240321 Raadsinformatiebrief Eindverantwoording DVO Stadswerk072 - bijlage 1 Eindverantwoording DVO 2023

Eindverantwoording 2023 DVO rapportage financieel en inhoudelijk

Datum: 12-3-2024 Status: definitief Versie: 1.0

Eindverantwoording DVO 2023

Inhoud 1 Inleiding 4 2 Algemeen 6 2.1 Klimaatadaptatie 6

2.2 Handboek inrichting openbare ruimte (HIOR) en moederbestek 7

2.3 Burgerbeleving 7

2.4 Beeldkwaliteit en schouwresultaten 8

2.5 Meldingen openbare ruimte (MOR) 9

2.6 Communicatie en participatie 12

2.7 Archivering 13

2.8 Geo-data 13

2.9 Coördinatie kabels en leidingen 13

2.10 Assetmanagement 14

2.11 Wagenpark 15

2.12 Certificering CO2-Prestatieladder 15

3 Financieel 17 3.1 DVO structurele exploitatie 17

3.2 DVO Investeringen 23

3.3 DVO Incidenteel 25

4 Verantwoording per DVO 26 4.1 Verkeer en vervoer 26

4.2 Afval 31

4.3 Openbaar groen en Watergangen 39

4.4 Stadsboerderij 46

4.5 Speelgelegenheden 49

4.6 Begraafplaatsen 51

4.7 Evenementen 52

4.8 Wegen, straten en pleinen 54

4.9 Civieltechnische kunstwerken 59

2

Eindverantwoording DVO 2023

4.10 Openbare verlichting 63

4.11 Riolering 66

4.12 Stadsreiniging 71

4.13 Dierenwelzijn 74

3

Eindverantwoording DVO 2023

1 Inleiding Begin 2023 stond in het teken van de prijsontwikkeling. Veel leveranciers gaven aan dat ze genoodzaakt waren om de prijzen met ruim 10% te verhogen, wat een ongekende ontwikkeling was. De stijging van energiekosten was zelfs nog dramatischer. Stadswerk072 ontving slechts een compensatie voor de gestegen energiekosten, waardoor de openbare verlichting 's nachts kon blijven branden. Deze compensatie legde echter een zware last op de gemeente Alkmaar en verbruikte alle ruimte voor prijscompensatie. Hierdoor moesten we de begroting met 1,9 miljoen euro terugbrengen. Deze bezuiniging is evenredig over alle dienstverleningsovereenkomsten doorgevoerd.

Minder kosten voor onkruidbestrijding, minder vergroeningsprojecten, geen graffitibestrijding op kunstwerken en uitstel van het herstraten. Dit zijn zo maar enkele voorbeelden. Een buitengewoon vervelende situatie om je niet maximaal in te kunnen zetten om de stad te beheren. We hebben het uitvoeren van noodzakelijk onderhoud prioriteit gegeven, want anders ben je in korte tijd op slopershoogte.

Met het bestuurlijk vacuüm in het voorjaar was het ingewikkeld om deze situatie goed te kunnen agenderen. Er was zeker oog voor de situatie bij Stadswerk072 en op 4 juli kwam de bevestiging daarvan: de grote bezuiniging kon worden teruggedraaid. Het tweede half jaar is dat voor het grootste deel gelukt waarbij het beheer van de stad eind van het jaar weer voldeed aan de gestelde beeldkwaliteit en dat gold zeker voor het groenbeheer.

Daar waar op 4 juli groen licht kwam voor de gewenste begrotingsaanpassing raasde een dag later storm Poly over Noord-Holland met het bekende resultaat. Vijfhonderd vol in het blad zittende bomen braken af of werden ontworteld. En bij een paar honderd bomen die bleven staan waren vraagtekens over de veiligheid. Prioriteit lag de eerste weken bij het veiligstellen van woningen, de woonwijken en daarna de parken. We waren zichtbaarder dan ooit en de reacties vanuit bewoners en het gemeentebestuur waren hartverwarmend. Tussentijds zijn alle aangedane bomen geïnspecteerd op loszittende takken. Waarschijnlijk zullen we nog eens tweehonderd bomen moeten vellen uit veiligheidsoverwegingen. De gebroken stammen, die als lucifers werden geknakt, zijn ook één voor één verwijderd, en waar nodig is de bestrating weer hersteld. Een proces dat ook nog in 2024 doorgaat.

Stadswerkers zetten in zo'n periode hun beste beentje voor en na lange dagen waren in korte tijd de woonwijken en de parken weer vrij toegankelijk. Ondertussen werkten we ook hard aan een inhaalslag op het onderhoud, want het effect van de bezuinigingen was zichtbaar. Toen het beeld medio oktober beter werd begon het te regenen tot het eind van het jaar. De laatste drie maanden waren de natste in de vaderlandse geschiedenis, waar we in de uitvoering van ons werk veel hinder van hebben ondervonden.

Met het eenmalig passeren van het uit te keren dividend heeft Stadswerk072 van het gemeentebestuur ruimte gekregen om extra inzet te plegen op onze speerpunten op het gebied van klimaatadaptatie, datagedreven werken en profilering op de arbeidsmarkt. Deze inzet zal meerdere jaren bedragen en wij verwachten daar voordeel van in de uitvoering van ons werk. En door innovatief te zijn zal Stadswerk072 zich ook in positieve zin kunnen manifesteren op de arbeidsmarkt.

4

Eindverantwoording DVO 2023

Daar waar we vroeger nog volstonden met een enkele terugkoppeling als we een melding hadden afgehandeld, is het nu gewenst om meer informatie te verstrekken door beter toe te lichten hoe we de melding hebben afgehandeld, inclusief een foto van het uiteindelijke resultaat. Met de leverancier van de meldingenapp zijn we vergevorderd om deze wijzigingen door te voeren.

We zijn stoïcijns doorgegaan met het (preventief) onderhoud van onze bruggen en kademuren. In 2023 bleven wij gelukkig opnieuw gevrijwaard van grote storingen. Dat is niet onopgemerkt gebleven. Stadswerk072 is door de provincie gevraagd te willen onderzoeken of onze aanpak ook toepasbaar kan zijn op de bruggen die door de provincie worden onderhouden. In het voorjaar is het nieuw ingerichte Urkplein opgeleverd. Daar is goed zichtbaar welke metamorfose we toepassen bij de revitalisering van een ongezellig stenig plein. Het resultaat: een prachtige inrichting met meer bomen, minder verharding en waterdoorlatende parkeerplekken waar je met droge schoenen kan instappen in de geparkeerde auto.

Voor de zomer konden we de herinrichting van de historische winkelstraat de Laat opleveren. De herinrichting is in goede samenwerking met de gemeentelijke opdrachtgever verlopen. Te zien is dat de straat een enorme vergroening heeft ondergaan en dat er speelse rustplekken en waterelementen zijn gecreëerd. De terrassen namen in aantal toe en waren goed gevuld. Niet zichtbaar is dat de waterberging door de vergroening is vergroot en dat het regenwater voor een belangrijk deel is losgekoppeld van het gemeentelijk riool. Het is aannemelijk dat een herhaling van de extreme wateroverlast van 18 juni 2021 in de Laat niet meer voorkomt.

Binnen Stadswerk072 werken de diverse disciplines samen om invulling te geven aan de doelstellingen van het klimaatadaptatiebeleid. Vergroening is noodzaak en reductie van bestrating is daar onlosmakelijk aan gekoppeld. Het verkeer blijft in intensiteit toenemen, waarbij het verhogen van de veiligheid nadrukkelijk bij de uitvoering van projecten in beeld is. Het is onze doelstelling om de overlast maximaal te beperken door de graafwerkzaamheden zoveel mogelijk te concentreren binnen bepaalde tijdslots. Het is ons een gruwel dat overal de bestrating meerdere keren wordt geopend. De bestaande Telecomwet bepaalt dat we de aanleg niet zomaar kunnen tegenhouden. Dit vraagt om goed overleg met de diverse partijen die leiden tot afspraken over te hanteren ‘graafrust'.

De herontwikkeling van Overdie kent een planning waarbij er geen noodzaak voor Stadswerk072 is om voortijdig te verhuizen. Daarom heeft het college besloten de verhuizing van Stadswerk072 naar het HVC-terrein voorlopig met vier jaar uit te stellen. Om die reden houden we er rekening mee dat we nog zeker zeven jaar de bedrijfsvoering vanuit de Herculesstraat zullen uitvoeren. Dat brengt een eerder plan dichterbij om te zijner tijd onder eigen aansturing tot realisatie van nieuwbouw te komen. Op bedrijfsterreinen in de regio Alkmaar is nauwelijks grond beschikbaar, maar wellicht doen zich binnen Overdie kansen voor vanwege de gemengde mogelijkheden: 50% wonen; 50% werken. Een ontwikkeling in eigen hand mitigeert risico's waardoor de huisvestingslasten kunnen worden teruggebracht ten opzichte van een marktconforme huurprijs.

Medio 2024 voorzien we dat het afvalbrengstation aan de Kitmanstraat verplaatst wordt naar de Diamantweg. Dat biedt ons de mogelijkheid RegioGroen eindelijk bij de andere collega's te kunnen huisvesten. De synergievoordelen in een verdere samenwerking met collega's van Uitvoering kan onder één dak beter gestalte krijgen. En ons huurpand in de Boekelermeer kan dan bij vertrek van de HVC van ons terrein worden afgestoten.

5

Eindverantwoording DVO 2023

2 Algemeen In het voorjaar van 2023 hebben wij het strategische plan uit 2019 geactualiseerd. Het nieuwe plan is leidend voor de komende 4 jaar (eind 2027). Onze kernwaarden (betrokken, deskundig en samen) en de merkwaarden van onze dienstverlening (groen, schoon en veilig) staan centraal in het plan.

2.1 Klimaatadaptatie In 2023 is het beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 opgesteld door Stadswerk072 en de gemeente. Eind 2023 is het conceptplan door B&W ter visie gelegd voor inspraak. Het plan is opgesteld om de normen voor de thema’s wateroverlast, droogte, hitte, overstroming en biodiversiteit voor gemeente Alkmaar vast te stellen. Na vaststelling van het beleid wordt dit begin 2024 geïmplementeerd in het omgevingsplan. Ook het Handboek Inrichting Openbare Ruimte wordt hierop aangepast. Het beleid geldt voor openbaar gebied en nieuwbouw ontwikkellocaties in zowel inbreidingsprojecten als grootschalige ontwikkellocaties, zoals langs het kanaal. Het onderzoek klimaatadaptieve opgave en inrichting Overstad is door Stadswerk072 ook gedaan voor de andere ontwikkellocaties van het Alkmaars Kanaal en geeft een duidelijk beeld van de klimaatadaptieve opgave en mogelijkheden in het gebied. Ook is de klimaatadaptatietoets voor Regio Alkmaar opgeleverd. Hieraan heeft Stadswerk072 veel input geleverd, met betrekking tot het wateroverlastdeel. De toets zal gebruikt worden om de toetsnormen en momenten te implementeren bij Stadswerk072 en de Gemeente Alkmaar.

In 2023 is een subsidieregeling klimaatadaptieve maatregelen op particulier terrein vastgesteld. Deze wordt van kracht per 1 januari 2024. Ook hieraan heeft Stadswerk072 veel bijgedragen, met name aan de watermaatregelen.

De gebiedsanalyse klimaatadaptatie voor Alkmaar is opgeleverd, waardoor er nu een helder beeld is van waar de grootste uitdagingen op het gebied van klimaatadaptatie liggen binnen de gemeente. Om de urgentie van deze uitdagingen beter te begrijpen, heeft Stadswerk072 een prioriteringsonderzoek uitgevoerd. Hierbij zijn alle 200 buurten van Alkmaar beoordeeld op hun klimaatadaptatiebehoeften. Deze prioritering zal in 2024 worden gebruikt bij het bepalen van de volgorde van projecten in de openbare ruimte door Stadswerk072.

Alle projecten in de openbare ruimte worden al zoveel mogelijk klimaatadaptief uitgevoerd. In 2023 zijn we gestart om voor projecten in de openbare ruimte een klimaatadaptief advies te maken op basis van de gegevens die bekend zijn. De klimaatadaptieve inrichting van nieuw Overdie is na fase 3 doorgegaan met fase 4 en 5. Het laatste deel van de wijk de Hoef is ook waterrobuust ingericht. Voor andere projecten is de voorbereiding begonnen, zoals voor de Heul, de Breedstraat en de doorfietsroute.

Monitoring zal in de volgende cyclus van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie van de Rijksoverheid een belangrijke rol spelen. Hiervoor heeft Stadswerk072 in 2023 namens de VNG meegewerkt aan de Nota Regionale Monitor Klimaatadaptatie voor de stuurgroep van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie. Deze nota geeft advies over de mogelijkheden van monitoring

6

Eindverantwoording DVO 2023

en indicatoren voor klimaatadaptatie regionaal, zodat er een beter beeld ontstaat over de 'hoe ver we zijn met klimaatadaptatie’. Vooruitlopend op de monitoring van klimaatadaptatie is software aangeschaft om voor de hele gemeente de boomkronen en vergroening te kunnen bepalen. Daarnaast wordt gewerkt aan het bepalen van het risico op waterschade in de gemeente.

2.2 Handboek inrichting openbare ruimte (HIOR) en moederbestek In het HIOR zijn functionele eisen aan de inrichting van de openbare ruimte vastgelegd. Deze eisen zijn opgesteld door de beheerteams van Stadswerk072 en door de afdelingen Verkeer en Ontwerp van de gemeente Alkmaar. Er wordt nu gewerkt aan de functionele eisen met betrekking tot duurzaamheid, kabels en leidingen, bodem, klimaatadaptatie etc. De eerste stappen hebben we al gezet, in het eerste half jaar van 2024 worden deze ingevoerd in het HIOR. Dan is voor ontwikkelaars, ontwerpers en werkvoorbereiders een overzichtelijke set eisen gereed waaraan moet worden voldaan en tegelijkertijd is het HIOR voor Stadswerk072 en de gemeente Alkmaar een toetsingskader waaraan schetsontwerp, voorlopig ontwerp, definitief ontwerp en bestek getoetst kunnen worden.

Het afgelopen jaar hebben we de rollen van gebruikers van HIOR opnieuw gedefinieerd, met een specifieke focus op de bijbehorende bevoegdheden. Dit was noodzakelijk omdat ook externe partijen, zoals ontwikkelaars en ingenieursbureaus, gebruik maken van HIOR. We willen voorkomen dat deze partijen dezelfde rechten hebben binnen het programma als onze eigen mensen van Stadswerk072 en de gemeente Alkmaar. Momenteel zijn we nog steeds in gesprek met de leverancier om verbeteringen door te voeren in HIOR, zodat het steeds gebruiksvriendelijker wordt.

Inmiddels staan bijna alle lopende projecten van Stadswerk072 én van de gemeente Alkmaar in het HIOR. In 2024 zal dit 100% zijn.

Het moederbestek was begin 2023 nog een document waarin veel overlap was met het HIOR. Inmiddels is dit aangepast en is het inhoudelijke deel van het moederbestek geheel opgeschoond. Het administratieve deel van het moederbestek (deel 3) wordt in de eerste helft van 2024 eveneens opgeschoond.

2.3 Burgerbeleving Al vanaf 2014 wordt de burgerbeleving gemeten met de Monitor Waardering Openbare Ruimte die door Stadswerk072 in samenwerking met I&O Research is ontwikkeld. Nadat wij in 2021 deze burger- beleving hebben geëvalueerd is in 2021 en 2022 gestart om, naast de Monitor, ook op een andere manier de burgerbeleving te meten (Burgerbelevingsonderzoek). De Monitor stuurt naar een vast panel uitnodigingen (1.776) per e-mail, waarop door 652 panelleden is gereageerd. Aan het Burgerbelevingsonderzoek, dat uitgevoerd werd door het Motivatielab, hebben 1.746 bewoners deelgenomen; dit bestond uit straatinterviews en een online vragenlijst.

De Monitor Waardering Openbare Ruimte laat over alle taakvelden de tendens zien van de algehele tevredenheid van inwoners over het beheer van de openbare ruimte. Door de jaren heen is dit beeld vrij stabiel, in 2023 is het gemiddelde rapportcijfer 7,1.

7

Eindverantwoording DVO 2023

Het Burgerbelevingsonderzoek geeft inzicht in welke beheeraspecten inwoners het meest belangrijk vinden (openbaar groen, straten, stoepen, straatmeubilair en afvalbakken) en daarmee de meeste invloed hebben op de beleving van de openbare ruimte. Daarnaast wordt in dit onderzoek de beleving van de inwoners vergeleken met de schouwresultaten. Het rapportcijfer over 2021 en 2022 komt daar op 7,6.

Beide methodes van meting blijken niet significant andere resultaten te geven en ook niet ver af te liggen van wat wij zelf merken en meten.

Op het taakveld Groen hadden wij achterstand en dat is ook door de burgers opgemerkt, al is dat soms anders dan uit onze schouw blijkt. Soms is het resultaat van een technische schouw (op bijvoorbeeld maaien) onvoldoende terwijl de burger dat als goed ervaart. Ook het omgekeerde komt voor. Kennelijk moeten wij beter aan de bewoners vertellen waarom wij het doen zoals wij het doen. Op onze website is daar al een begin mee gemaakt.

Ook ontvingen wij via de Monitor signalen dat de bewoners niet altijd tevreden zijn over de wijze waarop wij meldingen behandelen en daarover terugkoppelen. Daar is in de tweede helft van 2023 intern een verbetertraject ingezet en extra capaciteit voor vrijgemaakt.

2.4 Beeldkwaliteit en schouwresultaten Sinds 2022 wordt gebruik gemaakt van Apptimize om de beeldkwaliteit van het openbaar groen, begraafplaatsen, (verkeers)borden, prullenbakken, bankjes en zwerfafval te monitoren. We hanteren de CROW-systematiek zoals veel gemeenten in Nederland doen. De schouwresultaten geven een goed beeld van de kwaliteit van de openbare ruimte. In 2023 hebben we enkele aanpassingen gedaan, waardoor het aantal beeldmeetlatten voor o.a. de streefbeelden is afgenomen en daardoor meer schouws uitgevoerd kunnen worden. Met de softwareleverancier is gekeken naar een verdere optimalisatie van de schouwmethodiek.

In het algemeen moet de beeldkwaliteit van de openbare ruimte in Alkmaar aan het B-niveau voldoen. Alleen voor het centrum van Alkmaar, het beschermd dorpsgezicht van De Rijp, stationsgebieden en de winkelcentra geldt het A-niveau. Volgens de CROW-systematiek moet 90% aan de gestelde kwaliteitsniveaus voldoen.

In 2023 zijn totaal 9.671 metingen gedaan. Wat het B-niveau betreft wordt gemiddeld een score van 91% behaald, waardoor aan het kwaliteitsniveau wordt voldaan. Het resultaat op A-niveau blijft hierbij iets achter; 86% van de centrumgebieden voldoet aan het kwaliteitsniveau A. Opgemerkt dient te worden dat in de eerste helft van 2023 de schouwresultaten ruim voldoende waren (94%). In het najaar was het resultaat ruim onder de norm (87%). In de maand juli, na de storm Poly, zijn geen schouws uitgevoerd. Dit aangezien het reguliere onderhoud in deze periode niet uitgevoerd kon worden en alle medewerkers ingezet werden voor het opruimen van de stormschade. In augustus zijn de reguliere werkzaamheden, daar waar mogelijk, weer opgepakt. Ook het schouwen is in de tweede helft van augustus opgepakt. In Q3 is een beperkt aantal schouws uitgevoerd. De schouwresultaten zijn in deze periode zeer laag (85%) als gevolg van de opgelopen onderhoudsachterstand. Extra personeel is ingezet om de opgelopen onderhoudsachterstanden weer in te lopen. Dit geldt zeker ook voor de begraafplaatsen, die inmiddels weer aan het kwaliteitsniveau voldoen.

8

Eindverantwoording DVO 2023

Grafiek 1: Meetresultaten 2023

Om te beoordelen hoe groot de onderhoudsachterstanden in januari 2024 zullen zijn, is in december 2023 een 0-meting uitgevoerd. Hieruit is gebleken dat 91% van de metingen in de wijken op B-niveau zijn en 93% in de centrumgebieden op A-niveau is.

2.5 Meldingen openbare ruimte (MOR) Het jaar 2023 is het eerste volle jaar waarin we meldingen in openbare ruimte hebben behandeld na splitsing van afval naar HVC. In totaal zijn dit jaar 14.957 meldingen vastgelegd (tegenover 15.716 meldingen in 2022). De onderstaande tabel geeft een overzicht van de verdeling over de maanden. Hierin valt goed te zien dat er een afname is van de hoeveelheid meldingen per maand vanaf juni 2022 door de overgang van afvalinzameling naar HVC. Daarnaast is er ook één piek te zien in juli; deze is te herleiden naar de storm Poly. Er zijn toen ruim 1.000 meldingen meer binnengekomen. Er was ook een piek in november die te herleiden is naar de hevige regen die in deze maand is gevallen.

9

Eindverantwoording DVO 2023

Grafiek 2: Aantal meldingen per maand

Het doen van een melding vindt op verschillende manieren plaats. In 2023 is een kleine 70% van de meldingen gemaakt door de melder zelf via de website of de app. Overige meldingen zijn telefonisch via het KCC binnengekomen of door eigen medewerkers gemaakt. Zie ook onderstaande grafiek die een beeld laat zien van de meldingskanalen in 2022 en 2023.

Grafiek 3: Meldingskanalen

10

Eindverantwoording DVO 2023

Onderstaande tabel geeft inzicht in de verdeling van de meldingen over de verschillende DVO’s. DVO Aantal Meldingen Gem. doorlooptijd (dagen) 2022 2023 2022 2023 Verkeer en Vervoer 1072 1110 4,72 4,00 Openbaar groen en Watergangen 3532 5071 7,47 5,74 Speelgelegenheden 376 415 4,97 3,75 Wegen, straten en pleinen 2949 2475 7,35 6,38 Civieltechnische kunstwerken 214 203 8,35 5,99 Openbare verlichting 1160 1265 3,85 4,27 Riolering 921 1330 5,42 4,72 Stadsreiniging 1853 1238 3,96 4,23 Dierenwelzijn 563 393 3,74 4,89 Stadsboerderij 0 0 Begraafplaatsen 0 25 2,42 Evenementen 0 0 CAG 176 201 2,95 2,77 Tabel 1: Verdeling meldingen over verschillende DVO’s

De gemiddelde doorlooptijd van de meldingen is door het gebruik van WoWeb goed te monitoren. In de DVO is vastgelegd dat meldingen binnen 2 dagen in behandeling worden genomen en dat ernaar gestreefd wordt om 90% van de meldingen binnen 2 weken af te handelen. Deze termijnen worden ruimschoots gehaald. Daarbij zien wij ook dat de gemiddelde doorlooptijd bij de meeste DVO’s korter is geworden in vergelijking met 2022. Ondanks de toename van het aantal meldingen bij openbaar groen ten gevolge van storm Poly zijn de meldingen nog wel goed binnen de termijn behandeld. Melders zijn dus goed op de hoogte gebracht tijdens de pieken van meldingen.

Eind 2023 zijn we gestart met het verbeteren van ons meldingenproces. Het doel hiervan is te zorgen voor een betere klantervaring. Binnen dit project nemen we ook de oriëntatiefase mee, oftewel het moment dat de inwoner op zoek gaat naar informatie. Door verbeteringen in de informatievoorziening door te voeren kan het neveneffect zijn dat het aantal meldingen terugloopt. Daarnaast wordt gekeken naar het werkproces, de beantwoording van de meldingen en hoe de inwoners de afhandeling hebben ervaren. Uiteraard worden ook de nodige wijzigingen in de applicatie doorgevoerd.

Enkele van deze wijzigingen zijn afgelopen december al doorgevoerd. De rest van de wijzigingen zal op korte en middellang-termijn volgen. Het streven is om dit project in de eerste helft van 2024 af te ronden.

Meldingen CAG en calamiteiten Binnen kantooruren wordt een calamiteit via het Klant Contact Centrum (KCC) van Stadswerk072 via de reguliere werkprocessen afgehandeld. Buiten kantoortijden (werkdagen tussen 17:00 en 8:00, zaterdag, zon- en feestdagen) wordt deze afgehandeld door de Contact Ambtenaar Gemeente Alkmaar (CAG). In 2023 zijn 201 CAG-meldingen binnengekomen. Deze meldingen zijn dus na kantoortijd gedaan. De meeste meldingen hadden te maken met wegen, openbare verlichting en riolering, zie verder in onderstaande tabel het aantal meldingen per categorie.

11

Eindverantwoording DVO 2023

Vanaf 1 januari 2023 wordt de CAG met medewerkers uitgevoerd die dit op vrijwillige basis doen. Tot die tijd waren alle medewerkers van de afdeling BOR verplicht om één of meer diensten per jaar uit te voeren; dat is vanaf 2023 niet meer nodig.

Grafiek 4: Aantal meldingen CAG

2.6 Communicatie en participatie Communicatie en participatie zijn belangrijk voor het vergroten van draagvlak, begrip en tevredenheid bij inwoners en bedrijven voor het beleid op genoemde taakvelden, het beheer en de uitvoering van werkzaamheden. De verwachtingen van inwoners en stakeholders over communicatie en participatie veranderen als gevolg van ontwikkelingen in de maatschappij. Vooral digitalisering speelt hierin een belangrijke rol. Bewoners en stakeholders willen graag meedenken- en beslissen over hun leefomgeving. Door middel van pilots, trainingen, belevingsonderzoek, monitoring en evaluatie houden we in de gaten waar we kunnen verbeteren. We zorgen dat onze kanalen aansluiten bij onze doelgroepen. Daardoor communiceren we zowel online als offline. Communicatie en participatie hebben voortdurend onze aandacht.

Website De website heeft een belangrijke rol gespeeld in de informatievoorziening richting inwoners. De website wordt doorlopend verbeterd. Op basis van klantervaringen- en feedback worden optimalisaties doorgevoerd. Het afgelopen jaar zijn verschillende wijzigingen doorgevoerd aan de corporate website van Stadswerk072 om ervoor te zorgen dat de website toegankelijk is voor een ieder. De website wordt op dit moment getoetst. Begin 2024 verwachten we het rapport waarna een toegankelijkheidsverklaring afgegeven zal worden.

Omgevingsmanagement Sinds een paar jaar zijn we gestart met het professionaliseren van omgevingsmanagement binnen onze projecten. Dit doen we met name door de inzet van een communicatieadviseur in de rol van omgevingsmanager binnen de grotere projecten met veel omgevingsaspecten en/of grote economische/politieke belangen. Het doel is om onze communicatie met de omgeving te verbeteren en klachten te voorkomen. Het afgelopen jaar hebben we deze vorm van omgevingsmanagement met name ingezet bij de uitvoering van de herinrichting van de winkelstraat Laat-West, de realisatie van het Energieleverend Geluidsscherm en de uitvoering van de rioolwerkzaamheden in Huiswaard-1.

12

Eindverantwoording DVO 2023

Daarnaast hebben we omgevingsmanagement ingezet bij de voorbereidende fase voor onder andere de herinrichting van Huiswaard-1, Bomenbuurt en Oud-Overdie.

Content, social media en webcare De inzet van social media is het afgelopen jaar verder geprofessionaliseerd. Zo werken wij inmiddels met Coosto; een platform voor het publiceren en reageren op berichten (webcare), maar ook voor het monitoren van wat er leeft binnen de gemeente en het maken van rapportages. We creëerden het afgelopen jaar meer content en hebben dit ingezet om de inwoners van de gemeente Alkmaar mee te nemen in de verschillende facetten van onze dienstverlening. Op onze social mediakanalen delen we zowel noodzakelijke (need to know) als leuke/interessante (nice to know) informatie. Op deze manier leren inwoners Stadswerk072 beter kennen en weten zij waarvoor ze bij ons terecht kunnen. Daarnaast draagt het bij aan bewustwording over waarom wij doen wat we doen (bijvoorbeeld vergroenen) en welke bijdragen bewoners zelf kunnen leveren aan een groene, schone en veilige leefomgeving. Stadswerk072 is zichtbaarder op alle kanalen en bereikt meer mensen. Het aantal volgers stijgt, mensen weten ons beter te vinden en komen zo breder in aanraking met onze dienstverlening.

2.7 Archivering Alle formele documenten tussen de gemeente Alkmaar en Stadswerk072 worden gearchiveerd door de gemeente Alkmaar. Na afloop van een project draagt Stadswerk072 de formele documenten over aan de gemeente. In 2017 vond een eerste digitaliseringsslag plaats (inkomende en uitgaande post en een zaaksysteem). In navolging van de gemeente Alkmaar, heeft Stadswerk072 in 2021 de implementatie van Office 365 opgestart. Microsoft Teams is voor de zomer van 2022 geïmplementeerd. In de tweede helft van 2022 en begin 2023 is op projectmatige wijze onderzocht welke technische en organisatorische verbeteringen dit in brede zin mogelijk maakt. Hierin is ook het onderwerp digitale archivering meegenomen. Halverwege 2023 werkt Stadswerk072 met volledige digitale dossiers en daarmee met een digitaal archief.

2.8 Geo-data Conform de daartoe gemaakte afspraken zou Stadswerk072 de verplichte gegevens (IMBGT) digitaal aan de gemeente leveren. De samenwerking op dit vlak verloopt nog niet goed, maar er zijn mogelijkheden voor geautomatiseerde aanlevering van gegevens. Voor de vastlegging van de gegevens heeft Stadswerk072 echter behoefte aan meer detailgegevens (IMGEO) van het areaal dan dat er volgens de wettelijke verplichtingen aangeleverd moet worden. Over beide onderwerpen is Stadswerk072 in 2023 in gesprek gegaan met de gemeente Alkmaar en het bedrijf Geoborg. Dit krijgt een vervolg in 2024.

2.9 Coördinatie kabels en leidingen Begin 2021 is de coördinatie van kabels en leidingen inclusief vergunningverlening aan Stadswerk072 overgedragen. Inmiddels is de kwaliteit van de vergunningverlening op orde en is het maandelijkse coördinatieoverleg met kabels- en leidingenbedrijven en andere stakeholders volledig onderdeel van het proces. Ook wordt er gewerkt aan de herziening van het handboek kabels en leidingen (gereed 2024) en is een nieuwe verordening kabels en leidingen (AVOI) opgesteld, vast te stellen in 2024.

Bij de overdracht van het takenpakket door de gemeente, is onvoldoende aandacht besteed aan het

13

Eindverantwoording DVO 2023

houden van toezicht op de werkzaamheden van de kabels- en leidingenbedrijven. Hierdoor, maar ook door de vele vergunningaanvragen, staat de formatie kabels en leidingen onder druk. We zetten sinds een jaar wel extra toezichthouders in en zien direct al een positief effect hiervan. In januari 2024 wordt bepaald of extra inzet op dit vlak financieel haalbaar is.

Ook voor vergunningverlening wordt wat extra formatie ingezet op de aanvragen om vergunning tijdig af te kunnen handelen.

Bij de overdracht van de taken op het gebied van kabels en leidingen, is met de gemeente afgesproken dat de legesopbrengsten van de verleende vergunningen volledig ten guste komen van de formatiekosten kabels en leidingen. Zodra de totale opbrengsten van 2023 ruimte geven om de formatie uit te breiden zal dit gebeuren in de vorm van extra toezicht op de werkzaamheden buiten om de kwaliteit en veiligheid te waarborgen.

2.10 Assetmanagement Stadswerk072 is continu bezig het beheer en onderhoud te verbeteren. Het is van belang dat we dit nu en in de toekomst doelmatig blijven doen. Waar mogelijk integraal en met alle opgaven op het gebied van onder andere klimaatadaptatie en energietransitie. Randvoorwaarde is hierbij dat met complete en actuele gegevens kan worden gewerkt.

De afstemming tussen de taakvelden Groen, Wegen en Stedelijk water heeft hierbij hoge prioriteit omdat deze domeinen veel invloed op elkaar hebben. Om hierin nog verder te kunnen groeien is het essentieel dat de beheergegevens kwalitatief verbeterd en onderling uitgewisseld kunnen worden. In 2023 hebben we hiervoor verdere stappen gezet.

Afgelopen jaar is het eigen Meerjarig Investering Programma (MIP) doorgegroeid. Alle lopende en geplande investeringen zijn nu in onderlinge samenhang actueel inzichtelijk. Tevens zijn activiteiten van ontwikkelaars, nutspartijen en de gemeente toegevoegd. Ook zijn de routekaarten energietransitie opgenomen. Deze zijn met alle bij de energietransitie betrokken partijen in 2023 opgesteld. Dit geheel aan gebundelde informatie geeft waardevolle inzichten in tijd voor de gehele gemeente op plangebiedsniveau. Begin 2024 wordt de prioritering voor een klimaatadaptieve gemeente in 2050 toegevoegd. Met die toevoeging zijn de belangrijkste factoren in de planning opgenomen.

Afgelopen jaar is de totstandkoming van het strategisch assetmanagementplan (SAMP) onderzocht. Conclusie is dat dit beleidsstuk een waardevolle toevoeging gaat zijn om de gemeentelijke doelstellingen te verwezenlijken. Het SAMP strekt echter voorbij de reikwijdte van Stadswerk072. In 2024 gaan we samen met de regievoerder de taken en verantwoordelijkheden hieromtrent vastleggen. Het SAMP is overkoepelend en op strategisch niveau en vormt onder andere het kader voor de beleidsplannen per domein. Het streven is om het SAMP in 2025 vast te stellen. Dit sluit goed aan op de looptijd van de huidige domein beleidsplannen. De beleidsplannen worden zo mogelijk een integraal onderdeel van het SAMP.

14

Eindverantwoording DVO 2023

2.11 Wagenpark Stadswerk072 is volop bezig met het verder elektrificeren van het wagenpark. Wij voelen ons verantwoordelijk om een duurzaam voorbeeld te zijn voor bewoners en bedrijven.

De bestelde PHEV Scania’s met elektrische kraan zullen begin 2024 afgeleverd worden. Zowel de Energiebrigade als onze calamiteitendienst rijden met volledig elektrisch voertuigen. Bij toekomstige vervanging van het wagenpark is het uitgangspunt: elektrisch tenzij. Daarnaast zijn we aan het onderzoeken of we door middel van vulgraadsensoren op afvalbakken en persafvalbakken het aantal ledigingen en daarmee de hoeveelheid gereden kilometers flink naar beneden kunnen brengen. Verder zijn we in het voorjaar van 2023 gestart om de afvalbakken in de binnenstad en parken te legen met behulp van een Stint in plaats van met een auto.

In 2023 zijn we doorgegaan met het rijden op fossielvrije brandstof (blauwe diesel). We gaan hier in 2024 uiteraard mee verder. Met al deze maatregelen zullen we een enorme bijdrage leveren aan het verkleinen van de CO2-uitstoot en het verminderen van de hoeveelheid fijnstof.

2.12 Certificering CO2-Prestatieladder Al sinds een aantal jaren is gemeente Alkmaar op niveau 3 van de CO2-Prestatieladder gecertificeerd. Stadswerk072 moet hier, als onderdeel van de gemeente, op dit moment al diverse gegevens voor aanleveren over met name energie- en brandstofverbruik. In 2023 heeft Stadswerk072, in overleg met de gemeentelijke programmamanager Eigen organisatie, besloten om als organisatie zelf dit certificaat te behalen. We willen daarbij de lat hoger leggen door op termijn naar niveau 5 te gaan. Dit houdt in dat ook wordt gekeken naar de duurzaamheidsimpact in de keten en bij de opdrachtnemers waar we mee samenwerken. Juist op dit vlak liggen er kansen bij Stadswerk072. In 2023 is het certificeringsproces gestart en we gaan hier in 2024 mee verder. Om ervaring op te doen zullen we daarbij eerst gaan voor een certificering op niveau 3. Daarna nemen we de stappen om naar trede 5 te komen.

2.13 Energiebrigade We zijn gestart met de Energiebrigade. In opdracht van de gemeente Alkmaar treffen we eenvoudige energiebesparende maatregelen om klimaatarmoede te voorkomen. Sinds een paar jaar loopt een subsidieprogramma dat Stadswerk072 voor een belangrijk deel invult. We krijgen veel medewerking van bedrijven die tegen gereduceerde kosten materialen of een bijdrage aan het elektrische voertuig leveren.

We werken nauw samen met woningbouwcorporaties. Door complex voor complex aan te pakken kunnen we zonder privacybeperking een huis-aan-huis benadering toepassen. En dat is juist een belangrijke succesfactor. De kosten van maatregelen die, vanwege de doelgroepvereisten, niet uit de subsidie kunnen worden gedekt, worden dan opgebracht door de corporaties. Zij hebben hier ook belang bij om ervoor te zorgen dat de energierekening voor huurders binnen de grenzen blijft. Met Woonwaard is deze afspraak inmiddels gemaakt en dat is erg succesvol. Als publieke organisatie, en vanwege de medewerking van het bedrijfsleven, willen we alle opbrengsten ook daadwerkelijk in

15

Eindverantwoording DVO 2023

energiebesparende maatregelen omzetten. Zo reserveren we eventuele winsten om de kosten voor corporaties op nacalculatiebasis voor een lager bedrag door te belasten.

De grootste uitdaging is hoe je de huurders echt bereikt. Onorthodoxe maatregelen blijken goed te werken. Betrokkenheid van actieve buurtbewoners helpt, maar ook gaan we indien nodig zelf de deuren langs om de energiebrigade aan te prijzen en direct een afspraak te maken. Inmiddels is er een overzichtelijke wachtlijst ontstaan en kijken we of we de bestaande capaciteit kunnen uitbreiden en het aantal woningen per week kunnen opvoeren. Nu doen we met één team nog twintig woningen per week en hebben we er in een half jaar zo'n vierhonderd gedaan. De bewoners waren aanvankelijk terughoudend en moeilijk te overtuigen om gebruik van het aanbod te maken. Maar na gebruik zijn zij zonder uitzondering erg tevreden over de geleverde dienst.

16

Eindverantwoording DVO 2023

3 Financieel Het totale werk bestaat uit de DVO exploitatie, de investeringen/projecten en de incidentele opdrachten.

3.1 DVO structurele exploitatie In de verleende jaaropdracht 2023 van € 30,3 mln. is naast autonome ontwikkelingen, zoals areaalmutaties en een indexatie van 2,3% aan loon- en prijsstijgingen, ook een incidentele opdracht voor meerkosten energie verwerkt.

Een snel en sterk economisch herstel van de coronacrisis heeft geleid tot een grotere vraag naar grondstoffen en materialen, die schaarser en duurder zijn geworden. Leveranciers belasten de prijsstijgingen van 10%-15% door in de opdrachten. Om binnen de financiële kaders van de opdracht te blijven zijn we in de eerste helft van 2023 terughoudend geweest met het verstrekken van opdrachten naar externe leveranciers. Dit betrof vooral werkzaamheden voor reiniging, inspecties, reparaties en onderhoud wegen. Het effect van deze prijsstijgingen was als prognose opgenomen in de eerste bestuursrapportage die de raad heeft vastgesteld. De verwachte overschrijding van de exploitatie 2023 is in de tweede bestuursrapportage met een begrotingswijziging verwerkt.

Totaal per DVO T/M December

Exploitatie Structureel Opdracht 2023 Realisatie 2023 Saldo Afwijking

DVO Verkeersvoorzieningen 809.191 828.166 -18.975 -2,3% DVO Huishoudelijk Afval 1.152.748 1.276.719 -123.971 -10,8% DVO Openbaar Groen 9.089.014 10.697.055 -1.608.041 -17,7% DVO Stadsboerderij 312.035 334.011 -21.976 -7,0% DVO Speelgelegenheden 614.126 532.320 81.806 13,3% DVO Begraafplaatsen 695.472 721.354 -25.882 -3,7% DVO Kermissen 61.082 69.652 -8.570 -14,0% DVO Volksfeesten 122.398 109.278 13.120 10,7% DVO Markten 136.442 122.303 14.139 10,4% DVO WSP 6.436.944 6.770.097 -333.153 -5,2% DVO Civiele Kunstwerken 1.996.614 1.845.404 151.210 7,6% DVO Openbare Verlichting 3.905.583 3.820.830 84.753 2,2% DVO Watergangen 218.159 215.082 3.077 1,4% DVO Riolering 4.223.020 4.211.153 11.867 0,3% DVO Stadsreiniging 238.462 308.105 -69.643 -29,2% DVO Dierenwelzijn 208.966 212.480 -3.514 -1,7% Totaal DVO CAG/Calamiteiten 103.744 90.716 13.028 12,6% Totaal Exploitatie Structureel 30.324.000 32.164.724 -1.840.724 -6,1%

Tabel 2: Structurele exploitatie per DVO

17

Eindverantwoording DVO 2023

DVO structurele exploitatie In tabel 1 worden de bestedingen per DVO over 2023 afgezet tegenover het jaarbudget.

Op totaal niveau is de exploitatie 2023, voor verrekeningen, € 1,8 mln. (6,1%) boven budget uitgekomen. Hierbij is nog geen rekening gehouden met posten die conform de raamovereenkomst of tussentijds gemaakte afspraken te verrekenen zijn met de opdrachtgever. Er is wel sprake van plussen en minnen tussen de diverse DVO’s. De grootste afwijkingen zijn er bij afval, openbaar groen, speelgelegenheden en wsp.

Bijzonderheden DVO’s overstijgend

Energiekosten Voor de levering van energie loopt Stadswerk072 mee met de contractafspraken van de gemeente Alkmaar. Per 1 januari 2023 is een nieuw energiecontract ingegaan. Net als de gemeente Alkmaar en Alkmaar Sport werd ook Stadswerk072 geconfronteerd met de sterk gestegen leveringstarieven. Deze namen toe van gemiddeld 5 cent in 2022 naar gemiddeld 85 cent per kWh in 2023. Ter dekking van de extreem hoge meerkosten voor energie hebben we vanuit de gemeente een incidentele opdracht van € 2,7 mln. ontvangen.

DVO Opdracht Incidentele opdracht Totaal budget Realisatie Energiekosten 2023 2023 2023 (meerkosten) 2023 2023 Verschil Kunstwerken 70.000 160.000 230.000 234.965 -4.965 OVL 473.683 2.311.000 2.784.683 2.659.315 125.368 Riolering 150.000 172.000 322.000 339.811 -17.811 Verkeersvoorzieningen 6.000 49.000 55.000 42.620 12.380 Begraafplaatsen 10.363 23.000 33.363 36.700 -3.337 Stadsboerderij 1.800 1.000 2.800 7.508 -4.708 Totaal Energiekosten 711.846 2.716.000 3.427.846 3.320.919 106.927

Tabel 3: Energiekosten 2023

De werkelijke energiekosten zijn alleen bij Openbare verlichting ruim onder het budget uitgekomen. Dit komt door een positieve naverekening voor het energieverbruik over 2022, welke in 2023 is verrekend. Het werkelijke energieverbruik lag lager dan de verrekende voorschotten.

Prijsstijgingen Een snel en sterk economisch herstel van de coronacrisis heeft geleid tot een grotere vraag naar grondstoffen en materialen, die schaarser en duurder zijn geworden. Leveranciers belasten de prijsstijgingen van 10%-15% door in de opdrachten. Om binnen de financiële kaders van de DVO opdracht te blijven waren we in de eerste helft van 2023 terughoudend op het gebied van werkzaamheden voor reiniging, inspecties, reparaties en onderhoud wegen. Het effect van de sterke prijsstijgingen was als prognose opgenomen in de eerste bestuursrapportage die de raad heeft vastgesteld. De verwachte overschrijding van de exploitatie 2023 is in de tweede bestuursrapportage met een begrotingswijziging verwerkt. Er is in de tweede helft van het jaar voor een bedrag van € 726K aan werk uitgevoerd, vooral voor de DVO’s Groen en WSP.

18

Eindverantwoording DVO 2023

Fossielvrije B100 brandstof Op verzoek van de gemeente is Stadswerk072 in 2022 overgestapt naar het gebruik van fossielvrije brandstof (blauwe diesel). In 2023 is hier vervolg aan gegeven. Dit heeft geleid tot € 70.000 aan meerkosten (116.0000 liter à € 0,60) op de DVO’s Groen en Reiniging. Stadswerk072 wil deze meerkosten, net als het afgelopen jaar, met de gemeente verrekenen.

Bijzonderheden per DVO

DVO Verkeersvoorzieningen Ten opzichte van het budget is er sprake van een lichte overschrijding. De toename van het aantal elektrische en hybride voertuigen leidt tot een toename in de aanvraag van nieuwe e-laadpalen. Het overeengekomen jaarbudget met afdeling Verkeer is gebaseerd op het verzorgen van bebording en belijning bij circa 35 laadpalen. In 2023 zijn er echter 76 nieuwe locaties aangebracht en 17 locaties zijn aangepast of verdubbeld. Het jaarbudget voor e-laadpalen is met € 30.200 overschreden. Stadswerk072 wenst deze meerkosten te verrekenen.

DVO Afval De overschrijding bij afval is toe te rekenen aan prijsstijgingen. Hierbij is er nog sprake van € 38K aan kosten die het gevolg zijn van de ontvlechting van de afvalinzameling. Dit betreft onder andere werkelijke afrekeningen over 2022 voor verwerkingskosten en energiekosten voor perscontainers in 2023.

DVO Openbaar Groen – Onderhoud Openbaar groen is boven budget uitgekomen. Het budget bestaat uit onderhoudswerkzaamheden groen en een verrekenbaar budget voor storm/extreme droogte. Met name op het verrekenbare budget storm/droogte is meer uitgegeven dan begroot. De oorzaak hiervan is Storm Poly.

Groen: Onderhoud In het maaibeleid hebben in het afgelopen jaar diverse verschuivingen plaatsgevonden. In het kader van de biodiversiteit is een deel van het intensief gemaaide gras omgevormd naar bloemrijk grasland. Daarnaast is het intensieve maaien dit jaar in zijn geheel uitgevoerd door Stadswerk072 en Regiogroen. Als gevolg van Storm Poly zijn in de maanden juli en augustus onderhoudsachterstanden opgelopen in met name het onderhoud van beplanting, onkruid op bestrating en het regulier onderhoud van de bomen. Voor het onkruid op verharding is in het najaar extra personeel en borstelmachines ingezet, waardoor dit op enkele wijken na weer op B-niveau is gebracht. Voor de beplanting is minder regulier onderhoud uitgevoerd. Dit komt doordat een deel van het personeel is ingezet om de schade van storm Poly op te ruimen storm Poly en extra gekwalificeerd personeel is in de zomermaanden moeilijk aan te trekken. Om de onderhoudsachterstanden in te lopen is in het najaar ook extra personeel aangetrokken. Door daarnaast een groot deel van de nieuwe aanplant/inboet door externe bedrijven te laten planten en onderhouden zijn de achterstanden in het groenonderhoud toch ingelopen in 2023. Voor de bomen is in de tweede helft van 2023 uitsluitend ingezet op de stormschade. Regulier onderhoud is hierdoor niet uitgevoerd.

Als gevolg van storm Poly is een fikse onderschrijding op het reguliere boomonderhoud ontstaan. In januari 2024 wordt gestart met een boomveiligheidscontrole

19

Eindverantwoording DVO 2023

(BVC). Hiermee wordt ook het achterstallig onderhoud in beeld gebracht. Dit zal vervolgens ook aangepakt worden.

Groen: Stormschade en Droogte Het jaar 2023 kende een zeer droog voorjaar, waarbij weer volop water gegeven moest worden. Zomerstorm Poly heeft voor veel schade in Alkmaar gezorgd. Het effect van storm Poly is groter dan waar Stadswerk072 de afgelopen jaren mee te maken heeft gehad. Het biedt wel gelijk een kans om het proces te evalueren en bij te stellen voor de volgende keer dat zo’n situatie zich voordoet. Ook wordt er nog gewerkt aan een herstelplan voor ongeveer 700 bomen.

T/M DECEMER DVO Groen - Stormschade Opdracht 2023 Realisatie 2023 Verschil Inzet afd BOR/Uitvoering/RG 31.529 439.720 -408.191 Overige kosten 21.079 559.943 -538.864 Totaal DVO Groen - Storm 52.608 999.663 -947.055

T/M DECEMER DVO Groen - Droogte Opdracht 2023 Realisatie 2023 Verschil Inzet afd BOR/Uitvoering/RG 9.952 12.530 -2.578 Overige kosten 6.000 19.687 -13.687 Totaal DVO Groen - Storm 15.952 32.217 -16.265

Totaal Storm en Droogte 68.560 1.031.880 -963.320 Tabel 4: Kosten stormschade en droogte

Per saldo resulteert dit, conform de raamovereenkomst, in een verrekening van € 963.000 ten gunste van Stadswerk072.

DVO WSP Het budget van WSP bestaat uit onderhoud, gladheidsbestrijding en coördinatie Kabels en Leidingen. Het onderhoudsprogramma voor 2023 is volledig uitgevoerd. Door de extra compensatie voor de sterke prijsstijgingen zijn nagenoeg alle geplande werkzaamheden uitgevoerd. Na verrekening van onderstaande posten sluit de DVO redelijk op de nul.

WSP Onderhoud Van de totale overschrijding is € 250K toe te rekenen aan de effecten van prijsstijgingen op onderhoudswerkzaamheden. Dit wordt gecompenseerd door de gemeente.

WSP Gladheidsbestrijding De kosten voor de gladheidsbestrijding zijn iets boven budget uitgekomen. Tijdens de zachte wintermaanden is vooral preventief gestrooid.

T/M DECEMER DVO WSP - Gladheid Opdracht 2023 Realisatie 2023 Verschil Inzet afd BOR/Uitvoering 41.932 55.069 -13.138 Overige kosten 511.306 528.492 -17.186 Totaal DVO WSP - Gladheid 553.238 583.561 -30.323 Tabel 5: Kosten gladheid

20

Eindverantwoording DVO 2023

Onder de overige kosten vallen o.a. de vaste lasten van het gladheidsmaterieel, aanschafkosten strooizout en de kosten van externe partners die bepaalde wegen sneeuw- en ijsvrij houden.

De meerkosten van € 30.000 verrekenen we conform de raamovereenkomst.

WSP Coördinatie Kabels en Leidingen Conform afspraak met de gemeente komen de meeropbrengsten van de leges Kabels en Leidingen ten gunste van Stadswerk072. In 2023 heeft de gemeente € 126.000 aan leges ontvangen. Het basisbudget in de DVO is € 97.000. Het saldo ten gunste van Stadswerk072 komt uit op € 29.000.

DVO Riolering In de jaaropdracht is een budget van € 351.000 (excl. btw) opgenomen voor de vervanging van circa 33 IBA’s (individuele behandeling afvalwater) per jaar. In 2023 zijn er 25 IBA’s vervangen door VST's (verbeterde septic tanks). Een budget van € 91.000 voor de vervanging van IBA’s is niet benut.

Het projectmatig vervangen van de IBA’s loopt door tot en met 2026. Dit betekent dat er de komende jaren jaarlijks een paar IBA’s meer vervangen moeten worden dan de geplande 33 stuks. Stadswerk072 stelt voor om, als er in een jaar meer dan 33 stuks worden vervangen, dit op basis van werkelijke kosten met de gemeente te verrekenen.

Het btw-bedrag voor de vervanging van de 25 IBA’s in 2023 is € 54.394,93.

Samenvattend

Het voorstel tot verrekening kan als volgt samengevat worden: T/M December Te verrekenen per categorie Verrekenbaar Overige Totaal Exploitatie Structureel Saldo Prijsstijging Resultaat 2023 Afwijking cf. Overeenk. verrekeningen verrekeningen DVO Verkeersvoorzieningen -18.975 -30.200 -30.200 11.226 1,4% DVO Huishoudelijk Afval -123.971 -37.761 -78.252 -116.013 -7.958 -0,7% DVO Openbaar Groen -1.608.041 -963.320 -318.000 -326.721 -1.608.041 0 0,0% DVO Stadsboerderij -21.976 -4.965 -4.965 -17.011 -5,5% DVO Speelgelegenheden 81.806 0 81.806 13,3% DVO Begraafplaatsen -25.882 -16.528 -16.528 -9.354 -1,3% DVO Kermissen -8.570 -3.918 -3.918 -4.652 -7,6% DVO Volksfeesten 13.120 0 13.120 10,7% DVO Markten 14.139 0 14.139 10,4% DVO WSP -333.153 -30.323 -29.358 -250.000 -309.681 -23.472 -0,4% DVO Civiele Kunstwerken 151.210 0 151.210 7,6% DVO Openbare Verlichting 84.753 0 84.753 2,2% DVO Watergangen 3.077 0 3.077 1,4% DVO Riolering 11.867 0 11.867 0,3% DVO Stadsreiniging -69.643 -22.000 -42.538 -64.538 -5.105 -2,1% DVO Dierenwelzijn -3.514 -3.514 -3.514 0 0,0% Totaal DVO CAG/Calamiteiten 13.028 0 13.028 12,6% Totaal Exploitatie Structureel -1.840.724 -993.643 -437.319 -726.436 -2.157.398 316.674 1,0%

Overige verrekeningen bestaan uit: Verkeer - E-laadpalen (belijning/bebording) -30.200 Afval - Frictiekosten -37.761 Verrekening fossielvrije brandstof (B100) - 48K Groen / 22K Stadsreiniging -70.000 Openbaar Groen - intensiever onderhoud -270.000 WSP - Meeropbrengsten leges/vergunningen -29.358 Totaal -437.319

Tabel 6: Verrekening exploitatie

21

Eindverantwoording DVO 2023

Per saldo is er op de exploitatie een bedrag van € 2.157.000 te verrekenen ten gunste van Stadswerk072.

22

Eindverantwoording DVO 2023

3.2 DVO Investeringen

Algemeen Het jaarbudget voor 2023 is € 23,3 mln.. Dit is inclusief een bedrag van € 795.000 aan doorloop uit 2022.

Totaal per DVO

Totaal budget 2023 Verschil Doorloop Projecten + Doorloop Realisatie 2023 Budget -/- Afwijking incl. Doorloop 2023 > 2024 Realisatie Totaal DVO Verkeersvoorzieningen 238.000 233.577 4.423 1,9%

Totaal DVO Huishoudelijk Afval 25.000 27.513 -2.513 -10,1%

Totaal DVO Openbaar Groen 611.000 549.079 61.921 10,1%

Totaal DVO Speelgelegenheden 319.000 317.332 1.668 0,5%

Totaal DVO WSP 4.096.000 3.810.571 285.429 7,0% 0 Totaal DVO WSP Schermerdijk 1.519.000 799.991 719.009 47,3% 719.000 Totaal DVO Civiele Kunstwerken 2.221.000 2.084.017 136.983 6,2%

Totaal DVO Civiele Kunstwerken Machinewerk Huiswaarderbrug 1.000.000 790.364 209.636 21,0% 0 Totaal DVO Civiele Kunstwerken Remmingwerken (Ringersbrug/Vlielandbrug) 1.435.000 1.260.445 174.555 12,2%

Totaal DVO Civiele Kunstwerken Vervangen Groenewegbrug 390.000 471.797 -81.797 -21,0%

Totaal DVO Civiele Kunstwerken Vervangen brug Melkweg Markenbinnen 371.000 289.221 81.779 22,0% 0 Totaal DVO Civiele Kunstwerken Asfaltering 322.000 386.250 -64.250 -20,0%

Totaal DVO Civiele Kunstwerken Tuingracht 67.984 94.636 -26.652 -39,2%

Totaal DVO Openbare Verlichting 1.074.000 1.074.606 -606 -0,1%

Totaal DVO Watergangen 304.759 186.461 118.298 38,8%

Totaal DVO Riolering 6.572.000 6.041.149 530.851 8,1% 260.000 Totaal DVO Riolering - Wateroverlast Binnenstad 66.000 3.876 62.124 94,1%

Totaal DVO Riolering - Huiswaard (werk met werk) 2.650.490 2.650.490 0 0,0%

Totaal 23.282.233 21.071.376 2.210.857 9,5% 979.000 Tabel 7: Investeringen per DVO

De investeringsuitgaven zijn uitgekomen op € 21,1 mln. Dit is € 2,2 mln. lager dan het budget. In overleg met regievoering is besloten om een doorloop van € 979K mee te nemen naar 2024.

Het percentage VAT-kosten (voorbereiding, administratie en toezicht) bedraagt 8% en ligt onder de doelstelling van 12-15%. De kosten voor de DVO investeringen verrekenen we op basis van werkelijk gemaakte kosten.

Over het algemeen is de conclusie dat Stadswerk072 steeds beter geëquipeerd is om integrale projecten conform planning voor te bereiden en uit te voeren. Waar we lange tijd te optimistisch waren over de benodigde voorbereidingstijd worden we daar steeds realistischer in. Zo volstond vijf jaar geleden een voorbereidingstijd van gemiddeld één jaar. Tegenwoordig komt een voorbereidingstijd van twee jaar dichter in de buurt. Dit komt omdat wat er in een project moet worden meegenomen steeds complexer wordt. Denk bijvoorbeeld aan duurzaam bouwen, klimaatbestendigheid, emissievrij bouwen, etc.. Maar ook door de toenemende participatie van bewoners en bedrijven. Het opzetten van een intern meerjarig (integraal) investeringsprogramma helpt om knelpunten eerder te herkennen en weloverwogen keuzes te maken. De afstemming tussen projectleiders en beheerders/landschapsontwerpers/verkeerskundigen blijft bij elke voorbereidingsfase van een project (schetsontwerp, voorontwerp en definitief ontwerp) een aandachtspunt.

Bij alle projecten zijn de grootste risico's: - de capaciteit en kwaliteit van ingenieursbureaus;

23

Eindverantwoording DVO 2023

- de werkzaamheden van nutspartijen die grote invloed kunnen hebben op ontwerp en uitvoering.

Herinrichting Overdie fase 4&5 Het project Overdie fase 4&5 verloopt anders dan gepland. Tijdens de uitvoering kwam naar voren dat er diverse verontreinigde spots in de ondergrond aanwezig waren. Hierdoor is het werk tijdelijk stilgelegd om de spots te onderzoeken en een saneringsplan op te stellen. Vervolgens is de verontreiniging gesaneerd. Daarna is het werk weer hervat. Dit heeft als gevolg dat het werk niet conform planning uitgevoerd kon worden. Een restbudget van € 260K voor krediet riolering nemen we in de doorloop mee naar 2024. Het benodigde restbudget van € 175K voor het wegen-deel laten we vervallen en proberen we te dekken uit het WSP krediet 2024.

Reconstructie Schermerdijk Voor de reconstructie van de Schermerdijk is een apart krediet beschikbaar gesteld. Tijdens de werkzaamheden is er onvoorziene vervuiling in de fundering van de weg aangetroffen. Dit heeft tot circa € 350K aan meerkosten geleid. Deze zijn bekostigd door het reguliere WSP-krediet opnieuw te budgetteren. Daarnaast was de provinciale weg N243 afgesloten waardoor dit project vertraging heeft opgelopen. Dit project wordt in 2024 afgerond. Het niet bestede budget van € 719.000 nemen we in de doorloop mee naar 2024 om dit project af te ronden.

Vervangen machinewerk Huiswaarderbrug Op het project Vervangen machinewerk Huiswaarderbrug is een onderbesteding van het budget. Er is in de MIP 2023 een budget beschikbaar gesteld van € 1,0 mln. en in de MIP 2024 een budget van € 800K. Begin 2023 vond de aanbesteding plaats en is het werk gegund aan de aannemer. Een groot deel van de leveranties zijn geleverd. Alleen het ombouwen van het machinewerk vindt plaats in het vierde kwartaal van 2024 en in het eerste kwartaal van 2025. Omdat het project doorloopt tot het eerste kwartaal van 2025 laten we het resterende krediet van 2023 vervallen en voeren we de te verwachten kosten voor 2025 op in de MIP 2025.

Vervangen Brug Melkweg Markenbinnen Voor dit project is een budget beschikbaar van € 371.000. Voor dit project moet alleen nog een slijtlaag aangebracht worden. Dit was niet meer te realiseren en wordt begin 2024 uitgevoerd. De verwachte kosten bedragen € 30.000 en proberen we te dekken uit het krediet 2024 voor civieltechnische kunstwerken.

Saldo investeringen te verrekenen

Als voorschot is er een bedrag van € 22.487.000 in rekening gebracht. De werkelijke bestedingen bedragen € 21.071.376. Per saldo is een bedrag van € 1.415.624 te verrekenen ten gunste van de gemeente.

Doorloop investeringsbedragen

24

Eindverantwoording DVO 2023

Doorloop (Integrale) projecten 2023 > 2024 Verdeling over kredieten Doorloop Hoofdproj. Omschrijving 2023 > 2024 Riolering WSP Totaal Herinrichting Overdie fasen 4 en 5 1.008.368 260.000 - 260.000 KW - Vervangen machinewerk Huiswaarderbrug 209.636 - KW - Vervangen brug Melkweg Markenbinnen (MB-008) 81.779 - Schermerdijk (landelijk gebied) 719.009 719.000 719.000 Totaal 2.018.792 260.000 719.000 979.000 Tabel 8: Doorloop (integrale) projecten 2023 > 2024

Bedragen onder de € 20.000 per project worden niet in de doorloop meegenomen.

3.3 DVO Incidenteel T/M December Incidenteel Opdrachtsom 2023 Realisatie 2023 Totaal DVO Openbaar Groen 1.324.546 1.217.458 Totaal DVO WSP 350.000 132.497 Totaal DVO Civiele Kunstwerken 40.029 30.863 Totaal DVO Riolering 5.348 4.320 Totaal Integraal Incidenteel 4.739.247 3.932.286 Totaal Incidenteel 6.459.170 5.317.424 Tabel 9: Incidentele opdrachten per DVO

Stadswerk072 heeft in 2023 voor een bedrag van circa € 6,5 mln. aan goedgekeurde incidentele opdrachten ontvangen. Dit bedrag is inclusief jaar-overstijgende opdrachten, zoals de herinrichting van Laat-west en het Ringersplein. In 2023 is er voor € 5,3 mln. aan opdrachten gerealiseerd. Enkele grote projecten waar Stadswerk072 de volledige uitvoering voor heeft verzorgd zijn de herinrichting van Laat-west en het Ringersplein. Daarnaast voeren we het vergroenings- en biodiversiteitsproject en het Uitvoeringsprogramma’s Fiets en Mobiliteit uit. En zo zijn er nog diverse andere projecten waarvoor Stadswerk072 de projectbegeleiding of totale uitvoering verzorgt. Ook voeren we deelprojecten uit het gemeentelijke ADA-programma uit, zoals het vergroenen van parkeerplaatsen en het klimaatadaptief inrichten van wijken.

In overleg met de gemeentelijke opdrachtgever c.q. regievoerder is besloten om de volgende kosten, ten gunste van Stadswerk072, bij de eindverantwoording te verrekenen: • Hof van Luxemburg € 3.260,50 • Winkelwaard meerkosten verwijderen asbest € 5.722,11

25

Eindverantwoording DVO 2023

4 Verantwoording per DVO 4.1 Verkeer en vervoer Beheer en onderhoud verkeersvoorzieningen DVO 3402

4.1.1 Kwaliteit Doel 90% van het areaal moet voldoen aan de gestelde kwaliteitsnorm. Dat betekent voor de verkeersinstallaties dat zij in een goede en technisch veilige staat verkeren conform NEN 3140, NEN 1010 en NEN 3384. Per jaar worden circa 10 kasten gecontroleerd. Totaal heeft Alkmaar 25 kasten.

De overige verkeersvoorzieningen (alle typen bebording) moeten kwaliteitsnorm A of B (beeldkwaliteitsniveau) behalen.

• Kwaliteit A (hoog): centrumgebied Alkmaar (centrum Alkmaar, winkelcentra, omgeving treinstations, beschermd dorpsgezicht De Rijp) • Kwaliteit B (basis): rest van de gemeente.

90% van het areaal moet voldoen aan de gestelde kwaliteitsnorm.

Resultaat Verkeersinstallaties De inspecties verkeersregelinstallatie (VRI) zijn in oktober 2023 uitgevoerd, er waren dit jaar geen defecten of afwijkingen. De rapportages zijn verwerkt in het beheersysteem.

Bebording Resultaat van de monitoring beeldkwaliteit m.b.t. bebording en verkeersvoorzieningen is dat de 90%-norm van het vereiste visuele onderhouds- niveau gehaald wordt. Uit de monitoring beeldkwaliteit blijkt dat in de binnenstad niveau A voor 96% voldoet. De beeldkwaliteit in het overige deel van de stad, niveau B, voldoet voor 99%. De leesbaarheid van de borden, in beide delen van Alkmaar, is met 100% zeer goed te noemen.

26

Eindverantwoording DVO 2023

Grafiek 5: Beeldkwaliteit bebording Toelichting Borden De bebording bevindt zich in bijna de hele gemeente op het juiste kwaliteitsniveau. In 2022 vonden de laatste inventarisaties plaats, waarmee de gehele gemeente is geïnspecteerd. Uitzondering vormen de wijk Overdie en de “afgesloten” binnenstad. In de wijk Overdie vinden tot en met 2024 grote herinrichtingen plaats, waardoor daar nog geen inspectie heeft kunnen plaatsvinden.

In 2018 is een inspectie voor de binnenstad uitgevoerd. Naar aanleiding hiervan heeft de vakgroep Verkeer in april 2019 besloten een aanvullend onderzoek te laten doen naar de mogelijkheden van een solide bebordingsplan voor het afgesloten gebied van de binnenstad. Hierdoor ligt het “herstel” van de gehele bebording binnenstad even stil. Als Verkeer een besluit heeft genomen over de juiste wijze van uitvoering, zal de bebording aangepast worden. Onduidelijk is nog wanneer dit besluit gaat plaatsvinden.

Verkeersregelinstallaties Normaal gesproken wordt er elk jaar een deel van de vri’s gecontroleerd op optimaal functioneren (o.a. vlotte doorstroming). Maar gedurende 2023 zijn alle kruispunten op een nieuwe centrale aangesloten, waardoor er geen functionele testen konden worden uitgevoerd. Het aansluiten heeft een heel jaar voorbereidingstijd en ombouwtijd gekost.

In oktober 2023 zijn er 2 VRI’s vervangen op de Nieuwe Schermerweg, t.w. op de kruising Saturnusstraat en de kruising Rijnstraat. De vri's zijn vervangen door een iVRI-ready. Hierdoor heeft Alkmaar 1 volwaardige iVRI en 4 iVRI-ready automaten. (i-VRI: met speciale software is het mogelijk om in voertuigen de wachttijd en groentijd te tonen).

27

Eindverantwoording DVO 2023

Storingen en reparaties Onze norm voor reparaties van storingen aan VRI-installaties en bebording is dat deze respectievelijk binnen 5 en 10 werkdagen worden uitgevoerd. In de praktijk worden de reparaties binnen 5 werkdagen verricht (zie grafiek WoWeb elders in de rapportage). Een cruciale storing aan een VRI-installatie (gedoofd of knipperen door storing) wordt binnen 4 uur opgepakt en meestal direct volledig hersteld.

4.1.2 Kosten Budget Zie financieel overzicht exploitatie. exploitatie Er is een overschrijding ten opzichte van het budget door het plaatsen van meer bebording en belijning bij laadpalen in 2023. Het overeengekomen budget met afdeling Verkeer was hierdoor niet toereikend. Budget t.g.v. laadpalen is voor 35 nieuwe locaties, er zijn echter 76 nieuwe locaties aangebracht en 17 locaties zijn aangepast of verdubbeld. Budget Zie financieel overzicht investeringen. investeringen Budget is volledig benut.

4.1.3 Burgerbeleving Doel Doel 2023 is om minimaal 74% van de inwoners tevreden te houden over verkeersvoorzieningen. Resultaat Het niveau in de burgerbeleving volgens, meting oktober 2023, is 71% (zeer) tevreden over de verkeerslichten. Helaas nog niet de gewenste 74%, maar wel een duidelijke stijging t.o.v. van de meting in 2022 oktober (66%).

28

Eindverantwoording DVO 2023

Tabel 10: Waardering onderhoud verkeersvoorzieningen, naar wijk/kern Toelichting De meeste klachten over verkeersinstallaties gaan over de ring om Alkmaar, maar die zijn niet in beheer bij de gemeente.