Document · PDF

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 Albrandswaard.pdf

Gemeenteraad AW 11 november 2024, gemeente AlbrandswaardBij agendapunt: 11: Programmabegroting 2025 - en meerjarenraming 2026 - 202832.819 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 20262028

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE ........................................................................................................... - 1 1. ALGEMEEN .................................................................................................................. - 2 VOORWOORD .............................................................................................................. - 2 LEESWIJZER ................................................................................................................ - 3 HOOFDLIJNEN FINANCIËLE GEVOLGEN ................................................................... - 5 BEGROTING IN ÉÉN OOGOPSLAG ........................................................................... - 10 2. PROGRAMMAPLAN ................................................................................................... - 12 PROGRAMMA 1 - OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID & ALGEMEEN BESTUUR.... - 12 PROGRAMMA 2 - RUIMTELIJKE ORDENING, WONEN EN ECONOMIE .................. - 21 PROGRAMMA 3 - BUITENRUIMTE ............................................................................ - 25 PROGRAMMA 4 - FINANCIËN .................................................................................... - 30 PROGRAMMA 5 - EDUCATIE .....................................................................................

- 33 PROGRAMMA 6 - SPORT........................................................................................... - 36 PROGRAMMA 7 - SOCIAAL DOMEIN ........................................................................ - 38 NIET IN VOORGAANDE PROGRAMMA'S VERANTWOORDE BATEN EN LASTEN . - 44 1. ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ....................................................................... - 44 2. OVERHEAD............................................................................................................. - 47 3. VENNOOTSCHAPSBELASTING (VPB) INLEIDING ............................................... - 49 4. ONVOORZIEN INLEIDING ..................................................................................... - 50 3. PARAGRAFEN............................................................................................................ - 51 PARAGRAAF 1 - LOKALE HEFFINGEN ..................................................................... - 52 PARAGRAAF 2 - WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ................. - 60 PARAGRAAF 3 - FINANCIERING ............................................................................... - 72 PARAGRAAF 4 - ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ........................................... - 77 PARAGRAAF 5 - BEDRIJFSVOERING .......................................................................

- 87 PARAGRAAF 6 - VERBONDEN PARTIJEN ................................................................ - 89 PARAGRAAF 7 - GRONDBELEID ............................................................................... - 99 PARAGRAAF 8 - WET OPEN OVERHEID ................................................................ - 101 4. FINANCIËLE BEGROTING ....................................................................................... - 103 FINANCIËLE SAMENVATTING ................................................................................. - 104 INCIDENTELE BATEN EN LASTEN.......................................................................... - 105 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN .................................................................... - 109 UITGANGSPUNTEN MEERJARENRAMING............................................................. - 110 MEERJAREN BALANS .............................................................................................. - 112 EMU-SALDO ............................................................................................................. - 112 5. BIJLAGEN ................................................................................................................. - 113 BIJLAGE 1 - INVESTERINGEN .................................................................................

- 114 BIJLAGE 2 - RESERVES EN VOORZIENINGEN ...................................................... - 115 BIJLAGE 3 - SUBSIDIEPLAFOND 2025 .................................................................... - 117 BIJLAGE 4 - OVERZICHT VAN DE BEGROTING OP TAAKVELDEN ....................... - 118 BIJLAGE 5 - VERTREKPUNT BEGROTING 2025 - 2028.......................................... - 120 BIJLAGE 6 - AFKORTINGENLIJST ........................................................................... - 121 -

-1-

1. ALGEMEEN Voorwoord Albrandswaard solide op weg naar de toekomst Het college is ruim 2 jaar onderweg met de uitvoering van het raadsprogramma en het college werkprogramma waarvoor de gemeenteraad eind 2022 via een begrotingswijziging geld beschikbaar heeft gesteld. De ambities zijn vorig jaar doorgerekend in een 10 jarenperspectief zodat we vertrouwen kunnen hebben dat investeringen in grote projecten lonen. We zijn blij dat we een programma begroting kunnen presenteren die voor 2025 structureel sluit. Door scherp te begroten zijn we erin geslaagd een grote ombuigingsoperatie voor 2025 te voorkomen waardoor het toezichtregime van de provincie ongewijzigd is gebleven. Komend jaar zijn wij vol aan slag om de ambities op het gebied van onder andere wonen, zorg, veiligheid en verkeer te realiseren. Dit doen wij met onze nieuwe organisatie in opbouw nadat de BAR-organisatie per 1 januari 2024 werd ontvlochten. Een structureel sluitende begroting voor 2025 betekent niet dat er geen uitdagingen zijn en wij op onze lauweren kunnen gaan rusten. Al geruime tijd weten we dat gemeenten vanaf 2026 te maken krijgen met een andere verdeling van het Gemeentefonds. Financiële tekorten dreigen als er op weg naar de Voorjaarsnota 2026 geen fundamentele keuzes worden gemaakt. Immers naar de huidige inzichten en gegevens sluiten de jaren na 2025 niet structureel.

Over 2026 wordt vaak gesproken als “het ravijnjaar”. In Albrandswaard spreken we liever over “het jaar van de keuzes die Albrandswaard een solide toekomst garanderen”. Wij wachten niet op oplossingen die mogelijk worden geboden door de rijksoverheid omdat veel gemeenten in dezelfde omstandigheden verkeren. Nee, samen met de gemeenteraad gaan wij een proces in dat zorgt voor een sluitende begroting ook na 2025. Dit proces is al gestart en in het laatste kwartaal van 2024 gaan we samen met de gemeenteraad de ideeën bespreken en vertalen naar (bijgestelde) ambities voor de komende jaren. Het college kijkt uit naar dit proces en is ervan overtuigd dat wij met elkaar ervoor kunnen zorgen dat Albrandswaard nog steeds op weg is naar een mooie en solide toekomst.

Het college van burgemeester en wethouders.

-2-

Leeswijzer Planning & Control cyclus De Programmabegroting is één van de producten van de Planning & Control-cyclus. De basis voor deze begroting is de door u vastgestelde Voorjaarsnota. Het beleid komt uit het in december 2022 vastgestelde CollegeWerkProgramma. Hierin is nieuw beleid t/m 2026 bepaald en vastgesteld. In deze Programmabegroting is dus uitgegaan van het beleid uit het CWP, waarbij dit verder financieel is doorgerekend. Daarnaast is in deze begroting het nieuwe beleid, met als dekking de stelpost voor het nieuwe beleid, zo goed als mogelijk financieel doorgerekend en verwerkt, inclusief de bijbehorende investeringskredieten. In 2025 zullen twee tussenrapportages verschijnen waarin aan de raad de afwijkingen gerapporteerd worden met betrekking tot de uitvoering van de in de begroting opgenomen plannen. Indeling van de begroting Artikel 7 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat een begroting ten minste bestaat uit de beleidsbegroting en de financiële begroting. De beleidsbegroting dient vervolgens te bestaan uit: • het programmaplan, en • de paragrafen. De financiële begroting dient ten minste te bestaan uit: • het overzicht van baten en lasten en de toelichting, en • de uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting. Opbouw van de begroting Hoofdstuk 1 geeft een overzicht van de begroting op financiële hoofdlijnen.

Hierin is te zien hoe de verwerkte financiële mutaties doorwerken, om zo vanuit de Voorjaarsnota tot de begroting te komen. Tevens worden de belangrijkste mutaties in dit hoofdstuk toegelicht. In hoofdstuk 2 is het programmaplan opgenomen, waarin de programma’s van deze begroting centraal staan. Per programma zijn achtergrond en politiek taakveld beschreven. Omdat een programma vaak een breed taakveld bestrijkt, zijn de programma’s onderverdeeld in programmaonderdelen. In hoofdstuk 3 zijn de paragrafen opgenomen. Dit zijn de paragrafen, zoals deze zijn voorgeschreven in het BBV. Ze geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de begroting. Het gaat met name om de beleidslijnen voor beheersmatige aspecten die grote financiële gevolgen kunnen hebben en/of van belang zijn voor het realiseren van de programma’s. Deze informatie komt in de begroting veelal versnipperd voor en is daardoor minder inzichtelijk voor de gemeenteraad. Hoofdstuk 4 bevat de financiële begroting. Hierin worden de hoofdstukken 1 tot en met 3 uitgewerkt in een gedetailleerd overzicht van de financiële positie van de gemeente.

-3-

In de bijlagen zijn de volgende overzichten opgenomen: 1. Investeringen met economisch en maatschappelijk nut; 2. Reserves en voorzieningen; 3. Subsidieplafond 2025; 4. Overzicht van de begroting op taakvelden; 5. Vertrekpunt begroting 2025-2028, en 6. Afkortingenlijst.

-4-

Hoofdlijnen financiële gevolgen Omschrijving

2026

2027

2028

Saldo primitieve begroting

2025 12.200

-1.981.900

-1.118.900

-987.900

Structurele gevolgen 2e tussenrapportage 2023

106.800

17.800

Structurele gevolgen 1e tussenrapportage 2024

-1.448.000

-1.539.700

-863.500

716.500

Stand na 1e tussenrapportage 2024

-1.329.000

-3.503.800

-1.964.600

-253.600

Nog te verwerken financierings- en afschrijvingslasten

-268.000

-879.000

-2.168.000

-2.496.000

Dekking uit stelpost nieuw beleid

968.800

1.278.800

1.893.800

Meicirculaire 2024

-557.100

268.500

159.400

202.700

-1.185.300

-2.835.500

-2.079.400

-653.100

B. Rekenkundige en algemene kaders

-1.241.200

-2.099.300

-3.147.300

-4.110.100

C. Actuele en autonome ontwikkelingen

-350.000

-50.000

-20.000

D. Bedrijfsvoering

-558.700

-619.200

E. Investeringen

25.400

27.000

24.500

27.000

200.000

-3.309.800

-5.577.000

-5.841.400

-5.175.400

Uitgangspunt Voorjaarsnota 2025 Voorjaarsnota 2025

F. Gevolgen gemeentelijk belastingbeleid Totaal na Voorjaarsnota 2025 Aanpassingen in begroting 2025 Indexering materiële zaken Diverse besparingen 2025 en verder Aansluiting bij subsidieplafond Vrijval van opgenomen SWO-budget vanuit 2024

-86.000

1.554.300

1.619.300

1.619.700

1.694.700

72.100

-40.700

6.775.600

6.559.200

Vrijval van eigen personeelsbegroting vanuit 2024

7.714.800

7.542.800

Opgenomen nieuwe personeelsbegroting 2025

-14.490.300

Toename baten uit heffingen afval en riolering

278.300

252.000

251.800

251.400

Toename OZB-baten

28.500

99.000

97.300

231.400

Stelpost voor doorbelasting uren investeringen

132.200

130.400

126.800

Vrijval reserve afvalstoffenheffing en correctie op afschrijvingen

135.800

76.700

879.000

989.500

Aansluiting bij bijdrage aan De Bedrijfsvoeringspartner incl. BTW

88.400

87.700

88.500

-134.400

-450.100

-1.214.000

-1.228.000

Reservemutaties flexwoningen en huurbaten pand Irenestraat

95.000

364.100

Overige mutaties

15.000

25.800

59.800

23.900

-1.130.500

-3.801.100

-3.993.800

-3.062.100

Mutaties kapitaallasten

Saldo begroting na wijzigingen +/+ is voordelig -/- is nadelig

-5-

Toelichtingen Algemene en technische correcties Bij de Voorjaarsnota wordt een globale inschatting gegeven van de financiële uitwerking van rekenkundig kaders. Pas bij het opstellen van de programmabegroting worden budgetten op detailniveau doorgerekend en aangepast. Hierdoor treden verschillen op. Vooral bij de laatste jaarschijf (2028) is dit het geval. Deze is nieuw en wordt voor de Voorjaarsnota in eerste instantie gekopieerd vanuit de laatst bekende jaarschijf (2027). Personeelsbegroting Albrandswaard Per 1-1-2025 verandert het juridisch werkgeverschap van de SWO. Dit betekent dat alle medewerkers per deze datum in dienst treden van de gemeente Albrandswaard. Als gevolg hiervan zal ons 'fte-totaal' toenemen naar 159,84. De bijdrage die we begroot hadden in 2025 aan de gemeente Ridderkerk voor de SWO is hiermee komen te vervallen. De personeelsbegroting van onze gemeente zal in 2025 € 14.490.300 bedragen. Samen met het personeelsdeel van de bijdrage aan De Bedrijfsvoeringspartner, bedragen de totale personeelskosten in onze begroting iets meer dan € 20 miljoen in 2025. Belangrijkste ontwikkelingen In de begroting 2025 - 2028 zitten opnieuw veel ontwikkelingen.

Naast de autonome ontwikkelingen, is de oorzaak hiervan tweeledig; enerzijds is gezocht naar zoveel mogelijk financieel-technische aanpassingen om de begroting in 2025 in ieder geval structureel sluitend te maken, en anderzijds verandert de situatie omtrent de SWO. Hierdoor vinden er veel mutaties plaats in de personeelsbegroting en de SWO-bijdrage. Hieronder volgt een overzicht van de ontwikkelingen zoals ze in het overzicht op de vorige bladzijde ('Aanpassingen in begroting 2025') worden genoemd. Indexering materiële zaken In de Voorjaarsnota zijn bedragen opgenomen voor de indexering van materiële- en personele zaken, op basis van percentages uit de meicirculaire 2024. Om de materiële zaken in de begroting volledig te kunnen indexeren in 2025, met het percentage uit de meicirculaire, was het opgenomen bedrag in de Voorjaarsnota te laag. Als gevolg hiervan hebben we € 86.000 aanvullend moeten boeken als lasten. Diverse besparingen 2025 en verder Na de Voorjaarsnota is intern een traject opgestart om bij alle clusters mogelijke besparingen op te halen, zowel besparingen die financieel-technisch van aard zijn, als besparingen die eerst nader onderzoek behoeven en niet zomaar ingeboekt kunnen worden. De meeste aangedragen financieel-technische besparingen zijn verwerkt in de begroting.

Dit betreft met name ruimte in budgetten welke al meerdere jaren niet benut wordt, alsmede diverse bijstellingen van te laag geraamde baten. Aansluiting bij subsidieplafond Om volledig aan te sluiten bij het vast te stellen subsidieplafond (zie ook bijlage 3 van deze begroting), konden we voor 2025 een bedrag van € 72.100 laten vrijvallen. Voor 2026 en verder heeft de aansluiting een nadelig effect. Vrijval SWO-budget en mutaties personeelsbegroting Vanwege de overgang van het juridisch werkgeverschap van Ridderkerk naar Albrandswaard, vervalt de SWO-bijdrage per 1-1-2025. Hierdoor hebben we de oorspronkelijk geraamde bedragen m.b.t. de SWO voor 2025 en verder teruggebracht naar € 0,00. Dit leverde een financieel voordeel op van ongeveer € 6,7 mio. Dit voordeel is vervolgens gebruikt om de eigen personeelsbegroting mee te kunnen financieren. Voor 2025

-6-

is de eigen personeelsbegroting uiteindelijk budgetneutraal uitgepakt t.o.v. 2024. Voor de komende jaren houden we rekening met stijgingen als gevolg van cao-ontwikkelingen. Hiervoor hebben we een cumulatieve stelpost opgenomen in programma 4 Financiën. Toegenomen baten afval, riool en OZB Om zoveel mogelijk kostendekkend te kunnen blijven werken, zijn de tarieven voor afval en riool toegenomen t.o.v. 2024. Dit leidt tot additionele baten in de begroting. De OZBopbrengsten worden jaarlijks herzien als gevolg van areaaluitbreidingen. We gaan jaarlijks uit van een opbrengststijging van 3% t.o.v. het voorgaande jaar. Voor de OZB niet-woningen geldt een additionele verhoging van 2% voor de jaren 2024 t/m 2027. In 2028 is een groot effect zichtbaar als gevolg van de prognose m.b.t. areaaluitbreiding. Stelpost uren investeringen Voorheen werd in de begroting rekening gehouden met een doorbelasting van geschreven uren op projecten en investeringen, waardoor de lasten in de exploitatie lager werden. Dit willen we weer nieuw leven inblazen, door dit weer opnieuw op te nemen in de begroting, zeker met de geplande investeringen in de komende jaren. De uren die nu zijn opgenomen, zijn een schatting op basis van het huidige investeringsvolume.

Vrijval reserve afvalstoffenheffing en correctie op afschrijvingen Een aantal jaren geleden is de reserve afvalstoffenheffing in het leven geroepen om eenmalig de stijging van de afvalstoffenheffing te temperen. In de reserve is uiteindelijk meer geld gestort dan achteraf nodig bleek te zijn. Sindsdien zijn er geen mutaties meer geweest. Om deze reden is besloten om de reserve volledig terug te storten naar de algemene reserve. Op de afschrijvingen hebben we een correctie doorgevoerd, omdat bepaalde afschrijvingen per abuis dubbel geboekt waren. Aansluiting bijdrage De Bedrijfsvoeringspartner (DBP) In de Voorjaarsnota hebben we een aansluiting gemaakt de bijdragen van alle verbonden partijen. Bij DBP was dat nog niet goed gegaan, en hebben we een aanvullende aanpassing gemaakt. Tevens hebben we hierin de kostprijsverhogende BTW meegenomen. Mutatie kapitaallasten Elk jaar worden de kapitaallasten opnieuw berekend, waarbij ook de nieuw aangenomen kredieten worden meegenomen. Afhankelijk van de hoogte van de geplande investeringen en de omslagrente, leidt dit jaarlijks tot een voor- of nadeel. Gezien het toenemende investeringsvolume in de komende jaren, nemen de kapitaallasten jaarlijks toe.

Reservemutaties flexwoningen en huurbaten pand Irenestraat Bij het aannemen van het totale investeringskrediet omtrent de flexwoningen, is tevens besloten dat de financiële afwikkeling voor de gemeente budgetneutraal dient te zijn. Tegenover de lasten voor de pacht van de grond en de afschrijvingen op de verschillende deelkredieten, staat een onttrekking uit de reserve Migratie & Wonen. Deze reserve is, en wordt, gevoed door het deel wat we jaarlijks niet hebben uitgegeven van de ontvangen bijdragen van het Rijk m.b.t. de opvang van Oekraïnse vluchtelingen. Deze regeling loopt nog tot en met het eerste kwartaal van 2025. Overige mutaties De overige mutaties zijn allen kleiner dan € 50.000 en worden daarom niet nader toegelicht. Overzicht opbouw Algemene uitkering In de meicirculaire 2024 is de nieuwe financieringssystematiek, de koppeling van het accres aan het gemiddelde van het bruto binnenlands product over de laatste acht jaar, vervroegd

-7-

ingegaan. In plaats van in 2027, heeft het Rijk de nieuwe systematiek al in 2024 in laten gaan. Dit leidt tot lagere ontvangsten vanuit het loon-prijsaccres voor alle jaren, omdat de indexatiepercentages lager zijn in de nieuwe methodiek. De ontvangsten vanuit het volumeaccres zijn in 2024 en 2025 eveneens lager, maar nemen weer toe vanaf 2026 omdat de uitgekeerde tranches vanaf 2024 structureel worden opgenomen, in plaats van incidenteel. Desalniettemin zijn de totale ontvangsten vanuit beide accressen jaarlijks negatief geworden, met het grootste effect in 2025. De negatieve bijstelling in dat jaar bedraagt € 1.682.000. Bovenstaande wordt deels opgevangen door het schappen van de oploop van de opschalingskorting vanaf 2026, wat jaarlijks (vanaf 2026) ongeveer € 708.000 oplevert, en door het ontvangen van een incidentele compensatie vanaf 2024 vanwege de vernieuwde systematiek. Deze compensatie loopt af van € 746.000 in 2024 naar € 91.000 in 2028. Verder ontvangt de gemeente in 2025 een eenmalig bedrag van € 445.000 vanwege het nog niet realiseren van de eerder aangekondigde besparingen in de Jeugdzorg, door het kabinet Rutte-IV. De totale effecten van alle mutaties vanuit de meicirculaire 2024, zoals die zijn verwerkt in de begroting 2025, worden hieronder weergegeven. Ontwikkeling Algemene uitkering

2025

2026

2027

Meicirculaire 2024

-557.100

268.500

159.400

-557.100

268.500

159.400

202.700

Vrijval stelpost jeugd Totaal correcties Algemene uitkering

2028 202.700

+/+ is positief -/- is negatief

Provinciaal toezicht De door de raad vastgestelde begroting 2025 dient vóór 15 november 2024 aan de provincie te worden toegestuurd ter goedkeuring. De provincie toetst of de gemeentebegroting voldoet aan de gestelde wettelijke vereisten en provinciale regelgeving. De minste vorm van provinciaal toezicht is repressief toezicht. Dit betekent dat een gemeente zonder voorafgaande goedkeuring van de provincie de begroting en begrotingswijzigingen kan uitvoeren. Daarbij is leidend dat de structurele lasten gedekt moeten zijn door structurele baten (zgn. 'materieel begrotingsevenwicht'). Om in beeld te brengen of de begroting materieel in evenwicht is, moet het begrotingssaldo gecorrigeerd worden met het saldo van incidentele baten en lasten. Wat het effect daarvan is voor de gemeente Albrandswaard, is opgenomen in onderstaande tabel. Structureel meerjarensaldo exclusief incidentele baten en lasten Presentatie van het structurele begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

Saldo baten en lasten

-1.756

-4.749

-4.754

-3.822

626

948

760

Begrotingssaldo

-1.131

-3.801

-3.994

-3.062

Saldo incidentele baten en lasten

-1.445

-1.122

-1.092

315

-2.679

-2.902

-1.970

Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

Gecorrigeerd saldo +/+ is positief -/- is negatief

Een overzicht en toelichting op de incidentele posten is te vinden in hoofdstuk 4: Financiële begroting.

-8-

Indien de begroting niet materieel in evenwicht is, kan de gemeente onder preventief provinciaal toezicht worden geplaatst. Dit betekent dat een gemeente de begroting en begrotingswijzigingen pas mag uitvoeren na voorafgaande goedkeuring van de provincie.

-9-

Begroting in één oogopslag Baten per programma Programma

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

1 Openbare Orde & Veiligheid & Algemeen Bestuur

855.700

2 Ruimtelijke Ordening, Wonen & Economie

4.206.900

4.256.500

6.929.400

7.048.000

3 Buitenruimte

9.990.700

9.723.200

9.694.900

9.755.300

4 Financiën

875.700

872.000

1.147.000

1.222.000

5 Educatie

470.100

6 Sport

439.100

4.851.300

50.827.400

50.801.300

52.743.800

54.704.800

7 Sociaal Domein 9 Overige Baten en Lasten 9.1 - Algemene dekkingsmiddelen 9.2 - Overhead

394.100

390.500

383.300

Totaal 9 Overige Baten en Lasten

51.221.500

51.191.800

53.134.300

55.088.100

Totaal baten

72.911.000

72.659.700

77.521.800

79.729.600

Lasten per programma Programma

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

1 Openbare Orde & Veiligheid & Algemeen Bestuur

7.426.400

8.088.600

8.116.200

8.076.400

2 Ruimtelijke Ordening, Wonen & Economie

6.150.000

6.149.300

8.797.500

8.913.800

3 Buitenruimte

17.246.400

17.008.000

17.073.400

17.174.300

4 Financiën

78.600

1.965.600

3.097.100

3.961.600

5 Educatie

3.234.800

3.177.700

3.171.600

3.224.000

6 Sport

1.827.500

1.837.500

2.575.300

2.484.700

7 Sociaal Domein

26.444.400

26.123.300

26.145.000

26.144.300

9.1 - Algemene dekkingsmiddelen

522.800

1.008.500

1.439.000

1.712.200

9.2 - Overhead

11.018.500

9 Overige Baten en Lasten

11.028.500

11.020.400

11.018.600

9.3 - Vennootschapsbelasting

7.100

6.900

9.4 - Onvoorzien

75.000

Totaal 9 Overige Baten en Lasten

11.633.400

12.110.800

12.539.500

12.812.600

Totaal lasten

74.041.500

76.460.800

81.515.600

82.791.700

- 10 -

Dekking van en naar programma's

- 11 -

2. PROGRAMMAPLAN Programma 1 - Openbare Orde en Veiligheid & Algemeen Bestuur 1.1 Openbare Orde en Veiligheid Inleiding Veilige leefomgeving voor iedereen In Albrandswaard hebben we oog voor elkaar. We zorgen samen met inwoners, ondernemers en partners, zoals politie, de brandweer en het buurtpreventieteam voor de veiligheid en het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Dat doen we door criminaliteit en overlast te voorkomen waar dat kan maar ook door op te treden als het nodig is. De komende jaren zal er naast de reguliere taken sprake zijn van een vijftal speerpunten: Jeugd en Jongeren aanpak, Integrale aanpak Zorg en Veiligheid, High Impact Crimes, Zichtbare Handhaving en Toezicht en Ondermijning. Jeugd en Jongerenaanpak In Albrandswaard is besloten tot een integrale jongerenaanpak. Een aanpak gericht op het in kaart brengen van de aard en omvang van de overlast van jongeren maar ook op het voorkomen van overlast. Doormiddel van jeugdacties, jongerenbijeenkomsten en voorlichting ten aanzien van verdovende middelengebruik, wapenbezit en geweld wordt hierop ingezet. Het is belangrijk dat scholen en sportverenigingen vroeg signaleren wanneer het niet goed gaat met een van hun leerlingen of leden. Immers wij willen dat onze jongeren veilig kunnen opgroeien. Meldingen van inwoners zijn van belang om in te spelen op aandachtspunten.

Samen met jongerenwerkers, boa’s en politie wordt contact gelegd met overlast gevende jongeren en omwonenden c.q. melders om samen tot een oplossingen te komen. Integrale aanpak Zorg en Veiligheid De meldingen van overlast door personen met onbegrepen gedrag zijn nog steeds hoog, maar de afgelopen twee jaar stabiel. Door vroeg signaleren en een goede samenwerking tussen de partners in de zorg en veiligheid kunnen we tijdig hulp bieden of ingrijpen. Er is een coördinator aangesteld die een integrale aanpak nastreeft gericht op adequate oplossing van problemen op het Zorg en Veiligheidsterrein zowel individueel als beleidsmatig ook weer gericht op voorkomen, aanpakken en doorpakken. Daarnaast implementeren we een op- en afschaalmodel om casuïstiek op het gebied van woonoverlast gestalte te geven. Zichtbare Handhaving en Toezicht Zien en gezien worden is ons uitgangspunt. Inwoners moeten veilig zijn en zich veilig voelen in onze gemeente. Dat betekent specifiek inzetten op gebieden waar dat nodig is en inwoners dat vragen. Met meer zichtbare toezicht en handhaving door o.a. een spreekuur, het deelnemen aan preventieve acties en bijeenkomsten, als ook door cameratoezicht bij de metrostations werken we aan meer veiligheid en een groter veiligheidsgevoel in onze gemeente. Ondermijning In Albrandswaard pakken we ondermijning aan.

Met de aanpak van ondermijning voorkomen en bestrijden we samen met onze partners de onzichtbare criminaliteit. Deze criminaliteit ondermijnt het gezag en tast het vertrouwen van de samenleving in de autoriteiten aan. Door middel van voorlichting en campagnes zorgen wij voor meer bewustwording onder ketenpartners, bewoners en ondernemers. Wij organiseren bedrijvencontroles met onze partners zoals Politie, ROBT, RDW, DCMR en Stedin. Verder vergroten en delen we kennis binnen ons netwerk en gaan we intensiever samenwerken met onze partners.

- 12 -

Wat willen we bereiken Onze jongerenaanpak leidt ertoe dat jongeren veilig en gezond opgroeien zonder dat overlast wordt ervaren of dat zij in criminaliteit vervallen. Met partners uit het zorg en veiligheid domein zorgen we ervoor dat we in een vroeg stadium hulp bieden of ingrijpen in complexe situaties en bij mensen met onbegrepen gedrag voordat escalatie plaatsvindt. Met meer zichtbaar toezicht en handhaving in specifieke gebieden van onze gemeente wordt het veiligheidsgevoel van onze inwoners vergroot. Dit geldt ook voor de aanpak van High Impact Crimes. Door aanpak van ondermijning zorgen we ervoor dat onze samenleving veilig is en er bewustzijn is ten aanzien van de risico’s. Integraal Veiligheidsbeleid Wat willen we bereiken? Overlast en criminaliteit in Albrandswaard vroegtijdig signaleren, voorkomen en tegengaan. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven klaar 1b Samen met onze partners, Continu Inwoners voelen zich veilig in ondernemers en inwoners zorgen we Albrandswaard. dat het jaarlijks actieplan wordt uitgevoerd. 1d Pilot om de rol van de wijkbrandweer Continu Brandveiligheidsbewustzijn bij te vergroten. onze inwoners te vergroten wat leidt tot brandveiliger gedrag en daardoor tot minder branden en slachtoffers.

Extra kosten + FTE in 2025 Binnen begroting.

82.000 euro, verwerkt in de begroting.

Jeugd Wat willen we bereiken? Overlast van jeugd in Albrandswaard voorkomen en tegengaan. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven klaar 2a Samen met politie en jongerenwerk Continu Vroegtijdig kunnen inspelen op de integrale aanpak (Jeugdoverlast) ervaren overlast. Weten wat er uitvoeren. speelt en dus gericht kunnen handelen.

- 13 -

Extra kosten + FTE in 2025 Binnen begroting.

Handhaving Wat willen we bereiken? Het gevoel van veiligheid vergroten door een betere (meer) zichtbaarheid van toezicht en handhavers op straat. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + FTE klaar in 2025 3a We doen mimimaal 4x per jaar Continu Inwoners weten hoe zij hun Binnen begroting. preventieve acties om inwoners en eigen veiligheid in en rondom ondernemers te informeren over het hun woning kunnen vergroten. voorkomen van inbraken en diefstallen. 3b

Samen met de politie inzetten op de hotspots in de gemeente.

Continu

Het aantal inbraken en diefstallen is blijvend lager.

Binnen begroting.

Cameratoezicht bij metrostations.

Continu

Het aantal meldingen van fietsendiefstal verlagen.

Binnen begroting.

Zichtbaarheid handhaving vergroten Continu op basis van signalen; opstellen jaarplan, extra inzet BOA's en samenwerking partners versterken. We bespreken regelmatig de Continu veiligheid en het veiligheidsgevoel rond de klinieken. We werken samen met Antes, Fivoor, politie en onwonenden o.a. via de klankbordgroepen.

Vergroten zichtbaarheid handhavers voor inwoners.

Binnen begroting.

Inwoners in de omgeving van de Binnen begroting. klinieken in Albrandswaard voelen zich voldoende veilig.

Overlast Wat willen we bereiken? Perspectief bieden aan personen met multi-problematiek en overlast terugdringen van personen met complexe problematiek waaronder verward gedrag. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar Continu

Bevorderen van de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidspartners door actieve participatie en regie in netwerk.

Opstellen van een integrale aanpak Continu waarin rollen, verantwoordelijkheden, taken en de wijze van samenwerking zijn vastgelegd. Opstellen van convenant tussen de partners.

Wat is het streven Goed toegankelijke zorg en hulpverlening, vroegsignalering van problematiek en minimale overlast voor de Albrandswaardse samenleving. Terugdringen van overlast door personen met verward gedrag.

- 14 -

Extra kosten + FTE in 2025 Binnen begroting.

Binnen begroting.

Ondermijning Wat willen we bereiken? Zien en gezien worden is het motto bij ondermijning. We voorkomen dat criminelen of criminele organisaties (on)bewust worden gefaciliteerd bij criminele praktijken. We gaan verweving van de onder- en bovenwereld tegen. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar Continu

Door voorlichting vergroten we de bewustwording onder bewoners en ondernemers.

Kennisontwikkeling door, en Continu samenwerking met, bijzondere partners zoals RIEC, Douane, DCMR en CCC.

Wat is het streven Bewustwording vergroten over ondermijning en het voorkomen van onbewuste verweving of onbewust faciliteren. Voldoende kennis en ervaring voor de lokale aanpak van ondermijning.

- 15 -

Extra kosten + FTE in 2025 Binnen begroting.

Binnen begroting.

1.2 Algemeen Bestuur Inleiding Een frisse blik op lokaal bestuur Het bestuur van Albrandswaard is effectief in haar communicatie met regionale partners zoals de MRDH, VRR, Landschapstafel, Jeugdhulp, NRIJ etc. We zijn helder over onze besluiten en zijn duidelijk over waarom soms toch een besluit moet worden genomen dat afwijkt van de wensen van inwoners, ondernemers, verenigingen of een maatschappelijke partner. Wijkregie Wij willen als bestuur weten wat er leeft bij onze inwoners. Maar ook helpen we ideeën en initiatieven mogelijk te maken. Zo merken inwoners dat het de moeite waard is om in gezamenlijkheid met elkaar bij te dragen aan hun woonomgeving. Wijkregie ondersteunt en maakt mogelijk dat inwoners aan de slag gaan met hun plannen. Dat doen we door regelmatig en goed contact te hebben met inwoners en hen te vragen om mee te denken. Dit betekent ruimte geven en vertrouwen bieden voor ideeën en initiatieven. En ook heel praktisch mensen de weg wijzen of vragen om mee te helpen bij plannen voor hun buurt of wijk. Hierdoor voelen inwoners zich meer betrokken bij hun eigen leefomgeving en zijn ze eerder bereid om opnieuw een bijdrage te leveren. Dienstverlening Onze dienstverlening staat dagelijks in het teken van onze inwoners en ondernemers. Samen met hen werken we aan de verbetering van die dienstverlening maar erkennen dat we hierbij soms tegen grenzen aanlopen.

Natuurlijk vinden wij het belangrijk dat iemand die ons belt of op een andere manier benadert, op een andere manier snel geholpen wordt. Nóg belangrijker vinden wij dat deze inwoner of ondernemer tevreden is over hoe hij of zij geholpen is, ook al duurt het wat langer. De gedeeltelijke ontvlechting van de BARorganisatie krijgt de komende periode zijn beslag. We gebruiken deze verandering zoveel mogelijk om onze gemeentelijke dienstverlening beter aan te laten sluiten op de behoeften van inwoners en bestuur, waarbij tevens de kracht en eigenheid van onze gemeente meer tot hun recht komen. Op het gebied van online dienstverlening gaat het enorm snel. Er is sprake van continu nieuwe wetgeving waaraan we hebben te voldoen en die uitgaat van het bieden van makkelijke en betrouwbare online dienstverlening door de gemeente. Wij realiseren ons dat nieuwe wetgeving soms ook belemmerend werkt. Juist daar ligt onze uitdaging. Samen met onze inwoners ontdekken waar het toch makkelijk, efficiënt en begrijpelijk blijft, rekening houdend met deze nieuwe wetgeving, en vooral dat de basis op orde blijft. Wat willen we bereiken - Heldere, duidelijke, en herkenbare communicatie met onze inwoners. - Inwoners van Albrandswaard zijn bereid een bijdrage te leveren aan hun wijk of buurt. - Onze dienstverlening is persoonlijk, gemakkelijk en betrouwbaar.

Wat doen we al - Implementatie wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer. - Vernieuwen website. - Online aanvragen verlenging rijbewijs. - Verder ontwikkelen e-Diensten Burgerzaken en Maatschappij. - Organiseren van laagdrempelige contactmomenten. - Faciliteren en stimuleren van burgerinitiatieven t.b.v. de verbetering leefbaarheid. - Bevorderen van de samenwerking tussen organisaties.

- 16 -

Communicatie Wat willen we bereiken? Heldere, duidelijke, en herkenbare communicatie met onze inwoners. Wat gaan we doen 1a

We zoeken inwoners op. We organiseren ontmoetingsmomenten, fysiek en digitaal. Inwoners worden voorafgaand aan besluitvorming betrokken, bij de start van elke ontwikkeling worden inwoners geïnformeerd.

Bij de start van een participatieproces starten we een campagne gericht op de doelgroep, zodat inwoners tijdig op de hoogte zijn van de ontwikkeling en de mogelijkheid om te participeren.

Wanneer is het klaar Continu

Wat is het streven

Continu

Ondersteunen participatie. Mensen Binnen begroting weten wanneer ze op wat voor manier betrokken worden.

Inwoners weten welke belangrijke ontwikkelingen er zijn in Albrandswaard en hebben het gevoel dat ze tijdig worden betrokken. Inwoners vinden dat ze actief en op tijd betrokken worden bij zaken die hen aangaan.

Extra kosten + FTE in 2025 Binnen begroting

Wijkregie Wat willen we bereiken? Inwoners van Albrandswaard zijn bereid een bijdrage te leveren aan hun wijk of buurt. Inwoners zijn bereid om mee te praten over vraagstukken waarbij de gemeente om de mening van haar inwoners vraagt. Inwoners weten wijkregie te vinden. Wat gaan we doen 2b

Meer Albrandswaarders doen mee, onder dit motto dagen we onze inwoners uit om een bijdrage te leveren aan de leefbaarheid in hun wijk.

We introduceren een hedendaagse aanpak van participatie.

Wanneer is het klaar Continu

Wat is het streven

Continu

Onze inwoners vinden dat er naar hen geluisterd wordt.

In 2024 zijn er minimaal zes bewonersinitiatieven geweest die (financieel) ondersteund zijn.

Extra kosten + FTE in 2025 Binnen begroting.

Binnen begroting.

Dienstverlening Wat willen we bereiken? Onze dienstverlening is persoonlijk, makkelijk en betrouwbaar. Wat gaan we doen 3a

We bouwen een inspirerende en vitale gemeentelijke organisatie op die, naast de eigen deskundigheid, de expertise van samenwerkingspartners benut.

Doorontwikkeling online dienstverlening

Wanneer is het klaar Continu

Wat is het streven

Continu

Wij leveren twee businesscases op Binnen begroting. die inzicht geven in verbetering van de online dienstverlening en de kosten daarvan.

- 17 -

Deskundige dienstverlening aan bestuur en inwoners tegen acceptabele kosten.

Extra kosten + FTE in 2025 Binnen begroting.

Wat mag het kosten? Programma Openbare orde & Veiligheid & Algemeen bestuur

Realisatie 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

1.1 - Openbare orde & Veiligheid

2.558.603

2.910.300

3.304.800

3.479.800

3.479.500

3.439.700

1.2 - Algemeen Bestuur

4.090.158

3.734.200

4.096.600

4.583.800

4.611.700

Totaal Lasten

6.648.761

6.644.500

7.401.400

8.063.600

8.091.200

8.051.400

1.1 - Openbare orde & Veiligheid

123.060

70.500

77.400

1.2 - Algemeen Bestuur

846.118

1.472.600

723.100

Lasten

Baten

Totaal Baten

969.178

1.543.100

800.500

Saldo baten en lasten

-5.679.584

-5.101.400

-6.600.900

-7.263.100

-7.290.700

-7.250.900

Onttrekkingen

189.442

1.074.300

55.200

Stortingen

25.000

Mutaties reserves

164.442

1.049.300

30.200

-5.515.142

-4.052.100

-6.570.700

-7.232.900

-7.260.500

-7.220.700

Totaal programma 1

Verklaring van verschillen Verschillen programma 1 ten opzichte van gewijzigde begroting 2024

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 1e tr 2024 Begroting 2025

Lasten 1.1-Openbare orde & Veiligheid

2.910.300

3.304.800

394.500

1.2-Algemeen Bestuur

3.734.200

4.096.600

362.400

Totaal Lasten

6.644.500

7.401.400

756.900

70.500

77.400

6.900

1.2-Algemeen Bestuur

1.472.600

723.100

-749.500

Totaal Baten

1.543.100

800.500

-742.600

Saldo baten en lasten

-5.101.400

-6.600.900

-1.499.500

Baten 1.1-Openbare orde & Veiligheid

Verschilverklaring Hieronder zullen individuele verschillen groter dan € 50.000 nader worden toegelicht. Personeelslasten Als gevolg van het inrichten van onze eigen personeelsbegroting hebben we voor Algemeen Bestuur per 1-1-2025 de volgende teams: - Bureau Bestuursondersteuning; - Beleid, Advies & Vergunningen BOA's, en - Dienstverlening. In totaal gaat het om 43,97 fte. Voor deze teams hebben we in totaal € 4.117.800 begroot in 2025. Deze kosten worden, net als de DBP-bijdrage, verdeeld over de programma's middels een procentuele verdeelsleutel.

- 18 -

Lasten 1.1 De lasten voor brandbestrijding zijn met ongeveer € 185.000 toegenomen, om daarmee de begroting van de VRR te blijven volgen. Dit bedrag is inclusief de pilot voor de wijkbrandweer. De doorverdeling van de DBP en de eigen personeelsbegroting leidt, per saldo, tot een hogere last in dit subprogramma van ongeveer € 190.000. De overige verschillen zijn < € 50.000. 1.2 Het budget voor de frictiekosten vanwege de DBP-ontvlechting is met ca. € 313.000 toegenomen, omdat we verwachten dat de lasten de komende jaren nog zullen toenemen. Dit budget kunnen we nog t/m 2028 inzetten. Vanwege de lagere DBP-bijdrage worden er minder uren doorbelast vanuit dit programma naar de overige programma's, wat een nadelig effect heeft van ca. € 5,7 mio. In het subprogramma zelf zorgt de doorbelasting van de DBP-bijdrage en de eigen personeelslasten voor een hogere last van ca. € 200.000. Het budget voor de verkiezingen is in 2025 naar € 0,00 bijgesteld, wat een afname van € 91.500 t.o.v. 2024 betekent. De bijstelling wordt verklaard door de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen in 2023; deze stonden oorspronkelijk gepland voor 2025. De bijbehorende budgetten zijn daarom van 2025 naar 2023 verplaatst. Verder is de bijdrage aan de SWO ook naar € 0,00 bijgesteld, vanwege de overgang van het werkgeverschap. Dit leidt tot een afname van € 5,8 mio in dit programma.

Baten 1.1 Alle mutaties zijn < € 50.000. 1.2 De baten nemen met name af omdat we in 2024 een incidenteel bedrag van de gemeente Barendrecht hebben ontvangen van € 750.000, om daarmee lasten die uit de ontvlechting voortvloeien, te kunnen betalen. Verder begroten we vanaf 2025 een doorbelasting naar een externe partij voor een van onze werknemers, wat voorheen niet gebeurde. Dit leidt tot een positief effect van ca. € 97.000. Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

AW NL*

Cijfers over

1 Diefstallen uit woningen (bron: CBS)

Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners.

1,5 1,3

2023

2 Vernielingen (bron: CBS) Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte, zoals brandstichting, opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, openlijlke geweldpleging en godslastering.

6,1 5,8

2023

3 Verwijzingen Halt (bron: Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 17 jaar Stichting Halt)

3,3 8,7

2023

4 Winkeldiefstallen (bron: CBS)

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

1,1 2,5

2023

5 Geweldsmisdrijven (bron: CBS)

Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag, en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling etc.)

6,6 4,3

2023

Waar staat je gemeente d.d. 19 juli 2024 * Klasse matig stedelijk

- 19 -

Kerngegevens Bestuurlijke structuur

Raadsleden

Wethouders

Echt voor Albrandswaard (EVA)

1 (1 fte)

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD)

1 (1 fte)

Stem Lokaal

GroenLinks-PvdA

Christen Democratisch Appel (CDA)

1 (1 fte)

Leefbaar Albrandswaard

Nieuwe Albrandswaardse partij (NAP)

Totaal

3 (3,0 fte)

- 20 -

Programma 2 - Ruimtelijke ordening, Wonen en Economie Inleiding en missie Programma 2 Wonen in Albrandswaard Albrandswaard is een geliefde woonplaats waar zowel jongeren als ouderen graag blijven wonen. De uitdaging is om iedereen een geschikte plek te bieden. Een divers woningaanbod, met aandacht voor starters en ouderen, is essentieel om de gemeente toekomstbestendig te maken. Wij zetten ons daarom in voor de ontwikkeling van meer gelijkvloerse woningen, zodat mensen op hoge leeftijd zelfstandig kunnen blijven wonen. Samen met woningcorporaties, de regio en de provincie Zuid-Holland werken we aan de realisatie van voldoende woningen. Projecten zoals Kruisdijkpark, Schutskooiwijk/Poortugaal-West, Omloop en Hof van Poortugaal spelen hierbij een belangrijke rol. Toch is dit niet genoeg. Daarom plannen we ongeveer 70 flexwoningen te bouwen aan de Achterdijk in Rhoon. Deze sociale flexwoningen bevorderen doorstroming op de woningmarkt. Bij alle bouwplannen houden we rekening met de groene omgeving en de kwetsbare dijkenstructuur in Albrandswaard. Vanaf 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Deze wet vereenvoudigt procedures en zorgt voor een integrale benadering van de fysieke leefomgeving. De Omgevingsvisie, die de komende jaren wordt uitgewerkt, vormt de basis voor ruimtelijk beleid.

In 2024-2025 start de opstelling van het Omgevingsplan, inclusief thematische programma's. Albrandswaard streeft naar een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor innovatieve ondernemers die bijdragen aan de transitie naar een duurzame economie. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met regionale partners. Doelen:  Een evenwichtige woningvoorraad met nadruk op starters en ouderen.  Realisatie van ongeveer 70 flexwoningen aan de Achterdijk in Rhoon.  Lange-termijnkeuzes maken voor de Rand van Rhoon, vastgelegd in het Omgevingsplan.  Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers die bijdragen aan een duurzame economie.  Behoud van Albrandswaards unieke woonkwaliteit en groene ruimte, als bijdrage aan een gezonde regionale economie. Albrandswaard streeft naar een sterke lokale economie die bijdraagt aan een gezonde regionale economie, waarbij de kwaliteiten van de woon- en groene ruimte centraal staan. Huidige acties:  In 2024 wordt de nieuwe Woonvisie ter goedkeuring aan de gemeenteraad voorgelegd, als basis voor prestatieafspraken met woningcorporaties.  Het maken van afspraken met regio en provincie over de woningvoorraad.  Ontwikkeling van de genoemde woningbouwlocaties in samenwerking met ontwikkelaars en woningcorporaties, met inachtneming van ruimtelijke procedures.  Start van het proces voor de ontwikkeling van de integrale omgevingsvisie.

- 21 -

2.1 Ruimtelijke Ordening Omgevingswet Wat willen we bereiken? Werken volgens de Omgevingswet die waarschijnlijk op 1-1-2023 in werking treedt. Wat gaan we doen 1a

Wanneer is het klaar

Uitwerking van de concept Continu omgevingsvisie. Het gefaseerd opstellen van deel omgevingsplannen die tezamen voor 2030 één omgevingsplan voor het hele grondgebied van de gemeente vormen.

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2025

De concept omgevingsvisie verder uitwerken in beleidskaders (denk aan mobiliteit, groen, woon-zorg etc.).

Binnen begroting.

Rand van Rhoon Wat willen we bereiken? Keuzes maken voor de Rand van Rhoon op lange termijn. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2025

N.n.b.; start onderzoeken waarschijnlijk eind 2024.

Een vastgestelde visie op de Rand van Rhoon.

Binnen begroting

Scenario's uitwerken voor de Rand van Rhoon.

2.2 Wonen Wonen Wat willen we bereiken? Een evenwichtige woningvoorraad, gericht op starters en ouderen. Dit met behoud van een goede balans tussen wonen, groen en infrastructuur. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + FTE klaar in 2025 1c

Onderzoek doen naar de mogelijkheden voor alternatieve woonvormen (Tiny Houses, flexwoningen).

Eind 2024 / mogelijke uitloop naar 2025

Realiseren van tijdelijke huisvesting voor specifieke doelgroepen.

€ 150.000 voor pacht grond en afschrijving op krediet

2.3 Economie Economie Wat willen we bereiken? Albrandswaard heeft een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers die vooruit willen, innovatief zijn maar ook actief bijdragen aan de transitie naar een duurzame economie. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar Intensiever contact met ondernemers Continu en winkeliers.

Wat is het streven

Bundeling van kracht om de kwaliteit te verbeteren van het bedrijfs-, werk-, woon- en verblijfsklimaat.

- 22 -

Extra kosten + FTE in 2025 Binnen begroting.

Wat mag het kosten? Programma Realisatie 2023 Begroting 2024 na Ruimtelijke wijziging ordening, Wonen en Economie

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten 2.1 - Ruimtelijke ordening

3.648.491

5.091.700

5.609.600

5.341.900

7.990.100

8.108.700

2.2 - Wonen

219.987

206.800

355.100

622.300

620.000

2.3 - Economie

77.498

98.500

160.300

160.100

Totaal Lasten

3.945.975

5.397.000

6.125.000

6.124.300

8.772.500

8.888.800

2.1 - Ruimtelijke ordening

4.375.450

2.717.700

3.525.500

3.118.200

5.978.900

6.097.500

2.2 - Wonen

1.136.138

376.200

477.100

2.3 - Economie

66.307

43.100

54.300

Totaal Baten

5.577.896

3.137.000

4.056.900

3.649.600

6.510.300

6.628.900

Saldo baten en lasten

1.631.921

-2.260.000

-2.068.100

-2.474.700

-2.262.200

-2.259.900

Onttrekkingen

926.413

58.900

150.000

606.900

419.100

Stortingen

4.040.367

25.000

Mutaties reserves

-3.113.954

33.900

125.000

581.900

394.100

Totaal programma 2

-1.482.034

-2.226.100

-1.943.100

-1.892.800

-1.868.100

-1.865.800

Baten

Verklaring van verschillen Verschillen programma 2 ten opzichte van gewijzigde begroting 2024

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 1e tr 2024 Begroting 2025

Lasten 2.1 - Ruimtelijke ordening

5.091.700

5.609.600

517.900

2.2 - Wonen

206.800

355.100

148.300

2.3 - Economie

98.500

160.300

61.800

Totaal Lasten

5.397.000

6.125.000

728.000

Baten 2.1 - Ruimtelijke ordening

2.717.700

3.525.500

807.800

2.2 - Wonen

376.200

477.100

100.900

2.3 - Economie

43.100

54.300

11.200

Totaal Baten

3.137.000

4.056.900

919.900

Saldo baten en lasten

-2.260.000

-2.068.100

191.900

Verschilverklaring Hieronder zullen individuele verschillen groter dan € 50.000 nader worden toegelicht. Personeelslasten Als gevolg van het inrichten van onze eigen personeelsbegroting hebben we voor Ruimtelijke Ordening per 1-1-2025 twee teams, te weten: - Beleid & Advies RO en Projectbureau, en - RO Overig en Vastgoed. In totaal gaat het om 21,46 fte. Voor deze teams hebben we € 2.270.200 begroot in 2025. Deze kosten worden, net als de DBP-bijdrage, verdeeld over de programma's middels een procentuele verdeelsleutel.

- 23 -

Lasten 2.1 Het verschil komt voornamelijk door de aanpassingen in de grondexploitaties, als gevolg van het MPO 2024. De grondexploitaties zijn geraamd in lijn, zoals besloten in het MPO. Deze aanpassingen leiden tot een verhoging van de lasten met € 1,1 miljoen. Voor de implementatie van de Omgevingswet is ca. € 50.000 meer budget beschikbaar gesteld t.o.v. 2024. Vanuit de jaarrekening 2023 is er € 169.600 doorgeschoven naar 2024 voor het doen van onderzoeken naar onder meer nieuw bouwlocaties. Dit betreft een incidenteel budget, welke niet meer voorkomt in 2025. Verder was er in 2024 een incidenteel budget van € 240.000 beschikbaar voor de plankosten van de ontwikkeling van de Anteslocatie. Ook dit budget vervalt in 2025. Daarnaast leidt de doorbelasting van de DBP bijdrage en eigen personeelsbegroting, per saldo, tot een lagere last van ongeveer € 80.000. Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. 2.2 De verhoging komt voornamelijk door de afschrijvingslast en de pachtkosten m.b.t. de flexwoningen, samen goed voor € 150.000 aan lasten. Deze kosten worden gedekt door een onttrekking uit de reserve Migratie & Wonen, zodat het per saldo budgetneutraal in de begroting zit. Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000.

2.3 De doorbelasting van de DBP-bijdrage en eigen personeelsbegroting leidt tot een hogere doorbelasting naar dit subprogramma van ca. € 60.000. Baten 2.1 De toename komt onder meer door de aanpassingen in de grondexploitaties, als gevolg van het MPO 2024. De grondexploitaties zijn geraamd in lijn zoals besloten in het MPO. Het betreft voornamelijk opbrengst uit de verkoop van gronden. Per saldo zorgen de mutaties in het nieuwe MPO voor een toename van ca € 1,1 mio. Daarnaast waren in 2024 incidentele baten begroot m.b.t. het verhalen van plankosten van de ontwikkeling van de Anteslocatie, voor € 240.000. Hierdoor waren deze plankosten budgetneutraal verwerkt in de begroting. Deze baten vervallen in 2025. Verder zijn er geen baten meer begroot voor ongeregistreerd grondgebruik (-/- € 82.000). Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. 2.2 Het verschil wordt verklaard door hogere verwachte opbrengsten uit omgevingsvergunningen (+ € 100.000). Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. 2.3 Alle mutaties zijn < € 50.000. Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

1 Functievermenging (bron: CBS BAG/LISA)

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen woningen) en 100 (alleen werken). Bij de waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

48,5% 54,2%

2023

2 Vestingen van bedrijven (bron: LISA)

Het aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 134,7 181,8 15 – 65 jaar.

2023

3 Nieuwbouw woningen (bron: BAG/ABF)

Het aantal nieuw gebouwde woningen, per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.

9,3

2022

4 Demografische druk (bron: CBS)

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.

73,7% 70,4%

2024

Waar staat je gemeente d.d. 19 juli 2024 * Klasse matig stedelijk

- 24 -

9,6

NL*

Cijfers over

Programma 3 - Buitenruimte Inleiding en missie Programma 3 Duurzaam en Groen Wij streven ernaar om een mooie en duurzame gemeente na te laten voor onze kinderen en kleinkinderen. Ons doel is om tegen 2050 een klimaatneutrale gemeente te zijn. De buitenruimte wordt aangepast aan klimaatveranderingen, bijvoorbeeld door betere opvang van regenwater en het verminderen van hittestress. We moedigen inwoners aan om hun huis en tuin te vergroenen, bijvoorbeeld door meer groen in de tuin aan te leggen, een regenton te plaatsen of de regenwaterafvoer te scheiden van de rioolaansluiting. Albrandswaard is een prachtige, groene oase ten zuiden van Rotterdam, met het Buytenland van Rhoon, de Grienden en de Oude Maas als bijzondere blikvangers. De unieke polders en grienden trekken wandelaars en fietsers aan, en die natuurlijke rijkdom koesteren we. Onze gemeente fungeert als de groene long van Rotterdam. Met ons groenbeleid zetten we ons in voor het behoud van een groene en leefbare omgeving. In het beleid is vastgelegd hoe we met de natuur omgaan, het versterken van de biodiversiteit, het behouden of verwijderen van bomen, en het waarborgen van een gezonde groene leefomgeving. Het beleid helpt ons om tijd en middelen efficiënt in te zetten. Van afval naar grondstof Ons motto voor de komende jaren is: van afval naar grondstof.

Als gemeente zetten we stappen om afvalstromen te verminderen en grondstoffen te hergebruiken. Dankzij goede samenwerking met onze inwoners hebben we al mooie resultaten behaald in het beter scheiden van afval. We blijven ons inzetten om het restafval verder te verminderen door het inwoners zo makkelijk mogelijk te maken om afval en grondstoffen te scheiden. We stimuleren afvalscheiding door voorlichting te geven en nieuwe manieren van scheiden en hergebruik te onderzoeken. Voorrang voor langzaam verkeer Albrandswaard kent een historische dijkenstructuur die de inrichting van onze wegen bepaalt. Dit beperkt onze mogelijkheden om wegen grootschalig aan te passen, terwijl de groei van de bevolking meer verkeer met zich meebrengt. Daarom wordt er gewerkt aan een nieuw mobiliteitsplan om in 2025 aan de slag te kunnen. Ondertussen nemen we al maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren, met de focus op fietsers en voetgangers. In de dorpskernen zijn auto’s te gast, en schoolroutes en omgevingen krijgen prioriteit bij aanpassingen. Daarnaast bevorderen we deelmobiliteit en investeren we in voldoende laadvoorzieningen voor elektrische voertuigen. Beleef, doe mee en leer Kunst en cultuur verrijken, verbinden en versterken onze gemeenschap. Albrandswaard waardeert haar rijke culturele erfgoed, wat een onmisbaar onderdeel is van ons dagelijks leven.

In de nota ‘De kracht van kunst en cultuur’ staat beschreven hoe de gemeente dit verder wil ontwikkelen. We stimuleren en faciliteren samenwerking tussen evenementen, cultuur, erfgoed, verenigingen en maatschappelijke initiatieven. Wat willen we bereiken? - Inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties dragen bij aan het verduurzamen en vergroenen van onze gemeente. - De biodiversiteit in de gemeente wordt gestimuleerd en versterkt. - We verminderen de hoeveelheid restafval en stimuleren afvalscheiding. - Wegen worden veiliger gemaakt met fietsers en voetgangers centraal. - De diversiteit van evenementen wordt vergroot door lokale culturele aanbieders.

- 25 -

- Meer inwoners worden betrokken bij de rijke geschiedenis van Rhoon en Poortugaal. - Ons erfgoed wordt beter zichtbaar en toegankelijk gemaakt voor bezoekers. - We versterken de samenwerking met culturele verenigingen en maatschappelijke initiatieven. Wat doen we al? We zorgen ervoor dat scholen en culturele organisaties intensiever samenwerken. 3.1 Buitenruimte Buitenruimte Wat willen we bereiken? Inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties nemen hun aandeel in het verduurzamen van onze gemeente. Iedereen in Albrandswaard is bewust van onze ambitie om voor 2050 een klimaatneutrale gemeente te zijn. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar Continu

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2025 Elke duurzaamheidsparagraaf is Binnen begroting. voorzien van een onderbouwd advies.

Transparant maken van de afweging tussen verschillende aspecten m.b.t. de effecten van duurzaamheid.

We stimuleren inwoners om bij te Eind 2025 dragen aan klimaatadaptatie. Waar mogelijk vergroenen we de openbare ruimte. Hierbij stellen we onszelf als doel om 5% aan overbodige verharding in de openbare ruimte om te vormen naar groen.

Bevorderen van de Wordt jaarlijks klimaatbestendigheid van de geinventariseerd en leefruimte. geactualiseerd. We gaan voor een Financiering volgt klimaatrobuuste inrichting van de middels separate openbare ruimte om voorstellen. wateroverlast, droogte en hittestress te voorkomen.

We inventariseren welke initiatieven er Continu zijn om het hergebruik van materialen te stimuleren. We verkennen de samenwerking met verschillende partners.

We verminderen de afvalstroom Binnen begroting. en hergebruiken van grondstoffen in de gemeente.

- 26 -

Duurzaamheid Wat willen we bereiken? We werken aan een duurzame en groene gemeente. Dit doen we o.a. door het versterken van het groene karakter van onze gemeente. Daarnaast dringen we de hoeveelheid restafval terug en stimuleren we bewoners te scheiden. Wat gaan we doen 2a

Opstellen groenvisie en uitvoeringsplan waarin we de biodiversiteit stimuleren.

Wanneer is het klaar Eind 2025

Wat is het streven Heldere kaders voor het groenbeheer.

Extra kosten + FTE in 2025 Binnen begroting.

Verkeersveiligheid Wat willen we bereiken? Vergroten van de verkeersveiligheid en het veiligheidsgevoel bij onze inwoners. Hierbij staan de fietser en voetganger centraal in het verkeer. Wij realiseren veilige (school)omgevingen. Wij stimuleren duurzame mobiliteit en deelmobiliteit. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2025

Het verhogen van de verkeersveiligheid met als focus schoolroutes en omgevingen.

Continu

Vergroten van de verkeersveiligheid en het veiligheidsgevoel bij onze inwoners.

Het stimuleren van deelmobiliteit en de bereikbaarheid van het openbaar vervoer.

Continu

Projecten kunnen met aanvulling van subsidies binnen de beshikbare middelen uitgevoerd worden. Binnen begroting.

De realisatie van een snellaad Eind 2025 netwerk binnen de gemeentegrenzen.

Het aanbod van alternatief vervoer i.p.v. de auto vergroten. In ieder geval het aanpassen van fietsenstallingen. Stimuleren van duurzaam Binnen begroting. vervoer.

3.2 Kunst & Cultuur Kunst & Cultuur Wat willen we bereiken? Cultuur in Albrandswaard verrijkt, verbindt en versterkt. Cultuur is een onmisbaar onderdeel van de Albrandswaardse samenleving.. Wij koesteren het cultuurhistorische karakter van Albrandswaard en vragen aandacht voor culturele profilering. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2025

Uitdragen van de doelen en ambities Continu in de kunst- en cultuurnota.

Zichtbaarheid en (h)erkenning van kunst en cultuur in Albrandswaard.

Binnen begroting.

De Albrandswaardse monumenten (terug) onder de aandacht brengen. Meedoen aan Monumentendag.

Zorg en aandacht voor onze monumenten.

Binnen begroting.

Eind 2025

- 27 -

Wat mag het kosten? Programma Buitenruimte

Realisatie 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027 Begroting 2028

Lasten 3.1 - Buitenruimte

17.934.359

17.598.100

17.131.800

16.896.500

16.961.800

17.062.700

3.2 - Kunst & Cultuur

245.953

105.900

93.100

90.000

90.100

Totaal Lasten

18.180.312

17.704.000

17.224.900

16.986.500

17.051.900

17.152.800

9.596.263

9.432.600

9.757.100

9.545.700

9.517.400

9.577.800

39.511

13.800

14.300

Baten 3.1 - Buitenruimte 3.2 - Kunst & Cultuur Totaal Baten

9.635.774

9.446.400

9.771.400

9.560.000

9.531.700

9.592.100

Saldo baten en lasten

-8.544.538

-8.257.600

-7.453.500

-7.426.500

-7.520.200

-7.560.700

Onttrekkingen

278.000

260.200

219.300

163.200

Stortingen

21.500

Mutaties reserves

256.500

238.700

197.800

141.700

-8.288.038

-8.018.900

-7.255.700

-7.284.800

-7.378.500

-7.419.000

Totaal programma 3

Verklaring van verschillen Verschillen programma 3 ten opzichte van gewijzigde begroting 2024

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 1e tr 2024 Begroting 2025

Lasten 3.1 - Buitenruimte

17.598.100

3.2 - Kunst & Cultuur Totaal Lasten

17.131.800

-466.300

105.900

93.100

-12.800

17.704.000

17.224.900

-479.100

9.432.600

9.757.100

324.500

Baten 3.1 - Buitenruimte 3.2 - Kunst & Cultuur

13.800

14.300

500

Totaal Baten

9.446.400

9.771.400

325.000

Saldo baten en lasten

-8.257.600

-7.453.500

804.100

Verschilverklaring Hieronder zullen individuele verschillen groter dan € 50.000 nader worden toegelicht. Personeelslasten Als gevolg van het inrichten van onze eigen personeelsbegroting, hebben we in de Buitenruimte vanaf 1-1-2025 de volgende teams: - Buitenruimte en Wijkregie; - Ontwikkeling, beheer & ondersteuning; - Uitvoering openbare ruimte; - Buitendienst, borden, spelen, riolering, en - Begraven. Inclusief de teammanager gaat het om 46,01 fte. In totaal hebben we voor deze teams € 3.649.400 begroot in 2025. Deze kosten worden, net als de DBP-bijdrage, verdeeld over de programma's middels een procentuele verdeelsleutel.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.albrandswaard.nl/api/v1/meetings/3667/documents/32951