240405 Raadsinformatiebrief Terugblik Alkmaar Ontzet 450 jaar - bijlage Terugblik Alkmaar Ontzet

Via een grote variatie aan evenementen en activiteiten werd voor iedereen duide- Op de website van Cultuur Primair is een themategel ingevoegd waar cultureel lijk voelbaar gemaakt dat er destijds letterlijk gevochten is voor die vier V’s en aanbod te vinden was rondom het jubileumjaar. Zo was er de poppentheater- dat die vandaag de dag nog minstens zo actueel zijn. Zeker als we kijken naar de voorstelling “Wonder Waar”, met daarna een schaduwtheater workshop waarin ontwikkelingen in de wereld. leerlingen zelf een presentatie maken over het Ontzet van Alkmaar.

Een terugblik | 27

Toen wij startten met onze voorbereidingen, hadden we de periode met corona­ maatregelen net achter ons gelaten en was de oorlog in Oekraïne begonnen. Inmiddels volgen de berichten in het nieuws waarbij minstens één van de vier V’s in de waagschaal wordt gesteld, elkaar steeds sneller op. Waardoor mensen zich er steeds meer bewust van worden dat deze waarden van groot belang zijn en helaas steeds minder vanzelfsprekend aanwezig.

Organisatoren van verschillende activiteiten zijn uitstekend geslaagd in het belichten van de nuance in de geschiedenis: Betekent de vrijheid van de één misschien een beperking in de vrijheid van anderen? Hoe was dat toen en hoe is het nu? Tijdens de verschillende activiteiten zijn meerdere perspectieven belicht binnen hetzelfde verhaal, om het dilemma voelbaar en tastbaar te maken, ook voor nu. Hoe was het destijds écht in Alkmaar? En is daar een link met wat er nu gebeurt? We maakten de vertaalslag naar vandaag en morgen en stelden ons de vraag wat dit betekent voor de inwoners van Alkmaar.

Enkele voorbeelden van activiteiten waarin dit op een mooie manier aan de orde kwam zijn: de Meet ups, de Jongerentop, de Brainstorm der burgemeesters, Met Eigen Ogen, Overbruggen en Vrij van Verzet.

Met eigen ogen Foto: Keith Montgomery

Een terugblik | 28

Zijn we geslaagd in het creëren van een mooie balans tussen Als we gaan turven, is het duidelijk dat de vier de V’s goed vertegenwoordigd herdenken en vieren? waren in alle activiteiten. Vooral vrijheid en verbondenheid kregen veel vinkjes. Als we kijken naar het resultaat van het jubileumjaar, dan is met name hoog Antwoord: Ja gescoord op die verbondenheid. Meer dan ooit voelden inwoners zich verbonden met elkaar en datzelfde gold voor organisatoren en betrokken vertegenwoordi- Doelstelling 6. gers van de gemeente. Een mooie balans creëren tussen herdenking en viering (bezinning en evenementen) verdeeld over het jubileumjaar; Om ook daadwerkelijk een gevoel van vrijheid te ervaren, is meer nodig. Daarvoor, gaf een groot deel van de Alkmaarders aan in hun reacties na de Als we één ding hebben gemerkt, het afgelopen jaar, is dat vieren en herdenken voorstelling ‘Met Eigen Ogen’, moet je voor 100% jezelf kunnen zijn. En om dat heel goed samengaan. We merken dan ook dat het grootste deel van de activi- mogelijk te maken, is ook verdraagzaamheid nodig en is het cruciaal dat we de teiten en evenementen nadrukkelijk beide aspecten in zich hadden. In vrijwel alle verscheidenheid omarmen. Thema’s die ook de komende jaren extra aandacht activiteiten werd op één of andere manier het verhaal van het ontzet verteld en in verdienen. Maar we hebben een mooie start gemaakt.

elke activiteit was er aandacht voor minstens één van de vier V’s, maar meestal meer. Slechts een enkele activiteit was puur op het herdenken gericht, zoals Zijn we geslaagd in het blijvend maken van succesvolle elementen bijvoorbeeld de bijeenkomst in de pleinzaal op 20 oktober waarop ook het boek uit het programma? ‘Het beleg van Alkmaar’ van Harry de Raad werd gepresenteerd en natuurlijk de officiële herdenkingsplechtigheid op 7 oktober. Verder liepen dus bij verreweg de Antwoord: Ja, en wordt aan gewerkt! meeste activiteiten vieren en herdenken op harmonieuze wijze door elkaar. Zo ontstond een natuurlijke balans die al onze verwachtingen overtrof. Doelstelling 8. Goede succesvolle elementen uit het programma bewaren we en maken we Zijn we geslaagd in het centraal stellen van de vier V’s? blijvend.

Antwoord: Ja, met een extra hoge score op verbondenheid Terugkijkend op het Alkmaar Ontzet jubileumjaar en de manier waarop dat vorm kreeg, kunnen we concluderen dat er een grote hoeveelheid succesvolle Doelstelling 7. elementen is die we blijvend kunnen en willen maken. Hieronder alvast een paar Door alles heen staan de vier waarden van de geboorte van Nederland centraal. voorbeelden: Dat zijn Vrijheid, Verdraagzaamheid, Verbondenheid en Verscheidenheid, ook wel • Het bereikte gevoel van verbondenheid, de gemeenschapszin die is ontstaan, kortweg de vier V’s genoemd. willen we koesteren en vooral ook verder laten groeien. En ook daarbij willen we als overheid vooral faciliteren en ondersteunen, zonder van bovenaf dingen Van de 48 kleinschalige activiteiten met een subsidie hadden er acht betrekking op te leggen. op alle vier de V’s en bij zes activiteiten stonden meer dan twee V’s centraal. • Zowel de aanpak als de opbrengst van het jubileumjaar sluit uitstekend aan bij aan. In totaal kwam het onderwerp vrijheid 38 keer aan bod, gingen veertien de wensen op het gebied van diversiteit en inclusie. Waardevolle elementen activiteiten over verbondenheid, elf over verdraagzaamheid en negen over worden opgenomen in het beleidskader Samenleving dat ontwikkeld wordt. verscheidenheid.

Waarbij de vier V’s goede waarden zijn voor de pijler ‘ontmoeting’ die prominent in het beleidskader Samenleving naar voren zal komen. Een mooie manier om

Een terugblik | 29

deze waarden ook te borgen voor de toekomst. Niet als een geïsoleerd thema, • Burgemeester en bestuursadviseur blijven actief in het overleg maar vooral in relatie tot en in samenhang met het beleid- en de beleidsontwik- Samenwerkingsverband 1572. keling (en uitvoering) op het gebied van cultuur, onderwijs, • Het is belangrijk om stil te staan bij dergelijke jubilea. Daarom brengen we in participatie, sport, economie, wonen en andere relevante beleidsterreinen. kaart welke jubilea en themajaren er de komende 10 jaar aankomen en welke • We willen ontmoetingen en gesprekken blijven organiseren en burger- en buurt­ daarvan potentie hebben om een kwalitatief evenement in onze gemeente te initiatieven blijven stimuleren. Verschillende vakgroepen binnen de gemeente worden. We richten een algemeen proces voor de aanpak van jubileumevene- maken al enige tijd met succes gebruik van deze (bottom up) aanpak om menten en themajaren in. Het spreekt voor zich dat bepaalde jubilea belang- beweging in gang te zetten. En ook in het jubileumjaar is gebleken dat dit een rijker zijn dan andere en dat niet alle gelegenheden zich er voor lenen om succesvolle benadering is. Daarbij zijn de laagdrempelige ondersteuning en groots opgepakt te worden.

Deze actie wordt opgenomen in de Strategienota advies van cruciaal belang, omdat veel kleine initiatieven anders vastlopen in Citymarketing en Evenementen. de regelgeving. • Een ander belangrijk winstpunt van het jubileumjaar is de wijze waarop Een mooi voorbeeld van wat al blijvend is, ten slotte, is de benoeming van organisaties zijn samengebracht en met elkaar verbonden. Een mooie Collectief Blauwdruk tot Stadsgezelschap van Alkmaar. voedingsbodem voor het opbouwen van een dynamisch open netwerk voor professionele en amateur initiatieven in de gemeente Alkmaar. • In communicatie uitingen van de gemeente blijven we, wanneer dat passend is, de vier V’s onder de aandacht brengen. • Met de 8 October Vereeniging bespreken we of bepaalde succesvolle evenementen vast opgenomen kunnen worden in het programma van de 8 October Vereeniging. Daarbij denken we aan het poppenspel, de Boekfiets en de speldag voor kinderen die (extra) gevoelig zijn voor prikkels. Doelgroepen die niet eerder bereikt werden bij de viering van Alkmaar Ontzet. • Het idee is om het concept Het Licht van de Vrijheid en het Grote Raam te blijven gebruiken als kader voor inspirerende initiatieven. • Het is de bedoeling dat het Comité ook na het jubileumjaar blijft bestaan en wellicht kan worden uitgebreid met bijvoorbeeld vertegenwoordigers van onderwijs en sport.

Met als doel een platform te zijn waar het thema vrijheid, samen met de overige V’s voortdurend aandacht krijgen en gevoed worden, vanuit hun eigen programmering en in samenwerking met andere spelers in Alkmaar. Op deze manier kunnen we de partners blijven betrekken (en faciliteren) bij het gezamenlijk dragen van deze verantwoordelijkheid. • De bestaande en nieuwe samenwerkingsverbanden worden vastgehouden en verstevigd.

Een terugblik | 30

Afsluitende bijeenkomst Op 9 oktober was er een succesvolle afrondende bijeenkomst met alle organisatoren en andere betrokkenen bij de viering van Alkmaar Ontzet 450 jaar. Wethouder Robert te Beest bedankte iedereen, mede namens de burgemeester, voor hun grote inzet, betrokken- heid en bijdrage. Veel organisatoren gaven aan dat er tijdens het jubileumjaar nieuwe samenwerkingsverbanden zijn ontstaan. Ook was het algemene geluid onder organisatoren dat zij een vervolg willen geven aan de initiatieven en activiteiten uit het feestjaar.

Tijdens de bijeenkomst hebben we de deelnemers ook gevraagd aan te geven wat voor hen belangrijk is als we kijken naar de toekomstige vieringen van Alkmaar Ontzet, maar ook wat ervoor nodig is om aandacht te blijven schenken aan de vier V’s.

Een greep uit de reacties: • meer en vaker dialogen/debatten in de stad over de vier V’s; • meer en vaker de wijk en de dorpen in; • blijven samenwerken; • verscheidenheid van Alkmaar meer zichtbaar maken! • vaker vrijheid vieren; • open blijven staan voor initiatieven van inwoners; • open (koffie)gesprekken blijven voeren over hoe vrijheid eruit zou moeten zien; • verschillende culturen aan elkaar verbinden met cultuur en eten. Ontmoeten is belangrijk; • meer onderling contact, verbinding en buurtinitiatieven (broederschap); • dat je mag zijn wie je bent; • veel kansen bieden, zodat mensen zich kunnen ontwikkelen; • meer verbinding met de dorpen, zowel voor inwoners als gemeentebestuur.

Projectie Molen van Piet Foto: Ed van de Pol

Een terugblik | 31

Financieel overzicht Beschikbaar kosten gesteld budget Grote evenementen 150.000 282.0001 Kleine initiatieven 150.000 143.000 Organisatiekosten 150.000 157.000 Extra budget Unit Economie 100.000 (bestemd voor de grote evenementen) 2 Reguliere subsidies 33.000 33.000 Extra budget slotevenement (Unit economie) 50.000 Extra inkomsten sponsoren voor de after movie gemaakt 15.000 15.000 door Alkmaar Centraal Aanloopkosten 2022 33.200 Totaalbudget 648.000 663.200 Verschil -/-15.200

1 Inclusief extra budget slotfeest 8 oktober 2 Regulier budget; valt buiten budget Alkmaar Ontzet 450 jaar

Een terugblik | 32

Vervolg samenwerkingsverband 1572 Dat we vol enthousiasme verdergaan met de oogst van het jubileumjaar 2023, hebben we in deze Terugblik hopelijk wel duidelijk gemaakt.

Daarnaast blijft Alkmaar deel uitmaken van het Samenwerkingsverband 1572/De Geboorte van Nederland, waarin 43 gemeenten vertegenwoordigd zijn. Hieruit zullen nog verschil- lende projecten en communicatiemomenten naar voren komen. Zoals bijvoorbeeld een nationale jongerentop, een digitaal platform over de 80-jarige oorlog en aandacht voor de Pacificatie van Gent.

Binnenkort wordt in dit verband de focus verlegd van de vier V’s naar het thema Van Polarisatie tot Pacificatie, ondersteund door de V’s Verbondenheid en Verdraagzaamheid.

De Toekomstfabriek Foto: A. Klever

Een terugblik | 33

Het jubileumjaar voor bestuur, ambtenaren en beleid Het jubileumjaar Alkmaar Ontzet 450 jaar is niet alleen memorabel Leerpunten voor het beleid voor de inwoners maar ook voor het bestuur en de grote hoeveel- heid ambtenaren die nauw betrokken waren. En natuurlijk waren er ook leerpunten, die dankbaar worden meegenomen door de gemeentelijke beleidsmakers om rekening Zo hebben de burgemeester en de wethouder Evenementenbeleid, mee te houden bij het organiseren van soortgelijke evenementen maar ook de andere collegeleden vele evenementen bijgewoond in de toekomst. Bijvoorbeeld bij uitvragen voor grootschalige en keer op keer hun enthousiasme laten blijken. evenementen, de uitvoeringsregels Evenementen, het Programma Subsidies, het beleidskader Samenleving, en de Strategienota De gemeenteraad, die op de eerste plaats natuurlijk budget Citymarketing en Evenementen. beschikbaar stelde, was ook aanwezig bij verschillende evene- Deze punten hadden betrekking op allerlei onderdelen van het menten. Zo bezocht een groep raadsleden de experience ‘Met programma en de organisatie. Van op tijd starten met de opzet eigen ogen’ en deden raadsleden mee aan de theaterwandeling van een jubileumjaar, tot het proces van het aanvragen van kleine ‘Wie de F* is Trijn?’. subsidies (die minder tijd zouden mogen kosten).

En van de risicoanalyse bij grootschalige evenementen (minimaal 1 jaar Een groep ambtenaren was actief betrokken bij het beoordelen van tevoren) tot de impact van het slotfeest dat in de aangepaste van de initiatieven en het toekennen van de subsidies. Trainees vorm minder de potentie had om nog jaren te blijven hangen in organiseerden activiteiten voor collega’s en de strategisch de herinnering. communicatieadviseur leverde een actieve bijdrage in de vorm van communicatieadvies. De Unit Economie was verantwoordelijk Nog een paar opstekers tot besluit voor het beschikbaar stellen van extra budget en het meedenken over de evenementen. Het onlineteam zorgde voor het posten van Na de afsluiting van het jubileumjaar stuurden we een enquête nieuws en evenementen. De Unit OOV, de afdeling Vergunningen naar de organisatoren en medewerkers van de gemeente Alkmaar en de evenementencoördinatoren stonden garant voor het die betrokken waren bij Alkmaar Ontzet 450 jaar. De enquête werd bewaken van de veiligheid en de verlening van de vergunningen. ingevuld door 35 organisatoren en twintig medewerkers van de Financiën hield de financiële administratie bij en bewaakte het gemeente. budget. De collega’s van representatie en het Team 450 speelden van begin tot eind een actieve rol in onder meer het meedenken.

Met een waardering van 4.4 van de organisatoren en 4.3 van Dit met ondersteuning van de ambtelijk projectleider en de medewerkers (beide op een schaal van 5) mogen we heel medewerker. tevreden zijn.

Een terugblik | 34

Een greep uit de reacties: om mee te doen (volgens mij meer dan een derde van de organisatie). Organisatoren over het geheel: • Tops: het samenbrengen van collega’s, de opkomst, de communicatie • Was top geregeld, ook qua ondersteuning en informatievoorziening; • Het is fantastisch om richting en samen met de collega’s te kunnen uitdragen • Wij zijn met 40% gegroeid en het jubileumjaar heeft bijgedragen aan onze bekend- wat Alkmaar, Alkmaar maakt. Onze historie en cultuur delen en verankeren in heid en medewerking van de basisscholen. Uiteraard stoppen wij hier niet en wij de organisatie is erg belangrijk. hebben als doel een hele generatie op te laten groeien met Alkmaar Ontzet; • Mooi initiatief en goed dat er extra aandacht is voor de stad Alkmaar in het • Een jaar vol verbondenheid; kader van dit jubileum. • Heel leuk dat gemeente burgers in staat stelde om activiteiten te organiseren; • Ik vond het heel leerzaam om integraal/domeinoverstijgend, met de verschil- • Ontzettend inspirerend. Verbinding met heden en verleden van de stad is lende beleidsafdelingen, samen te werken met de subsidies in het kader van gegroeid. Ons netwerk en onze zichtbaarheid is gegroeid. We hebben onze Alkmaar Ontzet 450 jaar. doelgroep verbreed en verdiept; • Wat ons betreft is dit een win-win situatie geweest.

Wij hebben van de extra subsidie een aantal prachtige activiteiten voor de kinderen kunnen neerzetten en we hebben ze tegelijkertijd kennis laten maken met de geschiedenis van onze mooie stad; • Top dat er informatieavonden waren om inspiratie op te doen en met andere initiatieven te sparren; • We doen graag mee aan een vervolg; • Echt een voor iedereen toegankelijk jaar.

Organisatoren over de opbrengst voor hun eigen organisatie: • Nieuwe samenwerkingen; • Meer betrokkenheid bij Alkmaar; • Meer kennis over het ontzet; • Mooie leerervaringen voor de toekomst; • Meer bekendheid van de organisatie.

Betrokken medewerkers gemeente Alkmaar over de organisatie: • Prima verlopen. Er zijn uit de aanvragen bepaalde verbindingen gekomen en het plan is om dat voort te zetten. • Ik heb drie fantastische culturele voorstellingen gezien, die een waardevolle toevoeging zijn voor de culturele infrastructuur. Bovendien zijn de thema’s van Alkmaar Ontzet 450 op een cultureel interessante wijze vormgegeven (Collectief Blauwdruk, &DeCarvallho en Met Eigen Ogen). • De activiteiten die zijn georganiseerd door de organisatie, vond ik een groot Nieuwe vrijheidsbeelden/Marinke van Zandwijk succes. We hebben uiteindelijk heel veel collega’s weten te enthousiasmeren Foto: gemeente Alkmaar

Een terugblik | 35

Bijlagen: 1. Inzicht jaarprogramma Inleiding 2. We kijken wat er ‘bottom up’ ontstaat en helpen hen die de vaardigheden niet per se hebben om toch bij te kunnen dragen; In dit document kijken we naar de 48 initiatieven die een kleine 3. We bestendigen de opgedane kennis; subsidie hebben ontvangen van Gemeente Alkmaar in het kader 4. We stimuleren en waarderen evenementen die georganiseerd van het themajaar Alkmaar Ontzet 450 jaar. De omvang van het worden voor de doelgroepen senioren, gehandicapten en volledige feestjaar is echter groter dan dat, denk aan de grote jongeren; publieksevenementen, zoals JITS en Met Eigen Ogen, initiatieven 5. We vinden diversiteit in programmering belangrijk en stimu- vanuit de gemeente of comitéleden en natuurlijk de activiteiten leren spreiding van evenementen op basis van inhoud, locatie vanuit de 8 October Vereeniging. Alles bij elkaar gerekend komen en doelgroepen. we op zo’n 175 activiteiten! Een waanzinnig resultaat waar we trots op zijn! We organiseerden bijeenkomsten voor bewoners en voor orga- nisatoren, er waren ruim 50 koffieafspraken vanuit het project- Gemeente Alkmaar heeft het jubileumjaar op fantastische en bureau met initiatiefnemers (in 95% van de gevallen met ideeën, unieke wijze aangepakt.

Er was oog voor de grote publiekseve- maar zonder concreet plan) en Harry de Raad vertelde tijdens een nementen, maar bovenal voor het ‘bottom up’ organiseren van kennissessie meer over de historie. Van organisatoren kregen we initiatieven, ondersteund met een toegankelijk subsidieregeling met geregeld terug dat de begeleiding vanuit het projectbureau zeer op dito traject. Iedereen in Alkmaar kreeg hiermee de mogelijkheid om prijs werd gesteld: ‘Er zit een mens, wat fijn!’ te bedenken en realiseren. Hiermee hebben we echt een verschil gemaakt; het jubileumjaar werd een springplank voor initiatieven Initieel ontstonden er hiaten in de programmering, zo misten we die anders nooit hadden plaats gevonden, door de toegankelijkheid de inzet van wijkcentra, maar hebben de sociaal-cultureel werkers van de subsidie en de geboden ondersteuning durfde men het aan. uiteindelijk de krachten gebundeld en zijn er twee initiatieven naar Er werden krachten gebundeld in nieuwe samenwerkingen, waarbij boven gekomen, en was er geen zicht op het programma van de nieuwe groepen samenkwamen, zowel in de organisaties als in het grote instellingen, maar werkte de inzet van het maandelijkse publiek. comité enthousiasmerend en werden zij toch goed vertegenwoor- digd op de kalender.

Samen zorgden we voor een goed gevulde Bij het ontwikkelen van het proces om initiatiefnemers te onder- kalender en hadden we oog voor de kleine én grote initiatieven. steunen zijn er een aantal waarden/criteria naar voren gekomen die daarbij van belang waren. 1. Initiatieven verbinden verleden (1573), heden en toekomst met elkaar aan de hand van een van de vier V’s: verscheidenheid, verdraagzaamheid, vrijheid en verbondenheid;

Een terugblik | 36

Spreiding over de stad Activiteiten in het centrum, de wijken en/of dorpen

Een theatervoorstelling over sociale problematiek, een community foto­project over verborgen monumenten en poppentheatervoorstelling, dit is zo maar een greep uit de activiteiten die op meerdere locaties waren terug te vinden. Maar liefst twaalf projecten combineerden het centrum met de wijken en/of de dorpen. 49% van de activiteiten vond (ook) plaats in het centrum, hier woont nog geen 10% van alle inwoners van de gemeente, maar hier zijn wel alle faciliteiten en de infrastructuur om initiatieven te organiseren.

In de wijken van Alkmaar vond je 37% van de activiteiten (ook) terug, denk hierbij aan diverse meetups van Bureau Stennis, de Vrouwendag in Overdie en het timmerdorp van Jol bij Oudieplas en Rekerhout. Vooral in Overdie en Oudorp zien we een goede vertegenwoordiging van Alkmaar Ontzet 450 jaar activiteiten. Daalmeer bleef initieel achter, maar door de inzet van de sociaal cultureel werkers heeft hier uiteindelijk ook een activiteit plaats gevonden.

5% van de inwoners van de gemeente woont in de dorpen rondom Alkmaar; bijna 15% van de intiatieven deden deze locaties aan. De Boekfiets ging langs en er was muziek, dans en thee bij WelzijnWonen Plus. Er was ook een lezing en aanverwante activiteiten in de Grote Kerk Schermerhorn.

Een terugblik | 37

Spreiding doelgroepen Aantal activiteiten gericht op bepaalde doelgroepen

Het themajaar was voor iedereen: op alle locaties en voor alle leeftijden.

In Alkmaar is ongeveer 15% van de inwoners tussen de 0 en 15 jaar, 11% tussen de 15 en 25 jaar, 25% van de inwoners tussen de 25 en 45 jaar, 28% van de inwoners tussen de 45 en 65 jaar en 21% is 65 jaar en ouder. In de aanloop naar het themajaar is er speciale aandacht gevraagd voor de kinderen en jongeren in Alkmaar en voor ouderen/senioren.

Veel activiteiten richtten zich op meerdere doelgroepen, bijvoorbeeld op ‘alle leeftijden’ maar met een focus op kinderen of juist senioren. In ieder geval 28% van de activiteiten kiest voor alle leeftijden. Met 33% voor kinderen en jongeren zijn ook de activiteiten voor deze groep goed bedeeld. Denk hierbij aan de Minikoraal in Poppodium Victorie, de (kinder)activiteiten in Grote Kerk Schermerhorn en de Vossenjacht in het centrum.

8 activiteiten hebben zich specifiek gefocust op ouderen en bijna 50% van de activiteiten was op volwassenen gericht, zoals een klassiek muzikaal optreden met Spaanse muzikanten, een Lindegrachtconcert in thema en de compositie van Soli Deo Gloria. Het onderscheid tussen ‘ouderen’ en ‘volwassenen’ was niet in alle gevallen te duiden.

Een terugblik | 38

Vrijheid, verbondenheid, verscheidenheid en verdraagzaamheid Gebruik van de 4V’s

Van 8 oktober 2022 tot 8 oktober 2023 was themajaar Alkmaar Ontzet 450 jaar. De start van het feestjaar werd ingeluid met woorden van de voorzitter van de 8 October Vereeniging Frits Westerkamp en Burgemeester Anja Schouten, daarmee gelijktijdig startte ook de eerste activiteit: de rondreizende tentoonstel- ling. Het hele jaar door werden er activiteiten georganiseerd, in het kader van vieren en herdenken, met een link in het verleden, heden én de toekomst, en altijd verbonden met de 4 V’s van het themajaar. De 4V’s zijn vrijheid, verbondenheid, verscheidenheid en verdraagzaamheid.

Acht activiteiten hadden betrekking op alle V’s en zes activiteiten deden meer dan twee V’s aan. In totaal kwam het onderwerp vrijheid 38 keer aan bod, gingen 14 activiteiten over verbondenheid, 11 over verdraagzaamheid en 9 over verscheidenheid.

Een terugblik | 39

2. Overzicht evenementen Creatieve middag voor kinderen Grote Kerk Schermerhorn Ontzet-wandeling, thema: ‘Alkmaar: een Nederlandse stad’ Alkmaar Sup it up & trashwalk // World Clean UP Day Alkmaar 3x Overbruggen Binnenstad Alkmaar Ontzet Afterparty Eetcafé Pluim Thank You 4 the PopMusic // 450NTZET Popconcert Paardenmarkt Opening 450 jaar Canadaplein Concert: De Oorlog en de Gedeelde Menselijkheid Remonstrantse Kerk Lezing ‘De geboorte van Nederland’ Varnebroek 31 Concert: De Oorlog en de Gedeelde Menselijkheid Dorpskerk Grootschermer Upfest festival Grote Sint Laurenskerk Historische muzikale wandeling // Kop-Zorg 12 tot 18 jaar Alkmaar Trotseerloodjes 450 jaar ontzet Historische muzikale wandeling // Kop-Zorg 18+ Alkmaar *Papieren schatten van het beleg Regionaal Archief Alkmaar Jungle in the Bieb Bibliotheek Alkmaar Centrum Vrouwen vieren 450 jaar vrijheid Wijkcentrum Thuis in Overdie 3e Lindegrachtconcert 2023 Lindegracht Van Foreestlezing Grote Kerk Pubquiz; Alkmaar Ontzet 450 jaar // Kop-Zorg 18+ Alkmaar Boekpresentatie Simone van der Vlugt Stadhuis Levend Stratego Bibliotheek De Mare Gennissen speldag Ontmoetingscentrum De Rietschoot Commemoration Day De Rijp In de naam van de vrijheid De Rijp Jungle in the Sky Festival Emmakwartier In de naam van de vrijheid Wijkcentrum Mare Nostrum Historische vossenjacht ‘De vos is los’ Centrum Alkmaar 2x In de naam van de vrijheid

Centrum Creatieve workshop Kop-Zorg // samen bouwen aan Alkmaar over 50 jaar RJOA - Concert Truus Wijsmuller Bibliotheek Alkmaar Centrum Alkmaar Ontzetsuite Waagplein Ontzet-wandeling, thema: ‘Verdraagzaamheid of niet’ Alkmaar Ontzet-wandeling, thema: ‘Alkmaar en de wereld’ Canadaplein Alkmaars Historisch Café // De archeologische sporen van het beleg van ONTzettend Alkmaar in Graft-de Rijp Grote Kerk, De Rijp Alkmaar Bibliotheek Alkmaar Centrum Alkmaar Pride en Sport Kruithuisje Alkmaar 4x Creatieve workshop Kop-Zorg // samen bouwen aan Alkmaar over 50 jaar Onthulling standbeeld en Alkmaarders op de kaart Adriaen Anthonisz Overstad Alkmaar De tranen van Adelbert/Presentatie incl.

speciale voorverkoop jubileumbier Poppenkast: “Alkmaar Victorie” Overdie ontmoet Brouwerij Egmond Egmond ‘Verhalen van de Victorie’ met Ilja Leonard Pfeijffer De Alkenaer Alkmaar Ontzet-wandeling, thema: ‘Strijd om de vrijheid’ Alkmaar 450 jaar Alkmaar Ontzet X VPRO Tegenlicht Stadsfabriek Alkmaar Herdenkingsavond Slot op den Hoef Egmond Lezing Alkmaars Ontzet & Syrische maaltijd De Alkenhorst 3x Victorie concert Grote Kerk Poppenkast: “Alkmaar Victorie” Wijkcentrum Wijkwaard 1e ronde concours – Orgelfestival Holland Grote Kerk Poppenkast: “Alkmaar Victorie” Buurthuis De Wachter La Bataille // de tachtigjarige oorlog in klank Grote Kerk Poppenkast: “Alkmaar Victorie” Wijkcentrum De Oever Kamerkoor Fontana d’Israel (Hamburg) en Maurizio Croci, organ Grote Kerk Poppenkast: “Alkmaar Victorie” Alkmaar 2e ronde concours – Orgelfestival Holland Kapelkerk Van der Meij Polsstoktoernooi Nieuwlandersingel (Emmabrug) 4x Overbruggen Binnenstad Nassaukwartier viert Ontzettend Feest Nassaukwartier A tribute to Zappa Grote Kerk Vlettenroeiwedstrijd Noordhollands Kanaal Academieconcert // Orgelfestival Holland Grote Kerk ONTZETwandeling Alkmaar Finale Schnitger-Echo Orgelconcours/Orgelfestival Holland Grote Kerk Lezing en bijeenkomst door Slag en Stoot Grote Kerk Schermerhorn

Een terugblik | 40

Minikoraal 2023 Poppodium Victorie Onthullen van Het Grote Raam Grote Kerk Poppenkast: “Alkmaar Victorie” Wijkcentrum De Alkenhorst Slotfeest Alkmaar Ontzet 450 jaar Diverse locaties Tentoonstelling; samen bouwen aan Alkmaar over 50 jaar // Kop-Zorg Alkmaar Lezing na de oorlog door Jorna Tass Alkenhorst Levend Stratego // Alkmaars Ontzet Diverse buitenlocaties Alkmaar Alkmaar’s Ontzettende Sup It Up & Trashwalk Alkmaar Alkmaar 450 Ontzet // Ritsevoort & Koorstraat Ritsevoort Poppenkast ‘Alkmaar Victorie’ Diverse locaties Kranslegging Victoriepark Alkmaar Ontzet 450 Jaar Buurthuis Oud-Overdie Alkmaar 450 Ontzet // Paardenmarkt Paardenmarkt Poppenkast ‘Alkmaar Victorie’ Buurthuis Oud-Overdie Lampionnenoptocht Waagplein Wethouder Van de Ven plant vrijheidsboom met delegaties zustersteden Future Breaks 18+ Hal 25 Victoriepark 8 October receptie Grote Kerk Poppenkast ‘Alkmaar Victorie’ Wijkcentrum Mare Nostrum Alkmaar Ontzet // Grand Café Klunder Grand Café Klunder Boekpresentatie Onzichtbare monumenten Kunstuitleen Alkmaar Demonstraties Hulpdiensten Kanaalkade Victoriewandeling Alkmaar Kaasdraagwedstrijden Kanaalkade ‘Het Verhaal van Alkmaar Onzet’ TAQA Theater De Vest Victorie Kidsplein Paardenmarkt De Stemband // openbare generale repetitie Wijkcentrum Overdie Victorie Funpark Kanaalkade De onthulling van het kunstwerk Kleiduifjes maken The Fallon Alkmaar Reddingmuseum

Kanaalkade Stemband // ‘Take a Change’ Vrij Zijn Theater 8 oktober PRET De Meent Alkmaars Historisch Café // Ontdekkingen over het beleg van Alkmaar Grote Kerk Kinderoptocht Alkmaar ‘Verhalen van de Victorie’ met Maarten van Rossem De Alkenaer Alkmaar Alkmaar 450 Ontzet // Kindermiddag Waagplein Leeghwaterconcert en lezing Grote Kerk Schermerhorn Herdenkingsplechtigheid en Ontzetrede Grote Kerk ‘Verhalen van de Victorie’ met Annejet van der Zijl De Alkenaer Alkmaar Premiére muziekstuk van Componist Jan Bosveld Grote Kerk Tentoonstelling Nieuwe Vrijheidsbeelden Stedelijk Museum Alkmaar Kinderconcert Canadaplein Viering Alkmaar Ontzet 1 t/m 8 oktober 2022 Centrum Oudhollands Ringsteken Kennemerpark Tentoonstelling 1572/1573 estafette Diverse locaties Buitenconcert Stedelijk Harmonieorkest SDG Alkmaar Canadaplein Tentoonstelling Verbonden Verleden Museum In ’t Houten Huis De Rijp Concert Noord-Hollands ouderen orkest Grote Kerk *Alkmaar Light Festival - projectie Waaggebouw Grote Middagoptocht Alkmaar Sponsorloop ‘t Praethuys Poppenkast ‘Alkmaar Victorie’ Het Kruithuisje *Wonderlicht – projectie Molen van Piet Bolwerk Alkmaar 450 Ontzet // Waagplein Waagplein Tentoonstelling Onzichtbare monumenten Kunstuitleen Alkmaar Alkmaar 450 Ontzet // Ritsevoort & Koorstraat 7 oktober Ritsevoort *Muziektheater ‘De Vrijheid’ Laurentiuskerk Verdronkenoord Alkmaar 450 Ontzet // Platte

Stenenbrug 7 oktober Platte Stenenbrug *Kaeskoppenstad 2023 D’Oude Stad en Waagplein Culthör // Alkmaar Ontzet 450 jaar Hal 25 Tentoonstelling In de Schaduw van de Victorie Egmond Alkmaar Ontzet// Stadsstrand de Kade Stadsstrand De Kade Tentoonstelling Dutch Mechanisms van Folkert de Jong Grote Kerk Zuurkoolmaaltijd Paardenmarkt Orgel Festival Alkmaar Grote Kerk Victorieplein // Het swingende muziekplein Canadaplein Klim naar het Grote Raam 1 juli t/m 10 september Grote Kerk Alkmaar 450 Ontzet // Paardenmarkt Paardenmarkt Expositie Gastvrijheid verbeeld Grote Kerk Alkmaar Ontzet 2023 Waagplein JOL Rekerhout Rekerhout

Een terugblik | 41

JOL Oudieplas Oudieplas De toekomstfabriek Showman’s Fair Alkmaarder Hout Met eigen ogen - 31 augustus t/m 8 oktober Stadhuis Koken & Kieken Grote Kerk Hoe beleefden kinderen de Belegering van Alkmaar 450 jaar geleden? Alkmaar *Theatrale muziekwandeling Wie de F* is TRIJN? Centrum Open monumentendag Diverse locaties Kinderactiviteiten Open monumentendag Diverse locaties *Poppenkast ‘Alkmaar Victorie’ Alkmaar Groots Alkmaar TV: een special over Alkmaar Ontzet 450 jaar *Vrij van Verzet Oudorperpolder Expositie ‘Vrijheid’ Kunstuitleen Alkmaar Jungle in the Museum Stedelijk Museum Alkmaar ONTZETKunstroute Binnenstad Zuurkool met Alkmaar Ontzet bij de Eendracht IJkgebouw Stedelijk Museum Alkmaar Jongerentop 2023 Stedelijk Museum Alkmaar Alkmaar 450 Ontzet // Platte stenenbrug Platte Stenenbrug Gratis toegang Stedelijk Museum Stedelijk Museum Alkmaar Workshops Koreaans eten Restaurant Bij Ernst De Rijp *De Boekfiets ‘Als helden slootje konden springen’ Diverse locaties Tv-programma Terugblik Alkmaar Ontzet 450 jaar TAQA Theater de Vest Koedijk viert Alkmaar Ontzet Ontmoetingscentrum De Rietschoot Daalmeer viert Alkmaar Ontzet Wijkcentrum De Daalder Stripverhalenserie door Willem Burgert Publicatie Het beleg van Alkmaar door Harry de Raad Big Swing Band Alkmaar Diverse locaties Victorieloop Alkmaar

*Meerdere voorstellingen

Vrij van Verzet Foto: Aangeleverd

Een terugblik | 42

3. Evaluatie Marketing

Een terugblik | 43

Uitgangspunten

Doelgroep: (regio) bewoners Boodschap: Alkmaar Ontzet 450 jaar; jouw historie jouw victorie Campagne periode: 8 oktober 2022 t/m 8 oktober 2023 Met de waarden Vrijheid, Verdraagzaamheid, Verbondenheid en Verscheidenheid (vier V’s). Doelstelling:

• Versterken van de samenhang en samenwerking onder de paraplu Geboorte van NL / Alkmaar Ontzet 450 jaar. • Versterken van het merk en het bewustzijn dat er het hele jaar evenementen en activiteiten zijn in Alkmaar, bij bewoners, bezoekers en media in Alkmaar en regio. • Activering van deelname aan activiteiten het herdenkings & vieringsjaar (bezoekersaantallen). • Stimuleren overdracht van het inhoudelijke verhaal in programmering en communicatie, aangevuld met de waarden: vrijheid, verdraagzaamheid, verbondendheid en verscheidenheid.

Een terugblik | 44

Ontwikkeling visuele identiteit

• Ontwikkeling visuele identiteit (met o.a. logo) Alkmaar Ontzet 450 jaar • In afstemming met het volledige comité van Alkmaar Ontzet 450 jaar

Belangrijke uitgangspunten hierbij waren:

• 8 oktober 2022 t/m 8 oktober 2023 • Jaar vol met activiteiten, evenementen, bijeenkomsten, etc. • Waarden: Vrijheid, Verdraagzaamheid, Verbondenheid en Verscheidenheid • Verleden, Heden en Toekomst • Brede doelgroep: alle bewoners van de gemeente Alkmaar • Hoofdboodschap: Alkmaar Ontzet 450 jaar • Viering én herdenking. (Respectvol en niet te grappig) • Sowieso de kleuren van de Alkmaarse vlag: rood en wit

Een terugblik | 45

Media inzet Alkmaar Ontzet 450 jaar middelen aug sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli aug sept okt Landingspagina www.alkmaarontzet450jaar.nl -d  ownload toolkit organisatoren evenementen, ondernemers, bewoners (logo, banners, etc) - subsidie mogelijkheden -p  rogramma Alkmaar Ontzet 450 jaar (in uitagenda vorm) Social media kanalen Alkmaar Ontzet 450 jaar (FB en Insta) Social media campagne Alkmaar Ontzet 450 jaar* AlkmaarOntzet 450 jaar nieuwsbrief - programma*

Alkmaar Prachtstad middelen aug sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli aug sept okt Alkmaar Prachtstad Magazine - Oproep ideeen, opening 450 jaar (1/1) - Programma 450 jaar, evenementen uitgelicht (2/1) - Programma 450 jaar, afsluiting (2/1) Alkmaar Prachtstad Nieuwsbrief (elke maand 1 artikel/update) Alkmaar Prachtstad Social Media kanalen (grote events)* Free publicity genereren door persberichten/ interviews*

Een terugblik | 46

Media inzet Citydressing aug sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli aug sept okt - Banieren Alkmaar Ontzet 450 jaar* - Billboard langs ring (afhankelijk van aanbesteding)* - Abri's vanuit gemeente (8 stuks)* - Spandoek Karperton*

* inzet/periode afhankelijk van programmering herdenkings- en vieringsjaar Alkmaar Ontzet 450 jaar

Een terugblik | 47

Evenementen Alkmaar Ontzet 450 jaar

Aantal evenementen:

• 152 evenementen • 26 evenementen 8 October Vereniging

Totaal 178 evenementen Alkmaar Ontzet 450 jaar

Toolkit organisatoren

Een terugblik | 48

Website

www.alkmaarontzet450jaar.nl

• Bereik homepage: 25.999 / 19.249 gebruikers • Bereik uitagenda: 46.654 / 25.671 gebruikers

Resultaten grote evenementen​ Weergaven​ Gebruikers​ Vrij van Verzet​ 1.987​ 1.554​ Jungle in the Sky​ 1.862​ 1.436​ Met eigen ogen​ 4.850​ 3.459​ Slotfeest​ 11.469​ 7.902​

Een terugblik | 49

Social media @AlkmaarOntzet450jaar

Facebook

• Aantal volgers: 8/10/2022: 739 - 8/10/2023: 2.609 • Groei 1.870 • Bereik: 195.662

Instagram

• Aantal volgers 8/10/2022: 326 - 8/10/2023: 854 • Groei 528 • Bereik: 152.626

Best presterende berichten: “Dit weekend vieren we Alkmaar Ontzet 450”, Kaeskoppenstad, 45Ontzet Popconcert, Lindegracht concert, Van der Meij polsstokverspringen

Een terugblik | 50

Social media campagne Campagne​ Periode ​ Bereik​ Weergaven​ Engagement​ Groei Maart t/m mei 2023​ 66.080​ 437.507​ 1.609 nieuwe volgers/ @AlkmaarOntzet450jaar ​ vind-ik-leuks​ Uitagenda /maandprogramma​ Juli & aug​ 72.702​ 137.047​ 534 klikken naar website​ (Facebook)​ Uitagenda /maandprogramma​ Juni t/m oktober​ 196.405​ 282.917​ 289 klikken naar website​ (stories)​ Uitagenda/grote evenementen​ Augustus t/m oktober​ 235.272​ 415.995​ 1.920 klikken naar website​ Slotfeest ​ 25 sept t/m 8 okt​ 29.128​ 119.349​ 8.119 klikken naar website (i.s.m. organisatoren)​ & 1.079 reacties​ Totaal​ ​ 599.587​ 1.392.815​ ​

Een terugblik | 51

Social media @AlkmaarPrachtstad

Ook zijn de social media kanalen van Alkmaar Prachtstad (Facebook en Instagram) en VVV Alkmaar ingezet om te communiceren over Alkmaar Ontzet 450 jaar.

@AlkmaarPrachtstad Totaal bereik: 103.654 3x Instagram, 8x Facebook, 23x Stories , 4x repost , 2x TikTok

@VVV Alkmaar Totaal bereik: 7.257 5x Instagram, 9x Stories

Een terugblik | 52

TikTok @AlkmaarPrachtstad

Bereik: 10.260

Een terugblik | 53

Nieuwsbrief Maand​ Ontvangers​ Openrate %​ Clickthrough rate%​ Mei​ 10.201​ 45%​ 9%​

Juni​ 10.298​ 39%​ 7%​ Juli​ 10.382​ 44%​ 8%​ Augustus​ 10.484​ 45%​ 7%​ September​ 10.554​ 47%​ 7%​ Oktober 10.634​ 44%​ 8%​

Extra: Van mei t/m oktober in de Alkmaar Prachtstad nieuwsbrief (6x) minimaal één item. Met een gemiddelde openingsrate van 43% .

Een terugblik | 54

Citydressing • Karperton 23 weken, 300.000 passanten per week • Banieren 6 weken, 8 locaties, 250.000 passanten per week • Billboards 3 locaties langs ring Alkmaar, 225.000 passanten per week • Mupi’s 8 locaties, 4 weken, 30.000 passanten per week • 2 signs 25 locaties, 4 weken • Poster slotfeest (legale wildplak) 300 locaties, 3 weken

Totaal bereik: 20mlj

Een terugblik | 55

Citydressing // extra inzet

• Theater de Vest • Alkmaar Store

Een terugblik | 56

Print // Alkmaar Prachtstad & lokale media

Alkmaar Prachtstad magazine april & september

• Per editie: 2/1 pagina, oplage 105.000, verspreidt door Regio Alkmaar, bereik: >130.000

Alkmaar Prachtstad Uitagenda

• 2500 flyers verspreidt over 100 punten Advertentie Uitkomst (maandelijks) en Alkmaars Nieuwsblad (2 wekelijks). Input stadskrant.

Advertentie

• 2x in Alkmaars Nieuwsblad • 1x jubileumuitgave Alkmaar Ontzet (Rodi/8 Octobervereniging)

Flyer 6,7&8 oktober

• Huis aan huis verspreid binnenstad (i.c.m. bewonersbrief) • 1000 flyers verspreidt in centrum

Een terugblik | 57

Pers / PR

Persberichten:

• Alkmaar Ontzet 450 jaar - een jaar vol activiteiten voor en door elkaar • Een bijzonder jaar voor iedereen - Alkmaar Ontzet 450 jaar • Persberichten 2022

Alkmaar Ontzet 450 jaar in de pers

Een terugblik | 58

Een terugblik | 59