240314 Raadsinformatiebrief Beleidsplan Klimaatadaptatie - bijlage Klimaatadaptatiebeleidsplan
Tekst van het document
Een bovengrondse groene oplossing heeft in principe de voorkeur wordt er een habitat geëist voor tenminste 3 soortencategorieën. Met de boven een (ondergrondse) technische oplossing. Door maatschappe- term ‘hoogwaardige’ habitat worden die eisen van een soort bedoeld waar lijke prestaties en kosten in beeld te brengen, is een onderbouwde keuze men redelijkerwijs op het perceel of met behulp van de directe omgeving mogelijk. Dit principe geldt ook voor oplossingen of maatregelen voor de aan kan voldoen. Het omvat alle aspecten van de ontwikkeling van een soort andere thema’s. die lokaal gerealiseerd kunnen worden, samengevat in de 4 v’s: Voedsel, II. Groenblauwe structuren zijn meer dan alleen visueel water en groen voor Veiligheid, Voortplantingsmogelijkheden en Variatie. beleving, ze zijn ook een ecologisch betekenisvolle structuur met klimaat- adaptieve meerwaarde. De indicator van het percentage groen is een
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 25
Afwijken van normen en richtlijnen Bij herinrichtingen en nieuwbouwontwikkelingen moet in principe altijd voldaan worden aan de hierboven omschreven normen en richtlijnen. Alleen indien het voldoen aan een norm of een richtlijn redelijkerwijs en onderbouwd niet mogelijk is kan hiervan afgeweken worden. Hiervoor geldt het principe ‘comply or explain’. Indien van een norm of richtlijn wordt afgeweken dan kan de initiatiefnemer gevraagd worden hiervoor een afkoopsom te betalen waarmee de voorziening die nodig zou zijn om aan de norm of de richtlijn te voldoen buiten het plangebied kan worden gerealiseerd (compensatie). Deze situatie kan zich voordoen in een plangebied met een hoge grondwaterstand of slechte waterdoorlatendheid van de bodem en als dure technische ingrepen vereist zijn om aan een waterbergingseis te kunnen voldoen. Het principe van het treffen van compenserende maatregelen buiten het plangebied of hier financieel aan bijdragen kan ook voor de andere thema’s aan de orde zijn. Het is de verant woordelijk van de initiatiefnemer om met een alternatief plan te komen in geval er een goede reden is om af te wijken van een norm of richtlijn.
Om het beleid juridisch te borgen zullen de normen worden vertaald in regels in het omgevingsplan. Voor het voldoen aan de richtlijnen wordt privaatrechtelijk instrumentarium ingezet zoals bijvoorbeeld een anterieure overeenkomst met ontwikkelende partijen.
De normen en richtlijnen gelden niet voor plannen waar voor de vaststelling van dit beleidsplan reeds een kaderstellend besluit is genomen, reeds een intentie- overeenkomst is gesloten en/of reeds een anterieure overeenkomst is gesloten.
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 26
4. Hoe werken we aan klimaatadaptatie?
4 Gemeente Alkmaar en Stadswerk072 werken volop aan het Gemeente Alkmaar is aangesloten bij stichting Steenbreek, de klimaatbestendig maken van de gemeente. In paragraaf 1.4 zijn landelijke kennis- en netwerkorganisatie die ondersteuning biedt de voorbeelden hiervan beschreven. In de periode 2024-2028 bij campagnes en activiteiten die bijdragen aan het duurzaam gaan we hier mee verder en zullen we de activiteiten op het vergroenen van de leefomgeving. Via de campagne Steenbreek gebied van klimaatbestendig maken van de stad intensiveren om Alkmaar stimuleren we inwoners om in actie te komen om hun ervoor te zorgen dat we in 2050 klimaatadaptief zijn. Wat we in tuin groen aan te leggen. de komende periode gaan doen en welke accenten we daar bij leggen staat in dit hoofdstuk beschreven. Al enkele jaren is er bij de gemeente subsidie beschikbaar voor de aanleg van groene daken. Deze regeling wordt uitgebreid met 4.1 Samen met bewoners en bedrijven het treffen van kleine klimaatadaptieve maatregelen zoals het plaatsen van een regenton, het afkoppelen van de regenpijp, onts- Stimuleren initiatieven tenen en vergroenen. Hiervoor is € 1 miljoen voor de periode 2024 In het coalitieakkoord Vertrouwen in Alkmaar wordt het belang t/m 2026 ter beschikking gesteld. van buurtparticipatie en buurtinitiatieven duidelijk onderstreept.
Dit geldt ook voor het klimaatadaptief inrichten en vergroenen van Naast subsidies faciliteren we door het geven van informatie en onze stad en daarvoor is ook 1 miljoen ter beschikking gesteld. persoonlijk advies. Uit gedragsanalyse blijkt dat een financiële Dit is bedoeld voor ‘kleine’ maatregelen zoals groen dak, regen- prikkel belangrijk is. Maar ook gemak en bewustwording zijn van water voor toilet, regenton in de tuin en tegels eruit en groen erin. belang om in actie te komen.
Ook tijdens de samenspraakavond op 28 maart 2023 werd het Communicatie belang van buurtparticipatie benadrukt. Tijdens deze avond Vanuit de gemeente en vanuit Stadswerk072 wordt gecommu- konden bewoners informatie krijgen over het in ontwikkeling niceerd over klimaatadaptatie. De communicatie wordt zoveel zijnde klimaatadaptatiebeleid en ook hun ideeën hierover kenbaar mogelijk afgestemd en richt zich op inwoners, bedrijven en maken. Tijdens deze avond werd door verschillende aanwezigen maatschappelijke organisaties. Doel van de communicatie is het het belang onderstreept van (kleinschalige) acties voor het nemen vergroten van het bewustzijn van het belang van klimaatadaptieve van klimaatadaptieve maatregelen in de straat of de buurt. maatregelen en het bevorderen dat mensen ook zelf klimaat- Voor de komende periode worden initiatieven op straat- en buurt- adaptieve maatregelen nemen. Hiervoor worden tips gedeeld en niveau ondersteund en versterkt. Concreet betekent dit: gecommuniceerd over de subsidieregelingen die er zijn. • De regeling voor groene schoolpleinen wordt voortgezet; • Actie Steenbreek wordt voortgezet; • De subsidieregeling voor groene daken wordt voortgezet en uitgebreid met andere klimaatadaptieve maatregelen; • We geven voorlichting en persoonlijk advies op het gebied van vergroenen en vergroten biodiversiteit.
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 27
4.2 Herinrichting openbaar gebied
Klimaatadaptief handelen is vanzelfsprekend in alle werkprocessen en planfasen bij herinrichtingen van het openbaar gebied. Ook in het nieuwe coalitieakkoord is opgenomen dat alle ruimtelijke plannen bijdragen aan klimaatadaptatie met als stip op de horizon een gemeente die in 2050 klimaatbestendig is.
Het Handboek Inrichting Openbare Ruimte en het Beleidsplan Stedelijk Water 2017-2026 zullen worden geactualiseerd op basis van dit beleidsplan. Hiermee wordt een klimaatadaptieve inrichting van het openbaar gebied verder geborgd en voorkomen dat vóór de afschrijvingstermijn van de investeringen in het open- baar gebied alsnog maatregelen getroffen moeten worden.
Onderzoek en analyse Voor de programmering van vervangingsinvesteringen in het openbaar gebied (wegen, riolering, groen etc.) zal een risicoanalyse gemaakt worden op wijk en/ of straatniveau. Hierbij wordt gekeken in welke mate in een bepaald gebied voldaan wordt aan de klimaatadaptieve normen en richtlijnen in dit beleidsplan. Doel van deze stap is het vroegtijdig in kaart brengen van de risico’s en kansen met betrekking tot de klimaateffecten (klimaatadaptatie opgave) en het bepalen van kansrijke oplossingsrichtingen. Op basis van deze analyse worden de uitvoe- ringsprojecten in de tijd gepland. De resultaten helpen ook om in het integrale ontwerpproces de dialoog te voeren over te treffen klimaatadaptatieve maat regelen.
Voor deze analyse worden onder andere de Klimaatatlas en de Klimaateffectatlas, Gezondheidsatlas GGD Hollands Noorden, bodemopbouw, grondwaterstanden, overlastmeldingen, bebouwing en vitale en kwetsbare func- ties geraadpleegd. Mogelijk is het verzamelen van aanvullende veldgegevens in dit stadium nodig.
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 28
Integrale aanpak projecten De druk op zowel de boven- als de ondergrond wordt steeds groter. Klimaat- Alkmaar staat onder andere voor een transitieopgave in de openbare ruimte, op adaptatie en waterbeheer het gebied van klimaatadaptatie en de overgang naar duurzame energiebronnen. Ondergrond- Groen en De thema’s in figuur 9 hebben allemaal een ruimteclaim op de ondergrond en zijn kwaliteit biodiversiteit daarmee van invloed op de ruimte voor ondergrondse klimaatadaptieve maat regelen. Ook is in beeld gebracht waar potentiegebieden zijn voor het inpassen van nieuwe functies in de ondergrond en waar weinig potentie is [22].
Bij iedere herinrichting moet een gezamenlijke afweging gemaakt worden voor Voedsel- Energietransitie de invulling van de beschikbare ruimte boven en onder de grond. Deze afweging voorziening wordt gemaakt door het projectteam, de beleidsmedewerkers van de verschil- lende betrokken disciplines en de uiteindelijke beheerders. De volgende stappen worden doorlopen: Ondergrond 1. Inventarisatie betrokken disciplines; 2. Gezamenlijk bepalen van belangrijkste doelstellingen binnen het project; 3. Analyse kwetsbaarheden, kansen en oplossingen op de verschillende disci- Wonen/ Bodemdaling bouwopgave plines, met voor- en nadelen en inzicht op ruimtegebruik; 4. Een integrale afweging van de verschillende kansen en oplossingen. We bepalen welk ruimtegebruik het beste past bij de doelstellingen van het project en de belangen van de belanghebbenden. Gezonde en Mobiliteit en veilige Na de integrale afweging kan gestart worden met het ontwerp. leefomgeving bereikbaarheid
Erfgoed en Meekoppelkansen identiteit We koppelen klimaatadaptatie slim aan andere ruimtelijke opgaven (o.a. woning- bouwopgave) en duurzaamheidsthema’s.
Figuur 10. Onderwerpen met claim op ondergronds ruimtegebruik
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 29
Ontwikkelingen op het gebied van klimaatadaptatie bieden kansen voor andere 4.3 Nieuwbouw ontwikkeling duurzaamheidsthema’s en vice versa. Zoals natuurinclusiviteit, de energietran- sitie en circulariteit. Door thema’s te combineren kunnen meerdere duurzaam- Om tot een klimaatbestendige gemeente te komen, moeten nieuwbouwontwik- heidsambities worden bereikt en creëren we meerwaarde. Een voorbeeld hiervan kelingen evenals herinrichtingen van openbaar gebied klimaatadaptief gereali- is dat vergroening om hittestress tegen te gaan ook zorgt; seerd worden. Een nieuwbouwontwikkeling omvat een ontwikkeling waarbij een • dat water beter kan infiltreren; omgevingsvergunning nodig is. De nieuwbouwontwikkeling kan ook toekomstig • dat biodiversiteit versterkt kan worden; openbaar terrein omvatten. • voor een positieve invloed op de gezondheid van inwoners; • voor een toename van recreatiemogelijkheden. Nieuwbouwontwikkelingen dienen te voldoen aan de normen en richtlijnen in dit beleidsplan. Daarnaast dient het watertoetsproces doorlopen te worden. Door te koppelen worden (financiële) middelen op de meeste efficiënte manier ingezet en beperken we overlast. Om meekoppelkansen te benutten en in beeld Project proces te krijgen, denken we gezamenlijk vooruit en plannen we tijdig [20].
Bij alle In de Leidraad Klimaatadaptief bouwen 2.0 is een voorbeeld projectproces ingrepen in de openbare ruimte onderzoeken we of klimaatadaptieve maat- met daarin borgingsinstrumenten voor klimaatadaptatie opgenomen, specifiek regelen nodig en mogelijk zijn. Bijvoorbeeld bij rioolvervanging, aanleg van gericht op nieuwbouw ontwikkelingen [24]. Dit proces bestaat op hoofdlijnen uit warmtenetten, herinrichting van de openbare ruimte, werkzaamheden van nuts de volgende fases: bedrijven en bouw of verbouw van panden. Zo benutten we elke kans [21]. 1. Initiatieffase Financiële middelen Deze fase is voor de gemeente van belang als het gaat om een initiatief waar Naast de personele inzet zijn er financiële middelen benodigd om ervoor te het omgevingsplan (nog) niet in voorziet. Een initiatiefnemer zoekt contact zorgen dat in 2050 het openbaar gebied in de gemeente Alkmaar klimaat met de gemeente om te verifiëren of de gemeente medewerking wil verlenen adaptief is ingericht. We gaan er daarbij vanuit dat klimaatadaptieve maat aan het initiatief. In deze fase vinden verschillende gesprekken plaats op regelen integraal deel uitmaken van herinrichtingsprojecten. Investeringen ten ambtelijk niveau waarin verkend wordt of het initiatief past in het beleid van behoeve van het tegengaan van wateroverlast zijn nu al in de investerings de gemeente.
Het klimaatadaptatiebeleid is daarbij één van de toetsstenen. budgetten voor herinrichting openbaar gebied voorzien. Voor het structu- Uiteindelijk beslist het college of een collegelid, op basis van de ambtelijke reel bergen van hemelwater en ontlasten van het watersysteem dienen de adviezen en een schetsontwerp, of medewerking wordt verleend aan het investeringsbudgetten van de integrale herinrichtingsprojecten verhoogd te initiatief. worden. Naar verwachting zijn de investeringskosten circa 10% hoger. 2. Definitiefase In de definitiefase is bepaald dat in principe medewerking wordt verleend aan het initiatief en wordt het schetsontwerp uitgewerkt tot een voorlopig ontwerp. Het voorlopig ontwerp past binnen de kaders van het klimaat adaptatiebeleid tenzij hier in overleg andere afspraken over worden gemaakt. Financiële compensatie kan hier een onderdeel van zijn.
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 30
In het geval dat toekomstig openbaar gebied bij de nieuwbouwontwikke- ling is inbegrepen, dienen de plannen in overeenstemming te zijn met het Handboek Inrichting openbare Ruimte van Stadswerk072 voor Gemeente Alkmaar.
3. Voorbereidingsfase In de voorbereidingsfase vraagt de opdrachtgevende of uitvoerende partij een omgevingsvergunning aan voor de werkzaamheden. Voor verhardings toename en graven van water is een vergunning bij het waterschap vereist. Voor de bouw is een vergunning bij de gemeente vereist. Voor verhardings toename en graven van water is een vergunning bij het hoogheemraadschap vereist.
4. Realisatiefase In de realisatiefase wordt het terrein bouwrijp gemaakt en start de daad- werkelijke bouw. De gemeente en het hoogheemraadscdhap hebben de bevoegdheid om te controleren of aan de vergunningsvoorwaarden op het gebied van klimaatadaptatie wordt voldaan.
5. Beheerfase Na oplevering van de nieuwbouwontwikkeling wordt het openbaar gebied door de opdracht gevende partij in beheer en onderhoud overgedragen aan de gemeente. Het nieuwe openbare gebied wordt verwerkt in de beheer- plannen en -budgetten. De gemeente wordt verantwoordelijk voor de werking en monitoring van de klimaatadaptieve maatregelen in het open baargebied.
Financiële middelen Kosten voor realisatie en instandhouding van klimaatadaptieve maatregelen voor private ontwikkelende partijen komen voor hun eigen rekening. Het onder- houd van de in de openbare ruimte aangelegde klimaatadaptieve maatregelen komen zoals in het beschreven projectproces na de aanleg voor rekening van de gemeente. Goede afspraken met de private ontwikkelende partijen in anterieure overeenkomsten zijn hiervoor vereist.
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 31
Juridisch instrumentarium en personele capaciteit Meer achtergrondinformatie, inzicht in de werkprocessen en het Regionaal In vervolg op het vaststellen van dit beleidsplan door de gemeenteraad zullen Crisisplan is te vinden via: Risico- en Crisisbeheersing | Veiligheidsregio Noord- ook regels voor het omgevingsplan worden vastgesteld. Dit betekent de inzet Holland Noord (vrnhn.nl). van extra capaciteit voor vergunningverlening en handhaving. In de gemeente Alkmaar worden jaarlijks circa 900 omgevingsvergunningen aangevraagd. Naar Binnen de gemeente Alkmaar zijn er afspraken hoe te handelen bij een ramp of verwachting is er 0,5 fte (fulltime equivalent) nodig om vergunningaanvragen te crisis. Zo worden er ten tijde van een dergelijk incident verschillende functies toetsten aan het juridisch kader en 0,5 fte om hierop te handhaven. actief, zoals de Expert Gemeente (EG) en de ContactPersoon Gemeente (CPG). Deze functies zijn 24/7 bereikbaar middels hard piket. Op het gebied van risico- Naast toetsing aan het juridisch kader en handhaving is ook capaciteit beno- beheersing werkt de gemeente ook samen met de VRHNH. digd om te adviseren bij projecten die door private partijen worden ontwikkeld en niet in het omgevingsplan passen.
Met het vaststellen van dit beleidsplan is Risicoprofielen extra inzet nodig om in deze projecten te adviseren op het gebied van klimaat In door VRNHN vastgestelde regionale risicoprofielen wordt steeds meer adaptatie & biodiversiteit. Deze advieswerkzaamheden worden ook nu al door de rekening gehouden met extreme neerslag, langdurige droogte, extreme hitte en gemeente en door Stadswerk072 uitgevoerd en hiervoor is naar verwachting 0,5 wateroverlast. Deze risicoprofielen worden gebruikt bij advisering over ruimte- fte extra capaciteit benodigd. lijke plannen/bestemmingsplannen.
4.4 Calamiteiten Tenslotte is er binnen de VRNHN aandacht voor de toekomstige crisisbeheer- sing. Daarin is extreem weer een thema. Daaronder vallen bijvoorbeeld onder- Het klimaatadaptief inrichten van de gemeente kan niet voorkomen dat zich toch werpen als hittestress, extreme wind (zoals valwind) en hevige hagel/regen- calamiteiten kunnen voordoen. Hierbij kan gedacht worden aan overstroming buien. Vanuit de gemeente Alkmaar is er structureel contact met de VRNHN. en wateroverlast, hittestress, extreme droogte en watertekort. In geval van een Zo wordt de gemeente structureel geïnformeerd over de voortgang vanuit de calamiteit dan is de gemeente aan zet om de gevolgen voor de gezondheid en VRNHN op dit thema. materiele schade zoveel mogelijk te beperken. Als gemeente wil je voorbereid zijn op extreme situaties. Langdurige droogte Organisatie kan bijvoorbeeld invloed hebben op de conditie van wegen en bomen. Dit kan Vanuit de gemeente Alkmaar is er een nauwe samenwerking met de gevaarlijke situaties opleveren, zoals wegverzakkingen en omvallende bomen bij Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN). VRNHN voert voor de storm. Daarom is het van belang om regelmatig te inspecteren en controles uit gemeente Alkmaar taken uit op het gebied van brandweerzorg, geneeskundige te voeren. hulpverlening, de rampenbestrijding en crisisbeheersing en het Veiligheidshuis NHN.
Opstellen lokaal hitteplan Een lokaal hitteplan bestaat uit de protocollen voor de lokale aanpak van de De crisisorganisatie is voor een belangrijk deel regionaal belegd binnen de gezondheidsgevolgen van hitte. Het is een nadere uitwerking van het Nationaal VRNHN. Het Expertteam Bevolkingszorg is het team dat tijdens incidenten Hitteplan, gericht op praktische uitvoering op lokaal niveau. Bij een lokaal hitte- optreedt namens de 16 gemeenten uit de regio, naast brandweerzorg, genees- plan staan de mensen centraal die extra kwetsbaar zijn voor hitte, zoals ouderen kundige zorg en politiezorg. Zij vertegenwoordigen sinds 2015 de gemeenten in en chronisch zieken. de diverse crisisteams, waaronder de gemeente Alkmaar.
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 32
Een lokaal hitteplan richt zich op het beter functioneren van individuele verzor- gers en professionals, zorginstellingen en maatschappelijke organisaties tijdens een periode van hitte. Het helpt hen bijvoorbeeld bij het verkrijgen van achter- grondinformatie tijdens hitte, en bij de uitvoering van hun reguliere taken en het nemen van aanvullende maatregelen tijdens hitte. In samenwerking met betrok- kenen zal voor gemeente Alkmaar een lokaal hitteplan worden opgesteld.
4.5 Regionale samenwerking
De gevolgen van klimaatverandering zijn gebiedsoverstijgend. De verantwoor- delijkheid voor aanleg, gebruik, onderhoud, renovatie en beheer van de buiten- ruimte valt onder veel partijen. De gevolgen van klimaatverandering stoppen ook niet bij onze gemeentegrenzen. Om onze gemeente klimaatbestendig in te richten, werken we daarom samen met andere overheden (Rijk, provincie, hoogheemraadschap en omliggende gemeenten), maatschappelijke organisa- ties, inwoners, projectontwikkelaars, woningbouwcorporaties, ondernemers en bedrijven. De bestaande samenwerkingen zullen in de komende periode worden voortgezet.
Bestuurlijke samenwerking Klimaatadaptatie Regio Alkmaar Met de regio Alkmaar doorlopen we de cyclus uit het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA); • weten (kwetsbaarheden analyseren); • willen (strategie bepalen door risicodialogen); • werken (borgen in uitvoeringsagenda’s, programma’s, kaders, wet- en regel- geving),
De DPRA cyclus is geen eenmalige cyclus. Dit proces wordt elke zes jaar door- lopen of eerder als daar aanleiding toe is. De kwetsbaarheden worden opnieuw geanalyseerd en de voortgang op het gebied van klimaatadaptatie wordt hierbij inhoudelijk en procesmatig geëvalueerd. Waar nodig stellen we de strategie en uitvoering bij. In 2025 start een nieuwe DPRA-cyclus.
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 33
Bestuurlijke samenwerking Klimaatadaptatie Noorderkwartier Andere instanties We werken samen met gemeenten, waterschap (HHNK) en het drinkwater Met woningcorporaties zoeken we als gemeente actief de samenwerking op. bedrijf (PWN) om de waterketentaken verder te verbeteren en om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. De waterketentaken betreffen het verwerken van We nemen ook actief deel aan het netwerk Samenblauwgroen (het netwerk voor afvloeiend hemelwater, het inzamelen, transporteren en verwerken van stede- Klimaatadaptatie en Waterketen in Noorderkwartier). Dit netwerk wordt gebruikt lijk afvalwater, aanpak van structurele grondwaterproblemen en de productie voor kennisdeling in Noorderkwartier. De website van Samenblauwgroen geeft en levering van drinkwater. Nieuwe ontwikkelingen zijn onder andere klimaat inspiratie en handvatten om aan de slag te gaan met klimaatadaptatie. adaptatie en het anders omgaan met hemelwater (vasthouden om de gevolgen van droogte te beperken en bergen om wateroverlast te voorkomen). Deze We werken tot slot samen met universiteiten en hoger onderwijs instellingen samenwerking vindt plaats vanuit bestuurlijke samenwerkingsbijeenkomst voor vergaren van kennis en het monitoren van maatregelen. 2021-2030 ‘Samenwerking Waterketen Noorderkwartier’ [28].
4.6 Uitvoeringsagenda’s Bestuurlijke samenwerking Waterketen Noorderkwartier We werken samen met gemeenten, waterschap (HHNK) en het drinkwater De procesagenda met daarin de activiteiten per klimaatthema (onder andere bedrijf (PWN) om de waterketentaken verder te verbeteren en om in te spelen op het gebied van organisatie, onderzoek en communicatie) is opgenomen in op nieuwe ontwikkelingen. De waterketentaken betreffen het verwerken van bijlage IV. Het betreft de procesmaatregelen die voortvloeien uit de regionale afvloeiend hemelwater, het inzamelen, transporteren en verwerken van stede- Klimaatadaptatiestrategie [10] en die in regionaal verband worden uitgevoerd. lijk afvalwater, aanpak van structurele grondwaterproblemen en de productie en levering van drinkwater. Nieuwe ontwikkelingen zijn onder andere klimaat Voorbereidingsbesluit Omgevingsplan adaptatie en het anders omgaan met hemelwater (vasthouden om de gevolgen Na het vaststellen van het beleid zullen de normen voor klimaatadaptieve inrich- van droogte te beperken en bergen om wateroverlast te voorkomen). Deze ting worden vertaald in regels in het omgevingsplan. Om deze regels direct in samenwerking vindt plaats vanuit bestuurlijke samenwerkingsbijeenkomst te laten gaan zal hiervoor een Voorbereidingsbesluit worden genomen door de 2021-2030 ‘Samenwerking Waterketen Noorderkwartier’ [28]. gemeenteraad.
Regels om in bestaand gebied maatregelen te kunnen treffen zoals het afkoppelen van hemelwaterafvoer op het riool zullen hier deel van Gemeente Alkmaar en Stadswerk072 uitmaken. De verschillende afdelingen/vakgroepen binnen Gemeente Alkmaar en Stadswerk072 werken op het gebied van klimaatadaptatie nauw samen. Actualiseren Handboek Inrichting Openbare Ruimte Onderdeel hiervan is een regulier overleg van het kernteam Klimaatadaptatie en Het HIOR is de ontwerpleidraad voor de gemeente en Stadswerk072 voor het Biodiversiteit waaraan zowel gemeente als Stadswerk072 deelnemen. Zo delen inrichten en herinrichten van openbaar gebied. Het HIOR wordt voortdurend we kennis en maken we integrale en gedragen afwegingen waaraan de verschil- aangepast aan de laatste inzichten op het gebied van het klimaatadaptief lende vakgroepen hun bijdrage leveren. inrichten en is ook voor private partijen van toepassing als zij toekomstig openbaar gebied ontwikkelen. Initiatiefnemers nieuwbouw Gemeente Alkmaar werkt samen met initiatiefnemers aan klimaatadaptieve ontwikkelingen. Afspraken worden vastgelegd in anterieure overeenkomsten en de gemeente toetst de plannen op de gemaakte afspraken.
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 34
Extra vergroening Zoals opgenomen in het programma Duurzaam Alkmaar wordt tenminste 5,5 hectare extra groen gerealiseerd. In de periode 2020 tot 2027 wordt 3,5 hectare extra groen aangelegd bij onderhouds- en herinrichtingsprojecten en groen op versteende plekken in de stad en 1 hectare groen door de stimuleringsregeling voor groene daken. Daarnaast worden tot 2027 250 tuinen vergroend en zetten we in op buurtinitiatieven en vergroening van schoolpleinen (1 hectare).
De vergroeningsambitie en uitvoering maatregelen worden geëvalueerd. De ambitie om 3,5 hectare extra groen aan te leggen tot 2027 is begin 2023 al gerealiseerd.
Monitoring In dit beleidsplan is door het opnemen van normen en richtlijnen concreet gemaakt wanneer sprake is van een klimaatadaptieve gemeente. Na vaststellen van dit beleid zullen deze normen en richtlijnen worden vertaald in indicatoren waarmee inzichtelijk kan worden gemaakt in welke mate we als gemeente voldoen aan de doelstelling van klimaatadaptief in 2050. Jaarlijks zal een sub-doel met indicatoren worden opgenomen in de Programmabegroting en hierover zal ook jaarlijks gerapporteerd worden in het jaarverslag.
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 35
Bronnen Er wordt verwezen naar onderstaande bronnen door middel van het nummer tussen [ ].
[1] Klimaatschadeschatter, NKWK. [21] Handreiking Slim Koppelen, NKWK, februari 2020. [2] Deltaprogramma Ruimtelijke adaptatie, IenW. [22] Ondergrondse ruimte in gemeente Alkmaar, Wareco, 18 november 2021 [3] Financiële prikkels voor klimaatadaptatie, Kennisportaal Klimaatadaptatie, [23] Klimaatadaptatietoets regio Alkmaar, TAUW 20 april 2018. [24] Leidraad Klimaatadaptief Bouwen 2.0, Nelen & Schuurmans, Tauw, maart [4] Vertrouwen in Alkmaar 2023-2026. 2022. [5] Omgevingsvisie Alkmaar 2040, 5 oktober 2017. [25] Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR Alkmaar) [6] Beleidsplan Stedelijk Water 2017-2026, Stadswerk 072/gemeente Alkmaar. [26] Landelijke maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving, [7] Groenbeleidsplan Alkmaar – de kracht van groen 2017-2027 Ministeries van BZK, IenW en LNV, 2 december 2022. [8] Kansen voor vergroenen, gemeente Alkmaar, 2019 [27] Convenant Toekomstbestendige Woningbouw MRA. [9] Kansen voor biodiversiteit, gemeente Alkmaar, 2019 [28] Bestuurlijke Samenwerkingsovereenkomst 2021-2030, Samenwerking [10] Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda Regio Alkmaar, maart 2021 Waterketen Noorderkwartier, 2020.
[11] Programma duurzaam Alkmaar, 2020 -2024 [29] KNMI - KNMI’14-klimaatscenario’s [12] Basisinventarisatie klimaatkwetsbaarheden Alkmaar, Arcadis, 24 juli 2019 [30] Nadere analyse bodemdaling en funderingen gemeente Alkmaar, Wareco, [13] Kans op zware regenval zoals op 13 en 14 juli neemt verder toe door 2020 klimaatverandering, KNMI, 23 augustus 2021. [31] De hittebestendige stad, HVA, 2020 [14] Ieder jaar een verpletterend hitterecord?, KNMI, 19 juli 2022. [32] www.klimaateffectatlas.nl [15] Klimaatstresstest bijsluiter droogte, Kennisportaal Klimaatadaptatie. [16] Achtergrondinformatie overstroming, Kennisportaal Klimaatadaptatie. [17] GGD-richtlijn medische milieukunde. Gezondheidsrisico’s van zomerse omstandigheden, 2012. RIVM Rapport 609400007/2012 [18] Klimaatadaptatie en gezondheid, Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek. [19] Basisveiligheidsniveau Klimaatbestendige Nieuwbouw 3.0, juni 2021 [20] Handelingswijsheden voor samenwerken in klimaatadaptatie, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, 2022
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 36
Verklarende woordenlijst Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) Overstroming Het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie is een plan van Nederlandse overheden Het verspreiden van water ten gevolge van het bezwijken of overlopen van dijken, om wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen te kaden, sluizen of andere waterkeringen. beperken. Het doel van het plan is dat Nederland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust is ingericht. Particulier terrein Terrein dat niet in bezit is van de overheid of een bedrijf. Droogte Er is sprake van droogte als er gedurende langere tijd geen neerslag valt. Maar Privaat terrein droogte is meer dan een tijdje geen regen. Ook andere factoren, zoals landschap, Terrein dat niet in bezit is van de overheid. bodem, grondwater en verdamping spelen een rol bij het ontstaan van droogte. Verblijfsplekken Herinrichting: Een project met als doel de openbare ruimte (opnieuw) in te Openbare ruimtes waarin bewoners prettig kunnen verblijven. richten. Vitale en kwetsbare functies Hevige neerslag (1/100 jaar, 70 mm in een uur): Een herhalingstijd van 100 jaar Vitale en kwetsbare functies zijn functies die cruciaal zijn voor het functioneren betekent dat er elk jaar een kans van 1/100 = 1% is dat er ergens in Nederland op van de samenleving. Uitval van deze functies brengt ernstige schade met zich één dag zo veel neerslag valt.
mee voor mens, natuur, milieu en economie. Dit zijn o.a. de energievoorziening, infrastructuur en drinkwatervoorziening. Hittestress Vitale functies vormen de ruggengraat van de samenleving. Het is belangrijk om Tijdens warme perioden is de temperatuur in stedelijke gebieden vaak hoger dan te weten welke vitale functies kwetsbaar zijn voor klimaatverandering. Uitval van op het platteland. Hoge temperaturen kunnen een negatieve invloed hebben op deze functies leidt tot maatschappelijke ontwrichting en grote schade. het milieu en resulteren in lichamelijke klachten bij mensen. Uitval of beschadiging van belangrijke functies door overstroming, wateroverlast, Nieuwbouwontwikkeling: Een ontwikkeling waarbij een bouwvergunning droogte of hitte kan leiden tot ernstige gevolgen voor mens, milieu of economie benodigd is. De nieuwbouwontwikkeling omvat zowel het toekomstige private op nationaal niveau. Denk daarbij aan functies zoals de energievoorziening, terrein als eventueel openbaar terrein. de hoofdinfrastructuur en ziekenhuizen. Doordat uitval van deze belangrijke functies tot ernstige gevolgen kan leiden, noemen we ze vitaal en kwetsbaar. Klimaatadaptatie Daarnaast kunnen vitale en kwetsbare functies noodzakelijk zijn om een gebied Het voorbereiden op de risico’s van het veranderende klimaat en het aanpassen te herstellen, bijvoorbeeld na een overstroming.
van de omgeving hierop. Wateroverlast Op staal gefundeerd Langer dan 30 min en op grote schaal water op straat, water in winkels, Funderingswijze waarbij de muren of wanden, meestal door tussenkomst van woningen met materiele schade en mogelijk ook ernstige belemmering van een verbrede voet, rechtstreeks op de draagkrachtige bodem rusten. het (economische) verkeer.
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 37
Afkortingen CPG: Contact Persoon Gemeente
DPRA: Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie
EG: Expert Gemeente
GGD HN: Gemeentelijke gezondheidsdienst Hollands Noorden
HHNK: Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
MRA: Metropoolregio Amsterdam
NHN: Noord-Holland Noord
NKWK: Nationaal Kennis- en innovatieprogramma Water en Klimaat
PWN: Provinciaal Waterleidingsbedrijf Noord-Holland
VRNHN: Veiligheidsregio Noord-Holland Noord
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 38
Bijlage I - Aandachtsgebieden klimaatkwetsbaarheden
Alkmaar
Aandachtsgebieden klimaatkwetsbaarheden Gemeente Alkmaar Wateroverlast
Aandachtsgebied hemelwateroverlast
Kwetsbare gebouwen met de functie: Bijeenkomsten Kantoor Onderwijs Industrie
Winkel Sport
Gezondheidszorg
Weg onbegaanbaar (in beheer van de gemeente)
Kwetsbare panden bij hevige regenval Bestaand aandachtsgebied grondwateroverlast
Nieuw aandachtsgebied grondwateroverlast 2050
Hittestress
Aandachtsgebied oppervlaktewater
Hitte-eiland
Kwetsbare functies en groepen
Beweegbare bruggen
Droogte
Aandachtsgebied bodemdaling
Bebouwing met risico op paalrot
Overstromingen
Aandachtsgebied overstromingsdiepte (> 2 m)
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 39
Bijlage II - Acceptatieniveaus klimaateffecten (Klimaatadaptatiestrategie en Uitvoeringsagenda regio Alkmaar) In vijf verdiepende themadialogen heeft de samenwerkingsregio samen met een selectie van keystakeholders de aanpak rond de belangrijkste kansen en risico’s binnen deze thema’s concreet gemaakt.
Vertrekpunt voor het opstellen van deze aanpak, was het gezamenlijk afwegen van mogelijke risico’s binnen de thema’s. De gevolgen van klimaatverandering in regio Alkmaar, zoals gepresenteerd in Hoofdstuk 2, zijn namelijk niet allen in gelijke mate problematisch. Op basis van de dialogen zijn de risico’s beoordeeld en gecategoriseerd. De categorieën met het bijbehorende handelingsperspectief zijn als volgt: • Onaanvaardbare risico’s veroorzaken overlast. Deze risico’s vragen om directe aanpak, bijvoorbeeld door het aanpakken van knelpunten in samenwerking met stakeholders. • Onwenselijke risico’s veroorzaken overlast, maar ingrijpen is niet urgent. Onwenselijke risico’s worden aangepakt als er meekoppelkansen zijn, zoals rioolvernieuwing of renovatie van de openbare ruimte of gebouwen. • Acceptabel risico’s veroorzaken geen overlast maar zijn wel hinderlijk. Rond acceptabele risico’s wordt voorlichting en communicatie ingezet voor de betreffende stakeholders.
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 40
Wateroverlast Wateroverlast Wateroverlast Wateroverlast Wateroverlast Wateroverlast Onaanvaardbaar Onwenselijk Acceptabel Onaanvaardbaar Onwenselijk Acceptabel Algemeen Algemeen Algemeen Nieuwbouw en stedelijke ontwikkeling Water op straat Ondergelopen trottoirs. Deels onbegaanbare Schade en uitval lokale Verminderde Ondergelopen tuinen bij waardoor hulpdiensten marktpleinen door diepe elektriciteit en oppervlakte extreme buien. belemmerd worden. Wadi’s die tot gezond plassen na hevige gasvoorziening. waterkwaliteit door heidsrisico’s leiden bij neerslag. overstorten. Hemelwater tijdelijk op Water stroomt kinderen. Hemelwater stroomt straat. woningen binnen in Ondergelopen tuinen. (nieuwbouw) gebouwen Wateroverlast in kruipruimtes, Geen draagvlak voor in bij extreme neerslag kruipruimten en kelders. Wegen tijdelijk woonkamers e.d. maatregelen bij Plasvorming op straat. (70 mm in een uur). onbegaanbaar voor bewoners. Ontwikkeling van normaal verkeer door Plassen op paden en in Wegen onbegaanbaar ongewenste insecten in wateroverlast. Verzakking van de het groen bij stads voor hulpdiensten door stilstaand water. rijweg door uitspoeling. parken. wateroverlast. Hemelwater tijdelijk in groen- en speel Verweking van de Drie dagen grote Schimmel in woningen voorzieningen. bodem in groenstroken. plassen op paden en in door optrekkend vocht.
het groen bij stads Niet zichtbaar zijn van parken. Ondergronds parkeren wegmarkeringen bij nieuwbouw onder inundatie (meer dan gelopen. 10cm water op straat)
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 41
Hitte Hitte Hitte Hitte Hitte Hitte
Onaanvaardbaar Onwenselijk Acceptabel Onaanvaardbaar Onwenselijk Acceptabel Algemeen Nieuwbouw en Algemeen Algemeen Nieuwbouw en Nieuwbouw en stedelijke ontwikkeling stedelijke ontwikkeling
stedelijke ontwikkeling Extra sterfgevallen (o.a. Sociale overlast en Toename onder kwetsbare klachten, verhoogde drinkwaterverbruik; Gezondheidsrisico’s door Gezondheidsrisico’s door Niet van bevolkingsgroepen) druk op hulpdiensten; drinkwater dat opwarmt opwarmend toepassing Tijdelijke sluiting tijdens extreme hitte. oppervlaktewater tijdens Grootschalige Verstening van kinderopvang en extreme hitte stroomuitval particuliere tuinen; scholen; Gebrek aan koele plekken voor kwetsbare groepen Afname kwaliteit Weinig draagvlak bij Minder klanten voor mensen zowel binnenshuis nachtrust bewoners; detailhandel; als in de openbare ruimte.
Verdroging van de Hitte rondom winkels en Lagere opbrengst Gebrek aan koele plekken in natuur (parken, horecagebieden. zonnepanelen de wijken; recreatiegebieden); Bewegende bruggen komen vast te zitten door hitte
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 42
Droogte Droogte Droogte Droogte Droogte Droogte
Onaanvaardbaar Onwenselijk Acceptabel Onaanvaardbaar Onwenselijk Acceptabel Algemeen Nieuwbouw en Algemeen Algemeen Nieuwbouw en stedelijke ontwikkeling Nieuwbouw en stedelijke ontwikkeling
stedelijke ontwikkeling Slechte waterkwaliteit Verlies van groen door Aanvoer van (waaronder blauwalg). droogteschade en stijging gebiedsvreemd Groen en natuur sterft af Bodemdaling (beperkt Niet van beheerkosten. water om verzilting bij droogte aanwezig in de regio). toepassing Instabiele dijken door te voorkomen. verdroging. Drinkwatertekort en bedreiging biodiversiteit Seizoensgebonden Verzilting van zoetwater. door verzilting door droogte. droogteschade openbaar groen. Toename concentratie Het straatbeeld wordt schadelijke stoffen in bepaald door verdord groen. het watersysteem. Slechte (zwem)water Schade aan panden met kwaliteit bij houtfundering door klimaatextremen. bodemdaling. Blauwalg en vissterfte in Schade aan boven- en sloten door slechte ondergrondse infra waterkwaliteit (inclusief drinkwater). Verlies aan biodiversiteit. Watertekorten in perioden van droogte Verhoogde CO2 uitstoot bij voor de landbouw. bodemdaling in veen weidegebied. Kwetsbaarheid van dijken bij droogte. Onherstelbare schade door droogte aan openbaar groen.
Groensterfte in natuurgebieden door droogte.
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 43
Overstromingen Overstromingen Overstromingen Onaanvaardbaar Onwenselijk Acceptabel Evacuatieroutes en Niet van toepassing Niet van toepassing tunnels niet begaanbaar voor hulpdiensten
Risico’s die kunnen Risico’s die kunnen Risico’s die kunnen ontstaan bij meerdere ontstaan bij meerdere ontstaan bij meerdere klimaateffecten klimaateffecten klimaateffecten Onaanvaardbaar Onwenselijk Acceptabel Langdurige uitval van Verminderde Kortdurige uitval van elektriciteitsvoorzieningen bereikbaarheid voor stroom en (drink) (>4 uur) personenvervoer. water (<4 uur)
Uitval van drinkwater Afschakeling van Risico voor grote voorzieningen elektriciteit bij extreme evenementen neerslag in Uitval van ondersteunende woonwijken communicatienetwerken
Uitval van de RWZI’s en (afvoer)riolering bij overstroming/inundatie
Onbereikbaarheid van vitale voorzieningen, zoals ziekenhuizen
Onvoldoende personele opvolging tijdens calamiteiten
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 44
Bijlage III – Juridische borging bepalingen in gemeentelijk instrumentarium Deze bijlage beschrijft de mogelijkheden om de normen en richtlijnen uit het Klimaatadaptatie Beleidsplan Alkmaar 2023-2028 te borgen in het gemeentelijke juridische instrumentarium.
Omgevingsplan Anterieure overeenkomst
Klimaatadaptatie is een aspect dat ruimtelijk relevant is en derhalve ook juri- Om een initiatiefnemer tijdig te wijzen op de eisen ten behoeve van klimaatbe- disch kan worden geborgd via het omgevingsplan, onder het mom van een stendige nieuwbouw, kan onderstaand artikel opgenomen worden in een anteri- goede ruimtelijke ordening. eure overeenkomst. Door te verwijzen naar de doelvoorschriften van het vastgestelde klimaat adaptatiebeleid kan flexibiliteit worden geboden aan initiatiefnemers: zij kunnen kiezen welke maatregelen zij willen treffen, zolang het doel maar behaald wordt Artikel x – Klimaatbestendige nieuwbouw (de normen en richtlijnen). 1. Het Project zal zo duurzaam mogelijk worden gebouwd binnen de kaders In de regels van het omgevingsplan kan naar het actuele beleid aangaande de van het Project, de geldende wet- en regelgeving en de publiekrechtelijke bepalingen worden verwezen. Het niet voorzien in en het niet in stand houden kaders. van de normen en richtlijnen wordt gerekend tot strijdig gebruik. 2. De Exploitant zal het Voorlopig en Definitief ontwerp van het Project uitwerken met inachtneming van het gemeentelijk beleidsplan Klimaat adaptatie 2024-2028 (bijlage @). De Exploitant zal vroegtijdig in overleg Artikel x - Klimaatadaptatieregels omgevingsplan treden met de Gemeente om te bekijken of de maatregelen voldoen aan de 1.
Bij de uitoefening van de bevoegdheid tot het verlenen van een omgevings- bepalingen voor een klimaatbestendige omgeving. vergunning voor het bouwen van een bouwwerk dient op eigen terrein ten minste voldaan te worden aan de klimaatadaptieve bepalingen uit het beleidsplan Klimaatadaptatie 2024-2028 (bijlage @). Het niet voldoen aan Kavelpaspoort en het niet in stand houden van deze bepalingen wordt gerekend tot strijdig Op gemeente eigen kavels kan via een kavelpaspoort vastgelegd worden dat de gebruik. nieuwe ontwikkeling moet voldoen aan de bepalingen. 2. Bij omgevingsvergunning kan worden afgeweken van het gestelde in lid 1 als door belanghebbenden wordt aangetoond dat het vasthouden aan de Handboek Inrichting Openbare Ruimte bepalingen zal leiden tot onevenredige nadelige gevolgen en de te nemen De bepalingen die van toepassing zijn op de openbare ruimte kunnen worden maatregelen onevenredig zijn in verhouding tot de te dienen doelen. opgenomen in het Handboek Inrichting Openbare Ruimte. Zo kan de bestaande 3. In het geval de klimaatadaptieve bepalingen worden aangepast, houden stad door de uitvoering van weg- en rioleringswerkzaamheden de bestaande Burgemeester en wethouders rekening met deze aanpassing. stad klimaatbestendig worden ingericht.
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 45
Bijlage IV – Uitvoeringsagenda procesacties [10] Activiteit (Algemeen) 2021 2022 2023 2024 1. De klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda borgen in beleid en programma’s van gemeenten en HHNK. X X X X 2. Gezamenlijk opstellen en vaststellen programma van eisen klimaatadaptatie bij nieuwbouw en in bestaand X X gebied (gebaseerd op het concept Basisveiligheidsniveau klimaatbestendige nieuwbouw MRA, zie Bijlage E) 3. Klimaatbestendige inrichtingsprincipes in DIOR / LIOR / HIOR. X X 4. Opstellen van kaartmateriaal dat bijdraagt aan inzicht in kansen en knelpunten binnen thema klimaatadaptatie X (voor de klimaatatlas Noorderkwartier) 5. Communicatietraject praktische handvatten klimaatadaptieve maatregelen (ontwikkeling en uitvoering) X X X X 6. Monitoring effectiviteit beleid klimaatadaptie X X X 7. Community of practice regio Alkmaar ten behoeve van uitwisseling ervaring op effectiviteit van klimaatadaptieve X X maatregelen Onderzoek stimulering maatregelen particulier terrein door middel van inzet algemene waterrekening (i.p.v. X drinkwater, rioolheffing, zuiveringsheffing) op basis van waterverbruik en verhard oppervlak 8. Verkenning kansen groene/gezonde schoolpleinen (ook in gesprek met provincie en andere stakeholders). X X
Activiteit (Droogte en wateroverlast in het stedelijk gebied) 2021 2022 2023 2024 9. Verkenning klimaatadaptatie in hemelwaterverordening. X X 10. Onderzoek beheerkosten groen in bebouwd gebied als gevolg vandroogte. X X 11. Gemeentelijk systeemoverzicht stedelijk water: gedetailleerde 2Dmodelsimulaties (maaiveld, riolering, X X X watersysteem, kolken) met klimaatscenario’s. 12. Doorrekenen kostenscenario’s veiligheidsniveaus wateroverlast gebouwde omgeving teneinde politiek een X X X veiligheidsniveau te laten kiezen (link met PvE klimaatadaptatie)
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 46
Activiteit (Droogte en waterkwaliteit in het landelijk gebied) 2021 2022 2023 2024 13. Inventarisatie korte termijn no-regret maatregelen om gevolgen klimaatverandering op waterkwaliteit te beperken X 14. Onderzoek naar concrete bodemdalingsproblematiek in het landelijk gebied (koppeling regiegroep Laag Holland) X 15. Regionale visie droogte en waterkwaliteit in landelijk gebied X
Activiteit (Hitte en gezondheid) 2021 2022 2023 2024 16. Verdiepende dialoog ambities en eisen hitte en gezondheid met GGD X 17. Verdiepende dialoog samenwerkingskansen gemeenten en particuliere ondernemersorganisaties met invloed op hittebestrijding, zoals bedrijven (bedrijventerreinen), winkeliers (verharde winkelstraten) en horecaondernemers X (terrassen). 18. Opstellen integraal hittebeleid X
Activiteit (Veiligheid, calamiteiten en kwetsbare functies) 2021 2022 2023 2024 19. Verdiepende dialoog handelingsperspectief calamiteitenbeheersing met veiligheidsregio X 20. Risico- en crisiscommunicatie aan netbeheerders en vitale gebruiksfuncties X X X
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 47
Beleidsplan Klimaatadaptatie Alkmaar 2024-2028 | 48