Document · PDF

Bijlage 1 Rapport Integraal huisvestingsplan Alkmaar – 3e fase

Commissie Sociaal 9 september 2021, gemeente AlkmaarBij agendapunt: Raadsvoorstel Integraal huisvestingsplan 2021-2025 Alkmaar 3e fase16.797 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

▪ Zes Wielen Munnikenweg ▪ Zes Wielen Saturnusstraat ▪ Zes Wielen Oudorperdijkje ▪ Regenboog Meidoornlaan ▪ Sterrenzanger (beide locaties)

www.icsadviseurs.nl 27/53

4.4 Huiswaard

Regenboog Tochtwaard – SAKS Het gebouw van de Regenboog stamt uit 1973 en is in 2005 uitgebreid met een aantal lokalen. BSO Rollebol is ook in het gebouw gehuisvest. De technische staat van het oorspronkelijke bouwdeel is matig. De staat van de uitbreiding is goed. De gebruikers zijn tevreden over de facilitaire ruimten en het speelplein. Over de onderwijsruimten en de werkomgeving voor de staf zijn de gebruikers minder tevreden. Ook over het binnenklimaat zijn er geregeld klachten. De verwachte onderhoudslasten zijn hoog, waardoor de exploitatielasten boven het landelijk gemiddelde uitkomen. De verwachting is dat het aantal leerlingen de komende jaren licht toeneemt, desondanks blijft er een klein ruimteoverschot aanwezig.

Jules Verne – Ronduit Onderwijs Het gebouw van Jules Verne is gebouwd in 1974 en uitgebreid in 2010. Kinderopvang Rollebol is gehuisvest in het bijgebouw op het schoolplein. SKOA Speelhuisje maakt gebruik van ruimten in het schoolgebouw. De technische staat van het gebouw is goed. De functionele staat is matig. De uitbreiding beschikt over te weinig spreek- en werkkamers voor de staf en te weinig sanitaire voorzieningen. Het binnenklimaat wordt matig beoordeeld, er zijn met name klachten over de ventilatie en temperatuur in de uitbreiding. De exploitatielasten liggen rond het landelijk gemiddelde. Opvallend zijn de hoge energielasten van het gebouw. De komende jaren wordt er een toename van het aantal leerlingen verwacht. Op de lange termijn kan dit resulteren in een klein ruimtetekort. Momenteel is de school passend gehuisvest.

DURV! Tochtwaard – Stichting Tabijn Het gebouw van DURV! Tochtwaard is gerealiseerd in 1973 en in 2008 is de patio overkapt en verbouwd tot aula. Gezien het bouwjaar is de technische staat van het gebouw matig. Het gebouw beschikt niet over mechanische ventilatie waardoor er met name problemen zijn met het binnenklimaat. De gebruikers zijn tevreden over de functionaliteit van het gebouw. Het leerlingaantal blijft de komende jaren stabiel, maar ligt onder de opheffingsnorm. Normatief gezien heeft het gebouw te kampen met een ruimteoverschot. Naast het onderwijs maakt BSO Rollebol gebruik van onderwijsruimten na schooltijd.

www.icsadviseurs.nl 28/53

Fase 0-5 jaar Op basis van de prestatie van de schoolgebouwen worden op korte termijn geen ingrepen voorgesteld. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Fase 5-15 jaar Op basis van de presentatie van de schoolgebouwen komen de volgende schoolgebouwen in aanmerking voor een ingreep in de periode na het IHP fase 3. Voor deze projecten zijn de investeringen geen onderdeel van dit IHP. Te zijner tijd dient er gezocht te worden naar een integrale oplossing en een optimaler ruimtegebruik voor het scholencluster:

▪ DURV! Tochtwaard ▪ Regenboog Tochtwaard ▪ Jules Verne

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Binnenklimaat De volgende schoolgebouwen ondervinden problemen met het binnenklimaat. Voor deze gebouwen is op korte termijn onderzoek nodig om te beoordelen welke maatregelen op korte termijn nodig zijn om het binnenklimaat te verbeteren.

▪ DURV! Tochtwaard ▪ Regenboog Tochtwaard ▪ Jules Verne

www.icsadviseurs.nl 29/53

4.5 Zuid/Centrum

Woningbouw Overstad Aangrenzend aan het Centrum worden in Overstad naar schatting 2.500 nieuwe woningen gerealiseerd. De invulling en planning van deze woningbouwontwikkeling is nog onduidelijk en zullen de komende jaren concreter worden. De effecten op de onderwijshuisvesting zijn nog niet inzichtelijk. In dit IHP kan derhalve niet ingespeeld worden op de woningbouw in Overstad.

Bello – Ronduit Onderwijs Bello is gevestigd in een karakteristiek gebouw dat gebouwd is in 1915. Naast het onderwijsgebouw is er een separate ruimte voor kinderopvang gerealiseerd. Het betreft een kwalitatief goed gebouw dat met het nodige onderhoud op peil gehouden wordt. De onderhoudslasten liggen dan ook ver boven het landelijk gemiddelde. Op functioneel vlak zijn de gebruikers tevreden met het gebouw. Het ontbreekt echter aan voldoende facilitaire voorzieningen. Ook het binnenklimaat zorgt voor klachten bij de gebruikers. Het leerlingaantal blijft naar verwachting stabiel, maar ligt onder de opheffingsnorm. De school heeft een normatief ruimteoverschot.

De Kring (Koornlaan 2 en 23) – SAKS De twee gebouwen aan de Koornlaan waar basisschool de Kring gehuisvest is, zijn rijksmonumenten. De beide panden dateren uit 1929. Het gebouw aan de Koornlaan 23 is in 2009 deels gerenoveerd. De kwaliteit van de gebouwen is matig. Functioneel gezien brengen de gebouwen beperkingen met zich mee. Het doorvoeren van onderwijskundige aanpassingen is vaak niet mogelijk, hierdoor sluit de functionaliteit niet aan bij de onderwijskundige wensen. Ook het binnenklimaat is lastig te reguleren. Er zijn problemen met de ventilatie en de temperatuur. De exploitatielasten van beide gebouwen zijn erg hoog. Met name de verwachte onderhoudslasten liggen ver boven het landelijk gemiddelde. Het is de verwachting dat het leerlingaantal licht afneemt. De gebouwen van de Kring hebben te maken met een normatief ruimteoverschot dat naar de toekomst toe iets toeneemt. Een deel van dit overschot wordt momenteel verhuurd aan de BSO en de modelspoorclub.

www.icsadviseurs.nl 30/53

Kennemerpoort Hofdijkstraat en Lindenlaan – Ronduit Onderwijs De Kennemerpoort beschikt over twee locaties, het gebouw aan de Hofdijkstraat is de hoofdlocatie en het gebouw aan de Lindenlaan is de dislocatie. Dit gebouw aan de Hofdijkstraat is gerealiseerd in 1998. De gebruikers zijn tevreden met het gebouw. De functionaliteit past bij de manier van lesgeven. Het binnenklimaat vormt een aandachtspunt. Er worden problemen ondervonden met de ventilatie en het reguleren van de temperatuur. Het gebouw aan de Lindenlaan stamt uit 1926 is in 2008 uitgebreid. Dit gebouw is ouder en past in mindere mate bij de huidige manier van lesgeven. Ook het binnenklimaat zorgt hier voor problemen. Het gebouw aan de Hofdijkstraat heeft te kampen met een ruimtetekort. Dit ruimtetekort wordt opgelost door een uitbreiding van 300 m2 bvo te realiseren op de Lindenlaan. Besluitvorming heeft reeds plaatsgevonden.

Sint Adelbertus Nieuwlandersingel en Blekerskade – SAKS De St. Adelbertus beschikt over twee locaties. Het gebouw aan de Nieuwlandersingel betreft de hoofdlocatie en het gebouw aan de Blekerskade de dislocatie. Beide panden zijn beeldbepalend. Het gebouw aan de Nieuwlandersingel is gerealiseerd in 1929 en in 1985 zijn lokalen vergroot en is er een ventilatiesysteem aangebracht. De kwaliteit van het gebouw is matig. Er is veel onderhoud nodig om de kwaliteit op peil te houden. Dit vertaalt zich naar hoge exploitatielasten. De functionaliteit van het gebouw sluit niet meer geheel aan op de huidige manier van lesgeven. Er is behoefte aan een grotere diversiteit aan ruimten. De dislocatie aan de Blekerskade is gebouwd in 1925 en in 2015 is de buitenzijde gerenoveerd. Het gebouw is gedateerd en grote onderhoudsuitgaven zijn nodig om de kwaliteit op peil te houden. Dit gebouw beschikt niet over een ventilatiesysteem. Het binnenklimaat is daardoor matig en de akoestiek in het gebouw is slecht. Het is de verwachting dat het leerlingaantal voor beide locaties stabiel blijft. Nu en in de toekomst is de capaciteit van beide gebouwen toereikend voor het huisvesten van de leerlingen.

Onderhoud en aanpassingen aan monumenten en beeldbepalende gebouwen Het meest opzienbarend zijn de hoge exploitatielasten van vrijwel alle schoolgebouwen in deze wijk. Dit speelt echter ook bij andere gebouwen in de gemeente met een monumentale status of een beeldbepalend gebouw. De verwachte onderhoudslasten zijn vele malen hoger dan de onderhoudslasten van reguliere schoolgebouwen. Dit komt omdat bij monumenten en beeldbepalende gebouwen specialistisch onderhoud vereist is. Ook aanpassingen aan monumenten, zoals het treffen van duurzame maatregelen is kostbaarder, omdat aan specifieke (welstands)eisen dient te worden voldaan. Deze bevinding wordt onderbouwd door landelijke benchmark cijfers. In het rapport ‘Scholenbouw stroomlijnen’ (Den Haag, 2015) wordt gesteld dat onderhoud en aanpassingen aan monumenten gemiddeld om 30% meer investering vragen. Ook uit de benchmark exploitatielasten uitgevoerd door ICSadviseurs blijkt dat onderhoud aan monumenten gemiddeld € 10,- tot € 20,- per m² bvo duurder is dan onderhoud aan reguliere gebouwen. Bij een gemiddelde onderhoudslast van € 32,- per m² komt dit eveneens uit op een kostenverhogend effect van minimaal 30%. Het is voor de schoolbesturen derhalve onmogelijk om het onderhoud vanuit de materiële instandhouding te bekostigen.

Tegelijkertijd zijn de gemeente en schoolbesturen trots op de monumenten en is de aantrekkingskracht op het onderwijs groot. Door het gebrek aan alternatieve locaties in en rondom de binnenstad is het in veel situaties niet mogelijk de monumentale panden te verlaten. Het is van belang om met de gemeente in gesprek te gaan om te verkennen of en op welke manier een bijdrage aan het onderhoud en aanpassingen vanuit de gemeente mogelijk is. In een te formeren werkgroep dient een onderbouwd voorstel voor een aanvullende bijdrage vanuit de gemeente voor dergelijke schoolgebouwen uitgewerkt te worden.

www.icsadviseurs.nl 31/53

Fase 0-5 jaar Het is van belang om samen met de gemeente Alkmaar tot afspraken te komen over het uitkeren van de gemeentelijke bijdrage aan het structurele onderhoud en aanpassingen aan monumenten en beeldbepalende gebouwen. In een te formeren werkgroep worden hierover nadere afspraken gemaakt. Bij de nadere uitwerking van de onderlinge afspraken dient aandacht te zijn voor het volgende:

▪ het proces is hanteerbaar en overzichtelijk; ▪ kostenverhogende effect op basis van gelijkwaardige MOP’s in beeld brengen; ▪ bijdrage vanuit de gemeente indien het kostenverhogende effect wordt aangetoond; ▪ onderzoek subsidiemogelijkheden om kostenverhogende effect (gedeeltelijk) te dekken; ▪ nadere afspraken over de wijze van uitkeren gemeentelijke bijdrage (eenmalig/jaarlijks); ▪ nadere afspraken over de beschouwingsperiode gemeentelijke bijdrage.

In voorliggend IHP is geen rekening gehouden met een financiële doorvertaling voor het structurele onderhoud en de aanpassingen aan monumenten. In de werkgroep dient het financiële inzicht te worden verkregen.

Werkgroep monumenten en beeldbepalende gebouwen Regie: gemeente Alkmaar Partijen: schoolbesturen, afdeling monumenten, afdeling duurzaamheid, afdeling onderwijshuisvesting/vastgoed Start werkgroep: Q4 2021 Uitwerking afspraken gereed: Q2 2022 Implementatie afspraken: vanaf Q3 2022 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Fase 5-15 jaar Voor de langere termijn dient beoordeeld te worden wat de effecten zijn van de modernisering van het onderwijs op het gebruik van monumentale gebouwen en beeldbepalende gebouwen. Aan de hand van dit onderzoek dienen toekomstbestendige oplossingen geformuleerd te worden. Hierbij dient tevens aandacht te zijn voor de effecten van de woningbouwplannen in Overstad. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

▪ Bello ▪ De Kring (beide locaties) ▪ Kennemerpoort (beide locaties) ▪ Sint Adelbertus - Blekerskade

www.icsadviseurs.nl 32/53

4.6 West

Woningbouw RWZI In de wijk West wordt een deel herontwikkeld als onderdeel van het Alkmaars Kanaal. Naar schatting zullen in dit gebied 1.900 nieuwe woningen worden gerealiseerd. De invulling en planning van deze woningbouwontwikkeling is nog onduidelijk en zullen de komende jaren concreter worden. De effecten op de onderwijshuisvesting zijn niet inzichtelijk. In dit IHP kan derhalve niet ingespeeld worden op de woningbouw in West. Tevens grenst de wijk West aan de woningbouwontwikkeling Viaanse Molen (zie paragraaf 4.4)

An Nasr – Stichting Islamitische Scholen El-Amal An Nasr biedt als enige school in Alkmaar islamitisch onderwijs. Het gebouw van de An Nasr is gerealiseerd in 1964. In een eerdere fase is huisvesting in Campus De Hoef overwogen, het schoolbestuur van An Nasr heeft deze mogelijkheid afgewezen. Gezien de leeftijd is het gebouw sterk verouderd. Technisch gezien heeft het gebouw te kampen met gebreken zoals lekkages. De functionaliteit wordt door de gebruikers als matig ervaren. De huidige ruimten bieden weinig flexibiliteit. Door het ontbreken van mechanische ventilatie zijn er problemen met het binnenklimaat. Grote onderhoudsinvesteringen, zoals ingrepen aan het dak, worden de komende jaren door het schoolbestuur uitgevoerd. De verwachte onderhoudslasten zijn daarmee hoger dan het landelijk gemiddelde. Het is de verwachting dat het leerlingaantal de komende jaren stabiel blijft. Het gebouw beschikt over een normatief ruimteoverschot. Dit overschot biedt kansen om opvangpartners bij het onderwijs te betrekken.

www.icsadviseurs.nl 33/53

Fase 0-5 jaar An Nasr - Op de korte termijn voert het schoolbestuur het geplande onderhoud uit, waarmee de technische gebreken verholpen worden. Gezien de omvang van de school wordt er in deze fase ook nagedacht over het toekomstperspectief in combinatie met andere ontwikkelingen in Alkmaar. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Fase 5-15 jaar Op de lange termijn worden de mogelijkheden voor gezamenlijke huisvesting (SOED) met de An Nasr verder verkend en de bijbehorende investering in beeld gebracht.

Voor de langere termijn dient tevens beoordeeld te worden wat de effecten van de woningbouwplannen RWZI gaan zijn op de leerling ontwikkeling in deze wijk. Afhankelijk van de woningbouwplanning wordt de invulling voor de lange termijn bepaald.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Binnenklimaat An Nasr ondervindt problemen met het binnenklimaat. Voor het gebouw is op korte termijn onderzoek nodig om te beoordelen welke maatregelen nodig zijn om het binnenklimaat te verbeteren.

www.icsadviseurs.nl 34/53

4.7 Overdie

Woningbouw Overdie In de wijk Overdie wordt een deel herontwikkeld als onderdeel van het Alkmaars Kanaal. Naar schatting zullen in dit gebied 950 nieuwe woningen worden gerealiseerd. De invulling en planning van deze woningbouwontwikkeling is nog onduidelijk en zullen de komende jaren concreter worden. De effecten op de onderwijshuisvesting zijn niet inzichtelijk. In dit IHP kan derhalve niet ingespeeld worden op de woningbouw in Overdie.

Matthiasschool – SAKS Het gebouw van De Matthiasschool is recent gerealiseerd. De school heeft echter te kampen met ruimtetekort. Het schoolbestuur heeft een aanvraag tot uitbreiding bij de gemeente ingediend. Op basis van de geactualiseerde prognoses (2020), wordt de drempelwaarde voor uitbreiding voor 2021 nog niet overschreden. Het is echter te verwachten dat dit de komende 4 jaar (voor een tijdelijke voorziening) of komende 15 jaar (voor permanente uitbreiding) wel het geval zal zijn.

www.icsadviseurs.nl 35/53

Fase 0-5 jaar Tijdelijk voorzien in het ruimtetekort van de Matthiasschool van 66 m² bvo. Onderzocht wordt op welke manier in de tijdelijke huisvesting wordt voorzien. Financieel wordt rekening gehouden met het huren van noodlokalen. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Fase 5-15 jaar Voor de permanente uitbreiding van de Matthiasschool wordt een relatie gelegd met de woningbouwontwikkeling in Overdie. Voor de langere termijn dient beoordeeld te worden wat de effecten van de woningbouwplannen in Overdie gaan zijn op de leerling ontwikkeling in de gehele wijk. Afhankelijk van de woningbouwplanning wordt de invulling voor de lange termijn bepaald worden. Hierbij kan gedacht worden aan het realiseren van een nieuwe schoollocatie in het ontwikkelgebied. Een extra schoollocatie zorgt voor een betere spreiding van de leerlingen en verlaagt de druk op de Matthiasschool. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Binnenklimaat De Matthiasschool heeft geen problemen met het binnenklimaat.

www.icsadviseurs.nl 36/53

4.8 Schermer/Graft-De Rijp

De Wiekslag – ISOB Het gebouw van de Wiekslag is in 2019 gerealiseerd. Het gebouw is in nieuwe staat, duurzaam gebouwd en de gebruikers zijn tevreden. De inrichting van het speelplein is een aandachtspunt. De school is samen gehuisvest met Forte Kinderopvang en een gymzaal. De capaciteit van het schoolgebouw sluit aan bij het aantal leerlingen. Woningbouwplannen in Stompetoren West zouden op de lange termijn voor een toestroom aan leerlingen kunnen zorgen. Deze ontwikkelingen en de effecten op de leerling aantallen zijn echter nog onzeker.

Sint Michaël - Blosse De Sint Michaël is de school in Zuidschermer. Het schoolgebouw stamt uit 1929 en is in het verleden diverse keren uitgebreid. Het gebouw is verouderd en beschikt voor het grootste deel niet over mechanische ventilatie. Het binnenklimaat is daardoor slecht. De verwachte onderhoudslasten liggen ver boven het landelijk gemiddelde. De instandhoudingskosten voor dit gebouw zijn hoog. De functionaliteit van het gebouw past niet meer bij het huidige onderwijsconcept. Het leerlingaantal ligt onder de opheffingsnorm en blijft de komende jaren naar verwachting stabiel. Het schoolgebouw is groter dan de vraag en kampt met een ruimteoverschot.

De Bonte Mol – Blosse Het gebouw van De Bonte Mol is gebouwd in 2014. De school biedt passend onderwijs, in samenwerking met zorgpartijen. Ook bevinden zich in het gebouw kinderopvang en een bibliotheek. De technische en functionele staat van het gebouw zijn goed. Ook zijn de gebruikers tevreden over het binnenklimaat. Het is de verwachting dat het leerlingaantal de komende jaren iets daalt en op de lange termijn weer toeneemt. Het gebouw heeft te kampen met een lichte overcapaciteit, dit biedt kansen voor verdere samenwerkingen in de toekomst.

www.icsadviseurs.nl 37/53

De Overhael – ISOB De Overhael is de school in Driehuizen. Het schoolgebouw is gerealiseerd in 1915 en in 2004 en 2014 uitgebreid. In 2014 is er een extra kantoor gerealiseerd. De kwaliteit van het gebouw is matig. Het gebouw beschikt niet over alle benodigde voorzieningen. Zo wordt voor het speellokaal uitgeweken naar de kerk en wordt voor het buitenspelen het naastgelegen speelveld gebruikt, omdat het schoolplein aan de kleine kant is. De kosten voor energie en onderhoud liggen onder het landelijk gemiddeld. Het is de verwachting dat het leerlingaantal de komende jaren iets afneemt en vervolgens weer wat stijgt. Met het gebruik van de kerk als speellokaal is de capaciteit van het schoolgebouw toereikend.

W.J. Driessenschool – ISOB De W.J. Driessenschool staat in Grootschermer. Het schoolgebouw is gerealiseerd in 1969 en heeft in 2010 een uitbreiding gekregen. De kwaliteit van het gebouw is matig. Het gebouw is technisch verouderd. De functionaliteit past niet meer bij de manier van lesgeven. Ook ervaren de gebruikers problemen met het binnenklimaat. De komende jaren wordt er veel onderhoud verwacht, waardoor de onderhoudslasten hoger zijn dan het landelijke gemiddelde. Ook de energielasten zijn hoog, als gevolg van slechte isolatie en het ontbreken van duurzame toepassingen. Het is de verwachting dat het leerlingaantal de komende jaren licht daalt en daarmee onder de opheffingsnorm terechtkomt. Normatief gezien heeft de school te kampen met een ruimteoverschot dat naar de toekomst toe, inherent aan de leerling afname, licht toeneemt.

Vinckhuysenschool – ISOB De Vinckhuysenschool is de school in West-Grafdijk. Het gebouw waar de school is gevestigd dateert uit 1939. Het gebouw is verschillende keren uitgebreid en aangepast. De meest recente aanpassing was in 2016. Toen is het middengedeelte van het gebouw gerenoveerd en is het gebouw verkleind met 260 m² bvo. De gebruikers zijn tevreden met het gebouw. Technisch gezien is het gebouw in goede staat. Door de recente ingrepen is de functionaliteit op orde. Alleen het binnenklimaat vraagt om aandacht. Het is de verwachting dat het leerlingaantal de komende jaren licht afneemt. Het huidige ruimteoverschot wordt naar de toekomst toe wat groter. De school ziet kansen om samenwerkingen aan te gaan en daarmee het ruimteoverschot terug te dringen. Momenteel maakt het dorpshuis reeds gebruik van de aula in het gebouw.

www.icsadviseurs.nl 38/53

Fase 0-5 jaar In de kleine kernen rondom Alkmaar zijn diverse scholen te vinden. Het leefbaarheidsvraagstuk in deze kernen is van andere aard dan de stad Alkmaar. Het behoud van scholen in deze kernen is van groot belang. In het coalitieakkoord 2018-2022 is aangegeven dat de gemeente Alkmaar zich inzet voor het openhouden van scholen in de kleine kernen. Schoolbesturen zijn al in overleg over ‘Landelijk Alkmaar’ om te verkennen op welke wijze het onderwijs in de toekomst het beste kan worden ingericht. Daarbij wordt gekeken naar hoe samen mogelijke risico’s het hoofd kunnen worden geboden, maar ook waar kansen voor het onderwijs liggen waarbij ook de gemeente wordt betrokken. Op basis van de prestatie van de schoolgebouwen worden op korte termijn de volgende ingrepen voorgesteld.

▪ Revitalisatie van de Sint Michaël in 2023 ▪ Revitalisatie van de W.J. Driessenschool in 2023

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Fase 5-15 jaar Op basis van de prestatie van de schoolgebouwen komen de volgende schoolgebouwen in aanmerking voor een ingreep in de fase 5-15 jaar. Voor deze projecten zijn de investeringen geen onderdeel van dit IHP.

▪ De Overhael ▪ Vinckhuysenschool

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

▪ De Bonte Mol ▪ De Overhael ▪ Vinckhuysenschool

www.icsadviseurs.nl 39/53

Deel II - Speciaal (basis) onderwijs

4.9 Speciaal (basis) onderwijs

Speciaal basisonderwijs De Vlindertuin – SAKS De Piramide – Ronduit Onderwijs/ (schoolcomplex) Op De Vlindertuin en de Piramide wordt speciaal basisonderwijs verzorgd. Beide scholen bevinden zich in hetzelfde schoolcomplex. Het schoolcomplex is gerealiseerd in de jaren ’70 en voldoet niet aan de huidige eisen. Technisch is het gebouw verouderd en qua functionaliteit past het gebouw niet bij de doelgroep. Het gebouwdeel waar De Vlindertuin is gehuisvest heeft geen teamkamer en in het gebouwdeel van De Piramide doet de aula dienst als klaslokaal. Problemen met het binnenklimaat zorgen voor klachten bij de gebruikers over de ventilatie en de temperatuur. De exploitatielasten liggen rond het landelijk gemiddelde. Met name voor het onderhoud zijn de komende jaren grote uitgaven voorzien. Naast het speciaal basisonderwijs maakt ook het Jonge Kind Centrum (JKC) De Stip gebruik van het gebouw. Zij zijn met 33 leerlingen gehuisvest in het gebouwdeel van De Piramide. JKC De Stip is een voorziening van onderwijs en jeugdhulp en is tot stand gekomen uit een samenwerking tussen SBO de Piramide, De Spinaker SO en Parlan Jeugdhulp. Door de incourante meters in het gebouw ervaren de scholen een ruimtekort en worden er twee noodlokalen op het terrein geplaatst. De verwachting is dat het leerling aantal op beide scholen stabiel blijft.

Speciaal onderwijs De Spinaker SO – Ronduit / De Alk - Heliomare In de gemeente Alkmaar wordt het speciaal onderwijs (cluster 4; ZMLK) verzorgd op De Spinaker SO en De Alk. De Spinaker SO is gehuisvest in een gebouw uit 1960. Het gebouw verkeerd in slechte staat. Het gebouw is sterk verouderd en er zijn veel gebreken. De lokalen, werkomgeving voor de staf en de facilitaire voorzieningen voldoen niet aan de wensen en eisen voor deze meer kwetsbare doelgroep. Ook het binnenklimaat is slecht. Vanuit de gebruiker zijn er veel klachten over de ventilatie en temperatuur. De komende jaren is er veel onderhoud nodig, wat de exploitatielasten van het gebouw fors doet stijgen. Een deel van het gebouw is in het verleden aan de gemeente teruggegeven en staat sindsdien leeg.

www.icsadviseurs.nl 40/53

Het gebouw waar De Alk gevestigd is, dateert uit 1980. De opzet van het gebouw, drie beuken met deels omsloten buitenruimte, wordt positief ervaren. Vanuit technisch oogpunt is het gebouw verouderd. Er is de komende jaren dan ook veel onderhoud nodig om de kwaliteit op peil te houden. Dit maakt het gebouw duur in gebruik. Naast het speciaal onderwijs maken de BSO en een eerstelijns fysiotherapeut ook gebruik van ruimten in het gebouw. Daarmee zit het gebouw vol. Een aparte parkeervoorziening, voor het halen en brengen van de leerlingen, ontbreekt. Hierdoor ontstaan er verkeersproblemen in de wijk.

Fase 0-5 jaar Gezien de huidige staat van de gebouwen binnen het S(B)O, zijn ingrepen op de korte en lange termijn noodzakelijk om voor alle S(B)O leerlingen duurzame en gezonde onderwijsvoorzieningen te realiseren. Dit vertaalt zich in het vervangen van in totaal ca. 6.000 m² bvo aan onderwijscapaciteit in het S(B)O.

De aard van de vervangingsopgave wordt ingegeven door de gezamenlijke visie op inclusiever onderwijs. Op basis van een gedragen visie die vanuit het samenwerkingsverband met de schoolbesturen is opgesteld ligt de urgentie voor fase 3 bij het vervangen van De Spinaker SO. De Spinaker SO werkt als expertisecentrum voor kinderen met een specialistische behoefte binnen de gemeente en de regio. Naast het realiseren van een experticecentrum is het de ambitie inclusiever onderwijs voor ieder kind te garanderen. In fase 3 wordt er daarom gezamenlijk gewerkt aan het verdiepen van de visie op inclusiever onderwijs gericht op het SBO en de verbinding met het reguliere onderwijs. Een verdieping op deze visie is noodzakelijk om de gevolgen op de onderwijshuisvesting te bepalen en oplossingen voor de korte en lange termijn te formuleren. Vanuit het samenwerkingsverband worden eerst, samen met de schoolbesturen en gemeente, de uitgangspunten voor de onderwijshuisvesting bepaald. De vervolgstap is om vanuit deze uitgangpunten scenario’s voor het SBO te ontwikkelen.

In dit IHP is voor de fase 0-5 jaar vooruitlopend op verdere planvorming financieel rekening gehouden met het realiseren van (ver)nieuw(d)e huisvesting voor 1/3 van de totale opgave (ca. 2.000 m2 bvo) voor het S(B)O. Nieuwbouw voor De Spinaker SO maakt hier onderdeel van uit.

Werkgroep inclusiever onderwijs

▪ Regie: Samenwerkingsverband ▪ Partijen: Samenwerkingsverband, schoolbesturen, afdeling onderwijshuisvesting/vastgoed, afdeling sociaal domein ▪ Start werkgroep: Q3 2021 ▪ Formuleren uitgangspunten onderwijshuisvesting: Q4 2021 ▪ Ontwikkelen scenario’s S(B)O fase 0-5 jaar: Q1 2022 ▪ Uitvoering scenario: 2023

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Fase 5-15 jaar De opgave is omvangrijk. Ook voor de langere termijn zijn ingrepen noodzakelijk. Voor de fase 5-15 jaar dient rekening gehouden te worden met het realiseren van de overige 2/3 van de totale opgave (ca. 4000 m² bvo). In deze fase zal de huisvesting van het SBO, in relatie tot het reguliere onderwijs, verder vorm krijgen. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

▪ De Vlindertuin ▪ De Piramide ▪ De Alk

www.icsadviseurs.nl 41/53

4.10 De opgave De analyse van de schoolgebouwen resulteert in een aantal opgaven dat dient te worden opgelost binnen de scope van dit IHP (0-5 jaar). Daarnaast wordt er ook een doorkijk gegeven van opgaven die te verwachten zijn voor de daaropvolgende jaren (5-15 jaar) én de schoolgebouwen waarvan het binnenklimaat moet worden verbeterd. Onderstaande tabel geeft een totaaloverzicht van de opgaven voor de komende jaren.

Wijk Fase 0-5 jaar Fase 5-15 jaar Binnenklimaat

Rudolf Steiner Vernieuwbouw 2024 De Zandloper De Zandloper

Daalmeer/ Liereland (Ver)nieuwbouw 2025 De Cocon De Cocon Koedijk

t Baeken 2 (Ver)nieuwbouw 2025 Erasmus Erasmus

Bepalen scenario's Inspelen op woningbouw Wergroep Viaanse Molen 2021 DURV! Elgerweg De Mare 0-5 jaar Viaanse Molen.

Locatie Viaanse Molen Nieuwbouw 2025 De Vlieger Mogelijk vervanging 4 schoollocaties Locatie De Mare (Ver)nieuwbouw 2024 1e Montessorischool De Mare De Sterrenwachter

De Burijn

Het Kompas

Bepalen scenario Inspelen op woningbouw Werkgroep Oudorp 2021 Zes Wielen (3 locaties) Oudorp 0-5 jaar Oudorp.

Oudorp Locatie Oudorp (Ver)nieuwbouw 2023 Regenboog Meidoornlaan Mogelijk vervanging 2 schoollocaties Sterrenzanger (2 locaties)

Regenboog Tochtwaard Regenboog Tochtwaard

Huiswaard Jules Verne Jules Verne

DURV! Tochtwaard DURV! Tochtwaard

Werkgroep Monumenten Afspraken bijdrage Beoordelen effecten Zuid/Centrum 2021 Bello en beeldbepalende gemeente moderisering onderwijs en gebouwen inspelen op woningebouw De Kring (2 locaties) Overstad.

Kennemerpoort (2 locaties)

St. Albertus (Blekerkade)

An Nasr

West An Nasr Inspelen woningebouw RWZI Permanente oplosing Tijdelijke oplossing ruimtetekort Overdie Matthiasschool 2022 ruimtetekort Matthiasschool i.r.t. woningbouw Overdie

Sint Michael Revitalisatie 2023 De Overhael De Bonte Mol

Schermer/ W.J. Driessenschool Revitalisatie 2023 Vinckenhuysenschool De Overhael Graft-De Rijp

Vinckenhuysenschool

Werkgroep inclusiever Bepalen scenario 0- Realisatie van 2/3 van de 2021 De Vlindertuin onderwijs 5 jaar obv integrale opgave Speciaal De Piramide visie (basis) Realisatie van 1/3 van de onderwijs 2023 De Alk opgave (o.a. De Spinaker SO)

www.icsadviseurs.nl 42/53

5. Financiën

In de vorige hoofdstukken is beschreven wat de scenario’s zijn voor de onderwijsgebouwen. Hierin is onderscheid gemaakt tussen concrete scenario’s voor de eerstkomende 5 jaar (fase 3) en is er een doorkijk gegeven voor de daaropvolgende fasen (5-15 jaar). Om een goede en integrale afweging te kunnen maken zijn in dit hoofdstuk de financiële consequenties voor de projecten in fase 3 (0-5 jaar) inzichtelijk gemaakt.

Eerst zijn in paragraaf 5.1 de gestelde uitgangspunten benoemd die leiden tot de totale investeringskosten in paragraaf 5.2. In paragraaf 5.3 zijn de nieuwe gemeentelijke kapitaallasten als gevolg van de investeringen in beeld gebracht. Ten slotte wordt in paragraaf 5.4 een voorstel gedaan voor het investeren in de energietransitie en in paragraaf 5.5 zijn de financieringsmogelijkheden voor het verbeteren van het binnenklimaat en verduurzamen van het gebouw in beeld gebracht.

5.1 Uitgangspunten In het overzicht op de volgende pagina zijn de investeringen per scenario inzichtelijk gemaakt. Bij het bepalen van de investeringen zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:

Algemeen ▪ De investeringen zijn berekend voor de projecten in fase 3 (0-5 jaar); ▪ Alle bedragen zijn inclusief btw en prijspeil 2020; ▪ De bedragen zijn niet geïndexeerd.

Nieuwbouw ▪ Bij vervangende nieuwbouw is uitgegaan van een gemeentelijke investering van gemiddeld € 2.950, - per m² bvo voor het bekostigen van BENG; ▪ De ruimtebehoefte bij nieuwbouw is afgeleid uit de huidige leerlingenprognose en gebaseerd op de gemiddelde behoefte voor de komende vijftien jaar; ▪ Voor het bekostigen van aanvullende duurzaamheidsambities (ENG/ 0-op-de-meter) is voor nieuwbouw gerekend met een bijdrage van gemiddeld € 125,- per m² bvo voor het schoolbestuur.

Vernieuwbouw en revitalisatie ▪ Bij vernieuwbouw wordt uitgegaan van een gemeentelijke investering van maximaal € 2.950, - voor het bekostigen van BENG; ▪ Bij vernieuwbouw is de gemeentelijke bijdrage gekoppeld aan de permanente ruimtebehoefte (m² bvo) van de school over een periode van 15 jaar. Dit kan afwijken van de werkelijke omvang van het gebouw; ▪ Voor het bekostigen van aanvullende duurzaamheidsambities (ENG/ 0-op-de-meter) is voor vernieuwbouw gerekend met een bijdrage van gemiddeld € 125,- per m² bvo voor het schoolbestuur; ▪ Bij revitalisatie draagt de gemeente 30% van de vergoeding voor nieuwbouw bij. Dit komt neer op € 885,- per te revitaliseren aantal m² bvo.

Tijdelijke huisvesting en sloop ▪ Voor tijdelijke huisvesting is uitgegaan van een investering van € 300,- per m² bvo/jaar. Uitgaande van de normatieve ruimtebehoefte op het moment van uitvoering en het realiseren van noodlokalen; ▪ Bij nieuwbouw is voor de sloopkosten rekening gehouden met een bedrag van € 50,- per te slopen m² bvo.

Geen onderdeel van de investeringskosten: ▪ Lopende boekwaarden en afboeken boekwaarde bij nieuwbouw; ▪ Kosten voor aankoop grond en eventuele aanpassingen aan de infrastructuur/openbare ruimte; ▪ Contextuele factoren/locatie gebonden kosten;

www.icsadviseurs.nl 43/53

▪ Verhuiskosten; ▪ Kosten voor het realiseren van ruimte voor bredere voorzieningen (zoals kinderopvang); ▪ Kosten en baten bij het eventueel afstoten van locaties en gebouwen; ▪ Gemeentelijke plan- en apparaatskosten.

5.2 Totale investering IHP fase 3 Op basis van de geschetste uitgangspunten is de benodigde investering van het IHP fase 3 inzichtelijk gemaakt. In onderstaande tabel worden op basis van de voorgestelde scenario’s de investeringen voor de komende 5 jaar in beeld gebracht. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de gemeentelijke investering en de investering die het schoolbestuur doet voor het realiseren van het gewenste ambitieniveau.

Jaar van Investering Investering Wijk School Scenario Uitgangspunten realisatie uitvoering gemeente schoolbestuur PRIMAIR ONDERWIJS Daalmeer/ Rudolf ruimtebehoefte o.b.v . 196 leerlingen: v ernieuwbouw 2024 € 3.500.000 € 150.000 Koedijk Steinerschool 1.186 m² bv o tijdelijke huisvesting 2024 € 360.000 t hv voor 200 leerlingen: 1.206 m² bvo

Liereland (i.c.m. Ruimtebehoefte o.b.v 262 leerlingen: (v er)nieuwbouw 2025 € 4.480.000 € 190.000 Cilinder) 1.518 m² bvo t hv voor leerlingen Liereland: 170 tijdelijke huisvesting 2025 € 320.000 leerlingen, 1.055 m² bvo enkel noodzakelijk bij nieuwbouw, sloop sloopkosten 2025 € 70.000 van 1.409 m2 bvo t Baeken 2 Ruimtebehoefte o.b.v 120 leerlingen: 604 (v er)nieuwbouw 2025 € 1.780.000 € 80.000 (dislocatie) m² bvo (geen vaste voet) t. hv voor 't Baeken 2: 120 leerlingen, 604 tijdelijke huisvesting 2025 € 180.000 m² bvo enkel noodzakelijk bij nieuwbouw. Sloop sloopkosten 2025 € 60.000 van 1.248 m² bvo De Mare nieuwbouw Locatie v an ca. 200 leerlingen, 1.206 m² n.t.b. 2025 € 3.560.000 € 150.000 Viaanse Molen bv o Locatie v an ca. 200 leerlingen, 1.206 m² n.t.b. (v er)nieuwbouw 2024 € 3.560.000 € 150.000 bv o tijdelijke huisv esting 2024 € 360.000 t hv voor 200 leerlingen: 1.206 m² bvo

enkel noodzakelijk bij nieuwbouw. Sloop sloopkosten 2024 € - van 1.206 m² bvo Oudorp uitgaan v an locatie v an ca. 200 n.t.b. (v er)nieuwbouw 2023 € 3.560.000 € 150.000 leerlingen, 1.206 m² bv o tijdelijke huisvesting 2023 € 360.000 t hv voor 200 leerlingen: 1.206 m² bvo

enkel noodzakelijk bij nieuwbouw. Sloop sloopkosten 2023 € 60.000 van 1.206 m² bvo Overdie Matthiasschool tijdelijke huisvesting 2022 € 80.000 66 m² bvo gedurende 4 jaar Schermer/Graft-De Rijp Sint Michael rev italisatie 2023 € 580.000 n.t.b. rev italisatie v an 661 m² bv o

tijdelijke huisvesting 2023 € 100.000 t hv voor 24 leerlingen: 320 m² bvo

W.J.Driessenschoolrev italisatie 2023 € 470.000 n.t.b. rev italisatie v an 529 m² bv o

tijdelijke huisvesting 2023 € 120.000 t hv voor 38 leerlingen: 390 m² bvo

TOTAAL PO € 23.560.000 € 870.000

Noot: Wanneer geen concreet project is benoemd, wordt als uitgangspunt voor de benodigde investering voor het IHP fase 3 uitgegaan van een school van ca. 200 leerlingen. Dit aantal betreft een indicatie om het effect op de gemeentelijke begroting inzichtelijk te kunnen maken. De werkelijke grootte van de school dient i.r.t. de prognoses te worden bepaald.

www.icsadviseurs.nl 44/53

SPECIAAL (BASIS) ONDERWIJS totale ruimtebehoefte S(B)O: 6.027 m² bv o De Spinaker SO realisatie 1/3 v an 2023 € 5.930.000 € 230.000 I mplementeren (4x v aste v oet) en uitrol visie de totale opgav e inclusiev er onderwijs Totale inv estering (v er)nieuwbouw S(B)O: SBO (De Spinaker SO) € 17.800.000 1 x t hv v oor 130 SO leerlingen, 1.500 m² tijdelijke huisvesting 2023 € 450.000 bv o enkel noodzakelijk bij nieuwbouw. Sloop Sloopkosten 2023 € 130.000 van 2.500 m² bvo (grootste S(B)O locatie) TOTAAL S(B)O € 6.510.000 € 230.000

De uitvoering van de scenario’s voor fase 3 resulteert in een totale investering van de gemeente van € 30,1 mln (incl. sloopkosten en tijdelijke huisvesting). De schoolbesturen dragen € 1,1 mln bij aan het behalen van aanvullende duurzaamheidsambities.

Bij de planning van projecten is rekening gehouden met een evenredige financiële verdeling over de jaarschijven. Hiermee houdt dit IHP rekening met een investeringsplafond dat de gemeente Alkmaar voornemens is in te voeren. De financiële verdeling over de jaarschijven ziet er als volgt uit:

TOTAALOVERZICHT IHP FASE 3

aantal investering gm investering sb scholen 2022 1 € 80.000 € - 2023 4 € 11.760.000 € 380.000 2024 2 € 7.840.000 € 300.000 2025 3 € 10.450.000 € 420.000 TOTAAL 10 € 30.130.000 € 1.100.000

5.3 Effect gemeentelijke begroting Bij het bepalen van het effect op de gemeentelijke begroting zijn de nieuwe kapitaallasten als gevolg van de investeringen in beeld gebracht. Bij het berekenen van de nieuwe kapitaallasten zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:

▪ Rekenrente: 1,5%; ▪ Prijsindex ten behoeve van bepalen toekomstige investeringen: 0%. Op het moment van kredietverstrekking wordt de prijsindex (conform BDB) vastgesteld en opgenomen; ▪ Afschrijvingsmethode: annuïtair; ▪ Afschrijftermijnen bij nieuwbouw: 40 jaar; ▪ Afschrijftermijnen bij vernieuwbouw: 40 jaar; ▪ Afschrijftermijn bij revitalisatie: 25 jaar; ▪ Afschrijftermijn bij tijdelijke huisvesting: 5 jaar; ▪ Op sloopkosten wordt niet afgeschreven en wordt in het jaar van uitvoering opgenomen.

www.icsadviseurs.nl 45/53

De realisatie van de voorgestelde scenario’s voor IHP fase 3 betekent dat er de komende 15 jaar jaarlijks gemiddeld ca. € 900.000, - aan nieuwe kapitaallasten gedekt moet worden.

5.4 Investeren in de energietransitie In de visie op onderwijshuisvesting is opgenomen dat het de gezamenlijke ambitie is om bestaande schoolgebouwen te verduurzamen, gasloos te maken en te voorzien van een goed binnenklimaat. Gebouwen die in dit IHP geen project krijgen, komen hiervoor in aanmerking. Het verkrijgen van inzicht in haalbare maatregelen vraagt om een scan per gebouw. Het voorstel is dat de gemeente de scan bekostigt en de uitvoering van de scan coördineert.

Voorstel pilotprojecten Om invulling te geven aan dit beleid is het voorstel om een pilotproject op te zetten met twee schoolgebouwen in Alkmaar die binnen afzienbare tijd hun cv-ketel moeten vervangen of gelegen zijn in een wijk die op korte termijn van het gas af gaat. Het doel van de pilot is om op basis van onderzoeken en metingen maatregelen voor te stellen waarbij aangesloten wordt op de energietransitie en waarbij tevens het binnenklimaat en het verduurzamen van het gebouw aangepakt wordt. Voor het opzetten en uitvoeren van een pilot voor twee scholen dient de gemeente indicatief rekening te houden met een bedrag van € 15.000, -. Voor dit bedrag worden maatwerkplannen per school opgeleverd. In de plannen wordt opgenomen welk alternatief voor aardgas wordt gevonden, welke mogelijkheden tot verduurzamen er zijn en hoe het binnenklimaat verbeterd wordt. De plannen bevatten ook een kostenraming ten aanzien van de omschreven maatregelen, het effect op de exploitatie en een voorstel voor de kostenverdeling tussen schoolbestuur en gemeente.

5.5 Investeren in het binnenklimaat en duurzaamheid Momenteel ondervinden 32 van de geïnventariseerde gebouwen in enige mate problemen met het binnenklimaat. Voor een deel van deze gebouwen is het mede noodzakelijk, in lijn met de klimaatdoelen, de gebouwen te verduurzamen. Het aanpakken van dergelijke problemen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeente en schoolbesturen. Voor de gebouwen die in de komende vijf jaar niet in aanmerking komen voor (ver)nieuwbouw of revitalisatie is een scan noodzakelijk om inzicht te krijgen in het werkelijke binnenklimaat en maatregelen om het gebouw te verduurzamen en het binnenklimaat te verbeteren. Aan de voorgestelde maatregelen hangen financiële consequenties. Een belangrijk verschil hierin is dat een deel van de investeringen in duurzaamheid zich in de exploitatie binnen afzienbare tijd terugverdienen. Bij investeringen in het binnenklimaat ligt dit anders. Dergelijke investeringen kennen veelal

www.icsadviseurs.nl 46/53

geen exploitatievoordeel. In de scan dient daarom aandacht te zijn voor de financiële impact en betaalbaarheid van de maatregelen in relatie tot de vergoedingen die het schoolbestuur ontvangt.

Een manier om voor de uitvoering van de maatregelen ten aanzien van het binnenklimaat in aanmerking te komen voor additionele financiering is de Specifieke Uitkering Ventilatie In Scholen (SUVIS). De SUVIS is een subsidieregeling voor het verbeteren van het binnenklimaat in bestaande schoolgebouwen. Schoolbesturen dienen middels metingen aan te tonen dat de huidige luchtkwaliteit niet voldoet aan de eisen die aan de luchtverversingscapaciteit of de CO2-concentratie worden gesteld. De subsidieaanvraag wordt vervolgens door de gemeente ingediend. De regeling is vanaf 4 januari 2021 opengesteld en aanvragen kunnen tot en met 30 juni 2021 worden ingediend. De subsidie bedraagt maximaal 30% van de kosten en is tevens afhankelijk van het aantal leerlingen. Over de overige 70% moeten schoolbesturen en de gemeente samen afspraken maken vanuit de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting. De beschikbare middelen dienen te worden ingezet voor het bekostigen van projecten die middels noodzakelijke en energiezuinige ventilatiemaatregelen het binnenklimaat van het bestaande gebouw verbeteren en eventueel energiebesparing realiseren. Binnen de gemeente Alkmaar is reeds gestart van het aanvragen van de SUVIS voor een aantal schoolgebouwen.

Daarnaast heeft de provincie Noord-Holland geld ontvangen van het Rijk om een ontzorgingsprogramma op te zetten dat kleine eigenaren in het maatschappelijk vastgoed helpt met advies en ondersteuning op maat. Een kleine maatschappelijk vastgoedeigenaar wordt in het geval van onderwijs verstaan als: ‘schoolbesturen van door het Rijk bekostigde scholen in het primair onderwijs met maximaal 10 gebouwen in eigendom’ en ‘schoolbesturen van de door het Rijk bekostigde scholen in het voortgezet onderwijs met maximaal 5 gebouwen in eigendom’. Duurzaamheidscoaches adviseren de vastgoedeigenaren bijvoorbeeld over welke maatregelen slim zijn om te nemen, hoe deze gefinancierd kunnen worden en helpen bij het zoeken naar de juiste partijen voor de uitvoering. De provincie Noord-Holland zet het eerste halfjaar van 2021 in om organisaties die al eerder belangstelling hebben getoond voor verduurzaming van hun pand, te bezoeken en te informeren over het ontzorgings- en begeleidingstraject. Uitgezocht dient te worden op welke manier de provincie Noord-Holland schoolbesturen kan ondersteunen met het verduurzamen van de schoolgebouwen.

De gemeente kan de schoolbesturen faciliteren met bovenstaande subsidietrajecten. Inzicht doormiddel van een scan is een eerste stap verbetering van het binnenklimaat en verduurzaming in gang te zetten. Dit inzicht resulteert in een Plan van Aanpak per schoolgebouw. Het uitvoeren van de maatregelen vraagt in eerste instantie om een investering van het schoolbestuur.

5.6 Investering groene en gezonde schoolpleinen In de motie ‘groene en gezonde schoolpleinen (2020)’ draagt de gemeenteraad het college op om bij aanbestedingstrajecten van onderwijsprojecten aandacht te hebben voor het aanleggen van groene en gezonde schoolpleinen. Zodat het schoolplein de scholieren en wijkbewoners de ruimte geeft om te bewegen, te spelen en elkaar te ontmoeten in een uitdagende groene omgeving. In de visie hebben gemeente en schoolbesturen de ambitie opgenomen om met de onderwijshuisvesting, waar ook het buitenterrein onderdeel vanuit maakt, een rol te spelen in het realiseren van een klimaat-adaptieve (groene), duurzame en gezonde omgeving. Het aanleggen van een groen en gezond schoolplein betreft maatwerk en de werkelijke kosten zijn afhankelijk van de ontwerpkeuzes die worden gemaakt. Volgens de huidige normen wordt het aanleggen van een standaard schoolplein (betegeld en omheind) bekostigt uit stichtingskosten. Voor het aanleggen van een standaard betegeld plein incl. riolering en laag hekwerk dient rekening gehouden te worden met een bedrag van €120,- per m² (incl. btw).

Voor het vergroenen van het schoolplein (aanbrengen van extra beplanting) dient minimaal rekening gehouden te worden met een aanvullend bedrag van ca. €125,- per m² (incl. btw). Voor een schoolplein van 600 m² is derhalve een aanvullende investering van ca. €75.000, - noodzakelijk. Dit bedrag is excl. speeltoestellen. De verantwoordelijkheid voor het aanschaffen van speeltoestellen ligt bij het schoolbestuur. De beschikbaar gestelde onderwijsbudgetten geven weinig financiële ruimte om deze aanvullende investering doen. Budgetten vanuit de andere beleidsvelden zoals groen of duurzaamheid zijn daarom noodzakelijk, alsmede het aanwenden van beschikbare subsidies. Daarnaast vormt het onderhoud aan

www.icsadviseurs.nl 47/53

groene en gezonde schoolpleinen een aandachtspunt. De onderhoudscomponent uit de MI vergoeding is voor schoolbesturen niet toereikend om het onderhoud van groene schoolpleinen te bekostigen.

www.icsadviseurs.nl 48/53

6. Slotsom en aanbeveling

6.1 Slotsom Het voorliggende IHP is met een nauwgezet proces en in constructief overleg met de gemeente en de schoolbesturen tot stand gekomen. De visie op onderwijshuisvesting, die gezamenlijk is opgesteld, geeft een helder perspectief voor de huisvesting van het onderwijs in de gemeente Alkmaar. Deze visie bevat tevens concrete afspraken over de uitvoering van de projecten in het IHP.

Het IHP fase 3 geeft een concreet beeld van de projecten voor de komende 5 jaar. Voor deze projecten is de planning bepaald en zijn de benodigde investeringen in beeld gebracht. Met het uitvoeren van deze projecten worden de meest urgente knelpunten in de onderwijshuisvesting opgelost. Dit IHP geeft daarmee een kwaliteitsimpuls aan de deels verouderde portefeuille aan onderwijsgebouwen. Ook worden er belangrijke stappen op het gebied van verduurzaming gezet. In een aantal wijken is verdere planvorming nodig om tot concrete scenario’s te komen. Schoolbesturen en gemeente werken, na vaststelling van dit IHP, als partners samen aan deze gezamenlijke opgave.

Daarnaast geeft dit IHP ook een doorkijk naar de projecten voor de periode 5-15 jaar. Dit IHP kan dan ook gezien worden als strategisch koersdocument voor de lange termijn. In deze periode zullen grootschalige woningbouwontwikkelingen van invloed gaan zijn op de vraag naar onderwijshuisvesting. Met de uitvoering van de lange termijn projecten wordt er ingespeeld op grootschalige ontwikkelingen in de stad. De doorkijk geeft een eerste beeld van de opgave die voorligt na IHP fase 3.

6.2 Aanbevelingen Onze aanbevelingen zijn onderverdeeld in vier categorieën: (1) aanbevelingen voor het proces, (2) aanbevelingen voor de uitvoering van de visie uitgangspunten, (3) aanbevelingen voor de realisatie van projecten in het IHP en (4) aanbevelingen voor de organisatie.

www.icsadviseurs.nl 49/53

Proces ▪ Voer om de vier jaar een actualisatie uit van het IHP voor alle schoolgebouwen met een scope van 16 jaar. Maak daarbij duidelijke procesafspraken; ▪ Stel minimaal om de 2 jaar een leerlingenprognose op en monitor vraag en aanbod, mede in relatie tot de woningbouwontwikkelingen van het Alkmaars Kanaal; ▪ Hanteer de gemaakte factsheets door deze tweejaarlijks te actualiseren qua ruimtegebruik en beoordeling van de gebouwen. De factsheets zijn tevens een mooi instrument om de gemeenteraad op de hoogte te houden van de vorderingen en resultaten vanuit het IHP; ▪ Maak in een volgend IHP ook de koppeling met de portefeuille routekaart (incl. concrete doelstelling ten aanzien van de CO2 – reductie.

Uitvoering visie uitgangspunten ▪ Stel een uniform en transparant huurprijsbeleid op, op basis van een inventarisatie van de huidige huursituaties en -tarieven; ▪ Actualiseer de nota ‘medegebruik en verhuur van onderwijsgebouwen’; ▪ Werk de uitgangspunten verder uit voor investeringen in ruimte voor bredere voorzieningen, met name de juridische en financiële aspecten. Voer vervolgens een pilotproject uit om de kaders te toetsen en te verfijnen; ▪ Start de pilot op voor een tweetal schoolgebouwen in Alkmaar ten behoeve van de energietransitie, verduurzaming en verbetering van het binnenklimaat; ▪ Stel, als resultaat van het pilotproject, een afsprakenkader op waarin uitgangspunten en spelregels worden omschreven over de aanpak, rolverdeling en financiën van de te treffen maatregelen; ▪ Inventariseer welke gebouwen problemen met het binnenklimaat ondervinden en mogelijk gebaat zijn bij de Specifieke Uitkering Ventilatie In Scholen (SUVIS). Vervolgens kan er een start gemaakt worden met de aanvraag (mogelijk vanaf 4 januari 2021).

Realisatie projecten IHP ▪ Inventariseer, in de definitiefase van het project, wijkgericht welke mogelijke bredere (maatschappelijke) voorzieningen gekoppeld kunnen worden aan het onderwijs; ▪ Stel een uitvoeringsprogramma op waarin staat omschreven welke stappen dienen te worden gezet, wie welke rol daarin heeft en welke (detail)planning wordt aangehouden. In het uitvoeringsprogramma dienen tevens de investeringskosten nauwkeuriger in de tijd te worden gezet op basis van het voorbereidings- en uitvoeringskrediet. Het uitvoeringsprogramma en de voortgang van de realisatie van het huisvestingsplan dienen jaarlijks terugkerend tussen gemeente en schoolbesturen en gemeenteraad te worden besproken; ▪ Stel een businesscase op voor de schoolgebouwen waar meerdere scenario’s, zowel nieuwbouw als vernieuwbouw, worden voorgesteld om te bepalen welk scenario het meest haalbaar is. De businesscase bepaalt de ruimtelijke en financiële kaders voor de verdere ontwikkeling; ▪ De realisatie van het huisvestingsplan heeft impact op een groot aantal leerlingen, ouders en bewoners. Communiceer gezamenlijk (gemeente, schoolbesturen en opvangorganisaties) over de plannen en de planning.

Organisatie ▪ Start met het formeren van de werkgroepen. Maar daarbij duidelijke procesafspraken over o.a.: ─ Wie is de voorzitter en wie zijn de genodigden; ─ De communicatie; ─ De frequentie van de overleggen; ─ De gespreksagenda; ─ De planning om tot concrete afspraken te komen. ▪ Het invulling geven aan de werkgroepen en de uitrol van projecten hebben effect op de inzet van de ambtelijke organisatie. Maak de effecten (in benodigd aantal fte) op de ambtelijke organisatie apart inzichtelijk;

www.icsadviseurs.nl 50/53

▪ Ook voor de schoolbesturen vraagt de uitvoering van de projecten en de werkgroepen om extra inzet en organisatie. Zeker gezien het aantal lopende projecten uit fase 1 en 2. Breng in kaart hoeveel extra personele inzet benodigd is en stuur waar nodig bij.

www.icsadviseurs.nl 51/53

Bijlagendocument

Als bijlage aan dit IHP is een bijlagedocument opgenomen met de volgende bijlagen:

Bijlage 1 – Verdieping visie op onderwijshuisvesting

Bijlage 2 – Toelichting factsheets

Bijlage 3 – Factsheets schoolgebouwen

Bijlage 4 – Leerlingprognose

Bijlage 5 – Kansenkaarten

www.icsadviseurs.nl 52/53

De hoogste kwaliteitseisen aan onze dienstverlening. Een goed gebouw begint met het beste idee.

Colofon

Datum: 17 februari 2021 Auteur(s): Leonoor Clemens, Maarten Groenen en Chantal Pieterse

info@icsadviseurs.nl 088 - 235 04 27

www.icsadviseurs.nl www.icsadviseurs.nl 53/53 Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep BV

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10362135/1