Bijlage 10. Participatieverslag Actualisatie Omgevingsvisie Alkmaar 2040

Actualisatie Omgevingsvisie Alkmaar 2040 Par cipa everslag Actualisatie Omgevingsvisie Gemeente Alkmaar wil de huidige Omgevingsvisie Alkmaar 2040 die is vastgesteld op 5 oktober 2017 actualiseren. Een van de redenen is de nieuwe Omgevingswet: de huidige omgevingsvisie voldoet niet aan alle (digitale) eisen van deze wet. Daarnaast gaan de maatschappelijke ontwikkelingen snel, zijn de ruimtelijke opgaven groot en stapelen de ruimteclaims zich op. Ook dat is aanleiding voor een update en het aanscherpen van de ambities in de omgevingsvisie. In 2017 is over de huidige omgevingsvisie geparticipeerd. Wij hebben ons destijds laten informeren door bewoners, ondernemers, stichtingen, organisaties, bezoekers, college en vakmensen. Naast participatiebijeenkomsten zijn toen specifieke onderwerpen bediscussieerd aan experttafels, zijn straatinterviews gehouden en zijn tafelgesprekken gevoerd. Om tot een breed gedragen omgevingsvisie te komen zijn we opnieuw met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in gesprek gegaan. Deze participatie is minder uitvoerig van opzet, omdat het om een actualisatie van de visie gaat. We zijn dus niet opnieuw begonnen met de participatie, maar houden nadrukkelijk wel rekening met de eerder opgehaalde reacties van bewoners en stakeholders.

Doel van de participatie  Draagvlak creëren voor de omgevingsvisie  De kwaliteit van de omgevingsvisie verbeteren  Andere meningen boven tafel krijgen, dus ook van doelgroepen die doorgaans moeilijk te bereiken zijn Aanpak van de participatie De basis voor de participatie was de bouwstenennotitie voor actualisatie van de omgevingsvisie, die in juli 2024 door het college is vastgesteld. Inwoners (bewoners en ondernemers) en maatschappelijke organisaties zijn uitgenodigd voor een gesprek over drie thema’s:  Hoe zorgen we voor een duurzame toekomst?  Hoe houden we de stad leefbaar? (omgevingskwaliteit)  Hoe zorgen we voor groei in balans? Drie participatiebijeenkomsten De participatie vond plaats tijdens fysieke bijeenkomsten in september en oktober 2024. Via berichtgeving op de website, in de stadskrant en via sociale media zijn inwoners en maatschappelijke organisaties uitgenodigd om mee te praten over de toekomst van Alkmaar. Er waren twee participatiemomenten voor bewoners en ondernemers: één bijeenkomst in de stad en één bijeenkomst voor de dorpen in Schermerhorn. Daarnaast was er een apart participatiemoment voor maatschappelijke organisaties. Tijdens deze bijeenkomsten konden geïnteresseerden meedenken over de ambities van de gemeente Alkmaar.

Methodiek De gebruikte methodiek heet Wereldcafé: naast een plenaire presentatie per thema kunnen mensen informeel en laagdrempelig met elkaar aan thematafels in discussie. Een gespreksleider nodigt iedereen uit om mee te praten. Deelnemers schrijven op tafelkleden op wat zij belangrijk vinden en mee willen geven aan de gemeente. Participatieniveau Het participatieniveau is informeren en consulteren. Binnen de drie thema’s is ruimte voor inbreng van burgers en organisaties. Hiervoor hebben we de vaak abstracte en ingewikkelde beleidsthema’s vertaald naar herkenbare onderwerpen die dicht bij de belevingswereld van mensen staan.

Samenva ng bijeenkomsten Omgevingsvisie Alkmaar 2040 1. Samenvatting per thema: o Duurzame toekomst o Omgevingskwaliteit o Groei in balans 2. Meeste genoemde onderwerpen per bijeenkomst 3. Samenvatting per bijeenkomst en doelgroep: o 30 september: inwoners stad o 3 oktober: inwoners dorpen en kernen o 9 oktober: maatschappelijke organisaties

Overzicht opkomst participatie omgevingsvisie Bijeenkomst Aantal deelnemers

30 september Aangemeld: 11 Opkomst 6

3 oktober Aangemeld: 10 Opkomst: 28

9 oktober Aangemeld: 25 Opkomst: 26

De volledige verslagen zijn als bijlagen bij dit verslag opgenomen

1. Samenvatting per thema

In deze samenvatting komen de belangrijkste thema’s samen: duurzaamheid, woningbouw, mobiliteit, behoud van erfgoed, werkgelegenheid en participatie van bewoners in de besluitvorming. Duurzame Toekomst  Betrokkenheid van bewoners: Er is een sterke behoefte om bewoners meer te betrekken bij duurzame oplossingen, waarbij bewustwording en communicatie in meerdere talen essentieel zijn.  Meer groen en hittestress: Bewoners vragen om groenere tuinen, groene gevels, speelplekken met schaduw, en waterberging in stedelijke gebieden om hittestress tegen te gaan.  Energie-oplossingen: Er is veel belangstelling voor buurtbatterijen, kleine windmolens en het combineren van functies zoals parkeerplaatsen met zonnepanelen om de energietransitie te ondersteunen.  Landbouw en circulariteit: Er wordt gepleit voor het verduurzamen van de landbouw, met aandacht voor mestvergisting en boerderijmolens. Daarnaast is er vraag naar circulaire initiatieven zoals repair cafés en hergebruik.

Omgevingskwaliteit  Woningbouw: Er is een duidelijke behoefte aan betaalbare woningen voor jongeren, gezinnen en ouderen. Kleinschalige woningbouw, vooral in dorpskernen, is gewenst, met behoud van voorzieningen.  Bereikbaarheid en mobiliteit: Openbaar vervoer moet worden verbeterd, vooral in afgelegen dorpen. Flexibele oplossingen zoals buurtbussen worden voorgesteld.  Dorpsidentiteit en erfgoed: Het behoud van de dorpsidentiteit en erfgoed speelt een belangrijke rol in toekomstige plannen. Er moet meer aandacht zijn voor de verbinding tussen dorpen en steden.  Leefbaarheid en infrastructuur: Parkeerproblemen, fietsopslag en de aanleg van alternatieve routes voor zwaar verkeer zijn terugkerende thema’s, samen met zorgen over vergrijzing en de behoefte aan seniorvriendelijke woonvormen. Groei in Balans  Balans tussen wonen, werken en recreatie: Er is een duidelijke vraag naar een evenwichtige groei, waarbij wonen, werken, cultuur en recreatie goed geïntegreerd worden. Dit moet gebeuren zonder de leefbaarheid en natuur aan te tasten.  Werkgelegenheid voor jongeren: Meer werkgelegenheid in de regio is noodzakelijk om jongeren aan te trekken en te behouden. Talentontwikkeling en jeugdzorgprojecten worden als oplossingen genoemd.  Landbouw en natuur: De landbouw moet duurzamer worden, met oog voor natuurbehoud en biodiversiteit.

Innovaties in landbouw en de integratie met recreatie, zoals ‘klompenpaden’, zijn belangrijk.  Participatie: Bewoners willen actief betrokken worden bij besluitvorming en planning, met duidelijke en eenvoudige communicatie over de plannen van de gemeente.

2. Meest genoemde onderwerpen   

De meest genoemde reacties van bewoners op 30 september gaan over het behoud van groene ruimtes, duurzame woonoplossingen, beter openbaar vervoer, en het aanpakken van vergrijzing door middel van passende woonvormen en infrastructuur. De meest genoemde reacties van bewoners op 3 oktober gaan over het behoud van agrarische functies, de behoefte aan meer woningen, en het verbeteren van mobiliteit en infrastructuur, vooral in het landelijk gebied. De meest genoemde reacties van maatschappelijke organisaties op 9 oktober richten zich op duurzame mobiliteit, vergroening van stedelijke gebieden, participatie van bewoners, en een evenwichtige groei die rekening houdt met zowel wonen als werken, cultuur en recreatie.

3. Samenvatting per bijeenkomst

Bijeenkomst 30 september

Duurzame Toekomst  Gedrag en betrokkenheid van bewoners: Bewoners willen meer aandacht voor het stimuleren en betrekken van mensen bij duurzame oplossingen.  Meer groen en oplossingen tegen hittestress: Bewoners noemen de behoefte aan groenere tuinen, groene gevels, en speelplekken met schaduw.  Energie-opslag en clustering van functies: De vraag naar buurtbatterijen en het combineren van functies zoals parkeren en zonnepanelen is groot.  Circulariteit: Zowel lokaal als nationaal moet er ruimte komen voor circulaire initiatieven zoals repair cafés en bedrijven gericht op hergebruik.

Omgevingskwaliteit  Parkeren en fietsopslag: Bewoners willen minder auto’s op straat en veilige plekken om fietsen op te bergen. Ook zijn er zorgen over vergrijzing en de behoefte aan projecten zoals Knarrenhofjes.  Bereikbaarheid en openbaar vervoer: Openbaar vervoer moet beter, vooral in afgelegen dorpen zoals Schermerhorn. Vrijwillige buurtbussen en flexibele oplossingen worden gesuggereerd.  Vergrijzing: Bewoners maken zich zorgen over de vergrijzende bevolking en pleiten voor meer seniorvriendelijke woonvormen.  Afvalbeheer: Na woningdeling moet afvalbeheer verbeterd worden, met meer afvalbakken per woning. Groei in Balans  Balans tussen stedelijke verdichting en groen: Er moet een evenwicht blijven tussen woningbouw en groene ruimte. Bewoners pleiten voor gevarieerde woningen voor jongeren, ouderen, en werkenden.  Aantrekkelijk centrum: Er is behoefte aan een autoluw centrum en avontuurlijke speelplekken voor kinderen. Een goed gereguleerde verkeersstroom rond de binnenstad is ook belangrijk.  Wonen en werken: Er moet worden ingezet op meer werkgelegenheid in de regio om forenzen te verminderen en jongeren in de regio te houden.

Bijeenkomst 3 oktober

Duurzame Toekomst  Behoud en uitbreiding van agrarische functies: Bewoners vinden dat agrarische activiteiten meer ruimte moeten krijgen, waarbij schaalvergroting mogelijk moet blijven.  Natuur- en wegbeheer: Bijzondere natuurgebieden zoals polders worden onvoldoende beheerd, net als de wegen in deze gebieden.  Ontwikkeling van energie-infrastructuur: Zowel op hoofdlijnen als in de fijnmazige netwerken blijft de energie-infrastructuur achter bij wat nodig is voor de toekomst. Omgevingskwaliteit  Woningbouw: Er is behoefte aan meer woningen, zowel in als buiten dorpskernen, waarbij het belangrijk is dat goede voorzieningen behouden blijven.  Bewonersparticipatie: Bewoners willen actief betrokken blijven in participatieprocessen en zien hun input graag meegenomen in plannen.  Flexibiliteit voor agrarisch gebruik: Meer flexibiliteit is gewenst bij het gebruik van erven en agrarisch land. Ook openbaar vervoer moet beter worden. Groei in Balans  Onvoldoende aandacht voor dorpen en landelijk gebied: Bewoners voelen zich onderbelicht en vragen om snellere inbreidingsmogelijkheden voor dorpen.  Mobiliteit: Er moet meer aandacht komen voor de bereikbaarheid van dorpen en steden, met ideeën zoals de aanleg van een tunnel bij de Leegwaterbrug.  Agrarische groei: Agrarische bedrijven willen meer ruimte om te groeien en pleiten voor het gebruik van lokale kennis bij uitbreidingen.

Samenvatting bijeenkomst 9 oktober

Duurzame Toekomst  Verbeterde mobiliteit: Er is een sterke vraag naar duurzame vervoersalternatieven zoals elektrische bussen en kleinschalig openbaar vervoer voor korte afstanden.  Groen en wateropslag: Meer groen en waterberging zijn noodzakelijk, vooral in stedelijke gebieden zoals Overstad. Ideeën zoals groene daken en terrasjes met bomen werden veel genoemd.  Bewustwording en communicatie: Het belang van bewustwording over duurzaamheid werd benadrukt, met communicatie in meerdere talen om iedereen te bereiken.  Energieopslag en lokale oplossingen: De installatie van buurtbatterijen en kleine windmolens werd genoemd als oplossingen voor de energietransitie.  Watermanagement: Wateroverlast in de polder vraagt om betere waterbeheersing, bijvoorbeeld door grotere waterpompen en een watertaxi.  Innovatieve ideeën: Oplossingen zoals een kabelbaan, moestuinen, en de deeleconomie kwamen naar voren als toekomstgerichte opties.  Landbouw en energietransitie: Er is aandacht voor het verduurzamen van de landbouw door middel van mestvergisting en het gebruik van boerderijmolens. Omgevingskwaliteit  Woningbouw: Kleinschalige woningbouw voor jongeren, gezinnen, en ouderen wordt als essentieel gezien, met een focus op betaalbare woningen en diversiteit in aanbod.

 Cultureel en sociaal aanbod: Er is vraag naar een breder cultureel aanbod en evenementen die aansluiten bij migrantenachtergronden, zoals Halal-horeca.  Dorpskernen: Dorpskernen moeten aantrekkelijker worden, met een balans tussen toerisme en leefbaarheid voor de lokale bevolking. Kunst in de openbare ruimte en sfeervolle evenementenlocaties werden genoemd als mogelijkheden.  Infrastructuur: Er is behoefte aan betere verkeersoplossingen, met nadruk op een alternatieve route voor zwaar verkeer en meer parkeermogelijkheden.  Identiteit en erfgoed: De dorpsidentiteit moet behouden blijven en erfgoed moet een centrale rol spelen in toekomstige ontwikkelingen. Deelnemers riepen op tot een inventarisatie van het erfgoed in de regio. Groei in Balans  Wonen, werken, cultuur en recreatie: Er is een duidelijke behoefte aan een veelzijdige invulling van ruimte, waarbij wonen, werken, cultuur, en recreatie goed geïntegreerd worden.  Werkgelegenheid voor jongeren: Er moet meer ruimte komen voor jongeren om na schooltijd betrokken te blijven in de regio, met aandacht voor talentontwikkeling en jeugdzorg.  Veiligheid en mobiliteit: Betere openbaarvervoerverbindingen en creatieve oplossingen zoals OV-knooppunten en transferiums werden besproken.

 Participatie en communicatie: Deelnemers benadrukten het belang van toegankelijkere participatie in besluitvorming, waarbij duidelijke en eenvoudige communicatie essentieel is.  Balans tussen landbouw en natuur: Innovaties in landbouw en natuurbeheer moeten bijdragen aan de balans tussen groei en behoud van biodiversiteit. Ook werd gepleit voor het aanpakken van sluipverkeer in dorpen en steden.

Verwerking par cipa eopbrengst in ontwerp-omgevingsvisie De omgevingsvisie gaat over de ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn. In de visie worden de plannen van de gemeente in grote lijnen beschreven. De participatie helpt ons als gemeente om onze ambities concreter te maken, en de kwaliteit van de omgevingsvisie te verbeteren. Reacties op detailniveau en suggesties en aandachtspunten voor het bereiken van de doelen en ambities neemt het college mee bij het opstellen van de uitvoeringsstrategie. De basis voor de actualisatie is de door het college vastgestelde bouwstenennotitie. Naar aanleiding van de gevoerde gesprekken en de opgehaalde input is de inhoud op onderdelen aangevuld of aangescherpt. Onderstaand worden de belangrijkste punten genoemd. 



  



Er wordt in de visie aandacht besteed aan de waterkwaliteit en het beschermen van de watervoorraden. Dit is van belang voor alle inwoners, specifiek in relatie tot de natuur, gezondheid, recreatie, en de agrarische sector. Het vraagt om samenwerking tussen de verschillende waterbeheerders; De omgevingsvisie formuleert een duidelijke ambitie voor een duurzaam gezonde en veilige leefomgeving, met specifiek aandacht voor het beschermen van vitale en kwetsbare functies en de bescherming van kwetsbare doelgroepen, o.a. in relatie tot vergroening en het voorkomen van hittestress; De gemeente zet in op een divers aanbod aan woonmilieus en het bieden van passende woonvormen. In de ontwerp-omgevingsvisie wordt de ambitie geconcretiseerd. Nadere uitwerking vindt plaats in de woonvisie. Voor vitale en leefbare dorpen is de beschikbaarheid van openbaar vervoer en veiligere alternatieven voor landbouwverkeer nadrukkelijker benoemd in relatie tot de leefkwaliteit en het behoud van erfgoed; In de omgevingsvisie wordt op diverse plekken aandacht besteed aan cultuur en recreatie als belangrijk thema voor een leefbare en aantrekkelijke gemeente, hierbij hebben we aandacht voor stad en land en de verbinding tussen beiden. Hiermee wordt o.a.

aangesloten bij de recent vastgestelde cultuurvisie; De omgevingsvisie heeft aandacht voor agrarisch ondernemerschap en de benodigde ruimte voor innovaties en multifunctionele landbouw voor verduurzaming van de sector.

Bijlagen: 1. Verslag bijeenkomst 30 september 2. Verslag bijeenkomst 3 oktober 3. Verslag bijeenkomst 9 oktober

Bijlage 1

Participatie Actualisatie Omgevingsvisie Alkmaar 2040

Verslag bijeenkomst 30 september 2024 Actualisatie Omgevingsvisie Alkmaar 2040, de stad

Verslag bijeenkomst Actualisatie Omgevingsvisie Alkmaar 2040 Datum Maandag 30 september 2024 Tijd 19.00 tot 21.15 uur Locatie Wijkcentrum Mare Nostrum, Arubastraat 2, Alkmaar Genodigden inwoners stad Alkmaar Aanwezig Gemeente Kees Jan Snoei, projectmanager omgevingsvisie Brenda Wedding, strategisch adviseur fysiek domein Esther Brun, strategisch adviseur stedenbouw Inwoners 6 Beaumont (namens gemeente Alkmaar) Lida van Tilburg (gespreksleider) en Jacqueline van Reijsen (verslag)

Meedenken over de toekomst van Alkmaar Maandag 30 september 2024 organiseerde gemeente Alkmaar een eerste bijeenkomst over het actualiseren van de omgevingsvisie Alkmaar 2040. De gemeente wil samen met haar inwoners (bewoners en ondernemers) en maatschappelijke organisaties nadenken over een visie voor de stad voor de lange termijn. Onafhankelijk gespreksleider Lida van Tilburg heet iedereen welkom en licht het programma toe. De opkomst is met 6 inwoners lager dan verwacht: het slechte weer is waarschijnlijk de reden. Het programma wordt daarom aangepast aan het aantal deelnemers. Na elke themapresentatie gaan de aanwezigen met elkaar in gesprek over wat zij belangrijk vinden voor dat onderwerp. De uitkomsten worden genoteerd en meegenomen bij het aanpassen van de toekomstvisie. Projectmanager Kees Jan Snoei van de gemeente vertelt over de aanleiding van deze avond. In 2017 heeft de gemeenteraad de huidige Omgevingsvisie goedgekeurd, maar de wereld is veranderd. De nieuwe Omgevingswet en maatschappelijke ontwikkelingen zoals de energietransitie en klimaatverandering, vragen om een frisse blik op de toekomst van de stad. Daarom gaat Alkmaar de omgevingsvisie vernieuwen. Alkmaar vindt het belangrijk om samen met bewoners, ondernemers en organisa es na te denken over deze nieuwe ontwikkelingen. We willen weten wat de samenleving belangrijk vindt en welke ideeën er zijn.

Dit helpt de gemeenteraad straks om goede keuzes te maken.

Input ophalen over de fysieke leefomgeving De huidige visie is het vertrekpunt. Alkmaar gaat de bestaande omgevingsvisie aanvullen met nieuwe doelen en plannen, gebaseerd op drie belangrijke vragen: - Hoe zorgen we voor een duurzame toekomst? - Hoe zorgen we voor groei in balans? - Hoe houden we Alkmaar gezond en leefbaar (omgevingskwaliteit)? Water en bodem zijn leidend bij de actualisatie. Zowel boven als onder de grond moeten we de ruimte goed verdelen. Het water- en bodemsysteem wordt steeds belangrijker bij de keuzes die we maken. Het is belangrijk om: - De bodem ook op de lange termijn vitaal te houden - Onze leefomgeving zo in te richten dat deze minder kwetsbaar is voor weersextremen - Ook wordt het steeds drukker in de ondergrond met kabels en leidingen De gemeente kijkt hierbij ook vanuit de betekenis die Alkmaar heeft als: - Gastvrije levendige stad - Mooi innovatief (platte)land (zoals polder De Schermer) - Centrumgemeente in de regio (Bergen, Uitgeest, Heiloo; Noord-Holland Noord incl. West-Friesland; Metropoolregio Amsterdam) Deze avond gaat voornamelijk over de stad, hoewel er natuurlijk samenhang en onderlinge dynamiek is tussen stad en land en de verschillende regio’s.

1. Een duurzame toekomst – presentatie projectmanager Kees Jan Snoei De presentatie over een duurzame toekomst voor Alkmaar ging over de verschillende ambities die al in de omgevingsvisie staan: - Energietransitie: voldoende schone energie beschikbaar voor huizen en bedrijven als Nederland in 2050 aardgasvrij moet zijn. - Klimaatbestendige stad: inspelen op de gevolgen van klimaatverandering, zoals droogte, hittestress en wateroverlast, waterveiligheid en tegengaan van bodemdaling en verzilting. - Gezond leefklimaat: vervuiling tegengaan, aandacht voor flora en fauna, vergroening en versterken van de biodiversiteit zijn belangrijk voor een gezond leefklimaat. - Circulaire economie en kringlooplandbouw: slimmer omgaan met grondstoffen, minder afval produceren en grondstoffen hergebruiken. Dit soort zaken moeten we duurzaam regelen. Wat betekent dit in de praktijk? Voor de stad - Lokale opwek, opslag en transport van energie - Drukte in de ondergrond van kabels en leidingen - Droogte, hitte, wateroverlast - Natuurinclusief bouwen, bv. met biobased materialen als hout, wadi’s voor opvang van regenwater, ruimte geven aan de natuur (bv. vleermuiskasten aan de gevels) Voor het (platte)land - Transportcapaciteit (energienetwerk en hoogspanningsmasten) en (mogelijke) verrommeling van het landschap - Bodemdaling, verzilting en beschikbaarheid van water

- Water- en groenstructuur in landschap en natuurbeheer In gesprek over een duurzame toekomst Wat mag je van de burger verwachten? Een deelnemer stelt voor ook het gewenste gedrag van mensen in de visie op te nemen: inwoners stimuleren, meenemen, betrekken, belonen en medeverantwoordelijk maken. Ook genoemd: combinaties van functies maken om ruimte te besparen. Hittestress is een probleem dat om meer groen in tuinen en de straten en stad vraagt. Om de energietransitie vooruit te helpen zijn buurtbatterijen nodig. Dit vinden de aanwezigen belangrijk - Ik zou graag minder tegels in de tuinen willen, maar er komen wekelijks tegeltuinen bij. Hier zijn geen regels voor. Suggestie: tegelbelasting om mensen te prikkelen. - Enige groene tuin: trekt alle katten, dus geen vogels meer - Parkeeroverlast voorkomen - Maatregelen tegen hittestress: o Zorg bv. voor meer groene gevels en daken (Overstad, Ringerskwartier, daar komt een groene wand) o Zonwering op alle speelplekken in Alkmaar: door speelplekken groen te maken of licht doorlatende (glaspanelen) zonnepanelen als overkapping (dubbele functies combineren) - Waar plant je een boom? Goed over nadenken, want de tuinen zijn vaak klein: wanneer zon, wanneer schaduw, geen overlast voor de buren? Zie ook het 5.000 bomenplan: check of een boom past in je tuin! - Energie: ruimte vrijhouden voor buurtbatterijen, zijn enorm in ontwikkeling.

Op wijk- en buurtniveau. Is een uitdaging in de bestaande stad. - Functies meer clusteren: zoals parkeren met zonnepanelen op het dak. - Circulaire economie: moet je eigenlijk nationaal organiseren. Hier Is ruimte voor nodig. Bv. bedrijven: vervoer, verwerken, opslag. - Hergebruik kan ook lokaal: kringloopwinkels, repair cafés. Samengevat Aandachtspunt voor de omgevingsvisie is het gebruik en de inrichting van particuliere gronden (zoals tuinen). De gemeente voert nu een stimuleringsbeleid voor een groenere inrichting van tuinen. Een verbod of eisen stellen voor de inrichting van tuinen ligt ingewikkeld. Aandachtspunt voor de omgevingsvisie is ook het goed betrekken van de inwoners bij de uitvoering.

2. De omgevingskwaliteit – presentatie Esther Brun In de bestaande omgevingsvisie staan o.a. de volgende ambities over de omgevingskwaliteit: - Bestaande kwaliteiten versterken: Alkmaar is een waterrijke stad, aantrekkelijk om te wonen, recreëren en transport. - Cultureel erfgoed: voortbouwen op en versterken van historische kenmerken van Alkmaar, zoals de binnenstad en het omliggende landschap. Dit draagt bij aan de identiteit van de stad. - Ruimtelijke kwaliteit: groei en creëren van nieuwe stedelijke woonomgevingen alleen op basis van kwaliteit. Oog voor de menselijke maat, zoals schone, gezonde en veilige leefomgevingen. Balans tussen bebouwd en onbebouwd. - Stimuleren van nieuwe en toegankelijke voorzieningen in de dorpen: zowel maatschappelijk, economisch en cultureel. - Sterke groenstructuren: verbindingen tussen stad en land zijn essentieel. Het streven is naar een prettige buitenruimte die uitnodigt tot bewegen, spelen, ontmoeten en ontspannen.

Wat betekent dit in de praktijk? Wat maakt Alkmaar mooi en prettig om te wonen? Voor de stad - Verblijfskwaliteit in de openbare ruimte - Voldoende ruimte voor ontmoeting en ontspanning - Versterken van netwerken van voorzieningen - Inzetten op eigenheid (bv. erven) Voor het (platte)land - Toegankelijkheid van voorzieningen - Veilig (recreatief) netwerk - Versterken van stolpen en ervenstructuur - Zorgvuldig omgaan met het landschap In gesprek over de omgevingskwaliteit In de binnenstad zijn veel appartementen en dus ook mensen bijgekomen, nieuwbouw en na splitsing van huizen. Dat zie je ook terug aan het aantal fietsen op straat. Een bewoner ziet graag oplossingen voor het parkeren van de auto en fiets. Bijvoorbeeld de fiets opbergen achter de voordeur of in een eigen bergruimte, net zoals de auto parkeren op eigen terrein. De vraag is wel: hoe zorg je dat mensen hun fiets ook echt in de berging stallen? In Groningen zijn bijvoorbeeld vaste plekken en fietskelders in binnenstad waar je de fiets mag plaatsen – hierop wordt ook gehandhaafd. Dit vinden de aanwezigen belangrijk - Auto’s zoveel mogelijk van straat af, er zijn zoveel auto’s. - Wat gebeurt er op maaiveld? Voorkom een blinde muur op straatniveau bij nieuwbouw, bv. van een parkeergarage. Een open plint zorgt voor leven op straatniveau en sociale controle.

- Een bewoner maakt zich zorgen om de vergrijzing in de maatschappij, 40% van de Alkmaarders is ouder dan 50 jaar. Je ziet veel mensen die alleen wonen in grote woningen, en je komt niet in een bejaardenhuis. Deze groep heeft behoefte aan Knarrenhoef-projecten waar je kleiner kan wonen, elkaar kan helpen, samen de binnentuin kan onderhouden. Mogelijke maatregelen zijn: van koop naar huur doorstromen, legaliseren van recreatiewoningen. - Bereikbaarheid en ov worden steeds slechter. In Schermerhorn kun je op zondag niet met het openbaar vervoer komen. Ouderen die geen auto hebben zitten dan eigenlijk ‘gevangen’ in het dorp. Flexibel openbaar vervoer zou een alternatief kunnen zijn, vrijwilligers in een (Buurt)bus, elektrische driewielers. - Huur-koop: was 30-70, nu norm 50-50. - Zorg voor voldoende afvalbakken na splitsing van een woning: je ziet dat er maar 1 groene en 1 grijze afvalbak is voor 3 huizen waar er voor splitsing 1 huis was. - Zorg bereikbaar houden, dichtbij in de wijk (dit komt terug in de woonvisie van Alkmaar) - Vergrijzing: dit betekent minder mensen die werken, heb je dan wel extra ruimte nodig voor bedrijven en bedrijventerreinen? - Alkmaarse kwaliteit: niet te veel koude drukte: geen hoogdravende projecten, maar gewoon de basis goed op orde, dat is belangrijk. - Groen is een sterk punt van Alkmaar: graag zo houden. Elke wijk heeft zijn eigen buurtpark.

- Aantrekkelijke binnenstad, autoluw. Amsterdam is een goed voorbeeld hoe de auto zijn teruggedrongen. Dan krijg je misschien ook een centrum waar meer reuring komt. Een wandel- en fietscentrum: dat is voor mij een leefbaar Alkmaar. - Verkeer rond binnenstad goed reguleren. N.B. De opmerkingen over mobiliteit sluiten goed aan op de recent vastgestelde mobiliteitsvisie.

3. Groei in balans – Presentatie Brenda Wedding Dit zijn de huidige ambities voor groei in de balans in de bestaande omgevingsvisie: - Wonen en werken combineren rondom het Kanaal - Compacte stad Alkmaar: niet te veel uitdijen om buitengebied te beschermen, - Dorpseigen ontwikkelen - Gefaseerde groei Stompetoren: Stompetoren is het centrumdorp, waar we de groei nog willen faciliteren. Hoe ziet dat er in de praktijk uit: Voor de stad - Alkmaars Kanaal: nieuwe woon-werklocaties, hogere dichtheid van gebouwen, anders dan we gewend zijn - Stations: OV-knooppunten: voorzieningen rondom, woon-werklocatie - Oostrand: voor dit gebied langs de ring en een stukje buitengebied moet een visie komen (Oudorp, Overdie) - Transformatie van gebouwen die niet meer in gebruik zijn en inbreiding (groei binnen de stad) - Centrumgemeente: voorzieningen laten meegroeien, ook voor de regio Voor het platteland Ook in het landelijk gebied is groei nodig. Niet in de vorm van grote woningbouwlocaties, maar om de kwaliteit te behouden en versterken.

- Sterke dorpen en kernen - Landelijk wonen - Voorzieningenniveau staat onder druk in landelijk gebied: hoe hou je dit op niveau en ook rendabel? (Scholen, winkels, zorg) - Aandacht voor landschap en natuur In gesprek over groei in balans Hoe kan Alkmaar groeien zonder dat dit ten koste gaat van de lee aarheid en het landschap? Balans in groei gaat dus over evenwicht tussen stenen en groen, maar ook tussen wonen en werken. Tussen stedelijk verdichten door woningen toe te voegen in de stad – de grootste woningbouwopgave waar Alkmaar voor staat - maar ook over uitbreiding op het pla eland waar dat past en iets toevoegt. Het is belangrijk dat er een gevarieerd woningaanbod komt voor alle doelgroepen: jongeren, ouderen en alles wat daartussen zit. Hierbij is ook van belang om rekening te houden met het OV rich ng het landelijk gebied. Dit vinden de aanwezigen belangrijk - Balans nu is goed tussen steden en groen en speelmogelijkheden - Uitgangspunten klinken logisch. - Wat voor speelplekken komen er? Vroeger kon je als kind in de bouw spelen, vrij buiten spelen, ontdekplaatsen, ruimte voor creativiteit, en niet alleen in de speeltuin. Zorg voor meer avontuurlijke speelplekken waar je hutten kan bouwen, klooien, die inwoners onderhouden. Een bankje mag natuurlijk, maar liever niet zo ingericht. - Het project Jaagpad is een enorm knelpunt. Hier wordt enorm veel gebouwd.

Wanneer komt daar de infrastructuur op gang? Dagelijks vanaf de Friese weg staan mensen bumper aan bumper ook door de brug (die een tunnel had moeten zijn). - Dilemma: wat is de verhouding tussen wonen en werken? Ik zou inzetten op meer werk in de regio en minder op forenzen. Dat zou een hoofdpunt in de visie moeten zijn. Is ook economisch belangrijk. Niet bouwen voor Amsterdammers die hier willen wonen. Maar woningen aanbieden voor mensen die hier komen werken. Dan hou je ook jongeren hier.

-

Jongeren trekken nu juist weg uit de stad. Een aantrekkelijk centrum is dan ook belangrijk. Hoe hou je mensen in de regio? Door opleidingen aan te bieden, werkgelegenheid, woningen. Hoe kun je Alkmaar aantrekkelijk maken voor bedrijven? Werkgebouwen maken waar mensen digitaal kunnen werken, ook voor bedrijven die een hoofdkantoor in Amsterdam hebben. Mensen hoeven dan niet te reizen. Hoe maak je werk hier aantrekkelijk? Bv als je makkelijker een woning hier kunt vinden.

Vragen en antwoorden Vraag: Hoe vrijblijvend is een visie? Je kunt veel bedenken als gemeente maar je hebt ook met inwoners te maken. Wat is uitvoerbaar? Antwoord: Visie gaat niet over regels, maar gaat over wat voor gemeente we willen zijn. Daarom is het belangrijk dat de gemeente mensen hierin meeneemt. Wat willen inwoners, wat hebben zij nodig? Vraag: Wat is de rol van de gemeente en wat van inwoners? Wat verwacht je van inwoners? Wat stimuleer je? Wat leg je op? De overheid mag best meer sturen en een norm stellen: bv, meer groen en minder tegels in de tuin als bijdrage aan het opvangen van wateroverlast. De rol en bijdrage van inwoners zou ook onderdeel van de visie moeten zijn! Vraag: In hoeverre is de politieke kleur van de gemeenteraad en het college van invloed op de omgevingsvisie? Antwoord: Het gaat om een visie voor de langere termijn, dus de politieke kleur is niet alleen leidend, de visie moet ook over 10 tot 20 jaar geldend zijn. Opmerking: Was sceptisch vooraf over wat er met mijn inbreng wordt gedaan: dat er een beoordeling is en uitleg waarom wel of niet mee is gedaan. Had niet verwacht dat je hier met elkaar in discussie kan, dit is beter. Reactie: We zijn er ook meer alert op. Dat betekent ook uitleggen als we iets niet kunnen meenemen, transparant zijn is heel belangrijk, dat vindt ook de gemeenteraad.

Vraag: Wat ik mis: ik heb geen aanpassingen gezien op de vorige visie. Antwoord: Er is al een bouwstenenvisie: hierin kunt u lezen waar de aanpassingen in zitten. Maar de geactualiseerde omgevingsvisie moet nog gemaakt worden.

Hoe verder? Na de 3 bijeenkomsten in september en oktober wordt alle informa e verwerkt en waar dat kan meegenomen in een concept omgevingsvisie. Vervolgens wordt deze versie in december of januari 2025 ter inzage gelegd voor feedback. In april/mei 2025 wordt de visie vastgesteld door de gemeenteraad. De avond verloopt rustig en constructief. Lida van Tilburg bedankt iedereen voor zijn of haar inbreng en sluit de bijeenkomst af. De aanwezigen werden opgeroepen hun emailadres achter te laten, als ze het verslag wilden ontvangen.

Bijlage 2

Participatie Actualisatie Omgevingsvisie Alkmaar 2040

Verslag bijeenkomst 3 oktober 2024 Actualisatie Omgevingsvisie Alkmaar 2040, dorpen en kernen

Verslag bijeenkomst Actualisatie Omgevingsvisie Alkmaar 2040 Datum: Donderdag 3 oktober 2024 Tijd: 19.00 tot 21.15 uur Loca e: Grote Kerk Schermerhorn Genodigden: inwoners dorpen en kernen Aanwezig Gemeente Kees Jan Snoei, projectmanager omgevingsvisie Brenda Wedding, strategisch adviseur fysiek domein Esther Brun, strategisch adviseur stedenbouw Inwoners 28 Beaumont (namens gemeente Alkmaar) Lida van Tilburg (gespreksleider) en Jacqueline van Reijsen (verslag)

Meedenken over de toekomst van Alkmaar Op donderdag 3 oktober 2024 organiseerde de gemeente Alkmaar een tweede bijeenkomst over het actualiseren van de omgevingsvisie Alkmaar 2040. Deze visie wil de gemeente samen met haar inwoners en maatschappelijke organisa es herijken. De bijeenkomst was voor de inwoners in de dorpen en kernen rondom Alkmaar. Het doel was om de inwoners te informeren en input op te halen die gebruikt kan worden bij de actualisa e van de omgevingsvisie. Voorafgaand aan de bijeenkomst waren er 10 aanmeldingen, maar de bijeenkomst werd door 28 inwoners bezocht. Het was veel dorpelingen via mond tot mond ter ore gekomen. De bijeenkomst werd plenair geopend door ona ankelijk gespreksleider Lida van Tilburg. Hierna vertelde projectmanager Kees Jan Snoei over de aanleiding van deze avond. In 2017 hee de gemeenteraad de huidige Omgevingsvisie goedgekeurd, maar de wereld is veranderd. De nieuwe Omgevingswet en maatschappelijke ontwikkelingen zoals de energietransi e en klimaatverandering, vragen om een frisse blik op de toekomst van de stad. Daarom gaat Alkmaar de omgevingsvisie vernieuwen.

Alkmaar vindt het belangrijk om samen met bewoners, ondernemers en organisa es na te denken over deze nieuwe ontwikkelingen. We willen weten wat de samenleving belangrijk vindt en welke ideeën er zijn. Dit helpt de gemeenteraad straks om goede keuzes te maken.

Input ophalen over de fysieke leefomgeving De huidige visie is het vertrekpunt. Alkmaar gaat de bestaande omgevingsvisie aanvullen met nieuwe doelen en plannen, gebaseerd op drie belangrijke vragen: - Hoe zorgen we voor een duurzame toekomst? - Hoe zorgen we voor groei in balans? - Hoe houden we Alkmaar gezond en lee aar (omgevingskwaliteit)? Water en bodem zijn leidend bij de actualisa e. Zowel boven als onder de grond moeten we de ruimte goed verdelen. Het water- en bodemsysteem wordt steeds belangrijker bij de keuzes die we maken. Het is belangrijk om: - De bodem ook op de lange termijn vitaal te houden - Onze leefomgeving zo in te richten dat deze minder kwetsbaar is voor weersextremen - Ook wordt het steeds drukker in de ondergrond met kabels en leidingen De gemeente kijkt hierbij ook vanuit de betekenis die Alkmaar hee als: - Gastvrije levendige stad - Mooi innova ef (pla e)land (zoals polder De Schermer) - Centrumgemeente in de regio (Bergen, Uitgeest, Heiloo; Noord-Holland Noord incl. WestFriesland; Metropoolregio Amsterdam) Deze avond gaat voornamelijk over de dorpen en de kernen, hoewel er natuurlijk wel samenhang en onderlinge dynamiek is tussen stad, pla eland en de regio’s.

Presenta es over de drie thema’s Vervolgens werden de aanwezigen geïnformeerd over de verschillende thema’s die worden geactualiseerd. Kees Jan Snoei gaf een toelich ng over Duurzame toekomst, Esther Brun over Omgevingskwaliteit en Brenda Wedding over Groei in Balans. Hier kwamen jdens de presenta e verder geen vragen over. Duurzame Toekomst - Klimaatbestendige stad: Inspelen op de gevolgen van klimaatverandering, zoals wateroverlast, droogte en hi e. (Geldt ook voor dorp). - Verduurzaming van de stad door het s muleren van de energietransi e, waarbij Nederland in 2050 aardgasvrij moet zijn. Gemeenten zoals Alkmaar spelen hierbij een cruciale rol. - Biodiversiteit en vergroening zijn belangrijk voor een gezond lee limaat. De achteruitgang van biodiversiteit, door vervuiling en klimaatverandering, vereist extra aandacht. - Circulaire economie en kringlooplandbouw: Alkmaar moet slimmer omgaan met grondstoffen, met als doel een circulaire economie waarin minder afval wordt geproduceerd en grondstoffen worden hergebruikt. - Hierin werden uitdagingen zoals bodemdaling, verzil ng en waterproblema ek benadrukt voor stad en land.

Omgevingskwaliteit - Cultureel erfgoed: Het behouden en versterken van historische kenmerken van Alkmaar, zoals de binnenstad en het omliggende landschap. Dit draagt bij aan de iden teit van de stad. - Ruimtelijke kwaliteit: Bij transforma es en nieuwe ontwikkelingen staat kwaliteit centraal, met oog voor de menselijke maat, zoals schone, gezonde en veilige leefomgevingen. - Sterke groenstructuren: Verbindingen tussen stad en land zijn essen eel. Het streven is naar een pre ge buitenruimte die uitnodigt tot bewegen, spelen, ontmoeten en ontspannen. Hierbij worden nieuwe lokale voorzieningen ges muleerd in de dorpen. - Er werd benadrukt dat de balans tussen bebouwd en onbebouwd belangrijk blij , evenals het versterken van netwerken van voorzieningen voor inwoners. Groei in Balans - De presenta e over groei in balans legde de nadruk op hoe Alkmaar kan groeien zonder dat dit ten koste gaat van de lee aarheid en het landschap: - Balans tussen groen en stenen: Er wordt gezocht naar evenwicht tussen stedelijke verdich ng en uitbreiding op het pla eland, waarbij nieuwe woningbouw aansluit bij de behoe en van de regio. Zo willen we een gevarieerd aanbod voor alle doelgroepen; jongeren, ouderen en alles wat daartussen zit.

- Transforma e en inbreiding: Bestaande gebouwen of gebieden die niet meer hun oorspronkelijke func e hebben, kunnen worden getransformeerd om nieuwe func es te ondersteunen. - Landelijke groei: Hoewel de meeste groei in de stad plaatsvindt, is er ook aandacht voor landelijke gebieden, om de kwaliteit daar te behouden en versterken. Wordt per dorp naar gekeken in de dorpsagenda. Stompetoren is het centrumdorp, waar we de groei nog willen faciliteren. Hierbij ook van belang om rekening te houden met het OV rich ng het landelijk gebied.

Per thema in gesprek Na de introduc e is kort gepauzeerd. Om input op te halen gingen de aanwezigen met elkaar en een gespreksleider in gesprek over de verschillende thema’s aan 3 aparte gesprekstafels. Na 3 rondes van 20 minuten werd de opbrengst plenair terugkoppeld door de gespreksleiders. Hier kwam het volgende naar voren: Duurzame toekomst De aanwezigen vinden dat er meer aandacht moet worden besteed aan de dorpen en het landelijke gebied. Ze benadrukken het belang van het behoud en de uitbreiding van agrarische func es, waarbij schaalvergro ng mogelijk moet blijven en de bijbehorende bouwvlakken beschikbaar moeten zijn. Daarnaast wordt opgemerkt dat het beheer van bijzondere natuurgebieden, zoals de polders, onvoldoende is, evenals de wegen in deze gebieden. Ook de energie-infrastructuur komt aan bod; zowel op hoofdlijnen als in de fijnmazige netwerken voor elektriciteit blij de ontwikkeling achter op wat nodig is voor de toekomst. Omgevingskwaliteit Er is een duidelijke behoe e aan meer woningen, zowel binnen als buiten de dorpskernen. De aanwezigen willen ac ef betrokken blijven in par cipa eprocessen en zien het als belangrijk dat hun input wordt meegenomen. Het buitengebied biedt kansen voor extra woningbouw, mits er goede voorzieningen worden behouden en verder gefaciliteerd.

Flexibiliteit in de omgang met erven en agrarisch gebruik is gewenst, evenals aandacht voor het openbaar vervoer. De aanwezigen vragen ook om een reflec e op wat er tot nu toe is bereikt.

Groei in balans Er heerst onvrede over het feit dat het landelijke gebied en de dorpen onvoldoende aandacht krijgen, een punt waar de gemeente zich nog niet voldoende bewust van was. Daarnaast roepen de aanwezigen op om sneller in te spelen op inbreidingsmogelijkheden in de dorpen, zodat nieuwe bouwprojecten niet onnodig vertraging oplopen. Mobiliteit wordt ook als belangrijk thema genoemd, met speciale aandacht voor de groei van Stompetoren en de bereikbaarheid van de stad voor zowel auto’s als fietsers. Sugges es zoals de aanleg van een tunnel bij de Leegwaterbrug worden opnieuw onder de aandacht gebracht, ondanks eerdere afwijzing vanwege kosten. Ook agrarische bedrijven willen ruimte om te groeien en zien knelpunten in de regelgeving. Er wordt gepleit voor het benu en van de lokale kennis bij uitbreidingen, in plaats van uitsluitend te vertrouwen op extern onderzoek.

Sfeer

De aanwezigen hadden een vrij kri sche, maar ook construc eve houding. Zo gaven ze op drie punten aan wat ze qua communica e niet fijn vonden: Datum bijeenkomst: de meeste aanwezigen hadden op 2 oktober pas kennis kunnen nemen van de bijeenkomst op 3 oktober. De aankondiging is enkel in de Stadskrant gepubliceerd, maar niet iedereen ontvangt deze krant, en de meeste inwoners van de dorpen lezen de Stadskrant niet. Mensen lezen wel de dorpskrant de Uitkomst. Zou beter zijn om het ook daarin te vermelden. Voor wie: het was voor velen niet duidelijk dat de bijeenkomst voor alle dorpen en kernen rondom de stad Alkmaar was. Aanvangs jd: een aantal aanwezigen hee een melkveebedrijf, waarvoor de bijeenkomst te vroeg begon. Half 8 of 8 uur werd als betere op e gesuggereerd. Verder was de sfeer onder de aanwezigen zelf gemoedelijk, maar rich ng de gespreksleiders scherp en alert. Sommigen schreven mee, anderen waren lichtelijk geïrriteerd/gefrustreerd over bepaalde zaken. Ze gingen het gesprek echt aan en vinden het belangrijk betrokken te worden/te blijven; informeren is iets anders dan par ciperen.

Hoe verder?

Na de 3 bijeenkomsten wordt alle informa e verwerkt en vormgegeven in een concept omgevingsvisie. Vervolgens wordt deze versie naar verwach ng in december/januari 2024 ter inzage gesteld voor feedback. In april/mei 2025 wordt de visie vastgesteld door de gemeenteraad. De bijeenkomst werd afgesloten door Lida. De aanwezigen werden bedankt voor hun input en opgeroepen hun emailadres achter te laten, als ze het verslag wilden ontvangen. Na afloop kwam er nog een bewoner met de opmerking dat Schermerhorn niet in de dorpsagenda staat van Alkmaar (zie h ps://www.alkmaar.nl/dorpsagenda/). Dit vond hij opvallend en gek.

Opsomming van alles wat de aanwezigen op de tafelkleden hebben geschreven.

Duurzame toekomst - Geen grote windmolens - Procedures versnellen - Mogelijkheid aanpassen bouwvlak voor het plaatsen van lage windmolens - Bouwvlak 2 ha (minimaal) nodig voor agrarische bedrijven - Kabinetsbeleid versus Beleidsvisie Alkmaar - Meer “aandacht” voor dorpen en naar ze luisteren (3x) - Afstemming Waterschap + Gemeente - Lokale energieopslag? - Systemische verbindingen tussen wonen, economie, lee aarheid. - Het dorp is geen stad → andere behoe en. - Woongebied is iets anders dan een recrea egebied. - Alkmaar is te veel links georiënteerd - Luister naar de kennis en ervaring die al in het gebied aanwezig is! (Voorbeeld parkeerplaats sporthal de Mijze, grote geldverspilling) - Agrariërs mogen meer gewaardeerd worden en serieus genomen worden, zijn beheerder in gebied - Fusie-document tussen gemeenten Gra -De Rijp en Alkmaar bevat toezeggingen. Veel beloo , maar weinig gedaan door de gemeente. - Veengebied; voldoet dat aan de criteria? Zit er echt nog veen? Meten = weten. - Mijzenpolder is geen veengebied meer - Waterberging nieuwbouw - Hergebruik water - Bepaal min. Waarde lee aarheid kwaliteit/menselijkheid - Rekeninghouder met cultuur, historie, geen grote zonnepanelen - Hanteren dezelfde maten als andere gemeenten. Bijv.

afstand windmolen vanaf West-Friese omringdijk; in andere gemeenten 100m - Aandacht onderhoud wegen (2x) - We zijn geen openluchtmuseum; waterbeheer is kri sch - Lokale energievoorzieningen op dorpsniveau! - Druk op de waterschappen - Iconische verbouwing omarmen - Aandacht aan inbreken van woningen en een plek voor derden in de agrarische bouwvakken - Evalua e van de vorige visie

-

Eilandspolder veen zakt in behoudsplan maken Klimaatadapta e waterberging op orde Visie produc egebied; veengebieden Ga kijken waar je over praat, de boer op Werk samen met andere instan es; plan werkzaamheden riool, glasvezel, stroomnet tegelijk Pfas in de Eilandspolder onderzoeken Borging biodiversiteit; geen hoogspanningsmasten door de polder. Agrarische bedrijven moeten kunnen blijven groeien, ook in de Eilandspolder. Eilandspolder uit laten baggeren i.v.m. recrea e en wateropslag.

Omgevingskwaliteit - Het woord ‘stad’ staat 54x in het stuk en ‘dorp’ komt maar 16x voor. - Omgevingskwaliteit van boer? Of burger? En natuur? - Landbouw verkeer goed regelen bij nieuwbouw - Interac ef beleid maken = uitnodigen tot proac ef meedenken, door voor wie je het beleid maakt - Erfmolens - WVG-gebied, ‘buffer’ = groot park. Bomen rij t.b.v. zicht vanuit de polder - OV moet op orde zijn (vooral voor ouderen) - Electranet in orde maken, zodat opgewelde energie terug geleverd kan worden - Woningregels veranderen zodat meer mensen in een gebouw wonen - Zelfvoorzienend: elektra per dorp, wat is daar mogelijk windmolen of optrek zonne-energie o.b.v. behoe e - Behoud voorzieningen in álle dorpskernen - Woningen om balans te houden in woonwensen inwoners dorpen - Zorgelijk dat voorzieningen juist verdwijnen uit de dorpen, zoals scholen en cafés, winkels. Dit vraagt uitbreiding wonen van alle dorpen - Behoud stolpen en erven prima, maar overdrijf niet met behouden ouderwetse gedachte/visie. Modernisering ervan toestaan - Minder bureaucra e bij aanvraag splitsing boerderijen/stolpen (duurt veel te lang) - 2e linie bouw toestaan - Versoepeling van de bestemmingen/bouwvoorschri en - Communica e tussen stad en dorpen (pla eland) - Onderhoud va groenvoorziening in buitengebied is ver beneden pijl - Wegen in buitengebied ook beneden pijl

-

Schermer is een produc egebied Waterberging in combina e met openbaar groen Er wordt gezegd: “Alkmaar wil voorzieningen behouden in dorpen”, maar als conclusie werd gesteld dat gemeente niets kon doen aan slui ng school, kerk, café en winkel; hoe ziet Alkmaar dit dan? Func es mixen op agrarische bouwvlakken; meer woonmogelijkheid in agrarisch gebouwen We zijn geen museum Communica e tussen stad en pla eland niet op maal; provincie en gemeente wijzen naar elkaar, maken geen besluit Mijzenpolder veengebied  berust op onjuiste informa e Wegenonderhoud ver beneden peil (2x) Telecommast: luisteren naar par cipa e Schermerhorn Woonbehoe e dorpen; Doorstroming ouderen (Knarrenhof) Jongeren trekken weg Bouwen voor alle doelgroepen (inclusief sociale woningbouw) Gefaseerd bouwen met voorkeursrecht voor mensen uit Schermerhorn Met minimaal behoud of groei voorzieningen Parkeernorm in buitengebied groter OV borgen (Groen)buffer aan Oostrand in de vorm van park om groen zicht te borgen, co2 te reduceren. Straatje erbij Func e wijziging VAB’s Gemeente moet meer proac ef zijn i.p.v. reac ef Blijf/ga bouwen om vergrijzing tegen te gaan in de kernen

Groei in balans - Tunnel bij Leeghwaterbrug voor betere doorstroming. - Eerst infrastructuur (wegen) verbeteren, betere doorstroming, en dan pas gaan bouwen (2x) - Urgen e bouw dorpen zodat voorzieningen kunnen blijven - In alle kernen kleine plukjes woningen erbij bouwen om te zorgen dat de voorzieningen zoals basisscholen behouden kunnen blijven - Vergunningen vergemakkelijken. - Ruimte voor uitbreiding van agrarisch bouwvlak is werkgelegenheid in het dorp - Alkmaar-Oost is in feite Schermer-West.  Niet bouwen in Schermer-West! (3x)

-

Openbaar vervoer, borgen Parkeernorm 1,5 is niet voldoende in het buitengebied Scholen in kernen openhouden, voldoende schoolcapaciteit (Schermerhorn dreigt een tekort) Parkfunc e aan Alkmaarrand ( bij ring) Trekkers op de ring om binnenstad te ontzien Niet achter bureau plannen maken, maar ga het gebied verkennen Een extra brug tussen Mijzenpolder en Schermerdijk: voor vrachtverkeer, zwaar landbouw verkeer, sporters voor het sportcomplex en voor een eventuele woonwijk in de Mijzen; zo ontlast je het dorp Schermerhorn met z’n (te) smalle dorpsstraat. Wel bouwen in de dorpskernen voor jongeren en ouderen. Doorstroming in de huizenverkoop Beter OV Beter wegbeheer (onderhoud) Lee are dorpen Clubs blijven bestaan Dorpshuizen een belangrijke func e geven in het dorp en ook goed voorzien in onderhoud Mobiliteit in de dorpen: Let op dat bedrijven steeds grotere vrachtauto’s en tractoren hebben waarmee ze een gevaar voor de huizen vormen (veengrond) Zorg dat de visie/beleid in de prak jk ook mogelijk is. Niet alleen ‘lucht praat’ (2x) Ga uit van mogelijkheden, niet onmogelijkheden of nieuwe onmogelijke dromen (2x) Alkmaar is te veel links georiënteerd. Praten te veel in eigen straatje Bebouwing boerenerven maak werkbare regels Parkeren op eigen erf Maak er pla elandswoning van waardoor de burger minder invloed kan hebben op het werk op pla eland Nieuwe brug Schermerhorn.

Daarmee wordt dorp ontlast van vrachtverkeer Brug bij Beemster/Mijzen of Schermerdijk/Mijzen Behoudt weg en woningen  geen schade meer Er wordt te veel geluisterd naar mensen die denken dat ze er verstand van hebben (ecologen) en te weinig gekeken en gebruik gemaakt van kennis die al in het gebied aanwezig is Ieder zit in zijn eigen tunnel (provincie/gemeente) , kijken niet genoeg overs jgend. Geen samenwerking, ieder blij in zijn eigen tunnel zi en en er verandert niets Het ziekenhuis verplaatsen naar de rand van Alkmaar nabij de ring Beter/makkelijker toegankelijk Betere parkeergelengheid Biedt in de stad ruimte voor woningbouw Vergroten bouwblok (min 2 ha) voor de agrarische bedrijven passend bij moderne ontwikkeling Vernieuwende technieken zoals mestvergis ng voor opwekking energie (gas, warmte, elektra) op een gezamenlijke verzamelplek Uitbreiding van alle dorpen op bijvoorbeeld inbrei plekjes Mogelijkheden voor vrijkomende kerkgebouwen Ontsluiten van Eilandspolder/Noordeindermeer/Sapmeer via een nieuwe poort/brug Wat zijn de plannen in de dorpen? Wordt geen aandacht aan besteed... Veel snellere inbreidingsbouwmogelijkheden in dorpen.

Veel meer aandacht aan lee aar! Stompetoren gebruiken  bouw gebaseerd met behoud van dorpskarakter  bouwen voor mensen uit de Schermer Water & bodem geen excuses om geen woningen te realiseren Ontslui ng aan oostzijde Alkmaar, zoveel stad in als stad uit Schermer is produc egebied Mobiliteit door de dorpen aanpakken Ambulances meer de dorpen bedienen

Bijlage 3

Participatie Actualisatie Omgevingsvisie Alkmaar 2040

Verslag bijeenkomst 9 oktober 2024 Actualisatie Omgevingsvisie Alkmaar 2040, Maatschappelijke organisaties

Verslag bijeenkomst Actualisatie Omgevingsvisie Alkmaar 2040 Datum Woensdag 9 oktober 2024 Tijd 19.00 tot 21.15 uur Locatie Wijkcentrum Overdie, Van Maerlantstraat 8-10, Alkmaar Genodigden maatschappelijke organisaties Aanwezig Gemeente Kees Jan Snoei, projectmanager omgevingsvisie; Brenda Wedding, strategisch adviseur fysiek domein; Esther Brun, strategisch adviseur stedenbouw Mark Balder, Loes Wedding Deelnemers 26 Beaumont (namens gemeente Alkmaar) Lida van Tilburg (gespreksleider) en Adil Lachhab (verslag)

Meedenken over de toekomst van Alkmaar Op woensdag 9 oktober 2040 organiseerde de gemeente Alkmaar de derde en laatste bijeenkomst over het actualiseren van de omgevingsvisie Alkmaar 2040, in samenwerking met inwoners en maatschappelijke organisaties. Deze bijeenkomst richtte zich op maatschappelijke organisaties, waaronder: - LTO Land van Leeghwater - Stedelijk Museum Alkmaar - Dorpsraad Grootschermer - Historische Vereniging Alkmaar - Historisch Ouddorp - Erfgoed vereniging Heemschut - Stichting Welzijn Schermer

-

Wooncorporatie de Rijp i.o. Filmhuis Alkmaar Recreatie Noord-Holland Kennemer Wonen Cultuurkartel ABC Huis Alkmaar Ondernemend Alkmaar

Hoewel 25 deelnemers zich hadden aangemeld, waren er uiteindelijk 26 aanwezigen. De bijeenkomst werd geopend door onafhankelijk gespreksleider Lida van Tilburg. Projectmanager Kees Jan Snoei legde uit waarom de omgevingsvisie vernieuwd moet worden: sinds de goedkeuring in 2017 zijn er veel veranderingen geweest, zoals de invoering van de Omgevingswet, de energietransitie en klimaatverandering. Alkmaar wil deze visie samen met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties herijken, zodat de gemeenteraad weloverwogen beslissingen kan nemen voor de toekomst.

Presentaties over de drie thema’s Vervolgens werden de aanwezigen geïnformeerd over de verschillende thema’s die worden geactualiseerd. Kees Jan Snoei gaf een toelichting over Duurzame toekomst, Esther Brun over Omgevingskwaliteit en Brenda Wedding over Groei in Balans. Hier kwamen tijdens de presentatie geen vragen uit het publiek. Duurzame Toekomst - Klimaatbestendige stad: Inspelen op de gevolgen van klimaatverandering, zoals wateroverlast, droogte en hitte. (Geldt ook voor dorp). - Verduurzaming van de stad door het stimuleren van de energietransitie, waarbij Nederland in 2050 aardgasvrij moet zijn. Gemeenten zoals Alkmaar spelen hierbij een cruciale rol. - Biodiversiteit en vergroening zijn belangrijk voor een gezond leefklimaat. De achteruitgang van biodiversiteit, door vervuiling en klimaatverandering, vereist extra aandacht. - Circulaire economie en kringlooplandbouw: Alkmaar moet slimmer omgaan met grondstoffen, met als doel een circulaire economie waarin minder afval wordt geproduceerd en grondstoffen worden hergebruikt. - Hierin werden uitdagingen zoals bodemdaling, verzilting en waterproblematiek benadrukt voor stad en land. Omgevingskwaliteit - Cultureel erfgoed: Het behouden en versterken van historische kenmerken van Alkmaar, zoals de binnenstad en het omliggende landschap. Dit draagt bij aan de identiteit van de stad.

- Ruimtelijke kwaliteit: Bij transformaties en nieuwe ontwikkelingen staat kwaliteit centraal, met oog voor de menselijke maat, zoals schone, gezonde en veilige leefomgevingen. - Sterke groenstructuren: Verbindingen tussen stad en land zijn essentieel. Het streven is naar een prettige buitenruimte die uitnodigt tot bewegen, spelen, ontmoeten en ontspannen. Hierbij worden nieuwe lokale voorzieningen gestimuleerd in de dorpen. - Er werd benadrukt dat de balans tussen bebouwd en onbebouwd belangrijk blijft, evenals het versterken van netwerken van voorzieningen voor inwoners. Groei in Balans - De presentatie over groei in balans legde de nadruk op hoe Alkmaar kan groeien zonder dat dit ten koste gaat van de leefbaarheid en het landschap:

-

-

Balans tussen groen en stenen: Er wordt gezocht naar evenwicht tussen stedelijke verdichting en uitbreiding op het platteland, waarbij nieuwe woningbouw aansluit bij de behoeften van de regio. Zo willen we een gevarieerd aanbod voor alle doelgroepen; jongeren, ouderen en alles wat daartussen zit. Transformatie en inbreiding: Bestaande gebouwen of gebieden die niet meer hun oorspronkelijke functie hebben, kunnen worden getransformeerd om nieuwe functies te ondersteunen. Landelijke groei: Hoewel de meeste groei in de stad plaatsvindt, is er ook aandacht voor landelijke gebieden, om de kwaliteit daar te behouden en versterken. Word per dorp naar gekeken in de dorpsagenda. Stompetoren is het centrumdorp, waar we de groei nog willen faciliteren. Hierbij ook van belang om rekening te houden met het OV richting het landelijk gebied.

In gesprek over duurzame toekomst Tijdens de gesprekken over een duurzame toekomst werden verschillende ideeën en zorgen gedeeld die betrekking hebben op de verduurzaming van de gemeente. Een van de belangrijkste onderwerpen was de verbetering van mobiliteit, met een nadruk op duurzame alternatieven zoals elektrische bussen en beter kleinschalig openbaar vervoer voor korte afstanden. De mogelijkheid om collectieve oplossingen te vinden voor de vervanging van cv-ketels in de komende 15 jaar werd ook besproken, waarbij de vraag werd gesteld of buurtgerichte oplossingen haalbaar zijn. De behoefte aan meer groen in zowel de stad als de dorpen werd vaak genoemd, waarbij werd gesuggereerd om wateropslag en groene ruimtes te integreren in stedelijke gebieden zoals Overstad, waar momenteel te veel steen en te weinig waterberging of groen aanwezig is. Ook kwam het idee van 'groene daken' ter sprake, evenals de toevoeging van terrasjes met bomen om de leefbaarheid en gezondheid te bevorderen. Verder werd de aanleg van een boulevard langs het kanaal voorgesteld, waarbij een levendige sfeer met barbecue mogelijkheden voor de buurt werd geschetst. Naast deze fysieke aanpassingen werd ook het belang van bewustwording over duurzaamheid benadrukt, vooral door communicatie in meerdere talen zodat alle inwoners beter begrijpen wat zij kunnen doen om hun omgeving te verduurzamen.

Dit sluit aan bij de vraag naar meer duidelijkheid en voorlichting over de planning en acties die nodig zijn om verduurzaming te realiseren, zoals de installatie van kleine windmolens op bedrijventerreinen en de mogelijkheid om energieopslag te gebruiken om duurzame energie te leveren aan buren. Watermanagement was een ander belangrijk thema. Er werd gesproken over wateroverlast in de polder en de noodzaak om water vast te houden en af te voeren (beide is nodig), wat cruciaal is voor de regio. Ideeën zoals een grotere capaciteit van waterpompen voor de bemaling van de polders en het ontwikkelen van een watertaxi werden naar voren gebracht als mogelijke oplossingen. Er werd ook aandacht gevraagd voor natuurontwikkeling en het beheer ervan als prioriteit binnen de duurzame toekomstvisie van de gemeente. Ten slotte kwamen innovatieve ideeën zoals een kabelbaan, moestuinen, en de facilitering van de deeleconomie ter sprake. De deelnemers gaven aan dat publiek-private samenwerking belangrijk is om veel van deze duurzame initiatieven te realiseren. De transitie van de landbouw werd genoemd als een belangrijk aandachtsgebied, waarbij de mogelijkheid werd besproken om groengas op te wekken via mestvergisting en zo een bijdrage te leveren aan de energietransitie.

Ook werd gesuggereerd om bouwblokken aan te passen zodat boerderijmolens kunnen worden geplaatst en de landbouw duurzamer kan opereren.

In gesprek over de omgevingskwaliteit Tijdens de gesprekken over omgevingskwaliteit kwam een breed scala aan voorstellen en zorgen naar voren, variërend van de leefbaarheid van dorpskernen tot cultuur, infrastructuur en woningbouw. De deelnemers benadrukten het belang van het concentreren van woningbouw in Stompetoren, in plaats van aan de westkant van de Schermer, waardoor de leefbaarheid van de omgeving behouden blijft door bijvoorbeeld festiviteiten te spreiden en betere vervoersmogelijkheden te faciliteren. Er werd gepleit voor kleinschalige woningbouw, vooral betaalbare woningen voor jongeren en gezinnen, en specifieke aandacht voor ouderen en alleenstaanden in dorpskernen zoals De Rijp. Daarnaast is er behoefte aan een diverser woningaanbod om jongeren uit Amsterdam aan te trekken en te behouden in de regio. Op cultureel en sociaal gebied werd gepleit voor een breder cultureel aanbod, inclusief evenementenlocaties die plaats kunnen bieden aan 500 tot 600 mensen, en programma's die meer aansluiten bij de migrantenachtergronden in de regio. Een specifiek voorbeeld is de vraag naar meer Halal-horeca en een divers culturele programmering. De dorpskernen zouden aantrekkelijker moeten worden voor zowel de huidige inwoners als bezoekers uit Alkmaar.

Een deelnemer vroeg zich hardop af of het nu de bedoeling is dat Alkmaar een openluchtmuseum is voor Duitse toeristen en niet voor de inwoners zelf. Dit kan gerealiseerd worden door bijvoorbeeld meer kunst in de openbare ruimte, die aansluit bij de identiteit van de wijk en sfeervolle evenementenlocaties te creëren. Er werd gesuggereerd om inspiratie te halen uit de geschiedenis van de regio bij de ontwikkeling van nieuwe voorzieningen, zoals een markthal naar het voorbeeld van Rotterdam of creatieve voorzieningen zoals in Amsterdam-Noord. Ook infrastructuur en mobiliteit kwamen uitgebreid aan bod. Er was een oproep voor een alternatieve route voor zwaar (landbouw)verkeer om de dorpen te ontlasten, evenals betere openbaarvervoerverbindingen en meer parkeerplekken, bijvoorbeeld bij AZ. Een oplossing voor de toenemende regenval en de impact daarvan op de infrastructuur zou verticale drainage kunnen zijn, waarmee regenwater beter kan worden opgevangen. Daarnaast werd het belang van de dorpsidentiteit benadrukt. Er was een duidelijke wens om de dorpskernen meer te verbinden met Alkmaar en om jongeren en andere inwoners meer te betrekken bij de planning van hun eigen omgeving.