2 Plan van aanpak GA (GALA)
Tekst van het document
•
• •
•
gehoord/begrepen voelen. Dat kan bijvoorbeeld aan de hand van het model 'Positieve gezondheid', waarbij de indicatoren 'Lichaamsfuncties', 'Mentaal welbevinden', 'Dagelijks functioneren', 'Meedoen', 'Zingeving' en 'Kwaliteit van Leven' door inwoners zelf worden gewaardeerd, zodat zij beter kunnen aangeven op welk vlak zij ondersteuning nodig hebben en/of zelf een stap kunnen zetten. Het inrichten van suïcidepreventie, in samenwerking met 113. Hierin is aandacht voor het inrichten en/of versterken van lotgenotencontact. Het betreft lotgenotencontact van mensen die zelf suïcidale gedachten hebben en/of een poging hebben gedaan, maar ook voor de mensen in hun omgeving. Ook zetten we in op het bespreekbaar maken van mentale problematiek. Het organiseren van activiteiten waarbij diversiteit en inclusie centraal staat. We zetten de coalitie tegen eenzaamheid voort, zie ook de acties bij het thema ‘Versterken sociale basis’. We versterken lopende activiteiten, zoals de activiteiten vanuit sport en cultuur ter bevordering van de mentale gezondheid. Dit in samenwerking met onder andere Alkmaar Sport, Sport-Z en Artiance. Hierin hebben we aandacht voor de gezondheidsverschillen die er bestaan en kijken we in welke wijken en op welke doelgroepen we gericht kunnen inzetten.
Op die manier reiken we onze inwoners de informatie en handvatten om met hun mentale gezondheid aan de slag te kunnen gaan. Dit kan bijvoorbeeld in een integrale sociale kaart.
2.6 Vitaal ouder worden Ambitie en doelen GALA Vitaal ouder worden gaat over lichamelijke vitaliteit, waar voldoende bewegen en goede voeding aan bijdragen. Maar ook over vitaal blijven op sociaal en mentaal gebied, met een sociaal netwerk waar je deel van uitmaakt en door activiteiten te ondernemen waardoor je je zinvol voelt. Je blijft in eigen regie over het leven. Deze ambitie uit het GALA gaat dus dwars door alle thema’s heen. Het GALA benoemt de volgende doelstellingen: • Versterkte uitvoeringspraktijk van artikel 5a van de wet Publieke Gezondheid, wat bijdraagt aan het preventiebeleid rond het verminderen van kwetsbaarheid bij ouderen. • Ondervoeding bij ouderen wordt vroegtijdiger
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 21
! gesignaleerd door zorgprofessionals en professionals in het sociaal domein. • Er is aandacht voor specifieke behoeften van ouderen in het beweegaanbod. • Het risico op vallen wordt vroegtijdig gesignaleerd in zowel het zorgdomein als gemeentelijk domein en wordt ondersteund door laagdrempelige toegang tot valpreventief aanbod. • Jaarlijks komen er minder ouderen (65+ jaar) op de spoedeisende hulp na een val.
Focus gemeente Alkmaar: • Vitaal ouder worden betreft niet alleen 65+, maar gaat over het vitaal zijn voor alle inwoners. • De inwoners van 65+ jaar komt in elk thema van GALA als doelgroep terug. • Het verminderen van het aantal valongevallen onder ouderen in de gemeente Alkmaar.
Huidige situatie en focus De gemeente Alkmaar stimuleert inwoners om vroegtijdig te beginnen met bewegen en te (blijven) participeren in de samenleving. Ook voor ouderen wordt een actief leven bevorderd, juist ter voorkoming van (zwaardere) zorg en ondersteuning en het zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen.
Wat gaan we hiervoor doen? 1. We werken aan een lokale seniorenagenda, waar preventieve acties aan bod komen. 2. We zetten een ketensamenwerking op met relevante stakeholders voor valpreventie. In 2023 wordt een deel van de ouderen al gescreend op valrisico en bouwen we aan een gedegen ondersteuningsaanbod voor ouderen met geen risico op vallen of risiconiveau laag en midden. Dit doen we in samenwerking met sportorganisaties. De samenwerking met fysiotherapiepraktijken wordt opgezet, maar het aanbod is afhankelijk van ontwikkelingen in het regioplan in Noord-Holland Noord. We verkennen wat er regionaal mogelijk is in de ketenaanpak, maar zetten in de uitvoering wel in op de lokale behoeften en benodigdheden. 3. Bij sportactiviteiten en opdrachten aan sportorganisaties geven we ‘ouderen’ als doelgroep mee waar specifiek aanbod voor is. Dit zetten we voort en bouwen we (wijkgericht) uit waar nodig. 4. We sluiten aan bij het regionaal samenwerkingsnetwerk Vitaal Oud NoordKennemerland (VONK). We werken gezamenlijk in projecten die bijvoorbeeld gaan over het versterken van sociale netwerken, preventie, wijkgerichte interventies en het implementeren van innovatieve en nieuwe zorgconcepten. Juist het domeinoverstijgende aspect is van belang.
Als gemeente Alkmaar leveren we in ieder geval een bijdrage aan de volgende projecten: betere toeleiding naar respijtzorg, woonzorg onderzoek Companen, project G’oud en valpreventie.
De data met betrekking tot ouderen is in bovenstaande onderwerpen benoemd. Hieronder volgen cijfers over valongevallen en participatie in de samenleving16 (vrijwilligerswerk en/of oppassen op kinderen). • Het percentage ouderen dat het afgelopen jaar gevallen is in gemeente Alkmaar is iets gestegen van 2016 (32,4%) naar 2020 (35%). Dit is ook iets hoger dan het percentage in subregio NoordKennemerland. De grootste oorzaak (van de gemeten oorzaken) is uitglijden of struikelen. • De meeste ouderen vallen in de leeftijd 65-74 jaar. • In 2016 waren 985 ouderen uit de gemeente Alkmaar opgenomen in het ziekenhuis. • Van de 65+-jarigen doet in 2020 29,9% vrijwilligerswerk. Dit is iets gestegen ten opzichte van 2016 en gelijk aan het percentage in subregio NoordKennemerland. • Er is een lichte daling te zien in het percentage ouderen dat regelmatig op kinderen past: van 28,9% in 2016 naar 24% in 2020. In subregio NoordKennemerland is een gelijke daling te zien.
16 Bron: GGD gezondheidsmonitor ouderen 2020
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 22
!
3. Domeinoverstijgende inzet vanuit een regionale preventiestructuur 3.1 Versterken kennis- en adviesfunctie GGD Het GALA stelt in de Brede SPUK extra geld beschikbaar om de reguliere kennis- en adviesfunctie van de GGD te versterken. De aanvullende opdracht is opgesteld met (een vertegenwoordiging) van de zestien gemeenten van regio Noord-Holland Noord en GGD Hollands Noorden. Aan laatstgenoemde wordt de opdracht gegeven en luidt als volgt: Resultaten, doorlopend voor de jaren 2023 t/m 2025 1. Organisatie en uitvoering van de training Leergang Toekomstgerichte Publieke Gezondheid (door NSPOH) voor adviseurs van GGD HN en (beleids)medewerkers gemeenten. De training vergroot de kennis van integraal werken, ketenaanpakken en veranderaanpakken. Extra aandacht wordt besteed aan politieke sensitiviteit en kennis van
gemeentelijke processen, ter verbetering van de relatie met de lokale besturen op inhoud GALA. Ook is er in de training aandacht voor het verder vormgeven van de kennisinfrastructuur tussen GGD en de landelijke kennisinstituten. 2. Een advies per gemeente bij het opstellen van het integrale plan van aanpak in het kader van de brede SPUK uitvoering GALA en nader te bepalen vervolgadvisering. De GGD geeft in ieder geval 1 advies per gemeente voor 1 november 2023 en bespreekt het advies ambtelijk met de betreffende gemeente. De frequentie is nader te bepalen. A. Een regionaal overzicht van ambities en aanpak op basis van de gemeentelijke GALA plannen. De inventarisatie is geanalyseerd, samenwerkingsmogelijkheden zijn gedestilleerd en ambtelijk geagendeerd (ook i.r.t. de IZA doelen, Regiobeeld en Regioplan).
Plan van Aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord 23
! B. Een bijeenkomst per subregio voor het bespreken van de inventarisatie en analyse. 3. Een eenmalig advies voor gemeenten NHN over monitoring, evaluatie en bijsturing op ambitie en interventie niveau in relatie tot de GALA doelen. Een nog op te richten werkgroep, bestaande uit één ambtelijke vertegenwoordiger per subregio vanuit gemeenten en GGD Hollands Noorden, monitort de voortgang en zorgt voor verbinding met de coördinatietafel Noord-Holland Noord Gezond.
3.2 Coördinatie regionale aanpak preventie De richtlijnen van de Rijksoverheid in het Integraal ZorgAkoord (IZA), Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), Hervormingsagenda Jeugd en Wonen Ondersteuning en Zorg Ouderen (WOZO) vraagt een intensivering van regionale samenwerking. De gemeente maakt (tijdelijk) extra ambtelijke capaciteit vrij om een goede bijdrage te kunnen leveren aan de regionale ontwikkelingen. De verbinding wordt versterkt met partijen in het sociaal domein, maar ook vanuit het medisch domein op regionaal niveau. De desbetreffende capaciteit houdt zich ook bezig met de verbinding van het GALA en het nog op te stellen regioplan vanuit het IZA.
Regionale samenwerkingsverbanden: Vitaal Oud in Noord-Kennemerland (VONK) en Noord-Holland Noord Gezond (NHNG) Regionale afstemming en coördinatie vindt ook plaats in Vitaal Oud in NoordKennemerland (VONK). VONK is een samenwerkingsverband bestaande uit zorgaanbieders, welzijnsaanbieders, woningcorporaties, gemeenten en zorgverzekeraar VGZ. Samen gaan we aan de slag om de uitdagingen waar we voor staan in de zorg voor ouderen op te pakken. Andere ketensamenwerkingen in de (sub)regio zijn een ontwikkelpunt en worden verkend. Daar waar versterking of efficiëntie gewenst is, verkennen we de samenwerkingsmogelijkheden op lokaal, subregionaal en regionaal niveau. Dit is ook afhankelijk van ontwikkelingen en governance dat voortvloeit uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het daaruit voortvloeiende Regioplan. Binnen Noord-Holland-Noord Gezond (NHNG) wordt samengewerkt aan opgaven, met als overkoepelend doel om zorg en welzijn in 2030 toegankelijk te houden en de gezondste regio te worden door meer gezondheidswinst per euro voor alle inwoners. NHNG is een coördinatietafel waarin gemeenten, VGZ en zorgaanbieders samenwerken aan ketenoptimalisatie, monitoren van effecten, innovatie en leren van elkaar. De samenwerking met regionale samenwerkingsverbanden zoals VONK, als met vertegenwoordigende inwoners, is hierin geborgd.
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 24
!
4. Opzetten en bewaken integraliteit
Verbinding door:
Een integraal plan van aanpak vraagt om een goede aansturing en continue afstemming. We bouwen en borgen de integraliteit, intern en extern, vanuit vijf uitgangspunten: gezamenlijke doelen en verwachtingen
• Plan van aanpak als basis • Communicatie en regierol ligt bij de gemeente
communicatie
• Communicatie, door gemeente en door partners • Netwerkbijeenkomsten • Versterken van verbindende, bestaande schakels
een ketensamenwerking
• Loskomen van losse interventies • In uitvoering ook gebruikmaken van het model van positieve gezondheid
ϰżě¾ěÙÿãľÿě÷
• Gerichte financiering op doelen en partnerschap • Duidelijke resultaat- en procesafspraken vooraf
het aanbrengen van focus
• Versterken van effectieve elementen • Differentiëren op wijkniveau
Plan van Aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord 25
! Bovenstaande uitgangspunten dienen als basis voor de uitvoering van het plan van aanpak. De gemeente faciliteert de samenwerking tussen en met partners. Dit kan door middel van (nieuwe) nadere regels voor subsidieaanvragen en inkoopafspraken, maar ook door het organiseren van netwerkbijeenkomst en een smoelenboek. Dit krijgt in de uitvoering van het plan meer vorm. Van onze partners vragen we om vanuit het gezamenlijke doel te werken. Niet de organisatiedoelen, maar juist de gemeenschappelijke resultaten en dit integrale plan staan centraal.
Partners benutten elkaars interventies en deskundigheid daarvoor optimaal. Wat bij professionele organisaties noodzakelijk is om integraliteit, gezamenlijkheid en verbinding te creëren, geldt ook voor de interne gemeentelijke organisatie. Daarom wordt voor de opstart en uitvoering van dit plan van aanpak de volgende organisatiestructuur opgezet, welke aangestuurd wordt door de coördinator GALA:
Stuurgroep GALA
Kerngroep GALA
Programmateam GALA
Besluitvormend, indien nodig voorbereidend voor college
Strategisch, bereid besluitvorming stuurgroep voor en aansturing programmateam
Uitvoerend/tactisch, adviserend aan kerngroep en verbinding met de uitvoering
Deelnemers: Twee wethouders (ntb), coördinator GALA, strategisch adviseur unit Vitaliteit, Unitmanager Vitaliteit
Deelnemers: coördinator GALA, strategisch adviseur unit Vitaliteit, beleidsambtenaren Sport, Cultuur, Wmo, Jeugd en Gezondheid, onderwijs, regionale ondersteuning
Deelnemers: coördinator GALA, coördinator Sport & Preventie, projectleider Sociale Basis, projectleider Rookvrije omgeving, projectleider valpreventie, adviseur communicatie en participatie, e.a.
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 26
!
5. Vervolg (inwoners) participatie Het GALA zet in op een integrale aanpak van gezondheidsbevordering. Een inclusieve aanpak die achterstanden terugdringt en inwoners gelijke kansen biedt. In gemeente Alkmaar zijn vele organisaties met diverse expertises. Op 11 juli vond een eerste bijeenkomst plaats met deze organisaties. Zij gaven input op de kaders voor dit plan van aanpak, waarbij de lokale situatie en focus gepresenteerd werd.
Het (inwoners)participatieproces houdt na deze bijeenkomst niet op. Het doel is om voor de volgende fase echt wijkgericht op te halen waar de focus moet komen te liggen en welke interventies in welke wijk noodzakelijk zijn om (extra) op in te zetten. We sluiten daarbij zoveel mogelijk aan bij bestaande overlegstructuren en bijeenkomsten. Door deze methode te hanteren, verwachten wij voldoende informatie te verstrekken en betrokkenheid te genereren en gezamenlijk te werken aan gezondheid voor en door onze inwoners. Het is een doorlopend proces en krijgt nog nadere invulling. Een voorbeeld van hoe het uitgevoerd kan worden is:
Plan van Aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord 27
! November 2023 Kick-off programma GA!
Genodigden: geïnteresseerde organisaties en inwoners van gemeente Alkmaar
Doel: feestelijke start van gezamenlijk werken aan gezondheid en inspireren/bewustwording
Daalmeer/Koedijk
Huiswaard
De Mare
Vroonermeer
Alkmaar Oudorp West Alkmaar Centrum Alkmaar Zuid
Overdie Schermer
Graft/ De Rijp
Vanaf januari 2024 Wijkgerichte aanpak
Genodigden: volgt
Doel: wijkgericht en doelgroepgericht ophalen en brengen
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 28
!
6. Format en afsluiting
De gemeente geeft toestemming voor gebruik van de informatie uit het plan van aanpak voor de evaluatie van de landelijke samenwerkingsafspraken en de monitoring en doorontwikkeling van landelijk beleid.
Naam wethouder:
A.J. Epskamp ............................
Contactpersoon voor aanvullende informatie
Datum van ondertekening:
28-9-2023 ............................
Naam: Léonie Boor E-mailadres: lboor@alkmaar.nl Telefoonnummer: 0619513454
Handtekening:
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 29
!
Bijlage 1 Lijst met afkortingen BRC – regeling
Brede Regeling Combinatiefuncties
Brede SPUK
Brede Specifieke Uitkering
GALA
Gezond en Actief Leven Akkoord
GGD HN
Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden
GLI
Gecombineerde Leefstijl Interventie
IZA
Integraal Zorgakkoord
JOGG
Jongeren Op Gezond Gewicht
KnGG
Kind naar Gezonder Gewicht
Ministerie van VWS
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
NHNG
Noord-Holland Noord Gezond
NSPOH
Netherlands School of Public & Occupational Health
SES
Sociaal Economische Status
VNG
Vereniging voor Nederlandse Gemeenten
VONK
Vitaal Oud NoordKennemerland
Wmo
Wet Maatschappelijke Ondersteuning
WOZO
Wonen en Zorg voor Ouderen
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 30
!
Bijlage 2 Tabellen ter ondersteuning Terugdringen gezondheidsachterstanden Tabel 1 Levensverwachting in goed ervaren gezondheid 2020 Indicator
Alkmaar
Noord-Holland Noor
Levensverwachting in goed ervaren gezondheid
66,8 jaar
67,9 jaar
Tabel 2 Percentage huishoudens met een laag inkomen, Alkmaar Huishoudens met een laag inkomen
2020
2021
Gemiddeld
13,0%
12,5%
Zuid
13,8%
13,4%
Overdie
22,5%
22,2%
West
13,4%
13,0%
Oudorp
12,1%
12,0%
Huiswaard
14,6%
14,1%
De Mare
14,0%
14,0%
Daalmeer en Koedijk
12,6%
11,9%
Dentrum
10,3%
9,7%
Schermer
7,8%
6,9%
Graft-De Rijp
6,1%
5,8%
Vroonermeer
7,6%
6,8%
Tabel 3 Percentage huishouden met een laag inkomen en moeite met rondkomen, regionaal niveau Indicator
Alkmaar
Subregio Noord-Kennemerland
Noord-Holland Noord
Huishoudens met een laag inkomen (2021)
12,5%
10%
10,3%
-
16%
Moeite met rondkomen 18% (2022)
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 31
! Tabel 4 Percentage positief ervaren gezondheid Indicator
Kinderen 0 t/m 11 jaar
Jongeren JongVolwassenen Ouderen 2e en 4e klas volwassenen 18-65 jaar 65+ jaar VO 16-25 jaar
2021
2021
2022
2022
2022
Positief ervaren gezondheid (goed-zeer goed, Alkmaar)
94,9%
81%
62,1%
70,3%
59,7%
Positief ervaren gezondheid (goed-zeer goed), subregio Noord-kennemerland
95,3%
82,2%
64,7%
83,9%
70,6%
Positief ervaren gezondheid (goed-zeer goed), Noord-Holland Noord
95,8%
80,9%
65,6%
83,6%
69,8%
Tabel 5 Gegevens kansrijke start Indicator
2016, Alkmaar
2021, Alkmaar
2021, Subregio NoordKennemerland
2021, Noord-Holland Noord
Vroeggeboorte
6,7%
8%
7,5%
7%
Couveusebaby
6,3%
8,4%
7,4%
7,4%
Roken tijdens zwangerschap
8,1%
5,0%
5,2%
6,4%
Alcohol tijdens zwangerschap
3%
0,5%
0,6%
0,4%
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 32
! Leefomgeving Tabel 6 Gegevens voorzieningen in de buurt Indicator
Volwassenen 18-65 jaar
Ouderen 65+ jaar
Voorzieningen jeugd
32,3%
31,1%
Buurthuiswerk/buurthuis
24,6%
15,5%
Speelmogelijkheden voor kinderen
16,2%
14,0%
Sportvoorziening
13,1%
14,7%
Kijkgroen
11,9%
6,9%
Gebruiksgroen
8,6%
7,2%
Fiets- en wandelmogelijkheden
5,2%
4,8%
Indicator
Ouders kinderen 0 t/m 11 jaar, 2016
Ouders kinderen 0 t/m 11 jaar, 2021
Kindvriendelijke buurt
88,8%
88,7%
Mist voorzieningen in de buurt
41,9%
59,4%
Mist veilige speelplek
13,3%
16,5%
Mist activiteiten voor kind
13,9%
19,9%
Mist grasveld of trapveld
12,9%
14,9%
Mist contact met andere kinderen
13,4%
16,7%
Tabel 7 Gegevens voorzieningen jeugd
Versterken sociale basis Tabel 8 Percentages gemeenschapszin, gemeente Alkmaar Indicator
Volwassenen 18-65 jaar
Ouderen 65+ jaar
2016
2022
2016
2022
Mensen in de buurt helpen elkaar
68,4%
62,3%
68,5%
74,9%
Wekelijks contact met mensen in de straat
62,8%
56,2%
73,9%
76%
Enigszins tot sterk sociaal uitgesloten
17,8%
15,9%
12,2%
8,9%
Enigszins sociaal uitgesloten
10,1%
15%
10,6%
8,3%
Matig tot sterk sociaal uitgesloten
7,6%
6,3%
3%
3,9%
Voelt zich wel eens gediscrimineerd
17,3%
16,9%
6,4%
8,7%
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 33
! Tabel 9 Percentages gemeenschapszin, regionaal Indicator
Subregio NoordKennemerland
Regio Noord-Holland Noord
18-65 jaar
65+ jaar 2020
18-65 jaar 2020
65+ jaar 2020
Mensen in de buurt helpen elkaar
75,1%
76.2%
75,1%
76,2%
Wekelijks contact met mensen in de straat
60,4%
72,7%
60,3%
72,6%
Enigszins tot sterk sociaal uitgesloten
13%
6,5%
12,7%
7,2%
Enigszins sociaal uitgesloten
9,8%
5,5%
9,2%
5,9%
Matig tot sterk sociaal uitgesloten
3,2%
1%
3,5%
1,3%
Voelt zich wel eens gediscrimineerd
14,5%
7%
13,7%
6,9%
Tabel 10 Percentages eenzaamheid, gemeente Alkmaar Indicator
Jongeren 2e en 4e klas vo
Jongvolwassenen 16-25 jaar
Volwassenen 18-65 jaar
Ouderen 65+
2019
2021
2019
2022
2019
2022
2019
2022
Matig tot zeer 49,1% (ernstig) eenzaam
55,8%
45,2%
63,7%
41,5%
46,6%
49,5%
51%
matig eenzaam
-
-
29,1%
38,4%
31,4%
35,8%
37,7%
37%
(Zeer) ernstig eenzaam
4,3%
-
16,1%
25,3%
10%
10%
11,8%
11,8%
Emotioneel eenzaam
11%
17,2%
21,4%
27,4%
24,3%
25,1%
26,1%
26,9%
Sociaal eenzaam
11%
20%
14,8%
23,3%
27,7%
28,2%
36,9%
32,7%
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 34
! Tabel 11 Percentages eenzaamheid, regionaal Indicator
2021 Jongeren 2e en 4e klas vo NoordKennermerland
2022 Jongvolwassenen 16-25 jaar
Noord-Holland Noord
NoordKennermerland
Noord-Holland Noord
Matig tot zeer 53,7% (ernstig) eenzaam
55,8%
61,3%
60,6%
Matig eenzaam
-
-
36,9%
35,9%
(Zeer) ernstig eenzaam
3,9%
3,6%
24,8%
24,7%
Emotioneel eenzaam
16,5%
17,3%
27,1%
26,6%
Sociaal eenzaam
19,4%
19,4%
22,8%
22,0%
Indicator
2020 Volwassenen 18-65 jaar NoordKennermerland
2020 Ouderen 65+
Noord-Holland Noord
NoordKennermerland
Noord-Holland Noord
Matig tot zeer 42,9% (ernstig) eenzaam
46,1%
46,5%
60,6%
Matig eenzaam
33,6%
37,9%
38,4%
35,9%
(Zeer) ernstig eenzaam
9,9%
8,2%
8,2%
24,7%
Emotioneel eenzaam
24,8%
23,2%
23,5%
26,6%
Sociaal eenzaam
27,8%
30,9%
31,3%
22,0%
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 35
! Tabel 12 Mantelzorgers, gemeente Alkmaar Indicator
Aantal mantelzorgers gemeente Alkmaar
Percentage van totaal aantal inwoners 15 jaar of ouder
Mantelzorgers 15 jaar of ouder
32802
35,4%
Mantelzorgers die langdurig zorgen
28169
30,4%
Mantelzorgers langdurig en intensief
5374
5,8%
Mantelzorgers zwaarbelast
2985
3,2%
Gezonde leefstijl Tabel 13 Over- en ondergewicht Indicator
Jongeren 2e en 4e klas vo 2019 Alkmaar
Volwassenen 18-65 jaar
Ouderen 65+
2019 Subregio 2022 NoordAlkmaar Kennemerland
2020 Subregio Noord-Kennemerland
2022 Alkmaar
2020 Subregio NoordKennemerland
Gezond gewicht 87,2%
88,7%
53,4%
53,4%
44,1%
46,3%
Overgewicht
9,6%
7,9%
-
-
-
-
Overgewicht incl. obesitas
-
-
47%
44,2%
47%
52,6%
ernstig overge- wicht (obesitas)
-
14,4%
12,2%
15,6%
13,6%
Ondergewicht
3,3%
2%
2,4%
1,6%
1,1%
3,1%
Tabel 14 Overgewicht inclusief obesitas, kinderen, regionaal, 2021 Indicator
2 jaar
3-4 jaar
5-6 jaar
10-11 jaar
13-14 jaar
Subregio NoordKennemerland
4,1%
5,4%
12,2%
20,7%
17,1%
Noord-Holland Noord
4,7%
5,7%
12,2%
22,2%
18,9%
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 36
! Tabel 15 Gezonde leefstijl, kinderen Indicator
Kinderen 4 t/m 11 jaar, 2016
Kinderen 4 t/m 11 jaar, 2021
Alkmaar
NoordHolland Noord
Alkmaar
NoordHolland Noord
Beweegt minstens 1 uur per dag
75,5%
80,1%
75,7%
76,5%
Lid van een sportvereniging
80,6%
83,1%
73,7%
77,3%
Speelt weinig buiten (<3,5 uur per week)
31,9%
50%
48,5%
49,7%
Eet dagelijks groente
64,2%
60,6%
71,2%
68,9%
Eet dagelijks fruit
43,5%
37,9%
46,6%
43,8%
Drinkt water in pauze op school
25,9%
16,3%
67%
49,8%
Ouder drinkt regelmatig alcohol in het bijzijn van kinderen
15,9%
15%
18,3%
15,9%
Ouder drinkt bewust minder of geen alcohol in bijzijn kind
57,2%
59,3%
60,4%
60%
Ouder vindt acceptabel dat kind onder 18 een slokje alcohol drinkt
56,3%
60,9%
68,5%
70,8%
Ouder vindt acceptabel dat kind onder 18 jaar een glas alcohol drinkt
34,9%
41,2%
35,9%
38,4%
Tabel 16 Gezonde leefstijl, jongeren Indicator
Jongeren 2e en 4e klas VO, 2016
Jongeren 2e en 4e klas VO, 2021
Alkmaar
NoordHolland Noord
Alkmaar
NoordHolland Noord
Beweegt minstens 1 uur per dag
18%
19,1%
15,4%
17,1%
Lid van een sportvereniging
79,7%
80,3%
-
-
Drinkt dagelijks water
78,6%
75,5%
-
-
Ooit alcohol gedronken
32,2%
38,3%
30,1%
37,7%
Afgelopen maand aangeschoten of dronken
13,8%
16,5%
14,9%
18%
Overmatig alcoholgebruik (binge drinking)
18%
21,9%
18,2%
23,5%
Ouderen keuren alcoholgebruik goed
42,3%
42,2%
40,7%
47,7%
Thuis geen regels over alcoholgebruik
14,2%
13,1%
11,8%
11,33%
Rookt regelmatig
4,7%
5,2%
3,5%
5%
Afgelopen maand soft drugs gebruikt
5%
5,2%
5,5%
5,1%
Afgelopen maand lachgas gebruikt
-
-
1,1%
1,5%
Afgelopen maand harddrugs gebruikt
2%
1,5%
-
-
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 37
! Tabel 17 Gezonde leefstijl, jongvolwassenen Indicator
Jongvolwassenen 16-25 jaar, 2019
Jongvolwassenen 16-25 jaar, 2021
Alkmaar
NoordHolland Noord
Alkmaar
NoordHolland Noord
Beweegt minstens 1 uur per dag
32,4%
31,8%
23,4%
25,9%
Voldoet aan beweegnorm > 2,5 uur per week
63,1%
66,1%
57,4%
59,6%
Sport nooit
18,7%
18,4%
18,7%
21,4%
Langdurige vermoeidheid
16,7%
17,2%
24,4%
23%
Overmatig alcoholgebruik/binge drinken
62,4%
64%
56,2%
59,6%
Overmatig alcoholgebruik/binge drinken 5 keer in afgelopen maand
16,7%
17,4%
13,5%
15,9%
Rookt regelmatig
22,8%
19,1%
20%
19%
Rookt regelmatig e-sigaret
3,2%
2,2%
2,4%
1,8%
Afgelopen maand soft drugs gebruikt
18,1%
15%
17,9%
13,8%
Afgelopen maand lachgas gebruikt
7,4%
5,8%
3,2%
2,1%
Afgelopen maand harddrugs gebruikt
13,1%
10,3%
9%
7,3%
Tabel 18 Gezonde leefstijl, volwassenen Indicator
Volwassenen 18-65 jaar, 2016
Volwassenen 18-65 jaar, 2020/2022
Alkmaar
NoordHolland Noord
Alkmaar (2022)
NoordHolland Noord (2020)
Eet dagelijks groente >250 gram
24,9%
21,1%
28,6%
25,7%
Eet dagelijks fruit >200 gram
37,9%
36,8%
41,7%
42,1%
Lid van een sportvereniging
37%
38,3%
39,3%
38,8%
Sport wekelijks
57,6%
57,1%
64,3%
58%
Drinkt alcohol
83,8%
87,6%
85,7%
85,4%
Zware drinker
9,8%
12,3%
12,6%
10,8%
Rookt
27,3%
22,4%
17,9%
17,5%
Zware roker
4,6%
3,1%
2,4%
2,1%
Afgelopen jaar harddrugs gebruikt
5,2%
4,1%
10,6%
4,5%
Afgelopen jaar hasj/wiet gebruikt
9,4%
6,8%
9,2%
8,3%
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 38
! Tabel 19 Gezonde leefstijl, ouderen Indicator
Ouderen, 65+ jaar, 2016
Ouderen 65+ jaar, 2020/2022
Alkmaar
NoordHolland Noord
Alkmaar (2022)
NoordHolland Noord (2020)
Lid van een sportvereniging
24,7%
27,2%
23,8%
27%
Sport wekelijks
35,4%
36,9%
42,7%
37,6%
Drinkt alcohol
81,4%
83%
77,2%
78,1%
Zware drinker
7,3%
6,4%
5,9%
4,8%
Rookt
12,3%
11,4%
9,5%
8,7%
Zware roker
1,5%
1,4%
1,2%
1,1%
Mentale gezondheid Tabel 20 Suïcidegegevens jongeren Indicator
Jongeren, Alkmaar 2e en 4e klas VO
Jongeren, Noord-Holland Noord
2019
2021
2019
2021
Afgelopen jaar serieus aan zelfdoding gedacht
16,2%
20,6%
16,5%
21,3%
Poging tot zelfdoding
2,6%
3,7%
2,2%
3,6%
Tabel 21 Suïcidegegevens jongvolwassenen Indicator
Jongvolwassenen 16-25 jaar Alkmaar
Jongvolwassenen 16-25 jaar Noord-Holland Noord
2019
2021
2019
2021
Afgelopen jaar serieus aan zelfdoding gedacht
17,9%
29,1%
17,5%
24,5%
Poging tot zelfdoding
1,8%
1,8%
1,7%
2,5%
Tabel 22 Suïcidegegevens volwassenen Indicator
Afgelopen jaar serieus aan zelfdoding gedacht
Volwassenen vanaf 18 jaar Alkmaar
Volwassenen Vanaf 18 jaar Noord-Holland Noord
2016
2020
2022
2016
2020
2022
10,8%
9,3%
9,9%
7,2%
7,6%
10,4%
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 39
! Tabel 23 Ervaren stress, gemeente Alkmaar Indicator
Jongeren 2e en 4e klas vo
Jongvolwassenen 16-25 jaar
Volwassenen 18-65 jaar
Ouderen 65+
2019
2021
2019
2022
2020
2022
2016
2020
Ervaart meestal of 52,4% voortdurend stress
49,1%
35%
50,1%
19,1%
24,5%
-
5,3%
Tabel 24 Ervaren stress, regionaal Noord-Holland Noord Indicator
Jongeren 2e en 4e klas vo
Jongvolwassenen 16-25 jaar
2019
2021
2019
2022
2020
2022
2016
2020
-
32,7%
43,1%
-
-
-
-
Ervaart meestal of voortdurend stress
Volwassenen 18-65 jaar
Ouderen 65+
Tabel 25 Weerbaarheid jongvolwassenen Indicator
Jongvolwassenen 16-25 jaar Alkmaar
Jongvolwassenen 16-25 jaar Noord-Holland Noord
2019
2022
2019
2022
Onvoldoende weerbaar
8,3%
17,6%
7,7%
15,5%
Voldoende weerbaar
91,7%
82,4%
92,3%
84,5%
Tabel 26 Veerkracht volwassenen en ouderen Indicator
Volwassenen 18-65 jaar Alkmaar
Volwassenen 18-65 jaar NoordHolland Noord
Ouderen 65+ jaar Alkmaar
Ouderen 65+ jaar NoordHolland Noord
2020
2020
2020
2020
Veerkracht (zeer) hoog
51,3%
52,4%
52,9%
53,6%
Veerkracht gemiddeld
32,4%
32,4%
30,7%
31,9%
Veerkracht (zeer) laag
16,3%
16,3%
16,4%
14,6%
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 40
! Tabel 27 Zingeving volwassenen en ouderen Indicator
Volwassenen 18-65 jaar Alkmaar
Volwassenen 18-65 jaar NoordHolland Noord
Ouderen 65+ jaar
Ouderen 65+ jaar NoordHolland Noord
2020
2020
2020
2020
Ervaart (heel) veel zingeving
76,6%
77,2%
71,9%
75,2%
Ervaart matige zingeving
14,8%
15,7%
19,3%
17,9%
Ervaart (heel) weinig zingeving
8,7%
7,1%
8,7%
6,9%
Tabel 28 Eigen regie volwassenen en ouderen Indicator
Volwassenen 18-65 jaar Alkmaar
Volwassenen 18-65 jaar Noord-Holland Noord
Ouderen 65+ jaar Alkmaar
Ouderen 65+ jaar Noord-Holland Noord
2016
2020
2020
2016
2020
2020
Weinig tot geen eigen regie leven
10%
6,6%
6,7%
12,2%
13%
6,7%
Matige eigen regie leven
66,5%
72,1%
72,5%
68,1%
72,3%
72,5%
Veel eigen regie leven
23,6%
21,3%
21,3%
19,7%
14,7%
20,8%
Tabel 29 Weerbaarheid jongeren Indicator
Jongeren 2e en 4e klas VO Alkmaar
Jongeren 2e en 4e klas VO Noord-Holland Noord
2021
2021
Herstelt snel na een moeilijke periode
66,5%
66,2%
Vindt het makkelijk om stressvolle gebeurtenissen te doorstaan
42%
40,8%
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 41
! Tabel 30 Mediagebruik jongeren Indicator
Jongeren 2e en 4e klas VO Alkmaar
Jongeren 2e en 4e klas VO Noord-Holland Noord
2016
2021
2016
2021
Problematisch gamen
5,8%
6,2%
5,5%
5,1%
Problematisch sociale media
12,1%
9,3%
11,2%
10,1%
Besteedt dagelijks ministens 3 uur aan sociale media
-
64,0%
-
65,1%
Vindt zichzelf erg verslaafd aan sociale media
-
6%
-
6,3%
Vitaal ouder worden Tabel 31 Valongevallen ouderen Indicator
Ouderen 65+ jaar, Alkmaar
Ouderen 65+ jaar, Noord-Kennemerland
2016
2020
2016
2020
32,4%
35%
32,6%
34,6%
Gevallen en lichamelijk letsel opgelopen 16,2% in afgelopen jaar
13,9%
15,5%
13,6%
Gevallen en voor letsel medisch behandeld in afgelopen jaar
9%
9,1%
9%
Gevallen in afgelopen jaar
9,6%
Tabel 32 Reden en gevolgen valongevallen Indicator
Ouderen 65+ jaar, Alkmaar
Ouderen 65+ jaar, Noord-Holland Noord
2016
2019
2016
2019
Uitglijden/struikelen
27%
21%
23%
22%
Val van hoogte
5%
6%
8%
7%
Val van vaste trap, stoel, ladder, steiger
12%
11%
11%
10%
Val, overig
56%
62%
58%
61%
Ziekenhuisopnamen door ongevallen
985
-
5474
-
Valongevallen 65-74 jarigen (van het totaal)
28%
39%
30%
32%
75-84 jarigen (van het totaal)
35%
28%
35%
38%
85% jarigen (van het totaal)
37%
28%
35%
30%
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 42
! Tabel 33 Participatie ouderen Indicator
Ouderen 65+ jaar, Alkmaar
Ouderen 65+ jaar, Noord-Kennemerland
2016
2020
2016
2020
Doet vrijwilligerswerk
27,8%
29,9%
31,1%
29,9%
Heeft betaald werk
-
7,5%
-
6,9%
Past regelmatig op kinderen
28,9%
24%
31,7%
26,1%
Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) | 43
#
!