Bijlage 1. RV Programmabegroting 2024 - boekwerk

35

Thema 2.4 Maatschappelijke ondersteuning De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) heeft tot doel dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen en deelnemen aan het dagelijks leven. Daarvoor zijn algemene voorzieningen en waar nodig maatwerkarrangementen beschikbaar. Waarbij nauwkeurig wordt beoordeeld of de gevraagde verstrek- king passend en nodig is. Een belangrijke opgave hierin is de ondersteuning aan mensen met (langdurig) zorgmijdend gedrag en/of een combinatie van com- plexe problematiek. Waar ondersteuning thuis niet (meer) mogelijk is, zijn passende woonvoorzieningen nodig.

Submaatschappelijk effect (algemeen) Onze inwoners zijn zoveel mogelijk zelfredzaam en kunnen, ondanks eventuele belemmeringen, langer zelfstandig blijven wonen en meedoen in de samenle- ving.

Subdoelstellingen 1. Inwoners hebben een vitale en gezonde leefstijl 2. Bevorderen dat inwoners zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. 3. Voor inwoners zijn er voldoende en kwalitatief goede maatwerkvoorzieningen beschikbaar. 4. Voor bijzonder kwetsbare doelgroepen zijn er voldoende en kwalitatief goede opvangvoorzieningen beschikbaar.

Risico Er is een financieel risico als gevolg van de (verdere) doorwerking van de nieuwe cao’s en de daaruit voortkomende hogere lonen

Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen en benodigde middelen Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

1.a Veilig en toekomstgericht wonen. - Continueren en bestendigen van de ‘coalitie valpreventie’. - Uitbreiden valpreventie aanbod vanuit Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), zie ook 1.d. - De Veiligheidsregio biedt scholing aan netwerkpartners informele zorg om zodoende de kennis over val- en brandpreventie binnen de organisaties te verspreiden. - Communicatiecampagne op het gebied van Veilig wonen.

36

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

1.b Alkmaar is dementievriendelijk(er). - Vrijwilligers(organisaties) en maatschappelijke organisaties sti- muleren om een dementievriendelijke organisatie te worden, on- der andere door het aanbieden van deskundigheidsbevordering. - Inzet van sleutelpersonen migranten en dementie. - Versterken laagdrempelige dagactiviteiten voor mensen met de- mentie en hun mantelzorger. - Aansluiten bij de Seniorenagenda.

1.c Minder inwoners hebben gevoelens van eenzaamheid. - Voortzetten Alkmaarse coalitie tegen Eenzaamheid. - Voortzetten steunpunt eenzaamheid Alkmaar Uitvoeren - Seniorenagenda. - Deskundigheidsbevordering bij organisaties en hun vrijwilligers over eenzaamheid. - Signaleren eenzame inwoners en toeleiden naar passend aanbod van activiteiten of netwerkpartners.

1.d Betere volksgezondheid en minder gezondheidsver- Uitvoering Agenda Alkmaar Gezond en Plan van aanpak voor uitvoe- schillen. ring Gezond en Actief Leven Akkoord. Cross-over met thema 2.5 Jeugd. Uitvoering Seniorenagenda. Implementatie van de wijkaanpak ‘Rookvrij leven voor iedereen’.

2.a Betere Respijtzorg en ontlasten van mantelzorgers. Continueren en uitbreiden van het regiepunt respijt (www.mantelzorgvrij.nl).

2.b Meer algemene voorzieningen op wijkniveau. Door blijvend te investeren in algemene voorzieningen in de wijk, kunnen inwoners dichtbij huis ondersteuning ontvangen en deelne- men aan activiteiten. De wijk- en buurtcentra leveren een belangrijke bijdrage door het bieden van laagdrempelige en verbindende activi- teiten.

2.c Alkmaar is toegankelijker voor mensen met beperkin- Er wordt inzichtelijk gemaakt op welke thema’s er meer aandacht gen. voor toegankelijkheid nodig is. Deze thema’s worden onderdeel van Cross-over met thema 2.7 Diversiteit.

37

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

een uitvoeringsagenda in wording, de ‘’Lokale Agenda voor Toegan- kelijkheid ‘’.

2.d Diverser aanbod Cliëntondersteuning, dichter bij de - Verdere borging van het koplopersproject cliëntondersteuning. klant. Dit houdt in dat mensen in hun eigen wijk terecht kunnen voor Cross-over met thema’s 2.1 Onderwijs, 2.5 Jeugd en cliëntondersteuning en er aandacht is voor specifieke doelgroe- 2.6 Iedereen doet mee. pen, zoals jongeren en statushouders. - Binnen het reguliere aanbod van cliëntondersteuning wordt extra ingezet op participatie, jeugd en onderwijs.

2.e Inwoners worden in staat gesteld zoveel mogelijk zelf- De voortzetting van het beleid zoals beschreven in de beleidsnotitie redzaam te zijn. Zij kunnen, ondanks eventuele fysieke Alkmaar groeit, zorgt en doet mee; de visie jeugdhulp, Wmo en Parti- of geestelijke belemmeringen, lang zelfstandig blijven cipatie. wonen en meedoen in de samenleving. Voor kwets- bare inwoners is er hulp en ondersteuning op maat.

2.f Versterken van de basisvoorzieningen in de wijk- In samenspraak met betrokken organisatie bepalen welke extra voor- € 200.000 struc- buurtcentra (veld 1). zieningen/ middelen hiervoor nodig zijn. tureel m.i.v. 2024.

2. en Na eerste vraagverheldering is er binnen vier weken Uitbreiding formatie klantmanager Wmo. Per 2024 komt structureel € 92.000 in 2024. 3. zicht op een besluit. 1 fte klantmanager Wmo erbij. Voor 2025 is eenzelfde uitbreiding in de begroting gerekend. Voorstel is om aanvraag van 2025 naar 2024 te verplaatsen en per 2024 2 fte uitbreiding klantmanagers Wmo toe te voegen. Dit gaat dan om een eenmalige aanvraag voor 2024 van € 92.000 formatie-uitbreiding in 2024, 1 fte voor 2025 is al in de be- groting opgenomen.

2, 3 en Inwoners ervaren meer samenhang en ondersteuning Uitbreiding van het gemeentelijk toegangsteam. 4. in hun zorgtraject door versterking van het gemeente- lijke toegangsteam Wmo.

38

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

3.a Passender mobiliteitsaanbod voor inwoners. Uitvoering geven aan het gesubsidieerd vervoer door: - Het versterken van de inzet van gesubsidieerd vervoer als lokale voorziening. - In stand houden van het aanbod van verschillende vormen van gesubsidieerd vervoer, waaronder de Opbelbus en de Max-Mo- biel. - Vergroten van de duurzame inzet van vrijwilligers.

3.b Mensen kunnen langer in hun eigen huis blijven wo- Door uitvoering te geven aan het convenant Aangepaste woningen, nen. blijven de aangepaste woningen van corporaties beschikbaar voor de doelgroep. Een tussenevaluatie zal in het begin van eerste kwartaal 2024 plaatsvinden, n.a.v. de resultaten worden vervolgstappen be- paald.

3.c Versterkt toezicht op de uitvoering. Met rechtmatigheidstoezicht Wmo en Jeugd zorgen we dat de midde- Cross-over met thema 2.5 Jeugd. len voor ondersteuning op de juiste plek terechtkomen en besteed worden aan het doel waarvoor ze zijn bestemd. Met de inzet van twee (lokale) toezichthouders wordt beoogd om onrechtmatig ge- bruik in het sociaal domein te voorkomen en te bestrijden.

4.a Kostenbeheersing. In 2021 is het programma ‘taskforce jeugdhulp en Wmo’ in uitvoering Cross-over met Thema 2.5 Jeugd genomen met als doel meer grip op de uitgaven. Kostenbeheersing is nog steeds van kracht. De beheersmaatregelen zijn geborgd in regu- lier beleid en de inkoop maatwerkvoorzieningen.

4.b Toekomstbestendige maatschappelijke opvang en We zijn aan de slag met “Een Thuis, Een Toekomst” en het Actieplan Frictiekosten doorstroming naar reguliere voorzieningen verhogen. Aanpak Dak- en Thuisloosheid zoals afgesproken met het Rijk. Dat € 500.000 in 2024 houdt in dat we de Maatschappelijke Opvang toekomstbestendig ma- en € 250.000 in ken. 2025.

We continueren de uitvoering van de vier actielijnen uit het Uitvoe- ringsprogramma Maatschappelijke Opvang.

39

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

- Actielijn preventie: implementatie van de aanpak wijkcoach in sa- menwerking met de ketenpartners. - Actielijn Aanpak zwerfjongeren. - Actielijn Versnellen van de doorstroom: voortzetten uitbreiding Housing First, verbeteren integrale trajectbegeleiding, realiseren van tijdelijk-thuisplekken. - Actielijn speciale huisvesting: in samenwerking met de ketenpart- ners wordt gezocht naar geschikte locaties voor het creëren van passende woonvormen.

We kijken kritisch naar instroom en maken met de cliënt direct een perspectiefplan gericht op zo snel mogelijk en zo zelfredzaam moge- lijk doorstromen naar de juiste plek. Onze voorzieningen zijn ade- quaat en voldoende, en bieden die opvang die de cliënt op dat mo- ment nodig heeft om met de juiste begeleiding de doelen uit het per- spectiefplan te kunnen halen. We bieden ook langdurige opvang voor de moeilijkste doelgroepen. Er zijn 20 extra plekken in de nachtopvang met passende begeleiding en er komen bijzondere woonplekken voor de moeilijkste doelgroep uit de maatschappelijke opvang. 4.c Doorontwikkelen Beschermd Wonen. De doordecentralisatie van Beschermd wonen waarbij alle gemeen- ten verantwoordelijk worden, is verschoven van 1-1-2024 naar op zijn vroegst 1-1-2025. De regionale samenwerking wordt gecontinueerd: - Jaarlijks worden voor 30 – 50 inwoners die kunnen uitstromen uit Beschermd Wonen zelfstandige woningen beschikbaar gesteld (Beschermd Thuis).

4.d Betere ondersteuning van personen met verward ge- - Voor de meest complexe doelgroep realiseren we de bijzondere drag. woonplekken. Dit vermindert overlast en onveiligheid en ook de Cross-over met thema’s 4.1 Veiligheid en 2.4 Maat- maatschappelijke kosten. schappelijke Opvang (OGGZ, daklozen en verslaafden).

40

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

- We vertalen de aanbevelingen uit het Rekenkamercommissierap- port “Aanpak Mensen met Onbegrepen Gedrag” (2023) naar con- crete acties samen met onze ketenpartners.

4.e Verbeteren van de opvang van slachtoffers van men- In samenwerking met de gemeenten Zaanstad en Haarlem wordt ge- senhandel. zocht naar structurele plekken voor noodopvang van mensenhandel- slachtoffers. Momenteel kunnen plekken in het Oranjehuis benut worden, indien die niet gebruikt worden door slachtoffers van huise- lijk geweld. Alkmaar heeft als onderdeel van een landelijke pilot opvang ingericht voor slachtoffers van mensenhandel met multi-problematiek. In 2023 wordt op basis van de evaluatie een advies voorbereid voor structu- rele borging van deze voorziening.

4.f Minder huiselijk geweld en met name minder recidive. Continueren van de huidige aanpak in lijn met de vastgestelde regio- Cross-over met thema 2.5 Jeugd) visie. Financieel misbruik van ouderen is hierbinnen een apart speer- punt. De regiovisie wordt geactualiseerd als onderdeel van het Toe- komstscenario Kind- en Gezinsbescherming.

4.g Bieden van huisvesting en ondersteuning voor jonge- Voor jongeren rond 18 die niet kunnen terugvallen op sociaal net- ren uit jeugdzorg met verblijf. werk, is het wenselijk om huisvesting (tijdelijke huurcontracten) be- schikbaar te stellen: - Geclusterd wonen: 20- 25 op jaarbasis. - Zelfstandig wonen in de wijk: 20 – 25 op jaarbasis.

4.h Woonzorgagenda 2024 – 2027, zie ook 4.c, 4.d en 4.g. Voor lopende projecten en nieuwe projecten, gericht op het huisves- ten van doelroepen die afhankelijk zijn van zorg en ondersteuning, wordt een Woonzorgagenda 2024 – 2027 opgesteld. - Voor het aantal benodigde woningen worden Raamafspraken met corporaties opgesteld. - In ontwikkeling: het landelijk programma ‘Een thuis voor ieder- een’ waarbij de huisvesting van alle aandachtsgroepen (naast de

41

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

doelgroepen die afhankelijk zijn van zorg, ook statushouders, in- woners met urgentie, arbeidsmigranten en woonwagenbewoners centraal staat.

Indicatoren vanuit BBV BBV indicator Periode Alkmaar Nederland

Wmo-cliënten met een maatwerk-arrangement, per 10.000 in- 2022 650 700 woners. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Nr. Prestatie-indicator/KPI Norm/streefwaarde Toelichting/opmerking doelst.

1.a % inwoners dat rookt, lijdt aan overgewicht, alcohol Afname van 2% voor de inwo- en/of drugs gebruikt. ners tussen de 19 en 75 jaar

1.b % inwoners met gevoelens van eenzaamheid. Afname van 2% per 4 jaar > 65 jr. 48,9% (2020) 19-65 jr. 42,7% (2020) < 19 jr. 49,1% (2019) 1.c % inwoners die sporten. Zie thema 2.3 Sport.

2.a Het aantal inwoners dat gebruik maakt van Mantel- 2.100 zorgondersteuning.

2.b Aantal verstrekte mantelzorgercomplimenten. 1.400

2.c Praktische hulp aan huis door WonenPlus Alkmaar en Aantal deelnemers (abon- de WelzijnWonenPlus (in het buitengebied). nees): 2.150.

42

Nr. Prestatie-indicator/KPI Norm/streefwaarde Toelichting/opmerking doelst.

2.d Aantal mensen dat gebruik maakt van de individuele Van 780 (2023) naar 800 cliëntondersteuning. (2024).

3. Cliëntervaring: Kwaliteit van de ondersteuning. 87% van de respondenten er- vaart de kwaliteit als goed. Samen naar oplossingen gezocht. 87% ervaart dat er samen naar oplossingen wordt gezocht. Ondersteuning past bij de hulpvraag. 89% vindt de ondersteuning passend.

4.a Bezetting maatschappelijke opvang op jaarbasis (uitgesplitst in nachtopvang en overige daklozenop- vang op locatie elders): Hoeveel unieke cliënten melden zich aan? 442 Hoeveel komen in aanmerking voor daklozenop- vang? 395 Gemiddelde duur van verblijf in de opvang. 9 maanden

4.b Aantal zwerfjongeren (18-26 jaar). 110

4.c Aantal woningen Beschermd Thuis en woningen voor Beschermd Thuis: 30 -50 op jongeren 18+. jaarbasis. Jongeren: 40 – 50 op jaarbasis.

Jaarmonitor Wmo Voor Wmo maatwerkvoorzieningen zijn geen KPI’s opgesteld. Daarvoor in de plaats is er de Jaarmonitor Wmo op basis van huidige kwartaalmonitoren met de volgende onderwerpen: Aantal nieuwe meldingen en besluiten gemiddeld per jaar, overzicht aantal en type maatwerkvoorziening uit veld 2, in- en uit- stroom beschermd wonen, gemiddelde wachttijden boven wettelijke termijn, aantal klachten en bezwaarschriften.

43

Betrokkenheid verbonden partijen GGD Hollands Noorden GGD Hollands Noorden is de gemeenschappelijke gezondheidsdienst in Noord-Holland Noord, die de gezondheid en veiligheid bevordert van de Alkmaarse inwoners.

Relevante beleidsnota's Nota Woonzorg, vastgesteld in de raadsvergadering op 25-1-2018. Regionale samenwerking Beschermd wonen, vastgesteld in de B&W-vergadering op 8-3-2022. Hoofdlijnen decentralisatie beschermd wonen, vastgesteld in de B&W-vergadering op 6-7-2021. Raamafspraken Pact 'Wonen met ondersteuning, commitment op leefbaarheid', vastgesteld in de B&W-vergadering op 8-12-2020. ‘Alkmaar groeit, zorgt en doet mee’, visies Jeugdhulp, Wmo en Participatie, vastgesteld in de raadsvergadering op 12-9-2019. Uitvoeringsprogramma maatschappelijke opvang, vastgesteld in de B&W-vergadering op 23-6-2020. Verordening maatschappelijke ondersteuning Alkmaar 2020, vastgesteld in de raadsvergadering op 23-1-2020. Nadere regels Maatschappelijke ondersteuning Alkmaar 2020, vastgesteld in de B&W-vergadering op 12-5-2020. Nota Verbonden partijen, vastgesteld in de raadsvergadering op 17-12-2020. Agenda Alkmaar Gezond 2021-2024, vastgesteld in de raadsvergadering op 21-2-2021. Uitvoeringsagenda 'Samen zorgen voor veiligheid' 2021-2023, vastgesteld in de B&W-vergadering op 30-11-2021. Nadere regels subsidie bewonersondernemingen, wijk- en buurtcentra, vastgesteld in de B&W vergadering op 20 mei 2020

Thema 2.5 Jeugd Versterkte focus op bewezen maatregelen die in een vroeg stadium de kans op zware vormen van jeugdzorg verminderen. Contact leggen met jeugd en jonge- ren gericht op het resultaat van de hulp, het zoveel mogelijk herstellen van eigen kracht en samenkracht, meer hulp in en door de eigen omgeving en wanneer het nodig is wordt specialistische hulp (van topkwaliteit) in de vorm van een maatwerkvoorziening of een instelling ingezet. Nadrukkelijker kijken we naar wat het gezin en de omgeving zelf kan betekenen in de hulpvraag. We zetten in op vermindering van de instroom door maatregelen die zorgen dat de kans dat een beroep wordt gedaan op jeugdhulp wordt verkleind.

Submaatschappelijk effect (algemeen) Jeugdigen groeien veilig en gezond op. Kwetsbare jeugdigen met opvoed- en opgroeiproblemen doen volwaardig mee in de samenleving.

Subdoelstellingen 1. Preventie en algemene voorzieningen: een sterke en draagkrachtige pedagogische basisstructuur in het 'gewone leven’ en slimme preventie. 44

2. Ambulante jeugdhulp op maat: kwalitatief hoogwaardige, integrale jeugdhulp, die zoveel als mogelijk is gericht op herstel van jeugdigen en hun netwerk. 3. Jeugdhulp met verblijf: verblijf in een instelling alleen als tijdelijke toevoeging in een intensief ambulant traject. 4. Hulp bij crisis en onveiligheid: minder crisissen, gedwongen opnames, jeugdreclassering en ondertoezichtstellingen, maar topzorg als het nodig is.

Risico Er is een financieel risico als gevolg van de (verdere) doorwerking van de nieuw cao’s en de daaruit voortkomende hogere lonen. Er is een financieel risico in verband met de te verwachten landelijke Hervormingsagenda Jeugd (zie stelpost financiën).

Gewenste resultaat, acties en benodigde middelen Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

1.a Jeugdigen groeien gezonder en veiliger op. - Voortzetten Buurtgezinnen. €50.000 in 2024 Cross-over met thema 2.4 Wmo Betere volksgezond- - Uitvoering Agenda Alkmaar Gezond en Plan van aanpak voor voor onderzoek heid en terugdringen gezondheidsverschillen en met uitvoering Gezond en Actief Leven Akkoord. jongerenhuiska- thema 2.3 Sport. - Jongerenhuiskamers: mers. - Onderzoek naar de doeltreffendheid en doelmatigheid van de jongerenhuiskamers, - ondernemen concrete verbeterstappen op basis van onder- zoeksresultaten, - investeren in gedifferentieerde aanpak.

1.b Inwoners hebben meer eigen regie over hun gezond- Voortzetten aanpak Eigen Regie. heid en welbevinden. Uitvoering en doorontwikkeling lokaal cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp.

1.c Problemen van jeugdigen worden sneller gesignaleerd Voorzetting van het beleid zoals beschreven in het beleidskader en zij worden sneller geholpen (beter perspectief). Jongerenwerk en uitvoeringsprogramma. Cross-over met thema 2.6 Iedereen doet mee. - Investeren in preventie bij onze jeugd vanuit het jongerenwerk €150.000 per jaar in samenhang met cultuur, sport en onderwijs. in 2024 en 2025. - Doorontwikkeling van het Digitaal Jongeren Centrum (DJC) als PM m.i.v. 2026. de centrale online plek voor jongeren: op basis van onderzoeks- resultaten zetten we in op versterken en optimaliseren lokale implementatie en functionaliteit , vergroten bereik en perso- nele inzet op (technisch) beheer en onderhoud.

45

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

- Verhogen kwaliteit jongerenwerk door inzet op monitoring/ver- antwoording van resultaten, samenwerking met ketenpartners, verdere ontwikkeling van een persoonsgerichte aanpak en een duidelijke regierol voor de gemeente.

1.d Meer jongeren hebben een toekomstperspectief en le- - Het Gouden Kans project (maatschappelijke diensttijd) zetten veren een bijdrage aan de samenleving. we voort en wordt geëvalueerd. - Ervaringsdeskundige jongeren evalueren. - Jongeren een stem te geven en te laten meedenken over ge- meentelijk jongerenbeleid door middel van een regionaal jon- gerenplatform (Jongerenplatform Regio Alkmaar). 1.e Versterkte sociale basis van jeugdigen op het voortge- Inzet Jeugd- en Schoolteam Voortgezet onderwijs. € 247.000 structu- zet onderwijs en het normaliseren van hulpvragen reel m.i.v. 2024. door de inzet van preventieve jeugdhulp nabij.

2.a Zorgcontinuïteit voor jongeren die 18 worden. - Continuering Team 16+ Cross-over met thema 2.4 Maatschappelijke onder- steuning.

2.b Het bieden van jeugdhulp, zo licht als mogelijk, zo - Voortzetting van het beleid zoals beschreven in de beleidsnoti- zwaar als nodig. Jeugdhulp toegankelijk en betaalbaar tie ‘Alkmaar groeit, zorgt en doet mee'. houden. - Voorbereiding aanpassen beleidskader aan lokale, regionale en Cross-over met thema 2.4 Maatschappelijke onder- landelijke ontwikkelingen. steuning. - In 2021 is het programma ‘taskforce jeugdhulp en Wmo’ in uit- voering genomen met als doel meer grip op de uitgaven. Kos- tenbeheersing is nog steeds van kracht. De beheersmaatrege- len zijn geborgd in regulier beleid en de inkoop van jeugdhulp. - Onderzoek naar de mogelijkheden (en uitvoering) om het aan- tal jeugdigen in Alkmaar dat gebruik maakt van Jeugdhulp op gelijke hoogte te brengen als het landelijk gemiddelde voor 100.000+ gemeenten.

46

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

2 en 3. Versterkt toezicht op de uitvoering. Met rechtmatigheidstoezicht Wmo en Jeugd zorgen we dat de mid- Cross-over met thema 2.4 Maatschappelijke onder- delen voor ondersteuning op de juiste plek terechtkomen en be- steuning. steed worden aan het doel waarvoor ze zijn bestemd. Met de inzet van twee (lokale) toezichthouders wordt beoogd om onrechtmatig gebruik in het sociaal domein te voorkomen en te bestrijden.

2, 3 en Implementatie nieuwe inkoop van jeugdhulp. Met in- De implementatie heeft in grote lijnen betrekking op de onderde- 4. gang van 2023 is de nieuwe inkoop, op basis van de len: transformatievisie, van kracht. - Inrichten van de administratie. Vanaf juli 2023 implementatie van de inkoop Jeugd- - Voorbereiden van de toegang op de nieuwe manier van toe- zorgPlus kenning van zorg. - Opzetten van monitoring en datasturing. - Beheersmaatregelen voor kwaliteit- en kostenbeheersing. - Om- en afbouw van JeugdzorgPlus.

4.a Hulp bij onveilige situaties is effectiever en efficiënter. Uitvoering van Regionaal Expert Team met doorzettingsmacht voor vastgelopen casuïstiek in regio Alkmaar in 2024. Verbetering van de keten Jeugdbescherming/jeugdreclassering en de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties op basis van Uit- voeringplan NHN binnen het kader Toekomstscenario kind- en ge- zinsbescherming. 4.b Een regisseur voor gezinnen met multi-problematiek Uitbreiding team top 3 aanpak met 3 fte procesregie jeugd. € 273.000 structu- die jeugdhulp nodig hebben met als doel de veiligheid reel m.i.v. 2024. in het gezin te herstellen en het zoveel mogelijk voor- komen van uithuisplaatsingen en ondertoezichtstellin- gen.

47

Indicatoren vanuit BBV BBV indicator Periode Alkmaar Nederland

Jongeren met jeugdhulp, % van alle jongeren tot 18 jaar 2022 15,4 13,2

Jongeren met jeugdreclassering, % 2022 0,3 0,3

Jongeren met jeugdbescherming, % 2022 1,4 1,2 Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Nr. Prestatie-indicator/KPI Norm/streefwaarde Toelichting/opmerking doelst.

1.a % Volledige deelname rijksvaccinatieprogramma 95% 2-jarigen.

1.b Aantal jeugdigen met een risico op opgroeiproblema- 635 tiek dat deelneemt aan specifiek preventief aanbod.

2.a % cliënttevredenheid: Door de hulp gaat het thuis beter. 75% Door de hulp kan ik beter mijn problemen oplos- sen. 75% Door de hulp gaat het beter op school, werk of dagbesteding. 75%

2.b Aantal jeugdigen dat voor het eerst jeugdhulp ont- 995 vangt en instroomt in ambulante hulp.

2.c Zwaarte van ambulante hulp. Licht: 25% Midden: 40% Zwaar: 35%

2.d % geen verlenging of nieuw traject binnen 1,5 jaar. 46%

48

Nr. Prestatie-indicator/KPI Norm/streefwaarde Toelichting/opmerking doelst.

2.e % cliënten dat zorg krijgt bij twee of meer aanbie- 15% ders.

3.a Aantal jeugdigen met verblijf in een instelling. 132

3.b Aantal jeugdigen met verblijf in gezinssituatie. 130

4. Aantal cliënten met gestarte crisisvoorzieningen. Cri- 80 sis + crisisopvang.

Betrokkenheid verbonden partijen GGD Hollands Noorden GGD Hollands Noorden is de gemeenschappelijke gezondheidsdienst in Noord-Holland Noord, die de gezondheid en veiligheid bevordert van de Alkmaarse inwoners.

Relevante beleidsnota's Alkmaar groeit, zorgt en doet mee’, visies Jeugdhulp, Wmo en Participatie, vastgesteld in de raadsvergadering op 12-9-2019. De Alkmaarse Diversiteitsagenda 2018-2021, vastgesteld in de B&W-vergadering op 12-12-2017. Regenboogmeerjarenplan Alkmaar 2019-2022 ‘De kracht van kleur’, vastgesteld in de B&W-vergadering op 3-9-2019. Collectieve visie op de transformatie van jeugdhulp met verblijf, vastgesteld in de raadsvergadering op 27-8-2020. Beleidskader Jongerenwerk 2021-2024. Vastgesteld in de raadsvergadering op 29-10-2020. Regiovisie aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling Noord-Holland Noord 2020-2023. Samen zorgen voor veiligheid. Vastgesteld in de raadsver- gadering op 22-10-2020. Uitvoeringsplan behorend bij de regiovisie aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling Noord-Holland Noord 2020-2023. Samen zorgen voor veilig- heid is vastgesteld in de B&W vergadering op 30-11-2021. Nota Investeren en afschrijven, vastgesteld in de raadsvergadering op 17-12-2020. Nota Verbonden partijen, vastgesteld in de raadsvergadering op 17-12-2020. Agenda ‘Alkmaar Gezond 2021-2024', vastgesteld in de raadsvergadering op 21-1-2021. Overkoepelend kader jeugdhulp, vastgesteld in de raadsvergadering op 23-9-2021. Visie op ambulante jeugdhulp, vastgesteld in de raadsvergadering op 23-9-2021.

Transformatievisie Jeugdzorg plus vanaf 2023, vastgesteld in de raadsvergadering van 28-10-2021.

49

Thema 2.6 Iedereen doet mee De beste weg uit armoede is werk. We motiveren inwoners daarom in de eerste plaats om een betaalde baan te vinden. Helaas is betaald werk niet voor iedereen weggelegd. Voor hen kunnen vormen van vrijwilligerswerk en gesubsidieerde arbeid ook passend zijn. We streven ernaar dat inwoners de kans krijgen hun talenten te ontwikkelen om naar vermogen mee te doen in de samenleving. Participatie van mensen die aan de zijlijn zijn komen te staan, staat voor ons centraal. Het is voor mensen die kunnen werken namelijk niet goed langdurig in een uitkeringssituatie te verkeren. Iedereen kan in een situatie belanden waarin schulden ontstaan. Het is belangrijk om de stress en onzekerheid die armoede en schulden veroorzaken te bestrijden. Daarom zetten we in op een brede schuldenaanpak die zich richt op preventie en het ondersteunen en ontzorgen van mensen met schulden.

Submaatschappelijk effect (algemeen) Alle Alkmaarders participeren in de samenleving. Het liefst door middel van werk.

Subdoelstellingen 1. Minder mensen stromen de bijstand in. 2. Meer mensen stromen de bijstand uit. 3. Meer mensen die niet op de arbeidsmarkt participeren, doen op een andere manier mee in de samenleving. 4. Verhogen van deelname aan het maatschappelijk verkeer, onder andere op het gebied van sport- en cultuuractiviteiten. 5. We helpen schulden voorkomen door preventie en vroegsignalering. 6. We ondersteunen en ontzorgen inwoners met problematische schulden.

Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

1.a Duurzame versterking van samenwerking binnen de Bovenregionaal wordt gezorgd voor planvorming. Alkmaar is centrum- gezamenlijke publieke werkgeversdienstverlening in gemeente van de arbeidsmarktregio. In samenwerking met Zaffier en de arbeidsmarktregio Noord-Holland Noord. de regio Alkmaar gemeenten zullen voorstellen worden ingediend die gericht zijn op vervullen van vacatures bij werkgevers. O.a. door de in- zet van het werkgeversservicepunt naar specifieke projecten.

1.b Jongeren (16-27 jaar) binnen de eigen mogelijkheden Jongeren verdienen extra aandacht, daarom is jongerenpunt Check-In € 190.000 laten meedoen in de maatschappij. speciaal voor jongeren (16-27) met een hulpvraag ingericht. Er zijn

50

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

structurele middelen voor Check-in beschikbaar. De dienstverlening vanuit Check-in wordt de komende jaren geïntensiveerd.

1. en Minder instroom en meer uitstroom. Door een goede inrichting van de poort en inzet van WSP, worden 2.a vraag en aanbod met elkaar verbonden. Hiermee sluiten we aan bij regionaal in ontwikkeld beleid.

1. en Intensieve regionale samenwerking. Zaffier is formeel op 1-1-2023 gestart. Er wordt intensief gewerkt aan 2.b het zoveel mogelijk ondersteunen van mensen met een zwakke posi- tie in de samenleving. Dat kan door aanbieden van een leer-werk-er- varingsplek, een beschutte werkplek of het doen van vrijwilligerswerk. Dit als het bemiddelen naar een baan niet of nog niet kan.

1. en Bovenregionaal wordt samengewerkt aan een betere De opgestelde Human Capital Agenda Noord-Holland Noord incl. Uit- PM 2.c aansluiting van economische ontwikkelingen, vraag voeringsprogramma ten uitvoer brengen. naar gekwalificeerder arbeidskrachten en op arbeids- marktgericht onderwijsaanbod. Cross-over met thema 3.1 Economie en toerisme.

1., 2. Iedereen doet mee naar vermogen. We begeleiden inwoners zoveel mogelijk naar werk. Wanneer dat niet en 3.a mogelijk is, ondersteunen en begeleiden we inwoners naar andere vormen van participatie.

1., 2. Statushouders die inburgeren onder de nieuwe wet We spannen ons in om vanaf dag één statushouders, conform de wet, en 3.b participeren zo snel als mogelijk, in principe met be- verplichte scholing aan te bieden in de Nederlandse taal onze normen taald werk. en omgangsvormen; Iedere nieuwkomer krijgt een inburgeringsplan en begeleiding op maat.

2.a Meer uitstroom uit de bijstand. Inwoners worden zo snel mogelijk naar betaalde arbeid begeleid. Te- vens zullen andere innovatieve vormen van arbeidsbemiddeling en ondersteuning uitgewerkt worden.

51

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

2.b Huidige groep statushouders (de ‘ondertussengroep’) Voor statushouders die na 2021 nog onder de oude wet vallen, ont- is in beeld gebracht en er is aanvullend aanbod ge- vangt de gemeente voor 2024 middelen om deze groep in de geest daan om met succes in te burgeren en te participeren. van de nieuwe wet te begeleiden. Er wordt een brede intake afgeno- men en een passend aanvullend taal- en participatietraject aangebo- den.

2.c Statushouders doen zo snel mogelijk mee in de sa- De inzet van gespecialiseerde klantmanagers met alleen statushou- menleving en op de arbeidsmarkt. Meer uitstroom en ders en een lagere caseload, waardoor er meer zorg en aandacht ge- participatie van statushouders. geven kan worden. Er is een speciaal aanbod ontwikkeld om status- houders te laten integreren en participeren. Daarnaast worden ook alle bestaande re-integratie instrumenten ingezet die voor reguliere werkzoekenden beschikbaar zijn, waaronder directe bemiddeling door het WSP.

3. Alkmaarse werkgevers en maatschappelijk midden- Het WSP gaat in de gesprekken met werkgevers en bij vervulling van veld gaan op inclusieve wijze om met onderlinge ver- vacatures hier aandacht aan besteden. schillen tussen mensen. Cross-over met thema 2.7 Diversiteit.

4. Er is een toename van het gebruik van de AlkmaarPas. De Alkmaar Pas is een belangrijk ondersteuningsinstrument voor de minima. Huishoudens met een relatief laag inkomen ontvangen de pas van de gemeente. Op de pas staan verschillende tegoeden die ge- bruikt kunnen worden voor toegang tot verschillende stedelijke voor- zieningen en kortingen op bepaalde activiteiten en producten. Ook is er een vrij besteedbaar tegoed.

5. Huishoudens met betaalachterstanden wordt proac- Door samenwerking met o.a. woningbouwcorporaties, en energiele- tief hulp geboden om (dreigende) problematische veranciers voeren we een preventief schuldenbeleid om te voorko- schulden te voorkomen. men dat betalingsachterstanden problematische schulden worden. Verder is een meldpunt vroegsignalering van schulden ingericht bij uitvoeringsorganisatie Zaffier. Betalingsachterstanden van inwoners

52

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

bij zorgverzekeraars, energiemaatschappijen en waterbedrijven wor- den gemeld bij dit meldpunt waarna een medewerker contact met de inwoners opneemt en hulp aanbiedt.

6. Schulden worden eerder en meer integraal aangepakt Mensen met schulden kunnen snel bij Zaffier terecht voor een laag- (beter bereik van de beschikbare middelen). drempelig aanmeldgesprek. Binnen vier werkdagen na het eerste ge- sprek wordt een eerste plan van aanpak gemaakt. Door samenwer- king met maatschappelijke organisaties, krijgen alle inwoners met dreigende schulden toegang tot hulp. Binnen zes maanden moeten er concrete afspraken met schuldeisers gemaakt zijn.

Indicatoren vanuit BBV BBV indicator Periode Alkmaar Nederland

Jeugdwerkloosheid*, % 2021 2 2

Kinderen in armoede*, % 2021 6 6

Lopende re-integratievoorzieningen, per 10.000 inw. 15-64 jaar 2022 127,6 197.7

Banen, per 1.000 inw. 15-64 jaar 2022 849,9 825,4 Personen met Bijstandsuitkeringen, per 10.000 inw. 18 jaar en 2021 403,8 431,2 ouder

Netto arbeidsparticipatie, % 2022 72 72,2 * Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht gemeenten om een aantal beleidsindicatoren van de site www.waarstaatjegemeente.nl op te nemen in de programmabegroting (en jaarstukken). Hierin is opgenomen wie welke indicatoren aanlevert voor deze site en hoe dat dient te gebeuren. Een aantal indicatoren wordt aangeleverd door derde partijen. Van de twee bovenstaande indicatoren zijn geen actuelere cijfers beschikbaar. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

53

Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Deze zijn geactualiseerd naar aanleiding van de vaststelling Doelenkaders 'Jeugd', 'Wmo' en ‘Iedereen doet mee'. Er zijn KPI’s opgenomen met een streef- waarde en KPI’s die feitelijk informatie bevatten over de stand van zaken. Nr. Prestatie-indicator/KPI Norm/streefwaarde Toelichting/opmerking doelst.

1. Instroompercentage in de bijstand. -2,4% Het percentage wordt bepaald door het aantal bij- standsgerechtigden dat in het afgelopen jaar is inge- stroomd in de bijstand, af te zetten tegen het totaal aantal bijstandsgerechtigden uit het afgelopen jaar.

2.a Uitstroompercentage uit de bijstand. +25,5% Het percentage wordt bepaald door het aantal bij- standsgerechtigden dat in het afgelopen jaar is uitge- stroomd uit de bijstand, af te zetten tegen het totaal aantal bijstandsgerechtigden uit het afgelopen jaar.

2.b Aantal werknemers dat dit jaar met loonkostensubsi- 25 Zaffier creëert een Vliegwiel: de ‘winst’ op de uitke- die naar werk is begeleid. ringslasten (BUIG-budget), die wordt gerealiseerd door meer uitstroom wordt voor een deel geïnvesteerd in meer re-integratie waardoor het vliegwiel gaat draaien.

2.c Aantal werknemers dat via WSP naar werk is bege- 60 Aantal werknemers (participatiewet, beschut werk, leid. Wsw) dat door Zaffier in het lopende jaar via WSP naar een baan is geleid of bij of via het Werkbedrijf aan de slag is gegaan. Dit kunnen ook parttime contract zijn en inwoners die het hoogst haalbare aantal uren werken.

2.d Het percentage inburgeraars dat binnen de wette- 100% lijke termijn van tien weken een PIP heeft en daar- door ondersteund wordt in meedoen, het liefst naar werk.

3. Percentage van de inwoners dat een uitkering ont- 80% Inwoners met een participatie wetuitkering doen hier vangt uit de participatiewet, de Ioaw, de Ioaz en iets voor terug. Dit kan zijn: een re-integratietraject vol- hiervoor een participatieplicht heeft. gen, mantelzorg leveren, vrijwilligerswerk doen of actief aan persoonlijke ontwikkeling werken. Het percentage

54

Nr. Prestatie-indicator/KPI Norm/streefwaarde Toelichting/opmerking doelst.

wordt bepaald door het aantal uitkeringsgerechtigden dat een actief traject heeft af te zetten tegen het totaal aantal uitkeringsgerechtigden uit het afgelopen jaar.

4.a Minder inwoners ervaren financiële belemmeringen +1,4% De indicator wordt bepaald door het totaal van uitga- om mee te doen. ven aan minimaregelingen bijzondere bijstand t.o.v. voorgaande jaar.

4.b Meer inwoners maken gebruik van het aanbod op de +2% Het percentage wordt berekend door het gebruik van AlkmaarPas ten opzichte van het voorgaande jaar. de AlkmaarPas van dit jaar af te zetten tegen het voor- gaande jaar.

5. Zaffier benadert proactief huishoudens met betaal- 100% Het percentage komt tot stand door het aantal bena- achterstanden om hen hulp te bieden om (drei- derde huishoudens met meerdere signalen af te zetten gende) problematische schulden te voorkomen. tegen het totaal aantal meldingen van de signaalpart- ners.

6. Zaffier regelt dat mensen met (dreigende) problema- 100% De indicator wordt bepaald door het gebruik van de tische schulden terecht kunnen voor onder meer ad- voorzieningen van schuldhulpverlening ten opzichte van vies, schuldbemiddeling of een saneringskrediet. het voorgaande jaar.

Betrokkenheid verbonden partijen Zaffier - Regionale uitvoeringsorganisatie – lokaal toegankelijk Zaffier biedt integrale dienstverlening op het gebied van participatie, werk, inkomen, schuldhulpverlening en inburgering. Ze richt zich op het bieden van ondersteuning, op preventie en vroegsignalering. Zaffier doet wat nodig is voor inwoners die onze ondersteuning nodig hebben en deze niet zelf kunnen regelen of organiseren. Zaffier is een regionale uitvoeringsorganisatie, maar blijft lokaal en laagdrempelig toegankelijk om inwoners zo optimaal mogelijk te ondersteunen. Hierbij wordt de zelfredzaamheid en verantwoordelijkheid van inwoners en medewerkers zoveel mogelijk gestimuleerd.

Zaffier ondersteunt inwoners vanuit vertrouwen met persoonlijke aandacht en maatwerk. Ze zet in op de ontwikkeling, kansen en talenten van inwoners om naar vermogen mee te doen in de samenleving en geeft inwoners het vertrouwen dat het veilig genoeg is om stappen te maken en biedt zekerheid -als het nodig is- om een stap terug te doen. De missie van Zaffier is daarom ook als volgt geformuleerd: ‘Zaffier biedt zekerheid en vertrouwen: een vangnet voor (tijdelijke) ondersteuning en een springplank om verder te groeien.’

55

Zaffier is een organisatie die dicht bij de inwoners staat en oog heeft voor de individuele situatie van de inwoner. Maatwerk staat binnen Zaffier centraal. Maatwerk wordt door Zaffier gedefinieerd met de volgende uitgangspunten: de individuele situatie van een inwoner is leidend, medewerkers luisteren en denken mee in mogelijkheden, ze kijken breed naar een hulpvraag, wetten, regels en beleid, geven kaders, maar deze zijn niet allesbepalend. Binnen Zaffier is gekozen voor een persoonlijke benadering, betrokkenheid en betrouwbaarheid en werken vanuit vertrouwen.

Zaffier is bereikbaar, laagdrempelig en toegankelijk en sluit aan bij de lokale toegang van elke gemeente. Ze werkt samen met de inwoners, werkgevers, maatschappelijke partners en het sociaal domein. Zaffier heeft een wendbare sociale infrastructuur, die meebeweegt met de leefwereld van de inwoner en de veranderingen in de maatschappelijke en politieke omgeving. Zaffier treedt op als werkgever voor zowel inwoners met een indicatie Wsw of Beschut Werk alsook voor inwoners van wie eveneens is vastgesteld dat er duurzaam sprake is van verminderde loonwaarde. De inzet van deze medewerkers is de basis van de door Zaffier geleverde personeelsdiensten op de regionale arbeidsmarkt. Medewerkers voeren werkprocessen uit doormiddel van detachering of op contractbasis.

Relevante beleidsnota's Alkmaar groeit, zorgt en doet mee, visies Jeugdhulp, Wmo en Participatie, vastgesteld in de raadsvergadering op 28-5-2020. Verordening Loonkostensubsidie Participatiewet Gemeente Alkmaar 2017, vastgesteld in de raadsvergadering op 14-12-2017. Re-integratieverordening Participatiewet Ioaw, Ioaz, Gemeente Alkmaar 2017, vastgesteld in de raadsvergadering op 14-12-2017. Afstemmingsverordening Participatiewet, Ioaw en Ioaz Alkmaar 2015, vastgesteld in de raadsvergadering op 2-1-2015. Verordening individuele inkomenstoeslag Alkmaar 2015, vastgesteld in de B&W-vergadering op 17-2-2015. Verordening loonkostensubsidie Participatiewet gemeente Alkmaar 2017, vastgesteld in de raadsvergadering op 14-12-2017. Beleidskader Schuldhulpverlening 2019-2023, vastgesteld in de raadsvergadering op 18-10-2018. Beleidskader Minimabeleid 2017-2021, vastgesteld in de raadsvergadering op 7-7-2016. Verordening Cliëntenparticipatie participatiewet Gemeente Alkmaar 2019, vastgesteld in de raadsvergadering op 25-4-2019. Verordening individuele studietoeslag Gemeente Alkmaar, vastgesteld in de raadsvergadering op 23-4-2020. Verordening Tegenprestatie Alkmaar 2015, vastgesteld in de raadsvergadering op 2-1-2015. Verordening AlkmaarPas voor minima en lage middeninkomens, vastgesteld in de raadsvergadering op 26-1-2023.

Beleidskader handhaving Sociaal Domein 2014-2018 Gemeente Alkmaar, vastgesteld in de raadsvergadering op 30-6-2014. Nota Verbonden partijen, vastgesteld in de raadsvergadering op 17-12-2020. De Alkmaarse Diversiteitsagenda 2018-2021, vastgesteld in de B&W-vergadering op 12-12-2017 en verlengd in de B&W-vergadering op 25-5-2021. Actieplan Onderwijs en Arbeidsmarkt, vastgesteld in de B&W-vergadering op 14-4-2020. Convenant Voor een werkende arbeidsmarkt (Regionaal Platform Arbeidsmarktbeleid Noord-Holland Noord) 2019-2025, vastgesteld in de B&W- vergadering op 16-10-2018. B&W nota 03-11-2020 Leidende uitgangspunten veranderopgave inburgering

56

Thema 2.7 Diversiteit Wij staan voor een inclusieve samenleving; een gemeente waar niemand wordt uitgesloten. We zijn er voor mensen van alle culturen, kleuren, seksuele oriën- taties en genders. Wij geloven in de kracht van diversiteit. Door mensen met verschillende achtergronden samen te brengen worden maatschappelijke opgaven van alle kanten belicht en komen we tot creatievere oplossingen. Wij vinden dat wij als lokale overheid een belangrijke rol hebben om mensen onbevangen en respectvol tegemoet te treden en ook te stimuleren dat mensen dat onderling doen.

Submaatschappelijk effect (algemeen) In Alkmaar mag je zijn wie je bent en doen we allemaal volwaardig mee.

Subdoelstelling 1. Minder mensen worden geconfronteerd met discriminatie. 2. De Alkmaarse samenleving is meer inclusief.

Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen en benodigde middelen Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

1. en De Alkmaarse samenleving gaat op inclusieve wijze om Uitvoeren van het bestaande beleid met o.a. aandacht voor en ac- 2.a met onderlinge verschillen tussen mensen. tiviteiten rondom diversiteit in brede zin en voor specifiek LBHTI+- Cross-over met thema’s 2.1 Onderwijs, 2.3 Sport, 2.4 emancipatie en acceptatie. (Hierbij valt te denken aan: Alkmaar Maatschappelijke ondersteuning en 2.6 Iedereen doet Pride, Coming-outdag, Internationale vrouwendag en Paarse vrij- mee. dag). Opstellen nieuw beleidskader samenleving en Regenboogmeerja- renplan in nauwe samenspraak met inwoners en (belangen) orga- nisaties.

1. en Meer scholen bieden voor hen passende kwalitatieve We organiseren een bijeenkomst met ketenpartners en onderwijs € 30.000 in 2024. 2.b voorlichting aan ter voorkoming van racisme, discrimi- om te inventariseren wat we al doen, hoe we dit doen (wat best € 25.000 in 2025. natie en uitsluiting, en scholen werken beter samen practices zijn), hoe we beter kunnen samenwerken en waar de be- € 22.500 structu- met elkaar en met ketenpartners. hoefte van eenieder ligt; reel m.i.v. 2026. Deze bijeenkomst functioneert als start van een participatietraject binnen onderwijs om samen met onderwijs te kijken wat er nodig

57

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

is om structureel kwalitatieve voorlichting op scholen te kunnen bieden; We vergroten de inzet van bestaande programma’s die scholen nu afnemen en die succesvol zijn gebleken en we zoeken naar nieuwe vormen van passende voorlichting.

1. en Meer sportverenigingen maken nog meer zichtbaar dat We vergroten het aantal sportverenigingen die een ‘Iedereen is € 10.000 in 2024. 2.c iedereen welkom is. welkom’ bordje € 7.500 in 2025. We gaan een gezamenlijk traject in met de sportverenigingen die € 5.000 structu- al een ‘Iedereen is welkom’ bordje hebben om hen te helpen deze reel m.i.v. 2026. externe boodschap ook daadwerkelijk uit te voeren en hen te sti- muleren als ambassadeurs op te treden. 1. en Ondernemers, onderwijs en overheidsinstanties heb- We sluiten inhoudelijk en extern aan bij de activiteiten van partici- € 5.000 in 2024. 2.d ben meer kennis van discriminatie en uitsluiting en patie m.b.t. een inclusieve arbeidsmarkt; ontvangen meer handvatten om deze mechanismen We organiseren eenmalig een bijeenkomst/ kennissessie met Alk- tegen te gaan. maarse ondernemers, gerenommeerde werkgevers gevestigd in Alkmaar en de doelgroep om zo ervaringen uit te wisselen en be- wustwording bij werkgevers te vergroten.

2. Beleidskader diversiteit We werken toe naar een nieuw beleidskader diversiteit.

Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Nr. Prestatie-indicator/KPI Norm/streefwaarde Toelichting/opmerking doelst.

2. De acceptatie van LHBTI’ers onder klas- en studiege- 80% voor 2024 noten. 2. De acceptatie van LHBTI’ers in de wijk/ de buurt 66% voor 2024

58

Betrokkenheid verbonden partijen GGD Hollands Noorden Bij de uitvoering van het Regenboogmeerjarenplan is de GGD één van de verbonden partijen als het gaat om het monitoren van de doelstellingen van het Regenboogmeerjarenplan en is een betrokken netwerkpartij voor de verdere uitwerking van Veilige Haven Alkmaar.

Relevante beleidsnota's De Alkmaarse Diversiteitsagenda 2018-2021, vastgesteld in de B&W-vergadering op 19-12-2017 en verlengd in de B&W vergadering op 25-5-2021. Regenboogmeerjarenplan Alkmaar ‘Samen Sterk’ 2023-2026. Masterplan Sport en bewegen, inclusief en vitaal! 2019-2021, vastgesteld in de raadsvergadering op 28-11-2019. Alkmaarse Onderwijs Agenda 2020-2024, vastgesteld in de raadsvergadering op 26-11-2020. Nota Verbonden partijen, vastgesteld in de raadsvergadering op 17-12-2020.

59

Programma 3 Bedrijvigheid Alkmaar is het economisch hart van de regio en geeft door regionale samenwerking verder invulling aan deze rol als scharnier tussen de metropool Amster- dam en de kop van Noord-Holland. Wij zetten volop in op het verder versterken van het Alkmaarse vestigingsklimaat voor ondernemers in de binnenstad, op de bedrijventerreinen en in het buitengebied. Alkmaar bestaat uit stad en land en biedt veel verschillende mogelijkheden om te wonen, werken en recreëren voor huidige en toekomstige inwoners, toeristen, ondernemers, bedrijven en talenten .

Maatschappelijk effect (algemeen) Alkmaar is een gastvrije gemeente en het economisch hart van de regio met een aantrekkelijk, ondernemend en innovatief vestigingsklimaat.

Wat mag het kosten? Programma 3 Bedrijvigheid Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting (Bedragen x € 1.000) 2022 2023 2024 2025 2026 2027

Economie en toerisme 7.470 7.955 8.003 7.912 7.904 7.854 Citymarketing en Evenementen 72 354 311 311 310 310 Totaal lasten 7.542 8.309 8.313 8.223 8.215 8.165 Economie en toerisme 747 562 599 599 599 599 Citymarketing en Evenementen 3 0 0 0 0 0 Totaal b aten 750 562 599 599 599 599 Totaal saldo voor bestemming -6.792 -7.747 -7.714 -7.624 -7.616 -7.566

Totaal dotaties reserves 0 0 0 0 0 0 Economie en toerisme 1.153 0 0 0 0 0 Totaal onttrekkingen reserves 1.153 0 0 0 0 0 Totaal mutaties reserves 1.153 0 0 0 0 0 Totaal saldo na bestemming -5.639 -7.747 -7.714 -7.624 -7.616 -7.566

De toelichting is te lezen in de financiële begroting (zie “Toelichting per programma en overzicht”).

60

Thema 3.1 Economie en toerisme Alkmaar heeft goud in handen: een historische en bruisende binnenstad, een gevarieerd winkelaanbod, bloeiende bedrijvigheid in en om de stad, een aange- naam verblijfsgebied voor bezoekers en een prachtige regio die toeristen trekt uit binnen- en buitenland. Dit maakt Alkmaar op economisch gebied zeer aan- trekkelijk en kansrijk. Alkmaar geeft haar ondernemers de mogelijkheden, ruimte en een goed vestigingsklimaat om te ondernemen en zich te ontwikkelen. Behoud en versterking van een goed vestigingsklimaat en een zo optimaal mogelijke arbeidsmarkt in stad en regio zijn essentieel. Daarbij bevorderen wij een goede samenwerking tussen het onderwijs en het bedrijfsleven. Voor heel Alkmaar is een Ondernemersfonds van kracht, voor financiële ondersteuning van collectieve ondernemers- initiatieven die bijdragen aan het lokale vestigingsklimaat.

Het Actieprogramma Economie 2020-2024, Alkmaar is gericht op een evenwichtige versterking van Alkmaar als aantrekkelijke, uitnodigende en ondernemende en innovatieve stad. Aangezien het Actieprogramma in 2024 afloopt, zal er een nieuw economisch actieprogramma worden opgesteld.

Energie, klimaat en circulaire economie zijn trends die ook in economisch opzicht steeds belangrijker worden. Gezamenlijke regionale en bovenregionale inzet werkt hierbij versterkend. Wij bereiden ons voor op samenwerkingen tussen de private en publieke sector voor innovatieve ondernemingen, om de duurzame transitie vorm te geven en nieuwe werkgelegenheid in de regio te creëren. Via de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) InWest kunnen bedrijven aan- spraak maken op fondsen voor innovatie en energietransitie en op business development.

Binnen het programma Kennisregio wordt vooruitgang geboekt op de focusgebieden energie-transformatie, energie-innovaties en data science. Voor de betere aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt en tevens gelet op de sterke vraag van ondernemers naar goed geschoolde technici, is de inzet gericht op het opzetten van doorlopende leerlijnen tussen MBO, HBO en WO en op regionale samenwerking binnen o.a. de Human Capital Agenda. Alkmaar is goed voor de regio en de regio is goed voor Alkmaar. Vanuit die ambitie werken we steeds vaker samen met onze regiogemeenten aan het versterken van onze economie en het toerisme.

Regionaal werken we op het gebied van toerisme en recreatie samen aan het vitaliseren en excelleren van de verblijfsrecreatie, het vergroten van kennis van het toeristische netwerk door middel van de regiosafari en (online) thematische bijeenkomsten en het jaarlijkse actieplan voor recreatie en toerisme voor Regio Alkmaar. De toeristisch recreatieve visie ‘Regio Alkmaar: Parel aan Zee 2025’ loopt eind 2024 af en daarom stellen we in 2024 een nieuwe regionale toeristisch recreatieve visie op. Onderdeel hiervan is een plan om uitvoering te geven aan destinatiemarketing voor Regio Alkmaar. Met het weer op gang komen van (internationaal) toerisme is de kaasmarkt en kaas(markt)beleving van belang voor de herkenbaarheid van Alkmaar. Naast de kaasmarktcampagnes besteedt Alkmaar Marketing middels campagnes ook aandacht aan andere toeristische en culturele activiteiten, waaronder ook voor het landelijk gebied met o.a. Land van Leeghwater en Graft-De Rijp.

61

De binnenstad verkleurt en transformeert naar een compacter gemengd woon-, winkel- en werkgebied. Het realiseren van de detailhandelsstructuur en de daarin benoemde projecten, vormen een belangrijke ontwikkeling. De realisatie van een toekomstbestendige binnenstad blijft een belangrijke doelstelling waarbij verdere uitvoering wordt gegeven aan de projecten die voortvloeien uit de vastgestelde detailhandelsstructuur. Na de herinrichting van de Laat-West wordt gestart met het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van de openbare ruimte van het Hofplein / Gedempte Nieuwesloot en Breedstraat. Voor de Laat– midden komt ook een nieuwe inrichting die in lijn loopt met de transformatie van het voormalig V&D gebouw. De mogelijkheden voor het vergroenen van de Langestraat worden verkend en indien mogelijk zal ook een eerste start gemaakt worden met de uitvoering.

Om het kernwinkelgebied te versterken wordt een parapulubestemmingsplan opgesteld dat onbenutte planologische detailhandelsmeters buiten het kernwin- kelgebied onttrekt. Leegstand van winkels kan onder andere tegengegaan worden door bewoning mogelijk te maken direct buiten het kernwinkelgebied en het wonen op de etages in het kernwinkelgebied te stimuleren. In veel gevallen is dit planologisch mogelijk, indien dit niet het geval is dan is de positieve grondhouding dat dit mogelijk wordt gemaakt. Met deze maatregelen concentreren de winkels zich in het kernwinkelgebied, bundelen we passantenstromen en bestrijden we leegstand.

Het landelijk gebied van gemeente Alkmaar is een belangrijk agrarisch productiegebied. Agrarische ondernemers zorgen voor onze voedselvoorziening en onderhouden het cultuurlandschap, zowel in de droogmakerijen als in het veenweidegebied. Samen met ondernemers zoeken we naar een goede balans tussen werk en natuur-, milieu en landschapswaarden door middel van innovaties in de sector zoals bijvoorbeeld innovatieve circulaire landbouw. We participeren in de provinciale gebiedsprogramma's en-processen en regionale samenwerkingen zowel in de regio Noord-Holland- Noord als in de regio Laag Holland (MRA).

We versterken het vestigingsklimaat voor ondernemers in Alkmaar in zowel het stedelijk als het buitengebied onder andere door: Het Ondernemersfonds voor heel Alkmaar, waarbij wij de aanwezigheid van een bedrijvenvereniging in alle trekkingsgebieden bevorderen. Participatie in de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij MRA/NHN. Het uitvoeren van de afspraken uit de Agrarische Agenda en het Actieprogramma Economie. Het verbeteren van ruimtelijke kwaliteit van de binnenstad, tegengaan van leegstand en conceptontwikkeling Alkmaar als stad van de toekomst. Ruimte te creëren voor nieuwe bedrijvigheid en voor behoud en uitbouw van bestaande bedrijvigheid. Het realiseren van nieuwe gemengde stedelijke woon-werkgebieden in de ontwikkelzones van het Alkmaars Kanaal, waardoor de woon-werkbalans in evenwicht blijft. Onderzoeken van de mogelijkheid tot realisatie van extra bedrijventerreinen in de Regio Alkmaar.

Submaatschappelijk effect (algemeen) Alkmaar is een gastvrije gemeente en het economisch hart van de regio met een aantrekkelijk vestigingsklimaat.

Subdoelstellingen 1. Het bieden van een gunstig vestigingsklimaat met voldoende ruimte om te kunnen ondernemen. 2. Een evenwichtige woonwerkbalans.

62

3. De innovatiekracht en creativiteit van Alkmaar zijn vergroot, de concurrentiekracht van Alkmaar is versterkt en de clusters ICT en Energie-innovatie leveren hoogwaardige en duurzame werkgelegenheid. 4. Er is een goede koppeling tussen onderwijs en arbeidsmarkt. 5. De binnenstad is toekomstbestendig. 6. Versterken regionale economische samenwerking.

Gewenst resultaat, acties en benodigde middelen Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

1.a. Alkmaar biedt maximale dienstverlening aan onderne- Alkmaar heeft een goed bereikbaar Ondernemersloket. Daarnaast mers. is het Werkgeversservicepunt Noord-Holland Noord actief. De Hu- man Capital Agenda die bovenregionaal is opgesteld zal worden uitgevoerd.

1.b. Actueel Actieprogramma Economie. Ontwikkeling van een nieuw Actieprogramma Economie.

1.c. Ondernemersfonds Alkmaar Faciliteren Ondernemersfonds.

1 en 2. Voor Overstad komt een goede invulling van het Ba- Beleidsmatige inzet op behoud en opname in het uit te werken zaargebied, waar de kringloopboulevard zijn plek kan Ontwikkelbeeld voor Overstad. houden.

1 en 3.a Beschikbaarheid van de ROM MRA/NHN waarbij inno- De ROM faciliteren en ondernemers wijzen op de ondersteunings- vatieve bedrijven een beroep kunnen doen op onder- mogelijkheden van businessdevelopment en de twee fondsen. steuning vanuit een gezamenlijk revolverend ROM fonds, alsmede businessdevelopment.

1. en 3.b Vitale verblijfsrecreatieve sector. Upgrade van verblijfsrecreatieve locaties door ondersteuning on- dernemers via een Taskforce. In relatie tot het omgevingsplan stel- len we een nota verblijfsrecreatie op.

1, 3 en De agrarische agenda krijgt verder gestalte door ruimte De agrarische agenda Alkmaar geeft inzicht in de opgaven voor de 4. te bieden voor agrarische ondernemers en door duur- sector en vertaalt deze naar activiteiten en resultaten, waar overhe- zame innovatieve landbouw te ondersteunen. den, sector en belangenorganisaties aan werken. Met onder meer:

63

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

- Regionale inzet op transformatie naar een duurzame innova- tieve en meer circulaire landbouw (onder andere Ontwikke- lingsbedrijf NHN, Greenport NHN, Voedsel Verbindt). - Een kaderstellende verordening voor het reguleren van boer- derijmolens en kleine windmolens. - Landbouwverkeer. - Participatie in gebiedsprocessen (opstellen gebiedsplannen) - Toekomstbestendig ondernemerschap.

1 en 6.a. Regionale visie op de te verwachten behoefte aan be- Samen met de Regio een visie ontwikkelen met betrekking tot de te drijventerreinen in Alkmaar. verwachten behoefte aan bedrijventerreinen, aansluitend op het lo- catieonderzoek. 1 en 6.b. Regio Alkmaar is een aantrekkelijke regio om te wonen, Samen met andere gemeenten in Regio Alkmaar stellen we een bezoeken, ondernemen en recreëren. nieuwe toeristisch recreatieve visie Regio Alkmaar op.

1. en 6.c Nieuwe dienstverleningsovereenkomst met het Ontwik- In 2024 zal een voorstel voor een nieuwe dienstverleningsovereen- kelingsbedrijf NHN komst met het Ontwikkelingsbedrijf worden opgesteld. Hiervoor worden in het voortraject twee scenario’s uitgewerkt.

2. De werkgelegenheid in Alkmaar houdt gelijke tred met Beleidsmatige inzet op realisatie voldoende werkgelegenheid in de de groei van Alkmaar en de toename van woningbouw ontwikkelingsgebieden van het Alkmaars Kanaal. in onder meer het Alkmaars Kanaal, om te voorzien in voldoende arbeidsplaatsen.

3. Faciliteren van Alkmaar als vestigingslocatie voor ICT Stimuleren van vestiging IT ondernemers in Alkmaar en faciliteren ondernemers en het uitdragen van de mogelijkheden activiteiten. van data science om daarmee werkgelegenheid te verg- roten.

3 en 4.a. Goed vestigingsklimaat voor innovatieve en duurzame We stimuleren innovatieve duurzame bedrijvigheid (onder andere bedrijvigheid. IDEA, Investa, Alkmaar Kennisregio).

64

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

3 en 4.b. Een betere aansluiting van het onderwijs op de arbeids- Stimuleren van realisatie onderwijsaanbod dat aansluit op de markt. sterke sectoren in Noord-Holland Noord, zoals een technische Cross-over met thema 2.6 Iedereen doet mee. masteropleiding op HBO of WO niveau op het thema energie-inno- vatie.

4. Regionaal wordt samengewerkt aan een betere aanslui- Er wordt uitvoering gegeven aan de opgestelde bovenregionale PM ting van arbeidsmarkt en onderwijs. Human Capital Agenda NHN. Cross-over met thema 2.6 Iedereen doe mee.

4 en 6. Er is een goede verbinding tussen het sociaal domein en De verbinding tussen RPAnhn en het Ontwikkelingsbedrijf NHN het economisch domein. wordt gestimuleerd bij de regionale samenwerking. De bovenregi- onale Human Capital Agenda NHN die is opgesteld door Bureau Birch zal hier aan bijdragen.

5.a. Behoud kernwinkelgebied binnenstad (detailhandels- Opstellen paraplubestemmingsplan ter voorkoming van vestiging structuur). detailhandel buiten kernwinkelgebied. Planologisch faciliteren wonen buiten Kernwinkelgebied.

5.b. De route vanaf het station naar binnenstad en de win- Verbetering bewegwijzering. kels in de Oude Stad is beter vindbaar.

5.c. Verbeteren kwaliteit openbare ruimte kernwinkelge- Vergroenen Langestraat. bied.

5.d. Verbeteren kwaliteit openbare ruimte kernwinkelge- Herinrichting Gedempte Nieuwesloot-noord en Hofplein, inclusief bied. oversteekbaarheid van de Kanaalkade, conform detailhandelstruc- tuur (raad 2020).

5.e. Verbeteren kwaliteit openbare ruimte kernwinkelge- Herinrichting Laat Midden, ter hoogte van voormalige V&D con- bied form detailhandelstructuur (raad 2020).

5.f. Voldoende fietsenstallingen in binnenstad om de kwali- Realisatie van een fietsenstalling in het voormalig V&D gebouw. teit van het openbaar gebied te verhogen.

65

Nr. Benodigde Gewenst resultaat Actie doelst. middelen

5.g Aanwezigheid van een openbaar toilet in de binnenstad Met de herontwikkeling van het V&D gebouw, wordt ook een om de aantrekkelijkheid en toegankelijkheid van de bin- openbaar toilet toegevoegd. nenstad te vergroten.

5.h Versterking van de binnenstad. Samenwerking in de binnenstad stimuleren. € 50.000 per jaar in 2024, 2025 en 2026.

Indicatoren vanuit BBV BBV indicator Periode Alkmaar Nederland

Functiemenging % 2022 53,4 53,8

Vestigingen, per 1.000 inw. 15-64 jr. 2022 170,2 174,1 Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Prestatie indicatoren/KPI’s (niet verplicht vanuit BBV) Nr. doelst. Prestatie-indicator/KPI Norm/streefwaarde Toelichting/opmerking

1, 2, 3. Gestarte vestigingen per 10.000 inwoners 145 per jaar 144,4 in 2022

1, 2, 3. Gestopte vestigingen per 10.000 inwoners 85 per jaar 87,7 in 2022 1, 2, 3. Groei aantal vestigingen per 10.000 inwoners 57 per jaar 56,6 in 2022 Bron: www.kvkregiodata.nl

Betrokkenheid verbonden partijen Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord Het doel van het Ontwikkelingsbedrijf (ONHN) is een positief vestigings- en ondernemersklimaat in Noord-Holland Noord verder te ontwikkelen met als resul- taat meer investeringen in de regio Noord-Holland Noord en handhaving, en mogelijk uitbreiding, van werkgelegenheid. Het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord is een netwerkorganisatie voor de regio die zich heeft gespecialiseerd in economische stimulering, innovatie, regiomarketing en talentontwikkeling (arbeidsmarkt). Gemeente Alkmaar is samen met de provincie Noord-Holland en de gemeenten in Noord-Holland Noord