240315 Memo Toezegging relatie GGD-GALA en Seniorenagenda - bijlage 2 programmabegroting 2024 GGD

GGD Hollands Noorden

Versie Juli 2023

Programmabegroting 2024 GGD Hollands Noorden

Jaarstukken/Begroting 2024 0

GGD Hollands Noorden

Inhoud Voorwoord 2 GGD HN in één oogopslag 3 1 Beleidsbegroting 5 1.1 Taken 6 1.2 Middelen 7 2 Focuslijnen 11 2.1 Focuslijn Gezond opgroeien 12 2.2 Focuslijn Gezond ouder worden 14 2.3 Focuslijn Meedoen naar vermogen 16 2.4 Focuslijn Gezonde leefomgeving 18 3 BBV-paragrafen 21 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 22 3.2 Financiering 26 3.3 Overzicht overhead 29 3.4 Bedrijfsvoering 29 3.5 Beleidsindicatoren 30 3.6 Onderhoud kapitaalgoederen 31 3.7 Verbonden partijen 31 4 Financiële begroting 32 4.1 Begrotingsuitgangspunten 33 4.2 Overzicht baten en lasten 34 4.3 Meerjarenraming 2025-2027 39 4.4 Overzicht gemeentelijke bijdragen GR-taken 40 4.5 Overzicht bedragen kinderopvang 42 4.6 Overzicht bedragen Veilig Thuis 43 4.7 Overzicht bedragen aanvullende diensten 44 4.8 Overzicht bedragen Wet verplichte GGZ 45 5 Bijlagen 46 Bijlage 1 Overzicht baten & lasten per categorie 47 Bijlage 2 Overzicht baten & lasten per taakveld 48 Bijlage 3 Overzicht overhead per categorie 49 Bijlage 4 Overzicht taken en diensten 50 Bijlage 5 Taken en diensten per focuslijn 53 Bijlage 6 Focuslijnen 54

Jaarstukken/Begroting 2024 1

GGD Hollands Noorden

Voorwoord Beste lezer,

Voor u ligt de begroting 2024 van GGD Hollands Noorden (GGD HN). Deze begroting is gebaseerd op de Kadernota 2024 en besluitvorming daarover in het algemeen bestuur van 15 maart 2023 en 12 juli 2023, waarin de werkzaamheden van GGD HN zijn ingedeeld naar focuslijnen. Het financiële meerjarenperspectief is in deze begroting uitgewerkt, op basis van bestaand beleid. GGD HN zet haar huidige beleid voort.

De speerpunten uit 2022 en 2023 gelden, met wat accentverschillen, ook voor 2024. Dit zijn: 1. Proactief inzetten op preventie en bestrijding van (nieuwe) infectieziekten. 2. Informatiebeveiliging en privacy.

In de begroting 2024 worden, net als in voorgaande jaren, de beoogde resultaten, kritische prestatie- indicatoren (KPI’s) en effecten per focuslijn beschreven op basis van de accenten die de gemeenteraden aan GGD HN meegeven.

Met vriendelijke groet,

het dagelijks bestuur,

Pieter Kos Edward John Paulina Voorzitter Directeur

Jaarstukken/Begroting 2024 2

GGD Hollands Noorden

GGD in één oogopslag GGD HN is dé partner op het gebied van gezond leven. De hoofdtaak van GGD HN is het beschermen, bewaken en bevorderen van de gezondheid van alle inwoners in Noord-Holland-Noord (van –9 maanden tot 100+). Het takenpakket van GGD HN is divers. De meeste GGD-taken zijn vastgelegd in de Wet publieke gezondheid.

GGD HN werkt vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. Positieve Gezondheid is het vermogen om je aan te passen en zelf te beslissen hoe om te gaan met sociale, fysieke, mentale en emotionele uitdagingen van het leven. Belangrijke randvoorwaarden van deze visie zijn een brede kijk op gezondheid, uitgaan van de gezondheidsbeleving van het individu en denken in mogelijkheden in plaats van beperkingen.

GGD Hollands Noorden

Gemeenten 16 Inwoners (op 1/1/2023) 675.765 Bezetting (op 31/12/2022) GGD 456 Corona 319

Missie GGD HN bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van alle inwoners in Noord- Holland-Noord: • wij bewaken door gezondheidsrisico's en -onveiligheid te signaleren en de inzichten hierover actief te verspreiden; • wij beschermen tegen bedreigingen van de volksgezondheid met preventie, bestrijding en voorlichting; • wij bevorderen individueel en collectief gezond gedrag en preventief beleid van gemeenten en andere spelers in de gezondheidszorg.

Met de focuslijnen werkt GGD HN aan de ondersteuning van het gemeentelijk gezondheidsbeleid voor zestien gemeenten en het versterken van de publieke gezondheidszorg in samenwerking met netwerk- en ketenpartners in Noord-Holland-Noord. Vier thema’s uit de landelijke nota Gezondheidsbeleid zijn vertaald in overeenkomstige focuslijnen: • Gezond opgroeien • Meedoen naar vermogen • Gezonde leefomgeving • Gezond ouder worden

Jaarstukken/Begroting 2024 3

GGD Hollands Noorden

De begroting 2024 is gespecificeerd naar GR-taken, aanvullende diensten en overhead:

Overzicht naar GR taken en Deelnemersbijdrage Overige Totaal Totaal Saldo aanvullende diensten gemeenten baten baten lasten (bedragen x € 1.000 en incl. mutaties reserves)

GR-taken 29.042 14.132 43.174 31.938 11.235 Aanvullende diensten - 8.207 8.207 6.184 2.023 Overhead - 94 94 13.173 -13.078

29.042 22.433 51.475 51.295 180

In onderstaande tabel is per gemeente de begrote bijdrage voor GR-taken en de begrote bijdrage voor aanvullende diensten weergegeven voor begrotingsjaar 2024.

Gemeente Bijdrage GR-taken Bijdrage aanvullende diensten (bedragen x € 1.000)

Alkmaar 6.956 1.953 Bergen 1.481 100 Castricum 2.020 105 Den Helder 3.473 591 Dijk en Waard 5.286 494 Drechterland 1.215 49 Enkhuizen 1.176 80 Heiloo 1.360 86 Hollands Kroon 2.915 303 Hoorn 4.833 778 Koggenland 1.365 51 Medemblik 2.755 240 Opmeer 710 47 Schagen 2.664 270 Stede Broec 1.366 51 Texel 726 50

40.301 5.250

Jaarstukken/Begroting 2024 4

GGD Hollands Noorden

1 Beleidsbegroting 1.1 Taken 1.2 Middelen

Jaarstukken/Begroting 2024 5

GGD Hollands Noorden

1.1 Taken Taken GGD HN is dé partner op het gebied van gezond leven. De hoofdtaak van GGD HN is het beschermen, bewaken en bevorderen van de gezondheid van alle inwoners in Noord-Holland-Noord (van –9 maanden tot 100+). Het takenpakket van GGD HN is divers. De meeste GGD-taken zijn vastgelegd in de Wet publieke gezondheid. In onderstaande afbeelding staan de verschillende wettelijke kaders. In bijlage 4 staat het overzicht van de GR-taken en de aanvullende diensten die GGD HN uitvoert. De GR- taken van GGD HN omvatten:

• wettelijke GGD-taken die verplicht aan een GGD zijn opgedragen en worden benoemd in de gemeenschappelijke regeling; • wettelijke gemeentelijke taken die aan een GGD kunnen worden opgedragen. Hiertoe neemt het algemeen bestuur van de GGD een apart besluit.

De Gezondheidsatlas Noord-Holland-Noord1 bevat cijfers op gemeente-/wijkniveau over al deze taken. Ook op de website GGDHN.incijfers.nl2 zijn cijfers en publicaties te vinden over de taken en diensten van GGD HN.

Vanuit de Wet publieke gezondheid (Wpg) • Algemene bevorderingstaken (artikel 2), onder andere de afstemming van de publieke gezondheidszorg met de curatieve gezondheidszorg, epidemiologie, gezondheidsbevordering en medische milieukunde; • Jeugdgezondheidszorg tot 18 jaar (artikel 5); • Ouderengezondheidszorg vanaf 65 jaar (artikel 5a); • Infectieziekte bestrijding (artikel 6).

f Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) • Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ); • Veilig Thuis.

Vanuit andere wettelijke kaders • Toezicht op de kinderopvang (Wko); • Lijkschouw, forensische geneeskunde (Wet op de lijkbezorging); • Ondersteuning bij rampen en crises (Wvr).

1 https://gezondnhn.nl/dashboard/dashboard

2 https://ggdhn.incijfers.nl/dashboard/dashboard

Jaarstukken/Begroting 2024 6

GGD Hollands Noorden

1.2 Middelen Baten en lasten 2024 De in de begroting 2024 opgenomen totale baten en lasten zijn:

Overzicht baten en lasten Baten Lasten Saldo (bedragen x € 1.000)

Uitvoering GR-taken en aanvullende diensten 51.181 38.069 13.111 Overhead 94 13.173 -13.078 Heffing VPB - - - Bedrag onvoorzien - - -

Saldo van baten en lasten 51.275 51.242 33

Toevoegingen/onttrekkingen aan de reserves 200 53 147

Mutatie reserves 200 53 147

Resultaat 51.475 51.295 180 Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.

De begroting 2024 sluit met een positief saldo van € 180.000.

Bezuinigingsopgave De totale kosten die nodig zijn voor het op orde brengen van de Informatiebeveiliging en Privacy werden in de Kadernota 2024 geraamd op een bedrag van € 753.000, waarvan € 217.000 als ‘eigen opgave’ taakstellend is verwerkt in de begroting 2024 en verder. In de Kadernota 2024 heeft het dagelijks bestuur voorgesteld om de deelnemersbijdrage vanaf 2024 te verhogen met in totaal € 536.000 (€0,79 per inwoner) voor de dekking van de noodzakelijke uitgaven voor Informatiebeveiliging en Privacy. Op 15 maart 2023 heeft het algemeen bestuur niet ingestemd met dit voorstel en besloten dat GGD HN dit ook binnen de eigen begroting diende op te lossen.

Op grond hiervan heeft het dagelijks bestuur de Begroting 2024 opgesteld met een pakket aan bezuinigingsmaatregelen van € 536.000. Deze bezuinigingen hadden betrekking op het primaire proces. De begroting 2024 is vervolgens aan de deelnemers gezonden voor zienswijzen. Op basis van de ingebrachte zienswijzen heeft het dagelijks bestuur het algemeen bestuur voorgesteld af te zien van de voorgestelde bezuinigingen op het primaire proces en de deelnemersbijdrage alsnog (conform Kadernota 2024) te verhogen met € 0,79 per inwoner.

Op 12 juli 2023 heeft het algemeen bestuur dit voorstel als volgt geamendeerd: 1. De programmabegroting 2024 GGD Hollands Noorden met uitzondering van de paragraaf ‘Bezuinigingsopgave’ in hoofdstuk 1 (pagina 7 en 8) vast te stellen; 2. Structurele kosten voor Informatiebeveiliging en privacy te dekken met structurele inkomsten, kortom door verhoging van de deelnemersbijdrage. Dit gaat specifiek over € 150.000 structureel per jaar; 3. De incidentele kosten voor Informatiebeveiliging en privacy te dekken met incidentele inkomsten. Dit gaat specifiek over de volgende kosten, kortom een verhoging van de deelnemersbijdrage voor maximaal drie jaar van € 106.000 per jaar;

Jaarstukken/Begroting 2024 7

GGD Hollands Noorden

4. De kosten voor Informatiebeveiliging en privacy die in de toekomst (voor een deel) terugverdiend kunnen worden en bijdragen aan de professionalisering van de GGD, dienen uit de reguliere bedrijfsvoering bekostigd te worden, dan wel zich terug te verdienen. Dit gaat om een totaal investering door de GGD zelf van € 200.000; 5. De meerjarenraming 2025-2027 vast te stellen.

Dit amendement is in de voorliggende begroting als volgt verwerkt: 1. De deelnemersbijdrage is vanaf 2024 structureel verhoogd met € 150.000 (€ 0,22 per inwoner). 2. De deelnemersbijdrage is voor de jaren 2024, 2025 en 2026 verhoogd met € 106.000 (€ 0,16 per inwoner). 3. Vanaf 2024 is een structurele taakstelling opgenomen van € 280.000. Als gevolg van het niet meer ontvangen van de incidentele bijdrage voor Informatiebeveiliging en privacy is vanaf 2027 de structurele taakstelling € 386.000. Deze taakstelling dient te worden opgelost op een wijze die geen consequenties heeft voor de primaire dienstverlening.

GGD HN zal via de BURAP een voorstel doen op welke wijze de taakstelling wordt ingevuld.

Begroting naar GR-taken, aanvullende diensten en overhead De begroting 2024 is gespecificeerd naar GR-taken, aanvullende diensten en overhead:

Overzicht naar GR-taken, Deelnemersbijdrage Overige Totaal Totaal Saldo aanvullende diensten en overhead gemeenten baten baten lasten (bedragen x € 1.000 en incl. mutaties reserves)

GR-taken 29.042 14.132 43.174 31.938 11.235 Aanvullende diensten - 8.207 8.207 6.184 2.023 Overhead - 94 94 13.173 -13.078

29.042 22.433 51.475 51.295 180 Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.

Deelnemersbijdrage gemeenten De deelnemersbijdragen zijn geïndexeerd met het regionaal afgesproken percentage van 7,1%. De algemene deelnemersbijdrage per inwoner is als gevolg van noodzakelijke uitgaven voor informatiebeveiliging en privacy structureel verhoogd met € 0,22 per inwoner en incidenteel verhoogd met € 0,16 per inwoner.

Meerkostenregeling COVID-19 De meerkostenregeling COVID-19 is verlengd tot juli 2023. De extra kosten worden incidenteel gedeclareerd bij het Ministerie van VWS. Het is de verwachting dat deze regeling niet verder verlengd zal worden. De meerkostenregeling wordt niet begroot.

Jaarstukken/Begroting 2024 8

GGD Hollands Noorden

Algemene reserve Het verloop van de algemene reserve is als volgt3:

Verloop algemene reserve 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 (x € 1.000)

Stand 1-1 1.288 1.082 -2.609 855 1.035 1.215 1.395 Opbouw uit resultaatbestemming 90 -3.691 180 180 180 180 180 Onttrekking uit algemene reserve -295 -550 Toevoeging bestemmingsreserve Corona 284 Financieel herstelplan GGiD 3.550

Stand 31-12 na resultaatbestemming 1.082 -2.609 855 1.035 1.215 1.395 1.575

Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.

Jaarrekening 2022 In overeenstemming met het bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2022 is het (negatieve) resultaat van € 3.691.000 ten laste van de algemene reserve gebracht. De algemene reserve wordt daarmee na resultaatbestemming 2022 negatief voor een bedrag van € 2.609.000.

Begroting 2023 De algemene reserve wordt overeenkomstig het besluit bij de Kadernota 2023 met € 180.000 opgebouwd.

1e Begrotingswijziging 2023 (Financieel herstelplan GGiD) In overeenstemming met het Financieel Herstelplan GGiD is de onttrekking (in 2023) van € 123.000 voor versterken van infectieziektepreventie komen te vervallen. Tevens is op grond van het herstelplan de bestemmingsreserve corona opgeheven en is het saldo van € 284.000 toegevoegd aan de algemene reserve. Tenslotte is de extra eenmalige deelnemersbijdrage van € 3.550.000 toegevoegd aan de algemene reserve. De stand van de algemene reserve ultimo 2023 is daarmee geprognosticeerd op € 855.000.

Begroting 2024 De stand van de algemene reserve wordt ultimo 2024 geprognosticeerd op € 1.035.000. In deze prognose is de ‘opbouw uit resultaatbestemming’ inbegrepen. Dit conform de besluitvorming ter zake bij de Kadernota 2023.

Prestatie-indicatoren In de begroting 2024 zijn de volgende KPI’s opgenomen ten aanzien van het weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Weerstandsvermogen Streefwaarde Begroting 2024 Algemene reserve na resultaatbestemming in > 1,5% procenten van de totale lasten > 0,5% en <1,5% 2% < 0,5%

3 Rekening houdend met de jaarrekeningen over 2021-2022, de resultaatbestemming over 2022, de uitgangspunten in de Kadernota 2024 en het financieel herstelplan GGiD.

Jaarstukken/Begroting 2024 9

GGD Hollands Noorden

Weerstandscapaciteit Streefwaarde Begroting 2024 Algemene reserve na resultaatbestemming is groter >1 dan de risico’s > 0,5 en <1 1,4 > 0,5

Risico’s Streefwaarde Begroting 2024 Inschatting risico’s minimaal gemiddeld/niet urgent hoog/urgent

Bij GGD HN wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. De algemene reserve is ultimo 2024 begroot op € 1.035.000 en groot genoeg om alle begrotingsrisico’s in 2024 op te vangen. Rekening houdend met de kans van 75% en de impact van € 965.000 wordt het financiële risico voor 2024 ingeschat op € 724.000.

Voor 2023 is de kans zeer groot dat gemeenten financieel moeten bijspringen als gevolg van nieuwe Cao-afspraken voor 2023. De loonstijging ligt fors hoger dan de 2,3% loonindexatie, die GGD HN via de deelnemersbijdragen 2023 ontvangt. GGD HN heeft niet voldoende vermogen om de loonstijging zelf op te kunnen vangen. Ten opzichte van de kadernota 2024 zijn de financiële risico’s marginaal (neerwaarts) bijgesteld.

Jaarstukken/Begroting 2024 10

GGD Hollands Noorden

2 Focuslijnen 2.1 Gezond opgroeien 2.2 Gezond ouder worden 2.3 Meedoen naar vermogen 2.4 Gezonde leefomgeving

Jaarstukken/Begroting 2024 11

GGD Hollands Noorden

2.1 Focuslijn Gezond opgroeien

Alle kinderen verdienen gelijke kansen. De JGZ monitort daarom alle kinderen in iedere ontwikkelfase. En neemt daarin de context van de sociale en fysieke leefomgeving van kinderen en hun ouders mee. Er wordt vroegtijdig en flexibel ingespeeld op kinderen in kwetsbare situaties. Daarbij zorgt de JGZ voor verbinding tussen professional en kind en ouder(s), tussen professionals onderling, en ook tussen gemeenten en onze netwerkpartners. Zo werken we samen aan het verkleinen van gezondheidsverschillen. Dat geeft alle kinderen in Noord-Holland-Noord gelijkwaardige kansen om gezond en veilig op te groeien.

Aandachtspunt Gezondheidsverschillen verkleinen Sociaal economische gezondheidsverschillen (SEGV) nemen toe, mede door de toenemende armoede. Het gaat om verschillen in levensverwachting, aantal gezonde jaren en ervaren gezondheid. Factoren die van invloed zijn, zijn onder andere opleiding, beroep, werksituatie, woon- en leefomgeving, inkomen en vermogen. Daarnaast is sprake van achterliggende maatschappelijke problematiek zoals (toenemende) bestaansonzekerheid, armoede en kansenongelijkheid. “Gezondheidsachterstanden zijn maatschappelijk onwenselijk omdat dit een negatieve impact heeft op de kwaliteit van leven van mensen en op de mogelijkheden voor mensen om te participeren in het economisch en maatschappelijk leven”.4

Waarom doen we dit? De JGZ pakt gezondheidsverschillen duurzaam aan door (aanstaande) ouders en jeugdigen in een kwetsbare situatie tijdig de juiste zorg en ondersteuning te bieden, aansluitend op hun individuele zorgbehoefte. Daarnaast wordt de regionale kennis- en adviesfunctie van de JGZ versterkt.

Hoe doen we dit? • Het bieden van persoonsgerichte en passende zorg op maat. JGZ stelt het kind, de jongere en de ouder(s) als individu met eigen vragen en behoeften centraal en geeft zorg op de juiste plek, door de juiste professional, op het juiste moment en in de juiste vorm. • De inzet van de JGZ als kennispartner en (beleids)adviseur van gemeenten (mede) op basis van beschikbare informatie.

4 GALA: https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2023/02/06/meer-aandacht-meer-geld-en-slimme- samenwerking-voor-gezondheid-en-preventie

Jaarstukken/Begroting 2024 12

GGD Hollands Noorden

Dit maken we mogelijk door: • Het inzetten van het geactualiseerde Landelijk Professioneel Kader JGZ dat ruimte biedt om de beweging te maken naar passende zorg op maat; • Het implementeren van de erkende gespreksmethodiek GIZ (Gezamenlijk Inschatten van Zorgbehoeften). Met behulp van deze methodiek beslissen (aanstaande) ouders en jeugdigen samen met de professional over passende zorg op maat; • Beschikbaarheid van, inzicht in en benutten van (geanonimiseerde) informatie uit het digitaal dossier Jeugd en de Gezondheidsmonitors.

Aandachtspunt: Versterken van het JGZ aanbod voor jeugdige nieuwkomers De toename van het aantal nieuwkomers in Nederland groeit gestaag en vraagt nu en in de toekomst meer van GGD HN. Er is sprake van een mogelijk risico op het ontstaan van nieuwe crises (bijvoorbeeld een uitbraak van infectieziekten). De verwachte toename van (nood)opvanglocaties doet een groter beroep op de JGZ, IZB, technische hygiënezorg, seksuele gezondheidszorg/preventie, gezondheidsbevordering en -voorlichting en tuberculosepreventie en -bestrijding.

Waarom doen we dit? Het aantal kinderen van -9 maanden tot 18 jaar die nieuw in Nederland komt wonen neemt toe. Bij deze groep spelen vaak traumatische ervaringen, cultuurverschillen, taalbarrière en onbekendheid met het onderwijs- en zorgsysteem in Nederland. Zolang deze (ouders van) kinderen en jongeren nog asielzoeker zijn (vluchteling zonder verblijfsvergunning) wonen ze in (nood)opvanglocaties van het COA of in gemeentelijke (nood)opvanglocaties. Statushouders (vluchtelingen met verblijfsvergunning) en (arbeids)migranten beschikken doorgaans over zelfstandige woonruimte. Oekraïense vluchtelingen vallen onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming en hoeven geen asielverzoek in te dienen. Zij wonen in de (nood)opvanglocaties van het COA of gemeente, bij gastgezinnen of zelfstandig. Bovenstaande maakt het moeilijk om alle jeugdige nieuwkomers in Nederland te bereiken. De onvoorspelbaarheid van de geografische ligging van de (nood)opvanglocaties en het toenemend aantal doet bovendien een groot beroep op de flexibiliteit van de JGZ.

Hoe doen we dit? Door de zorg voor nieuwkomers te integreren in de reguliere zorg gaat de JGZ efficiënt om met de beschikbare capaciteit. Hiermee wordt geborgd dat de JGZ aan de landelijke afspraken voldoet. • Uitvoeren van intake en een medisch onderzoek binnen zes weken na aankomst in Nederland; • Aanbieden contacten conform het Basispakket JGZ; • Voor zwangere vrouwen zijn de maternale kinkhoestvaccinatie en het prenataal huisbezoek beschikbaar.

Wat levert het op? • Meer overeenstemming tussen ouders en JGZ-professionals over gesignaleerde zorgen over de ontwikkeling van het kind; • Krachten, ontwikkel- en zorgbehoeften van kinderen en jongeren worden snel en adequaat in kaart gebracht waardoor de JGZ tijdig tot passende ondersteuning komt en de eigen kracht wordt versterkt; • Kansarme kinderen, ook nieuwkomers, krijgen een beter toekomstperspectief, zowel op het gebied van gezondheid als op het vlak van onderwijs, werkgelegenheid en sociale ontwikkeling; • Meer oog voor de positieve ontwikkeling en krachten van het kind, ouders en omgeving; • Minder jongeren/jongvolwassenen maken gebruik van specialistische (jeugd)zorg; • Een hogere kwaliteit van leven en een toename van het aantal jaren in goed ervaren gezondheid voor alle inwoners; • Een toename in levensverwachting voor inwoners met een lage sociaal economische status (SES).

Jaarstukken/Begroting 2024 13

GGD Hollands Noorden

Prestatie-indicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1. Passende en persoonsgerichte zorg Eind 2024 zijn alle JGZ professionals geschoold in de GIZ methodiek, waardoor de JGZ in kan spelen op individuele zorgbehoeften van ouders en jeugdigen en nog beter de omslag kan maken naar passende zorg op maat.

2. De JGZ als kennispartner en (beleids)adviseur van gemeenten Eind 2024 heeft de JGZ (geanonimiseerde) informatie over de GIZ gesprekken op gemeente- niveau beschikbaar voor beleidsadvies, waardoor de regionale kennis- en adviesfunctie van de JGZ versterkt wordt.

Wie zijn de belangrijkste (regionale) partners? • Gemeenten, sociale wijkteams en samenwerkingsverbanden onderwijs; • Partijen in de jeugdzorg (maatschappelijk werk, jeugd-GGZ, jeugd-/jongerenwerk, jeugdzorg, Veilig Thuis); • Eerstelijns gezondheidszorg/ (para)medische professionals (ZONH/ROS, huisartsenkoepels, logopedie, fysiotherapie, etc.); • Tweedelijns gezondheidszorg (medisch specialisten); • Specifiekere partners rond de volgende levensfases: o zwangerschap en de geboorte (verloskundigen, gynaecologen, kraamzorg); o de voorschoolse periode (kinderdagverblijven, peuterspeelzalen); o de basisschoolperiode (primair onderwijs, ambtenaren leerplicht); o de middelbare schoolperiode (voortgezet onderwijs, ambtenaren leerplicht); • Academische Werkplaats Amsterdam UMC.

2.2 Focuslijn Gezond ouder worden

In deze focuslijn gaat de aandacht naar oudere en ouder wordende inwoners, waarbij de inzet van GGD HN erop is gericht dat zij:

• een gezonde leefstijl en een gezond gewicht hebben; • ondersteund worden bij het ontwikkelen van veerkracht en eigen regie te voeren bij de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven; • in goede psychosociale gezondheid/welbevinden verkeren; • wonen in een veilige en gezonde leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag.

Dit alles door samenwerking van alle betrokken partijen in de regio én met actieve participatie van ouderen zelf.

Jaarstukken/Begroting 2024 14

GGD Hollands Noorden

Aandachtspunten 1. Ondersteuning van gemeenten bij toekomstbestendig maken van ouderenbeleid. 2. Stimuleren van ouderen tot een actieve leefstijl. 3. Inzetten op preventie van ziekten. 4. Bevorderen van mentale gezondheid en eigen regie. Dit alles door samenwerking van betrokken partijen in de regio én met actieve participatie van ouderen zelf.

Ad 1 GGD HN verbindt verschillende initiatieven en domeinen (eerste- en tweedelijns zorg, wonen, zorg & voorzieningen) rondom ouderenbeleid.

Ad 2 GGD HN ondersteunt en stimuleert lokale én regionale initiatieven, zoals Vitaal en Veilig thuis wonen, Financieel Veilig Ouder Worden, Woongemak is Kinderspel, Herontdek je brein, Welzijn op recept & Eén tegen Eenzaamheid.

Ad 3 GGD HN zet de komende jaren in op bewustwording van de invloed van leefstijl op gezondheid en ziekten. En richt de aandacht op preventie van onder andere vallen en dementie.

Ad 4 Gezonde volwassenen/ouderen kunnen een belangrijke rol vervullen in de samenleving. En zolang zij voor zichzelf en elkaar kunnen zorgen, voorkomen we dat de formele zorg dichtslibt. Er is hierbij ook extra aandacht voor het versterken van de participatie van ouderen in lokale netwerken rond preventief ouderenbeleid.

Prestatie-indicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1. Binnen Noord-Holland-Noord Gezond wordt de samenwerking, met aandacht voor ouderen, geïntensiveerd, waarbij GGD HN data analyseert en monitort. 2. Meer aandacht voor gezonde leefstijl, gezonde leefomgeving en kwetsbare inwoners. Denk bijvoorbeeld aan een rookvrije omgeving, eenzaamheid, valpreventie en gecombineerde leefstijlinterventies (GLI).

Wat levert het op? • Meer inzicht in de behoeften van volwassenen/ouderen door middel van gesprekken met gemeenten, zorgorganisaties en inwoners zelf. • Meer inzicht in de belangrijkste cijfers over de gezondheid van volwassenen/ouderen als onderlegger voor beleidskeuze. • Stimulering van regionale samenwerking en (verkennen van) aansluiten bij landelijke programma’s zoals ‘Ik pas’, ‘Stoptober’, ‘30 dagen Gezonder’, ‘Wij zijn zelf het medicijn’ en ‘Eén tegen Eenzaamheid’. • Meer lokaal gebruik maken van effectieve interventies, versterken wat wérkt. Daarnaast het versterken van de landelijke kennisinfrastructuur met onder andere VWS, RIVM, Pharos, Veiligheid NL, et cetera.

Wie zijn de belangrijkste (regionale) partners? • Gemeenten en sociale wijkteams; • Eerste- en tweedelijnszorg; • Samenwerkingsverbanden als Noordkop Gezond Voor Elkaar.

Jaarstukken/Begroting 2024 15

GGD Hollands Noorden

2.3 Focuslijn Meedoen naar vermogen

De focuslijn Meedoen naar vermogen richt zich op (jong)volwassen inwoners en heeft als doel dat inwoners de juiste hulp en/of zorg ontvangen. Om zo gezond en zelfstandig mogelijk te kunnen deelnemen aan de samenleving en dat gezondheidsachterstanden worden teruggedrongen. Ook geeft GGD HN uitvoering aan taken uit de Wmo en ondersteunt inwoners in kwetsbare situaties door hen te motiveren hulp te aanvaarden en hen toe te leiden naar passende zorg of ondersteuning. Daarnaast kunnen inwoners en professionals die te maken hebben met huiselijk geweld en kindermishandeling terecht bij GGD HN voor advies of voor het doen van een Veilig Thuis melding.

Aandachtspunten 1. Versterken van samenwerking met netwerkpartners en van gezamenlijke vroegsignalering en een gecoördineerde aanpak gericht op inwoners in kwetsbare situaties die problemen ervaren op meerdere leefgebieden. 2. Advisering richting gemeenten en meewerken aan innovatie in de keten op het gebied van preventie van OGGZ problematiek (beweging naar de voorkant). 3. Versterken en vergroten van bereik van voorlichting aan inwoners in kwetsbare situaties met (een vergrote kans) op gezondheidsachterstanden. 4. Actualiseren en versteviging samenwerkings(afspraken) met netwerkpartners, waaronder de Sociale Teams van de gemeenten, het onderwijs, de GGZ en huisartsen.

Ad 1 GGD HN monitort, signaleert en agendeert trends en ontwikkelingen om aard, omvang en behoefte van de doelgroep in kaart te brengen. Samen met de wijkteams en specialistische basisteams GGZ speelt het team Vangnet & Advies een belangrijke rol in de vroegsignalering. GGD HN maakt zich hard voor passende ondersteuning voor alle inwoners door het denken buiten organisatiekaders, het voeren van procesregie waar nodig, en het leveren van de benodigde informatie aan de juiste partij.

Ad 2 Het aantal personen met meervoudige problematiek is weliswaar relatief klein, maar vraagt veel inzet van gemeenten en andere partijen in het Zorg & Veiligheidsdomein. Als vervolg op de aanpak mensen met onbegrepen gedrag komt er meer aandacht voor het voorkomen van afglijden van inwoners in een kwetsbare positie richting de OGGZ doelgroep en bijbehorende multiproblematiek om bijbehorend leed en maatschappelijke kosten voor te zijn. Met dit doel wordt meegewerkt aan het ontwikkelen van pilots in de keten en adviseert GGD HN de gemeenten en netwerkpartners.

Jaarstukken/Begroting 2024 16

GGD Hollands Noorden

Ad 3 GGD HN geeft gezondheidsvoorlichting over diverse onderwerpen en aan diverse doelgroepen met als doel preventie en het terugdringen van gezondheidsachterstanden. Inwoners in een kwetsbare positie vragen om een gericht aanbod (bijvoorbeeld over het Nederlandse zorgsysteem voor statushouders of uitstap mogelijkheden voor sekswerkers) en aandacht voor toegankelijkheid (in verband met taalachterstanden of LVB-problematiek). GGD HN beoordeelt hoe het voorlichtingsaanbod aansluit op de kwetsbare doelgroepen en hoe deze nog beter kunnen worden bediend en bereikt.

Ad 4 De achterliggende problematiek van huiselijk geweld en kindermishandeling (HGKM) ligt vaak op verschillende leefgebieden en kan soms complex zijn. Om het HGKM te stoppen is er een integrale aanpak nodig. Hierbij is samenwerking in het netwerk van groot belang. Veilig Thuis zet daarom in om samenwerking met hierboven genoemde organisaties te verstevigen. Voor de OGGZ is het actualiseren van de afspraken en samenwerking met de genoemde partners noodzakelijk in verband met het veranderende zorglandschap (verschraling van beschikbaar en passend zorgaanbod voor met name de complexe OGGZ doelgroep).

Prestatie-indicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1. In 2024 is begin gemaakt met invulling geven aan de samenwerkingsafspraken tussen GGD HN, gemeenten en netwerkpartners over onderlinge verantwoordelijkheden en mogelijkheden vanuit de WAMS voor gegevensverwerking en- uitwisseling bij een integrale aanpak van multiproblematiek. 2. Onder leiding van de stuurgroep aanpak personen met onbegrepen gedrag wordt in 2024 meegewerkt aan minimaal één pilot gericht op preventie richting de OGGZ doelgroep en GGD HN beschikt over een adviesaanbod op dit gebied voor gemeenten. 3. In 2024 is een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd bij een netwerkpartner over de kwaliteit van en de ervaring met de samenwerking met Veilig Thuis.

Wat levert het op? • Meer maatschappelijke participatie door het motiveren en ondersteunen van personen in een kwetsbare situatie en het toeleiden naar passende zorg. • Door advisering over en voorlichting aan inwoners in een kwetsbare situatie wordt ingezet op preventie op de diverse leefgebieden (positieve gezondheid) en op het terugdringen van gezondheidsachterstanden. • Door beter en tijdiger signaleren en (gezamenlijk) handelen in de keten en goede regievoering op individueel casusniveau wordt voorkomen dat mensen verder afglijden en/of meer overlast en escalatie optreedt. • Meer adviesaanvragen over HGKM van netwerkpartners aan Veilig Thuis waardoor signalen tijdiger worden opgepakt en escalatie voorkomen kan worden.

Wie zijn de belangrijkste (regionale) partners? • Gemeenten en sociale wijkteams; • Politie, Brijder, GGZ; • Woningbouwcorporaties; • Wijkvoorzieningen; • Zorg- en welzijnsinstellingen; • Maatschappelijke opvangvoorzieningen; • Sportorganisaties; • Onderwijs; • Werkgevers-, werknemersorganisaties en UWV; • Huisartsen, ziekenhuizen en overige partners in medisch domein.

Jaarstukken/Begroting 2024 17

GGD Hollands Noorden

2.4 Focuslijn Gezonde leefomgeving

Wat gaan we doen? Versterken infectieziektepreventie en zorgdragen voor een basisstructuur binnen GGD HN voor pandemische paraatheid.

Waarom doen we dit? De aandacht voor infectiepreventie is groter geworden. Er is behoefte aan duidelijkheid en praktisch advies over hygiënisch handelen, maar ook aan proactieve advisering over de gezonde leefomgeving. Daarnaast zijn er ook andere bedreigingen: de vaccinatiegraad in het RVP is niet vanzelfsprekend hoog, klimaatverandering kan zorgen voor toename van zoönosen (zoals de plotselinge toename van Monkeypox). Wil GGD HN paraat staan dan is een stevige basis van de afdeling IZB nodig op het gebied van vroegsignalering (doorontwikkeling MUIZ), snel in actie kunnen komen en op- en afschalen. De uitwerking van een vaccinatievoorziening binnen GGD HN is daar een voorbeeld van. Daarnaast zal GGD HN aansluiten bij de ontwikkeling van de landelijke digitale infrastructuur onder leiding van het Landelijke Functionaliteit Infectieziektebestrijding (LFI). Het ministerie van VWS is in gesprek gegaan met de GGD’en over korte termijn versterkingen van de infectieziektebestrijding om kwetsbaarheden aan te pakken. Vooruitlopend op structurele versterking heeft GGD GHOR Nederland samen met de GGD’en een plan van aanpak voor versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid GGD’en voor de korte termijn (2023-2024) opgesteld. Ter uitvoering hiervan worden ook in 2024 extra middelen beschikbaar gesteld aan de GGD’en.

Verder is het ministerie van VWS, samen met veldpartijen, in beeld aan het brengen wat benodigd is voor structurele versterking van de GGD’en op het terrein van infectieziektebestrijding vanaf 2025.

Wat levert het op? GGD HN denkt dat er veel winst te behalen is, zowel in het voorkomen van infectieziekten als - in het verlengde daarvan - het voorkomen van antibioticaresistentie (ABR). Infectiepreventie moet structureel aandacht hebben. GGD HN ontwikkelt zich daarom tot een regionaal ‘kennis- en informatiecentrum’ op het gebied van infectiepreventie en ABR en werkt samen met landelijke en regionale netwerken.

Prestatie-indicatoren/KPI (niet verplicht vanuit BBV) 1. In 2024 is 80% van de adviezen in het kader van de Omgevingswet afgestemd met de Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst. 2. In 2024 is de infectieziektepreventie versterkt door de implementatie van MUIZ. MUIZ is het meldpunt voor uitbraken infectieziekten en bijzonder resistente micro-organismen. Het doel is om tijdiger preventieve maatregelen te nemen bij uitbraken om verspreiding van infectieziekten te voorkomen. 3. Voor de duurzame borging van de forensische expertise zijn samenwerkingsafspraken gemaakt met de GGD’en in Noord-Holland (NW4).

Jaarstukken/Begroting 2024 18

GGD Hollands Noorden

Wie zijn de belangrijkste (regionale) partners? • Gemeenten; • Landelijke en regionale overheid; • Omgevingsdienst Noord-Holland Noord; • Veiligheidsregio Noord-Holland Noord; • RIVM.

Speerpunt informatiebeveiliging en privacy

Wat gaan we doen? De afgelopen jaren is gestart met het verhogen van informatieveiligheid en verdere professionalisering van de informatievoorziening. Diverse technische maatregelen zijn getroffen en beleidsstukken ontwikkeld. Er is gestart met interne en externe audits om de maatregelen te controleren. In 2023 is een SOC systeem aangeschaft welke aangesloten is op de SIEM van GGD HN. De verwachting is dat in 2024 GGD HN nog niet volledig voldoet aan de aangescherpte regelgeving om het basisniveau van informatiebeveiliging op orde te hebben, hierdoor zullen verdere maatregelen omtrent Informatiebeveiliging geïmplementeerd dienen te worden. In 2022 is er een doelarchitectuur ontwikkeld die in 2024 geïmplementeerd dient te worden. Daarnaast zijn binnen de interne organisatie diverse privacy- en Informatiebeveiligings- ambassadeurs opgeleid die zorgen voor het verspreiden van kennis en het borgen van de beheersmaatregelen. Er komt een opvolging van de 0-meting uit 2021 en een deel van de resultaten worden in 2024 verwerkt.

Waarom doen we dit? GGD HN streeft ernaar om te voldoen aan de richtlijnen van de NEN7510.

Wat levert het op? GGD HN moet blijvend investeren in digitale weerbaarheid om de veiligheid van informatie en bescherming van privacy op niveau te brengen en te houden. Inwoners moeten kunnen vertrouwen op het zorgvuldig en veilig verwerken van (bijzondere) persoonsgegevens. Daarnaast moet worden geborgd dat de informatie die nodig is voor het goed uitvoeren van het werk van GGD HN vertrouwelijk, integer en beschikbaar is en blijft.

Jaarstukken/Begroting 2024 20

GGD Hollands Noorden

3 BBV-paragrafen 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3.2 Financiering 3.3 Overzicht overhead 3.4 Bedrijfsvoering 3.5 Beleidsindicatoren 3.6 Onderhoud kapitaalgoederen 3.7 Verbonden partijen

Jaarstukken/Begroting 2024 21

GGD Hollands Noorden

3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ wordt de financiële positie toegelicht. Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder dat dit dwingt tot beleidsombuigingen en/of bezuinigingen. In de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen Noord-Holland-Noord zijn uitgangspunten opgenomen rond het weerstandsvermogen. Volgens deze regeling is weerstandscapaciteit aanwezig bij de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling. De deelnemende gemeenten zijn verplicht ervoor te zorgen dat GGD HN beschikt over voldoende middelen om aan alle verplichtingen te kunnen voldoen. Over het reserveringbeleid hebben gemeenteraden van de deelnemende gemeenten afspraken gemaakt in de FUGR. Hierin is afgesproken dat een algemene reserve is toegestaan om de autonome ontwikkelingen in de bedrijfsvoering af te dekken met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. Het algemeen bestuur heeft uitgesproken dat het belangrijk is dat GGD HN voldoende vermogen kan opbouwen in overeenstemming met het Financieel herstelplan 2018.

Vermogenspositie Het verloop van de algemene reserve is als volgt5:

Verloop algemene reserve 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 (x € 1.000)

Stand 1-1 1.288 1.082 -2.609 855 1.035 1.215 1.395 Opbouw uit resultaatbestemming 90 -3.691 180 180 180 180 180 Onttrekking uit algemene reserve -295 -550 Toevoeging bestemmingsreserve Corona 284 Financieel herstelplan GGiD 3.550

Stand 31-12 na resultaatbestemming 1.082 -2.609 855 1.035 1.215 1.395 1.575 Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.

Na resultaatbestemming over 2021 bedroeg de algemene reserve € 1.082.000. Hiermee was een buffer opgebouwd om de risico’s op te vangen en noodzakelijke investeringen te doen voor de bedrijfsprocessen bij JGZ en informatiebeveiliging en privacy. Op 2 november 2022 is door het algemeen bestuur het besluit genomen om te stoppen met de bouw en ontwikkeling van het GGiD, dat zorgde voor een negatief jaarresultaat in 2022 van € 3.691.000. Door het negatieve resultaat van 2022 is de algemene reserve per 31-12-2022 ook negatief.

Het provinciaal financieel toezicht geeft aan dat de negatieve algemene reserve binnen een periode van vier jaar moet worden aangezuiverd. GGD HN heeft hier eind 2022 een financieel herstelplan GGiD voor opgesteld. Op 15 maart 2023 heeft het algemeen bestuur ingestemd met het financieel herstelplan GGiD en is de algemene reserve aangezuiverd om geïnventariseerde risico’s uit deze begroting op te kunnen vangen.

5 Rekening houdend met de jaarrekeningen over 2021-2022, de resultaatbestemming over 2022, de

uitgangspunten in de Kadernota 2024 en het financieel herstelplan GGiD.

Jaarstukken/Begroting 2024 22

GGD Hollands Noorden

Prestatie-indicatoren In de begroting 2024 zijn de volgende KPI’s opgenomen ten aanzien van het weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Weerstandsvermogen Streefwaarde Begroting 2024

Algemene reserve na resultaatbestemming in > 1,5% procenten van de totale lasten > 0,5% en <1,5% 2% < 0,5%

Weerstandscapaciteit Streefwaarde Begroting 2024

Algemene reserve na resultaatbestemming is groter >1 dan de risico’s > 0,5 en <1 1,4 > 0,5

Risico’s Streefwaarde Begroting 2024

Inschatting risico’s minimaal gemiddeld/niet urgent hoog/urgent

Bij GGD HN wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. De algemene reserve is ultimo 2024 begroot op € 1.035.000 en groot genoeg om alle begrotingsrisico’s in 2024 op te vangen. Rekening houdend met de kans van 75% en de impact van € 965.000 wordt het financiële risico voor 2024 ingeschat op € 724.000.

Voor 2023 is de kans zeer groot dat gemeenten financieel moeten bijspringen als gevolg van nieuwe Cao-afspraken voor 2023. De loonstijging ligt fors hoger dan de 2,3% loonindexatie, die GGD HN via de deelnemersbijdragen 2023 ontvangt. GGD HN heeft niet voldoende vermogen om de loonstijging zelf op te kunnen vangen. Ten opzichte van de kadernota 2024 zijn de financiële risico’s marginaal (neerwaarts) bijgesteld.

Overzicht financiële risico’s De directie heeft het risicomanagement verder ontwikkeld en geeft hiermee invulling aan de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek. GGD HN stelt daartoe periodiek de risicomonitor op en rapporteert via de P&C cyclus over de belangrijkste financiële risico’s. Hiermee wordt op gestructureerde wijze de beheersing van strategische en financiële risico’s van GGD HN voor gemeenten geborgd.

De impact van financiële risico’s zijn ingeschat naar mogelijke omvang in een laag en een hoog scenario. Indien één of meerdere van deze risico’s zich voor dreigen te doen, worden de negatieve financiële effecten, zoveel als mogelijk is, beperkt in de flexibele schil van de organisatie.

Alle risico’s zullen zich nooit tegelijkertijd effectueren. Rekening houdend met de kans van 75% en de impact van € 965.000 wordt het financiële risico voor 2024 ingeschat op € 724.000. Voor 2024 zijn de volgende risico’s geïnventariseerd als belangrijk voor het weerstandsvermogen.

Jaarstukken/Begroting 2024 23

GGD Hollands Noorden

Overzicht financiële risico’s 2024 Scenario laag Scenario hoog Bedrag risico (bedragen x € 1.000)

GR-taken Doorontwikkeling JGZ - 50 - Ziekteverzuim JGZ 100 200 100 Hogere instroom Veilig Thuis 50 300 50 Informatiebeveiliging & privacybescherming 100 280 280 Kostenstijgingen 100 400 400

Totaal GR-taken 350 1.230 830

Aanvullende diensten Medische arrestantenzorg 85 170 85 Reizigersadvisering 50 150 50

Totaal aanvullende diensten 135 320 135

Totaal 485 1.550 965

• Doorontwikkeling JGZ Er wordt gewerkt aan verbetering van de uitvoering van het basispakket JGZ met het programma doorontwikkeling JGZ. In 2023 wordt het programma doorontwikkeling JGZ afgerond en worden twee projecten opgeleverd. Hiervoor is tijdelijk meer personeelsinzet noodzakelijk. In 2023 is voor het laatste jaar een extra projectbudget van € 50.000 gereserveerd. Vanaf 2024 wordt doorontwikkeling JGZ gerealiseerd vanuit bestaand beleid en de bestaande begroting.

• Ziekteverzuim JGZ Het ziekteverzuim JGZ is hoger dan begroot en hoger dan het gemiddelde GGD HN-brede ziekteverzuimpercentage. Deels wordt dit veroorzaakt door organisatieveranderingen vanuit het programma doorontwikkeling JGZ. Dit heeft een negatieve impact op de productiviteit en leidt tot hogere kosten. De organisatieveranderingen vanuit het programma doorontwikkeling JGZ worden in 2023 voltooid. Hierdoor zal meer stabiliteit en rust ontstaan bij JGZ, wat een positief effect op het verzuim zou moeten hebben en het risico beperkt.

• Hogere instroom Veilig Thuis In vergelijking met de andere taken van GGD HN is Veilig Thuis minder voorspelbaar en kent de dienstverlening een ‘open einde’ karakter. Hierdoor is Veilig Thuis risicovoller dan de andere taken van GGD HN. Daarbij is het vooral afhankelijk van externe factoren of deze risico’s zich voor doen of niet.

Een toe- of afname van 5% van de diensten van Veilig Thuis leidt tot een afwijking van ongeveer € 300.000 ten opzichte van de begroting. In het algemeen bestuur is in 2021 een regeling afgesproken hoe om te gaan met schommelingen van de instroom als die niet kunnen worden opgevangen binnen de begroting. Deze regeling geeft aan: a. In het eerste jaar van hogere instroom – waarvan de financiële dekking niet binnen de reguliere begroting kan worden opgevangen - wordt de hogere instroom gedekt uit de algemene reserves met inachtneming van de ondergrens van 1,5% van begrote lasten van GGD HN;

Jaarstukken/Begroting 2024 24

GGD Hollands Noorden

b. Indien de algemene reserve ontoereikend is, een beroep te doen op het weerstandsvermogen van de gemeenten (door extra bijdrage); c. In tweede en volgende jaren van hogere instroom en indien het beeld is dat hogere instroom een blijvend karakter heeft, door verzoek om structurele extra bijdrage.

• Informatiebeveiliging & privacybescherming (bezuinigingen) Informatiebeveiliging en Privacybescherming voldoen nog niet aan de aangescherpte regelgeving. Het basisniveau van informatiebeveiliging moet op orde worden gebracht om onder andere veiligheidslekken (misbruik/diefstal/verlies van data) te voorkomen. Er is een project gestart om NEN7510 compliant te worden en te blijven. Dit zorgt zowel voor incidentele projectkosten als structureel hogere kosten. Vanaf 2021 is er veel aandacht besteed om te voldoen aan de NEN7510. De verwachting is dat het nog een aantal jaren duurt voordat volledig volgens deze norm wordt gewerkt. In 2023 is de formatie uitgebreid en zijn licenties aangeschaft. Daarnaast zijn technische maatregelen doorgevoerd. Door deze maatregelen zijn de structurele kosten gestegen. In 2023 zijn de kosten gedekt vanuit de algemene reserve van GGD HN. Bij de kadernota 2024 is voorgesteld om de kosten van Informatiebeveiliging en Privacy van € 536.000 te dekken via een verhoogde deelnemersbijdrage. Het algemeen bestuur heeft op 15 maart 2023 echter besloten dat de dekking binnen de eigen begroting dient te worden gevonden. Op 12 juli 2023 heeft het algemeen bestuur alsnog besloten om voor noodzakelijke uitgaven van Informatiebeveiliging en Privacy € 256.000 toe te kennen via verhoging van de deelnemersbijdrage per inwoner, waarvan € 150.000 structureel.

Voor dekking van het restant van € 280.000 voor noodzakelijke uitgaven van Informatiebeveiliging en Privacy is een structurele taakstelling opgenomen in de begroting 2024. Deze taakstelling dient te worden opgelost op een wijze die geen consequenties heeft voor de primaire dienstverlening. Gelet op de onzekerheid als het gaat om de haalbaarheid van deze taakstelling, wordt het risicoprofiel vooralsnog gehandhaafd.

• Kostenstijgingen Het risico is aanwezig dat GGD HN wordt geconfronteerd met kostenstijgingen van noodzakelijke uitgaven alsook onvoorziene uitgaven die niet meer in de begroting kunnen worden opgevangen. De rek is uit de begroting. Zonder besparing of ombuiging op andere uitgaven bestaat een risico dat een financieel tekort ontstaat. Het gaat om de volgende risico’s: - Kostenstijgingen van leveranciers en verhogingen van landelijke bijdragen van goederen en diensten boven de begrote indexatie. - Cao-gebonden loonstijgingen en Cao-gebonden toename van verlofuren zorgen, boven de begrote loonindexatie, voor hogere kosten en voor verlaging van productiviteit. - Noodzakelijke uitbreiding van formatie om de informatievoorziening en kritieke bedrijfsprocessen te borgen en noodzakelijke vernieuwingen van ICT-systemen te realiseren. - Noodzakelijke inzet op strategisch personeelsbeleid. Dit resulteert in hogere kosten voor werving & selectie, verzuimpreventie en duurzame inzetbaarheid. - Het voldoen aan nieuwe wetgeving, zoals de Wet open overheid (Woo).

• Medische arrestantenzorg De aanbesteding voor de aanvullende dienst medische arrestantenzorg is op initiatief van de politie aangehouden tot in ieder geval 2023. De nieuwe dienstverlening zal naar verwachting niet voor 2024 ingaan. GGD HN loopt het risico dat de aanvullende dienst medische arrestantenzorg na aanbesteding niet aan GGD HN wordt gegund. Vanaf dat moment komt het in stand houden van de expertise Forensisch Medische Geneeskunde zowel financieel als operationeel onder druk. Landelijk worden de gevolgen van wijzigingen op het gebied van de medische arrestantenzorg onderzocht.

• Reizigersadvisering Als gevolg van COVID-19 is de reizigersmarkt veranderd en door minder herhalingsconsulten zijn de inkomsten voor reizigersadvisering afgenomen en is de omzet met € 100.000 bijgesteld.

Jaarstukken/Begroting 2024 25

GGD Hollands Noorden

Er is onzekerheid over het moment en de periode waarin de reizigersmarkt weer op het omzetniveau van voor de COVID-19-pandemie komt, dat zorgt voor een financieel risico. De structurele gevolgen op de begroting worden in kaart gebracht om bij te kunnen sturen en vernieuwingen te kunnen onderzoeken die aansluiten op de veranderde reizigersmarkt. GGD HN doet onderzoek naar de opzet van een centrale vaccinatievoorziening, die binnen de interne organisatie schaalvoordelen moet opleveren.

3.2 Financiering Algemeen In de paragraaf financiering wordt inzicht gegeven in de financiering van de organisatie, het liquiditeitenbeheer en renterisico’s. Het gaat om de beheersing van financiële posities en geldstromen en de hieraan verbonden kosten en risico's. Dit wordt aangeduid als de treasuryfunctie. De treasuryfunctie omvat onder meer het aantrekken van leningen, het uitzetten van overtollige liquide middelen en debiteurenbeheer. De regels rondom treur zijn vastgelegd in het treasurystatuut. De belangrijkste afspraken zijn: • Gelden worden alleen uitgezet bij de BNG; • De organisatie maakt geen gebruik van derivaten.

Dekkingsmiddelen De taken uit hoofde van de gemeenschappelijke regeling (GR-taken) worden gefinancierd uit de diverse deelnemersbijdragen van gemeenten. Daarnaast heeft GGD HN verschillende baten uit aanvullende diensten aan bedrijven, gemeenten, instellingen, inwoners, justitie en politie.

Beoordeling financieringspositie GGD HN is een Gemeenschappelijke Regeling en met de hierbij behorende verantwoordelijkheids- structuur is het geen probleem om op zeer korte termijn vreemd geld aan te trekken. Met de BNG zijn hiertoe afspraken gemaakt. Regelmatige analyse van de cashflow zal tijdig aantonen wanneer een tekort aan vlottende middelen dreigt.

GGD HN heeft een redelijk positieve financieringspositie. Om fluctuaties gedurende het jaar op te vangen, is met de BNG een rekening-courantfaciliteit met een maximaal krediet van € 2.862.000 overeengekomen.

Financiële kengetallen BBV Voor de beoordeling van financiering wordt gebruik gemaakt van de volgende financiële kengetallen. De kengetallen met betrekking tot de grondexploitatie en de belastingcapaciteit zijn voor GGD HN niet van toepassing. De financiële kengetallen voor de jaren 2025, 2026 en 2027 zijn opgenomen onder meerjarenperspectief en de financiële kengetallen zijn geactualiseerd op basis van de balanspositie 31-12-2022.

Realisatie Begroting Begroting Omschrijving Streefwaarde 2022 2023 2024 Netto schuldquote <5% 4,5% 1,7% 1,5% Netto schuldquote gecorrigeerd voor <5% 4,5% 1,7% 1,5% alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio 5-10% -8,5% 4,8% 5,0% Structurele exploitatieruimte 2,5% 0,0% -1,0% 0,1%

Jaarstukken/Begroting 2024 26

GGD Hollands Noorden

Netto schuldquote Het getal weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de inkomsten. Het geeft een indicatie welk beslag de rentelasten en aflossingen op de begroting leggen. Hoe lager de netto schuldquote hoe beter. Onder netto schuld wordt verstaan: de lang- en kortlopende schulden minus de lang- en kortlopende vorderingen en uitzettingen.

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is gelijk aan de netto schuldquote, omdat GGD HN geen leningen heeft afgesloten.

Solvabiliteit Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin GGD HN in staat is haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de ratio, hoe beter. De streefwaarde voor GGD HN is tussen de 5% en 10% en is gemaximeerd doordat het weerstandvermogen is gemaximeerd op 2,5% van de lasten.

Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is. Hoe hoger hoe beter. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. De negatieve structurele exploitatieruimte 2023 is het gevolg van een onttrekking van uit de algemene reserve. GGD HN heeft geen tot zeer beperkte structurele exploitatieruimte om onvoorziene uitgaven op te kunnen vangen.

Renterisiconorm Deze norm is niet van toepassing: er zijn geen leningen met een looptijd van meer dan een jaar.

Meerjarenperspectief Onderstaande geprognosticeerde balans, het EMU-saldo en de financiële kengetallen bieden in hoofdlijnen inzicht in de effecten van de verwachte financiële ontwikkeling van GGD HN in de komende jaren.

Jaarstukken/Begroting 2024 27

GGD Hollands Noorden

Balans Hieronder de geprognosticeerde meerjarenbalans.

Geprognosticeerde balans 31-12-2023 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2026 31-12-2027

ACTIVA

Vaste activa Materiële vaste activa 2.039 2.013 1.964 1.741 1.442

Vlottende activa Voorraden 39 39 39 39 39

Uitzettingen met een rentetypische 14.194 14.194 14.194 14.194 14.194 looptijd korter dan 1 jaar Liquide middelen 3.786 3.842 4.121 4.574 5.103 Overlopende activa 6.275 6.275 6.275 6.275 6.275

TOTAAL ACTIVA 26.333 26.363 26.593 26.823 27.053

PASSIVA

Vaste passiva Algemene reserves 855 1.035 1.215 1.395 1.575 Bestemmingsreserve 150 50 100 150 gezondheidsonderzoeken Egalisatiereserve RVP 271 271 271 271 271

Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 4.210 4.210 4.210 4.210 4.210 jaar Overlopende passiva 20.847 20.847 20.847 20.847 20.847

TOTAAL PASSIVA 26.333 26.363 26.593 26.823 27.053

EMU-saldo Het EMU-saldo van GGD HN wordt bepaald door het resultaat te corrigeren voor de afschrijvingen en de investeringen die tijdens het jaar gedaan zijn. Volgens de Wet Houdbare Overheids Financiën dient dit saldo in de jaarverslaggeving te worden opgenomen.

Het EMU-saldo is als volgt berekend:

EMU-saldo 2022 2023 2024 2025 2026 2027 (bedragen x € 1.000)

Resultaat -3.691 180 180 180 180 180 Bij: afschrijvingen 464 610 646 685 632 632 Af: investeringen 396 567 619 636 410 333

EMU-saldo -3.623 223 206 229 403 479

Jaarstukken/Begroting 2024 28

GGD Hollands Noorden

Meerjarige financiële kengetallen BBV De meerjarige financiële kengetallen zijn geactualiseerd op basis van de balanspositie 31-12-2022 en de geprognosticeerde meerjarenbalans.

Omschrijving 2022 2023 2024 2025 2026 2027

Netto schuldquote 4,5% 1,7% 1,5% 0,9% 0,0% -0,9% Netto schuldquote gecorrigeerd 4,5% 1,7% 1,5% 0,9% 0,0% -0,9% voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio -8,5% 4,8% 5,0% 5,8% 6,6% 7,4% Structurele exploitatieruimte 0,0% -1,0% 0,1% 0,4% 0,4% 0,4%

3.3 Overzicht overhead Alle lasten (en baten) voor sturing en ondersteuning van het primaire proces worden verantwoord onder overhead en alle bedrijfskosten en diensten die direct verbonden zijn aan de dienstverlening (en gericht zijn op de externe klant of/en inwoner) zijn opgenomen onder uitvoering GR-taken en aanvullende diensten. Hieronder worden de baten en lasten van de overhead apart weergegeven.

Totaal baten en lasten overhead Realisatie 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 (bedragen x € 1.000 en incl. mutaties reserves)

Totaal baten 337 740 94 Totaal lasten 16.771 12.428 13.173

Resultaat -16.434 -11.688 -13.078 Door het afronden op € 1.000 ontstaan afrondingsverschillen.

In bijlage 3 is de overhead gespecificeerd naar kostencategorie.

3.4 Bedrijfsvoering

Inleiding De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de resultaten en stand van zaken rond de bedrijfsvoering. Met bedrijfsvoering worden de ondersteunende bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de programma's te realiseren.

Doelstelling Het doel is de facilitering van een duurzame, effectieve, rechtmatige en kostenbewuste bedrijfsvoering, waarover transparant wordt gecommuniceerd. Daarbij is het van belang dat de financiële huishouding en de administratieve organisatie op orde zijn en blijven. En klanten, stakeholders en medewerkers tevreden zijn. Daarom wordt ingezet op goed bestuur en goede interne dienstverlening. Deze activiteiten zijn ondergebracht bij het onderdeel Bedrijfsondersteuning en directie.

Jaarstukken/Begroting 2024 29

GGD Hollands Noorden

Versterking bedrijfsvoering GGD HN heeft grote slagen gemaakt met het transparanter maken van de organisatie en het op orde brengen van de financiën. Maar GGD HN is er nog niet. Er is nog veel te doen op het gebied van strategisch personeelsbeleid, informatievoorziening & informatiebeveiliging en communicatie. De druk op de overheadtaken neemt ook toe door een toenemende regeldruk, administratieve verplichtingen, wijzigingen in financiering, nieuwe taken, veranderingen in beleid of bijvoorbeeld huisvestingsvraagstukken bij de JGZ of Veilig Thuis. Ook in de voorliggende begroting 2024 zijn beperkt middelen begroot om al deze kwetsbaarheden in de bedrijfsvoering te versterken. Wel is het zo dat in de begroting 2024 structureel middelen worden vrijgemaakt voor informatiebeveiliging en privacy.

3.5 Beleidsindicatoren

In de onderstaande tabel zijn de relevante beleidsindicatoren opgenomen die volgens het BBV in de programma’s en programmaverantwoording moeten worden opgenomen.

Omschrijving Eenheid Score

Inwoners aantal 675.765 Apparaatskosten € 1.000 17.666 Apparaatskosten per inwoner € 26,14

Formatie (exclusief inhuur) Fte 437 Formatie per 1.000 inwoners Fte 0,65

Bezetting (exclusief inhuur) ultimo 2022 Fte 460 Bezetting per 1.000 inwoners Fte 0,68

Kosten inhuur derden € 1.000 1.457 Loonsom (exclusief overige personeelslasten) € 1.000 39.118 Kosten inhuur derden in % van loonsom % 3,70%

Overhead € 1.000 13.078 Totale lasten € 1.000 51.295 Overhead in % van totale lasten % 26%

Formatie versus bezetting De formatie 2024 is begroot op 437 Fte. De bezetting (exclusief inhuur) ultimo 2022 bedraagt 460 Fte. De bezetting is hoger door zwangerschaps- en ziekteverzuimvervanging.

Overhead Volgens de financiële benchmark GGD-begrotingen 2019 bedraagt de benchmark overheadratio 23%. Deze benchmark is het gemiddelde percentage van de achttien GGD’en die in de vergelijking is opgenomen. De overhead-ratio van GGD HN is in lijn met het landelijk gemiddelde.

Jaarstukken/Begroting 2024 30

GGD Hollands Noorden

3.6 Onderhoud kapitaalgoederen De kapitaalgoederen die bij GGD HN aanwezig zijn, hadden per 31-12-2021 een boekwaarde van € 2.812.000. In 2022 zijn op diverse onderdelen investeringen gedaan, enerzijds als vervanging van niet langer te gebruiken activa, anderzijds om de bedrijfsvoering op een betrouwbare manier te kunnen laten verlopen. GGD HN is geen eigenaar van de panden die gebruikt worden. De financiële risico’s met betrekking tot groot onderhoud zijn daarmee beperkt.

Per 31-12-2022 bedroeg de boekwaarde van de activa € 2.082.000. De totale boekwaarde is afgenomen als gevolg van de afboeking van het GGiD, dat deels als overige materiële vaste activa op de balans stond. Deze boekwaarde is als volgt te verdelen:

Kapitaalgoederen (bedragenx € 1.000) 31-12-2022 31-12-2021

Bedrijfsgebouwen (inrichting) 946 1.042 Machines, apparaten en installaties 734 774 Overige materiële vaste activa 402 996

Totaal 2.082 2.812

Voor de jaren 2024 tot en met 2027 zijn de volgende investeringen begroot:

Investeringen 2024 2025 2026 2027 (bedragenx € 1.000)

Bedrijfsgebouwen (inrichting) 323 72 41 84 Machines, apparaten en installaties 85 350 236 87 Overige materiële vaste activa 211 214 132 162

Totaal 619 636 410 333

3.7 Verbonden partijen Deze paragraaf bevat een overzicht en toelichting op de verbonden partijen. Een verbonden partij is een privaat- dan wel publiekrechtelijke organisatie, waarin GGD HN een bestuurlijk én financieel belang heeft.

GGiD Coöperatie U.A. Op 2 maart 2020 is de Coöperatie GGiD U.A. opgericht. De GGD’en regio Utrecht, Twente en Hollands Noorden hebben besloten gezamenlijk voor de Jeugdgezondheidzorg een nieuw digitaal dossier te ontwikkelen en te implementeren. In de Coöperatie wordt het beheer en de doorontwikkeling van het GGiD ondergebracht. Door het algemeen bestuur besluit te stoppen met de ontwikkeling van het GGiD, is de doelstelling waarvoor de coöperatie is opgericht niet langer actueel. Het ligt daarom voor de hand deze samenwerking te beëindigen en de coöperatie op te heffen. Dit is onderdeel van de verdere afwikkeling van het GGiD-dossier en de verwachting is dat vanaf 2024 geen sprake meer is van een verbonden partij.

Jaarstukken/Begroting 2024 31

GGD Hollands Noorden

4 Financiële begroting 4.1 Begrotingsuitgangspunten 4.2 Overzicht baten en lasten 4.3 Meerjarenraming 2024-2027 4.4 Overzicht gemeentelijke bijdragen GR taken 4.5 Overzicht bedragen kinderopvang 4.6 Overzicht bedragen Veilig Thuis 4.7 Overzicht bedragen aanvullende diensten 4.8 Overzicht bedragen Wet verplichte GGZ

Jaarstukken/Begroting 2024 32

GGD Hollands Noorden

4.1 Begrotingsuitgangspunten Indexatie 2024 2025 2026 2027

Loonkosten

Prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers 7,5% 3,8% 3,6% 3,6%

Goederen en diensten