b. Goede Ruimtelijke Onderbouwing (geanonimiseerd)

Transformatorstation Oterleek

Opdrachtgever dreesiminonaeg( )(geanonimiseerd) Gemeente Alkmaar

Versie Versie 4

Datum 22 december 2023

Opsteller (geanonimiseerd) Projectnummer 1292

DNS Planvorming BV | (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) | info@dnsplanvorming.nl

Inhoudsopgave

1 Inleiding .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . 3 1. 1 Aanleiding . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . 3 1. 2 Toets aan vigerend bestemmingsplan . . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . 4 1. 3 Leeswijzer . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . 5 1. 4 Begrippenlijst. .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . 6

2 Het project . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . 7 2. 1 Huidige situatie . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . 7 2. 2 Toekomstige situatie . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . 9

3 Beleidskader . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 11 3. 1 Inleiding .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 11 3. 2 Rijksbeleid . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 11 3. 3 Provinciaal beleid . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 12 3. 4 Gemeentelijk beleid . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 15 3. 5 Conclusie beleidskader . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 16

4 Omgevingsaspecten . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 17 4. 1 Inleiding .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 17 4. 2 Archeologie . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 17 4. 3 Molenbiotoop. .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 17 4. 4 Bodemkwaliteit . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 18 4. 5 Ontplofbare oorlogsresten . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 18 4. 6 Water .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . .

.. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 19 4. 7 Natuur . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 23 4. 8 Verkeer en parkeren . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 25 4. 9 Bedrijven en Milieuzonering . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 25 4. 10 Geluid . . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 27 4. 11 EM velden . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 29 4. 12 Luchtkwaliteit. .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 30 4.

13 Externe veiligheid . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 30 4. 14 Besluit milieueffectrapportage. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 31

5 Uitvoerbaarheid . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 32 5. 1 Maatschappelijke uitvoerbaarheid . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 32 5. 2 Economische uitvoerbaarheid. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 32 5. 3 Planschade . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 33

6 Samenvatting en conclusie van de ruimtelijke onderbouwing . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. 34

Bijlagen (separaat bijgevoegd) bijlage 1 Bodemonderzoek bijlage 2 Vooronderzoek Ontplofbare oorlogsresten bijlage 3 Watertoets bijlage 4 Quickscan Flora en fauna bijlage 5 Stikstofdepositie berekening bijlage 6 Akoestisch onderzoek bijlage 7 Verslag inloopbijeenkomst 24 november 2022

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 2/32

1 Inleiding

1.1 Aanleiding Om te voldoen aan de toenemende vermogensvraag in de | (geanonimiseerd) omgeving is bezig met de uitbreiding van de capaciteit van het transformatorstation Oterleek aan de Huygendijk. Hiervoor vinden diverse werkzaamheden plaats. Een onderdeel van de uitbreiding is de bouw van een

50kV-gebouw aan de westzijde van het terrein (zie de rode cirkel in afbeelding 1). Daarnaast wordt het opgesteld vermogen van het transformatorstation uitgebreid van 200 MVA naar 420 MVA.

Het nieuwe gebouw komt voor het grootste deel binnen het bestemmingsplan “1° partiële her- ziening Landelijk Gebied 2014’ en voor een klein deel binnen het bestemmingsplan ‘Dorpsker- nen 2011’. Voor het deel dat binnen het bestemmingsplan ‘Landelijk Gebied 2014’ valt, geldt de

bestemming ‘Bedrijf Nutsbedrijf. Er is geen bouwvlak opgenomen, wat betekent dat hier geen —

gebouwen zijn toegestaan. Voor het deel binnen het bestemmingsplan ‘Dorpskernen 2011’ gel- den de bestemmingen ‘Agrarisch’, ‘Groen’ en ‘Bedrijf’ (milieucat. 2). Ter plaatse is geen nuts-

voorziening toegestaan. In paragraaf 2.2 is nader ingegaan op de nieuwe bebouwing.

Het is wenselijk om af te wijken van de regels uit beide bestemmingsplannen voor de bouw van het 50kV-gebouw. Ook is het nodig om af te wijken van de toegestane maximale milieucatego- rie vanwege het hogere transformatorvermogen. De binnenplanse afwijkingsregels in beide be-

stemmingsplannen bieden onvoldoende mogelijkheden om het project mogelijk te maken. Zo- doende is het voornemen om buitenplans af te wijken. Hiervoor is een ruimtelijke onderbouwing

nodig. Deze rapportage betreft de ruimtelijke onderbouwing.

afbeelding 1: projectfocatie aangeduid met rode cirkel (bron luchtfoto: pdok.nl)

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 3/32

Inleiding

1. 2 Toets aan vigerend bestemmingsplan Het nieuwe gebouw komt voor het grootste deel binnen het bestemmingsplan ‘1 e partiële her- ziening Landelijk Gebied 2014’ en voor een klein deel binnen het bestemmingsplan ‘Dorpsker- nen 2011’. Hieronder is ingegaan op de regelingen die gelden en hoe het project afwijkt hier- van.

afbeelding 2: de positie van het nieuwe 50kV-gebouw aangeduid op het vigerend bestemmingsplan (bron: ruimtelijkeplannen. nl)

1. 2. 1 Bestemmingsplan ‘1 e partiële herziening Landelijk Gebied 2014’ Voor het deel van het nieuwe 50kV-gebouw dat binnen het bestemmingsplan ‘1 e partiële herzie- ning Landelijk Gebied 2014’ valt, geldt de bestemming ‘Bedrijf – Nutsbedrijf’ (artikel 7), met de functieaanduiding ‘specifieke vorm van bedrijf – elektriciteitsdistributiebedrijf’. Er is geen bouw- vlak opgenomen, wat betekent dat hier geen gebouwen zijn toegestaan. Er is een elektriciteitsdistributiebedrijf toegestaan van maximaal milieucategorie 3. 2 uit de in bij- lage 1 van het bestemmingsplan opgenomen Staat van Bedrijfsactiviteiten ‘Algemeen’. Milieu- categorie 3. 2 staat een opgesteld transformatorvermogen toe van maximaal 200 MVA. Het op- gesteld vermogen van het transformatorstation wordt uitgebreid van 200 MVA naar 420 MVA. Dit valt onder milieucategorie 4. 2. Dat is niet toegestaan in het huidige bestemmingsplan.

Verder zijn de volgende dubbelbestemmingen en gebiedsaanduidingen opgenomen: • ‘Waarde – Archeologie 3’; • ‘Waterstaat – Waterkering’; • ‘geluidzone – industrie’; • ‘vrijwaringszone – molenbiotoop’.

In paragraaf 4. 2 is ingegaan op de betekenis van de archeologische dubbelbestemming op het plan. In de waterparagraaf 4. 6 is ingegaan op de toets van het project aan de dubbelbestemming ‘Waterstaat – Waterkering’.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 4/32

Inleiding

De geluidzone – industrie is opgenomen omdat transformatorstation een geluidzone bevat. Het is nodig om te onderzoeken of de geluidproductie van het station na de uitbreiding nog binnen de geluidzone valt. In paragraaf 4. 10 is dit beschreven. De molenbiotoop hoort bij molen De Otter. Ter bescherming van zicht en vrije windvang van de molen geldt binnen het aanduidingsgebied een hoogtebeperking. De hoogte die is toegestaan hangt af van de afstand van de projectlocatie tot de molen. In paragraaf 4. 3 is ingegaan op de toetsing aan de molenbiotoop.

1. 2. 2 Bestemmingsplan ‘Dorpskernen 2011’ Voor het deel van het nieuwe 50kV-gebouw dat binnen het bestemmingsplan ‘Dorpskernen 2011’ valt, gelden de bestemmingen ‘Agrarisch’, ‘Groen’ en ‘Bedrijf’ (milieucat. 2). Binnen de bestemmingen ‘Agrarisch’ en ‘Groen’ zijn alleen bij de bestemming behorende nutsvoorzienin- gen toegestaan, geen zelfstandige nutsvoorzieningen. Ook bieden de bestemmingen geen ruimte voor de bouw van een gebouw.

Binnen de bestemming ‘Bedrijf’ zijn alleen nutsvoorzieningen toegestaan als de functie-aandui- ding ‘nutsvoorzieningen’ is opgenomen. Deze is echter niet aanwezig ter hoogte van de project- locatie. Er is wel een bouwvlak opgenomen ter hoogte van de projectlocatie. Hier geldt een maximale hoogte van 4 meter. Het nieuwe gebouw wordt deels 3 en deels 6 meter (zie para- graaf 2. 2), wat hoger is dan is toegestaan.

Voor deze gronden gelden verder de volgende dubbelbestemmingen en gebiedsaanduidingen: • ‘Waarde – Archeologie - 4’; • ‘geluidzone – industrie’ (niet relevant voor het project); • ‘vrijwaringszone – molenbiotoop’.

In paragraaf 4. 2 is ingegaan op de betekenis van de archeologische dubbelbestemming op het plan. Voor de vrijwaringszone molenbiotoop geldt een maximum hoogte van 8,01 m. In paragraaf 4. 3 is ingegaan op de toetsing aan de molenbiotoop.

1. 2. 3 Conclusie Het project is strijdig met het bestemmingsplan ‘1 e partiële herziening Landelijk Gebied 2014’ vanwege het ontbreken van een bouwvlak op de plek waar het nieuwe 50kV-gebouw is gepro- jecteerd. Nutsvoorzieningen zijn wel toegestaan, maar er is geen gebouw toegestaan. Ook is het toekomstige opgestelde vermogen van het transformatorstation strijdig met de maximale mi- lieucategorie 3. 2.

Het project is strijdig met de bestemmingen ‘Agrarisch’ en ‘Groen’ uit het bestemmingsplan ‘Dorpskernen 2011’ vanwege het gebruik (zelfstandige nutsvoorzieningen niet zijn toegestaan) en de bouwregels (er ontbreekt een bouwvlak in ‘Agrarisch’ en in Groen zijn geen gebouwen toegestaan). Het project is ook strijdig met de bestemming ‘Bedrijf’ vanwege het gebruik omdat er geen functieaanduiding ‘nutsvoorzieningen’ is opgenomen. Ook is het project strijdig met de hier toegestane bouwhoogte.

Er zijn in het bestemmingsplan geen binnenplanse afwijkingsmogelijkheden opgenomen die te benutten zijn om het gewenste gebruik en de gewenste bebouwing mogelijk te maken. Zo- doende is een buitenplanse afwijking nodig.

1. 3 Leeswijzer In deze ruimtelijke onderbouwing is beoordeeld of het project op grond van een goede ruimte- lijke ordening inpasbaar is. Hiervoor is de ruimtelijke situatie beoordeeld (hoofdstuk 2), is op hoofdlijnen getoetst aan het beleid van het rijk, provincie en gemeente (hoofdstuk 3) en zijn de milieu- en omgevingsaspecten afgewogen (hoofdstuk 4). De economische uitvoerbaarheid van het project is beschreven in hoofdstuk 5. Tot slot is in hoofdstuk 6 de conclusie van de ruimte- lijke onderbouwing beschreven.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 5/32

Inleiding

1. 4 Begrippenlijst In deze ruimtelijke onderbouwing worden verschillende begrippen gebruikt, welke vrij technisch en specialistisch van aard zijn. Daarom is hieronder een begrippenlijst opgenomen waarin de meest belangrijke termen zijn toegelicht.

Transformatorstation Op een transformatorstation, ook wel onderstation of elektriciteitsstation genoemd, wordt de spanning van elektriciteit omgezet van de ene spanning naar een andere spanning (omhoog of omlaag). De elektriciteit wordt vanaf het station vervolgens getransporteerd naar de verschil- lende wijken of gebieden in een dorp of stad.

Transformator Een transformator zet elektriciteit om van de ene spanning naar een andere spanning.

Transformatorruimten De transformator komt in een bouwwerk te staan, bestaande uit drie dichte wanden. De boven- zijde is open. Op de wanden komen voorzieningen voor bliksemafleiding.

Transformatorvermogen Het vermogen ofwel capaciteit van de transformator, uitgedrukt in MVA.

MVA Aanduiding van het vermogen ofwel capaciteit van de transformator om elektriciteit te kunnen transporteren en transformeren. De capaciteit wordt uitgedrukt in VoltAmpère (VA). 1 MVA (Me- gaVoltAmpère) is 1. 000. 000 VA.

kV De hoogte van de spanning wordt uitgedrukt in Volt, 10kV is 10. 000 Volt.

Hoogspanning Hoogspanning is de verzamelnaam voor de hoogste spanningsniveaus in het elektriciteitsnet. Alle spanningsniveaus van hoger dan 25kV vallen hieronder.

Middenspanning Middenspanning is de verzamelnaam voor de spanningen tussen de hoogste en laagste span- ningsniveaus in het elektriciteitsnet. Alle spanningsniveaus van hoger dan 1kV en lager dan 25kV vallen hieronder.

Laagspanning Laagspanning is de verzamelnaam voor de lage spanningen in het elektriciteitsnet en betekent spanning onder de 1kV (1. 000 Volt).

Middenspanningsinstallatie De middenspanningsinstallatie zorgt ervoor dat de elektriciteit gedistribueerd wordt over ver- schillende kabels naar de transformatorhuisjes in de wijk of naar bedrijven. De middenspan- ningsinstallatie is de “groepenkast” van een (regel)station.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 6/32

2 Het project

2. 1 Huidige situatie De projectlocatie betreft het transformatorstation Oterleek aan de Huygendijk 43 in Oterleek, gemeente Alkmaar. Het huidige transformatorstation bestaat uit enkele gebouwen aan de west- zijde van het terrein, vier transformatorruimten met transformatoren en voor het grootste deel uit schakelvelden. In de noordwesthoek staat ook nog een bedieningsgebouw. Het zuidwestelijke deel van het terrein, naast de toegangsweg, is onbebouwd.

afbeelding 3: luchtfoto bestaande situatie met de projectlocatie met rode stippellijn aangeduid (bron lucht- foto: pdok. nl)

Aan de noordwestzijde grenst het transformatorstation aan de gronden van het caravancentrum Stekelbos. De toegangsweg aan de Huygendijk wordt ook gebruikt door het caravancentrum. Het caravancentrum heeft tevens een toegang aan de Dorpsstraat. Er is een groenstrook tus- sen de gronden aanwezig.

Het terrein van het transformatorstation is omsloten met windsingels en bosschages. Aan de noordzijde en zuidzijde komen hoogspanningsverbindingen het station binnen. Ter hoogte van deze verbindingen zijn openingen in de groenstroken. Verder bestaat het terrein uit verhard ter- rein. Aan de westzijde, direct naast de locatie waar het nieuwe 50kV-gebouw komt, is een wa- tergang gelegen. Er is verder geen oppervlaktewater op het terrein van het transformatorstation.

De locatie waar het nieuwe 50kV-gebouw is voorzien is in gebruik als opslagterrein en voor het stallen van caravans. Aan de zuidzijde staan enkele bomen en struiken.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 7/32

Het project

afbeelding 4: luchtfoto transformatorstation Oterleek (bron: HoogspanningsNet Netkaart)

Se, eh vs AN Ne Sie ING nt N

afbeelding 5: foto bestaande toestand locatie waar het 50kV-gebouw komt, kijkend BEN NN (bron: Quickscan flora en fauna, (geanonimiseerd) «” (geanonimiseerd) 2022)

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 8/32

Het project

2.2 Toekomstige situatie 2.2.1 Noodzaak en locatiekeuze Het elektriciteitsnet in Nederland is betrouwbaar, maar nog niet opgewassen tegen de snelle

groei van vraag naar en aanbod van zijn stroom. Daardoor knelpunten ontstaan op het elektrici- teitsnet. De kop van Noord-Holland heeft grote aantrekkingskracht voor het opwekken van een

zonne- en windenergie. Deze energie wordt terug geleverd aan het elektriciteitsnet. Ook de

vraag naar elektriciteit groeit. Bijvoorbeeld door elektrisch rijden, de overstap naar gasloze wo- ningen en doordat we steeds meer elektrische apparaten gebruiken. Daardoor is geen capaci teit meer beschikbaar en kunnen nieuwe woonwijken en bedrijven niet op het net worden aan-

gesloten.

Het transformatorstation in Oterleek is een belangrijke schakel in het regionale elektriciteitsnet.

BN (geanonimiseerd) gaat het vermogen van het transformatorstation Oterleek vergroten, zodat meer ruimte ontstaat op het net in een groot deel van Noord-Holland. Deels is deze capaciteitsvergroting al

gerealiseerd binnen de mogelijkheden van het huidige bestemmingsplan. Aanvullend is een nieuw 50kV-gebouw nodig en wordt het opgesteld transformatorvermogen vergroot naar 420 MVA.

Het meest voor de hand liggend is om de capaciteitsuitbreiding binnen het huidige terrein dan- wel zo dicht mogelijk bij het huidige station te realiseren. Binnen de gronden met de bestem- ming ‘Bedrijf — Nutsbedrijf is enkel een bouwvlak opgenomen ter hoogte van de bestaande ge- bouwen. Daar is geen ruimte voor het nieuwe 50kV-gebouw. Aan de oostzijde van het station is ook niet mogelijk vanwege ontwikkelingen van TenneT hier. De gronden van de groensingels rondom het terrein hebben ook de bestemming ‘Bedrijf Nutsbedrijf. Nieuwbouw ter hoogte —

van de groensingels zou leiden tot verlies van deze groene randen, wat niet wenselijk wordt ge- vonden. Zodoende is gekozen voor een locatie aan de westzijde, ten dele binnen de gronden van het station en ten delen op de gronden van de caravanstalling.

2.2.2 Het project 2221 S0kV-gebouw Ten westen van de toegangsweg komt een nieuw 50kV-gebouw (zie afbeelding 6), deels op ka- dastraal perceel 166 en deels op kadastraal perceel 304. Er komt een gebouw met daarin een

middenspanningsruimte. Het nieuwe gebouw wordt deels 8,6 meter en deel 12,6 meter hoog. Op het dak komen voorzieningen voor bliksemafleiding, zogenoemde bliksemspitsen, van onge- veer 2 meter hoog. In Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. is een voorbeeld getoond van hoe de nieuwe bebouwing er uit komt te zien. De afbeelding is ter illustratie. De bebouwing heeft een oppervlakte van ongeveer 750 m2. Rondom de nieuwbouw komt ongeveer 450 m2 verharding.

De bestaande toegangsweg blijft in gebruik. De aanwezige struiken en bomen ter plaatse van het nieuwe gebouw zullen worden verwijderd. Voorafgaand aan de werkzaamheden zal een kapvergunning worden aangevraagd. Ook wordt de watergang naast het nieuwe gebouw ge- dempt. De grens met het caravancentrum zal opnieuw ingericht worden.

Pas nadat het nieuwe 50kV-gebouw in bedrijf is genomen kan het bestaande 50kV-gebouw uit

bedrijf worden gehaald en worden afgebroken.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 9/32

Het project

01 detail -

duiker 1:50

stoopwerkzaanheden en as ' À 5

afbeelding 6: tekening toekomstige situatie met ook de diverse ondergrondse kabelverbindingen getoond (bron: (geanonimiseerd)

2222 transformatorvermogen tot 420 MVA Uitbreiden Om opgesteld transformatorvermogen te vergroten worden in de bestaande transformator- het ruimten nieuwe transformatoren geplaatst ter vervanging van de bestaande transformatoren. Hier hoeft niet voor te worden gebouwd, de bestaande transformatorruimten worden hier voor benut. In elke transformatorruimte komt een transformator van 105 MVA. In de eindsituatie zal

sprake zijn van eenopgesteld transformatorvermogen totaal van 4x105 420 MVA. Hiermee =

valt het transformatorstation onder milieucategorie 4.2. Wat dit betekent voor de omgeving is beschreven 4.9. in paragraaf

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 10/32

3 Beleidskader

3. 1 Inleiding Dit hoofdstuk geeft een overzicht van de inhoud van het ruimtelijk relevante beleid op rijks-, pro- vinciaal en gemeentelijk schaalniveau. Dit beleid vormt het kader waarbinnen de nieuwe ontwik- keling plaats dienen te vinden.

3. 2 Rijksbeleid 3. 2. 1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Het Rijk heeft op 11 september 2020 de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. De NOVI biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050.

In de NOVI zijn de maatschappelijke opgaven samengevat in vier prioriteiten: • ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie • duurzaam economisch groeipotentieel • sterke en gezonde steden en regio’s • toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

Een van de nationale belangen is het realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, die in 2050 CO₂-arm is, en de daarbij benodigde hoofdinfrastructuur (be- lang 11). Vitale functies in de maatschappij zijn afhankelijk van een betrouwbare toelevering en uitwisseling van energie. Voor iedereen moet deze energie betaalbaar zijn. Energie moet veilig worden opgewekt, gewonnen, getransporteerd, opgeslagen en gebruikt.

Met betrekking tot ‘ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie’ is in de NOVI aangegeven dat de transitie naar hernieuwbare energie meer ruimte vraagt voor transport, distributie, con- versie en opslag van energie, zowel boven- als ondergronds. In plaats van enkele relatief grote ‘puntbronnen’ (centrales) en transport van energie in één richting zal sprake zijn van meerdere, vaak decentrale en sterk in grootte verschillende bronnen (zon-, wind- en bodemenergie) en tweerichtingsverkeer (gebruik en productie) van energie.

Betekenis voor het project De uitbreiding van het transformatorstation sluit aan op het nationale belang ‘realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, die in 2050 CO₂-arm is, en de daarbij benodigde hoofdinfrastructuur’ uit de NOVI. De capaciteitsuitbreiding van het elektriciteitsnet- werk is nodig om te kunnen voorzien in de vraag naar elektrisch vermogen in de omgeving. Dit is van essentieel belang voor een goed functionerend en betrouwbaar elektriciteitsnetwerk.

3. 2. 2 Besluit ruimtelijke ordening Sinds 1 juli 2017 is de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' aangepast in het Besluit ruimte- lijke ordening (artikel 3. 1. 6. lid 2 Bro). Het artikel luidt nu als volgt: De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Het artikel heeft tot doel om zorgvuldig ruimtegebruik te stimuleren en overprogrammering te voorkomen.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 11/32

Beleidskader

Eerst moet worden beoordeeld of sprake is van een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. Een stede- lijke ontwikkeling is gedefinieerd in artikel 1. 1. 1, lid 1, onder i van het Bro. Deze luidt: ‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woning- bouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Volgend uit jurisprudentie wordt een nieuw transformatorstation of de uitbreiding hiervan niet als nieuwe stedelijke ontwikkeling beschouwd (zie uitspraak van 26 april 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1123 (Hollands Kroon)).

Betekenis voor het project Gelet op de jurisprudentie is geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling en is toetsing aan de ladder niet nodig.

Daar komt bij dat de gewenste ontwikkeling nodig is om in de toekomst te kunnen voorzien in de vraag naar elektrisch vermogen in de omgeving. Dit is van belang voor een goed functione- rend en betrouwbaar elektriciteitsnetwerk. De ontwikkeling is bij het bestaande transformator- station voorzien om zo met een relatief eenvoudige aanpassing het elektriciteitsnetwerk toe- komstbestendig te maken.

3. 3 Provinciaal beleid 3. 3. 1 Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 en Omgevingsverordening NH2020 3. 3. 1. 1 Kader Op 19 november 2018 hebben de Provinciale Staten van Noord-Holland de Omgevingsvisie NH2050 vastgesteld. Hierin staat de visie op de fysieke leefomgeving beschreven. De Omge- vingsvisie vervangt de Structuurvisie Noord-Holland 2040, het Provinciaal Verkeers- en Ver- voerplan, het Provinciaal Milieubeleidsplan 2015-2018 en de Agenda Groen. De leidende hoofdambitie in de Omgevingsvisie NH2050 is de balans tussen economische groei en leef- baarheid. Een gezonde en veilige leefomgeving, die goed is voor mens, plant én dier, is een voorwaarde voor een goed economisch vestigingsklimaat. Tegelijkertijd is duurzame economi- sche ontwikkeling een voorwaarde voor het kunnen investeren in een prettige leefomgeving. De provincie wil dat de kwalitatieve en kwantitatieve vraag en aanbod van werk- en woonlocaties met elkaar in overeenstemming zijn en streeft naar behoud en versterking van de unieke kwali- teiten van de diverse landschappen en cultuurhistorie.

In de Omgevingsvisie NH2050 is de doelstelling opgenomen om ruimte te bieden aan onder meer de energietransitie, in het licht van een duurzame economie, met innovatie als belangrijke motor. In de beweging Nieuwe energie staat dat de provincie in 2050 klimaatneutraal en volle- dig circulair wil zijn, gekoppeld aan het Klimaatakkoord om in 2030 49% CO2-reductie te beha- len. Om te kunnen voorzien in de behoefte aan elektriciteit is energie nodig die duurzaam wordt opgewekt op land en op zee.

Het beleid van de Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 is, voor zover het een bindende werking moet hebben, neergelegd in de Omgevingsverordening NH2020 zoals vastgesteld op 22 okto- ber 2020 en sindsdien meerdere malen gewijzigd. Voor het project is de meest recente gecon- solideerde versie van 10 juli 2023 geraadpleegd.

3. 3. 1. 2 Betekenis voor het project Een goed functionerend elektriciteitsnetwerk is een vereiste voor de duurzame economische ontwikkeling van de provincie en meer specifiek deze regio. De realisatie van het nieuwe regel- station is daar voor nodig. De gewenste ontwikkeling draagt op die manier bij aan het kunnen verwezenlijken van de doelen van de provinciale omgevingsvisie.

De locatie ligt in het werkingsgebied landelijk gebied en bijzonder provinciaal landschap. De ontwikkeling is getoetst aan de artikelen 6. 3, 6. 4, 6. 46, 6. 59 en 6. 62 van de provinciale Omge- vingsverordening NH2020. Hieronder is op deze artikelen en de toets ingegaan.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 12/32

Beleidskader

Artikel 6. 3 Nieuwe stedelijke ontwikkelingen Artikel 6. 3 bepaalt dat een ruimtelijk plan uitsluitend kan voorzien in een nieuwe stedelijke ont- wikkeling als deze ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schrif- telijke afspraken.

Toetsing project De uitbreiding van een transformatorstation is geen nieuwe stedelijke ontwikkeling (zie toelich- ting in paragraaf 3. 2. 2). Daarmee is er geen strijdigheid met dit artikel.

Artikel 6. 4 Kleinschalige ontwikkelingen Ter plaatse van het werkingsgebied landelijk gebied kan een ruimtelijk plan uitsluitend voorzien in een kleinschalige ontwikkeling, niet zijnde een kleinschalige woningbouwontwikkeling indien: a. op de ontwikkeling plaatsvindt op een locatie waar een stedelijke functie is toegestaan; b. het toegestane bebouwd oppervlak niet wordt vergroot; en c. het aantal burgerwoningen niet toeneemt.

Toetsing project De voorgenomen ontwikkeling vindt plaats binnen het terrein van het huidige transformatorsta- tion. Er komen geen burgerwoningen bij. Wel wordt er nieuwe bebouwing bij geplaatst. Zonder het nieuwe 50kV-gebouw is er geen uitbreiding van de capaciteit van het transformatorstation mogelijk. Daar komt bij dat het bestaande 50kV-gebouw wordt afgebroken nadat het nieuwe ge- bouw in gebruik is genomen. Per saldo zal er daarom geen grote wijziging zijn in het bebouwd oppervlak. Zodoende wordt zoveel mogelijk aan artikel 6. 4 voldaan.

Artikel 6. 59 Ruimtelijke kwaliteitseis ingeval van een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling in het landelijk gebied Artikel 6. 59 van de Omgevingsverordening NH2020 stelt ruimtelijke kwaliteitseisen voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in het landelijk gebied. De ruimtelijke kwaliteitseisen zijn opgenomen in de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie). Gedeputeerde staten kunnen de Adviescommis- sie Ruimtelijke Ontwikkeling om advies vragen inzake de locatieafweging of de ruimtelijke in- passing. Met de kaders voor ruimtelijke kwaliteit uit artikel 6. 59 borgt de provincie dat nieuwe ruimtelijke plannen rekening houden met de ontwikkelingsgeschiedenis van het landschap, de bebouwingskarakteristiek en inpassing in de wijdere omgeving.

Toetsing project Zoals eerder aangegeven is de uitbreiding van het transformatorstation noodzakelijk om te kun- nen beschikken over een goed functionerend elektriciteitsnetwerk dat ruimte biedt voor een duurzame ruimtelijk-economische ontwikkeling van de provincie en meer specifiek deze regio en de ambities op het gebied van duurzame energieopwekking.

De uitbreiding dient vanuit technisch oogpunt zo dicht mogelijk op het bestaande station plaats te vinden. De uitbreiding van het transformatorvermogen vindt plaats binnen de bestaande transformatorruimten. Voor het nieuwe 50kV-gebouw is geen ruimte op het huidige terrein. Het bestaande 50kV-gebouw kan pas uit bedrijf worden gehaald als het nieuwe 50kV-gebouw gere- aliseerd is en in bedrijf is. Binnen de gronden met de bestemming Bedrijf-Nutsbedrijf is gezocht naar een locatie. Er is bewust gekozen voor de locatie aan de westzijde, zodat er geen nieuw- bouw in de groene randen aan de noord-, oost- en zuidzijde komt. Dat zou een grotere aantas- ting van de landschappelijke kwaliteit tot gevolg hebben dan de bouw op de gekozen locatie.

De nieuwe bebouwing komt voor het grootste deel op het terrein van het huidige transformator- station, in aansluiting op de gronden die al zijn bebouwd. Er blijven aan de zijde langs de Huy- gendijk bomen en struiken staan, waardoor de groene uitstraling langs de weg aanwezig blijft. Ook wordt er een nieuwe groenstrook aangelegd op de nieuwe grens met het caravancentrum. Dit zorgt voor een duidelijke scheiding van de functies. Met het project is daarmee sprake van een goede landschappelijke inpassing.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 13/32

Beleidskader

Artikel 6. 46 Bijzonder provinciaal landschap Het Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL) is het regime voor bescherming in Noord-Holland voor gebieden die landschappelijk, aardkundig, ecologisch of cultuurhistorisch van bijzondere waarde zijn. Er zijn per deelgebied kernkwaliteiten beschreven aan de hand van drie provinciale kernwaarden, te weten de landschappelijke karakteristiek, de openheid en ruimtebeleving, en de ruimtelijke dragers. De voormalige beschermingsregimes Bufferzones, Aardkundig Monu- ment en Weidevogelleefgebied zijn geborgd in de kernkwaliteiten.

In het BPL zijn ruimtelijke ontwikkelingen toegestaan wanneer de beschreven kernkwaliteiten niet worden aangetast. Per locatie kan aan de hand van de kernkwaliteiten een zorgvuldige af- weging worden gemaakt welke ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk en welke niet wenselijk zijn. Hierdoor is er ruimte voor maatwerk en gebiedsgerichte differentiatie.

Toetsing project De projectlocatie ligt binnen BPL-nummer 24 “Veenhuizen en Oterleek”. Polder Veenhuizen en Polder Oterleek zijn stukken oud land binnen de droogmakerij Heerhugowaard. De polders be- staan voornamelijk uit grasland en hebben een onregelmatig kavelpatroon waarin de oorspron- kelijke ontginning nog herkenbaar is. Met name in Polder Oterleek is deze nog zeer gaaf. De polders hebben een open landschap met verspreide bebouwing in het centrale lint of aan de randen. De noordgrens van Polder Oterleek volgt de Molendijk, de zuidgrens de ringdijk van de Heerhugowaard. De projectlocatie ligt tegen deze zuidgrens aan.

De openheid is van landschappelijke en recreatieve waarde. Ruimtelijke ontwikkelingen mogen het open landschap niet aantasten. Ook vormt het gebied een ideale habitat voor weidevogels. Ruimtelijke ontwikkelingen mogen de habitat voor weidevogels bij voorkeur niet verkleinen en dienen zoveel mogelijk binnen de verstoringszone van bestaande elementen plaats te vinden. De nieuwbouw vindt plaats direct naast de bestaande bebouwing en langs de toegangsweg. Er vindt geen aantasting van de openheid plaats en de gronden maken ook geen onderdeel uit van het habitatgebied voor weidevogels.

De belangrijkste ruimtelijke dragers zijn het centrale lint van Oterleek en de oude dijken langs de randen van de polder. Er was eerst onderzocht of het nieuwe gebouw binnen de eigendoms- grens van het transformatorstation gebouwd kon worden. Dit zou echter betekenen dat het nieuwe gebouw dichter op de dijk zou worden geplaatst. Behalve vanuit het dijkbeheer, zou dat ook vanuit landschappelijke oogpunt niet wenselijk zijn. Het nieuwe gebouw zou vanaf de dijk dan meer prominent zichtbaar zijn en als een te verstorend element kunnen worden gezien. Nu komt de nieuwbouw op dezelfde afstand van de dijk als de bestaande bebouwing. Op deze ma- nier ontstaat een continuering van de gevels en is het beeld passender en evenwichtiger dan wanneer het gebouw dichter op de dijk zou komen.

Gelet op bovenstaand, is te concluderen dat de voorgenomen ontwikkeling niet leidt tot aantas- ting van de kernkwaliteiten van het bijzonder provinciaal landschap.

Artikel 6. 62 Klimaatadaptatie Op grond van artikel 6. 62 dient de toelichting van een ruimtelijk plan dat een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving te bevatten van de wijze waarop in het plan reke- ning is gehouden met de risico’s van klimaatverandering. Deze beschrijving dient in te gaan op het risico op wateroverlast, overstroming, hitte en droogte en de maatregelen en voorzieningen die worden getroffen om deze risico’s te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt.

Toetsing project Ten behoeve van de beschrijving is overleg met in ieder geval het waterschap in wiens beheer- gebied de ontwikkeling plaatsvindt noodzakelijk. Er vindt overleg plaats met het Hoogheem- raadschap Holland Noorderkwartier (HHNK). In paragraaf 4. 6 is nader ingegaan op de water- huishoudkundige aspecten en de klimaatadaptatieve maatregelen. De toename aan verharding

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 14/32

Beleidskader

wordt gecompenseerd met nieuw oppervlaktewater en er is rekening gehouden met overstro- mingsrisico’s. Hittestress is niet relevant op een transformatorstation, aangezien het onbemand is.

3. 3. 1. 3 Conclusie toets aan provinciaal beleid Het onderhavige project is passend binnen de regels zoals deze zijn opgenomen in de Omge- vingsverordening NH2020. De uitbreiding van een transformatorstation is geen nieuwe stede- lijke ontwikkeling in de zin van de omgevingsverordening. Er wordt voldaan aan de eisen voor kleinschalige ontwikkelingen. Ook is met het project sprake van een goede landschappelijke in- passing en is er geen sprake van aantasting van de kernkwaliteiten van het bijzonder provinci- aal landschap. Ook wordt rekening gehouden met aandachtspunten vanuit klimaatadaptatie.

3. 4 Gemeentelijk beleid 3. 4. 1 Omgevingsvisie Alkmaar 2040 De gemeenteraad van Alkmaar heeft op 5 oktober 2017 de Omgevingsvisie Alkmaar 2040 vast- gesteld. De Omgevingsvisie Alkmaar 2040 is een strategisch beleidsdocument dat betrekking heeft op de fysieke leefomgeving van Alkmaar. De visie biedt een handvat om op hoofdlijnen sturing te geven aan de ontwikkeling van stad en land tot 2040. Sturing vindt plaats op omge- vingskwaliteit, een begrip dat naast ruimtelijke kwaliteit ook de mate van leefbaarheid van een gebied en zaken als concurrentiekracht en milieukwaliteit meeneemt.

In de visie wordt een algemene ambitie en drie verhalende ambities uiteengezet. De algemene ambities hebben een algemeen karakter en zijn altijd van toepassing. Doel van deze ambities is Alkmaar goed te laten fungeren als een gemeente met een complete stad met gezonde stads- voorzieningen, een innovatief en toekomstbestendig buitengebied, een brede werkgelegenheid, een aantrekkelijk aanbod voor bezoekers en een prettig leefmilieu voor bewoners, inclusief een gezond sport- en recreatieklimaat. De drie verhalende ambities komen voort uit maatschappelijke trends en bestaande Alkmaarse kwaliteiten. Ze fungeren als ontwikkelingsdoelen voor de toekomst. De eerste ambitie betreft het Noordhollandsch kanaal, die van een industrieel transportkanaal verandert in een uitnodi- gende stadsrivier. Hier vinden ontwikkelingen plaats van voorbeeldprojecten op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptatie en ontstaan representatieve bedrijven. De tweede ambitie is dat Alkmaar zichzelf ziet als compacte stad. Ze kiest daarom niet voor uitbreiding, maar voor verdichting die bijdraagt aan de kwaliteit van de stad. De compacte stad Alkmaar is een duur- zame en klimaatbestendige stad, waarin iedereen gezond kan leven. De derde ambitie is een toekomstbestendig en innovatief landelijk gebied binnen de gemeentegrenzen.

Alkmaar streeft naar behoud van het landschap en haar karakteristieken en faciliteert tegelijkertijd veranderin- gen in de landbouw, zoals schaalvergroting.

Betekenis voor het project De gemeentelijke ambities op het gebied van verdere ruimtelijk-economische ontwikkeling en op het gebied van duurzame energie vragen om een goed functionerend en robuust elektrici- teitsnetwerk. De capaciteitsuitbreiding van het transformatorstation is daar noodzakelijk voor. Het project past zodoende in het gemeentelijk ruimtelijk beleid.

3. 4. 2 Duurzaam Alkmaar 2020-2024 Het Programma Duurzaam Alkmaar 2020-2024 geeft weer op welke wijze de gemeente Alk- maar de komende jaren de opgaven uit het klimaatakkoord oppakt. Naast een aantal grote on- derdelen als de uitvoering van de warmtevisie, de RES-opgave en grote projecten als het ener- gieleverend geluidsscherm en het Europese Horizon2020 project, gaat het om onderdelen als mobiliteit, landbouw, innovatie, isolatie, klimaatadaptatie en vergroening. Met de uitvoering van het programma draagt de gemeente bij aan de uitvoering van de landelijke doelstellingen voor 2030.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 15/32

Beleidskader

Betekenis voor het project Zoals ook bij de Omgevingsvisie aangegeven, is het project noodzakelijk om de gemeentelijke ambities op het gebied van duurzame energie te kunnen realiseren. Zonder de capaciteitsuit-

breiding is er onvoldoende ruimte op het elektriciteitsnetwerk voor de groei van de opwekking van duurzame energie. Het project past zodoende in het gemeentelijk ruimtelijk beleid.

3.4.3 Parkeernormennota Alkmaar 2020 —

2027 De Parkeernormennota 2020 —

2027 de gemeente Alkmaar is een leidraad voor het beoor- van

delen van de parkeeropgave van stedenbouwkundige visies en plannen voor (her-)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Daarnaast vormt de nota het kader dat invulling geeft aan het be-

grip “voldoende parkeer- of stallingsruimte” in bestaande en op ontwikkeling gerichte nieuwe bestemmingsplannen. Ten slotte is de nota ook het beoordelingskader voor het verlenen van een omgevingsvergunning voor het bouwen en/of wijzigen van de functie. De parkeeropgave

wordt in al deze gevallen op basis van de Parkeernormennota bepaald.

Betekenis voor het project Een transformatorstation is onbemand. Er komen af en toe medewerkers voor controle en on-

derhoud. geparkeerd op het terrein van het transformatorstation. Hier is voldoende Er wordt ruimte voor. De capaciteitsuitbreiding leidt niet tot een significante wijziging van de parkeerbe- hoefte, zie ook de toelichting in paragraaf 4.8. In de Parkeernormennota 2020 2027 staan —

geen parkeernormen voor een transformatorstation. BM (geanonimiseerd) draagt zorg voor voldoende par- keerruimte voor haar medewerkers op het eigen terrein.

3.4.4 Welstandsnota Alkmaar 2016 Ten behoeve van het behoud van de beeldkwaliteit (het uiterlijk van de bebouwde omgeving), voert de gemeente een welstandsbeleid (Welstandsnota Alkmaar 2016). Voor veranderingen aan uiterlijk van de bestaande bebouwing gelden welstandscriteria. Nieuwe bouwwerken en het

ingrepen moeten passen bij de beeldbepalende kenmerken van de bebouwing in de buurt. Ook wordt gelet op de “passendheid” in de omgeving. Er zijn ook gebieden waar bijzonder op de

omgeving wordt gelet en waar de gemeente zorgvuldig omgaat met beeldkwaliteit.

Betekenis voor het project De projectlocatie ligt in het gebied ‘dorpse bedrijventerreinen’. Gebouwen dienen individueel, afwisselend en georiënteerd op de weg te zijn. De hoofdmassa dient in de regel eenduidig te zijn waarbij de representatieve delen zoals kantoren aan de straatzijde staan. De architectoni- sche uitwerking en detaillering is in het algemeen evenwichtig, gevarieerd en sober en gevels bestaan uit materialen met een structuur, zoals baksteen, hout of plaatmateriaal.

In het ontwerp wordt met de criteria uit de Welstandsnota rekening gehouden. Dit wordt getoetst bij de aanvraag omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen.

3.5 Conclusie beleidskader

Op basis van voorgaande paragrafen wordt geconcludeerd dat de voorgenomen ontwikkeling passend is binnen de beleidskaders op rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 16/32

Omgevingsaspecten

4 Omgevingsaspecten

4. 1 Inleiding In dit hoofdstuk is de uitvoering van het project verantwoord aan de hand van de relevante om- gevingsaspecten.

4. 2 Archeologie 4. 2. 1 Algemeen Door ondertekening van het Verdrag van Malta (1992) heeft Nederland zich verplicht om bij ruimtelijke planvorming nadrukkelijk rekening te houden met het niet-zichtbare deel van het cul- tuurhistorisch erfgoed, te weten de archeologische waarden. In de Erfgoedwet (2016) is gere- geld hoe met in de grond aanwezige dan wel te verwachten archeologische waarden moet wor- den omgegaan. Het streven is om deze belangen tijdig bij het plan te betrekken. Bij ingrepen waarbij de ondergrond wordt geroerd, dient te worden aangetoond dat de eventueel aanwezige archeologische waarden niet worden aangetast.

4. 2. 2 Betekenis voor het project De gemeente Alkmaar beschikt over een archeologische verwachtingskaart (vastgesteld door de gemeenteraad d. d. 26 september 2016). Deze kaart dient als beleidsinstrument bij het op- stellen van bestemmingsplannen en de op de kaart aangegeven archeologische waarden die- nen planologisch te worden verankerd. Op basis van de beleidskaart is archeologisch onder- zoek noodzakelijk bij verstoringen over een oppervlak groter dan 500 m² en dieper dan 40cm onder maaiveld. De nieuwe bebouwing en de hiermee gepaard gaande bodemingrepen hebben een oppervlakte groter dan 500 m2 en er wordt ook op plekken dieper gegraven dan 40 cm on- der maaiveld. Omdat deze verstoringsnorm wordt overschreden, is nader afgestemd met de ge- meentearcheoloog om te beoordelen welke vorm van archeologisch onderzoek nodig is.

Uit deze afstemming volgt dat voor het project geen nieuw archeologisch onderzoek nodig is. Uit een archeologisch booronderzoek van kabeltracés naar het transformatorstation Oterleek uit ca. 2019 blijkt dat het een zeer laag gelegen kleigebied is met vrijwel geen oud veen eronder. De kans op het aantreffen van resten uit de Middeleeuwen is hierdoor zeer klein. Ook zijn er op basis van het kaartmateriaal geen resten te verwachten vanaf de 17de eeuw. Er zijn geen aan- vullende archeologische verplichtingen behalve de wettelijke meldingsplicht bij het doen van toevalsvondsten aan de gemeentelijk archeoloog. Deze conclusie is afgestemd en bevestigd door de gemeentearcheoloog.

4. 2. 3 Conclusie Geconcludeerd kan worden dat vanuit het aspect archeologie er geen belemmeringen bestaan ten aanzien van het project.

4. 3 Molenbiotoop 4. 3. 1 Toets hoogtebeperking De projectlocatie ligt in de molenbiotoop van de molen De Otter. Ter bescherming van zicht en vrije windvang van de molen zijn in de twee geldende bestemmingsplannen de gebiedsaandui- ding ‘vrijwaringszone – molenbiotoop’ opgenomen waarbinnen een hoogtebeperking geldt. De regeling is per bestemmingsplan verschillend.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 17/32

Omgevingsaspecten

Regeling in bestemmingsplan ‘1 e partiële herziening Landelijk Gebied 2014’ In het bestemmingsplan ‘1 e partiële herziening Landelijk Gebied 2014’ hangt de toegestane hoogte af van de afstand tot de molen. Het nieuwe 50kV-gebouw komt op ongeveer 195 meter afstand van de molen. Binnen een afstand van 100 tot 350 meter tot het middelpunt van de mo- len wordt geen bebouwing opgericht met een hoogte die meer bedraagt dan 1/100 van de af- stand van het bouwwerk tot het middelpunt van de molen, gerekend vanaf de onderste punt van de verticaal staande wiek. Het onderste punt van de verticaal staande wiek is ingeschat op 1 meter boven maaiveld. Het maaiveld ter plaatse van de molen is ongeveer 0,05 meter boven NAP.1 Daar komt dan 1,95 meter bij (195/100). Dit betekent dat vanwege de molenbiotoop ter plaatse van de nieuwbouw een hoogtebeperking geldt van 3 meter boven NAP.

Het maaiveld ter hoogte van het nieuwe 50kV-gebouw is ongeveer 2,5 meter onder NAP. De nieuwe bebouwing wordt ongeveer 12,6 meter hoog en zal zodoende hoger worden dan de hoogtebeperking uit de molenbiotoop. Echter, langs de dijk bij de projectlocatie staan al bomen die hoger zijn. Ook de aangrenzende bebouwing van het transformatorstation is hoger. De on- derhavige ontwikkeling heeft geen nadelig effect op de windvang en het zicht op de molen.

Regeling in bestemmingsplan ‘Dorpskernen 2011’ In het bestemmingsplan ‘Dorpskernen 2011’ is voor de vrijwaringszone - molenbiotoop een maximum hoogte opgenomen die afhangt van de afstand. Voor de afstand van 100 tot 225 me- ter tot het middelpunt van de molen bedraagt de maximale bouwhoogte 8,01 meter (artikel 30. 1. 1 onder b. ). De nieuwbouw wordt ongeveer 12,6 meter hoog en daarmee hoger dan de toegestane hoogte uit Dorpskernen 2011. lager dan deze hoogte. Los van het feit dat het deel van het nieuwe gebouw dat binnen het bestemmingsplan Dorpskernen 2011 ligt zeer klein is, is het zo dat de nieuwbouw hier geen nadelig effect zal hebben op de windvang en het zicht op de molen. Zie ook de argumenten in de voorgaande alinea.

4. 3. 2 Conclusie De onderhavige ontwikkeling heeft geen nadelig effect op de windvang en het zicht op de molen De Otter.

4. 4 Bodemkwaliteit 4. 4. 1 Algemeen In het kader van goede ruimtelijke ordening dient aandacht te worden besteed aan de bodem- kwaliteit en de betekenis voor de haalbaarheid van het project.

4. 4. 2 Onderzoek Er is een bodemonderzoek uitgevoerd voor het hele transformatorstation Oterleek (Antea Group, 18 juni 2021). De rapportage is opgenomen als bijlage 1. De locatie waar het nieuwe 50kV-gebouw komt, is aangemerkt als locatie A in het onderzoek. Ter hoogte van locatie A zijn in de boven- en ondergrond en het grondwater ten hoogste licht verhoogde gehalten aan onder- zochte stoffen aangetoond. Uit het onderzoek volgt dat er geen belemmeringen zijn voor de voorgenomen werkzaamheden.

4. 4. 3 Conclusie Geconcludeerd kan worden dat vanuit het aspect bodemkwaliteit geen belemmeringen bestaan ten aanzien van het project.

4. 5 Ontplofbare oorlogsresten 4. 5. 1 Inleiding Voor bepaalde gebieden kan een verwachtingswaarde voor het aantreffen van ontplofbare oor- logsresten gelden, bijvoorbeeld voor locaties waar in de Tweede Wereldoorlog gevochten is.

1 Gemeten in de AHN3 direct naast de molen.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 18/32

Omgevingsaspecten

Voorafgaand aan graafwerkzaamheden is verstandig om onderzoek te doen naar de verwach- tingen. Wanneer in een vroeg stadium onderzoek wordt verricht naar het al dan niet voorkomen van ontplofbare oorlogsresten kunnen passende maatregelen worden getroffen.

4. 5. 2 Resultaten onderzoek Voor het project is een vooronderzoek uitgevoerd naar ontplofbare oorlogsresten ter hoogte van transformatorstation Oterleek (Explosive Clearance Group, 28 april 2021). De rapportage is op- genomen als bijlage 2. Middels het literatuur- en archiefonderzoek en de luchtfoto-interpretatie zijn er binnen het onderzoeksgebied geen indicaties achterhaald voor de aanwezigheid van ont- plofbare oorlogsresten. Het onderzoeksgebied is derhalve onverdacht op het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten

4. 5. 3 Conclusie Er zijn geen belemmeringen voor het project vanuit het aspect ontplofbare oorlogsresten.

4. 6 Water 4. 6. 1 Algemeen Ruimtelijke ordening en water zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en worden sterk beïn- vloed door de klimaatverandering. Er is meer ruimte nodig voor water omdat klimaatverandering zorgt voor hoge piekafvoeren in de zomer en een gemiddeld hogere waterafvoer in de winter. Het gaat ook om langduriger periodes van droogte en om extreem warm weer, waar vooral ste- delijk gebied last van kan hebben. Ook veranderingen in ruimtegebruik, bijvoorbeeld door de landbouw, natuur of recreatie, hebben gevolgen voor het waterbeheer.

De watertoets is een verplicht onderdeel van een ruimtelijke ontwikkeling. Het is verplicht in beeld te brengen wat de effecten van de voorgenomen activiteit op de waterhuishouding zijn. Het gaat hier zowel om de waterkwaliteit als waterkwantiteit.

De projectlocatie ligt in het beheersgebied van het Hoogheemraadschap Hollands Noorder- kwartier (HHNK). HHNK beschikt over het Waterplan 2022-2027. Het Waterplan geeft de koers op hoofdlijnen voor het waterbeheer in Hollands Noorderkwartier en bouwt voort op de regio- nale Deltavisie (2012), het Waterprogramma 2016-2021 (WBP5) en het Collegeprogramma 2019-2023 van HHNK. In het Waterplan 2022-2027 zijn de taken en ambities van het hoog- heemraadschap opgenomen met de programmering en uitvoering van het waterbeheer. Het plan beschrijft 6 effecten waar het hoogheemraadschap haar taken op richt. Het gaat om water- veiligheid, voldoende water, gezond water, schoonwater, veilige waterwegen en crisisbeheer- sing. Door het veranderende klimaat wordt het waterbeheer steeds complexer. Alleen door slim samen te werken is integraal en doelmatig waterbeheer mogelijk. Bij de ontwikkeling van het Waterprogramma is hieraan invulling gegeven door middel van een partnerproces en de ontwik- keling van gezamenlijke bouwstenen.

Daarnaast beschikt het Hoogheemraadschap over een verordening: de Keur 2016. Hierin staan de geboden en verboden die betrekking hebben op watergangen en waterkeringen. Voor het uitvoeren van werkzaamheden kan een vergunning nodig zijn.

Hieronder is ingegaan op de situatie voor de projectlocatie en hoe is omgegaan met het water- belang.

4. 6. 2 Situatie projectlocatie 4. 6. 2. 1 Hemelwater Het plan mag niet leiden tot verslechtering van oppervlaktewaterkwaliteit. Dit betekent dat geen gebruik gemaakt mag worden van uitlogende materialen op oppervlakken waar hemelwater op valt. Er worden voor de gevels en dakbedekking geen uitlogende materialen gebruikt. Het he- melwater dat valt op het dak en het verhard terrein van het nieuwe 50kV-gebouw is schoon en zal afvloeien naar het omringende onverharde terrein.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 19/32

Omgevingsaspecten

afbeelding 7: positie nieuwe gebouw geprojecteerd op uitsnede Legger watergangen HHNK. De watergan- gen zijn aangegeven met blauwe lijnen. De blauwe arceringen zijn de beschermingszones van de opper- vlaktewateren. Het water dat binnen de rode stippellijn valt zal worden gedempt (bron: Legger HHNK)

4. 6. 2. 2 Watercompensatie Op het terrein komt een nieuw gebouw van ongeveer 750 m2. De gronden hier omheen worden verhard, ongeveer 450 m2. De huidige situatie in dit deel van het terrein is onverhard. In totaal is sprake van een toename van het bebouwd en verhard oppervlak van circa 1. 200 m.2 De toe- name dient gecompenseerd te worden (10%) door nieuw water aan te leggen. Ook wordt er be- staand water gedempt, ca. 185 m2. Dit dient 1-op-1 gecompenseerd te worden. In totaal is de compensatieopgave 305 m2. Er wordt nog gezocht naar een geschikte locatie om nieuw water aan te leggen. Dit zal langs bestaand water zijn zo dicht mogelijk bij het station. In het kader van de vergunningverlening wordt de precieze locatie en omvang met HHNK afgestemd.

4. 6. 2. 3 Grondwater Er is geen sprake van een permanente grondwateronttrekking in het plan. Wel zal voor de reali- satie tijdelijke bemaling nodig zijn. De totale bemalingsperiode zal korter zijn dan 6 maanden en het gemiddelde onttrekkingsdebiet zal minder zijn dan 20 m³/uur. Ook is de locatie niet gelegen binnen een waterkering en of een bijbehorende beschermingszones. In deze gevallen is geen vergunning voor de onttrekking benodigd. Wel dient voorafgaand aan de voor de bouw beno- digde grondwateronttrekking een melding te worden gedaan bij het hoogheemraadschap.

4. 6. 2. 4 Waterveiligheid en overstromingsrisico’s Het is niet toegestaan om zonder watervergunning te bouwen binnen een beschermingszone of waterkering volgens de Keur artikel 3. 2. De projectlocatie ligt voor een deel in de beschermings- zone A en een deel in de beschermingszone B van de regionale waterkering. De locatie ligt niet in een beschermingszone van een persleiding, grondwaterbeschermingsgebied of andere be- schermingszone.

Aan het bouwen in de beschermingszone A en B gelden eisen. Er is met HHNK afgestemd over het voornemen om te bouwen langs de waterkering en om nieuwe kabelverbindingen aan te leggen.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 20/32

Omgevingsaspecten

Het beleid van HHNK schrijft voor dat er niet voorbij de huidige gevellijn van de bestaande be- bouwing gebouwd mag worden. De afstand van de huidige gevellijn gezien vanaf de kruin van de dijk (=midden van de weg) is op deze locatie 22,0m. Hier dient het nieuwe gebouw dus mini- maal achter te blijven. Het is namelijk mogelijk dat in de toekomst als het gebouw dichter tegen de dijk wordt gezet dan de omringde bebouwing, dat de nieuwbouw problemen kan veroorza- ken voor een dijkversterking in de toekomst. Zodoende is met de positie van het gebouw reke- ning gehouden met het beleid van HHNK. De gevel van het nieuwe 50kV gebouw komt gelijk te liggen met de gevel van de bestaande bebouwing.

Verder is verzocht om kabels en leidingen niet in de veiligheidszone van de waterkering aan te leggen. HHNK geeft de voorkeur aan voor aanleg middels een open ontgraving. Hier wordt bij de uitvoering rekening mee gehouden.

afbeelding 8: ligging nieuwe 50kV gebouw in de beschermingszone A (oranje) en B (groen) van de regio- nale waterkering (bron: Legger HHNK)

Een transformatorstation heeft een grote infrastructurele waarde. Dit betekent dat het belangrijk is dat de installaties op voldoende hoogte liggen mocht er sprake zijn van een eventuele over- stroming. De Klimaateffectatlas is geraadpleegd om na te gaan wat de kansen zijn op overstro- mingen. Het transformatorstation bevindt zich in gebied net een zeer lage overstromingskans, zie afbeelding 10. De plaatsgebonden overstromingskans met waterdiepte van meer dan 50 cm is 1/3. 000 tot 1/30. 000 per jaar). Bij overstromingen met een middelgrote kans (eens in de 100 jaar) is er geen sprake van water ter hoogte van het transformatorstation (getoond in afbeelding 9). Uit deze informatie en het lage risico volgen niet direct specifieke eisen waar met de nieuw- bouw rekening mee dient te worden gehouden.

Vanuit oogpunt van klimaatbestendigheid zullen de kwetsbare installaties in het gebouw op vol- doende hoogte komen om zo rekening te houden met mogelijk tijdelijke hoge waterstandstijging bij hevige regenval.

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 21/32

Omgevingsaspecten

afbeelding 9: overstromingsdiepte, middelgrote kans (transformatorstation is met een rode stippellijn aan- geduid (bron: Klimaateffectatlas)

afbeelding 10: Plaatsgebonden overstromingskans (50 > cm) (transformatorstation is met een rode stippel- lijn aangeduid) (bron: Klimaateffectatlas)

Ruimtelijke onderbouwing Transformatorstation Oterleek 22/32

Omgevingsaspecten

4.6.3 Resultaat watertoets De digitale watertoets is doorlopen via www.dewatertoets.nl. Het resultaat is opgenomen in een rapportage, welke als bijlage 3 is opgenomen. Uit de watertoets blijkt dat de normale water- toetsprocedure moet worden gevolgd. Dit is vanwege de toename aan verharding waarbij com- penserende maatregelen nodig zijn, het uitvoeren van werkzaamheden nabij waterlopen, de bouw in de beschermingszone van de dijk, de tijdelijke onttrekking van grondwater tijdens de bouw en de ligging in een molenbiotoop van een windmolen met bemalingsfunctie. Deze aspec-

4.3 ten zijn in de voorgaande paragrafen behandeld geweest. In paragraaf is ingegaan op de

molenbiotoop. Dit betekent dat er nader overleg plaats zal vinden met HHNK. In het kader van het vooroverleg wordt de ruimtelijke onderbouwing toegestuurd aan het hoogheemraadschap.