en de regio versterken elkaar ten behoeve van een dynamische en vitale regio met een hoog voorzieningenniveau en een innovatieve economie. Subdoelstellingen 1. Door samenwerking tussen regiogemeenten en regio’s opereren we effectiever op de (boven)regionale beleidsterreinen. 2. Door gezamenlijk als gemeenten en regio’s een stevige gesprekspartner te vormen voor partners zoals Europa, Rijk, provincie, MRA en andere regio’s bereiken we onze regionale doelen. Door het plan van aanpak Public Affairs uit te voeren en hiermee lobbyactiviteiten vanuit een gecoördineerde lobbyagenda uit te voeren zetten we public affairs en lobby bewuster in.
13
Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen Nr. doelst.
Gewenst resultaat
Actie
Benodigde middelen
1
Alkmaar heeft een up to date en toegankelijke samenwerkingsanalyse. De belangenbehartiging en lobby van Alkmaar vindt gestructureerd en gecoördineerd plaats. Dit alles is geborgd in de organisatie.
Monitoren van externe en interne ontwikkelingen en inspelen op actualiteiten.
€ 25.000 structureel m.i.v. 2026
1 en 2.a
Regio Alkmaar We werken binnen de focusagenda effectiever samen op de thema's van een nieuwe samenwerkingsagenda.
Continueren van de uitvoering van de focusagenda 2024-2028.
1 en 2.b
Noord-Holland Noord (NHN) Alkmaar neemt als centrumgemeente positie in de regionale samenwerking als hart van de regio en is daarmee het scharnier tussen Noord-Holland Noord en de MRA.
We zien een toenemend belang van samenwerking op het gebied van maatschappelijke opgaven en complexe beleidsvraagstukken. Alkmaar heeft een belangrijke rol en positie in de regionale samenwerking, en wil een sterke partner zijn voor zowel het lokale als het (boven)regionale belang. We brengen in kaart welke strategische capaciteit en middelen hiervoor nodig zijn. We werken aan het versterken van de regionale samenwerking in Noord-Holland Noord en het vergroten van de zichtbaarheid en slagkracht van de regio bij het Rijk en in Europa. Voorbeeld hiervan is het versterken we de regionale samenwerking met het bedrijfsleven, het onderwijs, gemeenten, provincie en Rijk met de Regio Deal NHN. We zetten samen met andere gemeenten in NHN actief in op lobby door onder andere met een delegatie naar de Grüne Woche en de Europese week van de regio's en steden te gaan. Dit zijn belangrijke bestuurlijke momenten voor de lobby en het netwerk. Een doel is om de banden te versterken en NHN en uiteraard ook Alkmaar op de kaart te blijven zetten bij de MRA, het Rijk en de EU.
1 en 2.c
Metropool Regio Amsterdam (MRA) Alkmaar en de MRA versterken elkaar.
Het college blijft zich inzetten voor een betere verbinding tussen de randstad en Alkmaar en een intensievere economische samenwerking met de Metropoolregio Amsterdam. We bouwen verder aan het
14
Nr. doelst.
Gewenst resultaat
Benodigde middelen
Actie versterken van de relatie en een nauwere samenwerking op de thema’s grootschalige woningbouw, economie en bereikbaarheid.
1 en 2.d
Provinciaal Maximale afstemming van de provinciale besluitvorming op de prioriteiten van de regio’s Alkmaar en Noord-Holland Noord (NHN).
Alkmaar heeft een intensieve samenwerking met de provincie rondom grote opgaven. Voorbeelden hiervan zijn het proces om te komen tot een ontwikkelperspectief NHN en de propositie voor grootschalige woningbouw. De propositie heeft geleid tot een mooi resultaat, op 10 juni 2025 heeft het Rijk de gemeente Alkmaar benoemt tot een kansrijke gemeente waarbinnen een grootschalige woningbouwlocatie ontwikkeld kan worden. Met het ontwikkelperspectief geven we gezamenlijk met provincie, regiogemeenten en het hoogheemraadschap richting aan belangrijke ruimtelijke keuzes op provinciaal en rijksniveau.
2
Nationaal en Europees Beïnvloeden van wet- en regelgeving en de uitvoering ervan. Kansen benutten rond het binnenhalen van nationale en Europese subsidies.
Alkmaar werkt hierin actief samen binnen regio Alkmaar, met gemeenten in Noord-Holland Noord, provincie Noord-Holland en met andere Nederlandse gemeenten. Beinvloeden van wet- en regelgeving gebeurt onder andere via de G40-werkgroepen en VNG-commissies.
Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Regionale samenwerking is faciliterend aan andere beleidsterreinen. Op die beleidsterreinen zijn prestatie-indicatoren geformuleerd. Betrokkenheid verbonden partijen Bij dit thema zijn geen verbonden partijen betrokken. Relevante beleidsnota's ▪ Focusagenda Regio Alkmaar 2024 - 2028, vastgesteld in de raadsvergadering op 30 mei 2024. ▪ Omgevingsbeeld Regio Alkmaar ‘Diversiteit als troef’, vastgesteld in de B&W-vergadering op 29-8-2017. ▪ ‘Alkmaar zelfbewust en adaptief’ (onderzoeksrapport Seinstra Van der Laar), vastgesteld in de B&W-vergadering op 13-3-2018. ▪ Addendum op de Woondeal, vastgesteld in de B&W-vergadering op 27-9-2022. ▪ Strategische visie regionale samenwerking, vastgesteld in de raadsvergadering op 25 januari 2025. ▪ Plan van aanpak Public Affairs, vastgesteld in de raadsvergadering op 26 juni 2025. ▪ Regio Deal Noord-Holland Noord, vastgesteld in raadsvergadering op 5 juni 2025. 15
Programma 2 Vitaliteit Maatschappelijk effect (algemeen) Alkmaar is een vitale samenleving, waarin iedereen meedoet. Wat mag het kosten? Programma 2 Vitaliteit Begroting Begroting Begroting
Rekening
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Onderwijs
12.247
11.745
11.981
12.034
12.034
11.891
Cultuur, kunst en cultureel erfgoed
20.938
23.090
24.457
23.720
24.420
24.420
Sport
16.725
13.414
14.814
14.109
14.460
15.434
Maatschappelijke ondersteuning
74.559
85.503
86.895
83.492
82.879
82.879
Jeugd
55.823
59.508
66.524
65.106
63.606
63.606
Iedereen doet mee
98.922
81.495
93.530
92.875
92.799
91.246
(Bedragen x € 1.000)
537
709
736
700
700
700
Totaal lasten
279.751
275.462
298.938
292.036
290.898
290.176
Onderwijs
8.465
7.562
7.642
7.642
7.642
7.642
Diversiteit
363
37
36
36
36
36
Sport
4.020
659
659
25
25
25
Maatschappelijke ondersteuning
2.928
4.585
4.584
2.604
2.604
2.604
Jeugd
1.451
2.289
2.323
1.855
1.855
1.855
Iedereen doet mee
68.655
41.549
53.872
53.872
53.869
53.869
Cultuur, kunst en cultureel erfgoed
Diversiteit
175
0
0
0
0
0
Totaal baten
86.057
56.681
69.116
66.035
66.031
66.031
-193.694
-218.781
-229.822
-226.002
-224.866
-224.144
Totaal saldo voor bestemming
16
Programma 2 Vitaliteit Rekening
Begroting
Begroting
(Bedragen x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Maatschappelijke ondersteuning
2.509
23
0
0
0
0
Iedereen doet mee
3.841
0
0
0
0
0
0
20
20
0
0
0
6.350
43
20
0
0
0
40
0
0
0
0
0
Diversiteit Totaal toevoegingen reserves Onderwijs Cultuur, kunst en cultureel erfgoed
Begroting Begroting Begroting
194
63
63
63
63
63
Sport
2.840
49
6
0
0
0
Maatschappelijke ondersteuning
7.534
1.013
1.240
860
263
0
656
3.600
400
0
0
0
10.288
1.645
2.751
2.053
2.046
2.046
Jeugd Iedereen doet mee Diversiteit
11
20
20
0
0
0
Totaal onttrekkingen reserves
21.562
6.390
4.480
2.976
2.372
2.109
Totaal mutaties reserves
15.212
6.347
4.460
2.976
2.372
2.109
Totaal saldo na bestemming
-178.482
-212.434
-225.362
-223.025
-222.495
-222.036
De toelichting is te lezen in de financiële begroting (zie “Toelichting per programma en overzicht”).
Thema 2.1 Onderwijs Submaatschappelijk effect (algemeen) Alle inwoners hebben recht op optimale kansen om zich te ontwikkelen, te ontdekken en te leren. Subdoelstellingen 1. Een goede start voor ieder kind. 2. Gelijke kansen door extra stimulansen. 3. Ondersteunen in en om de school. 4. Een leven lang ontwikkelen. 5. Gebouwen voor de toekomst. 17
Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen Nr. doelst.
Gewenst resultaat
Actie
1.a
Alle peuters nemen deel aan een voorschoolse voorziening (kinderopvang, peuteropvang/voor- en vroegschoolse educatie, gastouder).
-
1.b
Peuters met een risico op een onderwijsachterstand nemen deel aan voorschoolse educatie.
Het uitvoeren van het beleidskader Peuteropvang en voor- en vroegschoolse educatie.
1.c
Peuters met een extra ondersteuningsvraag nemen deel aan de vveplus voorziening.
Het realiseren van een pilot vve-plus voorziening.
1.d
Zwemvaardigheid van kinderen in de bovenbouw van het basisonderwijs stimuleren.
Het aanbieden van een menukaart met zwemprogramma’s (swim is cool) in samenwerking met het zwembad waar basisscholen gebruik van kunnen maken.
1.e
Realiseren van een Rijke Schooldag in samenwerking met het primair onderwijs.
Het optimaliseren van het brede school beleid door de inzet van brede school coördinatoren.
1.g
Jongeren eten op school voldoende en gezond.
Op VO-scholen in Alkmaar wordt school groente & fruit aangeboden.
1.h
De Alkmaarse onderwijsagenda is gereed.
Het opstellen van de onderwijsagenda in samenwerking met onderwijs, kinderopvang en maatschappelijke partners.
2.a
De samenwerking met de Gelijke Kansen Alliantie van het ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap wordt voortgezet in de Gelijke Kansen Agenda 2025-2027.
De interventie Werk-Klaargroep wordt uitgevoerd door Talland College en PCC voor leerlingen van 16-18 jaar met onvoldoende taalniveau om door te stromen naar vervolgonderwijs.
3.a
Er is een passende (onderwijs)plek voor ieder kind.
Het uitvoeren van de uitvoeringsagenda aansluiting onderwijs en jeugdhulp.
3.b
Regionale gezamenlijkheid in beleid Leerlingenvervoer.
In 2026 zijn de verordening bekostiging leerlingenvervoer en beleidsregels bekostiging leerlingenvervoer van kracht.
4.a
Een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Cross-over met thema 3.1 Economie en toerisme.
18
Het uitvoeren van de Alkmaarse Onderwijsagenda. We onderzoeken hoe de gemeentelijke peutermiddelen kunnen worden afgebouwd.
Stimuleren van onderwijsaanbod dat aansluit op sterke sectoren in Noord-Holland Noord, met aandacht voor de gehele
Benodigde middelen
Nr. doelst.
Gewenst resultaat
Actie
-
-
-
onderwijswaaier (vo-mbo-hbo-wo) en Leven Lang Ontwikkelen. Stimuleren van samenwerkingen tussen bedrijfsleven en onderwijs gericht op opleiden naar werk, innovatieve onderwijsvormen samen met het bedrijfsleven. Bijdragen aan de uitvoering van verschillende projecten gericht op versterking van de aansluiting van arbeidsmarkt en onderwijs, o.a. via RPAnhn en de Hervorming van de Arbeidsmarktinfrastructuur (landelijke opgave). Versterken van de samenwerking met en tussen RPAnhn en het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN) om projecten te realiseren die zowel het sociale als economische domein omvatten. Dit betreft onder andere de uitvoering van de Human Capital Agenda.
4.b
Er is een gratis en toegankelijk educatief aanbod basisvaardigheden voor volwassenen die moeite hebben met de Nederlandse taal, digitale vaardigheden en rekenvaardigheden. Het aanbod is gericht op meedoen in de samenleving, werk, ouderbetrokkenheid, financiële zelfredzaamheid en gezondheid.
Opstellen en uitvoeren Regionaal Uitvoeringsprogramma Volwasseneneducatie.
5.a
Inzichtelijke maatregelen voor het verduurzamen en het verbeteren van het binnenklimaat van schoolgebouwen primair onderwijs. Cross-over met thema 4.3 Ruimtelijke ontwikkeling.
Opstellen Integraal Huisvestingsplan primair onderwijs 4e fase.
5.b
Bij de plannen voor nieuwbouw, renovatie of revitalisering draagt de inrichting van het schoolplein bij aan een groene, duurzame, circulaire en klimaatadaptieve omgeving voor spelende en schoolgaande kinderen. Cross-over met thema 4.3 Ruimtelijke ontwikkeling.
Uitvoeren Uitvoeringsregeling nieuwe groene schoolpleinen.
5.c
Inzichtelijke maatregelen voor het verduurzamen en het verbeteren van het binnenklimaat van schoolgebouwen voortgezet onderwijs. Cross-over met thema 4.3 Ruimtelijke ontwikkeling.
Opstellen Integraal Huisvestingsplan voortgezet onderwijs.
19
Benodigde middelen
Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Nr. doelst.
Prestatie-indicator/KPI
Norm/streefwaarde
1.
Er is een dekkend aanbod van peuteropvang met voorschoolse educatie.
34 locaties
1.
Percentage peuters met risico op een onderwijsachterstand, dat deelneemt aan voorschoolse educatie.
85%
1.
Aantal brede scholen.
32
1.
Aantal uitgevoerde naschoolse cursussen op de brede scholen.
190
4.
Aantal cursisten basisvaardigheden.
1.400 cursisten
5.
Vier projecten uit de 2e fase integraal huisvestingsplan Primair Onderwijs zijn uitgevoerd.
1 project gereed 3 projecten bouwfase
5.
Negen projecten uit de 3e fase integraal huisvestingsplan Primair Onderwijs zijn uitgevoerd.
2 projecten ontwerpfase 1 projecten uitgesteld 2 projecten voorbereiding 2 project vervallen
5.
Het extra groen uitvoeren van nieuwe schoolpleinen voor (speciaal) basis onderwijsscholen die zijn opgenomen in een Integraal huisvestingsplan.
4 van de 7 schoolpleinen
Toelichting/opmerking
Betrokkenheid verbonden partijen Alkmaar Sport NV Alkmaar Sport NV (ASNV) is de verbonden partij die voor de gemeente het sportstimuleringsbeleid en de exploitatie van de sportaccommodaties uitvoert. Hieronder vallen ook renovaties van de sportvelden, zwembaden en ijsbaan. De meeste functionarissen vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties zijn in dienst van ASNV.
20
Relevante beleidsnota's ▪ Alkmaarse Onderwijs Agenda 2020-2024, vastgesteld in de raadsvergadering op 26-11-2020. ▪ Beleidskader Peuteropvang vanaf 2020, vastgesteld in de raadsvergadering op 3-10-2019. ▪ Nadere regels Subsidie Peuteropvang en Voor- en Vroegschoolse Educatie 2023, vastgesteld in de B&W vergadering op 20-09-2022. ▪ Regionaal Uitvoeringsprogramma Basisvaardigheden 2025, vastgesteld in de B&W-vergadering op 17-12-2024. ▪ Uitvoeringsagenda passend onderwijs en jeugdhulp, ‘Meer dan de Som der Delen’ 2020-2024, vastgesteld in de B&W-vergadering op 26-5-2020. ▪ Regionaal programma ’Jij telt mee!’ aanpak Voortijdig schoolverlaten/Jongeren in kwetsbare positie 2021-2024 Regionaal Meldpunt Coördinatie regio Noord-Kennemerland, vastgesteld in de B&W-vergadering op 30-6-2020. ▪ Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs: - Fase 1 (2013-2016) vastgesteld in de raadsvergadering op 28-6-2012. - Fase 2 (2017-2020) vastgesteld in de raadsvergadering op 12-10-2015. - Fase 3 (2021-2025) vastgesteld in de raadsvergadering op 23-9-2021. ▪ Convenant Voor een werkende arbeidsmarkt (Regionaal Platform Arbeidsmarktbeleid Noord-Holland Noord) 2019-2025, vastgesteld in de B&W-vergadering op 16-10-2018. ▪ Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2020, vastgesteld in de raadsvergadering op 25-11-2021.
▪ Uitvoeringsbesluit nieuwe groene schoolpleinen, vastgesteld in de B&W-vergadering op 6-12-2022. ▪ Verordening bekostiging leerlingenvervoer, vastgesteld in de raadsvergadering op 24-11-2022. ▪ Beleidsregels bekostiging leerlingenvervoer, vastgesteld in de B&W vergadering op 11-10-2022. ▪ Nota Verbonden partijen 2024, vastgesteld in de raadsvergadering op 23-01-2025.
Thema 2.2 Cultuur, kunst en cultureel erfgoed Submaatschappelijk effect (algemeen) Alkmaar is een bloeiende, culturele en levendige gemeente met een zichtbare en beleefbare historie en toekomst voor nieuwe makers. Subdoelstellingen 1. De culturele basisinfrastructuur blijft overeind en groeit mee met gemeente Alkmaar. 2. Inspelen op behoeften in de samenleving door middel van meer samenwerking tussen verschillende beleidsdomeinen. 3. Versterking van creatieve ruimtes. 4. Een divers cultureel aanbod met aandacht voor (sub)culturen. 5. Borging cultuureducatie. 6. Extra aandacht en ruimte voor hedendaagse beeldende kunst. 7. Vereenvoudiging van het aanvragen van subsidie. 21
8. Samenwerking in de regio; de regio groeit en Alkmaar groeit mee als aantrekkelijke centrumgemeente. 9. Ondersteuning vernieuwende en experimentele culturele initiatieven. 10. Erfgoed heeft een publiek karakter waarbij de verhalen van Alkmaar (immaterieel erfgoed) zowel bovengronds als in onze archeologisch waardevolle ondergrond worden uitgedragen. 11. De kwaliteit van het erfgoed en het aanzicht blijven op hoog niveau. Waar mogelijk wordt de cultuurhistorie in het straatbeeld versterkt. 12. Goede promotie van cultureel erfgoed en de verbinding daarvan met cultuur en toerisme. 13. We zetten in op het digitaal toegankelijk maken van het erfgoed. Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen Nr. doelst.
Benodigde middelen
Gewenst resultaat
Actie
1
De culturele basisinfrastructuur groeit mee en sluit aan bij de uitkomsten van het participatietraject (onderdeel van de Cultuurkoers 2040).
Uitvoering van de Groeiagenda, start van aanpassingen ABC huis.
1, 3 en 8
Om tot een realistische uitbreiding van de stedelijke cultuurvoorzieningen te komen staat in de Ontwikkelagenda de Groei-agenda centraal: de huisvesting van het ABC Huis, Stedelijk Museum Alkmaar, Theater De Vest en Podium Victorie. Deze instellingen hebben meer ruimte nodig (ABC Huis en Stedelijk Museum) of een grotere zaalcapaciteit (Theater De Vest en Podium Victorie). Eerste fase is de uitbreiding van het ABC Huis.
In 2025 start het project Achter de Vest 1 en ABC/SMA-gebouw. Het besluit over realisatie Achter De Vest 1 wordt genomen in 2026 en voor ABC/SMA-gebouw in 2027.
€ 700.000 structureel m.i.v. 2028
1, 3, 4, 6 en 8
We ondersteunen de Kunstuitleen Alkmaar, Filmhuis Alkmaar, Karavaan en museum In 't Houten Huis bij hun uitbreidingsplannen. Deze instellingen zijn uit de ontwikkelagenda gehaald. Onze rol hierin is faciliterend, adviserend en verbindend. Waar nodig wordt hiervoor na toestemming van het bestuur aanvullend budget toegevoegd aan de begroting. De instellingen Bibliotheek Alkmaar, Artiance, Stedelijk Museum Alkmaar, Theater de Vest en Podium Victorie hebben een eigen uitbreidingstraject in de ontwikkelagenda, die loopt tot 2040.
We ondersteunen de Kunstuitleen Alkmaar, Filmhuis Alkmaar, Karavaan en museum In 't Houten Huis bij hun uitbreidingsplannen.
€ 100.000 in 2026
22
Nr. doelst.
Benodigde middelen
Gewenst resultaat
Actie
2
Ondersteuning en subsidiëring zijn beter afgestemd op de behoefte in de samenleving.
Uitvoeringsplan: er wordt geïnvesteerd in jongerencultuur en in nachtcultuur.
3
Er wordt gezocht naar oplossingen voor vastgoedvraagstukken.
Er is regelmatig overleg tussen units en er wordt integraal gewerkt.
3, 4, 7 en 9
Vanaf 2026 vervalt de tijdelijke Spuk Impuls Jongerencultuur (2022-2025) die activiteiten en vormen van eigentijdse cultuurbeoefening door jongeren stimuleert. Gemeente Alkmaar benut het budget voor maatregelen die aansluiten bij het lopende beleid en de bestaande infrastructuur voor jongeren. We willen vanuit de gemeentebegroting €300.000 vrijmaken om deze zeer succesvolle regeling verder door te zetten.
De tijdelijke Rijksregeling Impuls Jongerencultuur (2022-2025) heeft aangetoond dat jongeren behoefte hebben om hun eigen vormen van cultuurparticipatie te ontwikkelen. Jongeren hebben zichzelf (verder) ontwikkeld, hebben nieuwe groepen jongeren bereikt en netwerken zijn ontstaan. Jongeren verbinden zich niet zozeer aan verenigingen en zullen dus in mindere mate gebruik maken van de Amateurkunstgelden. Met extra geld voor jongeren worden ook doelen uit het Sociaal Domein ondersteund. Over de hele linie genomen zijn er weinig plekken waar specifiek voor jonger publiek wordt geprogrammeerd en waar een deel van de jongeren zich thuis voelt. De gevestigde instellingen hebben moeite om jong publiek te bereiken.
4
Eind 2025 zijn de contouren zichtbaar van een meer diverse programmering per seizoen 2026-2027.
5
Cultuureducatie is geborgd in lokaal beleid en structureel gefinancierd.
6
Hedendaagse beeldende kunst is zichtbaar in Alkmaar.
Uitvoeringsplan: er wordt gewerkt aan een verhuizing van de kunstuitleen naar het centrum.
7
Het aanvragen van subsidie is eenvoudig en professionele organisaties hebben de mogelijkheid om een meerjarige subsidie aan te vragen.
Het digitale loket is verbeterd, er volgen nog tekstuele aanpassingen en voorlichtingsbijeenkomsten voor amateurverenigingen (E-herkenning). Begrotingssubsidies hebben op het ABC huis na allen gekozen voor vierjarensubsidies. ABC huis volgt na juridische fusie, waarschijnlijk in 2027.
23
€ 300.000 in 2026
Nr. doelst.
Benodigde middelen
Gewenst resultaat
Actie
8
Als onderdeel van de Cultuurregio Noord-Holland Noord, erkend door OCW, leveren we een actieve bijdrage aan regionale samenwerkingsprojecten.
Twee succesvolle pilots zijn afgerond in 2025, samenwerking met maatschappelijke en overheidsrelaties wordt voortgezet.
9
Een vernieuwend cultureel aanbod en een innovatieve aanpak van maatschappelijke vraagstukken.
10
Erfgoed heeft een publiek karakter waarbij de verhalen van Alkmaar (immaterieel erfgoed) zowel bovengronds als in onze archeologisch waardevolle ondergrond worden uitgedragen.
Beschermen, behouden en de bijzondere verhalen uitdragen van het erfgoed zodat dit voor iedereen beleefbaar is via allerlei erfgoedkanalen en de samenwerkingspartners. Denk hierbij aan lezingen, schoolbezoeken, exposities, Open Monumentendag, publicaties etc.
11.a
Historisch geografische elementen binnen het gemeentelijke grondgebied worden gedigitaliseerd.
Een uitbesteed meerjarenproject waarbij de reeds geïnventariseerde historische geografische kennis op een toegankelijke manier wordt gedigitaliseerd en wordt opgenomen in de gebiedsbiografie.
11.b
Behoud van historische stolpen.
Advisering aan eigenaren en subsidiering van de onderhoudswerkzaamheden.
12.a
Cultuurhistorie breder zichtbaar laten zijn in straatbeeld.
Daar waar mogelijk wordt de cultuurhistorie in beeld gebracht bij herinrichtingen van de openbare ruimte.
12.b
Cultuurhistorie onder de aandacht brengen bij de citymarketing.
Regelmatig overleg met Alkmaar Marketing en het VVV. Vanuit de vakgroep wordt inhoudelijke input geleverd voor het verhaal van Alkmaar. Daarnaast wordt er actief de samenwerking opgezocht met de erfgoedpartners om het erfgoed breed voor het voetlicht te brengen.
13.a
Ontwikkelen digitale gebiedsbiografie, voor kennisverrijking van inwoners, onderzoek, planvorming en toetsing.
Er wordt gestart met het ontwikkelen van een gemeentebrede digitale gebiedsbiografie in een verhalende toegankelijke opzet. Dit is een meerjarenproject in samenwerking met onder meer het Regionaal Archief.
13.b
Vernieuwen gevelborden met onderliggende website met koppeling aan de Open Monumentendag
Dit is een meerjarig uitbesteed project waarbij een groot aantal monumenten in de binnenstad en de dorpskernen extra uitgelicht worden. De monumentale highlights worden gekoppeld aan verhalen van de 24
Nr. doelst.
Gewenst resultaat
Benodigde middelen
Actie inwoners door middel van gevelborden met een QR-code. Op deze manier worden diverse lagen met informatie beschikbaar voor de geïnteresseerden. Deze informatielaag wordt uiteindelijk ook gekoppeld aan de gebiedsbiografie.
13.c
Implementeren nieuw digitaal collectiebeheerssysteem archeologie en bouwhistorie en online raadplegen van de collectie archeologie.
Voor het behoud en beheer van de archeologiecollectie wordt een nieuw collectiebeheersysteem geïmplementeerd waarbij het mogelijk wordt om via de website de collectie te raadplegen. Hiermee worden op termijn de vele duizenden voorwerpen uit het archeologiedepot voor het publiek raadpleegbaar en daarmee zichtbaar. Dit is een meerjarenproject.
Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Nr. doelst.
Prestatie-indicator/KPI
Norm/streefwaarde
1.
Toename aantal bezoekers aan culturele instellingen.
1%
2.
Toename aantal vernieuwende en experimentele projecten.
5%
Toelichting/opmerking
Er worden eventueel nieuwe KPI’s toegevoegd na vaststelling van het cultuurbeleid Cultuurkoers 2040 (najaar 2024). Betrokkenheid verbonden partijen Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) Het Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) is een samenwerkingsverband van de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo, Den Helder, Hollands Kroon en Schagen. Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) doet mee op basis van een convenant tussen het RHCA en HHNK. Doelstellingen van het Regionaal Archief Alkmaar zijn: - verwerven van nieuwe archieven, audiovisuele documenten en andere historische collecties; - veilig beheren en toegankelijk maken van de collecties; - publiek in staat stellen om de collecties te raadplegen. Hiermee draag het RHCA bij aan doelstelling 5. 25
Relevante beleidsnota's ▪ Erfgoedbeleid Alkmaar 2026-2026, vastgesteld in de raadsvergadering op 26-09-2016. ▪ Groeien met Cultuur, Cultuurvisie Alkmaar 2040, vastgesteld in de raadsvergadering op 12-12-2024. ▪ Nota Verbonden partijen 2024, vastgesteld in de raadsvergadering op 23-01-2025.
Thema 2.3 Sport Submaatschappelijk effect (algemeen) Sport en bewegen geeft mensen plezier, uitdaging, voldoening en beleving en draagt bij aan een samenleving waarin mensen zich verbonden voelen en waarbij zij werken aan hun fysieke en mentale vitaliteit. Hierdoor heeft sport en bewegen een gunstig effect op gezondheid, fitheid en weerbaarheid. Subdoelstellingen 1. Realisatie van de nieuwbouw van de Hoornse Vaart en het Sportpaleis 2. Voldoende sportvoorzieningen (binnen, buiten en in de openbare ruimte) van kwalitatief ruim voldoende niveau. Hierbij wordt rekening gehouden met de verdere ontwikkelingen van het Alkmaars Kanaal en het KanaalPark en de groei van de gemeente. 2. Toekomstbestendige sportorganisaties met een kwalitatief goed activiteitenaanbod, goed vrijwilligersnetwerk en duurzame en toekomstbestendige accommodaties om meer Alkmaarders en mensen uit de regio structureel te laten sporten en bewegen. 3. Aantrekkelijk en toegankelijk sportaanbod zodat iedereen de mogelijkheid heeft om met plezier te bewegen en te sporten. Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen Nr. doelst.
Gewenst resultaat
Actie
1.a
Definitief ontwerp van de nieuwe Hoornse Vaart.
Aanbestede partij ontwerpt de nieuwe Hoornse Vaart
1.b
Ontwerp voor een toekomstig nieuw Sportpaleis.
Uitwerken van het Programma van Eisen naar een ontwerp en opstarten aanbestedingstraject.
2.a
Kwaliteit van 17 sportparken, 67 sportvelden, zes sporthallen, een atletiekbaan, twee zwembaden, een ijsbaan en -hal is gegarandeerd. Gebruikers betalen een maatschappelijk tarief voor sportaccommodaties.
Onderhouden en beheren van de sportaccommodaties door Alkmaar Sport.
26
Benodigde middelen
Nr. doelst.
Gewenst resultaat
Actie
2.b
Nieuwe sportmogelijkheden in de openbare ruimte:
-
2.c
Een vernieuwd Sportpaleis, waarbij de huidige voorzieningen terugkomen en met extra faciliteiten voor de regionale MBO opleiding. Het nieuw te bouwen Sportpaleis komt terug op de huidige kavel, maar onderzoek moet uitwijzen hoe het exact gesitueerd gaat worden.
Er moet een Programma van Eisen en een ontwerp van het nieuwe gebouw worden gemaakt. Tevens zal moeten worden afgestemd met de stakeholders en moet worden onderzocht hoe het gebouw gesitueerd wordt op de kavel. Vervolgens zal het huidige gebouw worden gesloopt en een nieuw gebouw worden gebouwd.
3.a
Bijdrage aan de drie ambities uit het landelijk sportakkoord II, waarmee de sportverenigingen toekomst bestendig worden gemaakt: 1. Het verstevigen van het fundament van de sport (de voorwaarden om te kunnen sporten en daar plezier aan te beleven). 2. Groter bereik van sport & bewegen (meer mensen bereiken en meer laten genieten van de sport). 3. Meer (zichtbare) betekenis van sport & bewegen (meerwaarde van de sport aan andere maatschappelijke sectoren).
-
3.b
De accommodaties van de buitensportverenigingen zijn duurzaam en toekomstbestendig.
We stellen subsidie beschikbaar voor buitensportaccommodaties en faciliteren de verenigingen.
4.a
Iedereen heeft de mogelijkheid heeft om met plezier te bewegen en te sporten.
De sportaanbieders bieden een divers sportaanbod aan voor 0100 jarigen. Daarnaast zetten we in op een divers aanbod van activiteiten, specifiek voor jeugd en ouderen voor de doelgroepen die niet terecht kunnen bij de reguliere sportaanbieders.
4.b
Sportevenementen zorgen voor een regionale uitstraling en zorgen dat inwoners actief en passief deelnemen aan sport.
We stellen subsidie beschikbaar voor evenementen (topsport en breedtesport)
4.c
Gezondere inwoners: ook vanuit sport haken we in op de doelstellingen GA/IZA, cross-over met thema's bij WMO/Jeugd
-
-
-
27
Benodigde middelen
Oplevering Cruijf Court. Oplevering Blanckerhofweg.
Voorzetten van het verenigingsadvies. Versterken van het (platform) Sportloket (voor de verenigingen). Versterken van het platform Alkmaar Actief met een uitgebreid aanbod van sportactiviteiten (voor de inwoners en verenigingen). Vormgeven aan het veilig sportklimaat bij de verenigingen.
Aanbieden van valpreventietrainingen en als vervolg structureel beweegaanbod als onderdeel van ketenaanpak. Organisatie van sport & beweegactiviteiten die gericht zijn op mensen met mentale problemen.
€ 722.000 structureel m.i.v. 2029
Nr. doelst.
Gewenst resultaat
Benodigde middelen
Actie Aanbieden van Sport & beweeg activiteiten die bijdrage aan de versterking van de sociale basis. Inzetten van de coördinator Sport&Preventie. -
4.d
Meer mensen maken gebruik van de fiets en weten er veilig mee om te gaan. Cross-over met thema 4.2 Bereikbaarheid.
We maken gebruik van de Provinciale subsidie voor het programma Doortrappen en organiseren activiteiten in het kader van langer en veilig op de fiets voor de oudere doelgroep.
4.e
Kwalitatief goede talentenontwikkelingsprogramma’s
-
Inzetten van coördinator Talentenontwikkeling. Faciliteren van de talentenontwikkelingsprogramma’s.
Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Nr. doelst. 1.
2.
Prestatie-indicator/KPI
Norm/streefwaarde
Toelichting/opmerking
% inwoners dat voldoet aan de beweegnorm: ▪ Jeugd 4-12 jaar ▪ Volwassenen 65 jaar en ouder
34,2% 44,4%
Bron: Kindermonitor GGD, 2024 Bron: Gezondheidsmonitor GGD, 2022
7,5 7,5
Meest recente cijfers (onderzoek 2024): 8,1 7,8 (Hoornse Vaart) / 7,9 (De Hout)
Klanttevredenheid sportvoorzieningen: ▪ IJsbaan ▪ Zwembaden
Betrokkenheid verbonden partijen Alkmaar Sport NV Alkmaar Sport NV (ASNV) is de verbonden partij die voor de gemeente het sportstimuleringsbeleid en het beheer en de exploitatie van de sportaccommodaties uitvoert. Hieronder vallen ook het afgesproken deel van de onderhoudswerkzaamheden ten behoeve van sportvelden, zwembaden en de ijsbaan. De meeste functionarissen vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties zijn in dienst van ASNV. Het accent voor het komende jaar ligt op het uitwerken van de plannen voor nieuwbouw van het Sportpaleis en nieuwbouw van de Hoornse Vaart. Relevante beleidsnota's ▪ Alkmaar Startsignaal; Toekomstvisie Sport Alkmaar, vastgesteld in de raadsvergadering op 28-6-2012. ▪ ‘Masterplan Sport en bewegen, Inclusief en Vitaal!’, vastgesteld in de raadsvergadering op 29-10-2019. 28
Masterplan Voetbal, Klaar voor de Toekomst, vastgesteld in de raadsvergadering op 14-2-2019. Verklaring deelname Brede Regeling Combinatiefuncties 2019-2022, vastgesteld in de B&W-vergadering op 2-10-2018. Nadere regels subsidie sportevenementen, vastgesteld in de B&W-vergadering op 7-5-2019. Nadere regels subsidie sportstimulering, vastgesteld in de B&W-vergadering op 12-5-2020. Nadere regels omtrent de subsidie voor verenigingsaccommodaties buitensport, vastgesteld in de B&W-vergadering op 12-5-2020 Beleidsplan investeringen sportvelden, vastgesteld in de raadsvergadering op 23-09-2021. Alkmaar Fietst 2021 – 2025, vastgesteld in de raadsvergadering op 17-12-2020. Sport- en beweegakkoord 2023 – 2026, sport verenigt Alkmaar 2023. Plan van aanpak gezond en actief Leven, GA!, vastgesteld in de B&W-vergadering op 26-09-2023. ▪ Nota Verbonden partijen 2024, vastgesteld in de raadsvergadering op 23-01-2025. ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Thema 2.4 Maatschappelijke ondersteuning Submaatschappelijk effect (algemeen) Onze inwoners zijn zoveel mogelijk zelfredzaam en kunnen, ondanks eventuele belemmeringen, langer zelfstandig blijven wonen en meedoen in de samenleving. Subdoelstellingen 1. Inwoners hebben een vitale en gezonde leefstijl. 2. Bevorderen dat inwoners zelfstandig kunnen blijven wonen. 3. Voor inwoners zijn er voldoende en kwalitatief goede maatwerkvoorzieningen beschikbaar. 4. Voor bijzonder kwetsbare inwoners zijn er voldoende en kwalitatief goede opvangvoorzieningen beschikbaar. Risico’s 1. Toenemende vergrijzing leidt tot een structurele stijging van de vraag naar Wmo-maatwerkvoorzieningen, wat resulteert in oplopende kosten en een toenemende druk op een al krappe arbeidsmarkt, vooral bij hulp bij het huishouden. 2. Er is een groei van het aantal inwoners met psychische kwetsbaarheid, onbegrepen gedrag en (dreigende) dakloosheid. Om hier adequaat op in te spelen en aan de wettelijke zorgplicht te voldoen is integrale samenwerking tussen zorg, veiligheid en wonen noodzakelijk. 3. Er is een risico dat onvoldoende beschikbaarheid van geschikte woningen de doorstroom van kwetsbare doelgroepen vanuit woonzorgvoorzieningen naar reguliere huisvesting belemmert. Dit kan leiden tot vertraging in het realiseren van maatschappelijke en financiële doelen binnen het sociaal domein.
29
Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen en benodigde middelen Nr. doelst.
Benodigde middelen
Gewenst resultaat
Actie
1.a
Betere volksgezondheid en minder gezondheidsverschillen. Cross-over met thema’s 2.3 Sport en 2.5 Jeugd.
Uitvoering lokale plan GA! en activiteiten op basis van (sub)regionale plan NHN Gezond. Hieronder het versterken van samenhang tussen activiteiten voor mentale gezondheid, een gezonde leefomgeving, ketenaanpakken Kind naar gezonder gewicht, Kansrijke Start en Valpreventie.
1.b
Inwoners ervaren een betere mentale gezondheid en hebben daarbij minder gevoelens van eenzaamheid.
Aanpak mentale gezondheid: - Ontwikkelen verkennend gesprek binnen driehoek GGZ, POH (praktijkondersteuner huisarts) en sociaal domein. - Ontwikkelen mentaal gezondheidsnetwerk. - Het vormen van actienetwerken vanuit suïcidepreventie met het volgen van de vijf pijlers vanuit 113: o Publiekscampagne. o Aanbieden van gatekeeperstrainingen aan netwerkpartners. o Risicogroepen benaderen. o Netwerk brede samenwerking o Toegang tot dodelijke middelen beperken Voortzetten Alkmaarse aanpak tegen Eenzaamheid.
1.c
Alkmaar is dementievriendelijk.
Sinds september 2025 heeft Alkmaar opnieuw het predicaat Dementievriendelijke Gemeente. We richten ons op de volgende speerpunten: - Samen met partners uit welzijn, sport, cultuur en het bedrijfsleven stimuleren we dat meer organisaties dementievriendelijk worden én dit zichtbaar maken naar inwoners. - In samenwerking met Geriant en Alzheimer Noord-Kennemerland vergroten we de kennis over dementie via voorlichting en publiekscampagnes. - In Alkmaar zijn op minimaal vijf locaties laagdrempelige ontmoetingsplekken voor mensen met dementie en hun naasten, zoals de Odensehuizen. - Gemeentemedewerkers in publieksfuncties zijn getraind in het herkennen van en omgaan met dementie. 30
Nr. doelst.
Benodigde middelen
Gewenst resultaat
Actie
1 en 2
Het in stand houden van de wijk- en buurtcentra. Wijk- en buurtcentra zijn een onmisbare schakel in de gemeenschap en vormen een belangrijk onderdeel van de sociale basis. Ze richten zich op het verbeteren van het sociale klimaat in de wijk. Het welzijnsaanbod dat zij organiseren is essentieel in de keten en biedt een volwaardig alternatief en/of aanvulling op de zorg. Daarnaast dienen deze locaties als ontmoetingsplaatsen voor diverse zorgpartners en maken zij deel uit van de zorgketen.
Een herstel van indexatie naar een realistische begroting voor de wijk- en € 366.000 structubuurtcentra. reel m.i.v. 2026
2.a
De informatie voor inwoners over voorzieningen en ondersteuning is eenvoudig en goed vindbaar.
-
-
2.b
Algemene voorzieningen en activiteiten zijn laagdrempelig en toegankelijk voor de inwoners.
-
In verschillende wijkcentra wordt invulling gegeven aan wijkcontactpunten die in 2026 van start gaan. Deze punten ontstaan in samenwerking met o.a. wijk- en buurtcentra, welzijnsorganisaties en Zaffier. Ze vormen een aanvulling op het bestaande ontwikkelplein in de bibliotheek en bieden inwoners op een laagdrempelige manier informatie en advies. Daarnaast lanceren we een digitale wegwijzer in het sociaal domein. Deze website helpt inwoners en organisaties eenvoudig de juiste informatie te vinden op het gebied van o.a. gezondheid, sociale activiteiten, vervoer, zorg en ondersteuning. Huidige voorzieningen, die veelal plaatsvinden in wijk- en buurtcentra, blijven op peil. Wijk- en buurtcentra werken samen, waardoor algemene voorzieningen zichtbaar en kwalitatief versterkt worden. Aandacht voor de positie en ondersteuning van kwetsbare besturen in wijk- en buurtcentra. Er wordt ingezet op activiteiten, ontmoeting en inloop voor specifieke groepen, zij kunnen hier zonder indicatie terecht. Zoals Odensehuizen voor mensen met dementie.
31
Nr. doelst.
Benodigde middelen
Gewenst resultaat
Actie
2.c
Alkmaar is toegankelijker voor mensen met beperkingen. Cross-over met thema 2.7 Diversiteit en inclusie. Cross-over met thema 4.3 Ruimtelijke ontwikkeling
Uitvoering geven aan toegankelijkheidsagenda (ontwikkellijn uit het Beleidskader diversiteit en inclusie 2025 – 2029). Het betreft zowel fysieke, digitale als sociale toegankelijkheid. Jaarlijks worden specifieke speerpunten gerealiseerd.
3.a
Na eerste vraagverheldering is er binnen vier weken zicht op een besluit voor een voorziening.
In Alkmaar worden inwoners die een Wmo-melding doen, binnen twee weken te woord gestaan. Met slechts enkele uitzonderingen wordt binnen de wettelijke termijn van acht weken, waarin het onderzoek plaatsvindt en de beschikking wordt opgesteld, een besluit genomen.
3.b
Wmo maatwerkvoorzieningen zijn beschikbaar voor inwoners die dit nodig hebben.
-
3.c
Respijtzorg en mantelzorgondersteuning zijn laagdrempelig beschikbaar
-
-
Voorbereiding mogelijke implementatie inkomens en vermogensafhankelijke eigen bijdrage per 2027. Implementatie hiervan helpt de gemeente de maatwerkvoorzieningen beschikbaar te houden voor de meest kwetsbare inwoners. Aanbesteding begeleiding, beschermd wonen en hulpmiddelen per 2027. Reguliere contractmanagementgesprekken met de gecontracteerde aanbieders om kwaliteit te waarborgen. Het regiepunt voor respijtzorg wordt gecontinueerd. Inwoners hebben via de website Mantelzorgvrij.nl zicht op het aanbod van respijtzorg en worden ondersteund door het Mantelzorgcentrum bij het plannen van passende respijtzorg. Respijtzorg (logeerzorg) maakt onderdeel uit van de aanbesteding begeleiding, een nieuwe periode gaat per 2027 in.
3.d
Mensen wonen in een passende woning. Cross-over met thema 4.4 Wonen
-
Het convenant aangepaste woningen blijft van toepassing. Beschikbaarheid maakt onderdeel uit van de woonvisie Sociale huurwoningen worden passend toegewezen aan o.a. jongeren en senioren.
3.e
Toezicht op de uitvoering. Cross-over met thema 2.5 Jeugd.
-
Implementatie regionale visie toezicht en handhaving jeugd en Wmo.
32
Nr. doelst.
Benodigde middelen
Gewenst resultaat
Actie
4.a
Toekomstbestendige maatschappelijke opvang en doorstroming naar reguliere voorzieningen verhogen.
We geven uitvoering aan het nog nader vast te stellen integraal beleidskader maatschappelijke opvang, vrouwenopvang, beschermd wonen en de aanpak voor personen met onbegrepen gedrag.
4.b
Passende ondersteuning voor personen met onbegrepen gedrag.
We versterken de ketenaanpak zowel stedelijk als op wijkniveau. Hiervoor wordt een basisstructuur ingericht. We geven uitvoering aan de OGGZ (openbare geestelijke gezondheidszorg. Ander woord voor OGGZ is bemoeizorg).
4.c
Minder huiselijk geweld en met name minder recidive. Cross-over met thema 2.5 Jeugd)
-
Uitvoering vastgesteld lokaal beleid (raadsbesluit 20 maart 2025). Actualiseren regiovisie huiselijk geweld en kindermishandeling (Noord-Holland Noord).
4.d
Bieden van huisvesting en ondersteuning voor jongeren uit jeugdzorg met verblijf.
Voor jongeren rond 18 die niet kunnen terugvallen op een sociaal netwerk, is het wenselijk om huisvesting beschikbaar te stellen. Volgens de wet zijn tijdelijke huurcontracten nog mogelijk. Hierop wordt integraal samengewerkt tussen de domeinen Wmo, jeugd en wonen. Zie ook KPI 9: Aantal woningen via Transferpunt voor volwassenen (23+) en jongeren (18-23).
Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Nr. doelst.
Prestatie-indicator/KPI
Norm/streefwaarde
1.
% inwoners dat rookt, lijdt aan overgewicht, alcohol en/of drugs gebruikt.
Afname van 2% voor de inwoners tussen de 19 en 75 jaar.
2.
Het aantal inwoners dat gebruik maakt van Mantelzorgondersteuning.
1.580
Toelichting/opmerking
Deze KPI is gebaseerd op het aantal inwoners dat ingeschreven staat bij het Mantelzorgcentrum, de nieuwsbrief ontvangt en gebruikmaakt van diverse vormen van ondersteuning. De streefwaarde voor dit jaar ligt lager dan in 2025, omdat het Mantelzorgcentrum recent een opschoning van het inschrijvingenbestand heeft uitgevoerd. 33
Nr. doelst.
Prestatie-indicator/KPI
Norm/streefwaarde
3.
Aantal verstrekte mantelzorgercomplimenten.
1.440
4.
Praktische hulp aan huis door WonenPlus Alkmaar en de WelzijnWonenPlus (in het buitengebied).
Aantal deelnemers (abonnees): 2.150.
5.
Aantal mensen dat gebruik maakt van de individuele clientondersteuning.
Van 760 (2025) naar 800 (2026).
6.
Cliëntervaring: ▪ Kwaliteit van de ondersteuning. ▪ Samen naar oplossingen gezocht. ▪ Ondersteuning past bij de hulpvraag.
Toelichting/opmerking
87% van de respondenten ervaart de kwaliteit als goed. 87% ervaart dat er samen naar oplossingen wordt gezocht. 89% vindt de ondersteuning passend.
7.
Bezetting maatschappelijke opvang op jaarbasis (uitgesplitst in nachtopvang en overige daklozenopvang op locatie elders): ▪ Hoeveel unieke cliënten melden zich aan? ▪ Hoeveel komen in aanmerking voor daklozenopvang? ▪ Gemiddelde duur van verblijf in de opvang.
n.v.t.
8.
Aantal woningen via Transferpunt voor volwassenen (23+) en jongeren (18-23).
Volwassenen: 50-60 op jaarbasis. Jongeren: 30 – 40 op jaarbasis.
Jaarmonitor Wmo Voor Wmo maatwerkvoorzieningen zijn geen KPI’s opgesteld. Daarvoor in de plaats is er de Jaarmonitor Wmo op basis van huidige kwartaalmonitoren met de volgende onderwerpen: aantal nieuwe meldingen en besluiten gemiddeld per jaar, overzicht aantal en type maatwerkvoorziening uit veld 2, in- en uitstroom beschermd wonen, gemiddelde wachttijden boven wettelijke termijn, aantal klachten en bezwaarschriften.
34
Betrokkenheid verbonden partijen GGD Hollands Noorden GGD Hollands Noorden is de gemeenschappelijke gezondheidsdienst in Noord-Holland Noord, die de gezondheid en veiligheid bevordert van de Alkmaarse inwoners. Relevante beleidsnota's ▪ Beleidskader toezicht en handhaving van de Wmo en de jeugdwet. Raad geïnformeerd via raadsinformatiebrief op 17-12-2024 ▪ Nadere regels Sociaal Domein, vastgesteld in de B&W vergadering op 01-05-2024. ▪ Nadere regels subsidie bewonersondernemingen, wijk- en buurtcentra, vastgesteld in de B&W vergadering op 01-05-2024. ▪ Beleidskader diversiteit en inclusie 2025 – 2029. ▪ Verordening tot wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning Alkmaar 2020, vastgesteld in de raadsvergadering op 18-04-2024. ▪ Seniorenagenda, vastgesteld in de raadsvergadering op 25-01-2024. ▪ GA! Plan van aanpak GALA, vastgesteld in de collegevergadering op 26-09-2023. ▪ Raamafspraken Pact 'Wonen met ondersteuning, commitment op leefbaarheid' 2023-2025, vastgesteld in de B&W-vergadering op 18-07-2023. ▪ Regionale samenwerking Beschermd wonen, vastgesteld in de B&W-vergadering op 8-3-2022. ▪ Uitvoeringsagenda 'Samen zorgen voor veiligheid' 2021-2023, vastgesteld in de B&W-vergadering op 30-11-2021. ▪ Hoofdlijnen decentralisatie beschermd wonen, vastgesteld in de B&W-vergadering op 6-7-2021.
▪ Uitvoeringsprogramma maatschappelijke opvang, vastgesteld in de B&W-vergadering op 23-6-2020. ▪ Nadere regels Maatschappelijke ondersteuning Alkmaar 2020, vastgesteld in de B&W-vergadering op 12-05-2020. ▪ Regenboogmeerjarenplan Alkmaar 2019-2022, vastgesteld in de B&W-vergadering op 3-9-2019. ▪ ‘Alkmaar groeit, zorgt en doet mee’, visies Jeugdhulp, Wmo en Participatie, vastgesteld in de raadsvergadering op 12-09-2019. ▪ Nota Woonzorg, vastgesteld in de raadsvergadering op 25-1-2018. Een nieuwe Uitvoeringsagenda Woonzorg is in ontwikkeling. ▪ Nota Verbonden partijen 2024, vastgesteld in de raadsvergadering op 23-01-2025.