260409 Raadsinformatiebrief Eindverantwoording 2025 Stadswerk072 - bijlage 2
Tekst van het document
Jaarverantwoording 2025
DVO-rapportage financieel en inhoudelijk
Aanleg waterkelder voor het project Herinrichting Bomenbuurt (Oudorp)
Datum: 15-02-2026 Status: definitief Versie: 1.0
Jaarverantwoording DVO 2025
Inhoudsopgave 1
Inleiding
4
2
Algemeen
5
2.1
Klimaatadaptatie
5
2.1.1 Beleid
5
2.1.2 Uitvoeringsplan klimaatadaptatie
5
2.1.3 Projecten en klimaatadaptatie
5
2.1.4 Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie
6
2.1.5 Onderzoeken
6
2.2
Handboek inrichting openbare ruimte (HIOR) en moederbestek
6
2.3
Burgerbeleving
6
2.4
Beeldkwaliteit en schouwresultaten
7
2.4.1 Methodiek
7
2.4.2 Schouwresultaten
7
2.5
Meldingen openbare ruimte (MOR)
8
2.5.1 Procesverbeteringen
8
2.5.2 Aantallen, kanalen en categorieën
8
2.5.3 Calamiteiten (CAG)
10
2.6
Integrale wijkonderhoudsplannen
11
2.7
Communicatie en participatie
11
2.8
Asset-data
12
2.9
Assetmanagement
12
3
Financieel
3.1
DVO structurele exploitatie
13 13
3.1.1 Onderzoek Kwaliteit openbare ruimte
14
3.1.2 Bijzonderheden per DVO
14
3.1.3 Samenvattend
17
3.2
DVO Investeringen
18
3.2.1 Algemeen
18
3.2.2 Bijzonderheden per DVO
18
3.2.3 Doorloop investeringskredieten
20
3.2.4 Saldo investeringen te verrekenen
20
3.2.5 Optimalisatie financiering investeringsprojecten
20
3.3
DVO Incidenteel
21
2
Jaarverantwoording DVO 2025 3.3.1 Algemeen
21
3.3.2 Aantal incidentele opdrachten
22
Verantwoording per DVO
23
4 4.1
Verkeer en vervoer
23
4.2
Afval
30
4.3
Openbaar groen en Watergangen
38
4.4
Stadsboerderij
46
4.5
Speelgelegenheden
49
4.6
Begraafplaatsen
52
4.7
Evenementen
54
4.8
Wegen, straten en pleinen
55
4.9
Civieltechnische kunstwerken
61
4.10
Openbare verlichting
65
4.11
Riolering
72
4.12
Stadsreiniging
76
4.13
Dierenwelzijn
80
4.14
Veerdienst Bierkade - Eilandswal
83
3
Jaarverantwoording DVO 2025
1 Inleiding Geachte lezer, In deze eindverantwoording krijgt u toelichting op: -
de mate waarin is voldaan aan het overeengekomen beeldkwaliteitsniveau; de onderbouwing van eventuele onder- dan wel overschrijdingen op het budget per taakveld; hoe tevreden inwoners zijn over het beeld van de verschillende taakvelden; welke bijzonderheden er waren die invloed hadden op de dienstverlening; welke maatregelen in 2025 zijn getroffen om de dienstverlening te verbeteren.
Daarnaast zijn een aantal specifieke onderwerpen noemenswaardig: -
-
-
-
-
-
Stadswerk072 ontving, net als in 2024, veel incidentele opdrachten van gemeente Alkmaar. Net als vorig jaar brengen we ook nu onder de aandacht dat een deel daarvan ondergebracht kan worden in de reguliere DVO. Dat maakt het voor de gemeente als opdrachtgever en voor Stadswerk072 als opdrachtnemer eenvoudiger. Daarnaast dient te worden opgemerkt dat Stadswerk072 regelmatig jaargrens overschrijdende projecten kent, waarbij het werken met strikte jaarbudgettering vanuit de gemeente onnodige handling vraagt. Om de participatie te professionaliseren en te standaardiseren ontwikkelde de gemeente Alkmaar in 2024 een participatievisie. Na het overgangsjaar 2025 is Stadswerk072 inmiddels goed toegerust om dit in de praktijk vorm te geven. Hierbij dient te worden aangetekend dat het bredere draagvlak dat hiermee wordt bereikt ook hogere kosten en een langere doorlooptijd met zich mee (kunnen) brengen. Gelijk vorig jaar geldt voor deze DVO-verantwoording de relevante bevinding met betrekking tot RegioGroen (het organisatieonderdeel binnen Stadswerk072 voor medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt dat zich specifiek bezighoudt met het taakveld groen): de huidige combinatie van te leveren prestaties, bekostiging en het sociale karakter blijkt niet duurzaam. Begin 2026 wordt een B&W-besluit genomen voor eenmalige ondersteuning.
Het project ketensamenwerking tussen de gemeentelijke organisatie en Stadswerk072 heeft in 2025 niet de voortgang gehad die we hadden beoogd. Inmiddels zijn er diverse interventies gepleegd en heeft de gemeente een kwartiermaker aangesteld. De functionaliteit beheer openbare ruimte is zeer gebaat bij dit proces. De gemeente heeft in 2025 een onderzoek naar de buitenruimte ingesteld, specifiek gericht op de taakvelden groen en wegen. Dit onderzoek vroeg grote betrokkenheid van collega’s van Stadswerk072 en ofschoon de uitkomsten pas vanaf 2026 effect hebben, heeft het onderzoek wel direct aangetoond dat de effecten op langere termijn een bredere politieke discussie vragen: er zit spanning op de beschikbare middelen, de staat van het areaal en de bestuurlijke ambities. In samenhang hiermee is in 2025 begonnen met het actualiseren van diverse beleidsplannen, deze komen in 2026 op de bestuurlijke agenda voor besluitvorming. De ingezette lijn van 2024 om tot kwaliteits- en procesverbetering te komen is in 2025 met veel energie door de collega’s van de Stadswerk072-organisatie opgepakt en uitgebouwd en biedt perspectief voor 2026. Met de vele variabelen die de dienstverlening in brede zin en het behalen van de beeldkwaliteit in het bijzonder onder druk zetten, kunnen we met tevredenheid constateren dat Stadswerk072 ook dit jaar weer aan haar contractuele verplichtingen heeft voldaan.
4
Jaarverantwoording DVO 2025
2 Algemeen Het document beschrijft de financiële en inhoudelijke verantwoording van Stadswerk072 voor het jaar 2025. Het behandelt in hoofdstuk 2 de verschillende aspecten van de werkzaamheden, zoals klimaatadaptatie, onderhoud van openbare ruimte, burgerbeleving, en financiële prestaties. De financiële verantwoording, gedetailleerd in hoofdstuk 3, toont aan hoe middelen zijn ingezet ten behoeve van de dienstverlening. Hoofdstuk 4 belicht de belangrijkste producten, prestaties en diensten die Stadswerk072 levert.
2.1
Klimaatadaptatie
2.1.1 Beleid
Het beleidsplan klimaatadaptatie Alkmaar, dat in 2024 is vastgesteld, is verder geïmplementeerd. Dit is gedaan door de richtlijnen uit het beleid die zijn opgenomen in het Handboek Inrichting Openbare Ruimte, toe te passen in het proces van advisering over en toetsing van klimaatadaptieve maatregelen. Dit geldt voor nieuwe ontwikkellocaties en herinrichtingsprojecten in de openbare ruimte, maar ook op particulier terrein. In dit proces werken we samen met de adviseurs duurzaam bouwen van de gemeente.
2.1.2 Uitvoeringsplan klimaatadaptatie
Op basis van de prioritering klimaatadaptatie die in 2024 is gemaakt, is samen met de integrale projectplanning Openbare Ruimte een uitvoeringsplan klimaatadaptatie gemaakt voor de jaren 20262030. Op basis van het rapport van Arcadis 'Financiële en ruimtelijke impact klimaatadaptatie Alkmaar’ is bepaald wat de kosten zijn voor het klimaatadaptief uitvoeren van alle projecten. Gemiddeld zijn deze kosten één miljoen euro per jaar. De dekking van deze kosten kan vanuit de rioolheffing worden gedaan, omdat het gaat om maatregelen die bijdragen aan het tegengaan van wateroverlast. De meerkosten van € 1 miljoen worden verwerkt in het nieuwe beleidsplan Stedelijk Water 2027 2031.
2.1.3 Projecten en klimaatadaptatie
De projecten in de openbare ruimte worden zoveel mogelijk klimaatadaptief uitgevoerd. Stadswerk072 adviseert projectteams en begeleidt onderzoeken die noodzakelijk zijn voor de klimaatadaptieve inrichting. Zoals hierboven beschreven hebben we het proces hiervoor goed ingericht. De voorbereiding van de projecten Oud-Overdie, Overdie-west, Bergerhof en Huiswaard I zijn verdergegaan in 2025. De voorbereiding voor de Breedstraat is gestart. Het project Kanaalpark Huiswaarderbrug is voorbereid, waarin klimaatadaptatie een belangrijke rol speelt met betrekking tot water en hittestress. De herinrichting van de Heul is in uitvoering gegaan. Hier wordt meer groen toegevoegd in het verlengde van de Laat. Het project Binnenstad wateroverlast is van start gegaan met voorbereidende metingen. Bij veel kleinschalige onderhoudsprojecten van wegen en groen worden klimaatadaptieve maatregelen toegevoegd op basis van de kansen die er zijn. Dit gaat met name om afwatering en extra groen waardoor minder wateroverlast en minder hittestress wordt gecreëerd. Veel aandacht is in 2025 gegaan naar de Grootschalige Gebiedsontwikkeling (GGO)-gebieden. Voor PEN-dorp zijn samen met de ontwikkelaar riolerings- en waterberekeningen gemaakt om zoveel mogelijk hemelwater op te vangen. Ook in de GGO Oudorp bedrijventerrein is geadviseerd en getoetst voor DOK 6 en andere ontwikkellocaties.
5
Jaarverantwoording DVO 2025
2.1.4 Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie
De nieuwe cyclus van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie is ingegaan. Dit betekent dat in 2025 nieuwe stresstesten van de Regio Noord-Kennemerland zijn gemaakt en er zijn weer risicodialogen gehouden met stakeholders uit de regio. Alkmaar staat hiervoor aan de lat, maar Stadswerk072 speelt een belangrijke rol in de kennis over klimaatadaptatie en de fysieke leefomgeving. De adviseurs klimaatadaptatie en assetmanagers hebben bijgedragen geleverd aan dit proces. De monitor klimaatadaptatie voor de digitale tweeling is samen met de gemeente afgerond in 2025. Deze wordt verder uitgebreid naar de regio.
2.1.5 Onderzoeken
Samen met de gemeente Alkmaar is een onderzoek door Arcadis gedaan naar de ‘Financiële en ruimtelijke impact voor klimaatadaptatie in Alkmaar’. Dit geeft ons een beeld van de kosten om Alkmaar klimaatadaptief in te richten. Zoals hierboven aangegeven is de uitkomst dat klimaatadaptief inrichten gemiddeld 1 miljoen euro voor de gemeente kost. Daarnaast zijn er ook kosten die gedragen worden door andere partijen, zoals bedrijven, ontwikkelaars en inwoners. In vervolg hierop is een onderzoek gedaan hoe we de klimaatadaptieve maatregelen kunnen financieren (Bekostiging klimaatadaptatie door Rebel). Conclusies hieruit zijn dat er verschillende bronnen zijn: rioolheffing, subsidie Rijk, ontwikkelaars, inwoners, bedrijven zelf en subsidies Rijk en Europa. De herontwikkeling van de Breedstraat is een mooie kans om meer water vast te houden, zodat de Laat er minder last van heeft. Hiernaar is een onderzoek gedaan. Voor de GGO-ontwikkellocaties zijn in opdracht van Alkmaar waterhuishoudkundige visies gemaakt om de opgaven voor (hemel)water en de kansen voor de oplossingen te onderzoeken. Dit zijn onderliggende kaarten voor de uitvoering van de ontwikkelingen en de inrichting van de openbare ruimte.
2.2
Handboek inrichting openbare ruimte (HIOR) en moederbestek
In het HIOR zijn functionele eisen aan de inrichting van de openbare ruimte vastgelegd. Deze eisen zijn opgesteld door de beheerteams van Stadswerk072 en de afdelingen Verkeer en Ontwerp van de gemeente Alkmaar. In 2024 zijn functionele eisen met betrekking tot duurzaamheid, bodem en klimaatadaptatie opgenomen in het HIOR. Daarmee is voor ontwikkelaars, ontwerpers en werkvoorbereiders een overzichtelijke set eisen beschikbaar waaraan zij moeten voldoen. Tegelijkertijd is het HIOR voor Stadswerk072 en de gemeente Alkmaar een toetsingskader waaraan schetsontwerp, voorlopig ontwerp, definitief ontwerp en bestek getoetst kunnen worden. Begin 2025 heeft HIOR een grote update gekregen. De doorgevoerde verbeteringen betreffen voornamelijk de gebruiksvriendelijkheid. Mede vanwege deze update is in 2025 weer een knoppencursus georganiseerd en tevens zijn online-trainingen aangeboden. Inmiddels staan vrijwel alle lopende projecten van Stadswerk072 én van de gemeente Alkmaar in het HIOR. Wij zijn nog met de afdeling Verkeer in overleg om ook die projecten allemaal goed in het HIOR te krijgen. Wij constateren dat steeds meer ontwikkelaars en ingenieursbureaus gewend beginnen te raken aan het gebruik van het HIOR, een goede ontwikkeling die ons mede in staat stelt om steeds beter een beheerbare openbare buitenruimte te realiseren.
2.3
Burgerbeleving
Onderzoeksbureau Ipsos I&O meet, in opdracht van Stadswerk072, de beleving van de openbare ruimte onder de inwoners van gemeente Alkmaar. Dit betreft een digitale vragenlijst waarin inwoners kunnen aangeven hoe tevreden zij zijn over het beheer en onderhoud aan de openbare ruimte in hun
6
Jaarverantwoording DVO 2025
wijk. De Monitor wordt jaarlijks uitgezet en is in 2025 ingevuld door 840 respondenten (480 vanuit het Alkmaarpanel en 360 via de online open link). Dit jaar hebben significant meer mensen meegedaan via de online link waardoor deze zijn opgenomen in het rapport. We zien dat mensen die via de online vragenlijst deelnemen de openbare ruimte over het algemeen lager beoordelen dan respondenten uit het Alkmaarpanel. Dit verklaart dat de gemiddelde scores/beoordelingen lager zijn dan vorig jaar. De Monitor Waardering Openbare Ruimte laat over alle taakvelden de tendens zien van de algehele tevredenheid van inwoners over het beheer van de openbare ruimte. Door de jaren heen is dit beeld vrij stabiel. In 2025 geeft 82% een voldoende aan het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Inwoners scoren de openbare ruimte in hun wijk gemiddeld met een 6.6. Deze scores zijn iets lager dan voorgaande jaren.
2.4
Beeldkwaliteit en schouwresultaten
2.4.1 Methodiek
Sinds 2022 wordt gebruik gemaakt van Apptimize om de beeldkwaliteit van het openbaar groen, de begraafplaatsen, (verkeers)borden, prullenbakken, bankjes en zwerfafval te monitoren. Dit doen we volgens de CROW-systematiek, net zoals veel andere gemeenten in Nederland. De schouwresultaten geven een goed beeld van de technische kwaliteit van de openbare ruimte. Sinds 2024 zijn de schouwresultaten per maand inzichtelijk, hierdoor kan sneller bijgestuurd worden.
2.4.2 Schouwresultaten
In het algemeen moet de beeldkwaliteit van de openbare ruimte in Alkmaar aan het B-niveau voldoen. Alleen voor het centrum van Alkmaar, het beschermd dorpsgezicht van De Rijp, begraafplaatsen, stationsgebieden en de winkelcentra geldt het A-niveau. Volgens de CROW-systematiek moet 90% aan de gestelde kwaliteitsniveaus voldoen. In 2025 zijn in totaal 11.588 metingen gedaan. In 91% van de gevallen is in de wijken het vereiste Bniveau behaald, in de centrumgebieden wordt voor 83% aan het vereiste A-niveau voldaan. De meeste afkeur vond plaats in Overstad, specifiek in delen die op de nominatie staan voor herontwikkeling. In de eerste helft van 2025 waren de schouwresultaten in de wijken ruim voldoende (93%). In augustus en september zakten de resultaten kortstondig naar een C-niveau. Met name de beplanting, bomen en gras en kruiden voldeden niet aan het gewenste B-niveau. Door de inzet van extra medewerkers is het onderhoud snel weer op het gewenste onderhoudsniveau gebracht. Hierdoor voldeden we vanaf oktober weer aan de gestelde norm (90% op B-niveau). In het groeiseizoen (voorjaar en zomerperiode) is het lastig om de verschillende beheergroepen op het vereiste kwaliteitsniveau te houden. Het gevolg is dat de beeldkwaliteit volgens de CROW-systematiek niet altijd volledig wordt gehaald.
Dit is overigens een landelijk beeld dat tijdens het groeiseizoen niet aan de beeldkwaliteit kan worden voldaan.
7
Jaarverantwoording DVO 2025
Grafiek 1: Meetresultaten 2025
Op de begraafplaatsen is het gestelde A-niveau van gemiddeld 89% behaald. Hier was met name het onderhoud van de bomen onvoldoende. In het vierde kwartaal voldeed het onderhoud aan de begraafplaatsen weer aan de norm.
2.5
Meldingen openbare ruimte (MOR)
2.5.1 Procesverbeteringen
In 2024 is het project ‘Klantreis meldingen’ afgerond. Een aantal processen is gewijzigd, waardoor het voor de melders gemakkelijker is gemaakt om een melding te doen. Ook de communicatie over de ondernomen actie op de melding is verbeterd. Bij de afronding van de melding wordt aan melders feedback gevraagd op de afhandeling van de melding; 82% van de 1.484 reacties was positief.
2.5.2 Aantallen, kanalen en categorieën
Dit jaar hebben we in totaal 14.313 meldingen ontvangen (tegenover 14.028 meldingen in 2024). De onderstaande tabel geeft een overzicht van de verdeling over de maanden. Hierin valt goed te zien dat het aantal meldingen nagenoeg het hele jaar door niet veel veranderd is. Deze toename geldt voor alle taakvelden.
Grafiek 2: Aantal meldingen per maand
8
Jaarverantwoording DVO 2025
Inwoners kunnen op verschillende manieren een melding doen. In onderstaande grafiek staan de kanalen en hoe vaak hiervan gebruikt werd gemaakt in 2024 en 2025. In 2025 werd bijna 60% van de meldingen door inwoners gemaakt via de meldingenapp of de website. Medewerkers van Stadswerk072 maakten zo’n 10% van de meldingen. De overige meldingen zijn telefonisch binnengekomen via het Klant Contact Centrum (KCC) van Stadswerk072.
Grafiek 3: Meldingskanalen
9
Jaarverantwoording DVO 2025
De gemiddelde doorlooptijd van de meldingen is door het gebruik van WoWeb goed te monitoren. In de DVO is vastgelegd dat we meldingen binnen 2 werkdagen in behandeling nemen. Daarnaast is het streven om 90% van de meldingen binnen 10 werkdagen af te handelen. Ten opzichte van 2024 is de doorlooptijd op de meeste DVO’s toegenomen. Dit is het gevolg van gewijzigde processen die gericht zijn op het verbeteren van de kwaliteit van de afhandeling van de melding. Dit kost meer tijd, maar de doorlooptijden blijven binnen de termijn van 10 werkdagen om een melding af te handelen. DVO
Aantal Meldingen 2024 2025 Verkeer en Vervoer 1084 1155 Openbaar groen en Watergangen 4932 4969 Speelgelegenheden 407 429 Wegen, straten en pleinen 2427 2742 Civieltechnische kunstwerken 243 175 Openbare verlichting 1231 1103 Riolering 1425 1125 Stadsreiniging 1692 1946 Dierenwelzijn 484 499 Stadsboerderij 0 0 Begraafplaatsen 22 13 Evenementen 0 0 CAG 116 157 Tabel 1: Verdeling meldingen over verschillende DVO’s
Gem. doorlooptijd (dagen) 2024 2025 4,4 4,5 5,6 5,9 3,7 5,7 5,8 8,7 6,2 7,1 3,2 6,7 4,1 7,2 3,5 5,2 3,7 4,5 4,1
7,7
1,9
4,1
2.5.3 Calamiteiten (CAG)
Tijdens kantooruren (maandag tot en met vrijdag van 8.00 uur tot 17.00 uur) komen calamiteiten binnen bij het Klant Contact Centrum (KCC) van Stadswerk072 en worden via de reguliere werkprocessen afgehandeld. Buiten kantoortijden (maandag tot en met vrijdag tussen 17.00 uur en 8:00 uur, zaterdag en zondag en feestdagen) worden deze afgehandeld door de calamiteitenploeg van Stadswerk07 (CAG). In 2025 zijn 157 meldingen buiten kantoortijd binnengekomen. In onderstaande tabel staat het aantal CAG-meldingen per maand en waar de meldingen over gingen.
Grafiek 4: Aantal meldingen CAG
10
Jaarverantwoording DVO 2025
2.6
Integrale wijkonderhoudsplannen
De coalitie wil voor de hele gemeente Alkmaar een prettige, schone en veilige leefomgeving, wat meer aandacht betekent voor de wijken en dorpen die qua investeringen en (groen)onderhoud achterblijven. Als prioriteiten zijn genoemd: openbare verlichting binnen en buiten de bebouwde kom; upgraden van fietspaden en straten; verbeteren van stoepen en op- en afritten; in orde maken van achterstallig groenonderhoud in alle wijken en dorpen. Stadswerk072 was betrokken bij twee participatieprojecten: Dorpenagenda en Wij(k) aan zet! Via deze projecten is informatie opgehaald met betrekking tot de openbare ruimte. Vragen en wensen van inwoners zijn door ons geïnventariseerd en gerubriceerd. De prioriteiten van de coalitie vormen de leidraad voor deze rubricering. Door deze informatie naast de informatie uit technische inspecties, schouwrapportages, meldingen te leggen maken we per wijk of dorp een onderhoudsplan waarin we ook de extra beschikbare middelen meenemen. Het concept van deze plannen kan met (een delegatie van) wijk- of dorpsbewoners besproken worden, voor zover dat al niet in de projecten Dorpenagenda en Wijk aan zet! is gebeurd. Het eerste plan waaraan gewerkt is betreft wijk 7, Daalmeer – Koedijk en is in concept gereed. Het was even zoeken naar de juiste vorm die past bij de wensen van het coalitieakkoord.
Afhankelijk van de wensen van het nieuwe college kunnen de integrale wijkonderhoudsplannen in 2026 verder opgepakt worden.
2.7
Communicatie en participatie
Communicatie en participatie leveren een belangrijke bijdrage aan: - het vergroten van draagvlak; - begrip voor en tevredenheid van inwoners en bedrijven over het beleid op genoemde taakvelden; - het beheer en de uitvoering van werkzaamheden. De verwachtingen van inwoners en stakeholders over communicatie en participatie veranderen als gevolg van ontwikkelingen in de maatschappij. Vooral wetgeving en digitalisering spelen hierin een belangrijke rol. Bewoners en stakeholders moeten in de gelegenheid gesteld worden om mee te denken en beslissen over hun leefomgeving. Stadswerk072 haakt aan op de participatievisie van gemeente Alkmaar. Door middel van pilots, trainingen, belevingsonderzoek, monitoring en evaluatie zijn we doorlopend bezig om de communicatie en participatie te verbeteren en verder te ontwikkelen. Dit doen we in samenwerking met gemeente Alkmaar. We zorgen dat onze kanalen aansluiten bij onze doelgroepen. Daardoor communiceren we zowel online als offline. Een mooi voorbeeld is dat de omgeving bij participatie altijd de mogelijkheid krijgt om digitaal (via een vragenlijst) of fysiek (bij een informatieavond) een reactie te geven.
Omgevingsmanagement
We hebben in 2025 stappen gezet om het omgevingsmanagement binnen onze projecten verder te professionaliseren en standaardiseren. Onder meer door hiervoor personele capaciteit vrij te maken zodat er meer focus en continuïteit is. Het doel is om de bewustwording en het draagvlak voor onze dienstverlening te vergroten en om de tevredenheid te vergroten. Dit jaar is omgevingsmanagement en –communicatie onder meer ingezet voor het project voor de vervanging van de kademuur van de Tuingracht in de Rijp. Voor Alkmaar onder meer bij het project Laat Midden en de Westerweg. Daarnaast gebruiken we deze methode ook om bewoners mee te nemen in uitvoeringswerkzaamheden zoals vervanging van het riool in het centrumgebied.
11
Jaarverantwoording DVO 2025
2.8
Asset-data
2.9
Assetmanagement
Stadswerk072 werkt continu aan verbetering van de kwaliteit van de asset-data in de beheersystemen, zowel wat betreft de data zelf als de processen om te borgen dat de data op orde blijft. Ontsluiting van de beheerdata (naar o.a. de BGT) gebeurt in samenwerking met Team Data van gemeente Alkmaar.
Stadswerk072 is continu bezig het beheer en onderhoud te verbeteren. Het is van belang dat we dit nu en in de toekomst doelmatig blijven doen. Altijd integraal en samen met de opgaven op het gebied van bijvoorbeeld klimaatadaptatie en energietransitie. Randvoorwaarde hierbij is dat met complete en actuele gegevens kan worden gewerkt. Met integraal wordt nadrukkelijk niet bedoeld dat altijd alle beheerdisciplines deelnemen in een project, wel dat daarmee is afgestemd en afgewogen wie wel of niet meedoet. De afstemming tussen de taakvelden Groen, Wegen en Stedelijk water heeft hierbij hoge prioriteit omdat deze domeinen grote invloed op elkaar hebben. Om hierin verder te kunnen groeien is het essentieel dat de beheergegevens kwalitatief verbeterd en onderling uitgewisseld kunnen worden. Na vervanging van het beheerpakket van Groen in 2024/2025 gaan we in 2026 onderzoeken of zo'n stap bij Wegen ook noodzakelijk is. In 2025 is binnen Stadswerk072 gewerkt aan een roadmap voor de verdere ontwikkeling van assetmanagement binnen de organisatie. Daarbij is ook steeds duidelijker geworden dat de assetorganisatie zich óók uitstrekt binnen het ambtelijk apparaat van Alkmaar. Voor het kunnen opstellen van een SAMP (Strategisch Assetmanagementplan) is commitment en getoond eigenaarschap vanuit de gemeente onontbeerlijk.
Gelukkig is het onderzoek naar de ketensamenwerking Alkmaar – Stadswerk072 in 2025 afgerond en is een start gemaakt met implementatie. Eigenaarschap was daarin een belangrijk onderdeel om op te pakken. Alkmaar heeft kortgeleden een kwartiermaker aangesteld om nu eerst de assetorganisatie (die bestaat uit mensen bij Alkmaar én bij Stadswerk072) in kaart te brengen.
12
Jaarverantwoording DVO 2025
3 Financieel De DVO kan worden opgedeeld in drie onderdelen: - Exploitatie - Investeringen en projecten - Incidentele opdrachten
3.1
DVO structurele exploitatie
De verleende jaaropdracht 2025 bedraagt € 37,4 miljoen. Binnen de DVO Openbare verlichting werd een meevaller verwacht van ongeveer € 270.000 op energiekosten door lagere energietarieven. In afstemming met de gemeente is dit budget binnen de DVO 2025 verschoven van Openbare verlichting naar Openbaar Groen en Spelen voor het nieuw op te stellen speelbeleidsplan. Deze budgetverschuiving is via de tweede Burap goedgekeurd door de raad en in onderstaand overzicht verwerkt. Via de eerste burap is een bedrag van € 1,0 miljoen door de raad goedgekeurd om te voldoen aan de opgelegde bestuursdwang wegens achterstallig onderhoud van de wegsloten. T/M December Exploitatie Structureel
Opdracht 2025
Wijziging Burap 2
DVO Verkeersvoorzieningen 898.662 DVO Huishoudelijk Afval 1.617.073 DVO Openbaar Groen 12.866.086 DVO Stadsboerderij 386.289 DVO Speelgelegenheden 754.311 DVO Begraafplaatsen 926.835 DVO Kermissen 73.142 DVO Volksfeesten 145.908 DVO Markten - Kaasmarkt 144.734 DVO Markten - Overig 7.636 DVO WSP (incl. CAG/Calamiteiten) 8.214.190 DVO Civiele Kunstwerken 2.302.124 DVO Openbare Verlichting 2.251.779 DVO Watergangen 568.236 DVO Riolering 4.948.718 DVO Stadsreiniging 684.903 DVO Dierenwelzijn - Hondenbeleid 191.738 DVO Dierenwelzijn - Meeuwen 66.801 DVO Veerdienst 314.500 Totaal Exploitatie Structureel 37.363.665 Burap 1 goedkeuring inlopen achterstand baggeren watergangen Totaal Exploitatie Structureel incl. extra budget baggeren
Aangepaste Opdracht 2025
170.000 100.000
-270.000
0
898.662 1.617.073 13.036.086 386.289 854.311 926.835 73.142 145.908 144.734 7.636 8.214.190 2.302.124 1.981.779 568.236 4.948.718 684.903 191.738 66.801 314.500 37.363.665
Realisatie 2025 814.860 1.694.172 12.977.189 380.874 779.760 878.562 53.955 132.813 104.356 2.638 8.611.362 2.315.207 1.953.367 1.418.575 4.888.423 588.938 203.918 38.901 324.916 38.162.787
Saldo 83.802 -77.099 58.897 5.415 74.551 48.273 19.187 13.095 40.378 4.998 -397.172 -13.083 28.412 -850.339 60.295 95.965 -12.180 27.900 -10.416
Afwijking 9,3% -4,8% 0,5% 1,4% 8,7% 5,2% 26,2% 9,0% 27,9% 65,5% -4,8% -0,6% 1,4% -149,6%
-799.122 1.000.000 200.878
1,2% 14,0% -6,4% 41,8% -3,3% -2,1%
Tabel 2: Structurele exploitatie per DVO
In tabel 2 worden de bestedingen per DVO over 2025 afgezet tegen de jaaropdracht. Op totaalniveau is de exploitatie 2025, vóór verrekeningen, € 799.000 (2,1%) boven budget uitgekomen. Rekening houdend met het goedgekeurde budget voor het inlopen van de achterstallige baggerwerkzaamheden is er een onderschrijding van € 201.000. Hierbij is nog geen rekening gehouden met posten die conform de raamovereenkomst of tussentijds gemaakte afspraken te verrekenen zijn met de opdrachtgever. Er is sprake van plussen en minnen tussen de diverse DVO’s. In het vervolg van deze paragraaf lichten we alleen de posten toe die tot een verrekening met de gemeente leiden. De overige toelichtingen op de onder- of overschrijdingen staan in hoofdstuk 4 Verantwoording per DVO toegelicht.
13
Jaarverantwoording DVO 2025
3.1.1 Onderzoek Kwaliteit openbare ruimte
In opdracht van de gemeente Alkmaar is door het onderzoeksbureau IPR Normag een onderzoek uitgevoerd naar de staat van de openbare ruimte en de middelen die beschikbaar zijn voor het beheer. In het Onderzoek kwaliteit openbare ruimte is de door de gemeente Alkmaar gewenste en de door Stadswerk072 behaalde kwaliteit van de openbare ruimte onderzocht - met een focus op wegen- en groenonderhoud - in rela e tot het beschikbare en benodigde budget. Het onderzoek laat zien dat Alkmaar hoge beleidsdoelen hee gesteld voor de openbare ruimte, vooral op het gebied van groen. De vergroeningsopgave, biodiversiteit en ecologisch beheer werken kostenverhogend op inrich ng en beheer van groen. Het wegenbeleid is vergelijkbaar met andere gemeenten, maar klimaatadaptatie, energietransitie en mobiliteit kunnen leiden tot grotere opgaven voor het beheer van wegen, straten en pleinen en inrichtingskeuzes leiden tot hogere beheerkosten zonder extra budget.
De belangrijkste conclusies en aanbevelingen uit het onderzoek zijn: Voor Groen geldt dat de huidige beeldkwaliteit A- en B-niveau onder druk staat en de kosten s jgen door gemeentelijke kwaliteitseisen en door externe factoren zoals klimaatverandering, inzet RegioGroen en sectorale kostens jgingen; Voor Wegen is de beeldkwaliteit verslechterd en s jgen de onderhoudskosten door externe factoren zoals klimaatverandering, sectorale prijss jgingen en arbeidsmarktkrapte. Voor de huidige beeldkwaliteit A- en B-niveau is een significant budge ekort zichtbaar, terwijl het beschikbare budget beter aansluit bij kwaliteitsniveau C; De samenwerking tussen gemeente Alkmaar en Stadswerk072 func oneert, maar afstemming op beleid en ruimte kan worden verbeterd. Duidelijker scheiding tussen strategisch beleid (gemeente) en beheerbeleid (Stadswerk072) en betere samenwerking is nodig (samenhang met het onderzoek Ketensamenwerking); Voor effec ef, voorspelbaar en toekomstbestendig beheer is het nodig dat de beheerplannen samenhangend, systema sch en goed gestemd op het strategisch beleid van de gemeente worden ingericht.
3.1.2 Bijzonderheden per DVO DVO Openbaar Groen
Het budget bestaat uit kosten voor onderhoud van het openbaar groen en een verrekenbaar budget voor kosten als gevolg van storm en extreme droogte.
Onderhoud
Het onderhoudsbudget is nagenoeg volledig benut. Voor het jaar 2025 is er een incidenteel budget van € 990.000 toegekend voor het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte. Vanuit Openbare Verlichting is er ook een budgetoverheveling van € 170.000. Deze middelen zijn aan het begin van het jaar ingezet voor het inlopen van de achterstanden uit 2024. Ook kon er tijdens het groeiseizoen worden opgeschaald voor extra onderhoud. En kon er tijdig worden gestart met de inboet en wintersnoei.
Stormschade en Droogte
Het jaar 2025 was, op een aantal lichtere stormen na, een relatief rustig jaar. De lichtere stormen leidden vooral tot schade aan takken. Het extra werk zat in het opruimen hiervan. 2025 was wel een erg droog jaar met weinig regenval. Daardoor was het nodig om extra water te geven in verband met extreme droogte.
14
Jaarverantwoording DVO 2025
DVO Groen Stormschade Inzet uren SW072 Overige kosten Totaal Stormschade
T/M DECEMBER 2025 Budget Realisatie Verschil 44.900 42.277 2.623 23.400 26.550 -3.150 68.300 68.827 -527
DVO Groen Droogte Inzet uren SW072 Overige kosten Totaal Droogte
T/M DECEMBER 2025 Budget Realisatie Verschil 11.500 20.572 -9.072 6.700 12.325 -5.625 18.200 32.897 -14.697
Totaal Storm en Droogte
86.500
101.724
-15.224
Tabel 3: Kosten stormschade en droogte
Per saldo zijn de kosten € 15.000 hoger. Echter, omdat de gemeente extra middelen beschikbaar heeft gesteld om te voldoen aan de beeldkwaliteit en de geringe meerkosten voor verrekening van kosten storm/droogte, zien we voor dit jaar af van deze verrekenpost.
DVO Speelgelegenheden
In afstemming met de gemeente is € 100.000 aan budget vrijgemaakt voor het opstellen van het speelbeleidsplan. In 2025 zijn er vooral kosten gemaakt voor het verzamelen van gegevens om in het plan op te nemen. Van het vrijgemaakte budget is € 77.000 niet besteed. Wij stellen voor om de DVO Spelen vol te maken met dit bedrag c.q. op de balans bij Stadswerk072 te reserveren ten gunste van 2026. Met dit bedrag wordt in 2026 een vervolg gegeven aan de verdere uitwerking van het beleidsplan.
DVO Wegen, Straten en Pleinen (WSP)
De DVO WSP is, vóór verrekeningen, boven het budget uitgekomen. De kosten voor de gladheidsbestrijding en de meeropbrengsten uit leges graafvergunningen die de gemeente ontvangt, worden op basis van werkelijke kosten en opbrengsten verrekend. Het onderhoudsbudget voor Wegen is iets overschreden. Gladheidsbestrijding De kosten voor de gladheidsbestrijding zijn boven budget uitgekomen. Gedurende de wintermaanden is er, op basis van weersvoorspellingen, vooral preventief gestrooid en zijn er praktijkopleidingen voor de gladheidsbestrijding verzorgd. Onder ‘overige kosten’ vallen onder andere de vaste lasten van het materiaal dat wordt ingezet voor de gladheidsbestrijding, de aanschaf van strooizout en de kosten voor de inzet van externe partners. DVO Wegen Gladheid Inzet uren SW072 Overige kosten Totaal Gladheid
T/M DECEMBER 2025 Budget Realisatie Verschil 50.367 106.319 -55.952 563.825 577.944 -14.119 614.192 684.263 -70.071
Tabel 4: Kosten gladheidsbestrijding
Het verschil van € 70.000 verrekenen we conform de raamovereenkomst ten gunste van Stadswerk072.
15
Jaarverantwoording DVO 2025
Coördinatie Kabels en Leidingen Conform eerdere besluitvorming door het college in 2021, komen de meeropbrengsten van de leges uit Kabels en Leidingen, ten opzichte van het beoogde budget, ten gunste van Stadswerk072. In 2025 heeft de gemeente € 234.000 aan leges ontvangen. In de DVO is een budget van € 104.000 opgenomen. Het te verrekenen saldo ten gunste van Stadswerk072 komt hiermee uit op € 130.000. Voor het meerjarige project Aanleg glasvezelnetwerk levert Stadswer072 jaarlijks via een incidentele opdracht het projectmanagement en het toezicht op de werkzaamheden.
DVO Watergangen
Via de eerste Burap 2025 is een bedrag van € 1,0 miljoen goedgekeurd voor het inlopen van achterstallig onderhoud van de wegsloten, waarvan het beheer en onderhoud in 2019 door de gemeente is overgenomen van HHNK. Uiteindelijk is er voor € 850.000 aan extra baggerwerkzaamheden uitgevoerd. De achterstand is helaas niet volledig ingelopen; de laatste werkzaamheden staan voor het eerste kwartaal 2026 gepland. Wij stellen voor om € 150.000 bij Stadswerk072 te reserveren ten gunste van 2026. Bij goedkeuring van dit voorstel bedraagt het te verrekenen bedrag € 1,0 miljoen.
DVO Riolering – vervanging IBA’s
In de DVO is een jaarbudget opgenomen van € 400.000 (excl. btw) voor de vervanging van IBA’s (individuele behandeling afvalwater) door een VST (verbeterde septic tank). In 2025 bedroegen de kosten hiervan € 428.000 inclusief notariële kosten. Het btw-bedrag over deze kosten bedraagt € 89.255. Na vervanging wordt de VST overgedragen aan de perceeleigenaar. De btw heeft geen invloed op de verrekening tussen de gemeente en Stadswerk072.
DVO Stadsreiniging – Machinaal vegen
De DVO sluit met een onderbesteding van € 96.000. Dit komt vooral door efficiënter werken: alle geplande werkzaamheden zijn uitgevoerd. Daarnaast is € 50.000 niet besteed door onderbezetting bij het machinaal vegen. Gedurende een aantal maanden was er sprake van onderbezetting door langdurige ziekte. Vervanging was helaas niet mogelijk, omdat er geen medewerkers met de juiste rijbewijzen beschikbaar waren. We stellen voor om het bedrag van € 50.000 te verrekenen ten gunste van de gemeente.
16
Jaarverantwoording DVO 2025
3.1.3 Samenvattend
In onderstaande tabel staat het voorstel tot verrekening voor de exploitatie. Per saldo is er een bedrag van € 1.150.000 te verrekenen ten gunste van Stadswerk072. Hierbij is rekening gehouden dat SW072 een bedrag van € 150.000 reserveert voor laatste achterstallige baggerwerkzaamheden gepland in 2026. De reservering van € 77.000 voor het verder uitwerken van het beleidsplan Spelen in 2026 is al via de DVO-opdracht 2025 verrekend. Te verrekenen per categorie
T/M December Exploitatie Structureel DVO Verkeersvoorzieningen DVO Huishoudelijk Afval DVO Openbaar Groen DVO Stadsboerderij DVO Speelgelegenheden DVO Begraafplaatsen DVO Kermissen DVO Volksfeesten DVO Markten - Kaasmarkt DVO Markten - Overig DVO WSP (incl. CAG/Calamiteiten) DVO Civiele Kunstwerken DVO Openbare Verlichting DVO Watergangen DVO Riolering DVO Stadsreiniging DVO Dierenwelzijn - Hondenbeleid DVO Dierenwelzijn - Meeuwen DVO Veerdienst Totaal Exploitatie Structureel
Saldo 83.802 -77.099 58.897 5.415 74.551 48.273 19.187 13.095 40.378 4.998 -397.172 -13.083 28.412 -850.339 60.295 95.965 -12.180 27.900 -10.416
-799.122
Reservering bij SW072 t.g.v. 2026
77.000
150.000
227.000
Saldo na reservering 83.802 -77.099 58.897 5.415 -2.449 48.273 19.187 13.095 40.378 4.998 -397.172 -13.083 28.412 -1.000.339 60.295 95.965 -12.180 27.900 -10.416
-1.026.122
Verrekenbaar cf. Overeenk.
-70.071
Overige verrekeningen
-130.000
-1.000.000 50.000
-70.071
-1.080.000
Totaal verrekeningen 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -200.071 0 0 -1.000.000 0 50.000 0
Resultaat 2025
0
83.802 -77.099 58.897 5.415 -2.449 48.273 19.187 13.095 40.378 4.998 -197.101 -13.083 28.412 -339 60.295 45.965 -12.180 27.900 -10.416
-1.150.071
123.950
Afwijking 9,3% -4,8% 0,5% 1,4% -0,3% 5,2% 26,2% 9,0% 27,9% 65,5% -2,4% -0,6% 1,4% -0,1% 1,2% 6,7% -6,4% 41,8% -3,3% 0,3%
Tabel 5: Saldo verrekening exploitatie
Na alle verrekeningen resteert een positief saldo van € 124.000 op de DVO-exploitatie.
17
Jaarverantwoording DVO 2025
3.2
DVO Investeringen
3.2.1 Algemeen
Het beschikbaar budget bedraagt € 26,0 miljoen. Naast de investeringsopdracht 2025 bestaat dit uit een doorloop van € 670.000 uit 2024 naar 2025 en een bedrag van € 490.000 aan kredietwijzigingen die via de eerste Burap zijn goedgekeurd.
Totaal per DVO Projecten (incl. doorloop)
Budget 2025
Wijziging Burap 1
T/M December Beschikbaar krediet Realisatie 2025 2025
Verschil
Doorloop 2025>2026
JAARBUDGET 2025 Riolering vervangingsinvesteringen
12.503.476
12.503.476
8.109.016
100.000
100.000
96.699
3.301
Reconstructie van wegen
4.032.000
4.032.000
3.918.896
113.104
Wegen: dijk- en polderwegen landelijk gebied
1.355.000
1.355.000
1.332.052
22.948
Kunstwerken vervangingsinvesteringen
2.054.479
2.054.479
2.074.444
-19.965
Kunstwerken asfaltering
370.340
370.340
391.529
-21.189
Kademuur Tuingracht
250.000
250.000
240.341
9.659
Kunstwerken: vervanging videosysteem centrale
450.000
590.000
714.789
-124.789
Vervangen machinewerk Huiswaarderbrug
150.000
150.000
180.203
-30.203
Constructieve veiligheid bruggen West-Graftdijk
60.000
60.000
59.037
963
Vervangen verkeersinstallaties
248.000
248.000
247.527
473
OVL kabels 60 jr
131.502
481.502
289.668
191.834
OVL masten 40 jr
167.000
167.000
167.086
-86
OVL armaturen 20 jr
679.000
679.000
682.429
-3.429
OVL voedingskasten 25 jr
92.000
92.000
91.764
236
Reconstructies openbaar groen
611.047
611.047
605.441
5.606
Vervangen/uitbreiden speelvoorzieningen
311.227
311.227
314.733
-3.506
Watergangen
232.000
232.000
218.904
13.096
Vulgraadsensoren afvalbakken
155.000
155.000
12.425
142.575
143.000
Persafvalbakken
235.000
235.000
5.091
229.909
230.000
Uitvoeringsprogramma ADA – Bomenbuurt
650.000
650.000
650.000
0
Rio maatregelen wateroverlast
TOTAAL JAARBUDGET 2025
140.000
350.000
4.394.460
195.000
24.837.071
DOORLOOP 2024>2025 Noordschermerdijk
458.000
458.000
458.456
-456
Doorloop 2024>2025 Riolering Bloemwijk
212.000
212.000
212.000
0
TOTAAL DOORLOOP 2024>2025
670.000
Totaal Projecten incl. doorloop
25.507.071
25.997.071
21.072.529
4.924.542
490.000
568.000
Tabel 6: Investeringen per DVO
De investeringsuitgaven zijn uitgekomen op een bedrag van € 21,1 miljoen euro. Dit is € 4,9 miljoen euro lager in vergelijking met het beschikbare krediet. De onderbesteding zit vooral bij riolering. De grootste afwijkingen worden hieronder toegelicht.
3.2.2 Bijzonderheden per DVO Riolering
Bij het krediet Riolering is een onderbesteding van € 4,4 miljoen. Dit heeft vooral te maken met de volgende projecten. Herinrichting Markenbinnen: de aanbesteding voor dit project is gunstiger uitgevallen dan geraamd; Herinrichting Burgemeester Dalenbergbuurt: de aannemer hanteert een aangepaste planning. Het project wordt wel binnen de gestelde termijn uitgevoerd, maar kent een andere fasering
18
Jaarverantwoording DVO 2025
doordat de uitvoeringsfase later van start gaat (1e kwartaal 2026); Herontwikkeling Bloemwijk: het contract met de vorige aannemer is beëindigd vanwege slechte prestaties. Hierdoor moest het bestek op onderdelen worden aangepast en opnieuw worden aanbesteed. Dit heeft geleid tot vertraging van het project en de daaropvolgende fasen van de herontwikkeling; Huiswaard1 rioolvervanging: het meerjarige project is in 2025 afgerond. Het gereserveerde jaarbudget is niet volledig benodigd geweest; Aanleg hemelwaterafvoer riool Heilooërdijk: vanwege verwachte risico’s m.b.t. het aanbrengen van schade aan de weg heeft de aannemer heeft zich teruggetrokken uit dit project; Soloprojecten riolering: ook de soloprojecten van riolering vergen een steeds langere voorbereidingstijd dan vooraf ingeschat.
De benodigde budgetten voor 2026 zijn opnieuw geraamd binnen de rioleringskredieten 2026, waardoor voor deze projecten geen budgetdoorloop nodig is.
Kunstwerken – vervanging videosysteem centrale
Bij de eerste Burap 2025 is een gewijzigde kredietverdeling van € 140.000 tussen 2025 en 2026 goedgekeurd, waarbij in 2025 extra budget nodig was en in 2026 minder. Het project verloopt echter aanzienlijk voorspoediger dan verwacht. Hierdoor is in 2025 uiteindelijk € 125.000 meer besteed dan het beschikbare krediet van € 590.000. Voor het jaar 2026 is er in de gemeentelijke MIP een bedrag van € 310.000 opgenomen. De verwachting is dat dit bedrag niet volledig benodigd zal zijn.
OVL – Kabelsanering
Om werk met werk te maken is via de eerste Burap 2025 aanvullend krediet goedgekeurd, zodat we konden aansluiten bij de aanleg van glasvezel. De verwachting was dat er voor circa € 350.000 aan werkzaamheden uitgevoerd kon worden. Door vertragingen in het project is uiteindelijk slechts €155.000 aan werk gerealiseerd in 2025. Het resterende deel wordt in 2026 uitgevoerd. Het resterende krediet van € 195.000 nemen we als doorlooppost op voor 2026.
Persafvalbakken en Vulgraadsensoren
In de gemeentelijke begroting zijn voor 2025 en 2026 kredieten beschikbaar gesteld voor het plaatsen van vulgraadsensoren in afvalbakken en persafvalbakken. Op basis van een succesvolle pilot in 2025 is een aanbesteding uitgeschreven voor de levering van persafvalbakken en vulgraadsensoren, inclusief bijbehorende software, voor de gehele gemeente Alkmaar. Dit heeft in december 2025 geleid tot een voorlopige gunning. Eén van de inschrijvers heeft echter bezwaar gemaakt tegen de uitkomst van de aanbesteding. Hoewel dit bezwaar juridisch is weerlegd, heeft de betreffende partij Stadswerk072 alsnog een dagvaarding ingediend. De zaak dient in februari 2026 bij de rechtbank. Door deze juridische procedure is het project vertraagd en kon de investering die deels in 2025 gepland was, niet worden uitgevoerd. De realisatie zal daarom nagenoeg volledig in 2026 plaatsvinden.
19
Jaarverantwoording DVO 2025
3.2.3 Doorloop investeringskredieten Doorloop investeringskredieten
Door een gewijzigd verloop van de projecten Persafvalbakken, Vulgraadsensoren en OVL Kabelsaneringen stellen we voor om de resterende kredieten voor deze projecten door te laten lopen naar 2026, zodat het volledige project in 2026 kan worden afgerond. Vulgraadsensoren € 143.000 Persafvalbakken € 230.000 OVL Kabelsaneringen € 195.000 Het totaalbedrag aan doorloop komt met deze drie posten uit op € 568.000. Bedragen onder de € 20.000 per project worden niet meegenomen in de doorloop.
3.2.4 Saldo investeringen te verrekenen
Op basis van de opdracht DVO Investeringen 2025 is een bedrag van € 24.837.071 als voorschot in rekening gebracht. De werkelijke bestedingen bedragen € 21.072.529. Per saldo is een bedrag van € 3.764.542 te verrekenen ten gunste van de gemeente.
3.2.5 Optimalisatie financiering investeringsprojecten
Voor de uitvoering van investeringsprojecten werkt Stadswerk072 met jaarbudgetten per DVO. Dit systeem sluit onvoldoende aan bij de praktijk van grotere projecten die een meerjarig karakter hebben. Het werken met projectbudgetten, zoals de gemeente heeft toegekend voor de projecten ‘Vervangen machinewerk Huiswaarderbrug’ en ‘Vervangen kademuur Tuingracht’, zou hiervoor een uitkomst bieden. Dit zou bijdragen aan een efficiënte projectsturing, lagere administratieve druk en een realistische aansluiting tussen projectplanning en beschikbare financiële middelen. Dit onderwerp brengen wij in bij de projectgroep Ketensamenwerking Alkmaar-Stadswerk072.
20
Jaarverantwoording DVO 2025
3.3
DVO Incidenteel
3.3.1 Algemeen T/M December Incidentele opdrachten Totaal DVO Verkeersvoorzieningen Totaal DVO Openbaar Groen Totaal DVO Speelgelegenheden Totaal DVO Civiele Kunstwerken Totaal DVO Openbare Verlichting Totaal DVO Riolering Totaal Integraal Incidenteel Totaal Incidentele opdrachten
Opdrachtsom 2025 0 3.651.710 2.204 481.669 5.453 20.000 7.076.547 11.237.582
Realisatie 2025 24.070 3.332.672 6.394 106.399 14.019 18.146 3.362.020 6.863.718
Tabel 8: Incidentele opdrachten per DVO
Stadswerk072 heeft in 2025 circa 90 incidentele opdrachten ontvangen, met een totale opdrachtwaarde van € 11,2 miljoen. Deze opdrachten zijn afkomstig van diverse gemeentelijke opdrachtgevers, zoals planeconomen, programmamanagers, beleidsmedewerkers verkeer en groen of managers ADA. Periodiek vindt per project voortgangsoverleg plaats tussen gemeentelijke opdrachtgever en projectleider van Stadswerk072. Er is in 2025 voor € 6,8 miljoen aan opdrachten gerealiseerd. Het achterblijven van de bestedingen wordt vooral veroorzaakt door meerjarige opdrachten, zoals de fietsstraat Westerweg, de Herinrichting De Heul en Laat Midden. Deze opdrachten zijn in 2025 verstrekt, terwijl de uitvoering ook in 2026 plaatsvindt. Vanwege de gunning en de opdrachtverstrekking aan de aannemer wordt voor de gehele realisatie van een project de opdracht door de gemeente aan Stadswerk072 verstrekt. Op deze wijze is er financiële dekking voor het gehele project. De projectbudgetten die doorlopen van 2025 naar 2026 zijn inmiddels grotendeels afgestemd met de betreffende opdrachtgevers om deze mee te nemen naar 2026.
Voorbeelden van incidentele opdrachten zijn onder andere: - Vergroenen en Biodiversiteit - 5.000 Bomenplan - Herstel van de schade door storm Poly* - Wij(k) aan Zet! - Herinrichting Molen van Piet - De uitvoeringsprogramma’s Fiets en Mobiliteit - Inzet bij de voorbereiding van projecten zoals herinrichting De Heul, kruising N9-KogendijkHelderseweg en de Europese School - Projectbegeleiding van projecten die in uitvoering zijn zoals Haven Boekelermeer, Olympiapark, Herinrichting Pr. Julianalaan en Energieleverend Geluidsscherm - Faciliteren niet-commerciële activiteiten - Diverse kleine opdrachten zoals het plaatsen AVP borden en activiteiten tijdens de jaarwisseling.
21
Jaarverantwoording DVO 2025
3.3.2 Aantal incidentele opdrachten Ontwikkeling aantal opdrachten per jaar: 2025 = 90 (€ 11,2 miljoen opdrachtsom) 2024 = 90 (€ 7,1 miljoen opdrachtsom) 2023 = 70 (€ 6,5 miljoen opdrachtsom) 2022 = 50 (€ 7,8 miljoen opdrachtsom) Hieruit blijkt dat het aantal opdrachten vanaf 2023 sterk is toegenomen. Deze toename wordt veroorzaakt door zowel de ontwikkelopgave als de toenemende ambities binnen de gemeente. De interne organisatie van Stadswerk072 is hierin onvoldoende meegegroeid, waardoor de opdrachtstroom de draagkracht van de staande organisatie overstijgt. In de projectgroep Ketensamenwerking Alkmaar-Stadswerk072 zal ingebracht worden hoe enkele ‘structurele’ incidentele opdrachten (opdrachten die jaarlijks worden verstrekt) zoals de uitvoeringsprogramma’s Fiets en Mobiliteit, toegevoegd kunnen worden aan de DVO waardoor Stadswerk072 de inzet van vaste personele capaciteit kan waarborgen. * Het project Herstel schade storm Poly wordt vanaf 2026, inclusief het bijbehorende budget, opgenomen onder de DVO-exploitatie Groen.
22
Jaarverantwoording DVO 2025
4 Verantwoording per DVO 4.1
Verkeer en vervoer
Beheer en onderhoud verkeersvoorzieningen DVO 3402 4.1.1 Kwaliteit Doel
90% van het areaal moet voldoen aan de gestelde kwaliteitsnorm. Dat betekent voor de verkeersinstallaties dat zij in een goede en technisch veilige staat verkeren conform NEN 3140, NEN 1010 en NEN 3384. Per jaar worden circa 8 kasten gecontroleerd. Totaal heeft Alkmaar 25 kasten. De overige verkeersvoorzieningen (alle typen bebording) moeten kwaliteitsnorm A of B (beeldkwaliteitsniveau) behalen.
Kwaliteit A (hoog): centrumgebied Alkmaar (centrum Alkmaar, winkelcentra, omgeving treinstations, beschermd dorpsgezicht De Rijp) Kwaliteit B (basis): rest van de gemeente.
90% van het areaal moet voldoen aan de gestelde kwaliteitsnorm. Resultaat
Verkeersinstallaties De inspecties verkeersregelinstallatie (VRI) zijn eind oktober 2025 uitgevoerd, er waren dit jaar geen defecten of afwijkingen. De rapportages zijn verwerkt in het beheersysteem. Bebording 97% van de bebording en verkeersvoorzieningen voldoet aan het vereiste visuele onderhoudsniveau. Daarmee wordt ruim voldaan aan de gestelde norm van 90%.
23
Jaarverantwoording DVO 2025
Beeldkwaliteit bebording in de wijken
Uit de monitoring beeldkwaliteit blijkt dat in de binnenstad 93% voldoet aan het gestelde A kwaliteitsniveau. In het overige deel van de stad voldoet 97% aan het gestelde B kwaliteitsniveau. Wat opvalt is dat in de wijk Overdie de beeldkwaliteit het laagst is. Dit kan worden verklaard doordat hier al enige jaren aan de herinrichting gewerkt wordt. In 2025 is de herinrichting van deel Overdie 4 en afgerond. De herinrichting van Overdie West en Oud Overdie zijn nog in voorbereiding. De kwaliteit van de borden is uitstekend te noemen. De winst is te behalen in de reiniging van de bebording. In 2025 zijn in de maanden januari en februari en in november en december een groot deel van de borden gereinigd. Helaas bleken er in 2025 wel een toename van verdraaiingen van borden. Dit lijkt het gevolg van meer aanrijdingen door bezorgdiensten.
24
Jaarverantwoording DVO 2025
Beeldkwaliteit bebording per aspect (links 2024, rechts 2025)
Toelichting
Borden Uit de meest recente inspectieronden van de bebording in de hele gemeente blijkt dat deze voldoet aan het gestelde kwaliteitsniveau. In 2022 vonden de laatste inventarisaties plaats. Daarmee is de hele gemeente geïnspecteerd met uitzondering van de wijk Overdie. In 2025 is wel het ‘afgesloten’ deel van de binnenstad aangepast. In de wijk Overdie Deel 4 en 5 vonden tot medio 2025 grote herinrichtingen plaats, waardoor daar nog geen inspectie heeft plaatsgevonden. Momenteel zijn hier nog grote werkzaamheden van HVC aan de gang, waardoor het nog onzeker is of de borden-inspectie hier in 2026 kan worden opgepakt. De borden inspectie voor OudOverdie en Overdie west kan pas nadat deze wijken zijn heringericht. Verkeersregelinstallaties (VRI) In 2023 is er een start gemaakt met het aansluiten van de VRI’s van Alkmaar op de centrale van de Provincie Noord-Holland. Het aansluiten kostte een heel jaar qua voorbereidingstijd en ombouwtijd. Het goed functioneren van de centrale nam het jaar 2024 en 2025 in beslag (de nieuwe centrale is een nieuw product), maar functioneert nog steeds niet conform de beloofde specificaties. In Q4 2025 is er een belangrijk overleg geweest waarin is afgesproken dat in Q1 en Q2 van 2026 de meest problemen zouden moeten zijn opgelost. Normaal gesproken wordt elk jaar een deel van de VRI’s gecontroleerd op optimaal functioneren (o.a.
vlotte doorstroming). Dit heeft door de moeizame verbinding met de centrale (ten gunste van de benodigde data), nog niet kunnen plaatsvinden. Zonder hulp van de centrale zijn er wel controles uitgevoerd, vaak naar aanleiding van meldingen over mindere doorstroming van een kruispunt. In december 2025 is de VRI op de Pettemerstraat vervangen door een iVRI-ready. Hierdoor heeft Alkmaar 1 volwaardige iVRI en 7 iVRI-ready automaten. Bij een i-VRI is het dankzij speciale software mogelijk om via een app of boordcomputer van de auto een inmelding te genereren. Vroeger kon je wachttijden en groentijden laten zien, maar die functie wordt niet meer ondersteund. Dit kostte te veel data en communicatiesnelheid. Storingen en reparaties Onze norm voor reparaties van storingen aan VRI-installaties en bebording is dat deze respectievelijk binnen 5 en 10 werkdagen worden uitgevoerd. In de praktijk
25
Jaarverantwoording DVO 2025
worden de reparaties gemiddeld binnen 6 werkdagen verricht (zie grafiek WoWeb elders in de rapportage). Een cruciale storing aan een VRI-installatie (gedoofd of knipperen door storing) wordt binnen 4 uur opgepakt en direct hersteld.
4.1.2 Kosten Budget exploitatie
Budget investeringen
Zie financieel overzicht exploitatie. Er is een onderbesteding ten opzichte van het budget, door: Er zijn minder storingen aan VRI’s geweest, wat ervoor gezorgd heeft dat de kosten lager uitvielen dan geraamd. Ook is er bij onderhoud borden aanzienlijk efficiënter gewerkt waardoor de kosten voor uitvoering lager zijn uitgevallen. Zie financieel overzicht investeringen. Budget is volledig benut.
4.1.3 Burgerbeleving Doel Voor 2025 is als doel gesteld dat minimaal 74% van de inwoners tevreden is over de verkeersvoorzieningen (borden en VRI’s). Resultaat
Volgens de meting van december 2025 is 94% tevreden-neutraal over de staat en scheefstand van de verkeers- en straatnaamborden En volgens de metingen van december 2025 is 97% tevreden-neutraal over de staat, scheefstand en defecten van de verkeerslichten.
Waardering verkeers- en straatnaamborden
26
Jaarverantwoording DVO 2025
4.1.4 Duurzaamheid Doel en resultaat
VRI De verkeersinstallaties zijn al 15 jaar in LED uitgevoerd en ook de automaten worden steeds energiezuiniger. De armaturen worden ook geproduceerd in de nabije omgeving van Alkmaar, waardoor er nauwelijks uitstoot van CO2 is door transport. Borden Er worden testen uitgevoerd met verkeersborden die gemaakt zijn van biobased plastics, met een lage CO2 uitstoot. Of het product ook daadwerkelijk dezelfde of beter levensduur heeft is nog moeilijk te zeggen. Dit is een duurproef, waardoor het pas na ca. 5-7 jaar te beoordelen valt.
4.1.5 Meldingen Openbare ruimte (WoWeb) Doel en In 2025 werden in totaal 538 meldingen gemaakt over verkeerslichten en verkeersborden. resultaat In 2023 waren dat er 571 en in 2024 waren dat er 526. Ten opzichte van voorgaande jaren is er weinig veranderd. In de rubriek Overige worden nog veel parkeermeldingen gemaakt, terwijl die bij parkeerbeheer thuishoren. Daarom is de site in de loop van het jaar iets verduidelijkt. Lichtblauw 2025 Donkerblauw 2024
Totale aantal meldingen per maand
27
Jaarverantwoording DVO 2025
Aantal meldingen verkeerslichten en borden per categorie
Stadswerk072 behandelt ook meldingen over onveilige verkeerssituaties. Deze is ten opzichte van 2024 gelijk gebleven. Inwoners ervaren onveiligheid doordat er te hard gereden wordt en door onoverzichtelijke verkeerssituaties als gevolg van fout parkeren. Note: In 2024 waren verkeer- en parkeermeldingen t.o.v. 2023 met 200% toegenomen.
Aantal meldingen verkeer en vervoer per categorie
De afhandeltijd van meldingen voor verkeerslichten en borden is gemiddeld 6 dagen, wat ruim binnen de gestelde 10 dagen valt.
4.1.6 Specifieke prestaties Specifieke In december 2025 is 1 VRI vervangen op de Pettemerstraat door een iVRIprestaties ready. Hierdoor heeft Alkmaar 1 volwaardige iVRI en 7 iVRI-ready automaten. In Q4 is er een test uitgerold voor een nieuw soort detectie voor fietsers op het kruispunt Kennemerstraatweg – Pr. Julianalaan. Dit systeem zou fietsers beter
28
Jaarverantwoording DVO 2025
kunnen detecteren, waardoor onnodig wachten minder zou moeten voorkomen. De eerste resultaten worden medio 2026 verwacht. Groot deel van de ANWB-borden op de hoofdwegen en fietspaden zijn vervangen en gemoderniseerd (led). Er is grootschalig onderhoud aan de verkeersinstallaties uitgevoerd, zoals nieuwe drukknoppen, onderlichten en verkeerslantaarns. Er is grootschalig onderhoud aan de borden binnenstad uitgevoerd, o.a. nieuwe portalen op de Laat, Heul en Ritsevoort.
29
Jaarverantwoording DVO 2025
4.2
Afval
DVO 4101
4.2.1 Kwaliteit Doel
Stadswerk072 draagt via de DVO Afval zorg voor het afval in de openbare ruimte. Daaronder vallen het zwerfafval, de afvalbakken, de bladkorven en het programma Schoon Alkmaar. De huishoudelijke afvalinzameling is per 1 juni 2022 overgegaan naar HVC. Zwerf- & drijfafval en afvalbakken Kwaliteitsdoelstelling DVO: Kwaliteit A (hoog): centrumgebied Alkmaar (centrum Alkmaar, winkelcentra De Hoef en De Mare, omgeving treinstations, beschermd dorpsgezicht De Rijp). 90% van de metingen in het areaal moet voldoen aan de gestelde kwaliteitsnorm. Kwaliteit B (basis): rest van de gemeente. 90% van de metingen in het areaal moet voldoen aan de gestelde kwaliteitsnorm.
Resultaat
Zwerfafval (op/in verharding, groen, water) 2025
Afvalbakken (graffiti, vulgraad, bevuiling, deuken, lakschade) 2025
30
Jaarverantwoording DVO 2025
Afval in de openbare ruimte - Stadswerk072 Algemeen Uit de metingen blijkt dat voor de gehele gemeente 97% van de prestatieonderdelen zwerfafval en drijfafval voldoet aan het gestelde Bkwaliteitsniveau. Dat is een iets beter resultaat dan in 2024. Afvalbakken De kwaliteit van de afvalbakken en hondenhaltes wordt gemeten aan de hand van aspecten als graffiti, vulgraad, bevuiling, deuken en lakschade. In 2025 voldoet 91% aan de gestelde B-kwaliteitsniveau of beter. Dat is een iets lager resultaat dan in 2024, waarbij ook hier in 2025 meer metingen zijn uitgevoerd. Centrumgebieden op A-niveau Voor de centrumgebieden is het ambitieniveau op A-niveau (90%) gesteld. In 2025 is hier een gemiddelde score van 65% gehaald; een kleine teruggang ten opzichte van 2024, en terug op het niveau van 2023. Overige gebieden op B-niveau Voor alle overige gebieden is het ambitieniveau op B (90%) gesteld. In 2023 voldeed 97% hieraan of scoorde hoger (82% op A en A+ in de B-gebieden). Beleving Er is ook onderzocht hoe bezoekers de winkelgebieden beleven; deze worden gemiddeld op een 6,8 gewaardeerd, vrijwel conform het landelijk gemiddelde van 6,9. Hierover meer in het segment Winkelgebiedenscan verderop. Aantal afvalbakken Hieronder vallen: afvalbakken, asbaktegels, blikmikkers, drijfvuilkisten en hondenhaltes. Aantal afvalbakken d.d. 1-1-2026: 1.545 objecten (incl.
243 hondenhaltes) Aantal afvalbakken d.d. 27-8-2025: 1.540 objecten (incl. 243 hondenhaltes) Aantal afvalbakken d.d. 1-1-2025: 1.501 objecten (incl. 230 hondenhaltes) Aantal afvalbakken d.d. 1-7-2024: 1.503 objecten (incl. 225 hondenhaltes) Aantal afvalbakken d.d. 1-7-2023: 1.481 objecten (incl. 206 hondenhaltes) Aantal afvalbakken d.d. 1-1-2023: 1.465 objecten (incl. 195 hondenhaltes) Toelichting
Oorzaak en aanpak Wat opvalt is dat met name fijn zwerfafval op verharding en zwerfafval in het groen (zowel fijn als grof) zorgen voor afkeur. In de categorie fijn zwerfafval zijn het in veel gevallen de sigarettenpeuken die hier debet aan zijn. Stadswerk072 heeft daarom op strategische plekken asbaktegels (bij bushaltes) of asbakken in of op afvalbakken geplaatst. Daarnaast worden via de campagne SVESA (Samen voor een Schoon Alkmaar) asbak-blikjes uitgedeeld en via het opzuigen van peuken op Plastic Peukmeukdag (5-7-2025) schoon gedrag gestimuleerd. Door het voortzetten van de bewustwordingscampagne en door inzet van handbladzuigers, aanvullend op de reguliere veegwerkzaamheden, wordt geprobeerd dit te verbeteren.
31
Jaarverantwoording DVO 2025
Huishoudelijk Afval HVC Binnen het meetonderdeel Afval HVC vallen de ondergrondse containers zelf en het afval dat ernaast ligt binnen een straal van 5 meter. Dat betreft bijplaatsingen van grofvuil, afvalzakken, en grof- en fijn zwerfafval. In onderstaande grafieken zijn de meetresultaten voor 2025, 2024 en 2023 te zien voor bijplaatsingen van afval naast ondergrondse containers. In 2025 was 96% van de metingen op B-niveau of beter. In 2024 lag dit percentage op 94% en in 2023 lag dit percentage op 88%. Binnen 5 meter rondom een huisvuilcontainer is HVC verantwoordelijk voor al het afval. Het niet voorkomen of het niet tijdig opruimen van bijplaatsingen zorgt voor veel extra zwerfafval in de wijdere omgeving. Conform de DVO ruimt Stadswerk072 het zwerfafval op dat buiten 5 meter rondom een container ligt. In de Alkmaarse binnenstad echter ondersteunt Stadswerk072 HVC bij het opruimen van dumpingen en bijplaatsingen. De kosten hiervan worden in rekening gebracht bij HVC.
Bijplaatsingen afval bij ondergrondse containers (HVC) 2025
Bijplaatsingen afval bij ondergrondse containers (HVC) 2024
32
Jaarverantwoording DVO 2025
Bijplaatsingen afval bij ondergrondse containers (HVC) 2023
4.2.2 Kosten Budget exploitatie
Zie financieel overzicht exploitatie. Het budget voor de DVO Afval is met € 77k overschreden als gevolg van de inzet op zwerfafval.
Budget investeringen
‘Prullenbakvergoeding’ Dit is een vergoeding van producenten van verpakkingen voor het gebruik maken van de structuur van openbare prullenbakken. Het college heeft op 16-12-2025 besloten de Prullenbakvergoeding te laten innen door Stadswerk072 en deze te gebruiken voor het plaatsen van extra afvalbakken (e.e.a. als onderdeel van het uitvoeringsplan van de motie ‘Afvalbakkenoffensief’) Zie financieel overzicht investeringen. De budgetten voor Persafvalbakken en Vulgraadsensoren zijn nagenoeg niet besteed. Ter afronding van deze projecten zijn de resterende budgetten als doorlooppost naar 2026 opgenomen.